Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-298/14-4/MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-07-11
Teza: Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do skorzystania ze szczególnej formy rozliczenia podatku dochodowego za 2013 rok zastrzeżonej dla osób samotnie wychowującej dzieci?
Słowa kluczowe: dzieci i młodzież; osoba-osoby samotnie wychowujące dzieci; preferencje; rozliczanie (rozliczenia)
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 9 kwietnia 2014 r. (data wpływu 10 kwietnia 2014 r.) oraz w piśmie z dnia 2 lipca 2014 r. (data nadania 3 lipca 2014 r., data wpływu 7 lipca 2014 r.) uzupełniającym braki formalne na wezwanie z dnia 16 czerwca 2014 r. Nr IPPB4/415-298/14-2/MS (data nadania 17 czerwca 2014 r., data doręczenia 1 lipca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci **– jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 kwietnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Z uwagi na braki formalne, pismem Nr IPPB4/415-298/14-2/MS z dnia 16 czerwca 2014 r. (data nadania 17 czerwca 2014 r., data doręczenia 1 lipca 2014 r.) tut. organ wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez doprecyzowanie stanu faktycznego.

Pismem z dnia 2 lipca 2014 r. (data nadania 3 lipca 2014 r., data wpływu 7 lipca 2014 r.) Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

We wniosku i uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca rozlicza się z podatku dochodowego na zasadach ogólnych. Wnioskodawca uzyskuje dochody wyłącznie ze stosunku pracy w oparciu o standardową umowę o pracę. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej.

W czerwcu 1997 r. Wnioskodawca wstąpił w związek małżeński, z którego to związku ma syna Jakuba. Małżeństwo to zostało rozwiązane przez rozwód w kwietniu 2005 r. Na skutek postanowienia sądu rodzinnego w dniu 21 stycznia 2009 r. Wnioskodawcy zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem Jakubem wraz z jednoczesnym ograniczeniem praw rodzicielskich matce. Wnioskodawca nie pobiera od matki biologicznej Jakuba żadnych alimentów. Kontakty matki z synem są sporadyczne.

W 2007 r. Wnioskodawca wstąpił powtórnie w związek małżeński. Z tego małżeństwa ma córkę Julię. W marcu 2012 r. Wnioskodawca rozstał się z drugą żoną. Żona wyprowadziła się wraz z córką Julią do oddzielnego mieszkania. Wnioskodawca pozostał natomiast wraz z synem Jakubem w dotychczasowym mieszkaniu. Wzajemne relacje Wnioskodawcy i Jego drugiej żony od tej pory ograniczyły się wyłącznie do uzgodnień w kwestii utrzymania i wychowania córki. Wychowaniem i utrzymaniem syna z pierwszego małżeństwa od tego momentu Wnioskodawca zajmował się całkowicie samodzielnie. W lipcu 2012 r. Wnioskodawca zawarł z żoną umowę majątkową, wprowadzającą między nimi rozdzielność majątkową, aby w ten sposób całkowicie zakończyć łączące ich więzi finansowe. We wrześniu 2013 r. druga żona Wnioskodawcy złożyła pozew o rozwód, który został orzeczony przez sąd rodzinny na pierwszej rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca doprecyzował, że w 2013 r. ani w stosunku do Wnioskodawcy, ani w stosunku do Jego syna nie miały zastosowanie przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ani o zryczałtowanym podatku dochodowym ani ustawy z dnia 24 sierpnia 2005 r. o podatku tonażowym.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do skorzystania ze szczególnej formy rozliczenia podatku dochodowego za 2013 rok zastrzeżonej dla osób samotnie wychowującej dzieci?

Zdaniem Wnioskodawcy.

Zważywszy na:

1.  cel w jakim do systemu podatkowego wprowadzony została możliwość zastosowania szczególnej formy rozliczenia, o której mowa w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to jest wsparcie osób, które samodzielnie bez stałego wsparcia osób trzecich podejmują wysiłki i starania celem wychowania i utrzymania swoich dzieci,
2.  fakt powierzenia przez sąd rodzinny opieki nad małoletnim synem Jakubem Wnioskodawcy i faktycznego sprawowania tej opieki wyłącznie przez Wnioskodawcę,
3.  stan faktycznej separacji i braku zaangażowania oraz wsparcia wnioskodawcy ze strony jego drugiej żony Magdaleny w procesie wychowania i utrzymania Jego syna Jakuba w całym roku 2013, mimo brak formalnego rozwiązania przez rozwód małżeństwa Wnioskodawcy i Jego drugiej żony Magdaleny,
4.  fakt formalnego pozostawania Wnioskodawcy w związku małżeńskim z drugą żoną nie rodził żadnych obowiązków po stronie żony, ponieważ nie przysposobiła ona Jakuba, ani w żaden inny sposób nie była zobligowana do jego wychowania i utrzymania,

należy stwierdzić, że Wnioskodawcy przysługuje prawo rozliczenia podatku dochodowego za 2013 rok w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dziecko.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów lub osobą pozostająca w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1.  małoletnie,
2.  bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej - podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

W myśl art. 6 ust. 5 ww. ustawy za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Stosownie do art. 6 ust. 8 ww. ustawy, sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym.

Zgodnie z art. 6 ust. 9 powołanej ustawy zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c albo w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, albo w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym.

Ponadto art. 6 ust. 10 ww. ustawy określa, że sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania do podatników, którzy wniosek, wyrażony w zeznaniu podatkowym, określony w ust. 2 i 4, złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1. Dodatkowo należy zauważyć, iż termin do złożenia wniosku o zastosowanie preferencyjnej formy opodatkowania dochodów, o której mowa w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - a wynikający z art. 45 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 10 tej ustawy - jest terminem materialno-prawnym i nie podlega przywróceniu, co z kolei oznacza, że po jego upływie podatnik traci prawo do skorzystania z tego uprawnienia.

