Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-1.4010.94.2025.1.AR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-09
Teza: Ustalenie, czy w przypadku dokonania dobrowolnego
umorzenia udziałów (akcji) za wynagrodzeniem, PGK będzie
uprawniona, na podstawie art. 7a ust. 1 ustawy o CIT, do
rozpoznania straty podatkowej w dochodzie z zysków
kapitałowych, stanowiącej nadwyżkę sumy kosztów
poniesionych uprzednio na objęcie lub nabycie udziałów (akcji)
nad przychodem ustalonym zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a
ustawy o CIT, stanowiącym należne wynagrodzenie z tytułu
zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia.
Słowa kluczowe: grupa-podatkowa grupa kapitałowa
koszt
strata
udział-umorzenie udziałów
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 1. Podmiot i przedmiot opodatkowania-
Przedmiot opodatkowania-Przychody i koszty
niewpływające na dochód/stratę
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 1. Podmiot i przedmiot opodatkowania-
1

Przedmiot opodatkowania-Sposób ustalania dochodu
/straty przez podatkową grupę kapitałową
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3. Koszty uzyskania przychodów-Ogólna zasada
zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 1-art. 1a-ust. 1
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2-art. 12-ust. 4-pkt 3
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3-art. 15-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 lutego 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji
    indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie ustalenia,
    czy w przypadku dokonania dobrowolnego umorzenia udziałów (akcji) za
    wynagrodzeniem, PGK będzie uprawniona, na podstawie art. 7a ust. 1 ustawy o CIT, do
    rozpoznania straty podatkowej w dochodzie z zysków kapitałowych, stanowiącej
    nadwyżkę sumy kosztów poniesionych uprzednio na objęcie lub nabycie udziałów (akcji)
    nad przychodem ustalonym zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, stanowiącym
    należne wynagrodzenie z tytułu zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest spółką akcyjną (...) (dalej jako: „Wnioskodawca” lub „Spółka”), z siedzibą
    na terytorium Polski, a w związku z tym, zgodnie z art. 4 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia
    15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej jako: „ustawa o CIT”)
    podlega opodatkowaniu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich
    osiągania. Spółka jest jednostką dominującą w grupie kapitałowej prowadzącej działalność
    deweloperską (dalej jako: „Grupa”).
    Wnioskodawca będzie spółką dominującą w podatkowej grupie kapitałowej (umowa o
    utworzeniu podatkowej grupy kapitałowej została zawarta 12 lutego 2025 r. – aktualnie
    oczekuje na rejestrację przez naczelnika urzędu skarbowego). W skład podatkowej grupy
    kapitałowej („PGK”) będą wchodzić spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki
    akcyjne, w których Spółka posiada minimum 75% udziałów (akcji) w kapitale zakładowym.
    W związku z tym Spółka działając na podstawie art. 14n § 1 pkt 1a Ordynacji podatkowej,
    jako spółka dominująca planująca utworzenie podatkowej grupy kapitałowej, wnosi o
    wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie
    działalności PGK.
    Spółka jest wspólnikiem w szeregu spółek kapitałowych, tj. w spółkach z ograniczoną
    odpowiedzialnością oraz w spółkach akcyjnych (dalej łącznie jako: „spółki zależne”).
    Wnioskodawca w przyszłości rozważa dokonywanie dobrowolnego umorzenia
    posiadanych przez siebie udziałów (akcji) w spółkach zależnych.

    W wyniku dobrowolnego umorzenia udziałów (akcji) Spółka może otrzymywać,
    wynagrodzenie, które będzie kwotą niższą niż suma wydatków poniesionych przez
    Wnioskodawcę na uprzednie nabycie (lub objęcie) umarzanych udziałów (akcji).

## Pytanie

Czy w przypadku dokonania dobrowolnego umorzenia udziałów (akcji) w spółkach
    zależnych (tj. nabycia udziałów/akcji) przez dane spółki zależne za zgodą wspólnika
    /akcjonariusza w celu ich umorzenia) za wynagrodzeniem, zgodnie z art. 199 oraz art. 359
    kodeksu spółek handlowych, PGK będzie uprawniona, na podstawie art. 7a ust. 1 ustawy o
    CIT, do rozpoznania straty podatkowej w dochodzie z zysków kapitałowych, stanowiącej
    nadwyżkę sumy kosztów poniesionych uprzednio na objęcie lub nabycie udziałów (akcji)
    nad przychodem ustalonym zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, stanowiącym
    należne wynagrodzenie z tytułu zbycia udziałów (akcji), w celu ich umorzenia?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku, gdy w wyniku dobrowolnego umorzenia udziałów
    (akcji) w spółkach zależnych na poziomie PGK powstanie strata z tytułu nadwyżki kosztów
    objęcia lub nabycia udziałów nad przychodem, ustalonym zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 3 lit.
    a ustawy o CIT, tj. wynagrodzeniem otrzymanym z tytułu ich dobrowolnego umorzenia –
    PGK będzie uprawniona do rozpoznania takiej straty w dochodzie z zysków kapitałowych.
    Szczegółowe uzasadnienie:
    Zdaniem Wnioskodawcy, przed dokonaniem analizy przepisów prawa podatkowego
    regulujących kwestię opodatkowania dobrowolnego umorzenia udziałów za
    wynagrodzeniem, należy przytoczyć oraz omówić treść przepisów prawa handlowego
    regulujących tą materię.
    Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, spółkami zależnymi od Wnioskodawcy
    są spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjne, a więc zastosowanie
    znajdą przepisy art. 199 oraz 359 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek
    handlowych (dalej jako „KSH”).
    W przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, zgodnie z treścią art. 199 § 1 KSH
    udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy
    umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze
    nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika
    (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa
    spółki.
    Na gruncie powyższego przepisu, w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów za
    wynagrodzeniem w istocie mamy do czynienia z ich odpłatnym zbyciem w celu umorzenia,
    które następuje poprzez nabycie udziałów przez spółkę. Dyspozycja tego przepisu
    potwierdza, iż sama czynność umorzenia udziałów może wystąpić dopiero w ślad za ich
    wcześniejszym nabyciem.
    Jak wskazuje M. Dumkiewicz „jeśli zaś chodzi o dobrowolne umorzenie udziałów,
    odbywające się za zgodą wspólnika, następuje ono w drodze nabycia udziału (udziałów)
    przez spółkę (...) W istocie nie jest to więc umorzenie, ale zbycie w celu umorzenia” (M.
    Dumkiewicz, 3. Ustanie wspólności udziałów w spółce z o.o. [w:] Wspólność udziałów w
    spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, Warszawa 2011.)

