Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.582.2017.2.ICZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-11-29
Teza: Uznanie Wnioskodawcy za podatnika VAT z tytułu uczestnictwa w opisanej strukturze cash-poolingu.
Słowa kluczowe: cash pooling; opodatkowanie; usługi
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 18 września 2017 r. (data wpływu 21 września 2017 r.), uzupełnionym pismem z 9 listopada 2017 r. (data wpływu 13 listopada 2017 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania Wnioskodawcy za podatnika VAT z tytułu uczestnictwa w opisanej strukturze cash-poolingu - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 września 2017 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od towarów i usług w zakresie uznania Wnioskodawcy za podatnika VAT z tytułu uczestnictwa w opisanej strukturze cash-poolingu.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 9 listopada 2017 r. (data wpływu 13 listopada 2017 r.), przesłanym w związku z wezwaniem tut. organu z 2 listopada 2017 r. znak: 0111-KDIB3-1.4012.582.2017.1.ICz.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

X Sp. z o. o. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie. Spółka wchodzi w skład międzynarodowej grupy (dalej: „Grupa”). Wnioskodawca podlega na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Wnioskodawca przystąpił do oferowanej dla Grupy przez bank Y (dalej: „Bank”) usługi tzw. cash poolingu, czyli kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową, która obecnie stosowana jest przez wiele innych podmiotów z Grupy. Spółka pełni w nim rolę regularnego uczestnika systemu, w szczególności nie jest tzw. Agentem rozliczeniowym, zwanym potocznie Pool Leader’em.

Cash pooling istniejący w Grupie jest formą zarządzania finansami w ramach usługi świadczonej przez Bank na rzecz uczestników. Struktura ta umożliwia scentralizowanie zarządzania finansami oraz optymalizację przepływów finansowych. Pozwala ponadto na obniżenie zadłużenia zewnętrznego podmiotów należących do struktury cash poolingu, jak również na zminimalizowanie kosztów finansowania dzięki stosowaniu konsolidacji sald na jednym rachunku.

Podstawę funkcjonowania cash poolingu stanowią rachunki bankowe, otwarte dla poszczególnych uczestników oraz konta rozliczeniowe prowadzone przez Pool Leader’a.

Dotychczas, rolę Pool Leader’a pełniła spółka S.A. z siedzibą w Luksemburgu (dalej: „IFSA”). Aktualnie planowana jest zmiana Pool Leader’a, którym stanie się spółka AG (dalej: „IHAG”) z siedzibą w Szwajcarii.

Do zmiany Pool Leader’a dojdzie na mocy umowy zawartej pomiędzy IFSA, IHAG oraz innymi uczestnikami podlegającej prawu angielskiemu (ang. novation agreement, dalej: „Umowa ”) zgodnie, z którą IHAG stanie się Pool Leader’em.

Z perspektywy Wnioskodawcy, oprócz zmiany osoby Pool Leader’a, wskazany transfer nie wprowadzi istotnych zmian w zasadach funkcjonowania cash poolingu, w tym usługa świadczona będzie w oparciu o dotychczasowe rachunki bankowe Wnioskodawcy. Różnica polegać będzie na tym, że do transferów pieniężnych w ramach cash poolingu dochodzić będzie pomiędzy rachunkiem Wnioskodawcy a rachunkiem bankowym (konsolidacyjnym) prowadzonym dla IHAG, a nie jak dotychczas dla IFSA.

Poniżej Wnioskodawca opisuje istotne cechy cash poolingu, dla którego Pool Leader’em będzie IHAG.

System cash poolingu, do którego przystąpił Wnioskodawca jest prowadzony w tzw. formule zero balancing, co oznacza, iż na koniec każdego dnia salda na rachunkach poszczególnych uczestników są zerowane, poprzez dokonanie stosownych transferów pieniężnych pomiędzy rachunkami - jak opisano poniżej. Bank każdego dnia roboczego dokonuje transferów sald/środków pieniężnych pomiędzy rachunkami bankowymi Spółki (otwartymi w Polsce oraz Luksemburgu, dalej: „Rachunki Spółki”) oraz rachunkiem bankowym Pool Leadera (dalej: „Rachunek Pool Leadera”) w następujący sposób:

1.  w przypadku wystąpienia na Rachunkach Spółki salda dodatniego, Bank obciąży Rachunki Spółki i uzna Rachunek Pool Leadera kwotą salda dodatniego powstałego na Rachunkach Spółki;
2.  w przypadku wystąpienia na Rachunkach Spółki salda ujemnego, Bank obciąży Rachunek Pool Leadera i uzna Rachunki Spółki kwotą salda ujemnego powstałego na Rachunkach Spółki.

