Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-1002/10-3/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-02-18
Teza: Czy niespłacone Odsetki ustawowe do których dłużnik postawił zarzut przedawnienia co spowodowało brak możliwości dochodzenia ich zwrotu, powodują powstanie przychodu po stronie Pożyczkobiorcy w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Czy pracodawca słusznie wystawił na kwotę przedawnionych Odsetek ustawowych wyłącznie Pożyczkobiorcy (z wyłączeniem Poręczycieli) PIT-8C?
Słowa kluczowe: odsetki; pożyczka; zobowiązanie-zobowiązanie przedawnione
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20

INTERPRETACJA INDYWIDULNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Państwa przedstawione we wniosku z dnia 06.12.2010 r. (data wpływu 08.12.2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zasadności sporządzenia PIT -8C w przypadku przedawnienia się zobowiązania z tytułu udzielonej pożyczki – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 08.12.2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zasadności sporządzenia PIT -8C w przypadku przedawnienia się zobowiązania z tytułu udzielonej pożyczki.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Bank SA (dalej jako: B lub Bank) w sierpniu 1999 roku udzielił pracownikowi (dalej jako: Pożyczkobiorca) pożyczkę gotówkową na okres 5 lat. Pożyczka została udzielona na podstawie regulaminu udzielania pożyczek gotówkowych dla pracowników B (dalej jako: Regulamin).

Zgodnie z zapisami Regulaminu do otrzymania pożyczki gotówkowej był uprawniony pracownik który przepracował w B, co najmniej 6 miesięcy i był zatrudniony w ramach umowy o pracę na czas nieokreślony (warunek ten uważa się za spełniony jeżeli zatrudnienie w Banku nastąpiło w wyniku porozumienia zakładów pracy), jak również spłacił wraz z odsetkami poprzednią pożyczkę gotówkową zaciągniętą na warunkach powoływanego Regulaminu (warunki te zostały spełnione przez Pożyczkobiorcę). Warunkami udzielenia pożyczki było podpisanie umowy przez Pożyczkobiorcę oraz poręczycieli (dalej jako: „Poręczyciele”) jak również ustanowienie zabezpieczenia w postaci weksla gwarancyjnego „in blanco” upoważniającą Bank do wypełnienia weksla, z klauzulą „bez protestu”.

Odnośnie zasad spłaty pożyczki Regulamin stanowił, że spłata pożyczki następuje w ratach miesięcznych, jest potrącana z wynagrodzenia pożyczkobiorcy począwszy od miesiąca następującego w którym pożyczka została postawiona do jego dyspozycji. Oprocentowanie pożyczki było ustalane według zmiennej stopy procentowej ustalanej na bieżąco, równej stopie redyskonta weksli NBP (dalej jako: Odsetki od pożyczki), zaś odsetki były naliczane, co miesiąc od niespłaconej kwoty począwszy od dnia postawienia pożyczki do dyspozycji pożyczkobiorcy.

W sytuacji rozwiązania stosunku pracy między pożyczkobiorcą a Bankiem (innego niż przejście na emeryturę lub rentę) regulamin stanowił, że niespłacona kwota pożyczki wraz z należnymi odsetkami stawała się natychmiast wymagalna podlegała spłacie w całości.

Ponadto Regulamin stanowił, że w przypadku niespłacenia w terminie należności wynikających z umowy pożyczki, Pożyczkobiorca oraz Poręczyciele odpowiadają wobec Banku solidarnie i zostają obciążeni zaległą kwotą wraz z odsetkami ustawowymi, zgodnie z zasadami odpowiedzialności solidarnej.

Zgodnie z postanowieniami niniejszego regulaminu raty pożyczki były potrącane z wynagrodzenia Pożyczkobiorcy. W październiku 1999 roku została rozwiązana z Pożyczkobiorcą umowa o pracę. Następnie pożyczkobiorca nawiązał umowę o pracę w G SA (Spółka B, dalej jako: G). W okresie zatrudnienia w G raty pożyczki i raty odsetek były potrącane z wynagrodzenia i przekazywana do B. Pożyczkobiorca zakończył współpracę z B. w maju 2001 roku.