    Zasady umarzania akcji w spółce akcyjnej reguluje natomiast art. 359 KSH.
    W świetle § 1 wspomnianego artykułu, akcje mogą być umorzone w przypadku, gdy statut
    tak stanowi. Akcja może być umorzona albo za zgodą akcjonariusza w drodze jej nabycia
    przez spółkę (umorzenie dobrowolne), albo bez zgody akcjonariusza (umorzenie
    przymusowe).
    Przepisy KSH w przypadku sp. z o.o. oraz spółki akcyjnej rozróżniają zatem trzy tryby
    umorzenia udziałów (akcji) dobrowolne, przymusowe i automatyczne. Jak zostało
    wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, przedmiotem wniosku o wydanie indywidualnej
    interpretacji przepisów prawa podatkowego jest dokonanie umorzenia dobrowolnego. Za
    umarzane udziały (akcje) dana spółka zależna wypłaci na rzecz Wnioskodawcy
    wynagrodzenie, którego wartość może być niższa niż wartość wydatków poniesionych
    przez Spółkę na nabycie lub objęcie tych udziałów.
    Wskazać należy, że dla oceny skutków na gruncie ustawy o CIT w zakresie rozpoznania
    przychodu oraz kosztów uzyskania przychodów, kwestią kluczową jest opisywana
    czynność zbycia udziałów (akcji) w celu ich późniejszego umorzenia. W istocie mamy do
    czynienia bowiem właśnie z czynnością zbycia udziałów (akcji) – jako jedną częścią
    składową szerszej czynności prawnej (tj. umorzenia udziałów w spółce z o.o. lub w spółce
    akcyjnej).
    Określenie źródła przychodów
    Przechodząc na grunt przepisów prawa podatkowego, należy wskazać, iż rozróżnienie
    rodzajów umorzenia udziałów (akcji) jest istotne także na gruncie ustawy o CIT, która
    przewiduje odmienną kwalifikację podatkową dla umorzenia dobrowolnego oraz
    umorzenia przymusowego i automatycznego.
    Przychód z tytułu przymusowego lub automatycznego umorzenia udziałów (akcji) w
    świetle art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o CIT kwalifikowany jest jako przychód z tytułu
    udziału w zyskach osób prawnych, gdyż jest w nim mowa o przychodach z umorzenia
    udziałów.
    Natomiast przychód ze zbycia udziałów w celu ich dobrowolnego umorzenia, jako
    przypadek przychodu ze zbycia udziałów (akcji) w ogólności, kwalifikowany jest jako
    przychód z udziału w osobie prawnej, inny niż przychód z tytułu udziału w zyskach osób
    prawnych.
    Jak stanowi bowiem art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, za przychody z zysków
    kapitałowych uważa się inne, niż określone w pkt 1 i 2, przychody z udziału (akcji) w osobie
    prawnej lub spółce, o której mowa w art. 1 ust. 3, w tym przychody ze zbycia udziału
    (akcji), w tym ze zbycia dokonanego celem ich umorzenia.
    Zdaniem Wnioskodawcy, należne Spółce wynagrodzenie z tytułu umorzenia jej udziałów
    (akcji) w spółkach zależnych podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych (art. 7 ust. 1-2
    ustawy o CIT).
    Na podstawie art. 7a ust. 1 ustawy o CIT, w podatkowych grupach kapitałowych
    dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy dochodów wszystkich spółek
    tworzących grupę uzyskanych z danego źródła przychodów nad sumą ich strat
    poniesionych z tego źródła przychodów. Jeżeli za rok podatkowy suma strat poniesionych
    z danego źródła przychodów przez spółki wchodzące w skład podatkowej grupy
    kapitałowej przekracza sumę dochodów uzyskanych z tego źródła, różnica stanowi stratę
    podatkową grupy kapitałowej poniesioną ze źródła przychodów. Dochody i straty spółek
    oblicza się zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3.
    W świetle art. 7 ust. 1 ustawy o CIT, przedmiotem opodatkowania podatkiem
    dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych
    oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa
    w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

