Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-3.4012.462.2018.2.ISK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-10-31
Teza: Brak prawa do żądania faktury VAT przy wypłacie zasądzonego wyrokiem Sądu podatku VAT od radcy prawnego z tytułu pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w momencie gdy radca nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT.
Słowa kluczowe: faktura; podatnik
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 16 sierpnia 2018 r. (data wpływu 20 sierpnia 2018 r.) uzupełnionym w dniu 10 października 2018 r. (data wpływu 12 października 2018 r.) w odpowiedzi na wezwanie tut. Organu z dnia 26 września 2018 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.462.2018.1.ISK (doręczone Stronie w dniu 3 października 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do żądania faktury VAT przy wypłacie zasądzonego wyrokiem Sądu podatku VAT od radcy prawnego z tytułu pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 sierpnia 2018 r. wpłynął do tutejszego Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, uzupełniony w dniu 10 października 2018 r. (data wpływu 12 października 2018 r.) będącym odpowiedzią na wezwanie tut. Organu z dnia 26 września 2018 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.462.2018.1.ISK (skutecznie doręczonym w dniu 3 października 2018 r.), dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do żądania faktury VAT przy wypłacie zasądzonego wyrokiem Sądu podatku VAT od radcy prawnego z tytułu pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2014 roku Sąd przyznał do wypłaty na rzecz radcy prawnego określoną kwotę z tytułu pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu. Radca prawny złożył rachunek na zasądzoną kwotę. Ze względu na brak podstawy do wypłaty podatku VAT (brak w wyroku zasądzonego podatku VAT, złożony przez radcę rachunek a nie faktura VAT) Oddział Finansowy zrealizował w dniu 10 września 2014 r. wyrok Sądu, kwalifikując przedmiotowe wynagrodzenie do przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 pkt 6 ustawy o PIT, jako przychody z działalności wykonywanej osobiście. W tym miejscu podkreślić należy, że radcy prawnemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia do wyroku, radca nie złożył takowego, a zatem uznał prawidłowość zasądzonej wysokości wynagrodzenia.

W dniu 23 listopada 2017 r. radca prawny wystąpił do Sądu z wnioskiem o uzupełnienie zasądzonego w dniu 22 kwietnia 2014 r. wynagrodzenia o podatek VAT wraz z odsetkami za zwłokę. W przedmiotowym wniosku powołał się na art. 359 § 1 kpc oraz § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. wskazując tym samym, że „odsetki przysługują mu za okres zwłoki w zasądzeniu podatku VAT, którego domaga się od niego Urząd Skarbowy”. Sąd postanowieniem z dnia 18 grudnia 2017 roku przyznał żądany przez radcę VAT, w zakresie natomiast odsetek oddalił wniosek. Oddział Finansowy otrzymał do wypłaty na rzecz radcy prawnego zasądzony podatek VAT i w dniu 28 marca 2018 roku zwrócił się z prośbą o dostarczenie stosownej faktury w oparciu o art. 106b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W odpowiedzi radca prawny oświadczył na piśmie, iż żadnej faktury VAT nie dostarczy z uwagi na to, że zasądzony podatek VAT dotyczy 2014 roku, który to podatek został wpłacony do kasy Urzędu Skarbowego w dniu 31 stycznia 2018 roku i nie dotyczy wypłat zasądzonych aktualnie za pomoc prawną. W kolejnym piśmie z dnia 12 kwietnia 2014 roku Główny Księgowy ponownie poinformował radcę prawnego, że zgodnie z zapisami art. 106 b ustawy o VAT każda opodatkowana podatkiem VAT sprzedaż musi zostać udokumentowana fakturą oraz, że od tej zasady ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków i ponownie poprosił o wystawienie faktury VAT. W odpowiedzi na treść tego pisma w dniu 28 maja 2018 roku wpłynęło do Oddziału Finansowego pismo od radcy prawnego z prośbą o informację jakie konsekwencje są przewidziane jeżeli nie zostanie złożona faktura. W odpowiedzi na to pismo udzielono informacji w dniu 30 maja 2018 roku, iż w przypadku nie wystawienia faktury, Sąd zobowiązany będzie do poinformowania odpowiednich organów ścigania o możliwości popełnienia wykroczenia karnoskarbowego, wynikającego z treści art. 62 § 1 ustawy z dnia 1 września 1999 roku Kodeks kamy skarbowy. W dniu 3 lipca 2018 roku radca prawny poinformował, iż po konsultacji z Krajową Informacją Skarbową w dniu 23 lipca 2018 roku wzywa po raz ostatni do wypłaty zasądzonej kwoty podatku VAT z uwagi na to, że zdaniem Krajowej Informacji Skarbowej podatnik, który nie jest podatnikiem podatku VAT nie może wystawić faktury VAT. Wskazał jednocześnie, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT, a jedynym jego źródłem utrzymania jest emerytura.

W uzupełnieniu wniosku z dnia 12 października 2018 r. (data wpływu) Wnioskodawca wskazał, że w roku 2016 została przeprowadzona u radcy prawnego kontrola skarbowa w zakresie sprawdzenia prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres: 1 stycznia 2014 r.-31 grudnia 2014 r. Organ podatkowy uznał, że radca prawny świadczący pomoc prawną z urzędu, zgodnie z art. 15 ustawy o VAT, uznawany jest za podatnika podatku od towarów i usług, tym samym świadczenie usług na zlecenie Sądu winien udokumentować fakturą VAT. Kontrolujący powołał się na interpretację indywidualną nr IPPP1/4512-339/16-2/BS z dnia 16 czerwca 2016 roku.

