Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/436-45/12-4/KK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2012-07-23
Teza: Czy sprzedaż przedsiębiorstwa, zwolniona z VAT, podlega zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o PCC?
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; przedsiębiorstwa-sprzedaż przedsiębiorstwa
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 19 marca 2012 r. (data wpływu 10 kwietnia 2012 r.), uzupełnionym pismem z dnia 7 lipca 2012 r. (data wpływu 11 lipca 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 kwietnia 2012 r. do tut. Organu wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych, podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Pismem z dnia 27 czerwca 2012 r., Nr IPTPB2/436-45/12-2/KK, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Wezwanie wysłano w dniu 27 czerwca 2012 r. (doręczono w dniu 2 lipca 2012 r.), natomiast w dniu 11 lipca 2012 r. do tut. Organu wpłynęła odpowiedź na ww. wezwanie (data nadania 9 lipca 2012 r.).

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (Spółka Cywilna) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i posiada NIP, zamierza dokonać transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, obejmującej zbycie wszystkich składników majątkowych po stronie aktywów, a mianowicie środków trwałych, znaku firmowego, zapasów towarów, należności, a po stronie pasywów na wartość zobowiązań. Przedmiotem zbycia – jak podano powyżej - będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054). Na tak ustaloną wartość zorganizowanej części przedsiębiorstwa wynoszącej kwotę xxx zł składa się również wartość zawartych przez firmę długookresowych umów z odbiorcami oraz wartość znaku firmowego Spółki obejmującego wartość pozycji firmy na rynku producentów wyrobów przemysłu elektronicznego. Wycena tych wartości jest umowna i opiera się o wartość rynkową firmy.

Przedmioty majątkowe zaliczane są w Spółce do środków trwałych w całości zamortyzowanych.

Transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie obejmuje zbycia nieruchomości i będzie dokonana w formie aktu notarialnego.

Transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie oznacza likwidacji prowadzenia działalności gospodarczej, która nadal będzie kontynuowana pod firmą Spółka Cywilna w innym niż dotychczas zakresie.

W związku z powyższym w uzupełnieniu wniosku doprecyzowano pytania i zadano następujące pytania.

1.  Czy transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w sposób powyżej opisany - korzysta z wyłączenia stosowania przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054), na podstawie art. 2 pkt 27e i art. 6 pkt 1 cytowanej ustawy?
2.  Czy transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest traktowana jako przychód z działalności gospodarczej, rozumiana jako przychód z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą składników majątku będących:
    *   środkami trwałymi,
    *   składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa, ustalona zgodnie z art. 22g, nie przekracza 1.500,00 zł,
    *   wartościami niematerialnymi i prawnymi podlega przepisom art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.)?
3.  Czy wyżej wymieniona transakcja podlega przepisom art. 1 i art. 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 399)?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych - pytanie Nr 3 wniosku. W zakresie odpowiedzi na pytanie Nr 1, Nr 2, dotyczące podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych, zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, transakcja ta podlega przepisom ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 399 ze zm.) i powinna być opodatkowana 2% stawką tego podatku.

W opinii Wnioskodawcy, uzasadnieniem tego jest treść art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z którym przedmiotem opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych są rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotowe zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest umową kupna – sprzedaży, przy której - zgodnie z art. 4 ustawy o podatku do czynności cywilnoprawnych - obowiązek podatkowy ciąży na kupującym, z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, jaką jest umowa kupna - sprzedaży.

Podstawą opodatkowania jest ustalona wartość umowy kupna - sprzedaży na kwotę xxx zł, stanowiąca wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej określoną na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego rodzaju, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia położenia, zgodnie z art. 6 ww. ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.), zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy, podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Rzeczami, w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), są tylko przedmioty materialne. Rzeczy dzielą się na nieruchomości (grunty, budynki oraz części budynków tzw. nieruchomości lokalowe) i na rzeczy ruchome.

Zgodnie z art. 535 Kodeksu cywilnego, przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Stosownie do art. 555 Kodeksu cywilnego, przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio między innymi do sprzedaży praw majątkowych. Zatem, przedmiotami sprzedaży w ujęciu Kodeksu cywilnego oprócz rzeczy mogą być również prawa majątkowe. Prawami majątkowymi są przysługujące danej osobie prawa do korzystania i rozporządzania określoną rzeczą lub prawem ustanowionym na tej rzeczy.

W przepisach dotyczących podatku od czynności cywilnoprawnych brak jest definicji przedsiębiorstwa, czy też definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W tym zakresie należy zatem posłużyć się zatem posiłkowo przepisami prawa zawartymi w odrębnych ustawach.

Definicję „przedsiębiorstwa” zawiera przepis art. 55¹ Kodeksu cywilnego. Na mocy tego przepisu przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych, przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie natomiast z art. 55² Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży, w myśl ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawy, wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Przepis art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych określa stawki podatku, które wynoszą od umowy sprzedaży:

1.  nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2 %,
2.  innych praw majątkowych 1 %;

O powstaniu obowiązku uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnej decyduje, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, moment dokonania czynności cywilnoprawnej. Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy, obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży ciąży na kupującym.