    Jednocześnie zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 ustawy o CIT, dochodem ze źródła przychodów,
    z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest
    nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich
    uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów
    przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
    Mimo, iż przychód z tytułu zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia powinien być
    zaliczony do przychodów z zysków kapitałowych w świetle zamkniętego katalogu
    zawartego w art. 7b ustawy o CIT, to nie jest to jednak przychód taki, jak przychód z
    dywidend oraz innych przychodów (dochodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych,
    mając na względzie, że przychód ze zbycia udziałów (akcji) w celu umorzenia został
    uregulowany w odrębnej kategorii przychodów z zysków kapitałowych. Przychody ze
    zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia są zaliczone do ujętego odrębnie w ramach
    art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT źródła przychodów z zysków kapitałowych – innego
    niż określone w art. 7b ust. 1 pkt 1 przychody z udziału w zyskach osób prawnych.
    Przepisy ustawy o CIT jasno ustanawiają odmienne zasady opodatkowania dla wybranych
    przychodów z zysków kapitałowych, tj. przychodów z udziału w zyskach osób prawnych.
    Bowiem jak wskazuje art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, podatek dochodowy od określonych w
    art. 7b ust. 1 pkt 1 przychodów z dywidend oraz innych przychodów (dochodów) z tytułu
    udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium
    Rzeczypospolitej Polskiej ustala się w wysokości 19% uzyskanego przychodu (dochodu) –
    tzw. opodatkowanie ryczałtowe.
    Natomiast pozostałe kategorie przychodów z zysków kapitałowych podlegają
    opodatkowaniu na zasadach ogólnych, tj. od dochodu stanowiącego różnicę między
    przychodem a kosztami uzyskania przychodów. Powyższe oznacza, że zbycie udziałów
    (akcji) w celu ich umorzenia nie jest opodatkowane w sposób ryczałtowy i w aktualnym
    stanie prawnym na gruncie ustawy o CIT traktuje się je analogicznie do każdego innego
    odpłatnego zbycia udziałów (akcji).
    Opodatkowaniu w sposób ryczałtowy podlega zatem jedynie konkretnie określone źródło
    zysków kapitałowych, tj. art. 7b ust. 1 pkt 1 (przychody z dywidend oraz z tytułu udziału w
    zyskach osób prawnych). Do tej kategorii nie zaliczono przychodu określonego na
    podstawie art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, który to przychód jednak podlega
    kumulacji z innymi zyskami kapitałowymi i jest opodatkowany podatkiem na zasadach
    ogólnych.
    Ponadto, zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów (akcji)
    za wynagrodzeniem nie znajdzie zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, który
    stanowi, że do przychodów nie zalicza się zwróconych udziałów lub wkładów w spółdzielni,
    umorzenia udziałów (akcji) w spółce, w tym kwot otrzymanych z odpłatnego zbycia
    udziałów (akcji) na rzecz takiej spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji) – w części
    stanowiącej koszt ich nabycia bądź objęcia. Zastosowanie wskazanego przepisu
    prowadziłoby do braku możliwości rozpoznania w rozliczeniu podatkowym straty, tj.
    nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem uzyskanym z dobrowolnego
    umorzenia udziałów (akcji).
    W aktualnym stanie prawnym brak jest podstaw do uznania, iż powyższy przepis może
    stanowić samodzielną podstawę do opodatkowania zbycia udziałów (akcji) w celu ich
    umorzenia. W tym miejscu należy podkreślić, że od 1 stycznia 2011 r. do końca 2017 r.
    przychód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu ich
    umorzenia był traktowany jako przychód z działalności gospodarczej przez podatnika.
    Ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o
    zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez
    osoby fizyczne, ustawodawca zdecydował się uchylić art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT. W

    brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2010 r. przepis ten stanowił, iż dochody
    uzyskane z odpłatnego zbycia udziałów na rzecz spółki, w celu umorzenia tych udziałów,
    były traktowane jako dochód (przychód) z udziału w zyskach osób prawnych. Wobec tego
    do końca 2010 r. dochód ten rozliczany był na zasadach przewidzianych w art. 22 ust. 1
    ustawy o CIT.
    Wówczas nie było wątpliwości, że art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, uznający za przychód
    jedynie nadwyżkę ceny sprzedaży udziałów (akcji) nad ceną jej nabycia, nie stoi w
    sprzeczności z przyjętą, ryczałtową formą opodatkowania takich transakcji.
    Od 1 stycznia 2011 r. do końca 2017 r. (do czasu wprowadzenia podziału na dwa źródła
    przychodów) przychód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w celu ich
    umorzenia, przestał być przychodem z udziału w zyskach osób prawnych, stając się
    przychodem z działalności gospodarczej.
    W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu
    Administracyjnego zachowanie w tekście ustawy od 2011 r., przepisu art. 12 ust. 3 pkt 3
    ustawy o CIT (winno być: ust. 4 pkt 3) ustawy o CIT, należy traktować jako błąd legislacyjny,
    gdyż pozostawał on w sprzeczności z innymi regulacjami ustawy o CIT.
    Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z dnia 16 czerwca 2015 r. o sygn. akt II FSK 1249/13 „ W
    stanie prawnym obowiązującym po nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób
    prawnych z dnia 25 listopada 2010 r., wykładnia systemowa przy zastosowaniu zasady
    racjonalnego ustawodawcy pozwala na uznanie, iż przy zbyciu udziałów (akcji) w celu ich
    umorzenia należy zastosować przepisy art. 7 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 3, oraz art.
    15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. Zastosowanie powyższych przepisów
    wyklucza możliwość zastosowania przy opodatkowaniu takich czynności przepisu art. 12
    ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. W konsekwencji ustalając dochód do opodatkowania podatkiem
    dochodowym od osób prawnych, w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w celu
    ich umorzenia, otrzymane wynagrodzenie należy pomniejszyć o wydatki poniesione na
    nabycie bądź objęcie udziałów (akcji)”.
    Tożsame stanowisko dotyczące okresu 2010-2017 zostało przyjęte również w
    następujących wyrokach NSA:
    - z 19 sierpnia 2015 r. o sygn. akt II FSK 1747/13,
    - z 28 września 2018 r. o sygn. akt II FSK 2655/16
    - z 14 listopada 2018 r. o sygn. akt II FSK 234/17,
    - z 16 maja 2019 r. o sygn. akt II FSK 1488/17,
    - z 21 listopada 2019 r. o sygn. akt II FSK 4001/17.
    Należy zauważyć, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2018 r. ustawodawca
    w art. 7b ustawy o CIT wyodrębnił źródło przychodów z zysków kapitałowych, do których,
    na podstawie art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, zaliczył również przychody ze zbycia
    udziału (akcji), w tym ze zbycia dokonanego celem ich umorzenia. Niemniej jednak
    przychody z takich czynności w dalszym ciągu podlegają opodatkowaniu na zasadach
    ogólnych, z uwagi na brzmienie art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, który jest ograniczony
    wyłącznie do przychodów z dywidend i udziału w zyskach osób prawnych. Wobec tego
    zastosowanie art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT stoi w sprzeczności z pozostałymi
    regulacjami ustawy, a jego pozostawienie należy traktować wyłącznie jako pomyłkę
    legislacyjną.
    Wobec tego aktualne pozostają stanowiska wyrażone w wyżej przytoczonych orzeczeniach
    NSA. Spółka pragnie podkreślić, że również w stanie prawnym obowiązującym od 1
    stycznia 2018 r. sądy administracyjne w wydawanych orzeczeniach wskazują, iż przychody
    z dobrowolnego umorzenia udziałów należy rozliczyć na zasadach ogólnych.

