Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-10/11-4/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-03-02
Teza: Planowany zakup akcji będzie korzystał ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: akcja-zakup akcji; instrumenty-instrumenty finansowe; nabycie; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; zwolnienie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 9

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 20.12.2010 r. (data wpływu 14.01.2011 r.) z dnia o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie planowanego zakupu akcji - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14.01.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie planowanego zakupu akcji.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenia przyszłego.

Wnioskodawca zamierza odpłatnie nabyć akcje na okaziciela spółki akcyjnej mającej siedzibę w Polsce. Transakcja ma się odbyć z udziałem domu maklerskiego na podstawie zlecenia kupna akcji określonego rodzaju, złożonego w domu maklerskim, prowadzonym przez spółkę akcyjną z siedzibą w Polsce. Zbycie akcji przez dotychczasowego akcjonariusza dokonane zostanie na podstawie zlecenia sprzedaży złożonego w tym samym domu maklerskim.

Zlecenia Wnioskodawcy oraz podmiotu sprzedającego akcje, złożone w domu maklerskim, określać będą rodzaj akcji oraz ich cenę, bez wskazywania drugiej strony transakcji.

Umowa sprzedaży akcji zostanie zawarta przez dom maklerski, działający w ramach upoważnień, wynikających ze zleceń złożonych przez strony. Oprócz reprezentowania stron transakcji przy zawieraniu umowy, dom maklerski wykona również czynności maklerskie, związane z przeniesieniem akcji pomiędzy rachunkami stron.

Dom maklerski otrzyma wynagrodzenie za wykonaną usługę pośrednictwa.

Planowana transakcja dokonana zostanie poza obrotem zorganizowanym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. nr 183, poz. 1538, z późn. zm.).

Pismem z dnia 17.02.2011 r. Nr IPPB2/436-10/11-2/AF wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez dostarczenie dokumentu - oryginał lub urzędowo poświadczona kopia za zgodność z oryginałem - (odpowiednio odpis z Krajowego Rejestru Sądowego), z którego wynika prawo Pani B. S. oraz Pana R. C. do występowania w imieniu Wnioskodawcy z wnioskiem o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego, tj. stosowne umocowanie, dla osób które przedmiotowy wniosek podpisały.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy planowany zakup akcji podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy

Transakcja dokonana w opisany sposób korzysta, w ocenie Wnioskodawcy, ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o PCC.

Przepis ten zwalnia od podatku sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi:

1.  firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym,
2.  dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych,
3.  dokonywaną w ramach obrotu zorganizowanego,
4.  dokonywaną poza obrotem zorganizowanym przez firmy inwestycyjne oraz zagraniczne firmy inwestycyjne, jeżeli prawa te zostały nabyte przez te firmy w ramach obrotu zorganizowanego

\- w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Zwolnienie wynikające z przytoczonego przepisu obejmuje więc m.in. „sprzedaż maklerskich instrumentów finansowych za pośrednictwem firm inwestycyjnych”, przy czym, odnosząc to zwolnienie do okoliczności planowanej transakcji:

1.  dom maklerski jest rodzajem firmy inwestycyjnej (art. 3 pkt 33 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi);
2.  akcje, jako papiery wartościowe, są maklerskimi instrumentami finansowymi (art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi);
3.  transakcja zostanie przeprowadzona za pośrednictwem firmy inwestycyjnej.

Transakcja przeprowadzona na podstawie zleceń sprzedaży oraz zakupu akcji złożonych przez zbywcę i nabywcę w firmie inwestycyjnej, w której firma inwestycyjna (dom maklerski) reprezentuje nabywcę oraz sprzedawcę, powinna zostać uznana za dokonywaną za pośrednictwem tejże firmy inwestycyjnej.

W ramach zdarzenia przyszłego, którego dotyczy wniosek nie dojdzie do bezpośredniego zawarcia umowy pomiędzy zbywcą i nabywcą akcji, ponieważ obie strony reprezentowane będą przez dom maklerski pełniący funkcję pośrednika.