Pożyczkobiorca złożył w Banku pismo z prośbą o wyrażenie zgody na spłatę pożyczki na zasadach obowiązujących w B. Po uzyskaniu informacji przez Bank, że Pożyczkobiorca zakończył umowę o pracę w G oraz z uwagi na brak wpłaty przez pożyczkobiorcę całości zadłużenia, B zaczęło naliczać odsetki ustawowe dalej jako: (Odsetki ustawowe) wg aktualnej stopy dla odsetek ustawowych do momentu spłaty kapitału pożyczki w sierpniu 2004 roku, zgodnie z właściwymi postanowieniami regulaminu, w myśl którego „w przypadku nie spłacenia w terminie należności wynikających z umowy pożyczki, pożyczkobiorca oraz poręczyciele odpowiadają wobec Banku solidarnie i zostaną obciążeni zaległą kwotą wraz z odsetkami ustawowymi”.

Pożyczkobiorca wystąpił do B z prośbą o umorzenie niespłaconych Odsetek ustawowych, których łączna kwota wyniosła 6.872,29 zł. Bank nie przychylił się do prośby pożyczkobiorcy i wystosował do niego monity o spłatę zadłużenia. Bank nie podejmował żadnych kroków w związku z egzekucją kwoty zadłużenia wynikającej z Odsetek ustawowych w stosunku do Poręczycieli.

W sierpniu 2009 roku Dłużnik podniósł zarzut przedawnienia roszczenia o odsetki. W związku z podniesieniem przez Pożyczkobiorcę zarzutu przedawnienia Bank nie może w sposób skuteczny dochodzić swojego roszczenia w postępowaniu sądowym, jak również nie może dochodzić zapłaty na podstawie weksla, ze względu na wygaśnięcie jego upoważnienia.

Bank w 2010 roku wystawił dla Pożyczkobiorcy PIT-8C za 2009 r. Na kwotę przedawnionych odsetek.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

1.  Czy niespłacone Odsetki ustawowe do których dłużnik postawił zarzut przedawnienia co spowodowało brak możliwości dochodzenia ich zwrotu, powodują powstanie przychodu po stronie Pożyczkobiorcy w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy pracodawca słusznie wystawił na kwotę przedawnionych Odsetek ustawowych wyłącznie Pożyczkobiorcy (z wyłączeniem Poręczycieli) PIT-8C?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm, dalej jako uddof), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Na mocy art. 10 ust. 1 pkt 9 updof źródłami przychodów są inne źródła.

W myśl art. 11 ust. 1 updof przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Katalog źródeł przychodów zawiera art. 10 ust. 1 updof.

Stosownie do art. 20 ust. 1 updof, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 updof, uważa się w szczególności kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 updof, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 updof i 17 updof oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Zastosowane przez ustawodawcę w art. 20 ust. 1 updof sformułowanie „w szczególności dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 updof. Tym samym z przychodem podatkowym mamy do czynienia w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, mające konkretny wymiar finansowy.

Wskazany powyżej art. 9 ust. 1 updof ustanawia zasadę powszechności opodatkowania wszelkich dochodów. Podkreślenie tej zasady znalazło odzwierciedlenie w art. 10 ust. 1 pkt 9 updof, który wprowadza pojecie tzw. „innych źródeł”. Ustawodawca definiując „inne źródła” w art. 20 ust. 1 updof wymienia je przykładowo i stanowi, że należą do nich także tzw. inne nieodpłatne świadczenia. To pojęcie nie zostało zdefiniowane w udpof, jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że obejmuje ono:

*   wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub

*   wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Zgodnie z art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm, dalej jako: KC) przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tą samą ilość pieniędzy (\`(...)\`).

W ujęciu KC umowa pożyczki jest umową nieodpłatną, natomiast może być zawarta pod tytułem odpłatnym, który można ustalić w dowolny sposób np. w postaci oprocentowania. Tym samym umowa pożyczki może być oprocentowana lub nieoprocentowana.

Oznacza, że pożyczka w rozumieniu cywilnoprawnym jest świadczeniem, które zobowiązuje pożyczkobiorcę do zwrotu należności w tej samej wysokości, w konsekwencji czego jej otrzymanie - co do zasady - ma charakter zwrotny. Na gruncie przepisów updof samo udzielenie przez pracodawcę pożyczki nie powoduje powstania przychodu u pożyczkobiorcy i tym samym jest obojętne podatkowo.

Zasadniczo przychód powstaje w momencie umorzenia kwoty pożyczki (bądź odsetek), bowiem dopiero wówczas powstaje przysporzenie majątkowe u dłużnika. Powstanie przysporzenia majątkowego ma również miejsce w przypadku przedawnienia roszczeń (zobowiązania z tytułu pożyczki), które jest zdarzeniem prawnym powstającym z „mocy prawa” uregulowanym przepisami art. 117-125 KC.

