Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/443-533/13/KM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2013-09-06
Teza: Zwolnienie od podatku VAT dla świadczonych usług polegających na prowadzeniu rachunkowości i księgowości funduszy inwestycyjnych.
Słowa kluczowe: fundusz-fundusz inwestycyjny; usługi-usługi zarządzania; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 4 czerwca 2013 r. (data wpływu 10 czerwca 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla świadczonych usług polegających na prowadzeniu rachunkowości i księgowości funduszy inwestycyjnych - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 10 czerwca 2013 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla świadczonych usług polegających na prowadzeniu rachunkowości i księgowości funduszy inwestycyjnych.

W złożonym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca (spółka akcyjna) jest przedsiębiorcą, zarejestrowanym jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. Działalność gospodarcza spółki polega na świadczeniu wyspecjalizowanych usług w zakresie rachunkowości i księgowości funduszy inwestycyjnych, utworzonych i działających na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146 poz. 1516 ze zm.).

Przedmiotowe usługi obejmują bieżące prowadzenie ksiąg rachunkowych funduszy inwestycyjnych, w tym działania szczegółowo opisane w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych (Dz. U. Nr 249 poz. 1859 z 2007 r.). W ramach standardowej umowy o świadczenie usług księgowych zawartej z funduszem inwestycyjnym reprezentowanym przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych będące organem funduszu, Spółka świadczy na rzecz zleceniodawcy usługi, polegające na obsłudze rachunkowo-księgowej oraz wycenie aktywów funduszu. Do wykonywanych usług należą m.in.:

1.  Prowadzenie pełnej księgowości funduszu, w szczególności:

1.  dokonywanie wpisów wszystkich operacji gospodarczych funduszu do urządzeń ewidencyjnych i prowadzenie tych urządzeń z należytą starannością i zgodnie z ustawą o rachunkowości i rozporządzeniem w sprawie szczegółowych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych,
2.  badanie - pod względem formalno-rachunkowym - dokumentów księgowych dostarczonych przez towarzystwo i będących podstawą wpisów w księgach funduszu,
3.  sporządzanie zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 września 2009 r. w sprawie okresowych sprawozdań oraz bieżących informacji dotyczących działalności i sytuacji finansowej towarzystw funduszy inwestycyjnych i funduszy inwestycyjnych dostarczanych przez te podmioty komisji nadzoru finansowego i przekazywanie towarzystwu sprawozdań finansowych kwartalnych,
4.  sporządzanie półrocznych i rocznych sprawozdań finansowych funduszu składających się z: bilansu, rachunku wyniku z operacji, zestawień zmian w aktywach netto, rachunku przepływów pieniężnych, zestawienia lokat oraz informacji dodatkowej, w terminach i zgodnie z ustawą o rachunkowości i rozporządzeniem,
5.  sporządzanie uzgodnionych raportów i informacji na potrzeby towarzystwa,
6.  ustalanie zobowiązań funduszu, wartości aktywów funduszu, wartości aktywów netto funduszu oraz wartości aktywów netto na certyfikat inwestycyjny w dniach wyceny określonych w statucie,
7.  prowadzenie uzgodnień z depozytariuszem w zakresie wyceny i zasad rachunkowości funduszu, a także udział w uzgadnianiu procedur dotyczących współpracy towarzystwa, depozytariusza i spółki;
8.  przekazanie danych i informacji koniecznych do udzielenia odpowiedzi na pytania komisji nadzoru finansowego dotyczące funduszu,
9.  przygotowywanie danych i informacji celem wypełnienia pozostałych innych niż wskazanych w punkcie c) obowiązków sprawozdawczych i informacyjnych ciążących na funduszu wobec komisji nadzoru finansowego, narodowego banku polskiego, głównego urzędu statystycznego oraz banku depozytariusza funduszu,
10.  prowadzenie spraw towarzystwa w urzędach skarbowych, w szczególności sporządzanie deklaracji i zeznań podatkowych, podpisywanie za zgodność ich sporządzenia z dostarczonymi przez towarzystwo dokumentami, składanie w imieniu funduszu informacji i stosownych deklaracji podatkowych oraz prowadzenie rozliczeń z urzędem skarbowym, związanych z potrącaniem zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od zrealizowanych dochodów uczestników funduszu uzyskanych przez nich z tytułu udziału w i funduszu.

