Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1 3.4012.531.2021.1.PRM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-10-29
Teza: Ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego.
Słowa kluczowe: nadpłata; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-rozliczenie podatkowe; zaliczka-zwrot zaliczki
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV. Obowiązek podatkowy-Rozdział 1. Zasady ogólne-Obowiązek podatkowy - zasada ogólna; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X. Rejestracja. Deklaracje i informacje podsumowujące. Zapłata podatku -Rozdział 2. Deklaracje  -Deklaracje podatkowe-Deklaracje elektroniczne; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X. Rejestracja. Deklaracje i informacje podsumowujące. Zapłata podatku -Rozdział 2. Deklaracje  -Deklaracje podatkowe-Deklaracje miesięczne ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X. Rejestracja. Deklaracje i informacje podsumowujące. Zapłata podatku -Rozdział 4. Zapłata podatku-Zapłata podatku - deklaracje miesięczne 
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X-Rozdział 2-art. 99; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X-Rozdział 4-art. 103

**INTERPRETACJA INDYWIDUALNA**

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 29 lipca 2021 r. (data wpływu 9 sierpnia 2021 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wykazania podatku należnego za:

*   zamówienie niezrealizowane w całości lub w części w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie nowe konkretne zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata lub jej część, jeżeli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w tym samym miesiącu, w którym je złożono i Wnioskodawca otrzymał zapłatę (pytania nr 1 i 2) – **jest prawidłowe,**
*   zamówienie niezrealizowane w całości lub w części w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie nowe konkretne zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata lub jej część, jeżeli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w kolejnych miesiącach po miesiącu złożenia tego zamówienia i otrzymania przez Wnioskodawcę zapłaty (pytania nr 3-6) – **jest nieprawidłowe,**
*   towary, które okazały się w całości lub w części wadliwe w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie nowe konkretne zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona zapłata odpowiadająca całości lub części pierwotnego zamówienia (pytanie nr 7) – **jest prawidłowe.**

**UZASADNIENIE**

9 sierpnia 2021 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego.

**We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:**

Wnioskodawca (dalej: Spółka lub Wnioskodawca) prowadzi działalność gospodarczą, głównie w zakresie sprzedaży detalicznej towarów na terytorium Polski. Działalność handlowa Wnioskodawcy jest prowadzona przeważnie w sklepach stacjonarnych, znajdujących się w lokalach handlowych stanowiących własność Spółki lub też wynajmowanych od innych podmiotów. Spółka prowadzi sprzedaż detaliczną oferowanych przez nią towarów również za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość (poprzez sieć Internet).

Sprzedaż towarów w sklepach stacjonarnych realizowana przez Spółkę odbywa się przede wszystkim na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (dalej: Konsumenci), w związku z czym, wykorzystywany przez Spółkę system sprzedażowy dostosowany jest do obsługi Konsumentów.

Dostosowanie systemu sprzedażowego do sprzedaży konsumenckiej przejawia się m.in. tym, że każda sprzedaż towarów, realizowana przez dany sklep stacjonarny, jest ewidencjonowana na kasie rejestrującej, niezależnie od faktu, czy odbiorcą jest Konsument, czy też inny podmiot. Czynność zafiskalizowania sprzedaży na kasie rejestrującej jest automatycznie ujmowana w systemach Spółki jako sprzedaż (rozpoznawany jest przychód ze sprzedaży), a jednocześnie, w związku z rozpoznaniem przychodu ze sprzedaży, jest do niego alokowany odpowiedni koszt nabycia odsprzedanych towarów.

Zdarza się, że nabywcą towarów w sklepie stacjonarnym jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą (dalej: Klient). W ramach prowadzonej działalności Spółka umożliwia Klientom składanie zamówień na konkretne towary. Składanie zamówień na towary może odbywać się również za pośrednictwem sieci Internet, przy czym, jeśli chodzi o opisywany w niniejszym wniosku model dystrybucji, zamówienie złożone drogą internetową realizowane jest (obsługiwane) przez określony sklep stacjonarny.

Po złożeniu zamówienia Klienci obowiązani są do wpłaty zaliczek na poczet zamówionych przez nich towarów, przy czym wartość wpłacanej przez Klientów zaliczki odpowiada - co do zasady - wartości brutto zamawianych towarów (zaliczka na 100% wartości brutto zamówionych towarów). Zgodnie ze specyfiką używanego przez Spółkę systemu sprzedażowego, otrzymane kwoty zaliczek dokumentowane są przez Spółkę w momencie faktycznej realizacji zamówienia (dostawy towarów), poprzez wystawienie paragonu oraz faktury, natomiast kwota VAT jest rozliczana na moment faktycznego otrzymania zaliczki (w niektórych przypadkach Wnioskodawca dokonuje korekty rozliczeń VAT w celu prawidłowego rozliczenia podatku należnego we właściwym okresie). Z uwagi bowiem na ograniczenia systemu sprzedażowego, Spółka nie ma technicznych możliwości zaewidencjonowania zaliczki na kasie rejestrującej, a następnie wystawienia faktury do wyemitowanego paragonu, przed dokonaniem sprzedaży (wydaniem towaru Klientowi).

Tym samym, dopiero przy okazji realizowania danego zamówienia (dostawy towarów), Spółka wystawia na rzecz Klientów (i) paragon fiskalny oraz (ii) fakturę. Paragon fiskalny/faktura opiewa na wartość zamówienia, która jest zasadniczo tożsama z kwotą wpłaconej uprzednio zaliczki. Niezależnie od powyższego, w ramach prowadzonej przez Spółkę działalności nieuniknione jest występowanie zdarzeń, które uniemożliwiają Spółce prawidłową realizację zamówień, np. brak określonego towaru w magazynie, rezygnacja Klienta z zamówionego towaru lub jego wadliwość.

W rezultacie, zdarzają się sytuacje, w których po otrzymaniu przez Spółkę od Klienta zaliczki na poczet konkretnych towarów:

1\. nie dochodzi do realizacji zamówienia w całości lub w części (dalej: Przypadek 1);

2\. zamówienie zostaje zrealizowane, przy czym nie spełnia ono w całości lub w części oczekiwań Klienta (dalej: Przypadek 2).

Zarówno w Przypadku 1, jak i Przypadku 2 Spółka przewiduje możliwość zatrzymania zaliczki i przeznaczenia jej na przyszłe, niesprecyzowane zamówienie Klienta.

Przypadek 1 - niezrealizowanie zamówienia w całości lub w części

W przypadku, gdy po wpłacie zaliczki na konkretne zamówienie okaże się, że zamówienie nie zostanie zrealizowane w całości lub w części (tj. zostanie anulowane), np. z powodu braku towaru w magazynie Wnioskodawcy, bądź rezygnacji Klienta z zamówionego towaru, Klient może zdecydować, że pozostawi w Spółce wpłaconą uprzednio kwotę zaliczki (w całości lub w części) i przeznaczy ją na poczet przyszłego, niesprecyzowanego jeszcze zamówienia.

Wnioskodawca wskazuje przy tym, że zamówienie może zostać anulowane (w całości lub części) w różnym czasie, mianowicie może to nastąpić w tym samym miesiącu, w którym złożono zamówienie i wpłacono zaliczkę, bądź też w kolejnych miesiącach.

W przypadku, gdy pierwotne zamówienie zostaje anulowane w całości (tj. nie dochodzi do dostawy towarów w żadnym zakresie), Spółka w ogóle nie wystawia faktury ani paragonu w odniesieniu do tego zamówienia. Natomiast w przypadku, gdy zamówienie jest anulowane tylko w części (tj. Spółka dokonuje częściowej dostawy towarów), to w zakresie przypadającym na zrealizowaną dostawę, Spółka wystawia fakturę oraz paragon (na wartość zamówienia faktycznie zrealizowanego/dostarczonego Klientowi).

