Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.744.2025.2.MK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-10-30
Teza: Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem.
Słowa kluczowe: koszt-koszty zastępstwa procesowego
kredyt-kredyt hipoteczny
kredyt-kredyt mieszkaniowy
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne
źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 sierpnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 1 sierpnia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 7 września 2025 r. (data wpływu 7 września
    2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

W 2006 r. Wnioskodawca wspólnie z byłą żoną podpisali umowę ... na kredyt hipoteczny w
    kwocie 270 000 zł denominowany we frankach szwajcarskich (CHF) na zakup ich domu
    mieszkalnego (z okresem spłaty na 30 lat, do 2036 r.).
    W czerwcu 2023 r. złożyli do Sądu wniosek o unieważnienie tej umowy w związku z
    zapisami abuzywnymi i Sąd Okręgowy w ... w dniu 5 czerwca 2025 r. przychylił się do ich
    argumentacji, unieważniając umowę i zasądzając zwrot spłaconych rat kapitałowo-
    odsetkowych (62 783,13 zł + 18 607,49 CHF, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie
    od powyższych kwot od dnia 17 października 2023 r. do dnia zapłaty), zwrot odsetek
    ustawowych od kwoty prowizji za udzielenie kredytu (2 817,81 zł), oraz zasądził zwrot od
    Banku na rzecz kredytobiorców kwoty kosztów procesu (11 834 zł).
    Postanowienie sądu się nie uprawomocniło, ponieważ w dniu 24 lipca 2025 r. Bank złożył
    apelację od wyroku. Bank następnego dnia (25 lipca 2025 r.) wysłał do nich propozycję
    porozumienia kompensacyjnego, którego celem jest określenie sposobu rozliczenia
    między stronami wszelkich wzajemnie im przysługujących bezspornych wierzytelności
    wywodzących się z nieważności umowy, tj. treść porozumienia w pełni wypełnia wyrok
    Sądu I instancji, oraz w myśl decyzji o nieważności umowy precyzuje zwrot dla nich
    wpłaconych po złożeniu pozwu kolejnych kwot rat kapitałowo-odsetkowych (w wysokości
    9984,96 CHF) zapłaconych przez Niego już po złożeniu pozwu, kwoty prowizji za udzielenie
    kredytu (2 817,81 zł), oraz dodatkowo precyzuje wzajemne potrącenie wierzytelności stron
    w zakresie należności przysługującej dla Banku odnośnie wypłaconego kapitału kredytu
    (270 000 zł).
    Umowę kredytową, wyrok Sądu i propozycję porozumienia kompensacyjnego
    Wnioskodawca przesyła w załącznikach.
    W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że kredyt, o którym mowa we wniosku
    został zawarty 18 grudnia 2006 r. między kredytobiorcami: ... (Wnioskodawca) i ..., a ...,
    reprezentowanym przez ... i .... Z dniem 10 maja 2019 r. kredyt został przejęty przez ..., w
    związku z tym, że stał się on następcą prawnym ... .
    Kredytobiorcy ponoszą odpowiedzialność solidarną za spłatę kredytu. Kredyt został
    zaciągnięty w państwie członkowskim Unii Europejskiej, dokładnie w oddziale ... Banku ... z
    ówczesną siedzibą w ... przy ul. ... .
    Kredyt został zaciągnięty na realizację własnych celów mieszkaniowych.
    Przeznaczenie kredytu: finansowanie części kosztów inwestycji polegającej na zakupie
    działki z rozpoczętą budową domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na
    nieruchomości zlokalizowanej w ... przy ul. ..., działka nr ..., stanowiącej własność ... i ..., dla
    której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w ... księga wieczysta KW nr ...
    Pozew złożony przez Kancelarię ..., która reprezentuje Wnioskodawcę w postępowaniu
    sądowym zawierał:
      żądanie zwrotu środków pobranych na podstawie umowy łączącej z bankiem (tzn.
      uiszczonych rat, odsetek, innych opłat), oraz ustalenie przez sąd w sentencji wyroku,
      że zawarta umowa jest nieważna w całości,
      żądanie zwrotu nadpłaconych rat, z uwagi na zastosowanie w umowie łączącej
      niedozwolonych klauzul waloryzacyjnych,
      żądanie zwrotu opłat powiązanych z kredytem (np. składki z tytułu ubezpieczenia
      niskiego wkładu czy opłaty manipulacyjne).