    NSA w wyroku z 1 czerwca 2021 r. o sygn. akt II FSK 482/21, powołując się orzeczenia
    dotyczące rozliczenia przychodu z dobrowolnego umorzenia udziałów, w stanie prawnym
    obowiązującym w latach 2011-2017, uznał, że mają one zastosowanie również do stanu
    prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2018 r.
    W uzasadnieniu ww. wyroku NSA wskazał, że „w pełni podzielając zaprezentowane we
    wskazanych wyrokach stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie
    rozpoznającym niniejszą sprawę odwołuje się do przedstawionej w nich argumentacji.
    Stanowisko wyrażone w tych orzeczeniach jest, co istotne w tej sprawie, aktualne również
    na gruncie stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2018 r. (...) Przepis ten w
    obecnym stanie prawnym pozostaje w sprzeczności z innymi regulacjami. W ocenie
    Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew stanowisku Organu podatkowego
    wyrażonemu w skardze kasacyjnej - art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. nie może być stosowany
    w oderwaniu od celu, jaki przyświecał ustawodawcy w ramach nowelizacji ustawy
    podatkowej. Intencją ustawodawcy było zrównanie podatkowego traktowania odpłatnego
    zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia z każdym innym odpłatnym zbyciem udziałów
    (akcji)”.
    Podobnie uznał również m.in. WSA w Warszawie w wyroku z 16 maja 2023 r. o sygn. akt III
    SA/Wa 175/23 wskazując, że „(...) także w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia
    2018 r. aktualna jest teza, że brak jest możliwości stosowania samego przepisu art. 12 ust.
    4 pkt 3 ustawy o CIT dla opodatkowania zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia.
    Także po wejściu w życie nowelizacji z 2017 r. wykładnia systemowa - przy zastosowaniu
    zasady racjonalnego ustawodawcy - pozwala bowiem na uznanie, że przy zbyciu udziałów
    (akcji) w celu ich umorzenia, należy zastosować art. 7 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 3,
    oraz art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT. Zastosowanie tych przepisów
    wyklucza natomiast możliwość zastosowania przy opodatkowaniu takich czynności art. 12
    ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT. W konsekwencji, ustalając dochód do opodatkowania podatkiem
    dochodowym od osób prawnych w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w celu
    ich umorzenia, otrzymane wynagrodzenie należy pomniejszyć o wydatki poniesione na
    nabycie bądź objęcie udziałów (akcji). Może też się zdarzyć, że u podatnika powstanie z
    tego tytułu strata”.
    Tożsame stanowiska zostały zaprezentowane również w następujących wyrokach:
    - NSA z 29 listopada 2022 r. o sygn. akt II FSK 753/20;
    - WSA w Gliwicach z 21 października 2021 r. o sygn. akt I SA/Gl 756/21;
    - WSA w Warszawie z 25 listopada 2021 r. o sygn. akt III SA/Wa 898/21;
    - WSA w Warszawie z 10 listopada 2020 r. o sygn. akt III SA/Wa 907/20.
    Rozliczanie kosztów uzyskania przychodów z tytułu dobrowolnego umorzenia udziałów
    W konsekwencji tego, że rozliczenie przychodów z umorzenia udziałów powinno zostać
    dokonane na zasadach ogólnych sprawia, że do zbycia udziałów celem umorzenia
    zastosowanie znajdzie wspomniany wcześniej art. 7 ust. 1 i 2, a także art. 12 ust. 3 ustawy
    o CIT. To z kolei implikuje, że do kosztów uzyskania przychodów rozpoznawanych z tytułu
    dobrowolnego umorzenia stosuje się art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, z zastrzeżeniem
    wskazanym w art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT. Takie podatkowe traktowanie rozliczenia
    dobrowolnego umorzenia udziałów (akcji) powoduje również, iż w przypadku gdy wystąpi
    nadwyżka wydatków poniesionych na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) ponad
    otrzymane wynagrodzenie z tytułu umorzenia, u podatnika może wystąpić strata.
    W świetle art. 12 ust. 3 ustawy o CIT za przychody związane z działalnością gospodarczą i z
    działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za
    przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa
    w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze
    faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat
    i skont.

    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty
    poniesione w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem
    kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się
    na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego
    dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
    Organy podatkowe jednolicie przyjmują, iż dany wydatek może zostać uznany za koszt
    uzyskania przychodów, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki (np. interpretacja
    indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 16 lipca 2019 r., Znak: 0111-
    KDIB1-3.4010.215.2019.1.MBD):
    1) został poniesiony przez podatnika,
    2) ma charakter definitywny,
    3) ma związek z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
    4) poniesiony został w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia
      źródła przychodów,
    5) znajduje się poza katalogiem kosztów niestanowiących kosztów uzyskania
      przychodów zawartym w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT,
    6) został właściwie udokumentowany.
    Jak wskazuje art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania
    przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni,
    udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów
    uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania
    przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów
    wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z
    odkupienia albo umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z
    zastrzeżeniem ust. 7e, w części niezaliczonej w jakiejkolwiek formie do kosztów uzyskania
    przychodów.
    Wskazana regulacja odnosi się do momentu rozpoznania kosztów uzyskania przychodu -
    wskazując, iż momentem właściwym dla rozpoznania kosztu uzyskania przychodu jest
    dopiero moment zbycia udziałów (akcji).
    Należy uznać, iż poniesione przez Wnioskodawcę w przeszłości wydatki związane z
    nabyciem lub objęciem udziałów (akcji) w spółkach zależnych, spełniają kryteria
    uregulowane w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, a tym samym mogą być zaliczone do kosztów
    podatkowych, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, w momencie odpłatnego zbycia
    udziałów (akcji() celem ich umorzenia. Przedmiotowe wydatki zostały przez Wnioskodawcę
    w przeszłości poniesione, definitywnie pomniejszając majątek Spółki.
    Zastosowanie tych przepisów wyklucza natomiast możliwość zastosowania przy
    opodatkowaniu takich czynności art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT. W konsekwencji,
    ustalając dochód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych w
    przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia, otrzymane
    wynagrodzenie należy pomniejszyć o wydatki poniesione na nabycie bądź objęcie
    udziałów (akcji). Może też się zdarzyć, że u podatnika powstanie z tego tytułu strata.
    W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku, gdy w wyniku
    dobrowolnego umorzenia udziałów (akcji) w spółkach zależnych za wynagrodzeniem
    powstanie strata z tytułu nadwyżki kosztów nabycia udziałów nad przychodem, ustalonym
    zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, tj. wynagrodzeniem otrzymanym z tytułu
    ich dobrowolnego umorzenia – Wnioskodawca będzie uprawniony do rozpoznania takiej
    straty w dochodzie z zysków kapitałowych.
    Wnioskodawca pragnie również wskazać, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
    zobowiązany jest do uwzględniania orzeczeń sądów administracyjnych zapadłych w