Prawo cywilne nie ustanawia wprost konstrukcji prawnej „umowy pośrednictwa”, jak również nie zawiera definicji legalnej pojęcia „pośrednictwa czy też „pośredniczenia”. Brak takiej definicji również w prawie podatkowym. Dlatego do umowy pośrednictwa jako umowy nienazwanej, winno się, zgodnie z art. 750 KC, stosować odpowiednio przepisy o zleceniu. Art. 734 § 1 KC stanowi, że przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Jak stanowi art. 734 § 2 KC, w braku odmiennej umowy zlecenie obejmuje umocowanie do wykonania czynności w imieniu dającego zlecenie. Przepis ten nie uchybia przepisom o formie pełnomocnictwa. Oznacza to domniemanie działania w imieniu dającego zlecenia (a więc z bezpośrednim skutkiem dla zleceniodawcy), aby wyłączyć ten skutek potrzebne jest wyraźne oświadczenie. „Działanie w imieniu” z kolei oznacza, że forma prawna zlecenia jest uzależniona od formy czynności prawnej, której wykonanie ma być przedmiotem zlecenia. Kodeks spółek handlowych, co do zasady, nie przewiduje szczególnych wymogów, w odniesieniu do formy, jaką winna zachowywać umowa stanowiąca podstawę sprzedaży akcji. Należy zatem stwierdzić, iż umowa taka może być zawarta w każdej formie. Oznacza to, że również zlecenie kupna/sprzedaży akcji (i odpowiednio - zlecenie pośrednictwa w sprzedaży) nie wymaga formy szczególnej.

Warunkiem objęcia transakcji zwolnieniem, określonym w art. 9 pkt 9 ustawy o PCC, jest zawarcie umowy pośrednictwa pomiędzy sprzedającym lub kupującym, a domem maklerskim, a w konsekwencji występowanie domu maklerskiego przy zawieraniu umowy w imieniu sprzedającego lub nabywcy akcji. Istnienie takiej umowy jest wystarczające do zakwalifikowania transakcji jako dokonanej „za pośrednictwem” firmy inwestycyjnej, przy czym umowa ta może być zawarta w dowolnej formie - w zdarzeniu przyszłym, którego dotyczy niniejszy wniosek do zawarcia takiej umowy dojdzie poprzez złożenie przez strony zlecenia zakupu/sprzedaży akcji za określoną cenę. Złożenie zleceń w opisanej formie będzie równoznaczne z zawarciem umowy pośrednictwa pomiędzy zlecającymi a domem maklerskim.

Ważne jest, że w zawarciu umowy sprzedaży akcji uczestniczyć będzie dom maklerski, działający w imieniu nabywcy i zbywcy akcji. Jeżeli umowa zakupu akcji jest dokonywana przez dom maklerski w imieniu stron, to nie sposób przyjąć, iż transakcja jest dokonywana bez pośrednictwa firmy inwestycyjnej

Wspomniana okoliczność jest jednocześnie wystarczającą do stwierdzenia, że pośrednictwo miało miejsce niezależnie od stopnia zaangażowania domu maklerskiego w poszczególne etapy procesu transakcyjnego (nawiązanie kontaktu pomiędzy sprzedającym i kupującym, negocjacje, podpisanie umowy przedwstępnej, przekazanie wynagrodzenia, przekazanie akcji w przypadku akcji papierowych).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Według art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 4 pkt 1 ustawy obowiązek podatkowy z tytułu umowy sprzedaży powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnych i ciąży przy umowie sprzedaży na kupującym.

W myśl art. 9 pkt 9 ww. ustawy zwalnia się od podatku sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi:

1.  firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym,
2.  dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych,
3.  dokonywaną w ramach obrotu zorganizowanego,
4.  dokonywaną poza obrotem zorganizowanym przez firmy inwestycyjne oraz zagraniczne firny inwestycyjne, jeżeli prawa te zostały nabyte przez te firmy w ramach obrotu zorganizowanego - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538, z późn. zm.).