    Dodatkowo Sąd I instancji wznowił zamknięte postępowanie i na dodatkowej rozprawie w
    dniu 1 września 2025 r. zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty po 1
    408,90 zł (tj. nieuwzględnioną w wyroku z 6 czerwca 2025 r. kwotę prowizji za udzielenie
    kredytu).
    Odsetki ustawowe za opóźnienie, o których mowa we wniosku dotyczą nieterminowej
    wypłaty należności (odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie należności).
    Sąd orzekł, że zawarta umowa na kredyt denominowany we franku szwajcarskim zawiera
    liczne odstępstwa definicji legalnej zawartej w prawie bankowym - i tak skonstruowany
    rodzaj kredytu denominowanego nie stanowi umowy kredytu. Jest to umowa nieważna w
    całości na podstawie art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego.
    Celem porozumienia jest rozliczenie wzajemnych roszczeń, dla których podstawą jest
    nieprawomocny wyrok Sądu I instancji z dnia 5 czerwca 2025 r., jak poniżej następujące
    kwoty:
      125 566,26 zł (słownie: sto dwadzieścia pięć tysięcy pięćset sześćdziesiąt sześć 26
      /100 złotych) tytułem zwrotu świadczenia nienależnego,
      37 214,98 CHF (słownie: trzydzieści siedem tysięcy dwieście czternaście 98/100
      franków szwajcarskich) tytułem zwrotu świadczenia nienależnego,
      25 252,23 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt dwa 23/100 zł)
      tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie wyliczonych na dzień 21 lipca 2025 r.,
      7 343,84 CHF (słownie: siedem tysięcy trzysta czterdzieści trzy 84/100 franków
      szwajcarskich) tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie wyliczonych na dzień 21
      lipca 2025 r.,
      11 834 zł (słownie: jedenaście tysięcy osiemset trzydzieści cztery 00/100 złotych)
      tytułem zwrotu kosztów procesu.
    Bank zaznacza dodatkowo, że przy przyjęciu nieważności umowy, Stronom przysługują
    nieobjęte wyrokiem należności:
    Bankowi - wierzytelność o zwrot wypłaconego na podstawie Umowy kapitału w kwocie
    wskazanej w postanowieniu § 1 ust. 3,
    Klientowi - wierzytelność o zwrot pozostałych należności uiszczonych w wykonaniu
    Umowy, nieobjętych Wyrokiem, łącznie w wysokości 2 817,81 PLN (słownie: dwa tysiące
    osiemset siedemnaście 81/100 zł) oraz 9 984,96 CHF (słownie: dziewięć tysięcy dziewięćset
    osiemdziesiąt cztery 96/100 franków szwajcarskich).
    Kapitał wskazany w § 1 ust. 3 jest w wysokości 270 000 zł.
    W związku z tym, celem kompensacji wzajemnych roszczeń, przy uwzględnieniu kwot
    zasądzonych wyrokiem, przysługują Powodom łączne kwoty:
      128 384,07 zł (słownie: sto dwadzieścia osiem tysięcy trzysta osiemdziesiąt cztery 07
      /100 złotych) tytułem zwrotu świadczenia nienależnego,
      47 199,94 CHF (słownie: czterdzieści siedem tysięcy sto dziewięćdziesiąt dziewięć 94
      /100 franków szwajcarskich) tytułem zwrotu świadczenia nienależnego,
      25 252,23 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt dwa 23/100
      złotych) tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie wyliczonych na dzień 21 lipca
      2025 r.,