    innych sprawach dotyczących analogicznych sytuacji prawnopodatkowych. Choć
    orzecznictwo sądowe nie ma charakteru prawotwórczego, to w zakresie indywidualnych
    interpretacji przepisów prawa podatkowego zyskuje ono szczególne znaczenie.
    Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z 21 listopada 2012 r. o sygn. akt II FSK 545/11
    „Obowiązujący od 1 lipca 2007 r. art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej wychodzi poza zasadę
    związania wyrokiem tylko w sprawie, w której on zapadł i nadaje orzecznictwu sądów
    administracyjnych walor normatywny także w stosunku do innych indywidualnych spraw
    załatwianych w drodze interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji
    indywidualnych). Od tej daty orzecznictwo to stało się istotnym miernikiem legalności
    wydawanych interpretacji indywidualnych. Jego nieuzasadnione zaś pomijanie narusza
    wyrażoną w art. 121 § 1 ord. pod. zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w
    sposób budzący zaufanie do organów podatkowych”.
    Podobnie wskazują również wojewódzkie sądy administracyjne, które w wydawanych
    orzeczeniach obligują organy podatkowe do uwzględniania wyroków sądów
    administracyjnych, na które powołuje się podatnik. Tytułem przykładu:
    - Wyrok NSA z 12 sierpnia 2021 r. o sygn. akt II FSK 2890/20
      „Organ wydający interpretację indywidualną ma obowiązek odnieść się również do
      stanowiska wnioskującego w tym zakresie w jakim ma to wpływ na ocenę tego
      stanowiska. Organ powinien odnieść się również do wskazanego orzecznictwa.
      Nieuzasadnione pomijanie orzecznictwa narusza wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji
      podatkowej zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do
      organów podatkowych. Przy wydawaniu interpretacji indywidualnej prawa
      podatkowego poza wskazaniem wnioskodawcy właściwego kierunku wykładni
      przepisów prawa podatkowego relewantnych w jego sytuacji prawno-podatkowej
      (zaistniałej bądź hipotetycznej) organ interpretacyjny obowiązany jest dążyć do
      jednolitego zastosowania przepisów prawa podatkowego”.
    - Wyrok WSA w Warszawie z 20 stycznia 2009 r. o sygn. akt III SA/Wa 1916/08
      „W zakresie interpretacji podatkowych (ogólnych i indywidualnych) orzecznictwo
      sądowe zyskuje szczególnie na znaczeniu. Orzecznictwo sądów stało się przesłanką do
      formułowania oceny poprawności funkcjonujących w obrocie prawnym interpretacji,
      także interpretacji indywidualnych. Skoro organ wydający interpretacje indywidualne
      może w ramach działania ex oficio zmienić wydaną już uprzednio interpretację z racji
      stwierdzenia jej wadliwości w świetle orzecznictwa sądowego, to tym bardziej ma
      obowiązek dokonywać analizy tego orzecznictwa w postępowaniu zmierzającym do
      wydania takiej interpretacji, a zwłaszcza w przypadku, gdy na takowe orzecznictwo
      powołuje się osoba składająca wniosek o jej wydanie”.
    - Wyrok WSA w Lublinie z 16 lutego 2022 r. o sygn. akt I SA/Lu 636/21
      „Podnieść należy, że w świetle art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej, nie ulega
      wątpliwości, że przy dokonywaniu interpretacji przepisów prawa podatkowego organ
      winien uwzględnić orzecznictwo sądów administracyjnych”.
    - Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 22 lipca 2020 r. o sygn. akt I SA/Go 192/20
      „W ocenie Sądu nie jest jednak tak, że organ interpretacyjny może ignorować
      ukształtowane orzecznictwo sądów administracyjnych. Niemniej jednak skutki
      procesowe pomijania przez organ interpretacyjny poglądów zawartych w
      orzecznictwie sądowym, co do sposobu wykładni określonych przepisów prawa
      podatkowego w zbliżonych stanach faktycznych polegają zasadniczo na tym, że

      interpretacje takie są eliminowane z obrotu prawnego, ze wskazaniem prawidłowej
      wykładni analizowanych w danej sprawie przepisów i zobowiązaniem organu do
      zastosowania się, do wskazanej przez sąd wykładni”.
    W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, samo pozostawienie w tekście ustawy o CIT
    przepisu art. 12 ust. 4 pkt 3 nie może być odczytywane jako przeszkoda dla możliwości
    rozpoznania straty z tytułu dobrowolnego umorzenia udziałów lub akcji (w ramach
    dochodu z zysków kapitałowych), w sytuacji gdy utrwalona linia orzecznicza sądów
    administracyjnych nakazuje pominięcie ww. przepisu w toku wykładni przepisów ustawy o
    CIT celem określenia skutków dobrowolnego umorzenia udziałów (akcji).

