Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DD3.8222.2.199.2015.KDJ
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2015-05-11
Teza: Czy sfinansowane pracownikom przez pracodawcę szczepienia ochronne zwolnione są z podatku dochodowego od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: BHP (bezpieczeństwo i higiena pracy); praca-stosunek pracy; szczepienia ochronne; wynagrodzenia; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) Minister Finansów, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 23 października 2009 r. Nr IBPB II/1/415-¬641/09/MK wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, zmienia z urzędu wyżej wymienioną interpretację stwierdzając, że stanowisko Przedsiębiorstwa Spółka Akcyjna (Wnioskodawca) przedstawione we wniosku złożonym w dniu 30 lipca 2007 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sfinansowania przez pracodawcę szczepień ochronnych pracowników jest:

*   **prawidłowe** w zakresie braku ciążącego na Wnioskodawcy obowiązku do obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy na zasadach przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych od wartości świadczeń z tytułu ww. szczepień ochronnych oraz
*   **nieprawidłowe** – w pozostałym zakresie.

UZASADNIENIE

Dnia 23 października 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając – na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) – w imieniu Ministra Finansów, wydał interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych.

Interpretacja wydana została na wniosek złożony w dniu 30 lipca 2009 r., w którym przedstawiono następujący stan faktyczny.

Przedmiotem działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest w szczególności zakup, wytwarzanie, przetwarzanie i dystrybucja energii cieplnej, eksploatacja urządzeń ciepłowniczych, rekonstrukcja i modernizacja systemów ciepłowniczych, wydawanie zapewnień dostaw ciepła oraz warunków podłączenia do sieci cieplnej.

W związku z wykonywaną działalnością gospodarczą Wnioskodawca oddelegowuje grupę pracowników do karczowania lasu pod przyszłą budowę sieci ciepłowniczej. Dlatego też pracodawca podjął decyzje o przeprowadzeniu szczepień ochronnych przeciwko odkleszczowemu zapaleniu opon mózgowych w związku z pracą na terenie objętym bardzo dużym zagrożeniem i w okresie zwiększonego ryzyka na zachorowalność (miesiące lipiec i sierpień).

W związku z powyższym Wnioskodawca zadał następujące pytanie:

Czy poniesiony koszt szczepień ochronnych przeciwko odkleszczowemu zapaleniu opon mózgowych jest uznany jako przychód pracowników wynikający ze stosunku pracy?

Zdaniem Wnioskodawcy, w ramach swojej podstawowej działalności gospodarczej oddelegowuje swoich pracowników do karczowania lasu pod przyszłą budowę sieci ciepłowniczej. W związku z powyższym pracodawca przeprowadza szczepienia ochronne, które stosownie do zapisów art. 21 ust. 1 pkt 11a z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) mogą być uznane za świadczenia rzeczowe zwolnione od podatku dochodowego, jeżeli świadczenia te wynikają z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym ze względu na szczególne warunki i charakter pełnionej służby, przysługują osobom pozostającym w stosunku służbowym, przyznane na podstawie odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Zakres świadczeń dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy określa ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze do ustawy.

Zgodnie z art. 2221 § 1 Kodeksu pracy w razie zatrudnienia pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe – ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.

Z przepisów wykonawczych do Kodeksu pracy, tj. z § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2005 r. Nr 81, poz. 716, z późn. zm.) wynika, iż pracodawca w celu ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwy czynnik biologiczny jest obowiązany do stosowania, na warunkach określonych w rozporządzeniu, wszelkich dostępnych środków eliminujących narażenie lub ograniczających stopień tego narażenia, zwanych dalej „środkami zapobiegawczymi”.

Dodatkowo przepis rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych co celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 1996 r. Nr 69, poz. 332, z późn. zm.) – załącznik Nr 1 (kol. IV, poz. 6), określa wirusowe kleszczowe zapalenie mózgu jako inny czynnik biologiczny, podlegający stosowanemu badaniu profilaktycznemu.

W związku z powyższym dokonując interpretacji celowościowej ww. przepisu art. 2221 § 1 Kodeksu pracy pracodawca powinien zastosować wszelkie środki eliminujące zagrożenie zachorowania i wykorzystać w tym celu osiągnięcia nauki i techniki jakim są niewątpliwie szczepienia ochronne przeciw odkleszczowemu zapaleniu opon mózgowych, które to na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowiły przychód pracownika. Jednakże przychód ten w oparciu o przepis art. 21 ust. 11a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako świadczenie rzeczowe będzie podlegał zwolnieniu przedmiotowemu z opodatkowania podatkiem dochodowym.

Mając na uwadze powyższe Wnioskodawca stwierdza, że jest zobowiązany na mocy przepisów prawa pracy do ponoszenia wydatków m.in. w celu ochrony pracowników przeciw wirusowemu kleszczowemu zapaleniu opon mózgowych, które z uwagi na zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 11a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie podlegają zaliczeniu do przychodu pracownika. Wnioskodawca jako płatnik podatku dochodowego nie jest zobowiązany do obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy według zasad przewidzianych dla opodatkowania przychodów ze stosunku pracy, zgodnie z przepisami art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego, uznał za prawidłowe, w części dotyczącej zakwalifikowania wartości świadczeń w postaci sfinansowania szczepień ochronnych pracowników do przychodów ze stosunku pracy oraz za nieprawidłowe ¬w części dotyczącej zwolnienia z podatku dochodowego ww. świadczeń na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na tle przedstawionego stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji indywidualnej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, Minister Finansów stwierdza co następuje.

Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, aw szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Zgodnie z art. 2221 § 1 Kodeksu pracy, w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe -ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.

Rodzaje środków zabezpieczających przed zagrożeniami wynikającymi z wykonywania pracy w warunkach narażenia na działanie czynników biologicznych, określa wydane na podstawie art. 2221 § 3 Kodeksu pracy rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716, z późn. zm.). Na podstawie § 4 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia, pracodawca w celu ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwy czynnik biologiczny jest obowiązany do stosowania, na warunkach określonych w rozporządzeniu, wszelkich dostępnych środków eliminujących narażenie lub ograniczających stopień tego narażenia, zwanych dalej „środkami zapobiegawczymi”.

Natomiast z treści § 3 ww. rozporządzenia wynika, iż wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych jest określony w załączniku Nr 2 do rozporządzenia. Punkt 8 tego załącznika dotyczy pracy w innych okolicznościach niż wymienione w punktach 1–7 załącznika, podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych.

Jak wynika z załącznika Nr 1, choroby narażające pracowników na działanie czynników biologicznych zostały zakwalifikowane do grupy 3 i 4 zagrożenia biologicznego, tj. do czynników które mogą wywoływać u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenianie ich w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. W stosunku do grupy 3 zazwyczaj istnieją skuteczne metody profilaktyki lub leczenia. Natomiast w przypadku grupy 4 zagrożenia zazwyczaj nie istnieją skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.

Jednocześnie na podstawie § 16 ust. 1 ww. rozporządzenia, w przypadku wystąpienia lub możliwości wystąpienia w środowisku pracy szkodliwego czynnika biologicznego, przeciw któremu jest dostępna szczepionka, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2005 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. Nr 126, poz. 1384, z późn. zm.), przy czym zgodnie z § 16 ust. 2 ww. rozporządzenia pracodawca zleca wykonywanie prac związanych z narażeniem na kontakt ze szkodliwym czynnikiem biologicznym zakwalifikowanym do grupy 3 lub 4 zagrożenia pracownikom właściwie zabezpieczonym, w tym uodpornionym przy użyciu dostępnych szczepionek.

Art. 20 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi, iż w celu zapobiegania szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych wśród pracowników narażonych na działanie biologicznych czynników chorobotwórczych przeprowadza się zalecane szczepienia ochronne wymagane przy wykonywaniu czynności zawodowych, określonych na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 20 ust. 2 ww. ustawy pracodawca lub zlecający wykonanie prac przed podjęciem czynności zawodowych informuje pracownika lub osobę mającą wykonywać pracę, narażoną na działanie biologicznych czynników chorobotwórczych, o rodzaju zalecanego szczepienia ochronnego wymaganego przy wykonywaniu czynności zawodowych, określonych na podstawie art. 20 ust. 4 ww. ustawy. Z art. 20 ust. 3 ww. ustawy wynika, iż koszty przeprowadzania szczepień, o których mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy, oraz zakupu szczepionek ponosi pracodawca.

W treści obowiązującego w 2009 r. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 listopada 2005 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych wskazanych do wykonania pracownikom podejmującym pracę lub zatrudnionym na tych stanowiskach (Dz. U. Nr 250, poz. 2113) zamieszczono wykaz stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych wskazanych do wykonania pracownikom podejmującym pracę lub zatrudnionym na tych stanowiskach, na podstawie którego wykonuje się szczepienia ochronne przeciw m.in. kleszczowemu zapaleniu mózgu – pracownikom wykonującym prace na stanowiskach w kompleksach leśnych na obszarach endemicznego występowania zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu – poz. 7 załącznika.

Wnioskodawca zadecydował o przeprowadzeniu szczepień ochronnych przeciwko odkleszczowemu zapaleniu opon mózgowych u pracowników oddelegowanych do karczowania lasu pod przyszłą budowę sieci ciepłowniczej. W związku z powyższym uznać należy, iż sfinansowanie szczepień ochronnych przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu tych pracowników jest realizacją ciążącego na pracodawcy obowiązku wynikającego z art. 20 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zatem istnienie ustawowego obowiązku ciążącego na pracodawcy do zapewnienia pracownikom wykonującym pracę w warunkach narażonych na działanie biologicznych czynników chorobotwórczych, ochrony poprzez zastosowanie szczepień ochronnych powoduje, że po stronie pracowników nie powstaje przychód w rozumieniu przepisów ustawy. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku należy uznać za prawidłowe w zakresie braku ciążącego na Wnioskodawcy obowiązku do obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy na zasadach przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych od wartości świadczeń z tytułu ww. szczepień ochronnych. Natomiast za nieprawidłowe należy uznać stanowisko Wnioskodawcy wyrażone w pozostałym zakresie.

Z tych względów należało zmienić z urzędu interpretację indywidualną z dnia 23 października 2009 r. Nr IBPB II/1/415-641/09/MK, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, gdyż stwierdzono jej nieprawidłowość.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji indywidualnej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach.

POUCZENIE

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie Ministra Finansów w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżącydowiedziałsię lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm., zwanej dalej „ustawą”). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Minister Finansów nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Finansów, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy), na adres: Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.