Kwestie transferów wzajemnych rozliczeń pomiędzy Bankiem, Wnioskodawcą oraz pozostałymi uczestnikami systemu regulowane są umową cash poolingu. Umowa ta jest umową typu cash poolingu rzeczywistego co oznacza, iż przewiduje rzeczywiste transfery środków pieniężnych pomiędzy rachunkami bankowymi uczestników systemu a Rachunkiem Pool Leadera.

Należy zaznaczyć, iż transfery pieniężne, o których mowa powyżej są wykonywane przez Bank w ramach świadczonej usługi cash poolingu na podstawie odpowiednich zgód wyrażonych przez uczestników, bez konieczności udzielania takich zgód w odniesieniu do każdej transakcji z osobna oraz na podstawie udzielonych przez poszczególnych uczestników pełnomocnictw na rzecz Banku.

Bank pobiera od uczestników wynagrodzenie za świadczenie na ich rzecz usług w ustalonej między stronami wysokości.

Niniejszy wniosek dotyczy stanu przyszłego, od dnia w którym dojedzie do zmiany Pool Leader’a.

W piśmie uzupełniającym z 9 listopada 2017 r. Wnioskodawca doprecyzował opis sprawy i wskazał co następuje:

1.  Umowa cash-poolingu została zawarta z bankiem Y z siedzibą w Luksemburgu („Bank”). Bank nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju.
2.  Wnioskodawca jest podatnikiem posiadającym siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
3.  Wnioskodawca nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej innego niż siedziba działalności gospodarczej. Usługa cash poolingu świadczona będzie przez Bank na rzecz Wnioskodawcy dla miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski.
4.  W ramach umowy cash poolingu środki pieniężne będą transferowane pomiędzy rachunkami Wnioskodawcy jako uczestnika cash-poolingu a rachunkami rozliczeniowymi prowadzonymi dla Pool Leadera (IHAG). Wnioskodawca jako uczestnik cash-poolingu w ramach cash poolingu nie będzie zawierał odrębnych transakcji z innymi uczestnikami cash-poolingu. Ponadto, Wnioskodawca w ramach cash-poolingu nie będzie świadczył na rzecz pozostałych uczestników innych usług (a konsekwencji otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenia).
5.  Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, na rzecz Pool Lidera prowadzone będą przez bank tzw. konta rozliczeniowe. Rachunek rozliczeniowy pełni funkcję techniczną związaną z rozliczaniem sald uczestników. Czynności związane z funkcjonowaniem struktury cash-poolingu wykonywane są przez Bank a nie przez Pool Lidera, w tym w szczególności dokonywanie transferów środków pomiędzy rachunkami poszczególnych Uczestników. Pool Leader (oprócz wskazanych przepływów w ramach cash poolingu) nie będzie zawierał z Wnioskodawcą w ramach cash poolingu innych transakcji finansowych ani świadczył dodatkowych usług na rzecz Wnioskodawcy. Pool Leader nie otrzymuje wynagrodzenia stricte za pełnienie roli „Pool Leadera” od Wnioskodawcy. Jedynym wynagrodzeniem Pool Leadera związanym z uczestnictwem w systemie cash poolingu są uzyskiwane odsetki wynikające z transferów środków pieniężnych w ramach cash poolingu oraz ewentualnie odsetki od środków zgromadzonych na rachunkach Pool Leadera.
6.  Pool Leader (IHAG) nie jest podatnikiem posiadającym siedzibę działalności gospodarczej ani stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i prowadzi działalność na terytorium Szwajcarii.

