Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-161/14-2/AKr
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-04-25
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia dla świadczonych przez Wnioskodawcę usług.
Słowa kluczowe: podatek-podatek od towarów i usług; pożyczka; usługi-usługi finansowe; usługi-usługi pośrednictwa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z 6 lutego 2014 r. (data wpływu 17 lutego 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia dla świadczonych przez Wnioskodawcę usług – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 lutego 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia dla świadczonych przez Wnioskodawcę usług .

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą w formie biura kadrowego i jest czynnym podatnikiem VAT.

Data rozpoczęcia działalności 1 lipca 2010 r.

Chcąc rozszerzyć prowadzoną przez Wnioskodawcę działalność, podpisał On umowę na świadczenie usług pośrednictwa finansowego z firmą pośrednictwa finansowego. W zakres czynności świadczonych na bazie tej umowy wchodziły następujące czynności:

*   pozyskanie klientów na cele zawarcia przez nich umów kredytowych,
*   udostępnianie potencjalnym klientom informacji o możliwościach skorzystania

z oferowanych przez firmę doradztwa finansowego produktów,

*   podejmowanie czynności przygotowawczych zmierzających do umożliwienia zawarcia umowy pomiędzy potencjalnym klientem, a firmą doradztwa finansowego w szczególności: zebrania dokumentacji w celu sporządzenia wniosku kredytowego, wstępna ocena sytuacji finansowo-ekonomicznej klienta,
*   przekazywanie potencjalnym klientom wizytówek oraz materiałów informacyjno- promocyjnych przygotowanych przez firmę pośrednictwa finansowego,
*   informowanie wszystkich podmiotów z którymi pozostaje w stałych stosunkach gospodarczych o nawiązanej współpracy z firmą pośrednictwa finansowego, przekazywanie na bieżąco firmie pośrednictwa finansowego uwag na temat przebiegu dotychczasowej współpracy,
*   czynną współpracę z przedstawicielami finansowymi, w celu maksymalizacji wyników w szczególności.

Na podstawie rozliczenia przedstawionego przez firmę pośrednictwa finansowego Wnioskodawca wystawił fakturę do wykonanych usług pośrednictwa o treści: „usługi pomocnicze do usług pośrednictwa finansowego” opodatkowane stawką zwolnioną.

Na podstawie art. 43 ust. 13 Ustawy o podatku od towarów i usług zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Jednocześnie na postawie art. 43 ust. 14 ustawy o podatku od towarów, usług, przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa te ust. 1 pkt 7 i 37-41.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w związku z faktem, iż świadczona przez Wnioskodawcę usługa jest elementem usługi finansowej, jednakże można ją zidentyfikować jako kompletną usługę i jest właściwa i niezbędna do świadczenia usługi zwolnionej, Zainteresowany ma prawo zastosować opodatkowanie stawką zwolnioną do świadczonych przez Niego usług pośrednictwa?

Zdaniem Wnioskodawcy, stosownie do przepisów art. 43 ust. 13 Ustawy o podatku od towarów i usług zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwalnianej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Aby czynności podlegały zwolnieniu na podstawie tego przepisu muszą spełnić łącznie cztery przesłanki, tj. muszą one stanowić element zwolnionej usługi finansowej, muszą stanowić odrębną całość, muszą być właściwe oraz niezbędne da świadczenia zwolnionej usługi finansowej i wykonywana przez Wnioskodawcę usługa spełnia te wszystkie wymogi.

W ocenie Zainteresowanego, ma on prawo do zastosowania stawki zwalnianej gdyż świadcząc swoją usługę niejako „wyręcza” podmiot świadczący zwolnioną usługę finansową w świadczeniu niektórych jej elementów.

Usługa pomocnicza świadczona przez Wnioskodawcę jest częścią usługi podstawowej i przyczynie się do lepszego jej wykonania przez firmę pośrednictwa finansowego z którą współpracuje.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy – przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy – stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Natomiast stosownie do treści art. 146a pkt 1 ustawy – w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w przepisach wykonawczych do niej, przewidziano natomiast opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ww. ustawy o podatku od towarów i usług.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy – zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 13 ustawy).