3.  Stałą współpracę z biegłym rewidentem wskazanym przez towarzystwo, w szczególności przy okresowym badaniu i przeglądzie ksiąg rachunkowych i sprawozdań funduszu.
4.  Nadzorowanie przestrzegania limitów inwestycyjnych funduszu,
5.  Świadczenie na rzecz funduszu doradztwa podatkowego i ekonomicznego związanego z przedmiotem działalności funduszu.

Z tytułu świadczenia ww. usług spółka otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w postaci stałej opłaty ryczałtowej. Spółka dotychczas traktowała wykonywane przez siebie usługi jako świadczenia opodatkowane VAT w wysokości 23% i dokumentowała je fakturą sprzedaży, na której wykazywany był należny podatek.

Z dniem 1 kwietnia 2013 r. na mocy art. 1 pkt 34 lit. d ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. . poz. 35) weszły w życie zmienione przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, polegające m.in. na uchyleniu art. 43 ust. 8 ustawy, będącego definicją zarządzania.

Jednocześnie ze względu na brzmienie przepisów wspólnotowych oraz orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej spółka powzięła wątpliwości co do poprawności swoich rozliczeń w tym zakresie do 31 marca 2013 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy opisane w stanie faktycznym usługi rachunkowości funduszy podlegają w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2013 r. zwolnieniu z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatku od towarów i usług?
2.  Czy do dnia 31 marca 2013 r. usługi rachunkowości funduszy korzystały ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 135 (1) (g) Dyrektywy 2006/112/we z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz UE l nr 347, str.1, ze zm.)?

Zdaniem Wnioskodawcy, wykonywane przez nią świadczenia, opisane w stanie faktycznym, po dniu 1 kwietnia 2013 r. podlegają zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT, zwolnieniu z opodatkowania VAT podlegają usługi zarządzania:

1.  funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych,
2.  portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a lub ich częścią,
3.  ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej,
4.  otwartymi funduszami emerytalnymi w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, a także funduszem gwarancyjnym utworzonym na podstawie tych przepisów,
5.  pracowniczymi programami emerytalnymi w rozumieniu przepisów o pracowniczych programach emerytalnych,
6.  obowiązkowym systemem rekompensat oraz funduszem rozliczeniowym utworzonymi na podstawie przepisów prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, a także innymi środkami i funduszami, które są gromadzone lub tworzone w celu zabezpieczenia prawidłowego rozliczenia transakcji zawartych w obrocie na rynku regulowanym w rozumieniu tych przepisów albo w obrocie na giełdach towarowych w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, przez partnera centralnego, agenta rozrachunkowego lub izbę rozliczeniową w rozumieniu przepisów o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami.

W stanie prawnym przed dniem 1 kwietnia 2013 r. usługa zarządzania była definiowana w art. 43 ust. 8 ustawy o VAT. Zgodnie z treścią ww. przepisu, przez zarządzanie wówczas rozumiało się:

1.  zarządzanie aktywami;
2.  dystrybucję tytułów uczestnictwa;
3.  tworzenie rejestrów uczestników i administrowanie nimi;
4.  prowadzenie rachunków i rejestrów aktywów;
5.  przechowywanie aktywów.

