Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-2.4011.567.2023.3.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-11-06
Teza: Zwolnienie przedmiotowe na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a.
Słowa kluczowe: działy specjalne produkcji rolnej; koszt-koszty uzyskania przychodów; zniszczenie-utylizacja; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Koszty uzyskania przychodów.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku dochodowego.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 26a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 23-ust. 1-pkt 43-lit. a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 23-ust. 1-pkt 56

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych stanów faktycznych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

Dnia 7 sierpnia 2023 r. wpłynął Pana wniosek z 20 lipca 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanów faktycznych

(…) (dalej: „Wnioskodawca” lub „Podatnik”) jest osobą fizyczną prowadzącą hodowle drobiu na terytorium Polski w ramach gospodarstwa rolnego, będącą działami specjalnymi produkcji rolnej w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o PIT (…). Wnioskodawca posiada miejsce zamieszkania w Polsce oraz podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku PIT w Polsce. Uzyskiwane przychody z prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej Wnioskodawca rozlicza na zasadach z art. 30c ustawy o PIT (tj. podatkiem liniowym). Wnioskodawca jest również czynnym podatnikiem podatku VAT.

W związku z wystąpieniem w (\`(...)\`)2021 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy na fermach położonych w miejscowościach: (…) wysoce zjadliwej grypy ptaków, Powiatowy Lekarz Weterynarii w (…) wydał następujące decyzje: (\`(...)\`), zgodnie z którymi uznał gospodarstwo Wnioskodawcy na fermach położonych w miejscowościach: (…) za skażone wysoce zjadliwą grypą ptaków i nakazał niezwłocznie uśmiercenie na terenie gospodarstwa ptaków utrzymywanych w gospodarstwie w sposób pozwalający uniknąć jakiegokolwiek ryzyka rozprzestrzeniania się czynnika chorobotwórczego, tj. wirusa wysoce zaraźliwej grypy ptaków zarówno w trakcie uśmiercania zwierząt i po ich uśmierceniu (dalej: „Decyzje”).

Wnioskodawca zlecił wykonanie usługi unieszkodliwiania odpadów pochodzenia zwierzęcego, tj. odbiór i utylizacje padłych sztuk drobiu i jaj z ferm położonych w miejscowościach: (…) spółce (…) (dalej: „Usługodawca”), jako podmiotowi świadczącemu usługi unieszkodliwiania odpadów pochodzenia zwierzęcego.

Za wykonaną usługę unieszkodliwiania odpadów pochodzenia zwierzęcego Usługodawca wystawił na rzecz Wnioskodawcy faktury dokumentujące wykonanie usługi zgodnie z nakazem organu, tj. Powiatowego Lekarza Weterynarii w (…) (dalej: „Faktury”).

Wnioskodawca (jako Cedent) oraz Usługodawca (jako Cesjonariusze) zawarli w dniu (…) umowę przelewu wierzytelności, w której wskazano, iż m.in.: (i) Wnioskodawca jest dłużnikiem Usługodawcy z tytułu usług wykonanych przez Usługodawcę w związku z wystąpieniem na fermach Wnioskodawcy ogniska choroby wysoce zjadliwej grypy ptaków, polegających na odbiorze i unieszkodliwieniu surowca zgodnie ze zleceniami, (ii) Wnioskodawcy w oparciu o art. 49 ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2020.1421 t. j. – dalej: „ustawa o ochronie zdrowia zwierząt”) przysługuje roszczenie od Skarbu Państwa (Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w (…)) zwrot faktycznie poniesionych kosztów związanych z zabiciem lub ubojem zwierząt, transportowaniem zwierząt lub zwłok zwierzęcych albo unieszkodliwieniem zwłok zwierzęcych (wierzytelność przyszła) – wysokość tych kosztów wynika z Faktur wystawionych przez Usługodawcę i stanowi iloczyn ilości odebranego surowca z fermy Wnioskodawcy i ceny (\`(...)\`) zł netto za 1 tonę odebranego surowca, (iii) Wnioskodawca przelewa w sposób bezwarunkowy na rzecz Usługodawcy swoją przyszłą wierzytelność wobec Skarbu Państwa i upoważnia Usługodawcę do wystąpienia w jego imieniu wobec Skarbu Państwa z żądaniem zwrotu kosztów (dalej: „Umowa przelewu wierzytelności”).

