Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-366/12/MCZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-01-31
Teza: skutki podatkowe działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości.
Słowa kluczowe: nieruchomości; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; rzecz; spadek; spadek-dział spadku; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 23 października 2012 r. (data wpływu do tut. Biura – 25 października 2012 r.), uzupełnionym w dniu 17 i 21 stycznia 2013 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia w drodze działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości i ruchomości – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 października 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia w drodze działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości i ruchomości.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego pismem z dnia 15 stycznia 2013 r. znak: IBPB II/1/415-935/12/MCZ, IBPB II/1/436-365/12/MCZ i IBPB II/1/436-366/12/MCZ wezwano o jego uzupełnienie. Wniosek uzupełniono w dniu 17 stycznia 2013 r. (uiszczenie brakującej opłaty) i w dniu 21 stycznia 2013 r. (pozostałe braki formalne).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 20 października 2007 r. zmarł ojciec Wnioskodawczyni - nie pozostawił testamentu. Nabycie spadku stwierdzono na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w dniu 15 czerwca 2011 r. przed notariuszem, w ten sposób, że spadek po ojcu Wnioskodawczyni na podstawie ustawy dziedziczą: Wnioskodawczyni - córka, jej siostra oraz matka - po 1/3 części każda z nich. Dnia 28 czerwca 2011 r. każda z nich złożyła w urzędzie skarbowym deklarację SD-Z2 określając wielkość udziału jako 1/6.

W dniu 09 marca 2012 r. odbyła się w Sądzie rozprawa w sprawie z wniosku Wnioskodawczyni, jej siostry i matki o dział spadku, podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności. Sąd Rejonowy postanowił:

1.ustalić, że w skład majątku wspólnego byłych małżonków – matki i ojca Wnioskodawczyni wchodzi:

1.  prawo własności niezabudowanej nieruchomości, stanowiącej działki oznaczone numerami geodezyjnymi: 1003/12 i 1003/14 o łącznej powierzchni 0,3480 ha oraz prawo własności niezabudowanej nieruchomości, stanowiącej działki oznaczone numerami geodezyjnymi: 1004/1 o powierzchni 0,1288 ha i 1004/2 o powierzchni 0,4524 ha - całość nieruchomości posiada wartość 100.000,00 zł,
2.  prawo własności zabudowanej nieruchomości, stanowiącej działki oznaczone numerami geodezyjnymi: 1042/2 i 1042/3 o łącznej powierzchni 1,2169 ha oraz prawo własności niezabudowanej nieruchomości, stanowiącej działkę oznaczoną numerem geodezyjnym: 1148/2 o powierzchni 0,1764 ha - całość nieruchomości posiada wartość 400.000,00 zł,
3.  środki pieniężne - oszczędności w kwocie 200.000,00 zł, będące w posiadaniu matki Wnioskodawczyni,
4.  samochód osobowy marki Toyota Corolla, rok produkcji 2003, o wartości: 23.000,00 zł,
5.  samochód osobowy marki Fiat Panda, rok produkcji 2004, o wartości 13.000,00 zł,
6.  motor marki MZ 250, rok produkcji 1979, o wartości 500,00 złotych,
7.  przyczepa Niewiadów, rok produkcji 1992, o wartości 500,00 złotych.

2.ustalić, że w skład spadku po ojcu Wnioskodawczyni, zmarłym dnia 20 października 2007 r., po którym stwierdzono nabycie spadku na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w dniu 15 czerwca 2011 r. przed notariuszem wchodzi ½ prawa własności nieruchomości i ruchomości bliżej wymienionych w punkcie 1 postanowienia,

3,dokonać działu spadku po ojcu Wnioskodawczyni, podziału majątku wspólnego byłych małżonków oraz zniesienia współwłasności nieruchomości w ten sposób, że przyznać na rzecz:

1.  Wnioskodawczyni - prawo własności nieruchomości stanowiących działki oznaczone numerami geodezyjnymi 1003/12, 1003/14, 1004/1, 1004/2, bliżej opisane w punkcie la postanowienia oraz prawo własności ruchomości bliżej opisanych w punkcie 1f, 1g, 1h postanowienia, bez spłat i dopłat dla pozostałych uczestników- wnioskodawczyń,
2.  siostry Wnioskodawczyni - prawo własności nieruchomości stanowiących działki oznaczone numerami geodezyjnymi: 1042/2, 1042/3, 1148/2 bliżej opisane w punkcie 1b postanowienia, bez spłat i dopłat dla pozostałych uczestników,
3.  matki Wnioskodawczyni - prawo własności samochodu osobowego marki Toyota Corolla,

1.  ustanowić na rzecz matki Wnioskodawczyni dożywotnią, osobistą i bezpłatną służebność mieszkania na parterze budynku mieszkalnego, znajdującego się na działkach o numerze 1042/2 i 1042/3, bliżej opisanych w punkcie 1b postanowienia oraz dożywotnie i bezpłatne prawo korzystania z tych działek i budynków gospodarczych znajdujących się na tych działkach i ustalić wartość roczną ustanowionej służebności na kwotę 1.800,00 zł,
2.  nakazać pobrać od matki Wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego opłatę sądową w kwocie 300,00 zł,
3.  nakazać matce Wnioskodawczyni aby w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. wpłaciła Wnioskodawczyni kwotę 200.000,00 zł tytułem spłaty wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w zapłacie tej kwoty w zakreślonym terminie,
4.  ustalić, że w pozostałym zakresie uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Ww. postanowienie uprawomocniło się w dniu 30 marca 2012 r.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazała, że dnia 30 marca 2012 r. udała się do urzędu skarbowego celem przedstawienia ww. postanowienia Sądu i zapytania czy ponownie musi składać formularz SD-Z2 lub SD-3. W odpowiedzi usłyszała, iż „Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych - SD-Z2" przez Wnioskodawczynię, jej matkę i siostrę dnia 28 czerwca 2011 r. jest wystarczające i ponowne składanie formularza SD-Z2 oraz SD-3 jest niepotrzebne.