W związku z powyższym opisem, w zakresie podatku od towarów i usług, zadano następujące pytanie (oznaczone we wniosku nr 2):

Czy w świetle opisanego powyżej zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca z tytułu uczestnictwa w strukturze cash poolingu będzie podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 Ustawy o VAT?

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie podatku od towarów i usług (tj. w zakresie pytania oznaczonego nr 2):

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle opisanego wyżej zdarzenia, Wnioskodawca z tytułu uczestnictwa w strukturze cash poolingu nie będzie podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż to Bank a nie Wnioskodawca będzie dla tych czynności podatnikiem.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Zgodnie z art. 8 Ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 Ustawy VAT. Zgodnie z definicją wynikającą z art. 15 ust. 1 Ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2 ww. artykułu, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Natomiast art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT stanowi, iż działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z umową, której dotyczy wniosek, Bank wykonuje na rzecz uczestników szereg czynności, które składają się łącznie na jedną usługę w postaci kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową w Grupie. W praktyce więc, to Bank występuje jako usługodawca, a więc podmiot organizujący operacje konsolidacji środków pieniężnych podmiotów uczestniczących w strukturze cash poolingu (a nie uczestnicy) i jest dla tych usług podatnikiem VAT.

Wnioskodawca chciałby podkreślić, iż jak zostało to już wskazane w opisie zdarzenia, na rzecz Banku będzie uiszczane wynagrodzenie z tytułu zawarcia umowy na świadczenie usługi zarządzania płynnością finansową, natomiast Wnioskodawca nie będzie otrzymywał wynagrodzenia za świadczenie skonkretyzowanych usług.

Reasumując, należy zaznaczyć, iż usługa cash poolingu jest usługą wykonywaną przez Bank, natomiast uczestnictwo w strukturze cash poolingu nie jest żadnym świadczeniem. Dodatkowo należy podkreślić, iż nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi bowiem być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem działa jako podatnik podatku VAT. Tutaj należy stwierdzić, iż Spółka z tytułu uczestnictwa w strukturze cash-poolingu nie będzie podatnikiem podatku VAT.

Należy podkreślić, iż prawidłowość stanowiska prezentowanego przez Wnioskodawcę jest potwierdzana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w aktualnie wydawanych indywidualnych interpretacjach prawa podatkowego, tj.:

*   interpretacji indywidualnej z dnia 19 czerwca 2017 r., sygn. 0114-KDIP1- 1.4012.130.2017.1.JO;
*   interpretacji indywidualnej z dnia 23 maja 2017 r., sygn. 0114-KDIP4.4012.113.2017.1.MP
*   interpretacji indywidualnej z dnia 12 maja 2017 r., sygn. 0111.KDIB3-1.4012.26.2017.2.WN;
*   interpretacji indywidualnej z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. 0115-KDIT1-1.4012.6.2017.1.KM;
*   interpretacji indywidualnej z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. 2461-IBPP2.4512.214.2017.WN.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie podatku od towarów i usług (pytanie nr 2) jest nieprawidłowe.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`).

Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Nie każda czynność stanowiąca usługę, w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza - art. 15 ust. 2 ustawy - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie. Spółka wchodzi w skład międzynarodowej Grupy.

Wnioskodawca przystąpił do oferowanej dla Grupy przez bank Y usługi tzw. cash poolingu, czyli kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową, która obecnie stosowana jest przez wiele innych podmiotów z Grupy. Spółka pełni w nim rolę regularnego uczestnika systemu, w szczególności nie jest tzw. Agentem rozliczeniowym, zwanym potocznie Pool Leader’em.

Cash pooling istniejący w Grupie jest formą zarządzania finansami w ramach usługi świadczonej przez Bank na rzecz uczestników. Struktura ta umożliwia scentralizowanie zarządzania finansami oraz optymalizację przepływów finansowych. Pozwala ponadto na obniżenie zadłużenia zewnętrznego podmiotów należących do struktury cash poolingu, jak również na zminimalizowanie kosztów finansowania dzięki stosowaniu konsolidacji sald na jednym rachunku.

Podstawę funkcjonowania cash poolingu stanowią rachunki bankowe, otwarte dla poszczególnych uczestników oraz konta rozliczeniowe prowadzone przez Pool Leader’a.