W dniu (…) Usługodawca oraz Inspekcja Weterynaryjna – Powiatowy Lekarz Weterynarii zawarli porozumienie w którym wskazali, iż: (i) Usługodawca (jako podmiot niezbędny) otrzymał zlecenie od Wnioskodawcy (jako podmiot zobowiązany) do wykonania nakazów wynikających z Decyzji, (ii) wynagrodzenie Usługodawcy za wykonanie usługi nie będzie uiszczone bezpośrednio przez Wnioskodawcę, lecz wynagrodzenie to rozumiane jako koszty Wnioskodawcy, o których mowa w art. 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt, uregulowane zostanie przez terenowy organ Inspekcji Weterynaryjnej powiatu (…), a Wnioskodawca przedłoży Umowę przelewu wierzytelności, faktury (tj. Faktury oraz inne konieczne dokumenty, np. dokumenty handlowe), (iii) przedłożenie przez Usługodawcę Umowy przelewu wierzytelności jest równoznaczne z wystąpieniem o zwrot kosztów dokonanym w imieniu Wnioskodawcy wobec Skarbu Państwa (Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w (…)), na podstawie upoważnienia zawartego w Umowie przelewu wierzytelności (dalej: „Porozumienie”).

W dniu (\`(...)\`)2021 r. Powiatowy Inspektorat Weterynarii dokonał zapłaty Faktur na rzecz Usługodawcy.

Nabywane przez Wnioskodawcę towary i usługi w związku z prowadzoną hodowlą drobiu, wykorzystywane są do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

### Pytania

1\. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż w stanie faktycznym przedstawionym we Wniosku wynagrodzenie za wykonanie zleceń przez Usługodawcę nieuiszczone bezpośrednio przez Wnioskodawcę, lecz stanowiące wynagrodzenie rozumiane jako koszty Wnioskodawcy, o których mowa w art 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt, a uiszczone ze środków budżetu stanowi świadczenie otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o PIT?

2\. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż w stanie faktycznym przedstawionym we Wniosku Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na Fakturach zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT?

3\. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż w przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 2 we Wniosku, Wnioskodawca może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w podatku PIT kwotę brutto (tj. wraz z podatkiem VAT) wynikającą z Faktur?

Przedmiotem tej interpretacji indywidualnej jest odpowiedź na pytanie nr 1 oraz nr 3 dotycząca podatku dochodowego od osób fizycznych. Odpowiedź na pytanie nr 2 dotycząca podatku od towarów i usług udzielona została odrębnie.

### Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy – w odniesieniu do pytania nr 1 – prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż w stanie faktycznym przedstawionym we Wniosku wynagrodzenie za wykonanie zleceń przez Usługodawcę nieuiszczone bezpośrednio przez Wnioskodawcę, lecz stanowiące wynagrodzenie rozumiane jako koszty Wnioskodawcy, o których mowa w art. 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt, a uiszczone ze środków budżetu stanowi świadczenie otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o PIT.

Zgodnie z art. 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt: „podmiotowi, który poniósł koszty związane z zabiciem lub ubojem zwierząt, transportowaniem zwierząt lub zwłok zwierzęcych albo unieszkodliwieniem zwłok zwierzęcych, wykonujący nakazy (\`(...)\`) \[m.in. nakazy organów Inspekcji Weterynaryjnej; tak jak w opisanym we Wniosku stanie faktycznym\], przysługuje ze środków budżetu państwa zwrot faktycznie poniesionych wydatków”. Do tego przepisu odwołuje się zarówno Umowa przelewu wierzytelności, ale również Porozumienie zawarte z Inspekcją Weterynaryjną – Powiatowym Inspektoratem Weterynarii.

Wskazać należy, że zwrot faktycznie poniesionych kosztów, o których mowa w art. 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt, miał miejsce w związku z wystąpieniem ogniska ptasiej grypy na fermach Wnioskodawcy, które w ocenie Wnioskodawcy należy potraktować jako wystąpienie zdarzenia losowego, niezależnego od Wnioskodawcy, a przyznane świadczenie stanowi świadczenie otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej ze środków budżetu państwa dla Wnioskodawcy w związku ze znalezieniem się w trudnej sytuacji związanej z utratą źródła dochodu i dodatkowo koniecznością wypełnienia obowiązków nałożonych przez organy Inspekcji Weterynaryjnej.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, przyznany zwrot kosztów należy potraktować jako jednorazową zapomogę (pomoc materialną – finansową) przyznaną ze środków budżetu państwa w związku z wystąpieniem zdarzenia losowego, która to zapomoga, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a Ustawy o PIT, podlega zwolnieniu z opodatkowania.

