Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB1/415-483/13-5/DS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2013-10-17
Teza: Czy w związku z darowizną zorganizowanej części przedsiębiorstwa powstanie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych dla Obdarowanego (Wnioskodawcy), czy też do darowizny tej będzie miał zastosowanie przepis zawarty w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłączający stosowanie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w stosunku do przychodów podlegających przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn?
Słowa kluczowe: darowizna; przedsiębiorstwa; przychód
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112 poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, reprezentowanego przez pełnomocnika, przedstawione we wniosku z dnia 1 marca 2013 r. (data wpływu 18 lipca 2013 r.), uzupełnionym pismem z dnia 7 października 2013 r. (data wpływu 9 października 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania darowizny zorganizowanej części przedsiębiorstwa – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 lipca 2013 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadkow i darowizn.

Wniosek nie spełniał wymogów, o których mowa m.in. w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), w związku z czym pismem z dnia 30 września 2013 r., Nr IPTPB2/436-88/13-2/KK i Nr IPTPB1/415-483/13-2/DS, na podstawie art. 169 § 1 i § 2 w związku z art. 14h ww. ustawy, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie z dnia 30 września 2013 r. skutecznie doręczono w dniu 1 października 2013 r., następnie w dniu 9 października 2013 r. uzupełniono ww. wniosek (data nadania 7 października 2013 r.).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, której przeważającym profilem działalności jest produkcja maszyn dla rolnictwa i leśnictwa. Nabył On na podstawie umowy darowizny z dnia 19 grudnia 2012 r., sporządzonej w formie aktu notarialnego, zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Darczyńcą byli … oraz … działający jako wspólnicy … S.C. …. oraz …. Wnioskodawca jest ojcem … oraz …., a zatem zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest On zwolniony od uiszczenia podatku od spadków i darowizn. W związku z powyższym, w momencie sporządzenia aktu notarialnego obejmującego umowę darowizny zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie został pobrany podatek od spadków i darowizn.

Zorganizowana część przedsiębiorstwa nabyta przez Wnioskodawcę związana jest z produkcją urządzeń oraz akcesoriów przeznaczonych dla ogrodnictwa i sadownictwa, i obejmuje:

*   prawo własności nieruchomości, w tym środków trwałych o łącznej wartości 114.054,02 zł,

*   prawa i obowiązki wynikające z umów zawartych z podmiotami wymienionymi w załączniku nr 1 do umowy darowizny,

*   wierzytelności (należności) Darczyńcy o wartości 32.222,49 zł na dzień 31 grudnia 2012 r. (umowa darowizny stanowi jednocześnie przelew tych wierzytelności),

*   zobowiązania Darczyńcy o wartości 34.922,37 zł (umowa darowizny stanowi jednocześnie przejęcie długu),

*   księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie związanym ze składnikami przedsiębiorstwa, które weszły w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa będącej przedmiotem umowy darowizny.

Prawną konsekwencją nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa przez Wnioskodawcę jest także przejście części zakładu pracy z Darczyńcy na Obdarowanego, tj. na Wnioskodawcę. Wnioskodawca zatem w dniu przejścia, tj. w dniu 31 grudnia 2012 r. stał się z mocy prawa pracodawcą w stosunkach pracy z pracownikami, których stanowiska pracy znajdują się w zorganizowanej części przedsiębiorstwa będącej przedmiotem umowy darowizny.

Zgodnie z aktem notarialnym stanowiącym umowę darowizny, wartość zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czyli darowizny wynosi 111.354,14 zł.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom ustawy od spadków i darowizn. W związku z powyższym, darowizna zorganizowanej części przedsiębiorstwa będąca przedmiotem umowy darowizny nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i przepisy powyższej ustawy nie zostały zastosowane.

W związku z powyższym zadano następujące pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku):

1.  Czy darowizna zorganizowanej części przedsiębiorstwa otrzymana przez Wnioskodawcę będącego ojcem darczyńców będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?
2.  Czy w związku z darowizną zorganizowanej części przedsiębiorstwa powstanie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych dla obdarowanego (Wnioskodawcy), czy też do darowizny tej będzie miał zastosowanie przepis zawarty w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłączający stosowanie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w stosunku do przychodów podlegających przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie Nr 2 w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, natomiast odnośnie pytania Nr 1 z zakresu podatku od spadków i darowizn zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawcy, skoro darowizna przedsiębiorstwa bądź jego zorganizowanej części podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, to tym samym nie może podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

Stanowisko powyższe potwierdza interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 lutego 2011 r. „Z powyższych przepisów wynika zatem, iż każda darowizna, bez względu na przedmiot darowizny, a zatem również darowizna składników materialnych stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlega przepisom o podatku od spadków i darowizn, co wyklucza jej opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych”.

Ponadto, zdaniem Wnioskodawcy, jeżeli chodzi o sytuację obdarowanego, czyli nabywcy przedsiębiorstwa to w chwili otrzymania darowizny po jego stronie nie powstanie przychód do opodatkowania. Nabywca ponadto nie ponosi żadnych wydatków związanych z nabyciem przedmiotu darowizny, więc jednocześnie nie powstaną także żadne koszty uzyskania przychodu. Osoby kontynuujące działalność w przypadku nabycia przedsiębiorstwa w drodze darowizny są uprawnione do amortyzacji nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wchodzących w skład przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji łączną wartość początkową nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi suma ich wartości rynkowej, nie wyższa jednak od różnicy między wartością tego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części a wartością składników mienia, niebędących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi, określoną dla celów podatku od spadków i darowizn.

