Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/4512-1-827/15-2/HW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2016-02-08
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe swojego dostawcy.
Słowa kluczowe: kaucja-kaucja gwarancyjna; odpowiedzialność-odpowiedzialność solidarna; towar-towar wrażliwy; zabezpieczenie; zaległości podatkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X-Rozdział 4-art. 105 (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 9 listopada 2015 r. (data wpływu 10 listopada 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe swojego dostawcy – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 10 listopada 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe swojego dostawcy.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca zamierza prowadzić działalność gospodarczą w zakresie handlu metalami szlachetnymi (głównie złotem i srebrem). Wnioskodawca w ramach swojej działalności gospodarczej będzie nabywał od podmiotów gospodarczych metale szlachetne (głównie złoto oraz srebro) w różnej formie i postaci, jak również niewykończone lub niekompletne wyroby jubilerskie (dalej: Towary handlowe). Nabywane Towary handlowe będą mieścić się w następujących grupowaniach Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (dalej: PKWiU) wymienionych w pozycjach nr 14-18 oraz nr 21 załącznika nr 13 do ustawy o VAT:

1.  PKWiU 24.41.10.0 Srebro nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku;
2.  PKWiU ex 24.41.20.0 Złoto nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku – wyłącznie złoto o próbie mniejszej niż 325 tysięcznych;
3.  PKWIU 24.41.30.0 Platyna nieobrobiona plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku;
4.  PKWIU ex 24.41.40.0 Metale nieszlachetne lub srebro, platerowane złotem, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu – wyłącznie srebro, platerowane złotem, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu;
5.  PKWiU ex 24.41.50.0 Metale nieszlachetne platerowane srebrem oraz metale nieszlachetne, srebro lub złoto, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu – wyłącznie złoto o próbie mniejszej niż 325 tysięcznych i srebro, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu;
6.  PKWiU ex 32.12.13.0 Biżuteria i jej części oraz pozostałe wyroby jubilerskie i ich części, ze złota i srebra lub platerowane metalem szlachetnym – wyłącznie części biżuterii i części pozostałych wyrobów jubilerskich ze złota o próbie mniejszej niż 325 tysięcznych, ze srebra i z platyny, tj. niewykończone lub niekompletne wyroby jubilerskie wyraźne części biżuterii, w tym pokrywane lub platerowane metalem szlachetnym.

Przeznaczenie nabywanych przez Wnioskodawcę Towarów handlowych będzie różne. Większość Towarów handlowych Wnioskodawca sprzeda innym podmiotom gospodarczym w stanie nieprzetworzonym. Może jednak zdarzyć się tak, że Wnioskodawca wykorzysta część Towarów handlowych do produkcji własnych wyrobów jubilerskich bądź dokona obróbki tych Towarów handlowych polegającej na ich przetopieniu bądź rafinacji w celu uzyskania czystych metali szlachetnych (np. złota o próbie 999), które później zostaną odprzedane innym podmiotom gospodarczym.

Wartość transakcji pomiędzy Wnioskodawcą a podmiotami gospodarczymi, od których będą nabywane opisane wyżej Towary handlowe każdorazowo przekroczy kwotę 50.000 zł bez podatku VAT. Wnioskodawca regularnie będzie sprawdzał swoich dostawców w oparciu o dostępne mu mechanizmy prawne, weryfikując w szczególności informacje dostępne w KRS, CEIDG, VIES. Dodatkowo Wnioskodawca będzie żądał od swoich dostawców okazywania zaświadczeń potwierdzających brak zaległości publicznoprawnych oraz fakt zarejestrowania, jako czynnych podatników VAT. Każde nabycie Towarów handlowych zostanie potwierdzone stosownymi dokumentami w postaci faktur, dokumentów magazynowych, protokołów przyjęcia towaru, zaś osoby występujące w imieniu dostawców będą legitymowane w celu ustalenia ich tożsamości. W dacie dokonania transakcji Wnioskodawca nie będzie miał żadnej wiedzy i nie będzie miał podstaw podejrzewać swoich dostawców, że kwota podatku VAT przypadająca na dokonaną na rzecz Wnioskodawcy dostawę może nie zostać zapłacona przez danego dostawcę na rachunek właściwego dla niego urzędu skarbowego. Wnioskodawca nie będzie miał możliwości zweryfikowania podmiotów gospodarczych występujących na wcześniejszych etapach obrotu (tj. poprzedzających dostawę dokonaną na rzecz Wnioskodawcy przez jego dostawcę), gdyż informacje na ten temat stanowią tajemnicę handlową niedostępną Wnioskodawcy.