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
    Uzasadnienie stanowiska
    Zgodnie z art. 1a ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób
    prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278, dalej: „ustawa CIT”):
      Podatnikami mogą być również grupy co najmniej dwóch spółek prawa handlowego
      mających osobowość prawną, które pozostają w związkach kapitałowych, zwane
      dalej „podatkowymi grupami kapitałowymi”.
    Stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy CIT:
      W podatkowych grupach kapitałowych dochodem ze źródła przychodów jest
      nadwyżka sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę uzyskanych z
      danego źródła przychodów nad sumą ich strat poniesionych z tego źródła
      przychodów. Jeżeli za rok podatkowy suma strat poniesionych z danego źródła
      przychodów przez spółki wchodzące w skład podatkowej grupy kapitałowej
      przekracza sumę dochodów uzyskanych z tego źródła, różnica stanowi stratę
      podatkowej grupy kapitałowej poniesioną ze źródła przychodów. Dochody i straty
      spółek oblicza się zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3.
    Z kolei w myśl art. 7 ust. 1 ustawy CIT:
      Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący
      sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z
      innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art.
      24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.
    Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2 ustawy CIT:
      Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b,
      art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego
      źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym.
      Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że będziecie Państwo
    spółką dominującą w podatkowej grupie kapitałowej. Posiadacie udziały/akcje w spółkach
    kapitałowych i rozważacie dokonywanie w przyszłości ich dobrowolnego umorzenia za
    wynagrodzeniem. Otrzymane przez Państwa ww. wynagrodzenie będzie kwotą niższą niż
    suma wydatków poniesionych na uprzednie nabycie umarzanych udziałów/akcji.
    Przedmiotem Państwa wątpliwości jest kwestia ustalenia czy w przypadku dokonania
    dobrowolnego umorzenia ww. udziałów/akcji w spółkach zależnych za wynagrodzeniem,
    PGK będzie uprawniona, na podstawie art. 7a ust. 1 ustawy o CIT do rozpoznania straty
    podatkowej w dochodzie z zysków kapitałowych, stanowiącej nadwyżkę sumy kosztów

    poniesionych uprzednio na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) nad przychodem
    ustalonym zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, stanowiącym należne
    wynagrodzenie z tytułu zbycia udziałów (akcji), w celu ich umorzenia.
    Odnosząc się do powyższego zagadnienia w pierwszej kolejności wskazać należy, że
    umorzenie udziałów zostało uregulowane w przepisie art. 199 ustawy z dnia 15 września
    2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: „KSH”),
    natomiast umorzenia akcji – w art. 359 ww. ustawy.
    Zgodnie z art. 199 § 1-3 KSH:
      § 1. Udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w
      przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą
      wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez
      zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego
      umorzenia określa umowa spółki.
      § 2. Umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna
      określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia
      przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku
      umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na
      udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok
      obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników.
      W przypadku umorzenia przymusowego uchwała powinna zawierać również
      uzasadnienie.
      § 3. Za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia.
    Kodeks spółek handlowych przewiduje zatem trzy metody umorzenia udziałów:
    - umorzenie dobrowolne - polegające na nabyciu przez spółkę od wspólnika własnych
    udziałów celem ich umorzenia i następnym umorzeniu tych udziałów,
    - umorzenia przymusowe - przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa
    spółki. W przypadku umorzenia przymusowego nie dochodzi do zbycia udziałów przez
    wspólnika na rzecz spółki,
    - umorzenie automatyczne - udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się określonego
    zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników - stosuje się wówczas
    przepisy o umorzeniu przymusowym.
    Z przywołanego przepisu wynika, że umorzenie udziałów, co do zasady, odbywa się za
    wynagrodzeniem. Jednak w ramach umorzenia dobrowolnego dopuszcza się umorzenie
    nieodpłatne. W przypadku umorzenia dobrowolnego udziałów dochodzi najpierw do
    zbycia tych udziałów przez udziałowca - w takim przypadku następuje nabycie udziałów
    przez spółkę - a dopiero w drugiej kolejności do ich umorzenia przez spółkę. Umorzenie
    nastąpi w przyszłości. Zatem w przypadku umorzenia dobrowolnego dochodzi do nabycia
    udziałów przez spółkę i odrębnie do ich umorzenia - w dwóch etapach działań. Chodzi
    więc o rodzaj transakcji, czynność prawną, która jest podstawą umorzenia dobrowolnego.
    Natomiast na podstawie art. 359 § 1-2 KSH:
      § 1. Akcje mogą być umorzone w przypadku, gdy statut tak stanowi. Akcja może być
      umorzona albo za zgodą akcjonariusza w drodze jej nabycia przez spółkę (umorzenie
      dobrowolne), albo bez zgody akcjonariusza (umorzenie przymusowe). Umorzenie
      dobrowolne nie może być dokonane częściej niż raz w roku obrotowym. Przesłanki i
      tryb przymusowego umorzenia określa statut.
      § 2. Umorzenie akcji wymaga uchwały walnego zgromadzenia. Uchwała powinna
      określać w szczególności podstawę prawną umorzenia, wysokość wynagrodzenia

      przysługującego akcjonariuszowi akcji umorzonych bądź uzasadnienie umorzenia
      akcji bez wynagrodzenia oraz sposób obniżenia kapitału zakładowego. Umorzenie
      przymusowe następuje za wynagrodzeniem, które nie może być niższe od wartości
      przypadających na akcję aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym
      za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między
      akcjonariuszy.
    Umorzenie dobrowolne następuje w drodze nabycia akcji przez spółkę. Umorzenie
    wymaga w tym przypadku poprzedzenia go przeniesieniem akcji z majątku akcjonariusza
    do majątku spółki, co może nastąpić na podstawie czynności prawnej odpłatnej bądź
    nieodpłatnej. Jeżeli nabycie akcji przez spółkę następuje odpłatnie, umowę zawieraną
    między akcjonariuszem a spółką kwalifikuje się w doktrynie jako sprzedaż akcji, w ramach
    której cena za nabywane akcje stanowi jednocześnie spłatę umorzeniową. Nabycie akcji
    przez spółkę jest tylko jedną z czynności wymaganych dla dokonania umorzenia
    dobrowolnego.
    Oprócz tego konieczne jest podjęcie przez walne zgromadzenie uchwały o umorzeniu akcji
    i uchwały o obniżeniu kapitału zakładowego (art. 360 § 1 KSH) oraz wpis obniżenia do
    rejestru - dopiero bowiem z tą chwilą dochodzi do prawnego unicestwienia akcji (art. 360
    § 4 KSH). Artykuł 360 § 1 KSH wprowadza przy tym wymóg podjęcia obydwu tych uchwał
    na tym samym walnym zgromadzeniu.
    Wobec powyższego zauważyć należy, że z dobrowolnym umorzeniem udziałów/akcji
    mamy do czynienia wówczas, gdy wspólnik spółki wyrazi zgodę na umorzenie jego
    udziałów/akcji, a ponadto spółka ta nabędzie od wspólnika jego udziały/akcje.
    Przychody uzyskane z odpłatnego zbycia akcji/udziałów w celu ich umorzenia, zostały
    wymienione w katalogu przychodów z zysków kapitałowych, zawartym w art. 7b ustawy o
    CIT.
    I tak, zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o CIT:
      Za przychody z zysków kapitałowych uważa się przychody z udziału w zyskach osób
      prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4b, stanowiące przychody faktycznie
      uzyskane z tego udziału, w tym przychody z umorzenia udziału (akcji) lub ze
      zmniejszenia ich wartości.
    W myśl art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT:
      Za przychody z zysków kapitałowych uważa się inne, niż określone w pkt 1 i 2,
      przychody z udziału (akcji) w osobie prawnej lub spółce, o której mowa w art. 1 ust.
      3, w tym przychody ze zbycia udziału (akcji), w tym ze zbycia dokonanego celem ich
      umorzenia.
    Jednocześnie zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT:
      przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane
      pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.
    Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o CIT:
      za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi
      produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z
      zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1
      pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie
      otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i
      skont.