W przypadku skorzystania przez Klienta z możliwości przeznaczenia wpłaconej zaliczki (lub jej części) na nowe zamówienie, Spółka nie zwraca wpłaconych środków pieniężnych. Po stronie Spółki nie zachodzi konieczność korygowania faktury zaliczkowej (paragonu), bowiem – zgodnie z przyjętą przez Spółkę praktyką - nie doszło jeszcze do wystawienia takiej faktury zaliczkowej (paragonu). Dokumentowana jest jedynie dostawa towarów w zakresie, w jakim została ona faktycznie zrealizowana. Do momentu zdefiniowania przez Klienta nowego zamówienia, Wnioskodawca nie opodatkowuje podatkiem VAT otrzymanej kwoty, gdyż nie jest w stanie określić jakie będzie ostateczne zamówienie, w szczególności, nieznana jest mu stawka VAT, która powinna znaleźć zastosowanie do zatrzymanej płatności. Wnioskodawca podkreśla, że niezależnie od momentu, w którym wystąpiły okoliczności skutkujące anulowaniem częściowym bądź całkowitym zamówienia nie dochodzi do opodatkowania otrzymanej kwoty w części w jakiej zamówienie nie zostało zrealizowane - dotyczy to zarówno zamówienia niezrealizowanego w całości jak i w części.

W momencie złożenia przez Klienta nowego zamówienia środki pozostające u Wnioskodawcy zostają potraktowane przez Wnioskodawcę jako zaliczka i rozpoznawany jest obowiązek podatkowy w zakresie VAT, w rozliczeniu za okres, w którym Klient zdecydował o przeznaczeniu zaliczki na nowe zamówienie. Następnie, w momencie zrealizowania nowego zamówienia (tj. dostawy towarów), Wnioskodawca dokumentuje transakcję poprzez wystawienie paragonu oraz faktury.

Przypadek 2 - zamówienie zrealizowane w całości lub w części w stanie niespełniającym oczekiwań Klienta

Możliwy jest również scenariusz, w którym Klient składa zamówienie na wybrane towary oraz wpłaca na poczet zamówienia zaliczkę na 100% ceny, a następnie transakcja zostaje zrealizowana i udokumentowana paragonem oraz fakturą. Po otrzymaniu towaru przez Klienta może okazać się, że nie spełnia on w całości lub w części jego oczekiwań (wynikać to może, np. z krótkiej daty przydatności towaru do użycia, czy też uszkodzonego/niestandardowego opakowania). Wadliwy towar zostaje wówczas zwrócony Spółce. Wnioskodawca wskazuje przy tym, że wadliwość towarów (w całości lub części) może zostać zgłoszona przez Klienta w tym samym miesiącu, w którym złożono zamówienie i wpłacono zaliczkę, bądź w kolejnych miesiącach.

W takich okolicznościach, Klient może zdecydować, aby Spółka nie zwracała mu kwoty należności (odpowiadającej cenie zwróconych towarów) i zatrzymała tę kwotę na poczet przyszłych zamówień tego Klienta. W momencie, w którym Klient zdecyduje się na złożenie nowego zamówienia, uprzednio wpłacona przez niego kwota zaliczki zostaje (w całości lub w części) przeznaczona na nowe zamówienie. W związku ze zwrotem całości lub części towarów, Spółka dokonuje korekty uprzednio wystawionej faktury (poprzez wystawienie faktury korygującej in minus w zakresie przypadającym na wadliwą część towaru lub „do zera” w przypadku wadliwości całej partii dostarczonego towaru). Równocześnie Spółka odpowiednio koryguje sprzedaż fiskalną - poprzez odrębnie prowadzoną ewidencję korekt.

Do momentu zdefiniowania przez Klienta nowego zamówienia Wnioskodawca nie opodatkowuje otrzymanej kwoty, gdyż nie jest w stanie określić jakie będzie ostateczne zamówienie, w szczególności, nieznana jest mu stawka VAT, która powinna znaleźć zastosowanie do zatrzymanej płatności.

W momencie złożenia przez Klienta nowego zamówienia, wpłata pozostająca w posiadaniu Spółki (przypadająca na dostawę towarów, co do której została wystawiona faktura korygująca) zostaje potraktowana jako zaliczka na poczet nowego zamówienia i rozpoznawany jest obowiązek podatkowy w zakresie VAT, w rozliczeniu za okres, w którym Klient zdecydował o przeznaczeniu zaliczki na nowe zamówienie. Następnie, gdy nowe zamówienie zostanie zrealizowane (tj. gdy dojdzie do dostawy towarów), Wnioskodawca dokumentuje transakcję wystawiając na rzecz Klienta paragon oraz fakturę.

**W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:**

1\. Czy w Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowane w całości zamówienie w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata, jeżeli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w tym samym miesiącu, w którym je złożono i Spółka otrzymała zapłatę?

2\. Czy w Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowaną część zamówienia w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta część zapłaty, jeśli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w tej części w tym samym miesiącu, w którym je złożono i Spółka otrzymała zapłatę?

3\. Czy w Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowane w całości zamówienie w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata, jeżeli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w kolejnym miesiącu (po miesiącu złożenia zamówienia i otrzymania przez Spółkę zapłaty), ale przed upływem terminu na rozliczenie VAT za ten miesiąc?

4\. Czy w Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowaną część zamówienia w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta część zapłaty, jeśli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w tej części w kolejnym miesiącu (po miesiącu złożenia zamówienia i otrzymania przez Spółkę zapłaty), ale przed upływem terminu na rozliczenie VAT za ten miesiąc?

5\. Czy w Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowane w całości zamówienie w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata, jeżeli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w kolejnym miesiącu (po miesiącu złożenia zamówienia i otrzymania przez Spółkę zapłaty), po upływie terminu na rozliczenie VAT za ten miesiąc?

6\. Czy w Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowaną część zamówienia w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta część zapłaty, jeśli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w tej części w kolejnym miesiącu (po miesiącu złożenia zamówienia i otrzymania przez Spółkę zapłaty), po upływie terminu na rozliczenie VAT za ten miesiąc?

7\. Czy w Przypadku 2 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny w odniesieniu do kwoty wpłaconej uprzednio na rzecz Spółki tytułem zapłaty za towary, które okazały się w całości lub w części wadliwe (a podatek należny z tytułu ich dostawy został skorygowany) w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienia, na poczet którego zostanie przeznaczona otrzymana zapłata, odpowiadająca całości lub części pierwotnego zamówienia?

**Zdaniem Wnioskodawcy:**

1\. W Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowane w całości zamówienie w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata, jeżeli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w tym samym miesiącu, w którym je złożono i Spółka otrzymała zapłatę.

2\. W Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowaną część zamówienia, w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta część zapłaty, jeśli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w tej części w tym samym miesiącu, w którym je złożono i Spółka otrzymała zapłatę.

3\. W Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowane w całości zamówienie w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata, jeżeli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w kolejnym miesiącu (po miesiącu złożenia zamówienia i otrzymania przez Spółkę zapłaty), ale przed upływem terminu na rozliczenie VAT za ten miesiąc.

4\. W Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowaną część zamówienia, w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta część zapłaty, jeśli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w tej części w kolejnym miesiącu (po miesiącu złożenia zamówienia i otrzymania przez Spółkę zapłaty), ale przed upływem terminu na rozliczenie VAT za ten miesiąc.

5\. W Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowane w całości zamówienie w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata, jeżeli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w kolejnym miesiącu (po miesiącu złożenia zamówienia i otrzymania przez Spółkę zapłaty), po upływie terminu na rozliczenie VAT za ten miesiąc.