Przepisy ustawy o PIT nie definiuje pojęcia „zapomoga” czy „zdarzenie losowe”. W związku z powyższym, zgodnie z zasadami wykładni prawa, gdy w prawie podatkowym termin użyty w przepisach nie jest bliżej określony, to wykładnia takiego pojęcia winna odbywać się przy zastosowaniu wykładni językowej lub zgodnie ze znaczeniem, jakie ma ono w języku potocznym. Powołując się na językowe znaczenie wyrazów, przez „zapomogę” należy rozumieć jednorazowe świadczenie pieniężne mające na celu wsparcie finansowe osoby, która z ważnych przyczyn znalazła się w trudnej sytuacji życiowej. Przez „zdarzenie losowe” należy rozumieć wszelkie nagłe i niespodziewane zdarzenia wywołane przyczynami zewnętrznymi, których nie można przewidzieć, a które są niezależne od człowieka, nawet przy zachowaniu należytej staranności. Zdarzenie losowe jest więc wydarzeniem, na które człowiek nie ma wpływu, które pojawia się nagle, nieoczekiwanie i pociąga za sobą przemijające, usuwalne skutki lub następstwa nieodwracalne.

Ponadto, w ocenie Wnioskodawcy, przyznane świadczenie w postaci zwrotu kosztów nie ma charakteru odszkodowania, albowiem celem przyznanego świadczenia nie jest pokrycie szkody/straty poniesionej przez Wnioskodawcę na skutek upadku stada ptaków spowodowanego wirusem ptasiej grypy, a zatem nie pokrywa kosztów zakupu piskląt, kosztów paszy itp. Przyznana kwota stanowi jedynie pomoc dla Podatnika w pokryciu kosztów utylizacji drobiu i jaj, w związku z wykonaniem nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej wykonującym swoje obowiązki związane ze zwalczaniem choroby zakaźnej zwierząt.

Zdaniem Wnioskodawcy – w odniesieniu do pytania nr 3 – prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż w przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 2 we Wniosku, Wnioskodawca może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w podatku PIT kwotę brutto (tj. wraz z podatkiem VAT) wynikającą z Faktur.

Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a ustawy o PIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów podatku od towarów i usług, z tym że jest kosztem uzyskania przychodów podatek naliczony: (i) jeżeli podatnik zwolniony jest od podatku od towarów i usług lub nabył towary i usługi w celu wytworzenia albo odprzedaży towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku od towarów i usług, (ii) w tej części, w której zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług – jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.

Z powyższej regulacji wynika, że w sytuacji uznania przez organ, że Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z Faktur dokumentujących wynagrodzenie należne Usługodawcy za odbiór i utylizacje padłego drobiu oraz jaj, Wnioskodawca będzie mógł rozpoznać w kosztach uzyskania przychodów kwotę odpowiadającą wartości tego podatku, tj. będzie mógł rozpoznać w kosztach uzyskania przychodów wynagrodzenie należne Usługodawcy w kwocie brutto.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. 2022 r. poz. 2647 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – co do zasady – dotyczą opodatkowania wszelkich dochodów osób fizycznych.

Jednak zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

W myśl art. 2 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Działami specjalnymi produkcji rolnej są: uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin „in vitro”, fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowla i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, hodowla dżdżownic, hodowla entomofagów, hodowla jedwabników, prowadzenie pasiek oraz hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są działy specjalne produkcji rolnej.

Zgodnie z art. 49 ust. 11 ustawy z 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t. j. Dz. U z 2023 r. poz. 1075 ze zm.):

Podmiotowi, który poniósł koszty związane z zabiciem lub ubojem zwierząt, transportowaniem zwierząt lub zwłok zwierzęcych albo unieszkodliwieniem zwłok zwierzęcych, wykonując nakazy, o których mowa w ust. 1 i 5, przysługuje ze środków budżetu państwa zwrot faktycznie poniesionych wydatków.