Z dniem 1 kwietnia 2013 r., powyższy przepis został uchylony. Zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy i nowelizującej przepisy o VAT (druk sejmowy nr 805): „Celem zaproponowanej zmiany jest dostosowanie przepisów ustawy o podatku od towarów usług do orzecznictwa TSUE. W wyroku w sprawie C-169/04 Abbey National sąd wskazał, że art. 13 część b lit. d pkt 6 szóstej dyrektywy (art. 135 ust. 1 lit. G) Dyrektywy 2006/112/WE nie zawiera żadnej definicji pojęcia zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi. Trybunał w ww. wyroku orzekł, że pojęcie „zarządzania” funduszami powierniczymi, o którym mowa w art. 13 część b lit. d pkt 6 Szóstej Dyrektywy jest autonomicznym pojęciem prawa wspólnotowego, którego treść nie może być zmieniona przez państwa członkowskie - (\`(...)\`) O ile występuje niejasność co do zakresu stosowania tego przepisu w wersji angielskiej i niderlandzkiej, o tyle z wersji duńskiej, niemieckiej, francuskiej i włoskiej wynika w szczególności, że art. 13(8)(d)(6) Szóstej Dyrektywy zawiera odesłanie do definicji państw członkowskich jedynie w odniesieniu do pojęcia „funduszy powierniczych” (pkt 41).

W świetle powyższego państwa członkowskie nie są uprawnione do definiowania w prawie krajowym pojęcia „zarządzania funduszami inwestycyjnymi”, dlatego też uzasadnione jest usunięcie przepisu art. 43 ust. 8 z ustawy o VAT.”

W związku z powyższym, dla oceny interpretacji art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT szczególne znaczenie ma orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-169/04 Abbey National. Przedmiotem orzeczenia ETS była interpretacja przepisu art. 13 część b lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy - w obecnym brzemieniu: art. 135 ust. 1 lit. G) Dyrektywy 2006/112/WE Rady w sprawie wspólnego systemu od wartości dodanej (Dz. U. UE nr 347 poz. 1 z 2006 r. ze zm.).

Zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy VAT, państwa członkowskie zwalniają z opodatkowania VAT zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie. Jak podkreślił ETS, art. 13 część b lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy dotyczy funduszy powierniczych niezależnie od ich formy prawnej. Zakres stosowania tego przepisu obejmuje zatem zarówno przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe działające w formie umownej, trustu, jak i te działające w formie statutowej.

Zgodnie z uwagami Trybunału, pojęcie zwolnienia w zakresie usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, powinno być definiowane z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów oraz układu tej Dyrektywy oraz z uwzględnieniem zwłaszcza ratio legis zwolnienia, które przewiduje (pkt 55-56 uzasadnienia orzeczenia). ETS wskazał, że celem zwolnienia z opodatkowania ww. transakcji jest w szczególności ułatwienie małym inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pomocą przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Celem tego przepisu jest również zapewnienie neutralności podatkowej wspólnego systemu podatku VAT w kwestii wyboru między inwestowaniem bezpośrednim w papiery wartościowe, a inwestowaniem za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania (pkt 56 uzasadnienia).

W ocenie Trybunału, art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy VAT poza czynnościami zarządzania zbiorowym portfelem obejmuje także czynności, które polegają na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe. ETS odwołał się w tym względzie do czynności zamieszczonych w załączniku II do Dyrektywy Rady 85/611/EWR w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (aktualnie: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE, dalej: „Dyrektywa UCITS”). Zgodnie z aktualnym brzmieniem powyższego załącznika do Dyrektywy UCITS do funkcji wchodzących w skład zbiorowego zarządzania portfelem należą:

1.  zarządzanie inwestycjami;
2.  administracja, tj.:

1.  obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem;
2.  zapytania klientów;
3.  wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe);
4.  monitorowanie przestrzegania uregulowań;
5.  prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa;
6.  wypłata zysków;
7.  emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa;
8.  rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń);
9.  prowadzenie ksiąg; oraz

4.  wprowadzanie do obrotu.

Powyższe oznacza, że w cytowanym orzeczeniu Trybunał uznał usługi m.in. w zakresie prowadzenia rachunkowości funduszy, świadczone przez podmiot zarządzający (osobę trzecią) za zwolnione z opodatkowania VAT, jeżeli stanowią odrębną całość oraz są specyficzne i istotne dla zarządzania funduszami powierniczymi.