W celu ograniczenia ryzyka związanego z obrotem metalami szlachetnymi Wnioskodawca będzie nabywał Towary handlowe od podmiotów gospodarczych, które będą widniały w wykazie podmiotów, które złożyły kaucję gwarancyjną, tj. w wykazie o którym mowa w art. 105c ustawy o VAT. Na dzień każdej z dostaw zostaną łącznie spełnione następujące warunki:

1.  dostawca Towarów handlowych będzie wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 105c ustawy o VAT,
2.  wysokość kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105b ustawy o VAT będzie odpowiadać co najmniej jednej piątej kwoty podatku VAT należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz Wnioskodawcy przez danego dostawcę lub kaucja ta będzie wynosiła co najmniej 3.000.000 zł.

Wnioskodawca będzie opierał wiedzę w zakresie prawidłowo złożonych kaucji gwarancyjnych przez dostawców o dane z wykazu prowadzonego przez Ministra Finansów.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w przedstawionym wyżej stanie sprawy Wnioskodawca może odpowiadać solidarnie na podstawie art. 105a ustawy o VAT w związku z art. 117b Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe swojego dostawcy z tytułu podatku od towarów i usług w przypadku, gdy na dzień dokonania dostawy Wnioskodawca zweryfikował dostawcę w oparciu o wykaz prowadzony przez Ministra Finansów oraz łącznie zostaną spełnione następujące warunki:

1.  dostawca dokonujący dostawy Towarów handlowych będzie wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 105c ust. 1 ustawy o VAT,
2.  wysokość kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105b ustawy o VAT będzie odpowiadała co najmniej jednej piątej kwoty podatku VAT należnego przypadającego na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz Wnioskodawcy przez danego dostawcę lub kaucja będzie wynosiła co najmniej 3.000.000 zł?

Zdaniem Wnioskodawcy, Zainteresowany nie będzie odpowiadał jako osoba trzecia, na zasadach określonych w art. 105a ustawy o VAT, w związku z art. 117b Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe swojego dostawcy z tytułu podatku od towarów i usług, w części podatku VAT proporcjonalnie przypadającego na dostawę Towarów handlowych z uwagi na fakt, że na dzień dokonania dostawy Wnioskodawca zweryfikował tego dostawcę na podstawie wykazu prowadzonego przez Ministra Finansów oraz łącznie zostały spełnione warunki:

1.  dostawca dokonujący dostawy Towarów handlowych był wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 105c ust. 1 ustawy o VAT,
2.  wysokość kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105b ustawy o VAT odpowiadała co najmniej jednej piątej kwoty podatku VAT należnego przypadającego na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz Wnioskodawcy przez danego dostawcę lub kaucja wynosiła co najmniej 3.000.000 zł.

Zgodnie z art. 105a ust. 1 ustawy o VAT, podatnik o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, na rzecz którego dokonano dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy o VAT, odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe w części podatku VAT proporcjonalnie przypadającego na dostawę dokonaną na rzecz tego podatnika, jeżeli:

1.  wartość towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy o VAT, nabywanych od jednego podmiotu dokonującego ich dostawy, bez kwoty podatku przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50.000 zł, oraz
2.  w momencie dokonania dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy o VAT, podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku VAT przypadającego na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub część tego podatku VAT nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

Na podstawie art. 105a ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT, przepisu ust. 1 określającego odpowiedzialność solidarną nabywcy nie stosuje się, jeżeli na dzień dokonania dostawy łącznie były spełnione następujące warunki:

1.  podmiot dokonujący dostawy towarów, o którym mowa w ust. 1, był wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 105c ust. 1 ustawy o VAT,
2.  wysokość kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105b ust. 1 ustawy o VAT, odpowiadała co najmniej jednej piątej kwoty podatku VAT należnego przypadającego na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz danego podatnika lub kaucja ta wynosiła co najmniej 3.000.000 zł.