6\. W Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowaną część zamówienia, w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta część zapłaty, jeśli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w tej części w kolejnym miesiącu (po miesiącu złożenia zamówienia i otrzymania przez Spółkę zapłaty), po upływie terminu na rozliczenie VAT za ten miesiąc.

7\. W Przypadku 2 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny w odniesieniu do kwoty wpłaconej uprzednio na rzecz Spółki tytułem zapłaty za towary, które okazały się w całości lub w części wadliwe (a podatek należny z tytułu ich dostawy został skorygowany) w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienia, na poczet którego zostanie przeznaczona otrzymana zapłata, odpowiadająca całości lub części pierwotnego zamówienia.

Szczegółowe uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

1\. Uwagi ogólne

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, przy czym przez dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel - zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez odpłatne świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Jak wynika z art. 103 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 1a-4 oraz art. 33 i art. 33b.

Z konstrukcji podatku VAT wynika więc, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego, a następnie - w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy w stosunku do tych czynności, jest zobowiązany do zapłaty podatku należnego z tytułu tych czynności.

I tak, w świetle art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje co do zasady z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Natomiast ust. 8 ww. artykułu stanowi, że jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty. Wskazać w tym miejscu należy, że nie każda płatność dokonana przed dostawą towaru lub wykonaniem usługi jest zaliczką/przedpłatą w ww. znaczeniu, tj. kreującą obowiązek podatkowy w VAT. Mogą bowiem występować sytuacje, w których nabywca dokonuje na rzecz dostawcy płatności przed dokonaniem dostawy (wykonaniem usługi) na poczet bliżej nieokreślonych transakcji w przyszłości. Takie wpłaty, jako niemożliwe do powiązania z konkretnymi czynnościami opodatkowanymi, pozostają poza zakresem opodatkowania VAT.

W powyższym przedmiocie wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) w wyroku z 21 lutego 2006 r. BUPA Hospitals Ltd, Goldsborough Developments Ltd przeciwko Commissioners of Customs & Excise (C-419/02) wskazując, że w zakresie art. 10 ust. 2 akapit drugi VI Dyrektywy VAT, nie mieści się przedpłata dokonana w kwocie ryczałtowej na towary wskazane w sposób ogólny w wykazie, który może zostać w każdej chwili zmieniony za porozumieniem nabywcy i sprzedawcy, z którego nabywca może ewentualnie wybrać towary, na podstawie umowy, którą może on w każdej chwili rozwiązać, odzyskując w całości niewykorzystaną przedpłatę. TSUE przypomniał, że art. 10 ust. 1 lit. a VI Dyrektywy VAT określa „zdarzenie podatkowe” w VAT jako fakt, przez którego zaistnienie spełnione zostają przesłanki powstania obowiązku podatkowego. Z powyższego wynika, że obowiązek podatkowy może powstać z chwilą lub po zajściu zdarzenia podatkowego, jednak, o ile przepis nie stanowi inaczej, nie przed jego wystąpieniem.

Jak wskazał TSUE: „Ustęp 2 akapit drugi odchodzi od tego porządku chronologicznego przewidując, że w przypadku dokonania płatności zaliczkowej obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje zanim dostawa towarów lub świadczenie usług zostaną wykonane. Aby obowiązek podatkowy powstał przed dokonaniem dostawy (usługi), wszelkie okoliczności mające znaczenie dla zaistnienia zdarzenia podatkowego, tzn. przyszła dostawa lub świadczenie usług muszą już być znane, a zatem w szczególności, w momencie dokonania takiej zapłaty, towary i usługi powinny być szczegółowo określone”.

TSUE podkreślił również, że opodatkowaniu VAT podlegają dostawy towarów i świadczenie usług, a nie płatności dokonane z tytułu tych transakcji (vide wyrok z 9 października 2001 r. w sprawie C-108/99 Cantor Fitzgerald International, Rec. 2001 r. str. 1-07257, pkt 17). Tym samym, opodatkowaniu VAT nie powinny podlegać zapłaty za dostawy towarów i świadczenie usług, które nie zostały dotychczas określone w sposób wyraźny.

Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w wyroku z 28 lipca 2009 r., sygn. I FSK 932/08 wskazał, że „Dla uznania wpłaconej kwoty jako zaliczki na poczet wykonanych usług, istotnym jest, aby przyszłe świadczenie było określone w sposób jednoznaczny co do rodzaju towaru bądź usługi, tzn. w sposób umożliwiający ich identyfikację, a dodatkowo strony tego świadczenia, w momencie wpłaty zaliczki, nie mają woli dokonywania jego zmian w przyszłości”.

Takie samo stanowisko NSA przyjął również w wyroku z 25 sierpnia 2010 r. (sygn. I FSK 1100/09) wskazując, że „Obowiązek podatkowy na podstawie art. 19 ust. 11 u.p.t.u. powstaje jedynie wówczas, gdy zapłata dokonana przed wykonaniem dostawy lub świadczeniem usług, następuje w sytuacji, gdy wszelkie okoliczności mające znaczenie dla zaistnienia zdarzenia podatkowego, tzn. przyszłej dostawy lub świadczenia usług, są jednoznacznie i niezmiennie określone pod względem podmiotowym i przedmiotowym, a nie ma ona jedynie charakteru zabezpieczającego wykonanie nie do końca jeszcze sprecyzowanej czynności opodatkowanej”.

Ad pytanie 1 i 2

Dokonując interpretacji przepisu art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE oraz NSA, wskazać należy, że aby zapłatę na poczet przyszłych należności uznać za zaliczkę/przedpłatę kreującą powstanie obowiązku podatkowego w VAT, muszą zostać spełnione następujące przesłanki:

(i) zapłata musi zostać dokonana na poczet konkretnej transakcji, tj. przyszłe świadczenie powinno być określone co do rodzaju w sposób jednoznaczny (określone powinny być cechy identyfikujące rodzaj towaru bądź usługi);

(ii) konkretyzacja przyszłego świadczenia powinna być wystarczająco dokładna dla określenia zasad opodatkowania świadczenia, tj. w szczególności należy móc określić miejsce świadczenia i stawkę opodatkowania;

(iii) w momencie dokonania zaliczki strony nie mają intencji zmiany świadczenia w przyszłości.

Wobec powyższego wskazać należy, że w momencie, w którym zamówienie, na poczet którego wpłacono zaliczkę zostaje anulowane:

(i) przestaje być znana transakcja, na poczet której uiszczono zapłatę, w której posiadaniu pozostaje Spółka (nie są znane cechy identyfikujące rodzaj towaru);

(ii) przyszłe świadczenie, na poczet którego zostanie przeznaczona płatność pozostaje nieskonkretyzowane, wobec czego niemożliwym staje się określenie m.in. właściwej stawki VAT.

W ocenie Wnioskodawcy z powyższego wynika, że kwota będąca w jego posiadaniu w wyniku anulowania w całości zamówienia przez Klienta traci charakter zaliczki kreującej obowiązek podatkowy w podatku należnym. W rezultacie, z tytułu otrzymania takiej płatności przez Spółkę nie powstaje obowiązek odprowadzenia podatku należnego w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym Spółka ją otrzymała.