Kwestie transferów wzajemnych rozliczeń pomiędzy Bankiem, Wnioskodawcą oraz pozostałymi uczestnikami systemu regulowane są umową cash poolingu. Umowa ta jest umową typu cash poolingu rzeczywistego co oznacza, iż przewiduje rzeczywiste transfery środków pieniężnych pomiędzy rachunkami bankowymi uczestników systemu a Rachunkiem Pool Leadera.

Transfery pieniężne, o których mowa powyżej są wykonywane przez Bank w ramach świadczonej usługi cash poolingu na podstawie odpowiednich zgód wyrażonych przez uczestników, bez konieczności udzielania takich zgód w odniesieniu do każdej transakcji z osobna oraz na podstawie udzielonych przez poszczególnych uczestników pełnomocnictw na rzecz Banku. Bank pobiera od uczestników wynagrodzenie za świadczenie na ich rzecz usług w ustalonej między stronami wysokości.

Umowa cash-poolingu została zawarta z bankiem Y z siedzibą w Luksemburgu. Bank nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju. Wnioskodawca jest podatnikiem posiadającym siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej innego niż siedziba działalności gospodarczej. Usługa cash poolingu świadczona będzie przez Bank na rzecz Wnioskodawcy dla miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski. W ramach umowy cash poolingu środki pieniężne będą transferowane pomiędzy rachunkami Wnioskodawcy jako uczestnika cash-poolingu a rachunkami rozliczeniowymi prowadzonymi dla Pool Leadera (IHAG). Wnioskodawca jako uczestnik cash-poolingu w ramach cash poolingu nie będzie zawierał odrębnych transakcji z innymi uczestnikami cash-poolingu. Ponadto, Wnioskodawca w ramach cash-poolingu nie będzie świadczył na rzecz pozostałych uczestników innych usług (a konsekwencji otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenia). Czynności związane z funkcjonowaniem struktury cash-poolingu wykonywane są przez Bank a nie przez Pool Lidera, w tym w szczególności dokonywanie transferów środków pomiędzy rachunkami poszczególnych Uczestników. Pool Leader (oprócz wskazanych przepływów w ramach cash poolingu) nie będzie zawierał z Wnioskodawcą w ramach cash poolingu innych transakcji finansowych ani świadczył dodatkowych usług na rzecz Wnioskodawcy.

Należy zauważyć, że polskie przepisy podatkowe nie regulują zasad opodatkowania umowy cash poolingu. Występująca w obrocie prawnym jako umowa nienazwana - umowa cash poolingu - porównywana jest często z umową pożyczki. Chociaż umowa ta do pewnego stopnia przypomina w swym charakterze uregulowaną w polskim prawie umowę pożyczki, jednak nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik tego typu umów nie wie, czy jego środki zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym, nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników cash poolingu.

Ponadto, dla uznania, że dostawa towaru lub świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność. Pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, czy odbiorcy usługi zapłaty.

W konsekwencji, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegała tylko ta dostawa lub świadczenie usług, w przypadku których istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Usługą będzie jednak tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia.

Tak więc, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem, aby ustalić zasady opodatkowania danej czynności dokonywanej w zamian za opłatę, niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy czynności te skutkują uzyskaniem bezpośrednich korzyści przez wypłacającego.

Odnosząc się do kwestii opodatkowania czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę w ramach wskazanej we wniosku umowy cash poolingu, gdzie Wnioskodawca występuje w jej ramach jako „Uczestnik”, należy stwierdzić, że jak wynika to z opisu sprawy usługa cash-poolingu rzeczywistego będzie świadczona przez Bank na podstawie stosownej umowy zawartej pomiędzy Uczestnikami (w tym Wnioskodawcą) a Bankiem.

Potwierdzeniem tego jest fakt, że to Bank pobiera od uczestników wynagrodzenie za świadczenie na ich rzecz usług w ustalonej między stronami wysokości.

Wnioskodawca jako uczestnik cash-poolingu w ramach cash poolingu nie będzie zawierał odrębnych transakcji z innymi uczestnikami cash-poolingu. Ponadto, Wnioskodawca w ramach cash-poolingu nie będzie świadczył na rzecz pozostałych uczestników innych usług (a konsekwencji otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenia).