W świetle powyższego, podatnik będący nabywcą nie podlega odpowiedzialności solidarnej, jeżeli nabędzie towary od dostawcy wymienionego na dzień dokonania dostawy w prowadzonym przez Ministra Finansów w formie elektronicznej i opublikowanym w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Finansów wykazie podmiotów, które złożyły kaucję gwarancyjną oraz wysokość złożonej przez tego dostawcę kaucji była odpowiednia, tj. odpowiadała co najmniej jednej piątej kwoty podatku VAT należnego przypadającego na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz podatnika (nie mniej niż 200.000 zł) bądź kaucja ta wynosiła co najmniej 3.000.000 zł.

Jeżeli zatem Wnioskodawca nabędzie Towary handlowe wskazane w załączniku nr 13 do ustawy o VAT od dostawcy wymienionego w wykazie, o którym mowa w art. 105c ust. 1 ustawy o VAT oraz na dzień dokonania dostawy towarów wysokość kaucji gwarancyjnej złożonej przez tego dostawcę będzie odpowiadała co najmniej jednej piątej kwoty podatku VAT należnego przypadającego na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz Wnioskodawcy, bądź kaucja ta będzie wynosiła co najmniej 3.000.000 zł, to odpowiedzialność Wnioskodawcy za zaległości podatkowe dostawcy będzie wyłączona.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na mocy ustawy z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1027, z późn. zm.), do ustawy został dodany Dział Xa zatytułowany „Odpowiedzialność podatkowa nabywcy w szczególnych przypadkach”, a tym samym zostały wprowadzone do ustawy art. 105a-105c (art. 1 pkt 4 ww. ustawy), których celem jest zapobieganie nadużyciom podatkowym.

Na podstawie art. 9 ww. ustawy, powyższe zmiany weszły w życie od dnia 1 października 2013 r., oprócz wyjątków wymienionych w tym artykule.

Powyższe przepisy wprowadzają instytucję odpowiedzialności podatkowej nabywcy za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług sprzedawcy (odpowiedzialność solidarna) w obrocie niektórymi wyrobami stalowymi (nieobjętymi mechanizmem odwrotnego obciążenia), paliwami i złotem nieobrobionym.

Zostały one wprowadzone w związku z koniecznością reakcji na nadużycia w obrocie pozostałymi towarami, których objęcie mechanizmem odwrotnego opodatkowania nie jest możliwe bez przeprowadzenia szczególnych procedur na forum unijnym. Powyższa zmiana spowodowała, że od 1 października 2013 r. do ustawy został dodany także załącznik nr 13 stanowiący wykaz towarów (zwanych dalej towarami wrażliwymi), o których mowa w art. 99 ust. 3a oraz art. 105a ust. 1 ustawy.

W myśl art. 105a ust. 1 ustawy, podatnik, o którym mowa w art. 15, na rzecz którego dokonano dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na rzecz tego podatnika, jeżeli:

1.  wartość towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, nabywanych od jednego podmiotu dokonującego ich dostawy, bez kwoty podatku przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50 000 zł, oraz
2.  w momencie dokonania dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

Z powyższego przepisu wynika zatem, że podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy, na rzecz którego dokonano dostawy towarów wrażliwych, odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe, przy czym odpowiedzialność podatkowa nabywcy jest ograniczona do części podatku proporcjonalnie przypadającej na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów. Odpowiedzialność podatkowa nabywcy będzie miała zastosowanie w odniesieniu do transakcji o dużej wartości, tj. w przypadku gdy wartość nabywanych towarów wrażliwych od jednego dostawcy, bez kwoty podatku, przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50 000 zł.

Przesłanka do zastosowania tej instytucji wystąpi, gdy w momencie dokonania dostawy towarów wrażliwych nabywca wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

Stosownie do art. 105a ust. 2 ustawy, podatnik miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego, jeżeli okoliczności towarzyszące tej dostawie towarów lub warunki, na jakich została ona dokonana, odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, w szczególności jeżeli cena za dostarczone podatnikowi towary była bez uzasadnienia ekonomicznego niższa od ich wartości rynkowej.

