Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/4511-62/15-2/PM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2015-04-27
Teza: Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym otrzymana przez Wnioskodawcę kwota 24 500 zł tytułem spłaty na podstawie umowy o dział spadku i zniesienie wspólności nie stanowi dla Niego przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegającego opodatkowaniu stawką 19% na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym Wnioskodawca nie jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych lub przeznaczenia przychodu na inne cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji Wnioskodawca nie ma obowiązku składania, z tytułu otrzymania kwoty 24 500 zł tytułem spłaty, deklaracji PIT-39 w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym nastąpiło zawarcie umowy o dział spadku i zniesienie wspólności?
Słowa kluczowe: przychód; spadek; spadek-dział spadku; spłata; zniesienie-zniesienie współwłasności; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w X działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 30stycznia 2015 r. (data wpływu 5 lutego 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w związku z działem spadku oraz zwolnienia przedmiotowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 lutego 2015 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w związku z działem spadku oraz zwolnienia przedmiotowego.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest synem X, który zmarł w dniu 17 grudnia 2011 r. Spadek po zmarłym X odziedziczyli na podstawie ustawy: żona Xw 1/3 części, córka X w 1/3 części i Wnioskodawca – syn zmarłego, w 1/3 części. Akt poświadczenia dziedziczenia został sporządzony przed notariuszem X w dniu 10 lutego 2012 r. X przysługiwał udział 4/6, a Wnioskodawcy i X, – po 1/6 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego w budynku wielomieszkaniowym o powierzchni użytkowej 49 mkw i o wartości 147 000 zł.

Spadkobiercy złożyli w terminie zeznanie SD-Z2 we właściwym urzędzie skarbowym i naczelnik urzędu skarbowego wydał w dniu 18 lipca 2014 r. zaświadczenie stwierdzające, że podatek od nabycia spadku po X, obejmującego połowę spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w X, przy ul. X, nie należy się.

W dniu 1 września 2014 r. spadkobiercy zawarli w formie aktu notarialnego umowę o dział spadku po X, obejmujący udział wynoszący 1/2 część w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego przy ul. X w X oraz zniesienia wspólności w ten sposób, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego wraz z wkładem budowlanym nabyła w całości żona zmarłego X. Strony umowy ustaliły ponadto, że wyrażają zgodę na przejście spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na rzecz matki – X i ustaliły, że X wypłaci na rzecz Wnioskodawcy – tytułem spłaty kwotę 24 500 zł. Spłata, którą otrzymał Wnioskodawca wynosiła 1/6 wartości udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego i odpowiadała wysokości udziału przypadającego Wnioskodawcy w masie spadkowej. Natomiast córka X wyraziła zgodę na powyższy dział spadku i zniesienie współwłasności bez spłaty na jej rzecz. Wartość spłaty otrzymanej przez Wnioskodawcę od matki – X odpowiadała dokładnie wartości udziału w masie spadkowej. W skład masy spadkowej nie weszły inne rzeczy ruchome, nieruchomości lub prawa poza wyżej opisanym udziałem w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego. Notariusz pobrała podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2% kwoty spłaty.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym otrzymana przez Wnioskodawcę kwota 24 500 zł tytułem spłaty na podstawie umowy o dział spadku i zniesienie wspólności nie stanowi dla Niego przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu stawką 19% na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym Wnioskodawca nie jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych lub przeznaczenia przychodu na inne cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji Wnioskodawca nie ma obowiązku składania, z tytułu otrzymania kwoty 24 500 zł tytułem spłaty, deklaracji PIT-39 w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym nastąpiło zawarcie umowy o dział spadku i zniesienie wspólności?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, ze zm.), źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014, poz. 121) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Zatem dla podatku dochodowego istotna z punktu widzenia ustalenia daty nabycia nieruchomości będącej przedmiotem spadku jest data śmierci spadkodawcy.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Zgodnie z art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Stosownie do art. 1037 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

W myśl art. 211 i art. 212 Kodeksu cywilnego, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej i ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli. W rezultacie w wyniku zniesienia współwłasności dochodzi więc jedynie do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy i wspólności.

