Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.142.2025.2.TR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-12
Teza: Opodatkowanie kwot związanych z kredytami frankowymi.
Słowa kluczowe: banki
dodatkowe
kredyt
kredyt-kredyt hipoteczny
unieważnienie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 lutego 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 11 lutego 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 29 kwietnia 2025 r. (wpływ 29 kwietnia 2025 r.)
    – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

W roku 2004 zawarli Państwo z Bankiem umowę o kredyt hipoteczny waloryzowany
    kursem CHF. Kredyt ten służył sfinansowaniu Państwa potrzeb mieszkaniowych – domu
    jednorodzinnego, który cały czas Państwo zamieszkują.
    Obecnie, otrzymali Państwo od Banku propozycję ugody, na mocy której Bank umorzyłby
    Państwu pozostającą do spłaty kwotę kredytu. Jeśli zaakceptują Państwo propozycję
    ugodową Banku, Bank wystawi Państwu PIT-11 z tytułu uzyskanego przychodu.
    Równolegle, z powództwa Pana i Pana współmałżonki, toczy się postępowanie przed
    Sądem, którego celem jest unieważnienie umowy kredytowej.
    W uzupełnieniu wniosku podał Pan, co następuje.
    Obecnie, z uwagi na posiadany wyrok w I instancji, wnioskuje Pan o wydanie
    indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie unieważnienia umowy kredytowej
    przez Sąd. Wyrok w Państwa sprawie już zapadł. Czekają Państwo czy pozwany Bank
    wniesie apelację.
    Na podstawie prawomocnego wyroku Sądu unieważniającego umowę o kredyt hipoteczny
    waloryzowany kursem CHF, poza umorzeniem kredytu otrzymają Państwo od pozwanego
    Banku kwotę nadpłaty kredytu wraz z ustawowymi odsetkami. Jak informował Pan w
    pierwotnym zapytaniu, pozostaje Pan w ustawowej wspólnocie majątkowej z Pana
    małżonką, która również jest współkredytobiorcą w unieważnionej umowie kredytowej.
    Do umowy kredytowej przystępowali Państwo wspólnie ze współmałżonką i odpowiadali
    Państwo solidarnie. Pozostają Państwo w ustawowej wspólnocie majątkowej.
    W obecnym stanie prawnym, umorzenie nie jest już rozpatrywane - unieważnienie umowy
    przez Sąd.
    Kredyt jest zabezpieczony hipoteką na nieruchomości będącej przedmiotem finansowania
    - budynek i działka.
    Kredyt przeznaczony był na zakup działki gruntu wraz z domem jednorodzinnym w trakcie
    budowy oraz dokończenie budowy domu. Finansowana nieruchomość zlokalizowana jest
    w Polsce i zaspokaja Państwa potrzeby mieszkaniowe.
    Jeszcze nigdy zarówno Pan, jak i Pana małżonka (współkredytobiorca), nie korzystali
    Państwo z żadnej formy zaniechania podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu
    kredytu mieszkaniowego. Posiadają Państwo tylko i wyłącznie przedmiotowy kredyt
    hipoteczny, unieważniony przez Sąd, którego dotyczy zapytanie.
    Pytanie (po uzupełnieniu wniosku)
    Czy unieważnienie umowy kredytowej przez Sąd rodzi jakiekolwiek zobowiązania
    podatkowe?
    Pana stanowisko w sprawie (po uzupełnieniu wniosku)
    W Pana ocenie, ww. przypadek nie powinien nieść ze sobą żadnych skutków podatkowych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
    od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Jak wynika z przywołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
    - pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie
      pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał,
      zainkasował, objął w posiadanie”;
    - pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj.
      takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do
      odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do
      swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości
      pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone
      pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
    Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z
    wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie
    mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem
    majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
    Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na
    względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych
    rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o
    kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę
    poszczególnych źródeł przychodów.
    Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10
    ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
    W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Przystępując do oceny skutków podatkowych otrzymanego przez Pana zwrotu
    nadpłaconych rat kredytowych związanych z wydaniem wyroku stwierdzającego
    nieważność umowy kredytowej, w pierwszej kolejności wskazać należy na art. 69 ust. 1
    ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.),
    zgodnie z którym:

      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony
      cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych
      w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Z kolei na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest
      nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż
      na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie
      przepisy ustawy.
    Natomiast stosownie do treści art. 58 § 2 tej ustawy:
      Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
            1W myśl art. 385 Kodeksu cywilnego:
      § 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie
        nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z
        dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone
        postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne
        świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w
        sposób jednoznaczny.
      § 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są
        związane umową w pozostałym zakresie.
      § 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść
        konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do
        postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego
        konsumentowi przez kontrahenta.
      § 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa
        na tym, kto się na to powołuje.
    Z powodu abuzywności klauzul walutowych znajdujących się w umowach o kredyt
    hipoteczny, sądy orzekają o nieważności umów o kredyt hipoteczny zawartych przez
    banki. Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej
    czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność
    umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów – banku i klienta – nigdy nie
    powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową
    jako świadczenia nienależne. Kredytodawca winien zatem zwrócić wszystkie świadczenia
    pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca winien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego
    kredytu. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na
    gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy
    dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako
    nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z
    sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.
    W opisanej sytuacji – stosownie do wyroku sądu – uzyska Pan zwrot nadpłaconych przez
    Pana rat kredytowych. Zatem kwota zwrotu nie spowoduje faktycznego przyrostu w Pana
    majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia w Pana majątku. Wobec
    tego, zwrot ten nie spełni celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani
    poprzez zwiększenie aktywów, ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a tym samym po
    Pana stronie jako kredytobiorcy nie powstanie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu.

    Tym samym, otrzymana przez Pana, zasądzona kwota zwrotu nadpłaconych rat
    kredytowych, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych.
    Przechodząc do kwestii otrzymania przez Pana na podstawie ww. wyroku odsetek
    ustawowych za opóźnienie, wyjaśniam, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje
    art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:
      Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może
      żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby
      opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    Jednocześnie stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty
      należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od
      podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji
      podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Wprowadzając ww. przepis ustawodawca uregulował jednoznacznie m.in. kwestię
    opodatkowania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
    Skoro zatem kwota zwrotu nadpłaconych rat kredytowych nie będzie podlegała
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone odsetki
    ustawowe za opóźnienie będą korzystały ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie
    art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Pan jest
    wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym, wystąpił Pan o interpretację przepisów
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców.
    Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w niej zawarte tylko w
    odniesieniu do Pana osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla pozostałych
    współkredytobiorców.
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze
      zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się
      Pan do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.