Zauważyć należy, że jeżeli w Przypadku 1 zamówienie zostaje anulowane w całości w tym samym miesiącu, w którym wpłacono na jego poczet zaliczkę, to w konsekwencji w ciągu jednego miesiąca powstają, a następnie przestają być aktualne przesłanki do opodatkowania otrzymanej zaliczki.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy zasadne jest podejście, zgodnie z którym Spółka nie wykazuje podatku należnego w rozliczeniu (JPK\_V7M) za ten miesiąc, bowiem doszłoby do opodatkowania zdarzenia gospodarczego, którego podstawa opodatkowania przestała istnieć przed upływem tego miesiąca. Kluczowa jest bowiem okoliczność, że oba zdarzenia (tj. wpłata zaliczki oraz anulowanie zamówienia) mają miejsce w tym samym miesiącu, tj. w tym samym okresie rozliczeniowym.

Wnioskodawca wskazuje, że skoro do anulowania zamówienia przez Klienta dochodzi w tym samym miesiącu, w którym miała miejsce wpłata zaliczki, to wykazywanie w miesiącu otrzymania zaliczki kwoty VAT obliczonej w oparciu o stawkę przewidzianą dla dostawy towarów, do której nie doszło (i do której nie dojdzie w takim kształcie, w jakim miała być w momencie wpłaty zaliczki) jest niezasadne. Zgodnie ze stanowiskiem TSUE, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług, a nie same płatności.

Wnioskodawca zwraca uwagę, że gdyby przyjąć odmienne stanowisko, w oparciu o które Spółka powinna wykazać/rozliczyć VAT z tytułu otrzymanej zaliczki w miesiącu jej otrzymania tylko z tego względu, że w momencie jej otrzymania znane były towary, na poczet których została wpłacona (pomijając fakt, że przed upływem okres rozliczeniowego Spółka wie, że do dostawy towarów nie doszło i nie dojdzie w takim kształcie, w jakim miała być w momencie wpłaty zaliczki), kreowałoby to konieczność wykazywania podatku należnego (obliczonego w oparciu o stawkę przewidzianą dla towaru, z którego Klient zrezygnował) i zarazem jego korygowanie w jednym okresie rozliczeniowym.

W konsekwencji, gdyby przyjąć powyższe stanowisko, z czym Wnioskodawca się nie zgadza, Spółka byłaby zobowiązana do wykonania szeregu czynności na poziomie administracyjnym, tj.:

(i) wykazaniu dostawy towarów i VAT należnego z tytułu zaliczki otrzymanej na poczet anulowanego zamówienia, obliczonej w oparciu o nieaktualną stawkę VAT;

(ii) korygowaniu do zera VAT należnego z tytułu otrzymanej zaliczki na poczet dostawy towarów w odniesieniu do anulowanego zamówienia;

(iii) wykazaniu VAT należnego z tytułu określenia przez Klienta nowego (i ostatecznego) zamówienie na podstawie prawidłowej stawki VAT.

W ocenie Wnioskodawcy, wykonanie czynności wskazanych w pkt (i) oraz pkt (ii) jest niecelowe ze względu na pełną wiedzę Spółki o anulowaniu zamówienia. Dlatego też Spółka uważa, że wystarczające jest wykonanie czynności z pkt (iii), ponieważ tylko nowe i ostateczne zamówienie Klienta wywiera skutki na gruncie VAT. Dodatkowo, Wnioskodawca podkreśla, że brak realizacji czynności wymienionych w pkt (i) i (ii) w żaden sposób nie powoduje uszczuplenia należności podatkowych.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawcy jeżeli - w Przypadku 1 - poprzednie zamówienie zostanie anulowane w całości w tym samym miesiącu, w którym otrzymano płatność, to Wnioskodawca postępuje prawidłowo wykazując podatek należny z tytułu tej płatności dopiero w rozliczeniu VAT za okres rozliczeniowy, w którym zostanie określone nowe (ostateczne) zamówienie, na poczet którego przeznaczona zostanie zatrzymana płatność. Dopiero wtedy znana jest właściwa stawka VAT dla dostawy towarów, na poczet której zaliczona zostanie dokonana płatność. W związku z powyższym, w ocenie Spółki, jest ona zobowiązana do wykazania podatku należnego od otrzymanej zaliczki w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie nowe (ostateczne) zamówienie, a nie w rozliczeniu VAT za miesiąc, w którym otrzymano płatność i w którym jednocześnie zamówienie zostało anulowane.

Powyższe stanowisko poparł również Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 6 października 2020 r. (sygn. 0114-KDIP4-3.4012.413.2020.1.KM) wskazując jednocześnie, że: „obowiązek podatkowy powstanie dopiero z chwilą złożenia przez Kontrahenta zamówienia, w którym zostaną skonkretyzowane towary - w odniesieniu do odpowiedniej części przedpłaty zaliczonej wtedy na poczet ceny towarów objętych tym zamówieniem”. Analogiczne stanowisko zostało zawarte w interpretacji indywidualnej:

• z 26 czerwca 2020 r. (sygn. 0114-KDIP4-2.4012.128.2020.2.MMA),

• z 10 marca 2020 r. (sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.831.2019.2.JM),

• z 13 lutego 2019 r. (sygn. 0114-KDIP4.4012.107.2017.10.KM).

Zdaniem Wnioskodawcy przytoczona argumentacja jest również aktualna w odniesieniu do pytania nr 2.

Konsekwencje na gruncie VAT dla zatrzymanej płatności będą zasadniczo tożsame zarówno gdy zatrzymana przez Wnioskodawcę płatność została dokonana w całości za anulowane zamówienie, jak również gdy zatrzymana płatność została dokonana za częściowo anulowane zamówienie. W obu bowiem przypadkach po anulowaniu przez Klienta zamówienia (w całości czy też w części) kwota pozostająca w posiadaniu Spółki traci charakter zaliczki. Przy czym, w przypadku anulowania części zamówienia, pozostała jego część została zrealizowana i w tej części powstał obowiązek rozliczenia podatku należnego.

W rezultacie, w Przypadku 1, Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za niezrealizowaną część zamówienia w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta część zapłaty, jeśli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w części, w tym samym miesiącu, w którym je złożono.

Ad pytanie 3 i 4

W ocenie Wnioskodawcy, argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu stanowiska do odpowiedzi na pytanie nr 1 oraz pytanie nr 2 pozostaje aktualna także w przypadku okoliczności będących przedmiotem pytania nr 3 i nr 4.

Spółka podkreśla, że na konsekwencje w zakresie VAT związane z zapłatą podatku należnego w Przypadku nr 1 nie ma wpływu to, kiedy Klient podejmuje decyzję o anulowaniu całego zamówienia (pytanie nr 3) lub jego części (pytanie nr 4). Stąd też, jeżeli Klient przed upływem terminu na rozliczenie VAT za poprzedni miesiąc podejmie decyzję o anulowaniu zamówienia w całości lub części, podatek należny z tytułu otrzymanej płatności od niezrealizowanego zamówienia w całości lub części, powinien zostać wykazany w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta część zapłaty.

Aktualność ww. konkluzji, wynika z faktu, że rezygnacja z zamówionego towaru następuje przed upływem terminu na rozliczenie podatku należnego za miesiąc poprzedni. Wobec tego podstawa do opodatkowania otrzymanej płatności (jej części) dezaktualizuje się przed upływem terminu na rozliczenie VAT (przestają być aktualne przesłanki do jej opodatkowania).

Zatem kwota będąca w posiadaniu Spółki, uzyskana tytułem zapłaty za niezrealizowane zamówienie w wyniku jego anulowania (w całości lub w części), przed upływem terminu na rozliczenie VAT, traci charakter zaliczki kreującej obowiązek podatkowy w VAT, co w dalszej perspektywie oznacza brak możliwości rozliczenia podatku należnego z tytułu otrzymania takiej płatności (lub jej części) w rozliczeniu (JPK\_VAT) za miesiąc, w którym Spółka ją otrzymała.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, zasadne jest podejście, zgodnie z którym Spółka nie wykazuje podatku należnego w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc jej otrzymania, ponieważ przed terminem rozliczenia VAT za ten okres Wnioskodawca ma świadomość, że do planowanej dostawy towarów nie dojdzie w takim kształcie, w jakim miało to nastąpić w momencie wpłaty zaliczki.