Ustawodawca określił zatem w ww. przepisie sytuacje kiedy mogą wystąpić uzasadnione podstawy do tego aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego. Są to m.in. przypadki gdy okoliczności towarzyszące tej dostawie towarów lub warunki na jakich została ona dokonana odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, w szczególności jeżeli cena za dostarczone podatnikowi towary była bez uzasadnienia ekonomicznego niższa od ich wartości rynkowej. Zwrócić jednak należy uwagę na fakt, że nie będzie podstaw do zastosowania odpowiedzialności, jeżeli np. niska cena zastosowana w danej transakcji jest wynikiem przyznanego nabywcy stosowanego w praktyce handlowej rabatu.

W tym miejscu należy nadmienić, że w art. 2 pkt 27b ustawy zdefiniowano, że przez wartość rynkową rozumie się całkowitą kwotę, jaką, w celu uzyskania w danym momencie danych towarów lub usług, nabywca lub usługobiorca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów lub świadczenie usług, musiałby, w warunkach uczciwej konkurencji, zapłacić niezależnemu dostawcy lub usługodawcy na terytorium kraju; w przypadku gdy nie można ustalić porównywalnej dostawy towarów lub świadczenia usług, przez wartość rynkową rozumie się:

1.  w odniesieniu do towarów – kwotę nie mniejszą niż cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a w przypadku braku ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy,
2.  w odniesieniu do usług – kwotę nie mniejszą niż całkowity koszt poniesiony przez podatnika na wykonanie tych usług.

Na podstawie art. 105a ust. 3 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r.), przepisu ust. 1 nie stosuje się:

1.  do nabycia towarów, o których mowa w poz. 10 załącznika nr 13 do ustawy, jeżeli:
    1.  nabycie to jest dokonywane na stacjach paliw lub stacjach gazu płynnego, do standardowych zbiorników pojazdów używanych przez podatników nabywających te towary, do napędu tych pojazdów,
    2.  dostawy tych towarów dokonuje podatnik dostarczający gaz przewodowy za pośrednictwem własnych sieci przesyłowych lub dystrybucyjnych, lub
2.  jeżeli powstanie zaległości podatkowych nie wiązało się z uczestnictwem podmiotu dokonującego dostawy towarów, o którym mowa w ust. 1, w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej, lub
3.  jeżeli na dzień dokonania dostawy towarów łącznie były spełnione następujące warunki:
    1.  podmiot dokonujący dostawy towarów, o którym mowa w ust. 1, był wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 105c ust. 1,
    2.  wysokość kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105b ust. 1, odpowiadała co najmniej jednej piątej kwoty podatku należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz danego podatnika lub kaucja ta wynosiła co najmniej:
        *   3 000 000 zł – w przypadku dostawy towarów wymienionych w poz. 1-9 i 12-21 załącznika nr 13 do ustawy,
        *   10 000 000 zł – w przypadku dostawy towarów wymienionych w poz. 10 i 11 załącznika nr 13 do ustawy.

W myśl art. 105a ust. 4 ustawy, jeżeli podatnik wykaże, że okoliczności lub warunki, o których mowa w ust. 2, nie miały wpływu na niezapłacenie podatku, przepisu ust. 1 nie stosuje się.

W celu uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przesłanki wynikającej z art. 105a ust. 4 ustawy, nabywca powinien wskazać dowody, że pomimo tego, że okoliczności towarzyszące danej dostawie towarów lub warunki, na jakich została ona dokonana, odbiegały od okoliczności i warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, nie miało to wpływu na niezapłacenie podatku przez sprzedawcę.

Zatem, powyższe przepisy (art. 105a ust. 3 i ust. 4 ustawy) zawierają katalog przesłanek, które umożliwiają wyłączenie od stosowania odpowiedzialności podatkowej nabywcy. Należy podkreślić, że dla uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej przez nabywcę wystarczy spełnienie przesłanek zawartych w art. 105a ust. 3 pkt 1, pkt 2 lub pkt 3 albo w ust. 4 ustawy.