W ocenie Spółki, wykonywane przez nią usługi w zakresie prowadzenia rachunkowości i księgowości funduszy inwestycyjnych spełniają wymogi zwolnienia z opodatkowania VAT, określone w orzeczeniu C-169/04 Abbey National. Przedmiotowe usługi mieszczą się bowiem w zakresie świadczeń wymienionych w załączniku II do Dyrektywy UCITS. Jednocześnie, są to usługi specyficzne, które zostały określone w przepisach szczególnych dotyczących rachunkowości funduszy inwestycyjnych i istotne dla zarządzania funduszami powierniczymi. Zdaniem Spółki, wykonywane przez nią usługi stanowią formę usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, w rozumieniu przedstawionym przez ETS. Zgodnie z cytowanymi wcześniej przepisami prawa, w tym przepisami Dyrektywy UCITS, są to usługi wykonywane w szczególnym reżimie prawnym. Nie powinno więc ulegać wątpliwości, że są to usługi specyficzne dla działalności zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Spółka zwraca uwagę, że specyfika ta wynika z odpowiednich przepisów prawa, co podkreśla już sama nazwa rozporządzenia ministra finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych. Nie pozostawia również wątpliwości znaczenie prowadzenia rachunkowości zgodnie z określonymi standardami dla zarządzania funduszami powierniczymi, w tym w szczególności dla podejmowania decyzji inwestycyjnych. Z tego powodu, zdaniem Spółki, również przesłanka istotności jest w przedstawionej sytuacji spełniona.

Mając na uwadze argumentację wyrażoną w projekcie ustawy nowelizującej ustawę o VAT (druk sejmowy nr 805), usługi zarządzania określone w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT należy definiować mając na uwadze kontekst, cel i ratio legis zwolnienia. Przesłanki te szczegółowo zostały określone w orzeczeniu Abbey National. Usługi rachunkowości funduszy inwestycyjnych spełniają wymogi wskazane w tym przepisie, a zatem podlegają od 1 kwietnia 2013 r. zwolnieniu od podatku VAT. Stanowisko takie potwierdzają interpretacje Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2013 r. Nr IPPP2/443-191/13-2/BH oraz z dnia 17 maja 2013 r. nr IPPP2/443-163/13-2/IZ.

W opinii Spółki usługi rachunkowości funduszy inwestycyjnych w stanie prawnym do dnia 31 marca 2013 r. również korzystały ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy 2006/112/WE.

W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 marca 2013 r. zakres zwolnienia usług zarządzania funduszami określały art. 43 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 43 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami zwolnieniu podlegają m.in. usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych, portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a), lub ich częścią. Art. 43 ust. 8 ww. ustawy stanowi, że przez zarządzanie należy rozumieć zarządzanie aktywami, dystrybucję tytułów uczestnictwa, tworzenie rejestrów uczestników i administrowanie nimi, prowadzenie rachunków i rejestrów aktywów, przechowywanie aktywów. Zakres zwolnienia usług zarządzania funduszami przyjęty przez polskiego ustawodawcę pozostaje więc niespójny z prawem wspólnotowym. Analiza przepisów art. 43 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 43 ust. 8 ustawy nie prowadzi do rezultatu zgodnego z celem art. 135(1) (g) Dyrektywy 2006/112/WE. Polski ustawodawca przez wprowadzenie własnej definicji zarządzania funduszami w art. 43 ust. 8 zbyt wąsko zdefiniował zakres tej usługi, przez co nieprawidłowo implementował art. 135 (1)(g) Dyrektywy 2006/112/WE.

Polski ustawodawca zawęził podmiotowo zakres zwolnienia przez brak zwolnienia usług stanowiących odrębną całość, właściwych i niezbędnych do prawidłowego świadczenia usług zarządzania funduszami, świadczonych przez podmiot trzeci na rzecz instytucji finansowych.