Powyższa praktyka - tak jak w przypadku okoliczności przedstawionych w pytaniu nr 1 oraz nr 2 - nie powoduje żadnego uszczerbku w należnościach podatkowych, ponieważ ostatecznie podatek należny zostanie rozliczony w momencie, gdy możliwe będzie powiązanie otrzymanej zaliczki z ostateczną transakcją, na którą zostanie przeznaczona.

W rezultacie, w Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za (i) niezrealizowane w całości zamówienie (pytanie nr 3) oraz (ii) niezrealizowaną część zamówienia (pytanie nr 4), w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta płatność (lub jej część), jeśli poprzednie zamówienie zostanie anulowane (w całości lub w części) w kolejnym miesiącu, przed upływem terminu na rozliczenie VAT za ten miesiąc.

Ad pytanie 5 i 6

W ocenie Wnioskodawcy, argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu Jego stanowiska w odniesieniu do odpowiedzi na pytania nr 1, nr 2, nr 3 i nr 4 będzie również aktualna w przypadku okoliczności będących przedmiotem pytania nr 5 i 6, tj. gdy do anulowania zamówienia lub jego części dochodzi po upływie okresu rozliczeniowego VAT, w którym Spółka otrzymała zapłatę na poczet tego zamówienia.

W rezultacie, w Przypadku 1 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu zapłaty za (i) niezrealizowane w całości zamówienie (pytanie nr 5) oraz (ii) niezrealizowaną część zamówienia (pytanie nr 6) w rozliczeniu (JPK\_VAT) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona płatność (lub jej część), jeśli poprzednie zamówienie zostanie anulowane (w całości lub w części) w kolejnym miesiącu po upływie terminu na rozliczenie VAT za ten miesiąc.

Wnioskodawca zaznacza jednocześnie, że przypadki w których zostaje podjęta decyzja przez Klienta o anulowania zamówienia w całości lub części, po upływie danego okresu rozliczeniowego VAT, za który otrzymano płatność, zasadniczo nie występują, lecz potencjalnie/teoretycznie mogą się zdarzyć.

Spółka podkreśla, że powyższe podejście, związane z rozliczeniem podatku należnego z tytułu płatności od zamówienia anulowanego w całości lub części dopiero w momencie podjęcia decyzji przez Klienta o zaliczeniu tej płatności na poczet nowego (ostatecznego zamówienia) wiąże się z zachowaniem jednolitego podejścia do rozliczania VAT w przypadku, gdy dochodzi do anulowania zamówień.

Jednocześnie Wnioskodawca podkreśla, że przedstawiona przez niego praktyka rozliczania VAT jest wyrazem przestrzegania podstawowej zasady obowiązującej na gruncie VAT, zgodnie z którą opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług, a nie płatności z ich tytułu. Tym samym opodatkowanie VAT dostawy towarów na poczet, której dokonano płatności powinno się odbywać wówczas, gdy przedmiot opodatkowania jest ostateczny i znane są wszystkie okoliczności związane z transakcją, co wynika również ze stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w cytowanej wyżej interpretacji indywidualnej z 6 października 2020 r. (sygn. 0114-KDIP4-3.4012.413.2020.1.KM), w której organ stwierdził, że: „obowiązek podatkowy powstanie dopiero z chwilą złożenia przez Kontrahenta zamówienia, w którym zostaną skonkretyzowane towary (\`(...)\`)”.

Ad pytanie 7

W ocenie Wnioskodawcy, w Przypadku 2 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny w odniesieniu do kwoty wpłaconej uprzednio tytułem zapłaty za towary, które okazały się w całości lub w części wadliwe (a podatek należny z tytułu ich dostawy został skorygowany) w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienia, na poczet którego zostanie przeznaczona otrzymana zapłata, odpowiadająca całości lub części pierwotnego zamówienia.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, jeżeli zamówienie, na poczet którego wpłacono zaliczkę zostaje zrealizowane, tj. dochodzi do dostawy towarów, którą udokumentowano fakturą (paragonem) i opodatkowano, jednak towary okazują się wadliwe, to Spółka koryguje in minus wystawioną uprzednio fakturę (i paragon) w zakresie odnoszącym się do wadliwej części towaru lub też „do zera” w przypadku wadliwości całej partii dostarczonego towaru. Jednakże, kwota zaliczki nie zostaje zwrócona Klientowi, lecz zostaje przeznaczona na przyszłe, niesprecyzowane zamówienie.

W takiej sytuacji, tj. gdy zmniejszeniu ulega podatek należny z tytułu dostawy wadliwych towarów, przy jednoczesnym pozostawieniu zaliczki w Spółce na przyszłe, nieokreślone zamówienie, należy wskazać, że: 

(i) przestaje być znany towar, na poczet którego uiszczono zapłatę, (nie są znane cechy identyfikujące rodzaj towaru);

(ii) przyszłe świadczenie, na poczet którego zostanie przeznaczona płatność pozostaje nieskonkretyzowane, wobec czego niemożliwym staje się określenie m.in. właściwej stawki VAT.

Mając na uwadze powyższe, kwota pozostająca w posiadaniu Spółki w Przypadku 2 nie ma charakteru zaliczki/przedpłaty kreującej obowiązek zapłaty podatku należnego, bowiem niemożliwe jest na tym etapie powiązanie jej z konkretnymi czynnościami opodatkowanymi VAT (odpłatną dostawą towarów bądź świadczeniem usług).

W rezultacie, w Przypadku 2 Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny z tytułu kwoty otrzymanej przez Wnioskodawcę tytułem zapłaty za towary, które okazały się w całości lub w części wadliwe (a VAT z tytułu ich dostawy skorygowany) w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona zatrzymana płatność, odpowiadająca całości lub części pierwotnego, wadliwego zamówienia. Dopiero w tym momencie znany będzie przedmiot dostawy i możliwe będzie określenie właściwej stawki VAT dla dostawy towarów w oparciu, o którą Spółka rozliczy podatek należny.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe w zakresie wykazania podatku należnego za zamówienie niezrealizowane w całości lub w części w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie nowe konkretne zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata lub jej część, jeżeli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w kolejnych miesiącach po miesiącu złożenia tego zamówienia i otrzymania przez Wnioskodawcę zapłaty (pytania nr 3-6), natomiast prawidłowe w pozostałym zakresie (pytania nr 1, 2 i 7).**

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego.

Na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Powyższy przepis formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.

Stosownie natomiast do treści art. 19a ust. 8 ustawy, jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:

1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;

2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.

Należy zauważyć, że ustawodawca nie zamieścił w treści ustawy definicji zaliczki ani przedpłaty.

Zgodnie więc ze Słownikiem języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., strona internetowa – www.sjp.pwn.pl), zaliczka to część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet należności. Zatem zaliczkę wpłaca się na poczet przyszłej dostawy towarów lub przyszłego wykonania usługi przed faktyczną dostawą lub faktycznym wykonaniem usługi. Natomiast przez przedpłatę należy rozumieć określoną sumę pieniędzy, stanowiącą część ceny towaru lub usługi, wpłacaną z góry w celu uzyskania gwarancji zakupu lub wykonania usługi w określonym terminie. Stosownie do powyższego, zaliczka jak również przedpłata jako zapłata na poczet przyszłej należności musi być powiązana z konkretną transakcją.

