Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/436-16/12/TJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-04-25
Teza: Określenie warunków do skorzystania z ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy.
Słowa kluczowe: opodatkowanie-podstawa opodatkowania; spadek; ulga-ulga mieszkaniowa
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 4-art. 14; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 4-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 21 grudnia 2011 r. (data wpływu 31 stycznia 2012 r.), uzupełnionym w dniu 15 marca 2012 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie warunków zastosowania ulgi, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy i zakwalifikowania do grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 ustawy – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 31 stycznia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie warunków zastosowania ulgi, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy i zakwalifikowania do grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 ustawy.

Ponieważ wniosek nie spełniał wymogów formalnych, pismem z dnia 6 marca 2012 r., znak ITPB2/436-16/12-2/TJ wezwano Wnioskodawczynię do jego uzupełnienia. Braki wskazane w wezwaniu uzupełniono w dniu 15 marca 2012 r.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Postanowieniem z dnia 27 października 2011 r. Sąd Rejonowy stwierdził, że spadek po zmarłej w dniu 29 maja 2010 r. Irenie O., na podstawie testamentu nabyła w całości Wnioskodawczyni. W skład masy spadkowej wchodzi lokal mieszkalny, stanowiący odrębną nieruchomość. Spadkodawczyni była żoną rodzonego brata ojca Wnioskodawczyni. W chwili śmierci spadkodawczyni Wnioskodawczyni nie zamieszkiwała z nią, ale sprawowała stałą opiekę. Pomagała jej również finansowo po śmierci stryja. Spadkodawczyni wymagała stałej opieki, Wnioskodawczynię traktowała jak córkę, innych dzieci nie miała. Wnioskodawczyni nie posiada pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, potwierdzającej sprawowanie opieki, ale o powyższym fakcie wiedziała cała Jej rodzina i znajomi spadkodawczyni. Wyjaśnia także, że od urodzenia posiada obywatelstwo polskie. Nie jest właścicielem innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość. Nie przysługuje Jej również spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym. Wnioskodawczyni nie jest również najemcą lokalu lub budynku, a w nabytym mieszkaniu zamierza zamieszkiwać będąc zameldowaną na pobyt stały i nie dokona jego zbycia przez okres 5 lat.

Wobec powyższego zadano następujące pytania:

1.  Do której grupy podatkowej zalicza się Wnioskodawczyni?
2.  Czy w opisanej sytuacji zachodzą przesłanki do skorzystania z ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn?

Zdaniem Wnioskodawczyni, zalicza się do II grupy podatkowej, gdyż spełnia przesłanki z art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Uważa także, że przysługuje Jej ulga mieszkaniowa, gdyż spełnia przesłanki, o których mowa w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 października 2011 r., podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego.

Stosownie do art. 5 ww. ustawy obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Natomiast zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 6 ust. 1 pkt 1, przy nabyciu w drodze dziedziczenia powstaje on z chwilą przyjęcia spadku. Jednakże, zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy, jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia.

Podstawa opodatkowania określona została w art. 7 ust. 1 ustawy, a stanowi ją wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że na podstawie dziedziczenia testamentowego Wnioskodawczyni nabyła po ciotce – żonie rodzonego brata Jej ojca – lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Wnioskodawczyni sprawowała opiekę nad ciotką, jednakże nie zawierała z nią umowy o opiekę z podpisem notarialnie poświadczonym. W tak zaistniałym stanie Wnioskodawczyni zwróciła się o potwierdzenie możliwości skorzystania z ulgi, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Dla powyższego konieczne jest więc ustalenie, czy w przedstawionej sytuacji Wnioskodawczyni spełnia warunki do skorzystania z przedmiotowej preferencji podatkowej.

W związku z tym wyjaśnić należy, że stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie:

1.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej,
2.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,
3.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza

*   nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

W myśl natomiast ust. 2 tego przepisu ulga, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki:

1.  spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
2.  nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3.  nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4.  nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
5.  będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:

1.  od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego - jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
2.  od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

Celem norm zawartych w treści ww. art. 16 jest nieobciążanie spadkobierców znacznymi, pod względem finansowym, skutkami podatkowymi z tytułu przyrostu majątkowego w postaci nieruchomości bądź lokalu, gdy nie dysponują budynkiem lub lokalem mieszkalnym i zamierzają zamieszkiwać w nabytym lokalu lub budynku przez 5 lat. Ulga ta przysługuje po spełnieniu wszystkich warunków wskazanych w omawianym przepisie. Naruszenie chociaż jednego z nich powoduje utratę prawa do ulgi, co skutkuje ustaleniem przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego podatku od spadków i darowizn.

W stanie faktycznym sprawy Wnioskodawczyni wskazała, że od urodzenia posiada obywatelstwo polskie, nie jest właścicielem innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość, nie przysługuje Jej spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, nie jest najemcą lokalu lub budynku, a w nabytym mieszkaniu zamierza zamieszkiwać będąc zameldowaną na pobyt stały i nie dokona jego zbycia przez okres 5 lat.

Wobec spełnienia przesłanek wymienionych w art. 16 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, dla stwierdzenia, czy w omawianej sprawie spełnione są wszystkie warunki do skorzystania z ulgi, koniecznym jest jeszcze ustalenie, do której grupy podatkowej, w rozumieniu art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zalicza się Wnioskodawczyni.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1.  do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2.  do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3.  do grupy III - innych nabywców.

Przyjętym kryterium zaliczania do poszczególnych grup podatkowych jest osobisty stosunek nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Zatem u podstaw zaliczenia nabywcy majątku do odpowiedniej grupy podatkowej leży stopień pokrewieństwa pomiędzy nabywcą a zbywcą majątku.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawczyni jest zstępną brata męża spadkodawczyni. Oznacza to, że zalicza się ona do drugiej grupy podatkowej jedynie w stosunku do brata ojca – jako zstępna rodzeństwa. Ustawa nie kwalifikuje jednak do wskazanej grupy podatkowej zstępnych rodzeństwa małżonków, a do takiej kategorii osób zalicza się Wnioskodawczyni.

Oznacza to, że w stosunku do spadkodawczyni Wnioskodawczyni zalicza się do III grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy. W związku natomiast z faktem, że nie posiadała ze zmarłą umowy o sprawowanie opieki, zawartej we właściwej formie, nie może skorzystać z ulgi, określonej w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. E. Plater 1, 10-562 Olsztyn po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.