Umowa sprzedaży części przedsiębiorstwa powinna wymieniać składniki, których własność w wyniku umowy zostanie przeniesiona. Jest to uzasadnione z jednej strony brzmieniem zawartego w Kodeksie cywilnym przepisu dotyczącego zasad wykonywania zobowiązań, tj. art. 459 Kodeksu cywilnego, przewidującego obowiązek przedstawienia spisu rzeczy wchodzących w skład zbioru przez zobowiązanego do jego wydania. Z drugiej natomiast strony będzie to determinowane możliwymi konsekwencjami podatkowymi, jakie nastąpią w razie niedopełnienia tego obowiązku. Strony czynności cywilnoprawnej dotyczącej części przedsiębiorstwa powinny zatem wymienić wchodzące w skład sprzedaży rzeczy i prawa majątkowe, jednocześnie podając ich wartość rynkową, co pozwoli z kolei ustalić przy zastosowaniu odpowiednich stawek wysokość podatku.

W związku z powyższym, gdy transakcja zbycia przedsiębiorstwa przybierze postać umowy sprzedaży, to wówczas generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych będą podlegać poszczególne składniki zbywanej części przedsiębiorstwa (rzeczy i prawa majątkowe), na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy np. umowa sprzedaży jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Z treści art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika jednak, że samo bycie podatnikiem od towarów i usług przez jedną ze stron czynności nie wystarczy, aby dana czynność zawarta przez podatnika tego podatku korzystała z wyłączenia od opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W każdym przypadku należy badać, czy z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jedna ze stron jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub z podatku tego jest zwolniona. W związku z tym, podstawową kwestią są ustalenia dokonane na gruncie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca (Spółka Cywilna) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i zamierza dokonać transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, obejmującej zbycie wszystkich składników majątkowych po stronie aktywów, a mianowicie środków trwałych, znaku firmowego, zapasów towarów, należności, a po stronie pasywów na wartość zobowiązań. Przedmiotem zbycia - jak podano powyżej - będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054). Na tak ustaloną wartość zorganizowanej części przedsiębiorstwa wynoszącej kwotę xxx zł składa się również wartość zawartych przez firmę długookresowych umów z odbiorcami oraz wartość znaku firmowego Spółki, obejmującego wartość pozycji firmy na rynku producentów wyrobów przemysłu elektronicznego. Wycena tych wartości jest umowna i opiera się o wartość rynkowa firmy. Przedmioty majątkowe zaliczane są w Spółce do środków trwałych w całości zamortyzowanych. Transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie obejmuje zbycia nieruchomości i będzie dokonana w formie aktu notarialnego.

Transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie oznacza likwidacji prowadzenia działalności gospodarczej, która nadal będzie kontynuowana pod firmą Spółka Cywilna w innym niż dotychczas zakresie.

W związku z tym należy podkreślić, iż jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy sprzedaży podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy powyższa czynność podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wobec tego należy wyjaśnić, że jeżeli z tytułu sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa jedna ze stron umowy sprzedaży jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona z tego podatku – z wyjątkiem zwolnienia od podatku od towarów i usług dotyczącego umów sprzedaży przedmiotów wymienionych w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - wówczas umowa sprzedaży nie będzie w ogóle podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W przypadku natomiast, gdy zawarta umowa sprzedaży nie podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, wówczas umowa będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W interpretacji indywidualnej z dnia 23 lipca 2012 r., Nr IPTPP2/443-264/12-4/BM, tut. Organ stwierdził, że o ile w momencie zbycia wyodrębniona część przedsiębiorstwa posiadać będzie cechy wymienione w art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług, to czynność jej zbycia jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa, na podstawie art. 6 ust. 1 ww. ustawy, będzie wyłączona z opodatkowania tym podatkiem.

Ponadto tut. Organ wskazał, że definitywnej oceny przedmiotu czynności prawnej dokonuje sam podatnik, który jest w pełni zorientowany, czy zbywane w ramach tej czynności składniki stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa, w rozumieniu przytoczonych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Reasumując, jeśli Wnioskodawca z tytułu sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie będzie podatnikiem podatku od towarów i usług, sprzedaż ta nie korzysta z wyłączenia określonego w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zatem, stosownie do postanowień art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, sprzedaż zorganizowanej przedsiębiorstwa podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jak stanowi art. 4 pkt 1 cytowanej ustawy, przy umowie sprzedaży, obowiązek podatkowy ciąży na kupującym.

We wniosku Wnioskodawca wskazuje, że sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa będzie opodatkowana stawką podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2%.

Z treści cytowanego art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że stawką 2% opodatkowane są umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym. W związku z tym, jeśli przedmiotem umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa, będą prawa i rzeczy wymienione w tym przepisie, stawka podatku wyniesie 2%. Natomiast w przypadku sprzedaży innych praw majątkowych, stawka podatku wyniesie 1% (art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy). Zatem, stanowisko Wnioskodawcy, że stawka podatku od czynności cywilnoprawnych od wskazanej we wniosku umowy sprzedaży wyniesie 2%, jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania niniejszej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.