Ponadto Wnioskodawczyni wyjaśniła, że kwotę 200 000 zł przeznaczyła na budowę domu jednorodzinnego, wybudowanego na działkach, których stała się posiadaczem w wyniku ww. postanowienia Sądu. Kwota 200.000 zł - są to pieniądze, które rodzice Wnioskodawczyni zbierali całe życie, aby móc sfinansować budowę jej domu jednorodzinnego, gdyż jej siostra stała się właścicielem domu rodzinnego. Kwota ta stanowi dla Wnioskodawczyni formę rekompensaty w miarę sprawiedliwego podziału majątku rodziców pomiędzy Wnioskodawczynię i jej siostrę. Rodzice Wnioskodawczyni zawsze traktowali ją i jej siostrę sprawiedliwie i nie chcieli aby któraś z nich czuła się poszkodowana finansowo; ich zamiarem był sprawiedliwy podział majątku pomiędzy ich córki. Według Wnioskodawczyni słowo „spłata" użyte w postanowieniu Sądu z dnia 09 marca 2012 r. - jest niewłaściwe, bo jak można spłacać kogoś wyzbywszy się całkowicie majątku (chodzi tu o matkę Wnioskodawczyni).

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy Wnioskodawczyni musi zapłacić podatek od działek, samochodu, motoru i przyczepy, do których otrzymała prawo własności z tytułu postanowienia z dnia 9 marca 2012 r., jeśli tak to jaką kwotę?
2.  Czy Wnioskodawczyni musi zapłacić podatek dochodowy bądź od spadków i darowizn lub podatek od czynności cywilnoprawnych za środki pieniężne, które otrzymała od matki tytułem spłaty, jeśli tak to jaką kwotę?

Zdaniem Wnioskodawczyni, nie powinna zostać obciążona podatkiem dochodowym, podatkiem od spadków i darowizn, podatkiem od czynności cywilno-prawnych ani żadnym innym podatkiem, gdyż dział spadku, podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności następuje pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej i tzw. zerowej grupy podatkowej. Sąd uznał, iż skoro siostra Wnioskodawczyni otrzymuje dom i działkę, to Wnioskodawczyni jako rekompensatę otrzymuje od matki spłatę w kwocie 200 000 zł. W postanowieniu sądowym nie ma informacji czy zniesienie współwłasności jest odpłatne lub nieodpłatne z wyjątkiem dożywotniej służebności o wskazanej wartości (1800 zł rocznie)

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawczyni zajęta na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia w drodze działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości i ruchomości. W pozostałym zakresie wniosku, tj. w zakresie skutków podatkowych powstałych na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od spadków i darowizn w związku z nabyciem - w drodze działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności – nieruchomości i ruchomości oraz w zakresie skutków podatkowych powstałych na gruncie ww. podatków otrzymania kwoty 200 000 zł, zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne jak czynności wymienione w pkt 1 lub 2 (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa.

Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności nie wymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z przedstawionego we wniosku i jego uzupełnieniu stanu fatycznego wynika, że w dniu 20 października 2007 r. zmarł ojciec Wnioskodawczyni. Spadek po nim odziedziczyły: Wnioskodawczyni, jej siostra i matka po 1/3 części każda z nich, co stwierdzono na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w dniu 15 czerwca 2011 r. przed notariuszem.

W dnia 9 marca 2012 r. odbyła się w Sądzie rozprawa o dział spadku, podział majątku wspólnego byłych małżonków i zniesienie współwłasności, w wyniku którego postanowieniem Sądu z dnia 09 marca 2012 r. Wnioskodawczyni nabyła m.in. działki niezabudowane o wartości około 100.000 zł. Ponadto stała się również posiadaczem ruchomości: samochodu osobowego marki Fiat Panda o wartości około 13.000 zł, motoru marki MZ 250 o wartości około 500 zł oraz przyczepy Niewiadów o wartości około 500 zł. Nabycie wskazanych nieruchomości i ruchomości nastąpiło bez spłat i dopłat dla pozostałych spadkobierczyń.

Jak już wspomniano powyżej, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż nabycie przez Wnioskodawczynię własności ww. nieruchomości i ruchomości na podstawie ww. postanowienia Sądu z dnia 09 marca 2012 r., tj. w wyniku działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości i ruchomości, jako nie wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Tym samym stanowisko Wnioskodawczyni w powyższym zakresie, należało uznać za prawidłowe.

Do wniosku Wnioskodawczyni dołączyła kserokopie dokumentów. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do jego oceny (weryfikacji); jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez Wnioskodawcę i jego stanowiskiem. Zatem dołączone do wniosku dokumenty pozostały bez wpływu na załatwienie sprawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Końcowo wskazać należy, iż przedmiotowa interpretacja - zgodnie ze złożonym wnioskiem została wydana wyłącznie dla Wnioskodawczyni. Stosownie bowiem do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.