Cytowane przepisy wprowadzają wyjątek od zasady dokonywania indywidualnego rozliczenia zobowiązania podatkowego podatników poprzez ustalenie preferencyjnego sposobu rozliczenia. W konsekwencji, aby móc rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko należy spełniać wszystkie warunki określone w stosownych przepisach.

Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci po spełnieniu łącznie następujących warunków:

1.  posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko, ściśle w ustawie określonej,
2.  wychowywania samotnie w roku podatkowym dzieci (dziecka),
3.  nie uzyskania przez pełnoletnie dzieci (dziecko) dochodów (z wyjątkiem przewidzianych ustawą),
4.  wyrażenia wniosku o rozliczenie na preferencyjnych warunkach w rocznym zeznaniu podatkowym, złożonym w ustawowym terminie przewidzianym do jego składania.

Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że przepis art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowi odstępstwo od generalnej zasady indywidualnego opodatkowania. Możliwość jego zastosowania obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w tej ustawie, które należy interpretować ściśle, co oznacza, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej, ani też zawężającej.

Jak z powyższego wynika, ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od spełnienia m.in. warunku samotnego wychowywania w roku podatkowym dzieci (dziecka) wymienionych w art. 6 ust. 4 ww. ustawy.

Aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4, należy mieć ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko.

Osobami samotnie wychowującymi dziecko są przede wszystkim ci rodzice (przysposabiający) lub opiekunowie, którzy pozostają w stanie wolnym. Dotyczy to zarówno osób, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), osób, których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) – z wyjątkiem roku podatkowego, w którym zdarzenie to nastąpiło – jak i osób, których związek małżeński został rozwiązany poprzez orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). W tym ostatnim przypadku należy uznać, że status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa. W związku z tym, uzyskanie w danym roku podatkowym jedynie nieprawomocnego orzeczenia o rozwodzie, nie pozwala na uznanie danej osoby za samotnie wychowującą dziecko.

Problemem przy ustaleniu statusu osoby samotnie wychowującej dziecko jest to, że w niektórych przypadkach pozostaje dwoje rodziców czy też opiekunów. Istotne jest wówczas, którą z tych osób należy uznać za "osobę samotnie wychowującą dziecko". Z pewnością bowiem tylko jedna osoba (spośród obydwu rodziców) może być uznana za samotnie wychowującą dziecko w danym czasie. W doktrynie i w praktyce przeważa stanowisko, zgodnie z którym decydujące znaczenie ma tutaj kryterium formalne, jakim jest orzeczenie sądu o powierzeniu władzy rodzicielskiej. Osobami samotnie wychowującymi dzieci mogą być również, wyjątkowo, niektóre osoby pozostające w związku małżeńskim.

Dotyczy to osób, wobec których orzeczono separację. Nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wymaga prawomocnego orzeczenia o separacji małżonków.

Stąd też uzyskanie w danym roku nieprawomocnego orzeczenia w tym względzie nie pozwala na wspólne rozliczenie się z wychowywanym dzieckiem. na wspólne rozliczenie się z wychowywanym dzieckiem.

Dotyczy to również osób, których małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich. Skutek taki następuje na mocy orzeczenia sądowego. Podobnie jak w przypadku orzeczeń rozwodowych, także i w tym przypadku nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko następuje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądowego w tej kwestii. W przypadku, gdy dana osoba po orzeczeniu rozwodu i pozbawieniu poprzedniego współmałżonka władzy rodzicielskiej, zawrze kolejny związek małżeński, nie jest ona uznawana za osobę samotnie wychowującą dziecko. Władza rodzicielska musi być bowiem wyłączona zarówno w stosunku do poprzedniego współmałżonka, jak i względem obecnego (aktualnego) małżonka podatnika, aby mógł on być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko.

Osobami samotnie wychowującym dziecko mogą być również te osoby, których małżonek odbywa karę pozbawienia wolności. Dotyczy to przypadków faktycznego wykonywana tej kary, tzn. sytuacji, w której małżonek tej osoby nie przebywa na wolności.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca wstąpił w związek małżeński, z którego to związku ma syna. Małżeństwo to zostało rozwiązane przez rozwód w kwietniu 2005 r. Na skutek postanowienia sądu rodzinnego w dniu 21 stycznia 2009 r. Wnioskodawcy zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem wraz z ograniczeniem praw rodzicielskich matce. W 2007 r. Wnioskodawca wstąpił powtórnie w związek małżeński. Z tego małżeństwa ma córkę. W marcu 2012 r. Wnioskodawca rozstał się z drugą żoną. Wzajemne relacje Wnioskodawcy i Jego drugiej żony od tej pory ograniczyły się wyłącznie do uzgodnień w kwestii utrzymania i wychowania córki. Wychowaniem i utrzymaniem syna z pierwszego małżeństwa od tego momentu Wnioskodawca zajmował się całkowicie samodzielnie. We wrześniu 2013 r. druga żona Wnioskodawcy złożyła pozew o rozwód, który został orzeczony przez sąd rodzinny na pierwszej rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że Wnioskodawcy nie można uznać za „osobę samotnie wychowującą dziecko”, bowiem jak wskazano we wniosku małżeństwo Wnioskodawcy w 2013 r. nie było rozwiązane prawomocnym wyrokiem Sądu.

W związku z powyższym Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013 według zasad określonych w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.