Pogląd powyższy potwierdza stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach przedstawione w interpretacji indywidualnej z dnia 27 marca 2012 r. „Wnioskodawca powinien otrzymane w drodze darowizny towary handlowe i materiały, ująć w remanencie początkowym i wartość tego remanentu wpisać do podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Wartość w jakiej ujął towary handlowe i materiały w remanencie początkowym nie może być uwzględniona przy ustalaniu dochodu z działalności gospodarczej. Ponadto mając na względzie, iż nabycie wyposażenia nastąpiło w drodze darowizny (nieodpłatnie), jego wartość nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast przy ustaleniu wartości początkowej środków trwałych otrzymanych w drodze umowy darowizny zastosowanie znajdzie przepis art. 22g ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, przewidujący możliwość określenia ich wartości początkowej według wartości rynkowej z dnia nabycia, o ile umowa darowizny nie określa ich wartości w niższej wysokości”.

Jeżeli chodzi natomiast o sytuację darczyńcy, to zdaniem Wnioskodawcy, po jego stronie nie wystąpi żaden przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w związku z przekazaniem przedsiębiorstwa w formie darowizny (interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 15 stycznia 2013 r. Ponadto, podatnik przekazujący firmę, bądź jej zorganizowaną część w formie darowizny nie będzie zobligowany do dokonania korekt dokonanych odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, będących przedmiotem darowizny. Zobowiązany jednakże będzie do korekty kosztów przekazanych towarów handlowych (interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 8 czerwca 2011 r.). Powyższe stanowisko potwierdza także interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 lutego 2011 r. „Darowizna zorganizowanej części przedsiębiorstwa na rzecz syna nie spowoduje powstania po stronie Wnioskodawcy przychodu z działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie będzie zobowiązany dokonać korekty dokonanych odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, będących przedmiotem darowizny. Wnioskodawca będzie natomiast zobowiązany do dokonania korekty kosztów w stosunku do przekazanych towarów handlowych, materiałów i wyposażenia”.

W podsumowaniu Wnioskodawca stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku niniejszego stanu faktycznego wyłączeniu podlegają przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako, że przychody wskazane w niniejszym wniosku podlegają przepisom podatku od spadków i darowizn.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

Przepis art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 93 poz. 768) stanowi, iż podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. tytułem darowizny.

Z powyższych przepisów wynika zatem, iż każda darowizna (w której obdarowanym jest osoba fizyczna), bez względu na przedmiot darowizny, a zatem również darowizna składników materialnych stanowiących przedsiębiorstwo, dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, co wyklucza możliwość jej opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 5a pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie – oznacza to przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.

W myśl art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16 poz. 93 ze zm.), przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Stosownie do treści art. 552 Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa chyba, że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów. Może więc nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym na podstawie umowy sprzedaży, zamiany, darowizny.

Jednocześnie, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów.

Natomiast z treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, iż oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Z kolei w myśl art. 889 Kodeksu cywilnego, nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia:

*   gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami Kodeksu;

*   gdy kto zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył albo, które nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nie nabyte.

Zatem, daną czynność można uznać za darowiznę, jeżeli posiada cechy tegoż zobowiązania, tzn. gdy zostanie złożone oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto czynność ta musi polegać na nieodpłatnym świadczeniu darczyńcy (kosztem jego majątku) na rzecz obdarowanego, pod warunkiem, że czynność ta nie została wymieniona w treści cytowanego art. 889 ustawy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje natomiast opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych, o czym stanowi art. 1 tej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą. Na podstawie umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego nabył zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Wnioskodawca jest ojcem darczyńców i zgodnie z art. 4a ustawy od spadków i darowizn, został zwolniony od uiszczenia podatku od spadków i darowizn.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że otrzymana przez Wnioskodawcę będącego obdarowanym darowizna zorganizowanej części przedsiębiorstwa, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie spowoduje powstania przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym.

Jednocześnie wskazać należy, iż przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej nie jest:

*   ocena sposobu oraz dopuszczalności przekazania w formie darowizny składników wchodzących w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa, otrzymanych przez Wnioskodawcę – są to kwestie regulowane przez odrębne przepisy (przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny),

*   koszty związane z nabyciem przedmiotu darowizny,

*   ustalenie wartości początkowej nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych w przypadku nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w drodze darowizny,

bowiem zagadnienia te pomimo, że były przedstawione we własnym stanowisku Wnioskodawcy, nie były objęte pytaniem ostatecznie sformułowanym w uzupełnieniu wniosku z dnia 7 października 2013 r.

Ponadto należy nadmienić, iż zgodnie z przepisem art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zatem interpretacje indywidualne prawa podatkowego wydawane są wyłącznie na pisemny wniosek zainteresowanego i tylko w jego indywidualnej sprawie. Zainteresowanym jest każdy, kto złoży wniosek w sprawie indywidualnej, która jego dotyczy.

W związku z tym, zaznacza się, że interpretacja odnosi się tylko i wyłącznie do Wnioskodawcy i nie ma zastosowania do darczyńców. Z uwagi na powyższe, stanowisko Wnioskodawcy w części dotyczącej sytuacji prawnopodatkowej darczyńców nie podlega ocenie w niniejszej interpretacji.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.