Natomiast w myśl art. 43 ust. 14 ustawy – przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Zgodnie z art. 43 ust. 15 ustawy – zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Powyższe regulacje stanowią implementację do krajowego porządku prawnego zapisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 ze zm.). Zgodnie z regulacją zawartą w art. 135 ust. 1 lit. b Dyrektywy 2006/112/WE Rady, Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje: udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę.

Jak wynika z ww. art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie ma również zastosowanie do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz 37–41 (a więc m.in. usługi udzielania pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania pożyczek pieniężnych, a także zarządzania pożyczkami pieniężnymi przez pożyczkodawcę), który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia tej usługi.

Przepis ten stanowi odzwierciedlenie tez wynikających z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), odnoszącego się do kwestii możliwości zastosowania, w świetle przepisów Dyrektywy, zwolnienia dla części składowej usługi udzielania pożyczek pieniężnych wykonywanej przez podmiot trzeci.

Mając powyższe na względzie, zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, uwzględniając orzecznictwo TSUE, uznać należy, że zwolnieniu od podatku nie podlegają usługi stanowiące element (część składową) usługi finansowej lub ubezpieczeniowej, które nie są dla danej usługi finansowej lub ubezpieczeniowej właściwe, czyli specyficzne.

Natomiast z brzmienia art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy, wyraźnie wynika, że intencją ustawodawcy było objęcie zwolnieniem usług udzielania kredytów i pożyczek pieniężnych, zarówno tych wykonywanych przez banki, jak również świadczonych przez inne podmioty. Należy stwierdzić, że wymienione zwolnienie ma charakter przedmiotowy, gdzie przede wszystkim istotną przesłanką do skorzystania ze zwolnienia jest rodzaj świadczonej usługi – cechy, które ją wyróżniają. Ustawodawca szczególny nacisk położył na stronę przedmiotową, nie dokonując zawężenia omawianego zwolnienia wyłącznie do określonej grupy podmiotów.

Pogląd taki potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie C-2/95 pomiędzy Sparekassernes Datacenter (SDC) a Skatteministeriet (Dania), w którym Trybunał stwierdził, że: „zwolnienie dotyczące usług finansowych nie jest uzależnione od tego, czy usługa jest wykonywana przez instytucję, która wstępuje w prawny związek z końcowym odbiorcą. Fakt, że dana transakcja jest wykonywana przez osobę trzecią, ale z punktu widzenia końcowego odbiorcy wydaje się być usługą wykonywaną przez bank, nie wyklucza objęcia jej zwolnieniem”. Można zatem stwierdzić, że wg TSUE usługa finansowa świadczona przez podmiot trzeci nie traci przymiotu takiej usługi.

W celu rozstrzygnięcia, co w świetle ww. przepisów prawa podatkowego należy rozumieć pod pojęciem „pośrednictwa”, warto odnieść się do wyroku w sprawie C-453/05, w której TSUE stwierdził, że: „pośrednictwo stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy. Zatem pojęcie pośrednictwa nie wymaga koniecznie, aby pośrednik działający jako subagent agenta głównego kontaktował się bezpośrednio z dwiema stronami umowy, aby negocjować wszystkie klauzule, jednakże pod warunkiem że jego działalność nie ogranicza się do zobowiązania do wykonania części czynności faktycznych związanych z umową”.

