Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/4511-612/15-4/Acz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2015-12-22
Teza: Czy wypłacone jednorazowe świadczenie pieniężne (odszkodowanie) podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: odszkodowania; regulamin; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 21 września 2015 r. (data wpływu 24 września 2015 r.), uzupełnionym pismem z dnia 9 grudnia 2015 r. (data wpływu 11 grudnia 2015 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty odszkodowania w ramach Programu Dobrowolnych Odejść – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 września 2015 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, wpłynął wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty odszkodowania w ramach Programu Dobrowolnych Odejść.

Pismem z dnia 30 września 2015 r. (data wpływu 5 października 2015 r.), Nr IBPB-2-1/4511-447/15/MD, na podstawie art. 170 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), stosownie do § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), powyższy wniosek został przekazany przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej do załatwienia zgodnie z właściwością przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim.

Wniosek nie spełniał wymogów, określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), w związku z powyższym, pismem z dnia 2 grudnia 2015 r., Nr IPTPB2/4511-612/15-2/ACz, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, wezwał Wnioskodawcę do usunięcia braków wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie wysłano w dniu 3 grudnia 2015 r. (skutecznie doręczono w dniu 8 grudnia 2015 r.), zaś w dniu 11 grudnia 2015 r. Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek (data nadania 10 grudnia 2015 r.).

We wniosku i jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca zawarł umowę o pracę z … S.A. w dniu 6 września 1993 r. W dniu 9 lipca 2014 r. Wnioskodawca przystąpił z wnioskiem do „Programu Dobrowolnych Odejść pracowników w 2014 r. (PDO) w … S.A”. W dniu 9 września 2014 r. zawarto z Wnioskodawcą porozumienie stron na rozwiązanie umowy o pracę z … S.A. … na zasadach określonych w programie PDO. Wnioskodawca rozwiązał z pracodawcą umowę o pracę z dniem 30 września 2014 r., przy czym rozwiązanie to nastąpiło z przyczyn niedotyczących Wnioskodawcy będącego pracownikiem. Dokładne ustanie stosunku pracy w świadectwie pracy wydanym w dniu 30 września 2014 r. brzmi: „rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 30 § 1 ust. 1 Kodeksu pracy, tj. na mocy porozumienia stron z inicjatywy pracodawcy, z przyczyn niedotyczących pracowników w rozumieniu ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 r., Nr 90, poz. 844, z późn. zm.), tj. zmniejszenie zatrudnienia (przyczyny ekonomiczne)”.

W związku z rozwiązaniem umowy o pracę w ramach PDO Wnioskodawca otrzymał od pracodawcy następujące świadczenia i uprawnienia:

1.  odprawę ustawową w wysokości trzykrotności wynagrodzenia,
2.  odszkodowanie w wysokości piętnastokrotności wynagrodzenia,
3.  możliwość uzyskania bezpłatnego dostępu do materiałów edukacyjnych i informacyjnych dotyczących zakładania własnej działalności gospodarczej, poruszania się po rynku pracy w przypadku wyrażenia takiego zainteresowania przez pracownika.

Pracownik zobowiązany jest do zwrotu otrzymanego odszkodowania w przypadku ponownego podjęcia zatrudnienia u pracodawcy na podstawie umowy o pracę w okresie osiemnastu miesięcy od dnia rozwiązania umowy o pracę w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (PDO).

Program Dobrowolnych Odejść i jego regulamin (Regulamin w sprawie odejść) nie stanowi materii układu zbiorowego pracy, innego opartego na ustawie porozumienia zbiorowego, regulaminu ani statutu określającego prawa i obowiązki stron stosunku pracy w rozumieniu art. 9 § 1 Kodeksu pracy.

Wysokość i zasady ustalania odprawy i odszkodowania zostały określone w „Regulaminie w sprawie Programu Dobrowolnych Odejść 2014 w … S.A”. Regulamin został wydany decyzją pracodawcy w formie Uchwały nr … Zarządu … S.A. z dnia 9 lipca 2014 r., a tym samym nie stanowi materii układu zbiorowego pracy, innego opartego na ustawie porozumienia zbiorowego, regulaminu ani statutu określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy w rozumieniu art. 9 § 1 Kodeksu pracy. Część świadczenia otrzymanego przez Wnioskodawcę w ramach PDO ma charakter odprawy pieniężnej, o której mowa w przepisie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 r., Nr 90, poz. 844, z późn. zm.). Druga część otrzymanego świadczenia ma charakter odszkodowania za utracone korzyści (wynagrodzenie pracownika).

Odprawa została przyznana na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 90, poz. 844, z późn. zm.), natomiast odszkodowanie zostało przyznane Wnioskodawcy za przysługujący okres wypowiedzenia wynikający z art. 36 Kodeksu pracy.