Z wniosku wynika, że jest Pan osobą fizyczną prowadzącą hodowlę drobiu na terytorium Polski w ramach gospodarstwa rolnego będącą działami specjalnymi produkcji rolnej. Uzyskiwane przychody rozlicza Pan podatkiem liniowym. Jest Pan również czynnym podatnikiem podatku VAT. W związku z wystąpieniem w (…) w Pana gospodarstwie na fermach wysoce zjadliwej grypy ptaków, Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał decyzje, zgodnie z którymi uznał Pana gospodarstwo na tych fermach za skażone wysoce zjadliwą grypą ptaków i nakazał niezwłocznie uśmiercenie na terenie gospodarstwa ptaków utrzymywanych w gospodarstwie w sposób pozwalający uniknąć jakiegokolwiek ryzyka rozprzestrzeniania się czynnika chorobotwórczego, tj. wirusa wysoce zaraźliwej grypy ptaków zarówno w trakcie uśmiercania zwierząt i po ich uśmierceniu (dalej: Decyzje). Zlecił Pan wykonanie usługi unieszkodliwiania odpadów pochodzenia zwierzęcego, tj. odbiór i utylizacje padłych sztuk drobiu i jaj z Pana ferm spółce (dalej: Usługodawca), jako podmiotowi świadczącemu usługi unieszkodliwiania odpadów pochodzenia zwierzęcego. Za wykonaną usługę unieszkodliwiania odpadów pochodzenia zwierzęcego Usługodawca wystawił na rzecz Pana faktury dokumentujące wykonanie usługi zgodnie z nakazem organu, tj. Powiatowego Lekarza Weterynarii (dalej: Faktury).

Pan (jako Cedent) oraz Usługodawca (jako Cesjonariusze) zawarli (…) umowę przelewu wierzytelności, w której wskazano, że m.in.:

(i) jest Pan dłużnikiem Usługodawcy z tytułu usług wykonanych przez Usługodawcę w związku z wystąpieniem na Pana fermach ogniska choroby wysoce zjadliwej grypy ptaków, polegających na odbiorze i unieszkodliwieniu surowca zgodnie ze zleceniami,

(ii) Panu na podstawie art. 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt przysługuje roszczenie od Skarbu Państwa (Powiatowego Inspektoratu Weterynarii) zwrot faktycznie poniesionych kosztów związanych z zabiciem lub ubojem zwierząt, transportowaniem zwierząt lub zwłok zwierzęcych albo unieszkodliwieniem zwłok zwierzęcych (wierzytelność przyszła) – wysokość tych kosztów wynika z Faktur wystawionych przez Usługodawcę i stanowi iloczyn ilości odebranego surowca z Pana fermy i ceny (\`(...)\`) zł netto za 1 tonę odebranego surowca,

(iii) przelewa Pan w sposób bezwarunkowy na rzecz Usługodawcy swoją przyszłą wierzytelność wobec Skarbu Państwa i upoważnia Usługodawcę do wystąpienia w Pana imieniu wobec Skarbu Państwa z żądaniem zwrotu kosztów (dalej: Umowa przelewu wierzytelności).

W dniu (\`(...)\`)2021 r. Usługodawca oraz Inspekcja Weterynaryjna – Powiatowy Lekarz Weterynarii zawarli porozumienie, w którym wskazali, że:

(i) Usługodawca (jako podmiot niezbędny) otrzymał zlecenie od Pana (jako podmiot zobowiązany) do wykonania nakazów wynikających z Decyzji,

(ii) wynagrodzenie Usługodawcy za wykonanie usługi nie będzie uiszczone bezpośrednio przez Pana, lecz wynagrodzenie to rozumiane jako Pana koszty, o których mowa w art. 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, uregulowane zostanie przez terenowy organ Inspekcji Weterynaryjnej, a Pan przedłoży Umowę przelewu wierzytelności, faktury (tj. Faktury oraz inne konieczne dokumenty, np. dokumenty handlowe),

(iii) przedłożenie przez Usługodawcę Umowy przelewu wierzytelności jest równoznaczne z wystąpieniem o zwrot kosztów dokonanym w imieniu Pana wobec Skarbu Państwa (Powiatowego Inspektoratu Weterynarii, na podstawie upoważnienia zawartego w Umowie przelewu wierzytelności – dalej: Porozumienie).

W dniu (\`(...)\`)2021 r. Powiatowy Inspektorat Weterynarii dokonał zapłaty Faktur na rzecz Usługodawcy.

Wątpliwość Pana budzi kwestia, czy wynagrodzenie za wykonanie zlecenia przez Usługodawcę nieuiszczone bezpośrednio przez Pana, lecz stanowiące wynagrodzenie rozumiane jako Pana koszty, o których mowa w art. 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, a uiszczone ze środków budżetu stanowi świadczenie otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym wolne od podatku dochodowego, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są świadczenia otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym.

