Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-108/14-2/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-04-08
Teza: Zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat w drodze ugody sądowej (nieodpłatne zniesienie współwłasności) poprzez przejęcie nieruchomości zabudowanej budynkiem jednorodzinnym na wyłączną własność przez Wnioskodawczynię, jako czynność niewymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym po stronie Wnioskodawczyni nie powstanie obowiązek podatkowy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; ugody; wyłączenie; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa(Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 3 marca 2014 r. (data wpływu 5 marca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności na podstawie ugody sądowej **\- jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 marca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności na podstawie ugody sądowej.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca zwana dalej Wnioskodawczynią i J. umową sprzedaży z dnia z 18 listopada 2010 r. zawartą w formie aktu notarialnego nabyli na zasadach współwłasności w 1/2 części niezabudowaną działkę gruntu o Nr ewidencyjnym 7/28 o obszarze 0,1727 ha położoną we wsi M. w gminie N. , w powiecie l., w województwie m. za łączną kwotę 653.000,00 zł. Dla przedmiotowej nieruchomości Sąd Rejonowy. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi Księgę wieczystą. Zakup nieruchomości częściowo był finansowany kredytem wspólnie zaciągniętym przez Wnioskodawczynię i J. .

Wnioskodawczyni wspólnie z J. - konkubentem zaciągnęła kredyt w banku na łączną kwotę 553.000,00 zł (umowa z dnia 23 grudnia 2011 r. o kredyt mieszkaniowy N. - kredyt budowlano - hipoteczny przeznaczony na finansowanie inwestycji budowlanej). Kredyt był indeksowany we frankach szwajcarskich na kwotę 158.693,72 CHF - wartość kredytu w walucie na dzień zawarcia umowy. Przeznaczeniem kredytu było finansowanie kosztów zakupu działki budowlanej położonej w N M G w kwocie 153.000,00 zł i finansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego na przedmiotowej działce w kwocie 400.000,00 zł. Okres kredytowania wynosi od dnia 23 grudnia 2011 r. do dnia 15 grudnia 2026 r.

Nieruchomość jest obciążona hipoteką umowną w kwocie 253.909,95 CHF na rzecz banku jako zabezpieczenie spłaty kredytu, odsetek i innych kosztów wpisaną w dziale IV Księgi wieczystej.

Współwłaściciele zamierzają w najbliższym czasie zawrzeć ugodę sądową, której przedmiotem będzie nieodpłatne - bez spłat i dopłat zniesienie współwłasności ww. opisanej nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym poprzez przyznanie jej na wyłączną własność Wnioskodawczyni, z jednoczesnym przejęciem przez Wnioskodawczynię wszystkich obciążeń związanych z umową kredytu bankowego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

Czy zniesienie w drodze ugody sądowej współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat (nieodpłatne zniesienie współwłasności) poprzez przejęcie nieruchomości zabudowanej budynkiem jednorodzinnym na wyłączną własność przez Wnioskodawczynię – J. R. wywołuje po stronie Wnioskodawczyni obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649) opodatkowaniu tym podatkiem podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4 oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2 (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy).

Z art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika zatem zasada, że opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności cywilnoprawne tam wymienione, przepis ten zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Podatkiem od czynności cywilnoprawnych są opodatkowane tylko czynności enumeratywnie wymienione w ustawie. Skutkuje to tym, że nie jest dopuszczalne rozszerzanie oraz analogiczne traktowanie takiego zakresu, nawet w sytuacji gdyby pewne elementy charakteryzujące daną czynność cywilnoprawną (wymienioną w katalogu) występowały w innych czynnościach. Takie stanowisko jest powszechnie akceptowane, również w orzecznictwie (uzasadnienie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2006 r. II FSK 530/2005, LEXISNEXIS nr 2211598).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej lub stosownie do pkt 3 z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody - od przedmiotów opodatkowania określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3.

Obowiązek podatkowy zgodnie z ustawą ciąży przy umowie o zniesienie współwłasności - na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział we współwłasności.

Artykuł 6 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi natomiast, iż podstawę opodatkowania stanowi przy umowie o zniesienie współwłasności wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku, przy dopłatach zaś kwota dopłat. Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Wskazać zatem należy, iż zniesienie współwłasności, w części dotyczącej spłaty lub dopłaty, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Spłata to świadczenie pieniężne przysługujące w wypadku zniesienia współwłasności rzeczy przez przyznanie jej własności jednemu ze współwłaścicieli, stanowiąca równowartość udziału we współwłasności. Dopłata to świadczenie pieniężne mające na celu wyrównanie różnic w wartości rzeczy powstałych na skutek fizycznego podziału rzeczy wspólnej lub przyznania współwłaścicielom własności rzeczy mających nierówną wartość.