W wyroku z 21 lutego 2006 r. w sprawie C-419/02 (BUPA H i in.) Trybunał Sprawiedliwości UE wskazał, że w stosunku do przedpłaty na przyszłe dostawy towarów obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje tylko, jeśli w momencie dokonania tej przedpłaty wszelkie okoliczności mające znaczenie dla przyszłej dostawy są znane, a towary zostały szczegółowo określone. Przepis art. 10 ust. 2 akapit trzeci szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. U. UE L 145.1 ze zm.), obecnie art. 65 Dyrektywy Rady 2006/112/WE, umożliwia Państwom Członkowskim wprowadzenie zasady, że obowiązek podatkowy w podatku VAT powstanie w czasie późniejszym od zaistnienia zdarzenia podatkowego w trzech przypadkach:

*   nie później niż w chwili wystawienia faktury lub dokumentu uznawanego za fakturę;
*   nie później niż w momencie pobrania ceny;
*   bądź w przypadku, kiedy faktura lub dokument uznawany za fakturę nie jest wystawiony lub jest wystawiony z opóźnieniem, w określonym terminie od daty zdarzenia podatkowego.

Przepis art. 10 ust. 2 akapit drugi szóstej dyrektywy 77/388/EWG odchodzi od tego porządku chronologicznego przewidując, że w przypadku dokonania płatności zaliczkowej obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje zanim dostawa towarów lub świadczenie usług zostaną wykonane. Aby obowiązek podatkowy powstał w takiej sytuacji wszelkie okoliczności mające znaczenie dla zaistnienia zdarzenia podatkowego, tzn. przyszła dostawa lub świadczenie usług muszą już być znane, a zatem w szczególności w momencie dokonania takiej zapłaty, towary i usługi powinny być szczegółowo określone. Ponadto opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają dostawy towarów i świadczenie usług a nie płatności dokonane z tytułu tych transakcji. W konsekwencji w zakresie art. 10 ust. 2 akapit drugi szóstej dyrektywy 77/388/EWG nie mieści się przedpłata taka jak będąca przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, dokonana w kwocie ryczałtowej na towary wskazane w sposób ogólny w wykazie, który może zostać w każdej chwili zmieniony za porozumieniem nabywcy i sprzedawcy, z którego nabywca może ewentualnie wybrać towary na podstawie umowy, którą może on w każdej chwili rozwiązać odzyskując w całości niewykorzystaną przedpłatę (obecnie odpowiednikiem art. 10 VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. jest art. 65 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej). Zbieżny z powyższym pogląd wyrażony został w wyroku TSUE w sprawie C-277/05 (Societe thermale d’Eugenieles-Bains).

W rezultacie należy wskazać, że jak wynika z powołanych wyżej przepisów Dyrektywy 77/388/EWG oraz orzecznictwa TSUE, jeśli warunki dotyczące rodzaju i ilości sprzedawanych towarów, nie są znane w chwili wpłaty pieniędzy przez klienta, nie powinno się traktować przedmiotowych wpłat jako przedpłaty, zaliczki, zadatku, o których mowa w powołanym art. 19a ust. 8 ustawy.

Zatem, opodatkowanie wpłat otrzymanych przed dostawą towarów następuje w przypadku, gdy dostawca będzie w stanie powiązać (przyporządkować) dokonaną wpłatę z konkretnym zamówieniem, czyli skonkretyzowanym towarem. Warunku tego nie będzie spełniała kwota wpłacona przez nabywcę w momencie, gdy nie zostało złożone konkretne zamówienie z wykazem towarów.

Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 932/08. Sąd uznał, że: „dla uznania wpłaconej kwoty jako zaliczki na poczet wykonanych usług, w rozumieniu art. 19 ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), istotnym jest, aby przyszłe świadczenie było określone w sposób jednoznaczny co do rodzaju towaru bądź usługi, tzn. w sposób umożliwiający ich identyfikację, a dodatkowo strony tego świadczenia, w momencie wpłaty zaliczki, nie mają woli dokonywania jego zmian w przyszłości”.

W oparciu o powyższe można wysnuć wniosek, że aby zapłatę na poczet przyszłych należności uznać za zaliczkę/przedpłatę, muszą zostać spełnione następujące przesłanki:

*   zapłata musi zostać dokonana na poczet konkretnej transakcji, tj. przyszłe świadczenie powinno być określone co do rodzaju w sposób jednoznaczny (określone powinny być cechy identyfikujące rodzaj towaru bądź usługi),
*   konkretyzacja przyszłego świadczenia powinna być wystarczająco dokładna dla określenia zasad opodatkowania świadczenia, tj. w szczególności należy móc określić miejsce świadczenia i stawkę opodatkowania,
*   w momencie dokonania zaliczki strony nie mają intencji zmiany świadczenia w przyszłości.

W myśl art. 108 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.

Na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy, podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 1a-4 oraz art. 33 i art. 33b.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10, art. 130c, art. 133 i art. 138g ust. 2.

Deklaracje podatkowe, o których mowa w ust. 1-3, zawierają dane niezbędne do rozliczenia podatku, obliczenia jego wysokości, w tym wysokości podstawy opodatkowania, podatku należnego i podatku naliczonego, a także dane dotyczące podatnika (art. 99 ust. 7c ustawy).

Zgodnie z art. 99 ust. 11c ustawy, z którego wynika, że deklaracje podatkowe, o których mowa w ust. 1-3, są składane zgodnie z wzorem dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 346, 568, 695, 1517 i 2320), który obejmuje deklarację i ewidencję, o której mowa w art. 109 ust. 3. Dokument elektroniczny, o którym mowa w zdaniu pierwszym, jest przesyłany w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej i zgodnie z wymaganiami określonymi w tych przepisach.

Natomiast zgodnie z art. 109 ust. 3 ustawy, podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 oraz podatników, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9, są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą dane pozwalające na prawidłowe rozliczenie podatku i sporządzenie informacji podsumowującej, w szczególności dane dotyczące:

1) rodzaju sprzedaży i podstawy opodatkowania, wysokości kwoty podatku należnego, w tym korekty podatku należnego, z podziałem na stawki podatku;

2) kwoty podatku naliczonego obniżającego kwotę podatku należnego, w tym korekty podatku naliczonego;

3) kontrahentów;

4) dowodów sprzedaży i zakupów.

Podatnicy, o których mowa w art. 99 ust. 1, są obowiązani przesyłać, na zasadach określonych w art. 99 ust. 11c, za każdy miesiąc do urzędu skarbowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, ewidencję, o której mowa w ust. 3, łącznie z deklaracją podatkową, w terminie do złożenia tej deklaracji (art. 109 ust. 3b ustawy).

Powyższy przepis obliguje czynnych podatników podatku VAT do wykazywania w ewidencji sprzedaży dostawy określonych wyrobów. Dodatkowo należy zauważyć, że podatnicy VAT czynni są obowiązani przesyłać za każdy miesiąc do urzędu skarbowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, ewidencję prowadzoną na potrzeby podatku od towarów i usług, łącznie z deklaracją podatkową, w terminie do złożenia tej deklaracji (o czym stanowi art. 109 ust. 3b ustawy).

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą głównie w zakresie sprzedaży detalicznej towarów na terytorium Polski, zarówno w sklepach stacjonarnych jak i za pomocą internetu.

Wnioskodawca dokonuje sprzedaży towarów na rzecz Konsumentów (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej) i na rzecz Klientów (podmiotów prowadzących działalność gospodarczą), którą ewidencjonuje za pomocą kas rejestrujących.

Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej umożliwił Klientom składanie zamówień na konkretne towary m.in. za pośrednictwem internetu.