      7 343,84 CHF (słownie: siedem tysięcy trzysta czterdzieści trzy 84/100 franków
      szwajcarskich) tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie wyliczonych na dzień 21
      lipca 2025 r.,
      11 834 zł (słownie: jedenaście tysięcy osiemset trzydzieści cztery 00/100 złotych)
      tytułem zwrotu kosztów procesu,
      co po zsumowaniu i przeliczeniu kwot wyrażonych w CHF na PLN (w propozycji
      porozumienia bank zaznacza, że wszystkie roszczenia we frankach szwajcarskich
      zostały przez niego przeliczone na PLN, po kursie z dnia przygotowania propozycji
      porozumienia, tj. z 18 lipca 2025 r.) daje łączną kwotę 413 846,31 zł.
    Tym samym Klientowi przysługują w stosunku do Banku wierzytelności o zapłatę w łącznej
    wysokości 165 470,30 zł (słownie: sto sześćdziesiąt pięć tysięcy czterysta siedemdziesiąt 30
    /100 złotych) i 54 543,78 CHF (słownie: pięćdziesiąt cztery tysiące pięćset czterdzieści trzy
    78/100 franków szwajcarskich) obejmujące zarówno należności zasądzone wyrokiem, jak i
    w zakresie nim nie objętym, a więc łączna wierzytelność o zapłatę w wysokości 413 846,31
    zł (słownie: czterysta trzynaście tysięcy osiemset czterdzieści sześć 31/100 zł) - (przy czym
    kwoty zasądzone wyrokiem w CHF oraz spłaty dokonane w CHF, zostały przeliczone na
    PLN po średnim kursie CHF ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski w dniu 18 lipca 2025
    r., stanowiącym ostatni dzień roboczy sprzed dnia zawarcia niniejszego porozumienia;
    dalej jako „...”), co do których klient nie złożył wobec Banku oświadczenia o potrąceniu
    wzajemnych wierzytelności.
    Po uwzględnieniu roszczeń Banku w kwocie wartości udzielonego kredytu 270 000 zł,
    Bank zobowiązuje się do wypłaty na rzecz Wnioskodawcy kwoty 143 846,31 zł.
    Na skutek dokonanego potrącenia, Bank zobowiązany jest do zapłaty na rzecz klienta
    pozostałej kwoty przysługującej mu wierzytelności, tj. łącznie 143 846,31 zł (słownie: sto
    czterdzieści trzy tysiące osiemset czterdzieści sześć zł 31/100 zł).
    W ramach ugody z Bankiem, Wnioskodawca chce zawrzeć zaproponowane przez Bank
    porozumienie kompensacyjne, którego sposób rozliczenia opiera się na nieprawomocnym
    wyroku Sądu I instancji, który to wskazuje na nieważność umowy kredytowej z 2006 r. W
    porozumieniu kompensacyjnym Bank wszystkie kwoty wyrażone we frankach
    szwajcarskich (CHF) przelicza na PLN, po kursie z dnia przygotowania porozumienia.
    Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy z zawartej ugody z bankiem będzie wynikać, że bank
    po wzajemnym potrąceniu roszczeń zwróci Panu określoną kwotę (kwoty) pieniężną?”,
    Wnioskodawca odpowiedział: tak, Bank zobowiązuje się do zwrotu kwoty 143 846,31 zł,
    wynikającej z potrącenia wzajemnych roszczeń wyrażonych w PLN i CHF, gdzie kwoty
    wyrażone w CHF zostały przeliczone na złote po kursie z dnia przygotowania propozycji
    porozumienia kompensacyjnego. Kwota ta nie stanowi nadwyżki powstałej w wyniku
    zmiany waluty.
    Zgodnie z wyrokiem Sądu I instancji - kwota ta stanowi zwrot nadwyżki rat kapitałowo-
    odsetkowych ponad wartość udzielonego Wnioskodawcy kapitału kredytu i powiększoną o
    odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie należności oraz poniesione przez Niego
    koszty procesowe.
    Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w przeszłości korzystał już Pan z zaniechania poboru
    podatku w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego?
    Jeśli tak, kiedy i w związku z jakim kredytem, na jakie cele zaciągniętym?”, Wnioskodawca
    odpowiedział: „nie korzystałem.”
    Zwrócona przez bank kwota zwrotu kosztów procesu nie będzie przewyższała faktycznie
    poniesionych przez Wnioskodawcę wydatków.