Analiza przepisów Dyrektywy 112 i orzecznictwa TSUE wskazuje, iż zlecenie ww. usług przez instytucję finansową podmiotom trzecim nie może powodować, iż stają się one opodatkowane VAT (wyrok TSUE w sprawach: „SDC- pkt 64, CSC Financial Services C-235/00, pkt 23; C-169/04 Abbeynationalplc, pkt 66 i n”). TSUE uznał, iż zasada neutralności VAT pozwala instytucjom finansowym dowolnie kształtować model biznesowy w zakresie świadczenia usług zarządzania funduszami, nie narażając ich na to, „że przeprowadzane transakcje nie będą objęte zwolnieniem z opodatkowania przewidzianym w art. 13 część b lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy”. Wykluczenie ze zwolnienia m.in. usług administracyjnego zarządzania funduszami i prowadzenia rachunkowości funduszy, jedynie z tego powodu, iż nie są realizowane w ramach struktury wewnętrznej towarzystwa funduszu, narusza neutralność VAT i powoduje negatywne konsekwencje zarówno u przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania (funduszy), jak u inwestorów. W sytuacji, gdy w innych państwach członkowskich zwolnienie dotyczące zarządzania funduszami jest interpretowane zgodnie z celem i duchem art. 135(1)(g) Dyrektywy 112 i zlecenie prowadzenia rachunkowości funduszy podmiotom trzecim nie wyklucza zwolnienia od podatku VAT tych usług, polskie unormowania w tym zakresie obowiązujące do dnia 31 marca 2013 r. powodowały naruszenie zasady neutralnej konkurencji w ramach rynku wewnętrznego UE i dyskryminowały polskie przedsiębiorstwa. Brak prawa do odliczenia podatku VAT przez towarzystwa funduszy i fundusze inwestycyjne, powoduje iż w przypadku zlecania części usług zarządzania wyspecjalizowanym podmiotom trzecim, zostają oni obciążani tzw. „ukrytym VAT”, co narusza konstrukcję VAT.

Spółka odnosząc się do zakresu zwolnienia usług zarządzania wskazuje, że art. 135(1)(g) Dyrektywy 112, który stanowi powtórzenie art. 13 część b lit. d) pkt 6 poprzednio obowiązującej Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. WE l nr 145, ze zm., dalej zwana: „VI Dyrektywą”) powoduje, że wszelkie uwagi dotyczące ww. przepisu VI Dyrektywy są aktualne. Wprawdzie ustawodawca wspólnotowy pozostawił państwom członkowskim swobodę w określeniu rodzajów funduszy, jakie powinny podlegać zwolnieniu, ale korzystanie z tego uprawnienia musi odbywać się z poszanowaniem celów dyrektywy i ogólnych zasad, leżących u jej podstaw, w szczególności zasady neutralności (wyroki TSUE z: dnia 28 czerwca 2007 r. C-363/05, w sprawie JP Morgan Fleming Claverhouse, pkt 22; w sprawie Gemeenteemmen - pkt 25, z dnia 12 stycznia 2006 r. C-246/04 w sprawie Turn und Sportunion Waldburg, pkt 31).

TSUE z zasady neutralności wywodzi również tezę, iż omawiane zwolnienie usług zarządzania nie dotyczy tylko funduszy objętych wprost Dyrektywą Rady 85/611/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. (Dz. U. L 375, str. 3, ze zm.), która de facto weszła w życie znacznie później niż VI Dyrektywa (ww. wyrok w , sprawie C-363/05).

Zdaniem TSUE ani forma prawna, ani sposób działania funduszu nie mogą przesądzać o zakresie zwolnienia z VAT i usług zarządzania nimi. Zasada neutralności, na której opiera się wspólny system VAT sprzeciwia się, by podmioty gospodarcze, które dokonują takich samych czynności (i znajdują się przez to w stosunku konkurencji), były traktowane odmiennie w zakresie poboru podatku VAT (wyroki TSUE z: dnia 23 października 2003r. C-109/02, Komisja przeciwko Niemcom, pkt 20; z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawach połączonych C-453/02 i C-462/02 Linneweber i Akritidis, pkt 24; w sprawie Kingscrestassociates i Montecello, pkt 54; z dnia 8 czerwca 2006 r. C-106/05 pkt 32; C-246/04 pkt 33 w sprawie Solleveld i van den Hout van Eijnsbergen pkt 39).