W toku postępowania kontrolnego stwierdzono, że radca prawny nie przedłożył ewidencji zakupów i sprzedaży oraz faktur VAT dotyczących 2014 roku i w oparciu o zgromadzone materiały dowodowe dokonano wyliczenia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za okres 1 stycznia 2014 r. – 31 grudnia 2014 r. Radca prawny wniósł odwołanie od decyzji, jednak utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości. Na skutek tego podatek został wpłacony przez radcę prawnego do kasy Urzędu Skarbowego w dniu 31 stycznia 2018 roku (według informacji radcy prawnego).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Sąd, jako płatnik wynagrodzenia dla radcy prawnego z tytułu pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu, pomimo, że przychody podatnika dotyczą lat ubiegłych (2014 rok), a na skutek kontroli skarbowej zaległy podatek VAT zapłacono w bieżącym roku, przy wypłacie zasądzonego postanowieniem Sądu podatku VAT ma prawo żądać faktury VAT ?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 106 b ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (ostatnia zmiana Dz. U. z 2018 roku, poz. 86) każda opodatkowana podatkiem VAT sprzedaż winna zostać udokumentowana fakturą. W niniejszej sprawie nie jest kwestią sporną czy radca prawny jest czy też nie jest podatnikiem podatku VAT gdyż kontrola skarbowa wykazała, że jest podatnikiem podatku VAT i jak sam stwierdził w piśmie z dnia 9 kwietnia 2018 roku zaległy podatek VAT wpłacił do kasy Urzędu Skarbowego w dniu 31 stycznia 2018 roku.

W tym przypadku świadczenie usług zastępstwa procesowego z urzędu wymaga od radcy prawnego zarejestrowania się w charakterze podatnika VAT i udokumentowania wykonanej usługi fakturą VAT. Nie jest to równoznaczne z obowiązkiem rejestracji działalności gospodarczej w CEIDG na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Rejestracja dla celów VAT i uzyskanie statusu podatnika VAT następuje w wyniku złożenia zgłoszenia rejestracyjne go VAT-R w urzędzie skarbowym. Od tego dnia radcy prawnemu przysługuje prawo do wystawiania faktur VAT.

Mając powyższe na uwadze wnioskujący nie dostrzega przeciwwskazań do wystawienia faktury z bieżącą datą ze wskazaniem w jej treści faktycznej daty wykonania usługi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – według art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy, podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.

W myśl art. 96 ust. 4 ustawy, naczelnik urzędu skarbowego po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym rejestruje podatnika jako „podatnika VAT czynnego”, a w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 - jako „podatnika VAT zwolnionego”, i na wniosek podatnika potwierdza to zarejestrowanie.

Stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Kwestie terminów do wystawienia faktur regulują przepisy art. 106i ustawy jak również § 6 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 grudnia 2013 r. w sprawie wystawiania faktur (Dz. U. z 2013 r. poz. 1485) dalej rozporządzenie dot. faktur.

W myśl głównej zasady wyrażonej w art. 106i ust. 1 ustawy, fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-8.

Zgodnie zaś z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.), zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Z powyższych przepisów wynika, iż faktura jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego (potwierdzeniem nabycia określonych towarów i usług lub też otrzymania zaliczki) i nierozerwalnie związana jest z powstaniem obowiązku podatkowego. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie ww. dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi (nabywcy), a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego. Przy czym podmiotem uprawnionym do wystawiania faktur VAT jest jedynie podmiot zarejestrowany jako podatnik VAT.

Wskazać w tym miejscu należy, że zarówno przepisy ustawy o podatku od towarów i usług jak i rozporządzeń wykonawczych do ustawy nie regulują kwestii wystawienia faktur po terminie wskazanym przez ustawodawcę. Należy mieć na uwadze termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, uregulowany w art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Tym samym w przypadku nieudokumentowania we właściwym terminie dokonanej sprzedaży podatnik ma obowiązek udokumentowania jej w terminie przed upływem terminu przedawnienia dla tej transakcji tj. przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2014 roku Sąd przyznał do wypłaty na rzecz radcy prawnego określoną kwotę z tytułu pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu. Radca prawny złożył rachunek na zasądzoną kwotę. W wyniku przeprowadzonej kontroli Organ podatkowy uznał, że radca prawny świadczący pomoc prawną z urzędu, zgodnie z art. 15 ustawy o VAT, uznany jest za podatnika podatku od towarów i usług, tym samym świadczenie usług na zlecenie Sądu powinien udokumentować fakturą VAT, której jednak radca nie wystawił. Podatek VAT został zapłacony przez radcę prawnego do kasy Urzędu Skarbowego w dniu 31 stycznia 2018 r. Ponadto z opisu sprawy wynika, że radca na dzień złożenia niniejszego wniosku nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT, a jedynym jego źródłem utrzymania jest emerytura.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą prawa do żądania faktury VAT od radcy prawnego przy wypłacie w bieżącym roku zasądzonego wyrokiem Sądu podatku VAT z tytułu wyświadczonej przez radcę prawnego w 2014 roku pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu.

Mając na uwadze treść art. 106 ust. 1 ustawy, wskazać należy, że podmiotami uprawnionymi do wystawiania faktur są podatnicy podatku VAT. Natomiast przez podatnika podatku VAT, zgodnie z art. 15 ustawy, uznaje się m.in. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Wskazać jednak należy, iż podatnicy podatku VAT, mają prawo do wystawiana faktur jedynie po dokonaniu rejestracji, o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy.

Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że radca prawny na dzień złożenia niniejszego wniosku nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT. Tym samym należy uznać, że radca na dzień złożenia niniejszego wniosku nie jest podmiotem uprawnionym do wystawiania faktur. W konsekwencji Wnioskodawca nie może żądać od niego faktury z tytułu wyświadczonej na jego rzecz usługi pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w 2014 r.

W związku z tym, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego. Podkreślenia wymaga, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.