    W celu ustalenia skutków podatkowych zbycia udziałów/akcji w celu umorzenia należy
    przywołać art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, który ma kluczowe znaczenie w sprawie.
    W myśl wskazanego przepisu art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT:
      Do przychodów nie zalicza się zwróconych udziałów lub wkładów w spółdzielni,
      umorzenia udziałów (akcji) w spółce, w tym kwot otrzymanych z odpłatnego zbycia
      udziałów (akcji) na rzecz takiej spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji) - w
      części stanowiącej koszt ich nabycia bądź objęcia.
    Z powołanego przepisu wynika zatem, że jeżeli podatnik dokonuje zbycia na rzecz spółki
    udziałów/akcji celem ich umorzenia i za zbywane udziały lub akcje uzyskuje
    wynagrodzenie w wysokości wyższej niż poniesione przez niego wydatki na nabycie, bądź
    objęcie tych udziałów/akcji, to do przychodów tego podatnika podlega zaliczeniu tylko
    nadwyżka uzyskanego wynagrodzenia ponad wydatki na nabycie, bądź objęcie tych
    udziałów/akcji.
    Natomiast jeżeli wynagrodzenie z tego tytułu będzie jednak niższe niż wydatki poniesione
    na nabycie/objęcie tych udziałów/akcji lub równe tym wydatkom, to podatnik (zbywający)
    nie wykaże z tego tytułu przychodu podatkowego, jak również nie ma prawa do uznania
    kwoty wydatków za koszt uzyskania przychodów.
    Zatem ze względu na treść art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, umorzenie udziałów
    (niezależnie od wysokości wynagrodzenia umorzeniowego) nie może spowodować
    powstania straty podatkowej.
    Odnosząc się do kwestii możliwości rozpoznania przez Państwa w opisanych we wniosku
    okolicznościach kosztów uzyskania przychodów, należy sięgnąć do definicji kosztów
    uzyskania przychodów zawartej w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Stosownie do tego przepisu:
      kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów
      ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła
      przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 (...).
    Koszt uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia udziałów/akcji reguluje przepis art. 16
    ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, w myśl którego:
      Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie
      udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych,
      a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych;
      wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych
      udziałów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu
      wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo
      umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust.
      7e, w części niezaliczonej w jakiejkolwiek formie do kosztów uzyskania przychodów.
    Powołane przepisy nie znajdują jednak zastosowania w sytuacji zbycia udziałów/akcji w
    celu umorzenia. Do takiej sytuacji odnosi się bowiem bezpośrednio art. 12 ust. 4 pkt 3
    ustawy o CIT. Ustalenie przychodów oraz kosztów ich uzyskania z tytułu transakcji zbycia
    udziałów/akcji w celu umorzenia odpowiednio, na podstawie art. 12 ust. 3 oraz art. 16 ust.
    1 pkt 8 ustawy o CIT stanowiłoby pominięcie art. 12 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy, przy ustalaniu
    zasad opodatkowania i w konsekwencji przykładem zastosowania wykładni per non est, o
    której niedopuszczalności wielokrotnie wypowiadał się NSA (np. w wyroku z 11
    października 2016 r., sygn. akt II FSK 2727/14).
    Poprzez konstrukcję art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, tzn. wyłączenia z przychodów kwot
    otrzymanych z odpłatnego zbycia udziałów/akcji celem umorzenia w części stanowiącej ich
    koszt nabycia, ustawodawca wyłączył z kosztów uzyskania przychodów koszt nabycia
    zbywanych w ten sposób udziałów/akcji.

