Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-165/10-3/AJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-10-25
Teza: Podatek od spadków i darowizn.
Słowa kluczowe: darowizna; małżonek; podatek-podatek od spadków i darowizn; wspólność-wspólność majątkowa
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 23 lipca 2010 r. (data wpływu 26 lipca 2010 r.), uzupełnionym pismem z dnia 29 lipca 2010 r. (data wpływu 2 sierpnia 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zwolnienia z opodatkowania darowizny – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 lipca 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zwolnienia z opodatkowania darowizny.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni pozostaje w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej.

Zainteresowana zamierza nabyć do majątku osobistego lokal mieszkalny na cele i potrzeby rodziny. Część środków lub całość środków pieniężnych będzie pochodzić z majątku wspólnego (dochody Wnioskodawczyni z wynagrodzenia za pracę, ewentualnie niewielkie darowizny od rodziców).

Mąż Zainteresowanej wyraża na to zgodę i taką zgodę wyrazi w akcie notarialnym umowy przedwstępnej (umowy zobowiązującej do wybudowania lokalu), a następnie w akcie notarialnym przenoszącym na rzecz Zainteresowanej własność lokalu wraz z przynależnymi do niego udziałami w częściach wspólnych budynku i gruntu (prawa wieczystego użytkowania gruntu).

W okresie ostatnich 5 lat mąż Wnioskodawczyni dokonał na Jej rzecz 1 darowizny (udział w nieruchomości) na kwotę przekraczającą 9.637 zł.

Zainteresowana chce aby środki pieniężne stanowiące majątek wspólny Jej i Jej męża, które zostaną przeznaczone na zakup ww. lokalu zostały przekazane z rachunku bankowego męża na rachunek bankowy Wnioskodawczyni, a następnie na rachunek sprzedającego lokal.

Następnie w terminie 6 m-cy od przekazana środków w taki sposób Wnioskodawczyni zgłosi tę darowiznę naczelnikowi urzędu skarbowego.

W uzupełnieniu wniosku Zainteresowana wskazała, iż z rachunku bankowego męża na Jej rachunek bankowy zostanie przekazana połowa środków finansowych pochodzących z majątku wspólnego. Druga połowa środków finansowych pochodzących z majątku wspólnego na zakup lokalu zostanie przekazana - na konto sprzedającego lokal - z rachunku bankowego Zainteresowanej. Wnioskodawczyni uważa bowiem, że przedmiotem darowizny może być połowa środków przeznaczonych na ww. cel z majątku wspólnego jako udział męża.

Zatem połowa środków zostanie przekazana przez męża z Jego rachunku bankowego na rachunek bankowy Zainteresowanej, a następnie Wnioskodawczyni przekaże ww. środki na konto sprzedającego.

Druga połowa środków z rachunku bankowego Wnioskodawczyni zostanie przekazana na konto sprzedającego.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy przekazanie przez męża Wnioskodawczyni z jego rachunku bankowego na Jej rachunek bankowy środków pieniężnych pochodzących z ich majątku wspólnego tytułem darowizny do majątku osobistego Wnioskodawczyni będzie zwolnione z podatku od darowizn niezależnie od wysokości przekazanej kwoty, jeśli przekazanie nastąpi z rachunku bankowego męża na rachunek bankowy Zainteresowanej i ta darowizna zostanie przez Nią zgłoszona naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 m-cy od jej dokonania?
2.  Czy przedmiotem darowizny środków finansowych pochodzących z majątku wspólnego i przekazanych na konto sprzedającego lokal mieszkalny nabywany przez Zainteresowaną do Jej majątku osobistego będzie połowa tych środków finansowych jako udział męża we własności powyższych środków finansowych – pochodzących z majątku wspólnego, a zatem zgłoszenie nabycia organowi podatkowemu i udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania z rachunku bankowego męża na rachunek bankowy wnioskodawczyni powinno dotyczyć połowy środków majątku wspólnego?

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania nr 1, zgodnie z art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U z 2009 r. Nr 93 poz. 768) zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka zstępnych wstępnych, pasierba rodzeństwo, ojczyma i macochę jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 m-cy od dnia powstania obowiązku podatkowego,
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne a wartość nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie ostatnich 5 lat poprzedzających rok w którym nastąpiło ostatnie nabycie doliczona do wartości rzeczy praw majątkowych ostatnio nabytych przekracza kwotę 9.637 zł (jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Powyższe zwolnienie jest niezależne od kwoty darowizny.