## Pytanie

Czy zawarcie proponowanego porozumienia kompensacyjnego z Bankiem, które wyraźnie
    odwołuje się do nieważności umowy (tj. „strony uznają umowę za nieważną od początku” i
    wzajemne rozliczenia są czysto kompensacyjne - bank zwraca to, co dostał, kredytobiorca
    zwraca kapitał) nie powoduje konieczności odprowadzenia podatku dochodowego,
    zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku
    dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem
    hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe? W treści porozumienia Bank informuje,
    że zawarcie porozumienia będzie skutkowało nie wnoszeniem apelacji, co będzie
    docelowo skutkowało uprawomocnieniem się wyroku Sądu I instancji.
    Pana stanowisko w sprawie
    Wnioskodawca wskazuje na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w
    sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów
    (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe,
    oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. zmieniające
    rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych
    dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele
    mieszkaniowe.
    Zdaniem Wnioskodawcy, proponowane przez Bank porozumienie kompensacyjne, które
    odwołuje się do nieważności umowy kredytowej odzwierciedla wzajemne rozliczenie stron
    w związku z nieważnością umowy (kredytobiorcy zwracają kapitał, a bank zwraca
    wszystkie spłacone raty, odsetki i inne koszty), to nie powstaje przychód (jest to czysta
    kompensata roszczeń, a nie dodatkowe świadczenie). W związku z tym wypełnione są
    przesłanki rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku
    dochodowego.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z
    wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień
    przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź od których zaniechano poboru
    podatku.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
    · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie
      pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał,
      zainkasował, objął w posiadanie”;
    · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj.
      takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do

      odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do
      swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości
      pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone
      pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
    Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z
    wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie
    mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem
    majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
    Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na
    względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych
    rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o
    kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę
    poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane
    jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.
    in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
    Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W myśl pkt 9 tego artykułu, do źródeł przychodów zalicza się inne źródła.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww.
    ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym
    przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Na mocy art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki
      organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które
      dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z
      wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art.
      52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej
      zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na
      podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić
      informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją
      podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu
      skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje
      zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi
      skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w
      sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

    W złożonym wniosku, Pana wątpliwości dotyczą kwestii opodatkowania wypłaty przez
    bank w związku z nieważnością umowy kredytu hipotecznego, kwoty odpowiadającej
    zwrotowi nadwyżki rat kapitałowo-odsetkowych ponad wartość udzielonego Panu kapitału
    kredytu i powiększoną o odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie należności oraz
    poniesione przez Pana koszty procesowe.
    Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r.
    poz. 1071):
      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń
      wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po
    pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy
    między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń
    wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej
    niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez
    wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa
    stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy
    ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje
    od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też zarzutów,
    zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
    Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną
    ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się
    do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym
    podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z
    którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć
    strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze
    wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń
    wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu
    istniejącego lub mogącego powstać.
    Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje przepis art. 498 ustawy
    Kodeks cywilny.
    Zgodnie z tym przepisem:
      Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z
      nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli
      przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone
      tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone
      przed sądem lub przed innym organem państwowym.
    Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości
    wierzytelności niższej.
    Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku
    wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami.
    Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje
    wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie
    wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej
    strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły
    pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w
    ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na
    skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości
    wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu
    dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje

    faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do
    którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.
    Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale
    wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze
    stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym
    samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za
    równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).
    Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997
    r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na
      ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach
      określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w
      oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Zgodnie z art. 69 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy Prawo bankowe:
      Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności:
          pkt 2 – kwotę i walutę kredytu;
          pkt 4 – zasady i termin spłaty kredytu.
    Z kolei na podstawie art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest
      nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż
      na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie
      przepisy ustawy.
    Natomiast stosownie do treści art. 58 § 2 tej ustawy:
      Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
            1W myśl art. 385 Kodeksu cywilnego:
      § 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie
      nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi
      obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
      Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub
      wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
      § 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są
      związane umową w pozostałym zakresie.
      § 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść
      konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do
      postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi
      przez kontrahenta.
      § 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa
      na tym, kto się na to powołuje.
    Z powodu abuzywności klauzul walutowych znajdujących się w umowach o kredyt
    hipoteczny, sądy orzekają o nieważności jednostkowych umów o kredyt hipoteczny
    zawartych przez banki. Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego
    wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego.
    Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy
    nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną

    umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca winien zatem zwrócić wszystkie
    świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca winien zwrócić kwotę faktycznie
    otrzymanego kredytu. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki
    prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia
    umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu
    jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do
    czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji
    podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
    otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z
    definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko
    takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym
    aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru
    zwrotnego.
    Z kolei instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego,
    zgodnie z którym:
      Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może
      żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby
      opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:
      Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe
      za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku
      Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest
      oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie
      według tej wyższej stopy.
    Jednocześnie stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty
      należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od
      podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji
      podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Wprowadzając ww. przepis ustawodawca uregulował jednoznacznie m.in. kwestię
    opodatkowania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
    Przechodząc do zwrotu kosztów procesu wskazać należy, że zgodnie z art. 98 § 1, § 2, § 3,
    § 4 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz.
    1568 ze zm.):
      § 1. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego
      żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty
      procesu).

      § 2. Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub
      przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem
      patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do
      sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek
      stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać
      wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu
      prowadzącego postępowanie.
      § 3. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata
      zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych
      przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego
      przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
      § 4. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu
      oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy
      prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
    Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków
    poniesionych przez powoda.
    Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego)
    mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc
    obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie będzie
    przewyższać faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.
    Jak wskazał Pan we wniosku, zwrócona przez bank kwota zwrotu kosztów procesu nie
    będzie przewyższała faktycznie poniesionych przez Pana wydatków.
    Podsumowując, skoro jak Pan wskazał we wniosku i jego uzupełnieniu – otrzymanie kwoty,
    którą bank zamierza Panu wypłacić w związku z nieważnością umowy kredytu
    hipotecznego, stanowiącej zwrot nadwyżki rat kapitałowo-odsetkowych ponad wartość
    udzielonego Panu kapitału kredytu i powiększonej o odsetki ustawowe za opóźnienie w
    wypłacie należności oraz poniesione przez Pana koszty procesowe, nie spowoduje
    uzyskania przez Pana przysporzenia majątkowego, wzrostu Pana majątku. Otrzymana
    przez Pana kwota będzie stanowić zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie wpłacił
    Pan wcześniej do banku. Pieniądze te nie będą Pana przychodem w rozumieniu art. 11
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych klasyfikowanym do źródła, o którym
    mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie będą podlegały
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, nie będzie miał
    Pan obowiązku rozliczenia tych środków pieniężnych dla celów podatkowych.
    Skoro otrzymana od banku kwota, stanowiąca zwrot nadwyżki rat kapitałowo-
    odsetkowych ponad wartość udzielonego Panu kapitału kredytu, powiększona o odsetki
    ustawowe za opóźnienie w wypłacie należności oraz poniesione przez Pana koszty
    procesowe, nie będzie przychodem podatkowym, to nie znajdzie do niej zastosowania
    rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru
    podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem
    hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe - z uwagi na brak wystąpienia przychodu
    w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który
    mógłby być objęty tym rozporządzeniem. Ponadto, ww. rozporządzenia nie stosuje się do
    zwracanych kwot.
    Zatem w kwestii wskazania, że do otrzymanej kwoty tytułem rozliczenia kompensacyjnego
    kredytu będzie miało zastosowanie rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r.
    w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów
    (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe,
    stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego
    obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
    Podkreślić należy, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa
    podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy
    kontrolnego. Wydając interpretacje Organ opiera się wyłącznie na opisie stanu
    faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi
    postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej
    ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa
    podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
    Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997
    r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa.
    Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów
    podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to
    bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. Wyjaśnić również należy, że
    organ wydając interpretacje w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa nie odnosi się
    do kwot i nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania,
    obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek
    dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się
    zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia
    podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.
    Należy dodatkowo wskazać, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w
    indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z treści art. 14b § 1 ustawy Ordynacja
    podatkowa. W związku z tym, interpretacje te wywierają skutki prawne jedynie w stosunku
    do tego podmiotu, do którego są skierowane. Zatem, niniejsza interpretacja indywidualna
    jest wiążąca dla Pana jako osoby występującej z wnioskiem, natomiast nie wywołuje
    skutków prawnych dla innych osób.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w ... . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.