    W przypadku zatem, gdy przychód ze zbycia akcji/udziałów będzie:
    - wyższy od wydatków związanych z ich nabyciem – przychodem ze zbycia akcji/udziałów w
    celu umorzenia będzie nadwyżka wynagrodzenia nad wydatkami na nabycie tych akcji
    /udziałów;
    - równy wydatkom związanych z ich nabyciem lub niższy od tych wydatków – przychód w
    ogóle nie powstanie.
    Odnosząc się do Państwa argumentacji, należy wskazać, że nie jest zasadne
    rozpoznawanie przychodu podatkowego w wysokości całości wynagrodzenia uzyskanego
    ze zbycia akcji/udziałów ze względu na specyficzny sposób uregulowania tej kwestii w art.
    12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT.
    Tak samo nie jest zasadne zaliczanie wydatków na nabycie umarzanych udziałów/akcji do
    kosztów uzyskania przychodów.
    W tym miejscu zauważyć należy, że skoro koszty nabycia pozostają w związku
    przyczynowo-skutkowym z przychodem, który na mocy art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT
    wyłączony został z przychodów podatkowych, to należy uznać, że koszty te nie spełniają
    warunku określonego w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Przyjęcie innej interpretacji tego
    przepisu prowadziłoby do wniosku, że kwoty otrzymane wynagrodzenie z tytułu
    odpłatnego zbycia udziałów/akcji celem umorzenia stanowi przychód podatkowy tylko w
    zakresie w jakim stanowi nadwyżkę nad kosztami ich nabycia, a jednocześnie koszty
    nabycia w całości mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
    Zatem, jak wskazano wyżej, ze względu na treść art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT,
    umorzenie akcji/udziałów (niezależnie od wysokości wynagrodzenia umorzeniowego) nie
    może spowodować powstania straty podatkowej.
    Odnosząc się zaś do Państwa argumentacji dotyczącej skutków wykreślenia art. 10 ust. 1
    pkt 2 ustawy o CIT, należy wskazać, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT, w
    brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2010 r.
    dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12
    ust. 1 pkt 4a i 4b, jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału (akcji), w
    tym także:
      1) dochód z umorzenia udziałów (akcji),
      2) dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki, w celu
        umorzenia tych udziałów (akcji).
    Jednocześnie, w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2010 r., w myśl art. 12 ust.
    4 pkt 3 ustawy o CIT do przychodów nie zaliczało się zwróconych udziałów lub wkładów w
    spółdzielni, umorzenia udziałów lub akcji w spółce, w tym kwot otrzymanych z odpłatnego
    zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji) oraz wartości
    majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej – w części stanowiącej koszt
    ich nabycia bądź objęcia, a także zwróconych udziałowcom (akcjonariuszom) dopłat
    wniesionych do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami – w wysokości określonej w
    złotych na dzień ich faktycznego wniesienia.
    Z przywołanych przepisów wynika, że do końca 2010 r. podstawą opodatkowania w
    przypadku odpłatnego zbycia udziałów/akcji na rzecz spółki w celu ich umorzenia był
    przychód uzyskany z tytułu zbycia udziałów/akcji, pomniejszony o wydatki stanowiące
    koszt nabycia lub objęcia zbywanych udziałów/akcji.
    Począwszy od 1 stycznia 2011 r. wykreślony został pkt 2 z art. 10 ust. 1 ustawy o CIT, co
    oznacza, że od tej daty przychód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz
    spółki w celu ich umorzenia, przestał być przychodem z udziału w zyskach osób prawnych,
    stając się tym samym przychodem z działalności gospodarczej prowadzonej przez
    podatnika (w stanie prawnym obowiązującym do końca 2017 r., zanim wprowadzono

    podział przychodów podatników podatku dochodowego od osób prawnych na przychody
    z zysków kapitałowych i z pozostałej działalności).
    Jednocześnie nie został uchylony przepis art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, wyłączający z
    przychodów wartość równą wydatkom na nabycie lub objęcie udziałów/akcji.
    Zauważyć przy tym należy, że z uzasadnienia do projektu ustawy o zmianie ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób
    prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
    przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (druki sejmowe nr 3366, nr 3427 i nr 3500
    Sejmu VI kadencji) w żaden sposób nie wynika, że intencją ustawodawcy było zrównanie
    na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych zasad opodatkowania odpłatnego
    zbycia udziałów/akcji na rzecz spółki w celu ich umorzenia z odpłatnym zbyciem na rzecz
    podmiotu trzeciego.
    Należy zatem przyjąć, że rzeczywistą intencją ustawodawcy wprowadzającego zmiany w
    zasadach opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych skutków zbycia
    udziałów/akcji w celu umorzenia było wyłączenie przychodu uzyskanego z tego tytułu z
    katalogu „przychodów (dochodów) z udziału w zyskach osób prawnych”, przy
    jednoczesnym utrzymaniu zasady, zgodnie z którą powstałe w wyniku takiej operacji
    gospodarczej straty ekonomiczne nie są uwzględniane w rozliczeniu podatku
    dochodowego (nie pomniejszają uzyskiwanych przez podatnika dochodów i podstawy
    opodatkowania).
    Podsumowując, w odniesieniu do Państwa wątpliwości należy wskazać, że w opisanych we
    wniosku okolicznościach, w związku z planowanym dobrowolnym umorzeniem udziałów
    /akcji w spółkach zależnych za wynagrodzeniem, nie będziecie Państwo uprawnieni do
    rozpoznania straty podatkowej. Ze względu bowiem na treść art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o
    CIT umorzenie udziałów (niezależnie od wysokości wynagrodzenia umorzeniowego) nie
    może spowodować powstania ww. straty podatkowej.
    W konsekwencji, również Podatkowa Grupa Kapitałowa, w skład której będziecie Państwo
    wchodzić, nie będzie uprawniona, na podstawie art. 7a ust. 1 ustawy o CIT do rozpoznania
    straty podatkowej w dochodzie z zysków kapitałowych, stanowiącej nadwyżkę sumy
    kosztów poniesionych uprzednio na objęcie lub nabycie udziałów/akcji nad przychodem
    ustalonym zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, stanowiącym należne
    wynagrodzenie z tytułu zbycia udziałów (akcji), w celu ich umorzenia.
    Przedstawione przez Państwa we wniosku stanowisko jest zatem nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu
    prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
    Odnosząc się do powołanych we wniosku wyroków sądów administracyjnych wskazać
    należy, że nie są one wiążące dla organu podatkowego. Orzeczenia te dotyczą tylko
    konkretnych, indywidualnych spraw, osadzonych w określonych stanach faktycznych
    /zdarzeniach przyszłych i tylko w tych sprawach wydane rozstrzygnięcia są wiążące. W
    związku z tym, organy podatkowe, mimo że w ocenie indywidualnych spraw
    podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów, jednak nie stosują wprost
    tych rozstrzygnięć także i z tego powodu, że nie stanowią one materialnego prawa
    podatkowego.
    Ponadto zauważyć należy, że „istnienie orzecznictwa sądów administracyjnych nie
    odbiera organowi wydającemu interpretację prawa do samodzielnej oceny zdarzeń i

    wykładni przepisów w sprawach innych niż ta, w której konkretny wyrok zapadł. Organ
    wydający interpretację ma wręcz obowiązek dokonania samodzielnej oceny
    przedstawionego we wniosku zagadnienia” (por. wyrok Naczelnego Sądu
    Administracyjnego z 9 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 2943/13 publ. Centralna Baza
    Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ podatkowy jest
    zatem zobowiązany traktować indywidualnie każdą sprawę, natomiast rozstrzygnięcia
    sądów podejmowane są w oparciu o zebrany w danej sprawie materiał dowodowy.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
    zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się
    Państwo do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element
      czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za
    pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie
    trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.