Zgodnie z art. 117 K.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Przy czym, termin przedawnienia wynosi 10 lat, a dla roszczeń świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata (art. 118 KC).

Ponadto zgodnie z art. 117 § 2 KC po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się skorzystania z zarzutu przedawnienia.

Tym samym w chwili udzielenia pożyczki Pożyczkobiorca otrzymał oznaczoną kwotę pieniędzy, oprocentowaną zgodnie z zasadami określonymi w umowie pożyczki (dalej jako: Odsetki od pożyczki) stanowiące kwotę odsetek wymagalnych i dopóki nie zaistniała okoliczność przedawnienia był zobowiązany do zwrotu kwot wynikających z umowy pożyczki wraz z należnym oprocentowaniem.

Z kolei naliczane przez Bank Odsetki ustawowe wynikające z nieterminowego uregulowania zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki należy rozpatrywać w zależności od treści umowy pożyczki oraz szczegółowego sposobu ich naliczania. Jeżeli umowa pożyczki jednoznacznie określa naliczanie odsetek ustawowych od nieterminowej spłaty pożyczki i jednoznacznie wiąże w tym zakresie strony umowy należy je traktować analogicznie jak oprocentowanie wynikające z umowy pożyczki. Natomiast, może też istnieć sytuacja, gdy umowa pożyczki daje wierzycielowi (pożyczkodawcy) jednostronne prawo, z którego może skorzystać lub nie, do naliczania podwyższonych odsetek od nieterminowych spłat pożyczki (odsetek ustawowych). Tylko w takiej sytuacji odstąpienie wierzyciela (pożyczkodawcy) od naliczania takich odsetek nie stanowi przysporzenia dla pożyczkobiorcy.

W przedstawionej sytuacji faktycznej mamy do czynienia z jednoznacznym uregulowaniem w umowie pożyczki kwestii naliczania odsetek ustawowych, które wiązało obie strony umowy tj. Bank i Pożyczkobiorcę.

Tym samym do momentu więc, kiedy naliczane w związku z udzielaną pożyczką kwoty miały charakter zwrotny (kwota pożyczki, kwota odsetek wynikających z oprocentowania pożyczki bądź kwota naliczonych odsetek ustawowych wynikających z nieterminowych wpłat) były one obojętne podatkowo.

W przedmiotowym stanie faktycznym dług, który nie może zostać wyegzekwowany ponieważ Pożyczkobiorca podniósł wobec niego zarzut przedawnienia. Praktycznym skutkiem wystąpienia zarzutu przedawnienia jest to, że w sytuacji gdyby Bank próbował na drodze sądowej wyegzekwować należną wierzytelność w postaci Odsetek ustawowych sąd uwzględniając zarzut przedawnienia podniesiony przez pożyczkobiorcę musiałby oddalić powództwo Banku.

Należy jednak podkreślić, że gdyby nie fakt przedawnienia Odsetek ustawowych Pożyczkobiorca byłby zobowiązany do ich uiszczenia co spowodowałoby trwałe uszczuplenie jego majątku. Zgodnie z kodeksem cywilnym przedawnienie roszczenia nie powoduje jego wygaśnięcia. Roszczenie to istnieje nadal, lecz ma charakter tzw. roszczenia niezupełnego czyli takiego, które chociaż nie może być zasądzone i przymusowo egzekwowane - nadal uznawane jest za prawnie istniejące.

W sytuacji przedawnienia poszczególne świadczenia wynikające z umowy pożyczki (w tym przedstawione w stanie faktycznym odsetki ustawowe od nieterminowej wpłaty) stały się świadczeniami bezzwrotnymi.

Ponieważ ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie rozstrzyga w sposób szczególny o opodatkowaniu przedawnionych odsetek ustawowych od pożyczki pracowniczej należy je traktować na potrzeby updof jako podlegający opodatkowaniu przychód z tzw. przychód z innych źródeł.

Tym samym w związku z faktem przedawnienia dla Pożyczkobiorcy powstał przychód w rozumieniu art. 20 ust. 1 updof, realizujący się w momencie przedawnienia. Konstrukcja bowiem art. 20 ust. 1 updof, w tym zawarte w tym przepisie sformułowanie „w szczególności” sprawia bowiem, że katalog przychodów mogących zostać zaliczony do tego źródła ma charakter katalogu otwartego i w konsekwencji nie ma przeszkód aby zaliczyć do niego także przychody inne niż wprost w nim wymienione tym kwoty przedawnionych Odsetek ustawowych.