W sytuacji, gdy dział spadku i zniesienie współwłasności następuje ze spłatami na rzecz pozostałych spadkobierców i jednocześnie wysokość spłaty nie przekracza wartości przysługującego spadkobiercy udziału spadkowego, to nie powstaje przychód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w sytuacji, w której spłata jest ekwiwalentna w stosunku do posiadanego przez podatnika udziału w spadku, to podatnik nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku i zniesienia współwłasności żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części w masie spadkowej. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności.

Dodatkowo w orzecznictwie podkreśla się, że nie do przyjęcia jest opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodów otrzymanych w dziale spadku jako spłaty (wyroki WSA: w Szczecinie z dnia 5 maja 2011r., sygn. akt I SA/Sz 93/11, we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 835/09).

Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma nie tylko okoliczność, że spłata nie przekroczyła wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego ale również to, że umowa została zawarta wyłącznie między spadkobiercami.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia się z podatku dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Natomiast stosownie do art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Zasady ustalenia wysokości podstawy opodatkowania i składania zeznania (PIT-39) określono w art. 30e ust. 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem Wnioskodawcy, z uwagi na brak powstania przychodu do opodatkowania z tytułu otrzymania spłaty w wyniku działu spadku i zniesienia wspólności, art. 21 ust. 1 pkt 131 i art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajdą w niniejszej sprawie zastosowania.

Powyższe stanowisko Wnioskodawcy o braku powstania przychodu potwierdza m.in. interpretacja indywidualna:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 15 listopada 2013 r. (znak: IBPBII/2/415-852/13/MW), z dnia 21 listopada 2014 r. (znak: IBPBII/2/415-771/14/MZM), z dnia 13 listopada 2014 r. (znak: IBPBII/2/415-763/14/ŁCz), z dnia 10 października 2014 r. (znak: IBPBII/2/415-635/14/ŁCz), z dnia 30 września 2014 r. (znak: IBPBII/2/415-627/14/ŁCz),

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 12 listopada 2014 r. (znak: ITPB2/415-775/14/IL), z dnia 14 października 2014 r. (znak: (ITPB2/415-700/14/IL),

*   Dyrektora Izby Skarbowej Łodzi z dnia 16 stycznia 2014 r. (znak: IPTPB2/415-704/13-4/JR) oraz z dnia 24 października 2014 r. (znak: IPTPB2/415-442/14-2/AK), z dnia 7 stycznia 2014 r. (znak: IPTB2/415-674/13-2/JR), z dnia 16 stycznia 2014 r. (znak: IPTB2/415-704/13-4/JR),

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 22 marca 2012 r. (znak: ILPB2/415-243/11/12-S/WS), a także orzecznictwo sądów administracyjnych (wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 187/2006, WSA w Łodzi z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1173/11, oraz WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Po 918/12), a także odpowiedź Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów na interpelację poselską nr 9106 z dnia 12 października 2012 r.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa, zdaniem Wnioskodawcy otrzymana kwota 24 500 zł tytułem spłaty na podstawie umowy o dział spadku i zniesienie wspólności nie stanowi dla Niego przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegającego opodatkowaniu stawką 19% na zasadach określonych w art. 30e ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym Wnioskodawca nie jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych lub przeznaczenia przychodu na inne cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji Wnioskodawca nie ma obowiązku składania, z tytułu otrzymania kwoty 24 500 zł tytułem spłaty, deklaracji PlT-39 w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym nastąpiło zawarcie umowy o dział spadku i zniesienie wspólności.

Wnioskodawca nie uzyskał żadnego przychodu, jedynie spieniężył udział w nieruchomości uzyskując jedynie jego równowartość. Skoro zatem nabycie tego udziału podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, to w sprawie znajdzie zastosowanie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym przepisów ww. ustaw nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć ojej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w X.