Zgodnie z art. 105b ust. 1 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. – podmiot dokonujący dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, nieposiadający zaległości podatkowych w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa może złożyć w urzędzie skarbowym kaucję gwarancyjną stanowiącą zabezpieczenie zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę w związku z dokonywaniem dostaw tych towarów oraz powstałych po wniesieniu kaucji gwarancyjnej zaległości podatkowych w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Warunek nieposiadania zaległości podatkowych ocenia się według stanu na dzień składania kaucji gwarancyjnej.

Podmiot, o którym mowa w ust. 1, wraz ze złożeniem kaucji gwarancyjnej składa wniosek w sprawie przyjęcia kaucji gwarancyjnej (art. 105b ust. 1a ustawy obowiązujący od dnia 1 lipca 2015 r.).

Stosownie do art. 105b ust. 2 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r.), wysokość kaucji gwarancyjnej powinna odpowiadać co najmniej jednej piątej kwoty podatku należnego od przewidywanej przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, w danym miesiącu wartości sprzedaży towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, z tym że nie może być niższa niż:

1.  200 000 zł – w przypadku dostawy towarów wymienionych w poz. 1-9 i 12-21 załącznika nr 13 do ustawy;
2.  1 000 000 zł – w przypadku dostawy towarów wymienionych w poz. 10 i 11 załącznika nr 13 do ustawy.

Jak stanowi art. 105b ust. 3 ustawy, podmiot, o którym mowa w ust. 1, może wybrać jedną lub więcej z następujących form kaucji gwarancyjnej:

1.  depozyt pieniężny złożony na wyodrębniony rachunek urzędu skarbowego;
2.  gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa; przepis art. 33e Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio;
3.  pisemne nieodwołalne upoważnienie organu podatkowego, potwierdzone przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania, do wysokości składanej kaucji gwarancyjnej, środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku prowadzonym w tym banku lub w tej kasie.

Kaucja gwarancyjna może zostać złożona bezterminowo albo z określonym terminem ważności, liczonym w miesiącach, jednak nie krótszym niż 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, licząc od dnia złożenia kaucji gwarancyjnej (art. 105b ust. 4 ustawy).

Minister właściwy do spraw finansów publicznych prowadzi w formie elektronicznej wykaz podmiotów dokonujących dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, które złożyły kaucję gwarancyjną. Wykaz jest udostępniany w Biuletynie Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 105c ust. 1 i ust. 2 ustawy).

Jeżeli zatem podatnik nabywa towary wskazane w załączniku nr 13 do ustawy od podmiotu wymienionego w wykazie, o którym mowa w art. 105c ust. 1 ustawy i wysokość kaucji gwarancyjnej złożonej przez ten podmiot odpowiada co najmniej jednej piątej kwoty podatku należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz danego podatnika lub kaucja ta wynosi co najmniej 3.000.000 zł, to odpowiedzialność nabywcy za zaległości podatkowe dostawcy jest wyłączona. Należy jednak podkreślić, że wskazane wyżej warunki muszą być spełnione łącznie na dzień dokonania dostawy tych towarów.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Spółka zamierza prowadzić działalność gospodarczą w zakresie handlu metalami szlachetnymi (głównie złotem i srebrem). Wnioskodawca w ramach swojej działalności gospodarczej będzie nabywał od podmiotów gospodarczych metale szlachetne (głównie złoto oraz srebro) w różnej formie i postaci, jak również niewykończone lub niekompletne wyroby jubilerskie (dalej: Towary handlowe). Nabywane Towary handlowe będą mieścić się w następujących grupowaniach Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług wymienionych w pozycjach nr 14-18 oraz nr 21 załącznika nr 13 do ustawy o VAT:

1.  24.41.10.0 Srebro nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku;
2.  ex 24.41.20.0 Złoto nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku – wyłącznie złoto o próbie mniejszej niż 325 tysięcznych;
3.  24.41.30.0 Platyna nieobrobiona plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku;
4.  ex 24.41.40.0 Metale nieszlachetne lub srebro, platerowane złotem, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu – wyłącznie srebro, platerowane złotem, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu;
5.  ex 24.41.50.0 Metale nieszlachetne platerowane srebrem oraz metale nieszlachetne, srebro lub złoto, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu – wyłącznie złoto o próbie mniejszej niż 325 tysięcznych i srebro, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu;
6.  ex 32.12.13.0 Biżuteria i jej części oraz pozostałe wyroby jubilerskie i ich części, ze złota i srebra lub platerowane metalem szlachetnym – wyłącznie części biżuterii i części pozostałych wyrobów jubilerskich ze złota o próbie mniejszej niż 325 tysięcznych, ze srebra i z platyny, tj. niewykończone lub niekompletne wyroby jubilerskie wyraźne części biżuterii, w tym pokrywane lub platerowane metalem szlachetnym.

Przeznaczenie nabywanych przez Wnioskodawcę Towarów handlowych będzie różne. Większość Towarów handlowych Wnioskodawca sprzeda innym podmiotom gospodarczym w stanie nieprzetworzonym. Może jednak zdarzyć się tak, że Wnioskodawca wykorzysta część Towarów handlowych do produkcji własnych wyrobów jubilerskich bądź dokona obróbki tych Towarów handlowych polegającej na ich przetopieniu bądź rafinacji w celu uzyskania czystych metali szlachetnych (np. złota o próbie 999), które później zostaną odprzedane innym podmiotom gospodarczym.

Wartość transakcji pomiędzy Wnioskodawcą a podmiotami gospodarczymi, od których będą nabywane opisane wyżej Towary handlowe każdorazowo przekroczy kwotę 50.000 zł bez podatku VAT. Wnioskodawca regularnie będzie sprawdzał swoich dostawców w oparciu o dostępne mu mechanizmy prawne, weryfikując w szczególności informacje dostępne w KRS, CEIDG, VIES. Dodatkowo Wnioskodawca będzie żądał od swoich dostawców okazywania zaświadczeń potwierdzających brak zaległości publicznoprawnych oraz fakt zarejestrowania, jako czynnych podatników VAT. Każde nabycie Towarów handlowych zostanie potwierdzone stosownymi dokumentami w postaci faktur, dokumentów magazynowych, protokołów przyjęcia towaru, zaś osoby występujące w imieniu dostawców będą legitymowane w celu ustalenia ich tożsamości. W dacie dokonania transakcji Wnioskodawca nie będzie miał żadnej wiedzy i nie będzie miał podstaw podejrzewać swoich dostawców, że kwota podatku VAT przypadająca na dokonaną na rzecz Wnioskodawcy dostawę może nie zostać zapłacona przez danego dostawcę na rachunek właściwego dla niego urzędu skarbowego. Wnioskodawca nie będzie miał możliwości zweryfikowania podmiotów gospodarczych występujących na wcześniejszych etapach obrotu (tj. poprzedzających dostawę dokonaną na rzecz Wnioskodawcy przez jego dostawcę), gdyż informacje na ten temat stanowią tajemnicę handlową niedostępną Wnioskodawcy.

W celu ograniczenia ryzyka związanego z obrotem metalami szlachetnymi Wnioskodawca będzie nabywał Towary handlowe od podmiotów gospodarczych, które będą widniały w wykazie podmiotów, które złożyły kaucję gwarancyjną, tj. w wykazie, o którym mowa w art. 105c ustawy. Na dzień każdej z dostaw zostaną łącznie spełnione następujące warunki:

1.  dostawca Towarów handlowych będzie wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 105c ustawy,
2.  wysokość kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105b ustawy będzie odpowiadać co najmniej jednej piątej kwoty podatku VAT należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz Wnioskodawcy przez danego dostawcę lub kaucja ta będzie wynosiła co najmniej 3.000.000 zł.

Wnioskodawca będzie opierał wiedzę w zakresie prawidłowo złożonych kaucji gwarancyjnych przez dostawców o dane z wykazu prowadzonego przez Ministra Finansów.