Niniejszym przedawnienie kwot naliczonych odsetek ustawowych od pożyczki, których termin płatności upłynął jest:

*   przysporzeniem skutkującym powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu. Dotyczy to przedstawionych w stanie faktycznym Odsetek ustawowych, których w myśl postanowień umowy pożyczki termin płatności upłynął.

Skutkiem wystąpienia przedawnienia było bowiem wystąpienie u pożyczkobiorcy trwałego przyrostu majątku, mającego realny wymiar finansowy w sensie podatkowym, rozumianego w sposób zaprezentowany w wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1677/08, który stwierdził, że przychód podatnika stanowią nie tylko aktywa, które podlegają u niego zwiększeniu, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że przedawnienie odsetek za zwłokę (Odsetek ustawowych) pożyczki będzie skutkowało wystąpieniem dla Pożyczkobiorcy przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 updof. Momentem uzyskania przychodu jest moment dokonania się ich przedawnienia. W momencie przedawnienia Pożyczkobiorca nie był pracownikiem Banku.

Tym samym Bank stwierdza, że przedawnione ustawowe odsetki za zwłokę w łącznej kwocie 6.872,29 zł stanowiły dla Pożyczkobiorcy przychód z innych źródeł na podstawie art. 42a updof i Bank był zobowiązany do zadeklarowania wartości tego przychodu (odpowiadającego równowartości kwot Odsetek ustawowych za zwłokę podlegających przedawnieniu) w informacji o przychodach z innych źródeł oraz niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych (PIT-8C).

Stosownie zaś do art. 42a updof, osoby fizyczne będące przedsiębiorcami osoby prawne i jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek (należności lub świadczenia dla osób nie będących pracownikami) - mają obowiązek sporządzić informacje według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (na druku PIT-8C) i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika.

Ponadto Bank uznaje, że mimo, że zgodnie z zapisami Regulaminu warunkiem udzielenia pożyczki było podpisanie umowy przez pożyczkobiorcę oraz poręczycieli w stosunku do Poręczycieli nie wystąpi przesłanka wystawiania informacji PIT-8C przez Bank.

Według z art. 876 § 1 KC przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. W opisanej sytuacji faktycznej środki pieniężne wynikające z zawartej umowy pożyczki otrzymał Pożyczkobiorca a poręczyciele zobowiązani byli jedynie do spłaty pożyczki w sytuacji gdy nie będzie on spłacany przez Pożyczkobiorcę.

W związku z powyższym w przypadku wystąpienia okoliczności przedawnienia stosunku do Odsetek ustawowych przedawniona kwota tych odsetek może stanowić przychód jedynie u pożyczkobiorcy.

Reasumując, przedawnienie Odsetek ustawowych u pożyczkobiorcy nie jest okolicznością powodującą powstanie przychodu u poręczycieli. Przedstawione we wniosku zdarzenie rodzi obowiązki podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych jedynie po stronie pożyczkodawcy. Tym samym Bank nie jest zobowiązany do sporządzenia dla Poręczycieli informacji PIT-8C, o której mowa w art. 42a updof.

Powyższa stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych np. Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 12.06.2009 sygn. lLPB1/415-348/09-2/AA interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej W Bydgoszczy z 04.02.2009 r. sygn. ITPB2/415- 1039/08/TJ, interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu z 02.03.2010 r. sygn. ILPB2/415-1195/09-2/JK oraz wyroku NSA z 23.09.2010 r., sygn. II FSK 716/09.

W związku z powyższym Wnioskodawca uznaje że przedawnione Odsetki ustawowe stanowiły dla pożyczkobiorcy przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 updof i Bank prawidłowo sporządził w tym zakresie wyłącznie dla pożyczkobiorcy informację PIT-8C.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Również zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przysporzeniem majątkowym i przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 9 ust. 1) są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Równocześnie przepis art. 20 ust. 1 przytoczonej ustawy stanowi, że za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nie należące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i zasadnym jest aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na gruncie prawa podatkowego przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest każda forma przysporzenia majątkowego (korzyść) tzn. zarówno pieniężna jak i niepieniężna.