Z uzasadnienia do ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316), dodającej w art. 1 pkt 11 lit. a tiret ósme do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 21 ust. 1 pkt 26a wynika, że:

W dodawanym pkt 26a proponuje się zwolnić z opodatkowania świadczenia otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej, finansowanej ze środków budżetu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, otrzymanej przez osoby fizyczne w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym. (\`(...)\`)

Należy również zwrócić uwagę na celowościowy charakter regulacji art. 49 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt i świadczeń z nich wynikających. Jak wskazano w ustawie zmieniającej z dnia 6 listopada 2008 r. dodany art. 21 ust. 1 pkt 26a ma na celu zwolnienie z opodatkowania świadczeń otrzymywanych przez osoby fizyczne w wyjątkowych sytuacjach (w związku ze zdarzeniami losowymi) ze środków budżetu państwa.

Jednocześnie ustawa o podatku dochodowym nie definiuje pojęcia „zdarzenie losowe”.

Przez „zdarzenie losowe” należy rozumieć wszelkie nagłe i niespodziewane zdarzenia wywołane przyczynami zewnętrznymi, których nie można przewidzieć, a które są niezależne od człowieka, nawet przy zachowaniu należytej staranności. Zdarzenie losowe jest więc wydarzeniem, na które człowiek nie ma wpływu, które pojawia się nagle, nieoczekiwanie i pociąga za sobą przemijające, usuwalne skutki lub następstwa nieodwracalne.

Biorąc pod uwagę źródło finansowania zwrotu kosztów związanych z odbiorem i utylizacją padłych sztuk drobiu i jaj, stwierdzam, że w Pana sprawie wysokość tego zwrotu powinna być rozpatrywana pod względem zastosowania zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Rzeczywisty charakter otrzymanego zwrotu kosztów związanych z odbiorem i utylizacją padłych sztuk drobiu i jaj nie daje podstawy do zakwalifikowania go jako odszkodowania, ponieważ nigdzie w przepisach prawa podatkowego nie pojawia się definicja pojęcia „odszkodowanie” stworzona wyłącznie na potrzeby tej dziedziny prawa.

Tak więc to rzeczywisty charakter świadczenia decyduje o tym, czy jest to odszkodowanie, czy też nie.

Dlatego też podkreślam, że definicja szkody oraz odszkodowania zawarta w przepisach Kodeksu cywilnego ma zastosowanie przy interpretacji przepisu art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 363 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.):

1\. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

2\. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.

Doprecyzowując stwierdzenia ustawowe, można wskazać, że naprawienie szkody może polegać na zapłacie odpowiedniej sumy pieniężnej, odpowiadającej jednak rzeczywistej wartości poniesionej przez Pana szkody spowodowanej upadkiem stada drobiu na skutek zaatakowania stada przez wirus wysoce zjadliwej ptasiej grypy.

Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania. Z art. 361 Kodeksu cywilnego wynika, że naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Odszkodowanie pieniężne ma odpowiadać szkodzie doznanej przez poszkodowanego, ustalonej według metody dyferencyjnej. Na tym polega jego „odpowiedniość”, wynikająca z art. 363 § 1 ustawy – Kodeks cywilny.

Bezsporne jest, że Skarb Państwa (Powiatowy Inspektorat Weterynarii) dokonał na podstawie art. 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt zwrotu wydatków za odbiór i utylizacje padłego stada drobiu i jaj.

Zatem w Pana sprawie wynagrodzenie za wykonanie zlecenia przez Usługodawcę nieuiszczone bezpośrednio przez Pana, lecz stanowiące wynagrodzenie rozumiane jako Pana koszty, o których mowa w art. 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, a uiszczone ze środków budżetu stanowi świadczenie otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym wolne od podatku dochodowego, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na podatkowo-prawną kwalifikację tych środków finansowych nie ma przy tym wpływu sposób rozliczeń wynikający z umowy przelewu wierzytelności zawartej między Panem a Usługodawcą. Źródłem przyznanych środków było bowiem zdarzenie zaistniałe w Pana majątku jako prowadzącego działy specjalne produkcji rolnej, dlatego też decyzje o jego przeznaczeniu na pokrycie określonych Pana zobowiązań nie eliminuje go jako źródła przychodu wolnego od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

**Reasumując – w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku wynagrodzenie za wykonanie zleceń przez Usługodawcę nieuiszczone bezpośrednio przez Pana, lecz stanowiące wynagrodzenie rozumiane jako Pana koszty, o których mowa w art 49 ust. 11 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, a uiszczone ze środków budżetu stanowi świadczenie otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.**

Odnosząc się do Pana pytania nr 3 dotyczącego możliwości zaliczenia całej kwoty z Faktur (wraz z podatkiem VAT) do kosztów uzyskania przychodu wyjaśniam, co następuje.