Przy tak przedstawionym opisie sprawy Wnioskodawca jest zainteresowany, czy w przedstawionym wyżej opisie sprawy może odpowiadać solidarnie na podstawie art. 105a ustawy, w związku z art. 117b Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe swojego dostawcy z tytułu podatku od towarów i usług w przypadku, gdy na dzień dokonania dostawy zweryfikował dostawcę w oparciu o wykaz prowadzony przez Ministra Finansów oraz łącznie zostaną spełnione następujące warunki:

1.  dostawca dokonujący dostawy Towarów handlowych będzie wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 105c ust. 1 ustawy,
2.  wysokość kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105b ustawy będzie odpowiadała co najmniej jednej piątej kwoty podatku VAT należnego przypadającego na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz Wnioskodawcy przez danego dostawcę lub kaucja będzie wynosiła co najmniej 3.000.000 zł.

Zgodnie z przepisem art. 117b § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) podatnik, o którym mowa w art. 105a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe podmiotu dokonującego na jego rzecz dostawy towarów w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o podatku od towarów i usług. Zakres odpowiedzialności podatkowej nie obejmuje należności wymienionych w art. 107 § 2 pkt 1, 3 i 4 oraz odsetek za zwłokę powstałych przed dniem wydania decyzji o tej odpowiedzialności.

W celu wyjaśnienia wątpliwości Wnioskodawcy należy przede wszystkim zauważyć, że solidarna odpowiedzialność nabywcy (podatnika) za zaległości podatkowe w podatku VAT dostawcy towarów wrażliwych nie jest bezpośrednią konsekwencją każdej dokonanej dostawy tego typu towarów. Jak wynika bowiem z dokonanej wyżej analizy przepisów – co do zasady – nabywca odpowiada za zaległości dostawcy tylko w przypadku, gdy łącznie spełnione są dwie przesłanki, a mianowicie:

1.  wartość towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, nabywanych od jednego podmiotu dokonującego ich dostawy, bez kwoty podatku przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50 000 zł, oraz
2.  w momencie dokonania dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

Zatem norma przepisu art. 105a ust. 1 ustawy dotyczy tylko tych przypadków, kiedy wartość nabytych towarów wrażliwych jest znaczna, a nabywca ma lub może mieć uzasadnione wątpliwości co do rzetelności dostawcy w zakresie jego rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług z tytułu zrealizowanych dostaw. Wątpliwości nabywcy w szczególności powinny wzbudzać sytuacje, w których okoliczności towarzyszące dostawie towarów lub warunki, na jakich została ona dokonana, odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, w szczególności jeżeli cena za dostarczone podatnikowi towary była bez uzasadnienia ekonomicznego niższa od ich wartości rynkowej.

Należy również podkreślić, że odpowiedzialność solidarna, o której mowa w art. 105a ust. 1 ustawy, odnosi się wyłącznie do zobowiązań podatkowych bezpośredniego dostawcy towarów wymienionych w załączniku nr 13 do ustawy. Powyższe wynika wprost z literalnego brzmienia ww. przepisu ustawy, który stanowi, że podatnik, na rzecz którego dokonano dostawy towarów wrażliwych odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe. Podmiotem dokonującym dostawy towarów na rzecz nabywcy jest jego bezpośredni dostawca, a nie wszystkie podmioty w łańcuchu dostawy tych towarów. Zatem odpowiedzialność solidarna, o której mowa w art. 105a ustawy, odnosi się wyłącznie do dostaw realizowanych na rzecz Wnioskodawcy przez jego bezpośredniego dostawcę i nie obejmuje ewentualnych zaległości podatkowych powstałych na wcześniejszych etapach obrotu towarem. Tym samym Zainteresowany nie ponosi odpowiedzialności solidarnej za zaległości dostawców pośrednich w oparciu o art. 105a ustawy, ci bowiem nie są podmiotami dokonującymi na rzecz Wnioskodawcy dostawy towarów wrażliwych.

Jak wynika z powyższego intencją ustawodawcy było „uwrażliwienie” podmiotów dokonujących nabyć towarów wymienionych w załączniku nr 13 do ustawy na to, by dokładniej weryfikowali swoich dostawców, szczególnie w sytuacjach, w których ceny nabywanych towarów są znacznie niższe od cen rynkowych a wartość transakcji jest duża.