Na podstawie art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na rzecz kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. W powołanym przepisie jest mowa tylko o rzeczach podmiotach materialnych (art. 45 Kodeksu Cywilnego), jednakże zgodnie z art. 555 Kodeksu Cywilnego przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii oraz praw. Ustawa Kodeks Cywilny nie zawiera w tym przedmiocie wyłączeń w odniesieniu do sprzedaży praw wynikających z papierów wartościowych.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.), instrumentami finansowymi są papiery wartościowe. Natomiast art. 3 pkt 1 lit. a) ww. ustawy stanowi, że papierami wartościowymi są: akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego.

Zgodnie z art. 3 pkt 33 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi ilekroć w ustawie jest mowa o firmie inwestycyjnej - rozumie się przez to dom maklerski, bank prowadzący działalność maklerską, zagraniczną firmę inwestycyjną prowadzącą działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagraniczną osobę prawną z siedzibą na terytorium państwa należącego do OECD lub WTO, prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską.

Stosownie do treści art. 3 pkt 9 ww. ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o obrocie zorganizowanym rozumie się przez to obrót papierami wartościowymi lub innymi instrumentami finansowymi dokonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na rynku regulowanym albo w alternatywnym systemie obrotu.

W związku z powyższym za sprzedaż papierów wartościowych, także w rozumieniu art. 9 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, należy uznać umowę zobowiązującą jedną stronę czynności do przeniesienia praw wynikających z papierów wartościowych (ewentualnie także innych czynności - np. wydania papierów wartościowych istniejących w formie dokumentów), a drugą stroną do zapłaty ceny (ewentualnie także innych czynności - np. odbioru papierów wartościowych istniejących w formie dokumentów).

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca zamierza odpłatnie nabyć akcje na okaziciela spółki akcyjnej mającej siedzibę w Polsce. Transakcja ma się odbyć z udziałem domu maklerskiego na podstawie zlecenia kupna akcji określonego rodzaju, złożonego w domu maklerskim, prowadzonym przez spółkę akcyjną z siedzibą w Polsce. Zbycie akcji przez dotychczasowego akcjonariusza dokonane zostanie na podstawie zlecenia sprzedaży złożonego w tym samym domu maklerskim. Zlecenia Wnioskodawcy oraz podmiotu sprzedającego akcje, złożone w domu maklerskim, określać będą rodzaj akcji oraz ich cenę, bez wskazywania drugiej strony transakcji. Umowa sprzedaży akcji zostanie zawarta przez dom maklerski, działający w ramach upoważnień, wynikających ze zleceń złożonych przez strony. Oprócz reprezentowania stron transakcji przy zawieraniu umowy, dom maklerski również czynności maklerskie, związane z przeniesieniem akcji pomiędzy rachunkami stron. Dom maklerski otrzyma wynagrodzenie za wykonaną usługę pośrednictwa. Planowana transakcja dokonana zostanie poza obrotem zorganizowanym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. nr 183, poz. 1538, z późn. zm.).

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż sprzedaż akcji to szczególny typ umowy sprzedaży praw majątkowych i wobec tego podlega regulacjom ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przy czym, jeżeli dokonywana jest za pośrednictwem określonych podmiotów, wymienionych w art. 9 pkt 9 lit. b) ww. ustawy, to korzysta ze zwolnienia z tego podatku.

Pośrednictwo przy zawieraniu umowy sprzedaży akcji ma miejsce w sytuacji, gdy firma inwestycyjna prowadząca działalność maklerską uczestniczy przy dokonywaniu tejże umowy. Pojęcie pośrednictwa obejmuje zatem przykładowo zawarcie umowy przez firmę inwestycyjną w imieniu jednej ze stron transakcji, a także czynności maklerskie, o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 2 w zw. z pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, tj. wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie.

Reasumując należy stwierdzić, iż planowany zakup akcji będzie korzystał ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.