Jak wynika z zaistniałego stanu faktycznego, Pożyczkobiorca (były pracownik Wnioskodawcy) wystąpił do B z prośbą o umorzenie niespłaconych Odsetek ustawowych, powstałych wskutek nieregulowania w terminie należności głównej z tytułu udzielonej pożyczki. Bank nie przychylił się do prośby pożyczkobiorcy i wystosował do niego monity o spłatę zadłużenia. Bank nie podejmował żadnych kroków w związku z egzekucją kwoty zadłużenia wynikającej z Odsetek ustawowych w stosunku do Poręczycieli.

W sierpniu 2009 roku Dłużnik podniósł zarzut przedawnienia roszczenia o odsetki. W związku z podniesieniem przez Pożyczkobiorcę zarzutu przedawnienia Bank nie może w sposób skuteczny dochodzić swojego roszczenia w postępowaniu sądowym, jak również nie może dochodzić zapłaty na podstawie weksla, ze względu na wygaśnięcie jego upoważnienia.

Instytucja przedawnienia uregulowana została w art. 117-125 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 117 § 1 Kodeksu z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, przy czym po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne (§ 2).

Istota przedawnienia polega zatem na tym, że po upływie określonego w ustawie terminu, ten przeciwko komu kieruje się roszczenie (dłużnik) może uchylić się od jego zaspokojenia. Skutkiem tego roszczenie przedawnione nie gaśnie, a jedynie nie będzie mogło być przymusowo zrealizowane; sąd bowiem oddali powództwo uprawnionego w razie upływu terminu przedawnienia i gdy dłużnik podniesie zarzut przedawnienia. Nadto roszczenie takie nie korzysta wprawdzie z pełnej ochrony państwa, ale nadal uznawane jest za prawnie istniejące. Znajduje to przede wszystkim wyraz w tym, że dłużnik, który po upływie terminu przedawnienia spełnił świadczenie, nie może następnie żądać jego zwrotu, chociażby nie był świadomy upływu terminu przedawnienia i związanych z tym skutków prawnych. Spełnił on bowiem należne w świetle prawa zobowiązanie. Roszczenia przedawnione mogą być także przedmiotem potrącenia (art. 502 Kodeksu cywilnego) oraz – wedle panującego poglądu – odnowienia (art. 506) i ugody (art. 917).

Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że mimo przedawnienia zobowiązanie nadal istnieje i dłużnik (Pożyczkobiorca) ma obowiązek wykonać ciążące na nim zobowiązanie, natomiast wierzyciel nie może już dochodzić przymusowego jego wykonania. Z uwagi więc na fakt, że dłużnik mimo przedawnienia zobowiązania, może to zobowiązanie wypełnić, jego korzyść majątkowa nie ma jeszcze charakteru trwałego w momencie przedawnienia.

Z treści art. 508 ustawy Kodeks cywilny wynika, że zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. W efekcie zwolnienia dłużnika z całości lub części długu następuje u niego trwały przyrost majątku. Umorzenie zobowiązania oznacza zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego, skutkiem czego jest wystąpienie po stronie dłużnika określonej korzyści. Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym Wnioskodawca nie przychylił się do prośby dłużnika (pożyczkobiorcy) i nie umorzył mu należnych odsetek, które ze względu na upływ czasu uległy przedawnieniu.

W sytuacji, gdy wierzyciel nie umorzył należności, a z taką sytuacją mamy doczynienia w przedstawionym stanie faktycznym, samo przedawnienie zobowiązania nie wywołuje zmiany charakteru zobowiązania na zobowiązanie bezzwrotne i nie powoduje powstania przychodu z nieodpłatnego świadczenia w świetle art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca nie jest zatem zobowiązany do sporządzenia informacji PIT-8C zarówno w stosunku do Pożyczkobiorcy jak i w stosunku do poręczycieli.

Reasumując, niespłacone, przedawnione odsetki ustawowe w stosunku do których dłużnik postawił zarzut przedawnienia nie powodują powstania po stronie pożyczkobiorcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych a tym samym obowiązku Wnioskodawcy do wystawienia dłużnikowi oraz poręczycielom PIT-8C.

Końcowo - odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji organów podatkowych oraz orzeczenia NSA wskazać należy, iż orzeczenia te dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw, podatników w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Natomiast Organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, iż nie stanowią materialnego prawa podatkowego. Wskazać również należy, iż stan faktyczny/zdarzenie przyszłe zaprezentowane w przytoczonych interpretacjach nie są tożsame z sytuacją Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.