W tej sytuacji, biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne zaprezentowanej umowy cash-poolingu, należy stwierdzić, że skoro w ramach opisanej struktury cash poolingu Wnioskodawca, jako uczestnik tej struktury, nie będzie zawierał odrębnych transakcji z innymi uczestnikami, jak też nie będzie świadczył na rzecz pozostałych uczestników innych usług (a w konsekwencji otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenia), natomiast czynności związane z funkcjonowaniem struktury cash-poolingu wykonywane są przez Bank, to Wnioskodawca z tytułu uczestnictwa w ww. strukturze cash-poolingu nie będzie podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Trzeba jednakże zauważyć, że skoro jak wynika z wniosku czynności związane z funkcjonowaniem struktury cash-poolingu wykonywane są przez Bank, który ma siedzibę w Luksemburgu i nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a usługa cash-poolingu świadczona będzie przez Bank na rzecz Wnioskodawcy dla miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski, to należy rozważyć czy w tej sytuacji Wnioskodawca nie będzie podatnikiem VAT z uwagi na przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że w przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie określenia miejsca świadczenia danej usługi.

Z opisu sprawy wynika, że Bank Y ma siedzibę w Luksemburgu. Bank nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju. Wnioskodawca jest podatnikiem posiadającym siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej innego niż siedziba działalności gospodarczej. Usługa cash poolingu świadczona będzie przez Bank na rzecz Wnioskodawcy dla miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski.

Zatem dokonując oceny stanowiska Wnioskodawcy w zakresie objętym pytaniem nr 2 należy wskazać, że w przypadku świadczenia usług gdy jeden z kontrahentów posiada siedzibę poza terytorium kraju, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

W myśl art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania przepisów regulujących miejsce świadczenia przy świadczeniu usług:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

W oparciu o zasadę ogólną zawartą w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, wskazuje, że podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
2.  usługobiorcą jest:
    *   w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
    *   w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy, w przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4, 5, 7 i 8, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.

Ponadto, w myśl art. 17 ust. 1a ustawy przepisy ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2 stosuje się również, w przypadku gdy usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów, jeżeli usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach.

W ramach przedstawionego systemu czynności związane z funkcjonowaniem struktury cash-poolingu wykonywane są przez Bank a nie przez Pool Lidera, w tym w szczególności dokonywanie transferów środków pomiędzy rachunkami poszczególnych Uczestników. Pool Leader (oprócz wskazanych przepływów w ramach cash poolingu) nie będzie zawierał z Wnioskodawcą w ramach cash poolingu innych transakcji finansowych ani świadczył dodatkowych usług na rzecz Wnioskodawcy. Zatem należy uznać, że w niniejszej sprawie Wnioskodawca nabywa usługę bezpośrednio od Banku. Natomiast usługobiorca (Wnioskodawca) spełniać będzie warunki określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, a zatem w niniejszym przypadku rozpozna on po swojej stronie import usług, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego, na terytorium Polski.

W konsekwencji, Wnioskodawca z tytułu nabycia od Banku usług w ramach opisanej we wniosku Umowy cash poolingu rzeczywistego będzie zobowiązany do rozliczenia podatku od towarów i usług na zasadzie importu usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.

W związku z tym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie podatku od towarów i usług (tj. w zakresie pytania nr 2), zgodnie z którym cyt. „…Spółka z tytułu uczestnictwa w strukturze cash-poolingu nie będzie podatnikiem podatku VAT”, jest nieprawidłowe.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Odnośnie powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidulanych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego, co do zasady, wydawane są w indywidualnych sprawach, zatem nie mogą przesądzać o niniejszym rozstrzygnięciu. Należy też wskazać, że powołane przez Wnioskodawcę interpretacje dotyczą innych stanów faktycznych lub rozstrzygają w innym zakresie niż ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Ocena stanowiska Wnioskodawcy w kwestii objętej pytaniem nr 1 tj. w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych będzie przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.