Po złożeniu zamówienia Klient zobowiązany jest wpłacić zaliczkę za zamówiony towar w wysokości 100% jego wartości brutto. Wnioskodawca otrzymane zaliczki dokumentuje w momencie faktycznej realizacji zamówienia tj. dostawy towarów, poprzez wystawienie paragonu oraz faktury, natomiast podatek VAT Wnioskodawca rozlicza w dacie otrzymania zaliczki.

W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawcy zdarzają się sytuacje, które uniemożliwiają prawidłową realizację zamówienia np. brak określonego towaru w magazynie, rezygnacja Klienta z zamówionego towaru lub jego wadliwość.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca przewiduje dwa przypadki, w których Klient może pozostawić u Wnioskodawcy zaliczkę i przeznaczyć ją na przyszłe, nieskonkretyzowane jeszcze zamówienie.

Przypadek 1

Wnioskodawca przewiduje możliwość zatrzymania zaliczki i przeznaczenia jej na przyszłe, niesprecyzowane zamówienie Klienta w momencie gdy zamówienie nie zostanie zrealizowane w całości lub w części.

Wnioskodawca wskazuje, że zamówienie może zostać anulowane w całości lub w części w różnym czasie tj. może to nastąpić w tym samym miesiącu, w którym złożono zamówienie i wpłacono zaliczkę lub w kolejnych miesiącach.

W obu przypadkach Klient może zdecydować, że pozostawi w Spółce wpłaconą zaliczkę – w całości lub w części – i przeznaczy ją na poczet przyszłego, niesprecyzowanego zamówienia.

W sytuacji gdy zamówienie zostaje anulowane:

*   w całości – Wnioskodawca nie wystawia faktury ani paragonu w odniesieniu do zamówienia;
*   w części – Wnioskodawca w zakresie przypadającym na zrealizowaną częściowo dostawę wystawia fakturę oraz paragon.

Wnioskodawca w przypadku braku zwrotu części wpłaconej zaliczki, zgodnie z przyjętą praktyką, nie wystawia faktury zaliczkowej bowiem faktura zaliczkowa za dokonane zamówienie nie została wystawiona.

Do momentu zdefiniowania przez Klienta nowego zamówienia niezwrócona zaliczka albo jej część nie zostaje przez Wnioskodawcę opodatkowana podatkiem VAT. W momencie złożenia przez Klienta nowego zamówienia środki pozostające u Wnioskodawcy zostają potraktowane jako zaliczka i rozpoznany jest obowiązek podatkowy w podatku VAT, w rozliczeniu za okres, w którym Klient zdecydował o przeznaczeniu zaliczki na nowe zamówienie. Udokumentowanie ww. transakcji następuje w momencie dostawy towarów, poprzez wystawienie paragonu oraz faktury.

Przypadek 2

Wnioskodawca przewiduje możliwość zatrzymania zaliczki i przeznaczenia jej na przyszłe, niesprecyzowane zamówienie Klienta w momencie gdy nie spełnia ono oczekiwań Klienta w całości lub w części.

Możliwa jest sytuacja, gdy Klient złoży zamówienie na wybrane towary, wpłaci zaliczkę w wysokości 100% ceny, zrealizowane zamówienie zostanie udokumentowane fakturą a następnie Klient stwierdzi, że towar nie spełnia – w całości lub w części – Jego oczekiwań. Wówczas wadliwy towar zostaje zwrócony Wnioskodawcy.

Zwrot towaru może zostać zgłoszony w tym samym miesiącu, w którym złożono zamówienie i wpłacono zaliczkę, bądź w kolejnych miesiącach.

Wnioskodawca w związku ze zwrotem towaru w całości lub w części dokonuje korekty wystawionej faktury „do zera” lub w zakresie przypadającym na wadliwą część towaru.

Klient może zdecydować, że pozostawi w Spółce wpłaconą zaliczkę – opowiadającą cenie zwróconych towarów w całości lub w części – i przeznaczy ją na poczet przyszłego, niesprecyzowanego zamówienia. Kwota znajdująca się u Wnioskodawcy nie zostaje opodatkowana podatkiem VAT.

W momencie złożenia nowego zamówienia kwota należności pozostawiona u Wnioskodawcy zostaje przeznaczona na nowe zamówienie i rozpoznany zostaje obowiązek podatkowy w VAT, w rozliczeniu za okres, w którym Klient zdecydował się na przeznaczeniu zaliczki na nowe zamówienie. Udokumentowanie ww. transakcji następuje w momencie dostawy towarów, poprzez wystawienie paragonu oraz faktury.

Ad 1-6

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą obowiązku wykazania podatku należnego VAT z tytułu zapłaty za zamówienie niezrealizowane w całości lub w części w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata lub jej część, jeśli poprzednie zamówienie zostanie anulowane w tym samym miesiącu, w którym je złożono i Spółka otrzymała zapłatę bądź w kolejnym miesiącu.

Zdaniem Wnioskodawcy obowiązek wykazania podatku należnego VAT z tytułu zapłaty za zamówienie niezrealizowane w całości lub w części następuje w rozliczeniu (JPK\_V7M) w miesiącu, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata lub jej część niezależnie od miesiąca anulowania bądź niezrealizowania tego zamówienia.

Zgodnie z opisem sprawy Wnioskodawca umożliwia Klientom m.in. za pośrednictwem internetu składanie zamówień na konkretne towary. Klienci po złożeniu zamówienia zobowiązani są do wpłaty zaliczki na poczet zamówionych przez nich towarów, która co do zasady odpowiada 100% wartości brutto zamówionych towarów. W momencie dokonania wpłaty zaliczki znana jest zatem ilość towarów oraz stawka podatku VAT.

W Przypadku 1 zamówienie może zostać niezrealizowane w całości lub w części, wówczas Klient ma możliwość pozostawienia u Wnioskodawcy wpłaconej uprzednio kwoty zaliczki (w całości lub w części) z przeznaczeniem jej na poczet przyszłego niesprecyzowanego jeszcze zamówienia. Wnioskodawca - niezależnie od momentu, w którym nastąpiły okoliczności skutkujące anulowaniem lub niezrealizowaniem zamówienia - nie opodatkowuje podatkiem VAT pozostawionej u siebie kwoty w części w jakiej zamówienie nie zostało zrealizowane.

Wnioskodawca rozpoznaje obowiązek podatkowy w zakresie VAT, w chwili złożenia nowego zamówienia, natomiast udokumentowanie nowego zamówienia następuje w chwili dostarczenia określonego w nim towaru.

Wskazać w tym miejscu ponownie należy, że zaliczka, przedpłata nie tworzą samodzielnego bytu podatkowego, lecz są ściśle związane z konkretnym świadczeniem i nie można rozpatrywać ich jako czynności „oderwanej” od sprzedaży. Nie są one dodatkowymi czynnościami, lecz są integralnie związane z dostawą towarów lub świadczeniem usług, na poczet których zostały uiszczone. W przypadku zaliczek, przedpłat ustawa określa inny moment powstania obowiązku podatkowego, niż w przypadku sprzedaży dokonywanej bez pobrania zaliczki.

Zatem opodatkowanie wpłat otrzymanych przed dostawą towaru następuje w przypadku, gdy Wnioskodawca jest w stanie powiązać (przyporządkować) dokonaną wpłatę z konkretnym zamówieniem, czyli skonkretyzowanym towarem.

Biorąc pod uwagę opis sprawy należy stwierdzić, że otrzymane przez Wnioskodawcę środki pieniężne stanowią zaliczkę/przedpłatę, o których mowa w art. 19a ust. 8 ustawy. W momencie otrzymania zaliczki przez Wnioskodawcę znana jest bowiem ilość towarów oraz stawka podatku VAT. Tym samym po stronie Wnioskodawcy, co do zasady, powstaje obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług w miesiącu wpływu zaliczki, przedpłaty, obejmujący całą otrzymaną należność na zasadach określonych w art. 19a ust. 8 ustawy, bowiem zgodnie z tym przepisem obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania wpłaconej kwoty.

