Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-649/13/BJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-09-06
Teza: Czy odstąpienie od ustalenia należności z tytułu pobytu dziecka w pieczy zastępczej bądź umorzenie istniejących należności określonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i tym samym obliguje do wystawienia informacji PIT-8C?
Słowa kluczowe: dzieci i młodzież; obowiązek-obowiązek płatnika; opłata; przychód
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 17 czerwca 2013 r. (data wpływu do tut. Biura – 21 czerwca 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub umorzenia należności z tego tytułu – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 21 czerwca 2013 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub umorzenia należności z tego tytułu.

W przedmiotowym wniosku przedstawiony następujący stan faktyczny:

Stosownie do postanowień wynikających z art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 135, z późn. zm.) za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka.

Opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, w trybie art. 194 ust. 1 ww. ustawy, ustala w drodze decyzji starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, itd.

W myśl art. 194 ust. 2 ww. ustawy rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Uchwałą Nr (…) Rady Powiatu w C. z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie warunków umarzania, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej i instytucjonalnej pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. … ) określono zasady umarzania, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Na podstawie § 7 ww. uchwały Starosta Powiatu C. powierzył wykonanie uchwały Wnioskodawcy do m.in. umarzania (w całości lub części), odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Zgodnie z art. 194 ust. 3 ww. ustawy starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając przedmiotową uchwałę może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

W drodze decyzji administracyjnej ustala się opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Możliwe jest umorzenie w całości lub w części, odroczenie płatności bądź rozłożenie na raty powstałych należności. W przypadku spełnienia przesłanek określonych w ww. uchwale uzasadniających umorzenie w całości lub w części, odroczenie terminu płatności bądź rozłożenie na raty, wydaje się stosowną decyzję w sprawie.

Odstąpienie od ustalenia, w drodze decyzji administracyjnej, opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz zastosowanie ulg, zgodnie z § 4 ww. uchwały, może nastąpić w wyniku wszczętego postępowania z urzędu lub na wniosek rodziców dziecka.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy odstąpienie od ustalenia należności z tytułu pobytu dziecka w pieczy zastępczej bądź umorzenie istniejących należności, określonych w przedmiotowych decyzjach wydanych na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i tym samym obliguje do wystawienia informacji PIT-8C?

Wnioskodawca uważa, że na podstawie art. 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 135 z późn. zm.) oraz aktu prawa miejscowego (Uchwały Nr …. Rady Powiatu w C. z dnia 16 lutego 2012 r. - Dziennik Urzędowy Województwa X z dnia …, poz. …) możliwe jest odstąpienie od ustalenia należności z tytułu pobytu dziecka w pieczy zastępczej i nieustalenie zobowiązanym rodzicom opłaty za pobyt ich dzieci w pieczy zastępczej. Wydawane decyzje dotyczące odstąpienia od ustalenia opłaty z tytułu pobytu dziecka w pieczy zastępczej oraz decyzje dotyczące umorzenia tej opłaty rodzicom biologicznym nie powinny stanowić przychodu i rodzić obowiązku podatkowego u osób, którym te świadczenia umorzono lub odstąpiono od opłaty (przychód nieokreślony).

Zdaniem Wnioskodawcy:

*   Odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej nie powinno stanowić podstaw do jej uznania jako dochodu z innych źródeł i nie powinno być wykazywane w informacji PIT-8C. Fakt odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej uniemożliwia określenie należności dodatkowej ponieważ przychód nie powstaje i nie można określić podstawy opodatkowania.
*   Umorzenie należności z tytułu pobytu dziecka w pieczy zastępczej nie powinno obligować do wystawienia informacji PIT-8C mimo, że kwota należna została naliczona i określona w decyzji. Fakt umorzenia dotyczy spełniania przez stronę szczególnych okoliczności socjalno-bytowych i obciążanie jej obowiązkiem podatkowym jest zaprzeczeniem wydanej decyzji o umorzeniu.

W oparciu o przepisy podatkowe przychód rodziców biologicznych z tytułu umorzenia opłaty lub odstąpienia od ustalenia należności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w ww. sytuacjach ma charakter wirtualny.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 powołanej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy źródłem przychodów są „inne źródła”.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Na podstawie art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (PIT-8C) i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Z wniosku wynika, iż Uchwałą Rady Powiatu w sprawie warunków umarzania, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej i instytucjanalnej pieczy zastępczej określono zasady umarzania, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

W drodze decyzji administracyjnej ustala się opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Przy czym możliwe jest umorzenie w całości lub w części, odroczenie płatności bądź rozłożenie na raty powstałych należności. W przypadku spełnienia przesłanek określonych w ww. uchwale uzasadniających umorzenie w całości lub w części, odroczenie terminu płatności bądź rozłożenie na raty, wydaje się stosowną decyzję w sprawie.

Odstąpienie od ustalenia, w drodze decyzji administracyjnej, opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz zastosowanie ulg, zgodnie z § 4 ww. uchwały, może nastąpić w wyniku wszczętego postępowania z urzędu lub na wniosek rodziców dziecka.

Wnioskodawca uważa, że przychód rodziców biologicznych z tytułu umorzenia opłaty lub odstąpienia od ustalenia należności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej ma charakter wirtualny, a tym samym nie należy uznawać go za dochód i ujmować w informacji PIT-8C.

W myśl postanowień art. 193 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 135 z późn. zm.) za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości:

1.  przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka;
2.  średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.

Za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie (art. 193 ust. 2 ww. ustawy). Stosownie do art. 193 ust. 6 pow. ustawy opłatę, o której mowa w ust. 1, ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona.

Zgodnie z art. 194 ust. 1 powołanej ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.

Stosownie do art. 194 ust. 2 ww. ustawy rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.

W myśl art. 194 ust. 3 cyt. ustawy starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.

Powołana wyżej ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej określa zarówno tryb ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, do której opłacania zobligowani są rodzice dziecka, jak i możliwość umorzenia tej opłaty w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu jej płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, pozostawiając określenie szczegółowych zasad w tym zakresie radzie powiatu. Zatem w sytuacji gdy postanowienia uchwały rady powiatu, o której mowa w art. 194 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej mają charakter generalno-abstrakcyjny (a nie indywidualno-konkretny) i odnoszą się do wszystkich osób będących adresatami zawartych w niej norm, wówczas wszystkie osoby, które spełniają określone w uchwale warunki, mogą korzystać z przewidzianych w niej ulg. W takim przypadku, umorzenie odpłatności bądź odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie ma charakteru indywidualnego i nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych po stronie osób uprawnionych.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołane wyżej przepisy prawa należy zatem stwierdzić, iż skoro z treści Uchwały Nr (…) Rady Powiatu w C. z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie warunków umarzania, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej i instytucjanalnej pieczy zastępczej wynika, że po spełnieniu określonych w niej warunków każdy może skorzystać z dobrodziejstwa umorzenia przedmiotowej opłaty lub odstąpienia od jej ustalenia, to uchwała ma charakter generalno-abstrakcyjny. Dlatego też zastosowanie, na jej podstawie, odstąpienia od ustalenia należności z tytułu pobytu dziecka w pieczy zastępczej bądź umorzenie istniejących należności określonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie powoduje powstania u osoby fizycznej, na rzecz której dokonano takiego umorzenia lub odstąpienia, przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, na Wnioskodawcy nie ciąży obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C dla osób, którym umorzono lub odstąpiono od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.