Jednocześnie w art. 105a ust. 3 ustawy ustawodawca wskazał listę przypadków, w których solidarna odpowiedzialność nabywcy nie będzie występowała.

Jednym z takich przypadków (art. 105a ust. 3 pkt 3 ustawy) jest sytuacja, w której na dzień dokonania dostawy towarów łącznie spełnione są następujące warunki:

*   podmiot dokonujący dostawy towarów jest wymieniony w prowadzonym przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych wykazie podmiotów dokonujących dostawy towarów wrażliwych, które złożyły kaucję gwarancyjną;
*   wysokość kaucji gwarancyjnej, odpowiadała co najmniej jednej piątej kwoty podatku należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz danego podatnika lub kaucja ta wynosiła co najmniej 3 000 000 zł.

Jak wynika z opisu sprawy:

*   wartość transakcji pomiędzy Wnioskodawcą a podmiotami gospodarczymi, od których będą nabywane opisane wyżej Towary handlowe każdorazowo przekroczy kwotę 50.000 zł;
*   Wnioskodawca regularnie będzie sprawdzał swoich dostawców w oparciu o dostępne mu mechanizmy prawne, weryfikując w szczególności informacje dostępne w KRS, CEIDG, VIES oraz dodatkowo będzie żądał od swoich dostawców okazywania zaświadczeń potwierdzających brak zaległości publicznoprawnych oraz fakt zarejestrowania, jako czynnych podatników VAT;
*   każde nabycie Towarów handlowych zostanie potwierdzone stosownymi dokumentami w postaci faktur, dokumentów magazynowych, protokołów przyjęcia towaru, zaś osoby występujące w imieniu dostawców będą legitymowane w celu ustalenia ich tożsamości;
*   w dacie dokonania transakcji Wnioskodawca nie będzie miał żadnej wiedzy i nie będzie miał podstaw podejrzewać swoich dostawców, że kwota podatku od towarów i usług przypadająca na dokonaną na rzecz Wnioskodawcy dostawę może nie zostać zapłacona przez danego dostawcę na rachunek właściwego dla niego urzędu skarbowego;
*   Wnioskodawca będzie nabywał Towary handlowe od podmiotów gospodarczych, które będą widniały w wykazie podmiotów, które złożyły kaucję gwarancyjną, tj. w wykazie, o którym mowa w art. 105c ustawy;
*   wysokość kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105b ustawy będzie odpowiadać co najmniej jednej piątej kwoty podatku VAT należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz Wnioskodawcy przez danego dostawcę lub kaucja ta będzie wynosiła co najmniej 3 000 000 zł.

Biorąc pod uwagę powyżej wskazane przez Wnioskodawcę warunki w kontekście powołanych przepisów prawa podatkowego stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie będą spełnione wymagania wynikające z przepisu art. 105a ust. 3 pkt 3 ustawy w związku z art. 105b ust. 2 ustawy zwalniające nabywcę z odpowiedzialności za zaległości podatkowe dostawcy.

Jak wskazał bowiem Wnioskodawca, dostawca będzie wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 105c ust. 1 ustawy oraz wysokość wpłaconej kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105c ustawy będzie odpowiadać co najmniej jednej piątej kwoty podatku należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz Wnioskodawcy przez danego dostawcę lub ta będzie wynosiła co najmniej 3 000 000 złotych.

Tym samym, w związku ze spełnieniem powyższych warunków Zainteresowany nie będzie odpowiadał za zaległości podatkowe dostawcy.

Reasumując, w odpowiedzi na zadane pytanie należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie Wnioskodawca – przy spełnieniu warunków wskazanych w opisie sprawy – nie będzie odpowiadać solidarnie na podstawie art. 105a ustawy, w związku z art. 117b ustawy Ordynacja podatkowa za zaległości podatkowe swojego dostawcy z tytułu podatku od towarów i usług.

Zaznaczenia wymaga również, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Podkreślenia wymaga, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem sprawy podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.