Jednakże w przedstawionej sytuacji zawartej w pytaniach nr 1 i 2 należy wskazać, że skoro w tym samym okresie rozliczeniowym następuje wpłata zaliczki i anulowanie zamówienia w części lub w całości, to Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do rozliczenia podatku należnego z tytułu otrzymania zaliczki w części dotyczącej anulowanego zamówienia w rozliczeniu za miesiąc, w którym ją otrzymał.

Powyższe wynika z faktu, że zarówno wpływ zaliczki jak również anulowanie zamówienia w całości lub w części nastąpi w tym samym okresie rozliczeniowym, zatem nie wystąpi podatek należny do wykazania z tytułu należności pozostawionej u Wnioskodawcy, gdyż należność nie spełnia warunków do uznania jej za zaliczkę. Brak jest bowiem skonkretyzowanego zamówienia do którego można byłoby przypisać należność, która pozostaje u Wnioskodawcy.

W wyżej opisanej sytuacji Wnioskodawca będzie zatem zobowiązany do wykazania podatku należnego z tytułu anulowanego zamówienia w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym zostanie przez Klienta określone nowe skonkretyzowane zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata lub jej część.

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie **pytań nr 1 i 2** należało zatem uznać za **prawidłowe.**

Nie można natomiast zgodzić się z Wnioskodawcą, że w sytuacji (pytania nr 3-6), kiedy Wnioskodawca otrzyma zaliczkę w danym okresie rozliczeniowym, a następnie w kolejnym miesiącu (po okresie rozliczeniowym), bądź później zamówienie zostanie anulowane w części lub w całości to Wnioskodawca będzie zobowiązany do wykazania podatku należnego dopiero w okresie, kiedy zostanie skonkretyzowane nowe zamówienie i na poczet którego zostanie przeznaczona ta zapłata.

Należy wskazać, że otrzymana przez Wnioskodawcę zapłata na poczet przyszłego zamówienia w momencie jej wpływu spełnia wszystkie przesłanki do uznania jej za zaliczkę. Zatem obowiązek podatkowy z tytułu wpłaty zaliczki Wnioskodawca powinien wykazać na podstawie art. 19a ust. 8 ustawy.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy podatnik jest zobowiązany do obliczania i wpłacania podatku VAT za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Ponieważ okresem rozliczeniowym jest miesiąc i w danym miesiącu rozliczeniowym powstał u Wnioskodawcy obowiązek podatkowy to podatek należny Spółka powinna wykazać do 25. dnia miesiąca następującego po tym miesiącu. Anulowanie zamówienia w okresie późniejszym (po okresie rozliczeniowym) nie będzie miało wpływu na rozpoznanie obowiązku podatkowego z tytułu otrzymanej zaliczki.

Zatem w opisanych w pytaniach 3-6 przypadkach Wnioskodawca powinien wykazać podatek należny w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym otrzymał zaliczkę.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy w zakresie **pytań 3-6** należało uznać za **nieprawidłowe.**

Ad 7

Wnioskodawca ma również wątpliwość, czy powinien wykazać podatek należny w odniesieniu do kwoty wpłaconej uprzednio na rzecz Spółki tytułem zapłaty za towary, które okazały się w całości lub w części wadliwe (a podatek należny z tytułu ich dostawy został skorygowany) w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienie, na poczet którego zostanie przeznaczona otrzymana zapłata odpowiadająca całości lub części pierwotnego zamówienia.

Jak wynika z opisu sprawy, w Przypadku 2, Wnioskodawca przewiduje możliwość zatrzymania zaliczki i przeznaczenia jej na przyszłe, niesprecyzowane zamówienie Klienta w momencie gdy nie spełnia ono oczekiwań Klienta w całości lub w części.

Możliwa jest sytuacja, gdy Klient złoży zamówienie na wybrane towary, wpłaci zaliczkę w wysokości 100% ceny, zrealizowane zamówienie zostanie udokumentowane paragonem lub fakturą a następnie Klient stwierdzi, że towar nie spełnia – w całości lub w części – Jego oczekiwań. Wówczas wadliwy towar zostaje zwrócony Wnioskodawcy.

Zwrot towaru może zostać zgłoszony w tym samym miesiącu, w którym złożono zamówienie i wpłacono zaliczkę, bądź w kolejnych miesiącach.

Wnioskodawca w związku ze zwrotem towaru w całości lub w części dokonuje korekty wystawionej faktury „do zera” lub w zakresie przypadającym na wadliwą część towaru.

Klient może zdecydować, że pozostawi w Spółce wpłaconą zaliczkę – opowiadającą cenie zwróconych towarów w całości lub w części – i przeznaczy ją na poczet przyszłego, niesprecyzowanego zamówienia. Kwota znajdująca się u Wnioskodawcy nie zostaje opodatkowana podatkiem VAT.

W momencie złożenia nowego zamówienia kwota należności pozostawiona u Wnioskodawcy zostaje przeznaczona na nowe zamówienie i rozpoznany zostaje obowiązek podatkowy w VAT, w rozliczeniu za okres, w którym Klient zdecydował się na przeznaczeniu zaliczki na nowe zamówienie. Udokumentowanie ww. transakcji nastąpi w momencie dostawy towarów, poprzez wystawienie paragonu oraz faktury.

W analizowanym Przypadku 2 należy stwierdzić, że pozostawiona u Wnioskodawcy w całości lub w części zapłata – powstała z tytułu zwrotu w zakresie odnoszącym się do wadliwego towaru – na rzecz przyszłych zamówień nie stanowi zaliczki, przedpłaty, o której mowa w art. 19a ust. 8 ustawy. Powyższe wynika z faktu, że w momencie pozostawienia środków pieniężnych u Wnioskodawcy nie jest znany ani rodzaj, ani ilość poszczególnych towarów - w szczególności nie jest znana stawka VAT.

Opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają dostawy towarów i świadczenie usług a nie płatności dokonane z tytułu przyszłych, nieskonkretyzowanych transakcji. Zatem, w przypadku, gdy ani Wnioskodawca ani Klient w odniesieniu do pozostawionej u Wnioskodawcy kwoty, nie są w stanie określić rodzaju jak i ilości poszczególnych towarów, to wówczas wpłaty ww. środków pieniężnych nie rodzą powstania obowiązku podatkowego na podstawie art. 19a ust. 8 ustawy. Obowiązek podatkowy powstanie dopiero z chwilą złożenia przez Klienta zamówienia, w którym zostaną skonkretyzowane towary, na poczet którego przeznaczona zostanie całość lub część zapłaty pozostawionej przez Klienta u Wnioskodawcy.

W konsekwencji stanowisko Wnioskodawcy w zakresie wykazania podatku należnego w odniesieniu do kwoty wpłaconej uprzednio tytułem zapłaty za towary, które okazały się w całości lub w części wadliwe (a podatek należny z tytułu ich dostawy został skorygowany) w rozliczeniu (JPK\_V7M) za miesiąc, w którym określone zostanie przez Klienta nowe zamówienia, na poczet którego zostanie przeznaczona otrzymana zapłata, odpowiadająca całości lub części pierwotnego zamówienia (**pytanie nr 7**) należało uznać za **prawidłowe**.

Ponadto Organ informuje, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione w opisywanym stanie faktycznym, które nie zostały objęte pytaniem oraz własnym stanowiskiem w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego. Podkreślenia wymaga, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2193 ze zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.