Na wstępie zaznaczam, że w interpretacji z 6 października 2023 r. znak 0112-KDIL3.4012.450.2023.2.MC stanowiącej odpowiedź na Pana pytanie nr 2 w zakresie podatku od towarów i usług wskazałem, że nie ma Pan możliwości obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego na Fakturach, gdyż nie został spełniony jeden z warunków określonych w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, jakim jest związek nabywanych towarów i usług z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Zgodnie z Pana wolą w przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 2 (w zakresie podatku od towarów i usług) udzielam odpowiedzi na pytanie nr 3 sformułowane przez Pana we wniosku.

W myśl art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Wyrażenie „w celu osiągnięcia przychodów” zawarte we wskazanym przepisie oznacza, że nie wszystkie wydatki ponoszone przez podatnika w związku z osiąganiem przychodów z tytułu działalności gospodarczej podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania. Zauważam, że przez sformułowanie „w celu” należy rozumieć dążenie do osiągnięcia jakiegoś stanu rzeczy (przychodów), a dążenie podatnika ma przymiot „celowości”, jeżeli na podstawie dostępnej wiedzy o związkach przyczynowo-skutkowych można zasadnie stwierdzić, że poniesiony koszt może przynieść oczekiwane następstwo (przychody).

Zatem kosztem uzyskania przychodów są wszelkie wydatki, których poniesienie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z uzyskaniem przychodów z tego źródła bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów i nie są wymienione w art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W odniesieniu do działalności gospodarczej (działów specjalnych produkcji rolnej) kosztami uzyskania przychodów są racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą (działami specjalnymi produkcji rolnej). Z oceny związku z prowadzoną działalnością (działami specjalnymi produkcji rolnej) winno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może się przyczynić do osiągnięcia (zwiększenia) przychodów z danego źródła.

Aby zatem wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodów, winien – w myśl powołanego przepisu – spełniać łącznie następujące warunki:

\- pozostawać w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami lub źródłem przychodów i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,

\- nie znajdować się na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

\- być właściwie udokumentowany.

Podkreślam również, że o tym co jest celowe i potrzebne w prowadzonej działalności, decyduje podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a nie organ podatkowy. Na podatniku spoczywa zatem obowiązek wykazania związku poniesionych kosztów z działalnością gospodarczą (działami specjalnymi produkcji rolnej), w tym okoliczności, że ich poniesienie ma wpływ na wysokość osiągniętych przychodów.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów (przychodów), o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29b, 46, 47a, 47d, 116, 122, 129, 136 i 137.

Stąd wydatki poniesione na odbiór i utylizację padłych zwierząt oraz jaj mające związek z prowadzonymi przez Pana działami specjalnymi produkcji rolnej mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, mimo że przyznane środki korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten nie został bowiem wymieniony w art. 23 ust. 1 pkt 56 tej ustawy.

Stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a tiret 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów podatku od towarów i usług, z tym że jest kosztem uzyskania przychodów podatek naliczony w tej części, w której zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług – jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.

Uregulowanie art. 23 ust. 1 pkt 43 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy interpretować w powiązaniu z przepisami ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm.).

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Skoro podatnikowi, co do zasady, przysługuje uprawnienie wynikające z tego przepisu, to racjonalne jest wyłączenie z kategorii kosztów uzyskania przychodów, na gruncie podatku dochodowego, podatku od towarów i usług, uiszczonego przy nabyciu ww. usług. Odmienna sytuacja zachodzi, gdy przepisy ustawy o podatku od towarów i usług pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego. Wówczas racjonalne jest zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów podatku naliczonego przy nabyciu usług, ponieważ kwota tego podatku nie zostanie zwrócona podatnikowi.

W Pana sytuacji nie przysługuje Panu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego związanego z nabytymi usługami unieszkodliwiania odpadów pochodzenia zwierzęcego, stąd kosztem uzyskania przychodów będzie wartość brutto wynikająca z Faktur.

**Reasumując – może Pan zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kwotę brutto (tj. wraz z podatkiem VAT) wynikającą z Faktur** **dotyczących wydatków związanych z odbiorem i utylizacją padłych zwierząt oraz jaj.**

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanów faktycznych, które Pan przedstawił, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanów faktycznych i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).