Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-345/11/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2011-07-05
Teza: Czy odsetki od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym prowadzonym przez bank w Holandii podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: Holandia; kapitał-kapitały pieniężne; obowiązek-obowiązek podatkowy-nieograniczony obowiązek podatkowy; odsetki; rachunki-rachunek bankowy; umowa-umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 24 marca 2011 r. (data wpływu – 1 kwietnia 2011 r.), uzupełnionym w dniu 14 czerwca 2011 r. i 20 czerwca 2011 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odsetek od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym prowadzonym przez bank w Holandii – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 kwietnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odsetek od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym prowadzonym przez bank w Holandii. Wniosek uzupełniono w dniu 14 czerwca 2011 r. i 20 czerwca 2011 r.

W przedmiotowym wniosku oraz w piśmie uzupełniającym przedstawiono następujący stan faktyczny.

Pod koniec 2010 r. otrzymał Pan wezwanie z Urzędu Skarbowego do zapłacenia podatku ryczałtowego od oszczędności zgromadzonych na prowadzonym przez bank w Holandii rachunku bankowym. Jednakże na wskazanym koncie nie ma żadnych Pana oszczędności, tylko środki pieniężne należące do siostry, która od wielu lat mieszka i pracuje w Holandii.

Z uwagi na to, że siostra jest sama i nie ma żadnego spadkobiercy, w 2007 r. uczyniła Pana współwłaścicielem należącego do niej rachunku oszczędnościowego. Wg banku była to jedyna możliwość, aby któryś z członków rodziny (w tym wypadku Pan) miał dostęp do środków zgromadzonych na koncie bez rozpoczynania żmudnego i kłopotliwego procesu spadkowego w obcym kraju. Uczynienie Pana współwłaścicielem rachunku było działaniem typowo asekuracyjnym na wypadek utraty zdrowia, a w najgorszym wypadku życia Pańskiej siostry. Prowadząc w 2007 r. rozmowy z bankiem holenderskim pragnęli Państwo złożyć tylko specjalną dyspozycję na wypadek śmierci siostry, ale niestety nie było takiej możliwości.

Podobnie udzielenie Panu pełnomocnictwa do wskazanego konta wiązało się z utratą wszelkich praw do dyspozycji zgromadzonymi na nim produktami bankowymi w najgorszym scenariuszu utraty życia siostry. Niestety bank holenderski nie poinformował Pana o ewentualnych konsekwencjach finansowych, które w późniejszym okresie mogłyby Go dotknąć. Ponadto, gdyby decyzja o zapłaceniu podatku wpłynęła szybciej, a nie dopiero po upływie 4 lat, jest Pan pewien, że przy pierwszej sposobności rozwiązałby umowę z bankiem holenderskim.

Natomiast, jak wynika z uzupełnienia wniosku, zaistniały stan faktyczny dotyczy odsetek od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym prowadzonym przez bank w Holandii. Wskazane środki nie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto w okresie od 2007 r. do chwili obecnej Pana miejsce zamieszkania dla celów podatkowych znajduje się w Polsce.

Po analizie treści wniosku, mając na względzie zakres kompetencji przyznanej tutejszemu organowi i treść przepisu art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa przyjęto, iż na podstawie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego intencją Pana było uzyskanie odpowiedzi na następującej pytanie:

Czy odsetki od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym prowadzonym przez bank w Holandii podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pana zdaniem, jest niesłusznie zmuszony do zapłacenia ponownie podatku od oszczędności, za które siostra odprowadziła już wysoki podatek w Holandii w wysokości 40%, a od części dochodów nawet 50%. Ponadto podnosi Pan, że nie operuje w żaden sposób oszczędnościami siostry, a nawet nie posiada karty płatniczej oraz nie jest mu znany stan produktów na ww. rachunku bankowym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Pana w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r., osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Natomiast w myśl art. 3 ust. 1a ww. ustawy za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1.  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2.  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Z kolei na podstawie art. 3 ust. 2a ustawy osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy

Zgodnie zaś z art. 4a ww. ustawy przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a ww. ustawy).

W myśl art. 4 ust. 1 Konwencji z dnia 13 lutego 2002 r. między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 2003 r. Nr 216, poz. 2120), w rozumieniu niniejszej konwencji, określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” oznacza osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, miejsce zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze i obejmuje również to Państwo, każdą jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny. Jednakże określenie to nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w tym Państwie, w zakresie dochodu osiąganego tylko ze źródeł w tym Państwie.