W związku z tym Wnioskodawczyni uważa, że przekazanie darowizny przez Jej męża z jego rachunku bankowego środków pieniężnych z ich majątku wspólnego na rachunek bankowy Zainteresowanej tytułem darowizny do Jej majątku osobistego niezależnie od wysokości przekazanej kwoty będzie zwolniona z podatku od darowizn na podstawie art. 4a ww. ustawy.

Wystarczy, aby przekazanie środków nastąpiło z rachunku bankowego męża na rachunek bankowy Zainteresowanej, w tytule wystarczy wskazanie „darowizna” i konieczne jest zgłoszenie tej darowizny naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 -m-cy od jej dokonania.

Na potwierdzenie powyższego stanowiska Zainteresowana powołuje się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 1991 r. sygn. akt III CZP 76/90.

W odniesieniu do pytania nr 2, Zainteresowana uważa, że przedmiotem darowizny powinna być połowa środków z majątku wspólnego przekazanych na zakup przez Nią lokalu mieszkalnego do Jej majątku osobistego.

Połowa tych środków powinna być przekazana z rachunku bankowego męża na rachunek bankowy Zainteresowanej i zgłoszona organowi podatkowemu jako otrzymanie darowizny w ustawowym terminie i wówczas będzie korzystać ze zwolnienia z art. 4a. Natomiast pozostała połowa środków może być przekazana na konto sprzedającego z rachunku bankowego Wnioskodawczyni i nie będzie to darowizna.

Mąż może darować przysługujący mu udział w prawie do tych środków. Tak też jest w przypadku nieruchomości, samochodu itd.

Przedmiotem darowizny między małżonkami jest udział męża w tym prawie na rzecz żony i odwrotnie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

W myśl z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. z 2009 r. Dz. U. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny i polecenia darczyńcy.

Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Darowizna jest więc czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne.

Dla określenia, czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym będzie miało miejsce przekazanie darowizny, istotne jest zatem stwierdzenie, czy nastąpi bezpłatne przysporzenie majątkowe u jednego z małżonków kosztem majątku drugiego małżonka.

Kwestie stosunków majątkowych w małżeństwie reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.).

Na podstawie art. 31 § 1 tej ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Z kolei z art. 33 ww. kodeksu wynika, co stanowi przedmiot majątku osobistego każdego z małżonków.

Zgodnie z art. 43 § 1 ww. kodeksu - oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie stanowią jednakże przepisów prawa podatkowego zdefiniowanych w art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Stąd też w trybie wydawania interpretacji, określonym w art. 14b Ordynacji podatkowej, Minister właściwy do spraw finansów publicznych nie ma uprawnienia do interpretowania tych przepisów. Tut. Organ nie ocenia więc prawidłowości oraz skuteczności dokonanych czynności - przesunięć środków finansowych z majątku wspólnego małżonków do majątku osobistego jednego z nich.

W związku z powyższym ocena stanowiska Wnioskodawczyni została dokonana jedynie na podstawie przepisów prawa podatkowego.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawczyni otrzyma od męża środki finansowe na zakup mieszkania, które będzie należało do Jej majątku osobistego.

Tym samym - przyjmując, że zarówno teraz, jak i w chwili przekazania pieniędzy między Wnioskodawczynią a Jej mężem będzie istniał ustrój ustawowej wspólności majątkowej – fakt nieodpłatnego przekazania Zainteresowanej pieniędzy na zakup mieszkania do odrębnego majątku spowoduje przysporzenie Jej majątku, kosztem uszczuplenia majątku wspólnego małżonków, w którym mąż Wnioskodawczyni ma swoje udziały.

W konsekwencji, stwierdzić należy, że kwoty pieniężne otrzymane przez Wnioskodawczynię na zakup mieszkania do swojego majątku osobistego, w części odpowiadającej udziałowi męża w majątku wspólnym małżonków stanowią dla Niej darowiznę.

Stosownie do przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy a od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (t. j. 9.637 zł) – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy).

Stosownie do art. art. 4a ust. 4 ww. ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Wyżej wymienione zwolnienie stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa (art. 4 ust. 4 cyt. ustawy).

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż przekazanie przez męża Zainteresowanej z Jego rachunku bankowego na rachunek bankowy Zainteresowanej środków pieniężnych pochodzących z ich majątku wspólnego - w części odpowiadającej udziałowi męża w majątku wspólnym małżonków - stanowi darowiznę do Jej majątku osobistego.

Powyższa darowizna będzie korzystać ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, o ile Zainteresowana spełni wszystkie warunku określone w tym przepisie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.