Wysokość odprawy otrzymanej przez Wnioskodawcę została ustalona jako trzykrotność wynagrodzenia, zaś odszkodowanie jako piętnastokrotność wynagrodzenia.

Wnioskodawca otrzymał na rachunek bankowy świadczenie pieniężne w ramach PDO w dniu 9 października 2014 r.

Odszkodowanie otrzymane przez Wnioskodawcę, o którym mowa we wniosku nie stanowi odszkodowania z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia umowy o pracę, określonego w prawie pracy.

Od wypłaconego odszkodowania w kwocie … zł pracodawca potrącił zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz kwotę tą wraz z potrąconym podatkiem wykazał w PIT-11 wystawionym na Wnioskodawcę.

Z dniem 4 października 2014 r. obowiązuje nowe brzmienie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczącego zwolnień przedmiotowych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy wypłacone jednorazowe świadczenie pieniężne (odszkodowanie) podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z zapisem art. 21 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1328), zmienionym od 4 października 2014 r., wypłacone odszkodowanie na podstawie Programu Dobrowolnych Odejść podlega zwolnieniu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie zaś do art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, źródłem przychodu są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak stanowi art. 12 ust. 1 powołanej ustawy za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Zastosowany powyżej zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wskazane jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów.

Stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Nowe brzmienie cytowanego przepisu – zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1328) – ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od dnia 1 stycznia 2014 r.

Zgodnie natomiast z art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. − Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502) ilekroć w Kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca w dniu 9 lipca 2014 r. przystąpił do Programu Dobrowolnych Odejść. Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w trybie art. 30 § 1 ust. 1 Kodeksu pracy, tj. na mocy porozumienia stron z inicjatywy pracodawcy, z przyczyn niedotyczących pracowników w rozumieniu ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

W związku z rozwiązaniem umowy o pracę w ramach PDO Wnioskodawca otrzymał od pracodawcy następujące świadczenia i uprawnienia:

1.  odprawę ustawową w wysokości trzykrotności wynagrodzenia,
2.  odszkodowanie w wysokości piętnastokrotności wynagrodzenia,
3.  możliwość uzyskania bezpłatnego dostępu do materiałów edukacyjnych i informacyjnych dotyczących zakładania własnej działalności gospodarczej, poruszania się po rynku pracy w przypadku wyrażenia takiego zainteresowania przez pracownika.

Wysokość i zasady ustalania odprawy i odszkodowania zostały określone w „Regulaminie w sprawie Programu Dobrowolnych Odejść 2014 w … S.A”. Regulamin został wydany decyzją pracodawcy w formie Uchwały nr … Zarządu … S.A. z dnia 9 lipca 2014 r., a tym samym nie stanowi materii układu zbiorowego pracy, innego opartego na ustawie porozumienia zbiorowego, regulaminu ani statutu określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy w rozumieniu art. 9 § 1 Kodeksu pracy.

Otrzymane świadczenie stanowi formę odszkodowania za utracone korzyści – wynagrodzenie za pracę i nie jest przy tym odszkodowaniem z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia umowy o pracę, określonego w prawie pracy. Od wypłaconego odszkodowania pracodawca potrącił zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz kwotę tą wraz z potrąconym podatkiem wykazał w PIT-11 wystawionym na Wnioskodawcę.

Należy podkreślić, że zwolnieniem określonym w przytoczonym wyżej przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, objęte są tylko te odszkodowania lub zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, bądź postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeks pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) tego artykułu.

Przechodząc na grunt przepisów prawa podatkowego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten wyraźnie bowiem wskazuje, że wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy. Wnioskodawca wskazał, że wysokość i zasady ustalania odszkodowania zostały określone w „Regulaminie w sprawie Programu Dobrowolnych Odejść 2014 w … S.A”, jednakże regulamin ten został wydany w formie Uchwały nr … Zarządu … S.A. z dnia 9 lipca 2014 r., a tym samym nie stanowi materii układu zbiorowego pracy, ani innego opartego na ustawie porozumienia zbiorowego, regulaminu ani statutu określającego prawa i obowiązki stron stosunku pracy w rozumieniu art. 9 § 1 Kodeksu pracy.

Mając na uwadze powołane przepisy oraz opis sprawy należy stwierdzić, że wypłacone Wnioskodawcy odszkodowanie, nie może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż jak wynika z wniosku wysokość i zasady wypłaty przedmiotowego świadczenia pieniężnego nie wynikały ze wskazanych w przepisie postanowień układów zbiorowych pracy, lub innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Tutejszy Organ zaznacza, że niniejsza interpretacja indywidualna stanowi rozstrzygnięcie w zakresie postawionego pytania dotyczącego zwolnienia od podatku dochodowego wypłaconego odszkodowania i nie odnosi się do zwolnienia od opodatkowania innych świadczeń pieniężnych.

Jednocześnie Organ zauważa, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) jest sam przepis prawa. Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.