Współwłasność jest instytucją prawa cywilnego uregulowaną w Dziale IV Księgi Drugiej ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego współwłasność polega na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Współwłasność jest albo własnością w częściach ułamkowych albo współwłasnością łączną. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy Działu IV Księgi Drugiej Kodeksu cywilnego - art. 196 § 2 tej ustawy. Zgodnie z art. 210 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Natomiast stosownie do art. 212 § 1 Kodeksu jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Stosownie do art. 212 § 3 Kodeksu cywilnego, jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. Z przedstawionego w niniejszym wniosku stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawczyni zamierza w najbliższym czasie w drodze ugody sądowej dokonać zniesienia współwłasności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącej działkę ewidencyjną o nr 7/28, dla której Sąd Rejonowy, IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą, poprzez przyznanie na wyłączną własność Wnioskodawczyni udziału wynoszącego 1/2 części nieruchomości a należącego do J. . Na zakup przedmiotowej działki i wybudowanie domu jednorodzinnego Wnioskodawczyni wraz z J. zaciągnęła kredyt w banku na łączną kwotę 553.000,00 zł. Kredyt został zaciągnięty we frankach szwajcarskich na kwotę 158.693,72 CHF - wartość kredytu w walucie na dzień zawarcia umowy. Nadto nieruchomość jest obciążona hipoteką umowną w kwocie 253.909,95 CHF na rzecz banku jako zabezpieczenie spłaty kredytu, odsetek i innych kosztów, wpisaną w Dziale IV Księgi wieczystej. Wnioskodawczyni wskutek zniesienia współwłasności przejmie całość zobowiązań związanych ze spłatą zaciągniętego wspólnie kredytu. Należy stwierdzić w świetle wyżej wymienionych przepisów, iż nieodpłatne zniesienie współwłasności nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Powyższa czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stanowisko takie znajduje również odzwierciedlenie w interpretacjach indywidualnych, np. w interpretacji indywidualnej z dnia 10 listopada 2011 r., znak IPPB2/436-257/11-6/AF Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wskazał, iż „(\`(...)\`) zniesienie współwłasności bez spłat i dopłat nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym zniesienie współwłasności bez spłat i dopłat, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych”, czy w interpretacji indywidualnej, o sygnaturze IPPB2/436-429/12-2/AF z dnia 29 października 2012 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, zgodnie z którą należy stwierdzić, iż jak wynika z treści art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, umowne zniesienie współwłasności podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych wyłącznie w części dotyczącej spłat lub dopłat. Jest to zgodne z ogólną ideą objęcia obowiązkiem podatkowym na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przede wszystkim odpłatnych czynności cywilnoprawnych. Obowiązek spłaty lub dopłaty ciąży na tym współuprawnionym (współwłaścicielu), który uzyskuje aktywa w następstwie zniesienia współwłasności o wartości ponad swój udział. Spłata stanowi świadczenie pieniężne na rzecz innego współuprawnionego stanowiące równowartość jego udziału, zaś dopłat - świadczenie uzupełniające wartość jego udziału.

Uwzględniając zatem powyższe uregulowania prawne uznać należy, iż obowiązek w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych w przedstawionym stanie faktycznym nie ciąży na Wnioskodawczyni, jako, że zniesienie współwłasności następuje nieodpłatnie. Natomiast podatek od czynności cywilnoprawnych obejmuje tylko zniesienie współwłasności w części dotyczącej spłat i dopłat.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.), podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 cytowanej ustawy).

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawczyni wraz z konkubentem umową sprzedaży z dnia z 18 listopada 2010 r. zawartą w formie aktu notarialnego nabyli na zasadach współwłasności w 1/2 części niezabudowaną działkę gruntu za łączną kwotę 653.000,00 zł. Zakup nieruchomości częściowo był finansowany kredytem wspólnie zaciągniętym przez Wnioskodawczynię i konkubenta. Wnioskodawczyni wspólnie z konkubentem zaciągnęła kredyt przeznaczony na finansowanie inwestycji budowlanej). Kredyt był indeksowany we frankach szwajcarskich na kwotę 158.693,72 CHF - wartość kredytu w walucie na dzień zawarcia umowy. Przeznaczeniem kredytu było finansowanie kosztów zakupu działki budowlanej w kwocie 153.000,00 zł i finansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego na przedmiotowej działce w kwocie 400.000,00 zł. Okres kredytowania wynosi od dnia 23 grudnia 2011 r. do dnia 15 grudnia 2026 r. Nieruchomość jest obciążona hipoteką umowną w kwocie 253.909,95 CHF na rzecz banku. jako zabezpieczenie spłaty kredytu, odsetek i innych kosztów wpisaną w dziale IV Księgi wieczystej. Współwłaściciele zamierzają w najbliższym czasie zawrzeć ugodę sądową, której przedmiotem będzie nieodpłatne - bez spłat i dopłat zniesienie współwłasności ww. opisanej nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym poprzez przyznanie jej na wyłączną własność Wnioskodawczyni, z jednoczesnym przejęciem przez Wnioskodawczynię wszystkich obciążeń związanych z umową kredytu bankowego.

W art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazano, że opodatkowaniu tym podatkiem podlega zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że planowane zniesienie współwłasności nastąpi bez spłat i dopłat.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat w drodze ugody sądowej (nieodpłatne zniesienie współwłasności) poprzez przejęcie nieruchomości zabudowanej budynkiem jednorodzinnym na wyłączną własność przez Wnioskodawczynię, jako czynność niewymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym po stronie Wnioskodawczyni nie powstanie obowiązek podatkowy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych organów podatkowych należy stwierdzić, że interpretacje te zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.