Z kolei w sprawie C-235/00 TSUE wskazał, że znaczenia słowa „negocjacje”, w kontekście art. 13 część B lit. d pkt 5 VI Dyrektywy odnosi się „do działalności pośrednika, który nie przyjmuje roli którejkolwiek ze stron umowy dotyczącej produktu finansowego oraz którego działalność polega na czymś innym, niż świadczenie usług wchodzących w zakres umowy, typowo wykonywanych przez strony takich umów. Negocjacje stanowią usługę świadczoną na rzecz strony umowy oraz są wynagradzane przez nią, polegającą na jednoznacznie określonym akcie mediacji. Mogą one polegać m.in. na wskazywaniu odpowiednich możliwości zawarcia takiej umowy, nawiązywanie kontaktu z drugą stroną lub negocjowanie, w imieniu i na rzecz klienta, warunków płatności, jakich ma dokonać jedna ze stron. Celem negocjacji jest zatem wykonanie wszystkich czynności niezbędnych w celu zawarcia przez dwie strony umowy, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek własnego zaangażowania negocjatora określonego w warunkach umowy.

Z drugiej strony, nie stanowi negocjacji sytuacja, w której jedna ze stron powierza podwykonawcy część formalności administracyjnych związanych z umową, takich jak udzielanie informacji drugiej stronie oraz przyjmowanie i przetwarzanie wniosków, zapisów na papiery wartościowe, będące przedmiotem umowy. W takim przypadku, podwykonawca zajmuje tę samą pozycję, jak strona sprzedająca produkt finansowy i nie jest zatem pośrednictwem”.

Zatem, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, usługa pośrednictwa finansowego powinna stanowić:

*   usługę świadczoną na rzecz strony transakcji finansowej, za którą strona ta wypłaca wynagrodzenie,
*   z punktu widzenia nabywcy usługi finansowej usługi świadczone przez pośrednika powinny stanowić element usługi finansowej,
*   celem jest dążenie do zawarcia umowy (przy czym, pośrednik nie ma żadnego interesu co do treści umowy),
*   usługa pośrednictwa nie może mieć charakteru wyłącznie wykonywania czynności faktycznych związanych z umową (nie może to być np. wyłącznie udostępnianie informacji stronom transakcji finansowej).

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca jest osoba fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą w formie biura kadrowego, będącą czynnym podatnikiem VAT.

Zainteresowany podpisał umowę na świadczenie usług pośrednictwa finansowego z firmą pośrednictwa finansowego. W zakres czynności świadczonych na bazie tej umowy wchodziły następujące czynności:

*   pozyskanie klientów na cele zawarcia przez nich umów kredytowych,
*   udostępnianie potencjalnym klientom informacji o możliwościach skorzystania

z oferowanych przez firmę doradztwa finansowego produktów:

*   podejmowanie czynności przygotowawczych zmierzających do umożliwienia zawarcia umowy pomiędzy potencjalnym klientem, a firmą doradztwa finansowego w szczególności: zebrania dokumentacji w celu sporządzenia wniosku kredytowego, wstępna ocena sytuacji finansowo-ekonomicznej klienta,
*   przekazywanie potencjalnym klientom wizytówek oraz materiałów informacyjno- promocyjnych przygotowanych przez firmę pośrednictwa finansowego,
*   informowanie wszystkich podmiotów z którymi pozostaje w stałych stosunkach gospodarczych o nawiązanej współpracy z firmą pośrednictwa finansowego, przekazywanie na bieżąco firmie pośrednictwa finansowego uwag na temat przebiegu dotychczasowej współpracy,
*   czynną współpracę z przedstawicielami finansowymi, w celu maksymalizacji wyników w szczególności.

Na podstawie rozliczenia przedstawionego przez firmę pośrednictwa finansowego Wnioskodawca wystawił fakturę do wykonanych usług pośrednictwa o treści: „usługi pomocnicze do usług pośrednictwa finansowego” opodatkowane stawką zwolnioną.

Mając na uwadze powyższe przepisy oraz przedstawiony we wniosku stan sprawy należy stwierdzić, że usługi określone w umowie z firmą pośrednictwa finansowego świadczone przez Wnioskodawcę stanowią usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania pożyczek pieniężnych i do ich świadczenia Wnioskodawca będzie miał prawo stosować zwolnienie od podatku przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy.

W związku ze stanowiskiem Wnioskodawcy, że świadczone przez niego usługi określone w umowie z firmą pośrednictwa finansowego korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 13 ustawy o VAT – uznano je za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.