Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP4/443-392/11-5/ISN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-08-22
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie zwrotu podatku naliczonego.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; odliczenia-prawo do odliczenia; podatek-podatek naliczony; podatek-podatek od towarów i usług; świadczenie-miejsce świadczenia usług; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 17 maja 2011 r. (data wpływu 19 maja 2011 r.) uzupełnionym pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r. (data wpływu 8 sierpnia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwrotu podatku naliczonego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 maja 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwrotu podatku naliczonego. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r. (data wpływu 8 sierpnia 2011 r.) o informacje doprecyzowujące opis sprawy.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Od dnia 2 sierpnia 2010 r. Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, w ramach której świadczy usługi paramedyczne, sklasyfikowane w PKD jako 86.90.D. Usługi te polegają na opiekowaniu się osobami starszymi, pomocy im w podstawowych czynnościach ułatwiających codzienne życie. W momencie rejestracji działalności gospodarczej w urzędzie skarbowym, Zainteresowana musiała dokonać rejestracji firmy jako płatnika podatku od towarów i usług, czyli VAT-7 z literkami PL przy numerze NIP. Firma nie jest i nie posiada certyfikatów jako pośrednictwo, ani agencja pracy. Osoby wykonujące pracę opiekunek nad osobami starszymi, są zatrudniane na umowę o pracę w firmie Wnioskodawczyni z adresem zatrudnienia – siedziby firmy – natomiast świadczą usługi na terenie Niemiec, są to pracownicy delegowani.

Zainteresowana podpisuje umowę trójstronną pomiędzy:

*   firmą niemiecką pośredniczącą i pozyskującą zlecenie opieki (Wnioskodawczyni ma podpisaną umowę o współpracy),
*   podopiecznym, którego to świadczenie opieki dotyczy.

Zainteresowana fakturę za wykonaną usługę wystawia w okresach miesięcznych dla niemieckiej firmy. W 2010 r. Wnioskodawczyni zrealizowała jedno zlecenie i wystawiła fakturę VAT z wartością podatku „np”, w 2011 r. wystawiła kolejną fakturę, zgodnie z nową ustawą VAT z wartością podatku „zw”. Wszystkie zakupy (koszty) dotyczące działalności firmy są związane ściśle tylko z usługami paramedycznymi. Ponieważ Zainteresowana jest VAT-owcem i ponosi koszty, chciałaby odzyskać podatek naliczony.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawczyni poinformowała, że:

*   jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny,
*   w 2010 r. świadczone przez nią usługi nie podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT i dokonywała wyłącznie sprzedaży niepodlegającej opodatkowaniu,
*   w 2011 r. dokonywała wyłącznie sprzedaży zwolnionej od tego podatku,
*   wykonywane przez nią usługi zostały skIasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług zgodnie z Dz. U. Nr 42, poz. 264 – klasyfikacja statystyczna to 85.14,
*   firma niemiecka jest jedną ze stron umowy trójstronnej i występuje jako pośrednik, natomiast odbiorcą rzeczywiście świadczonych usług jest osoba prywatna nieprowadząca działalności gospodarczej,
*   w 2011 r. Zainteresowana dokonuje tylko i wyłącznie sprzedaży zwolnionej od podatku VAT.

Ponadto Wnioskodawczyni wskazała, że w 2010 r. przy rejestracji działalności gospodarczej świadczone przez nią usługi nie podlegały ustawie VAT i nabyła ona prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego. Wobec powyższego uważa ona, że powinna otrzymać jego zwrot.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w związku z opisaną sytuacją, zgodnie z ustawą VAT, Zainteresowana powinna otrzymać z urzędu skarbowego zwrot podatku?

Zdaniem Wnioskodawczyni, po przedstawieniu sytuacji opisanej wyżej konsultantom Krajowej Informacji Podatkowej, uzyskała ona odpowiedź, że powinna otrzymać zwrot podatku naliczonego zgodnie z ustawą. Zainteresowana również na podstawie przepisów uważa, że zwrot jej się należy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawczyni świadczy usługi paramedyczne, które polegają na opiekowaniu się osobami starszymi, pomocy im w podstawowych czynnościach ułatwiających codzienne życie. Zainteresowana jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny. Firma Wnioskodawczyni nie jest i nie posiada certyfikatów jako pośrednictwo, ani agencja pracy. Osoby wykonujące pracę opiekunek nad osobami starszymi, są zatrudniane przez nią na umowę o pracę, natomiast świadczą usługi na terenie Niemiec, są to pracownicy delegowani.

Zainteresowana podpisuje umowę trójstronną pomiędzy:

*   firma niemiecką pośredniczącą i pozyskującą zlecenie opieki (Wnioskodawczyni ma podpisaną umowę o współpracy),
*   podopiecznym, którego to świadczenie opieki dotyczy.

Za wykonaną usługę Wnioskodawczyni wystawia w okresach miesięcznych fakturę dla niemieckiej firmy. Wszystkie zakupy (koszty) dotyczące działalności firmy są związane ściśle tylko z usługami paramedycznymi. Ponieważ Zainteresowana jest VAT-owcem i ponosi koszty, chciałaby odzyskać podatek naliczony.