Polski ustawodawca określił rodzaje funduszy, których zarządzanie podlega zwolnieniu, odwołując się do przepisów o funduszach inwestycyjnych. Ustawa o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.,) rozróżnia zasadniczo 3 rodzaje funduszy inwestycyjnych: otwarty, specjalistyczny otwarty, zamknięty. Zarządzanie tymi funduszami powinno podlegać w Polsce zwolnieniu od podatku VAT.

W przepisach Dyrektyw brak definicji „zarządzania”. W Dyrektywie 112, mimo pewnych wątpliwości, jakie pojawiły się w kilku wersjach językowych, nie pozostawiono swobody państwom członkowskim w kształtowaniu definicji „zarządzania” na potrzeby ww. zwolnienia. Podkreślał to TSUE w wyrokach z: dnia 12 września 2000 r. w sprawie C-358/97 Komisja przeciwko Irlandii, pkt 51, z dnia 3 marca 2005 r. w sprawie C-428/02 Fonden Marselisborg Lystbdehavn, pkt 27; z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawach połączonych C-394/04 i C-395/04 Ygeia, pkt 15. TSUE w wyroku C-169/04 Abbeynationalplc wyjaśnił powody takiego rozwiązania oraz wskazał, że pojęcie „zarządzanie” funduszami powierniczymi, o których mowa w art. 13 cz. B lit. D) pkt 6 VI Dyrektywy jest autonomicznym pojęciem prawa wspólnotowego, którego treść nie może być zmieniana przez państwa członkowskie. TSUE formułując koncept zarządzania zwrócił uwagę na cel zwolnienia - ułatwienie małym inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pomocą przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Celem jest również zapewnienie neutralności podatkowej wspólnego systemu VAT w kwestii wyboru między inwestowaniem bezpośrednim w papiery wartościowe a inwestowaniem za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Trybunał uznał, iż transakcje objęte tym zwolnieniem są typowe dla działalności, jaką wykonują przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania. Z tego powodu odwołał się do Dyrektywy UCITS - przepisów odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe. Uznał, iż ww. przepis VI Dyrektywy, poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu zbiorowym portfelem, obejmuje czynności, które polegają na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe, takie jak te zamieszczone w załączniku II do zmienionej Dyrektywy UCITS, w rubryce „administracja”, które są czynnościami właściwymi przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania, rozstrzygnął też kwestię możliwości zwolnienia ww. usług z VAT, gdy zostaną zlecone podmiotom trzecim i zauważył, że zarządzanie funduszami powierniczymi, o którym mowa w art. 13 część b lit. D) pkt 6 VI Dyrektywy, jest określane w zależności od rodzaju świadczonych usług, a nie w zależności od osoby świadczącej lub odbiorcy usług. Treść ww. przepisu nie wyklucza, co do zasady, by na zarządzanie ww. funduszami składały się różne odrębne usługi, wchodzące w zakres pojęcia zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi (zarządzania funduszami powierniczymi), w rozumieniu tego przepisu oraz by korzystały ze zwolnienia z opodatkowania, nawet wówczas, gdy świadczący te usługi jest podmiotem zarządzającym, będącym osobą trzecią. Trybunał uznał więc, iż zasada neutralności VAT pozwala instytucjom finansowym dowolnie kształtować model biznesowy w zakresie świadczenia usług zarządzania, nie narażając ich na to, że transakcje nie będą objęte zwolnieniem z art. 13 część b lit. d) pkt 6 VI Dyrektywy. Podobne stanowisko TSUE zaprezentował w kontekście art. 13 część b lit. d), pkt 5 VI Dyrektywy, w wyrokach w sprawie C-2/95 SDC; C-235/00 CSC Financial Services.

Zdaniem Spółki z orzecznictwa TSUE wynika, iż:

1.  państwa członkowskie nie mogą samodzielnie tworzyć definicji zarządzania na potrzeby omawianego zwolnienia z VAT,
2.  wypracowana przez TSUE definicja zarządzania oparta na Dyrektywie UCITS zawiera w sobie oprócz usług typowego zarządzania aktywami również czynności administracyjne wymienione w załączniku II tej dyrektywy, w tym usługi w zakresie zarządzania administracyjnego i prowadzenia rachunkowości funduszy,
3.  w przypadku zlecenia usług w zakresie zarządzania administracyjnego i prowadzenia rachunkowości funduszy podmiotom trzecim, zwolnienie z VAT przysługuje, o ile tworzą one odrębną całość, która - jeśli ją oceniać globalnie - wypełnia specyficzne i istotne funkcje usługi zarządzania.

