Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4515-159/15-2/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-02-16
Teza: należy stwierdzić, że umowa darowizny nieruchomości dokonana na rzecz Wnioskodawczyni przez pasierba będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Z uwagi na fakt, że umowa zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, na Wnioskodawczyni nie będzie ciążył obowiązek zgłoszenia przedmiotowej darowizny do właściwego naczelnika urzędu skarbowego zgodnie z art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy.
Słowa kluczowe: darowizna; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od spadków i darowizn; zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z 8 grudnia 2015 r. (data wpływu 9 grudnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy darowizny - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 9 grudnia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy darowizny.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Nieruchomość, w której Wnioskodawczyni zamieszkuje należy do syna jej męża. Wnioskodawczyni nie dokonała przysposobienia darczyńcy (pasierba), o którym mowa w przepisach art. 114 i następnych ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy. Możliwym jest, iż zostanie dokonana darowizna ww. nieruchomości na jej rzecz. Przedmiotem darowizny byłaby nieruchomość: działka zabudowana budynkiem jednorodzinnym. W nieruchomości tej Wnioskodawczyni zamieszkuje, jest zameldowana od daty jej zakupu – przez syna jej męża (tj. od 1994 r.). Od tej daty w Dziale III Księgi Wieczystej ustanowione jest dożywocie – nieodpłatna służebność osobista – dla Wnioskodawczyni.

Syn Wnioskodawczyni męża nigdy w tej nieruchomości nie mieszkał. Wartość darowizny przekroczy kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – ustawy o podatku od spadków i darowizn. Umowa darowizny zostanie sporządzona w formie aktu notarialnego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy zwolnieniu od podatku od spadków i darowizn określonemu w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn będzie podlegało otrzymanie przez Wnioskodawczynię darowizny nieruchomości wskazanej w poz. 67 niniejszego wniosku, pod warunkiem, że nabycie nastąpi na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego?

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymanie przez Wnioskodawczynię darowizny nieruchomości od pasierba będzie podlegało zwolnieniu określonemu w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn pod warunkiem, iż:

*   otrzymanie darowizny nieruchomości zostanie udokumentowane aktem notarialnym.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny. Jednak zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się z podatku nabycie własności rzeczy m.in. przez macochę, jeśli nabycie własności rzeczy zostanie stosownie zgłoszone i udokumentowane, przy czym w myśl art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego – jak w tym przypadku.

Wnioskodawczyni nie będzie więc zobowiązana do zapłaty podatku od darowizny, bowiem nabycie rzeczy w drodze darowizny od pasierba zwolnione jest z tego podatku. Wynika to z art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zwolnienie z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn darowizny wynikającej z przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn może mieć zastosowanie m.in. w przypadku otrzymania darowizny przez macochę. W przywołanej wyżej ustawie ustawodawca nie wskazał kogo należy rozumieć pod pojęciem pasierba i macochy. W prawodawstwie brak jest legalnej definicji pasierba i macochy. Zatem w celu ustalenia znaczenia tych pojęć należy odnieść się do ich znaczenia w języku powszechnym. Macocha to „żona ojca w stosunku do jego dzieci z wcześniejszego małżeństwa”, natomiast pasierb to „syn męża lub żony z poprzedniego małżeństwa”. Analiza przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn prowadzi do jednoznacznego wniosku, że wolą ustawodawcy było, aby ze zwolnienia z opodatkowania ww. podatkiem darowizny przekazanej przez pasierba mogła korzystać macocha - obecna żona jego ojca.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2015 r., poz. 86 z późn. zm.) podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Natomiast z treści art. 890 § 1 wynika, iż oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Zgodnie z art. 158 ustawy Kodeks cywilny umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.

Art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje - przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Według art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Natomiast zgodnie z art. 4a od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo -kredytowej lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z2 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 z późn. zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 cyt. ustawy).

Na podstawie art. 4a ust. 4 ww. ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Wyżej wymienione zwolnienie stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa (art. 4 ust. 4 ww. ustawy).

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że nieruchomość, w której Wnioskodawczyni zamieszkuje należy do syna jej męża. Wnioskodawczyni nie dokonała przysposobienia darczyńcy (pasierba), o którym mowa w przepisach art. 114 i następnych ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy. Możliwym jest, iż zostanie dokonana darowizna ww. nieruchomości na jej rzecz. Przedmiotem darowizny byłaby nieruchomość: działka zabudowana budynkiem jednorodzinnym. W nieruchomości tej Wnioskodawczyni zamieszkuje, jest zameldowana od daty jej zakupu – przez syna jej męża (tj. od 1994 r.). Od tej daty w Dziale III Księgi Wieczystej ustanowione jest dożywocie – nieodpłatna służebność osobista – dla Wnioskodawczyni. Syn Wnioskodawczyni męża nigdy w tej nieruchomości nie mieszkał. Wartość darowizny przekroczy kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – ustawy o podatku od spadków i darowizn. Umowa darowizny zostanie sporządzona w formie aktu notarialnego.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego należy wskazać, że pasierbami są dzieci małżonka niebędące zarazem dziećmi drugiego ze współmałżonków. Pomiędzy tymi osobami (ojczym/macocha, pasierb) z chwilą zawarcia małżeństwa z rodzicem pasierba powstaje stosunek powinowactwa, o którym mowa w art. 618 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że umowa darowizny nieruchomości dokonana na rzecz Wnioskodawczyni przez pasierba będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Z uwagi na fakt, że umowa zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, na Wnioskodawczyni nie będzie ciążył obowiązek zgłoszenia przedmiotowej darowizny do właściwego naczelnika urzędu skarbowego zgodnie z art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.