Wątpliwości Zainteresowanej dotyczą możliwości zwrotu podatku naliczonego, poniesionego z tytułu dokonywanych przez nią zakupów (kosztów), dotyczących działalności firmy, które są związane ściśle tylko z usługami paramedycznymi.

Wnioskodawczyni w uzupełnieniu do wniosku poinformowała, że firma niemiecka jest jedną ze stron umowy trójstronnej i występuje jako pośrednik, natomiast odbiorcą rzeczywiście świadczonych usług jest osoba prywatna nieprowadząca działalności gospodarczej. Jednak z opisu sprawy wynika, że faktury VAT dokumentujące świadczenie usług paramedycznych wystawiane są na firmę niemiecką. Tym samym, stwierdzić należy, że Zainteresowana świadczy usługi paramedyczne na rzecz firmy niemieckiej, a osoba prywatna jest tylko ich odbiorcą.

Stosownie do art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:

1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;

3.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Powyższy artykuł wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji, jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej wynikającej z art. 15 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz brzmienie powołanych przepisów stwierdzić należy, iż firma niemiecka będąca usługobiorca Wnioskodawczyni, spełnia powyższą definicję podatnika.

Ogólna zasada dotycząca określania miejsca świadczenia usług na rzecz podatników zawarta została w art. 28b ust. 1 ustawy, zgodnie z którym miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1, art. 28g ust. 1, art. 28i, 28j i 28n.

Dokonując analizy przepisu art. 28b ust. 1 ustawy stwierdzić należy, że zawarte w nim zastrzeżenia nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Miejsce świadczenia usług wykonywanych przez Zainteresowaną należy ustalać więc na podstawie zasady ogólnej, wyrażonej w tym artykule.

Zgodnie z tym przepisem, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania, a więc w tym przypadku miejscem opodatkowania usług świadczonych przez Wnioskodawczynię jest terytorium Niemiec. Tym samym, usługi świadczone przez Zainteresowaną w 2010 r. i w 2011 r. nie podlegały i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2010 r.), kwotę podatku naliczonego stanowiła, z zastrzeżeniem ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:

1.  z tytułu nabycia towarów i usług,
2.  potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego,
3.  od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu

\- z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4.

Z kolei ww. przepis od dnia 1 stycznia 2011 r. obowiązuje w następującym brzmieniu, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:

1.  z tytułu nabycia towarów i usług,
2.  potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego,
3.  od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu

\- z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje zatem wyłącznie podatnikowi podatku od towarów i usług i dotyczy podatku naliczonego wynikającego z zakupów towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych. Odliczyć zatem można podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Powyższa zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług, które w ogóle nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Jednak w oparciu o art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy, podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.

Jak wynika z powyższego przepisu, warunkiem do odliczenia podatku naliczonego związanego z usługami świadczonymi poza terytorium kraju jest to, aby – hipotetycznie – w przypadku wykonywania tych samych usług w kraju podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Powołany przepis wymaga ponadto, aby podatnik miał dokumenty, z których wynikać będzie związek odliczonego podatku z czynnościami wykonywanymi poza terytorium kraju. Powinny to być przede wszystkim dokumenty potwierdzające dokonanie określonych czynności poza terytorium kraju, które będą jednocześnie opisywać te czynności.

Jak wskazano wcześniej w niniejszej interpretacji, miejscem świadczenia usług wykonywanych przez Wnioskodawczynię jest terytorium Niemiec. Zatem aby Zainteresowana mogła korzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z zakupami związanymi z tymi usługami konieczne jest, aby w sytuacji, gdy usługi te wykonywane byłyby na terytorium kraju, kwoty te mogłyby być odliczone.

Z opisu sprawy wynika, że podstawową działalnością Wnioskodawczyni są usługi paramedyczne, które jak wynika z analizy sprawy w 2010 r. i w 2011 r. korzystały i korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Zatem stwierdzić należy, iż Zainteresowana nie dokonywała i nie dokonuje zakupów, z tytułu których przysługiwało i przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego (usługi te na terytorium kraju korzystają ze zwolnienia od podatku i tym samym, w związku z art. 86 ust. 1 ustawy, nie dają one prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego).

W świetle powyższego, Wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy.

W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy – art. 87 ust. 1 ustawy.

Z kolei w świetle regulacji art. 87 ust. 5 ustawy, na umotywowany wniosek, podatnikom dokonującym dostawy towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju i niedokonującym sprzedaży opodatkowanej, przysługuje zwrot kwoty podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 8 pkt 1, w terminie określonym w ust. 2 zdanie pierwsze (…).

W związku z faktem, iż Zainteresowanej nie przysługuje zwrot kwoty podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy, zgodnie z powołanymi przepisami ustawy nie otrzyma ona z urzędu skarbowego zwrotu podatku.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Tut. Organ zwraca uwagę na fakt, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanej. Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 oraz art. 14f § 2 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej stanu faktycznego w zakresie prawa do zwrotu podatku naliczonego. Natomiast kwestia dotycząca rejestracji dla celów podatku od towarów i usług została rozpatrzona w postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2011 r. nr ILPP4/443-392/11-4/ISN.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.