Spółka uważa, na tej podstawie, że usługi w zakresie prowadzenia rachunkowości funduszy i wyceny aktywów funduszy świadczone przez nią są:

1.  typowe dla działalności na rynku funduszy inwestycyjnych,
2.  tworzą niewątpliwie odrębną całość, opisaną szczegółowo w umowach zawieranych przez spółkę ze zleceniodawcami, za które pobierane jest jedno wynagrodzenie,
3.  stanowią niezbędną dla funkcjonowania funduszy obsługę rachunkowo-księgową oraz wycenę ich aktywów, a w konsekwencji wycenę jednostek uczestnictwa/certyfikatów inwestycyjnych,
4.  wypełniają specyficzne i istotne funkcje usługi zarządzania funduszami, gdyż bez nich nie byłoby możliwe świadczenie usługi zarządzania funduszami. Z punktu widzenia interesów i bezpieczeństwa inwestorów (uczestników funduszy) kluczowe jest prowadzenie przez fundusz rzetelnej i zgodnej z odrębnymi przepisami rachunkowości, której efektem jest wiarygodna wycena posiadanych przez nich jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych.

W konsekwencji usługi w zakresie prowadzenia rachunkowości funduszy świadczone przez Spółkę, powinny korzystać ze zwolnienia od podatku VAT do dnia 31 marca 2013 r., na mocy art. 135(1 )(g) Dyrektywy 112.

Biorąc pod uwagę art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt FSK 145/07, a także art. 14a i art. 14e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8. poz. 60, ze zm.) należy stwierdzić, że polski ustawodawca przyznał szczególną rolę orzecznictwu TSUE w procesie wydawania interpretacji ogólnych i indywidualnych. Organy podatkowe przy wydawaniu indywidualnych interpretacji przepisów podatkowych, w imieniu ministra finansów, są zobligowane i uwzględniać orzecznictwo TSUE. Polska, przystępując do UE, zobowiązana była do rozszerzenia funkcjonującego porządku prawnego o prawo wspólnotowe, obejmujące cały dorobek wspólnoty określany mianem acouis communautaire. Tak rozumiane prawo wspólnotowe charakteryzuje się m.in. pierwszeństwem (nadrzędnością) oraz bezpośrednim skutkiem norm (bezpośrednią skutecznością), co znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 396/11. TSUE w wielu orzeczeniach przesądził, że gdy przepisy Dyrektywy są bezwarunkowe i dostatecznie precyzyjne, mogą być powoływane przez jednostkę w sporze z organem państwowym, gdy państwo nie implementuje Dyrektywy do prawa krajowego lub zrobi to w sposób nienależyty.

Spółka, podsumowując swoje stanowisko uważa, że skoro: art. 43 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług niewłaściwie odzwierciedlał do dnia 31 marca 2013 r. postanowienia Dyrektywy 112 i orzecznictwa TSUE i nie prowadził do rezultatu wyrażonego w art. 135(1)(g) Dyrektywy 112, przez nieuprawnione zawężenie zwolnienia usług zarządzania funduszami i nieobjęcie nim m.in. zleconych usług w zakresie prowadzenia rachunkowości funduszy, świadczone przez nią usługi powinny korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 135(1)(g) Dyrektywy 112, zaś minister finansów był zobligowany uwzględnić: art. 135(1)(g) Dyrektywy 112 obejmujący zwolnieniem usługi świadczone przez Spółkę (przepis bezwarunkowy i dostatecznie precyzyjny, który może być powołany jako podstawa zwolnienia świadczonych przez Spółkę usług) oraz orzecznictwo TSUE, powinien też przestrzegać zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmówić stosowania prawa krajowego, gdy jest ono niezgodne z prawem wspólnotowym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. Emilii Plater 1, 10-562 Olsztyn, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.