Kwestia opodatkowania odsetek została zawarta w art. 11 omawianej Konwencji.

Zgodnie z art. 11 ust. 1, odsetki, które powstają w Umawiającym się Państwie i są wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie.

Z treści art. 11 ust. 2 ww. Konwencji wynika, iż takie odsetki mogą być także opodatkowane w tym Umawiającym się Państwie, w którym powstają, i zgodnie z prawem tego Państwa, ale jeżeli osoba uprawniona do odsetek ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, to podatek w ten sposób ustalony nie może przekroczyć 5% kwoty brutto tych odsetek. Właściwe organy Umawiających się Państw ustalą, w drodze wzajemnego porozumienia, sposób stosowania tego ograniczenia.

W art. 11 ust. 5 ww. Konwencji wyjaśniono, iż użyte w tym artykule określenie „odsetki” oznacza dochód z wszelkiego rodzaju wierzytelności, zarówno zabezpieczonych, jak i niezabezpieczonych hipoteką, lecz nie dających prawa do uczestniczenia w zyskach dłużnika, a w szczególności dochody z państwowych papierów wartościowych oraz dochody z obligacji lub skryptów dłużnych, włącznie z premiami i nagrodami związanymi z takimi papierami wartościowymi, obligacjami lub skryptami dłużnymi. Opłat karnych z tytułu opóźnionej zapłaty nie uważa się za odsetki w rozumieniu tego artykułu.

Dla rozstrzygnięcia powstałej kwestii nie bez znaczenia pozostaje również Dyrektywa Rady 203/48/WE z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności w formie wypłacanych odsetek (Dz. Urz. WE L 157 z 26 czerwca 2003 r.), której zapisy w zakresie m.in. obowiązku przekazywania imiennych informacji o przychodach (dochodach) z tytułu oszczędności zostały z dniem 1 lipca 2005 r. dodane – na mocy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 93, poz. 894 ze zm.) – do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 Dyrektywy jej podstawowym celem jest umożliwienie, aby przychody z oszczędności w formie odsetek wypłaconych w jednym Państwie Członkowskim na rzecz właścicieli odsetek będących osobami fizycznymi, do celów podatkowych mającymi miejsce zamieszkania w innym Państwie Członkowskim, zostały poddane efektywnemu opodatkowaniu, zgodnie z przepisami tego ostatniego Państwa Członkowskiego, przy czym w myśl ust. 2 Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, aby zadania niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy były realizowane przez podmioty wypłacające mające siedzibę na ich terytorium, niezależnie od miejsca zamieszkania lub siedziby dłużnika, od którego długu powstają odsetki.

Analizowana Dyrektywa definiuje w art. 2 pojęcie „właściciela odsetek”, który zgodnie z ust. 1 oznacza każdą osobę fizyczną, której wypłacane są odsetki lub dla której wypłata odsetek jest zabezpieczana, chyba że osoba taka udowodni, że nie otrzymała takich odsetek ani nie zostały one zabezpieczone na jej rzecz, co oznacza, że:

1.  działała ona jako podmiot wypłacający w rozumieniu art. 4 ust. 1; lub
2.  działa ona w imieniu osoby prawnej, podmiotu opodatkowanego od swoich zysków na podstawie ogólnych warunków opodatkowania działalności gospodarczej, UCITS upoważnionego zgodnie z dyrektywą 85/611/EWG lub podmiotu określonego w art. 4 ust. 2 niniejszej dyrektywy, a w ostatnim wymienionym przypadku ujawnia ono nazwisko lub nazwę oraz adres tego podmiotu podmiotowi gospodarczemu dokonującemu wypłaty odsetek, który przekazuje takie informacje właściwemu organowi swojego Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania lub siedzibę; lub
3.  działa ona w imieniu innej osoby fizycznej, będącej właścicielem odsetek i ujawnia podmiotowi wypłacającemu tożsamość właściciela odsetek zgodnie z art. 3 ust. 2.

Natomiast w myśl art. 2 ust. 2 Dyrektywa Rady 203/48/WE w przypadku gdy podmiot wypłacający posiada informacje wskazujące na to, że osoba fizyczna, której wypłacane są odsetki lub dla której wypłata odsetek jest zabezpieczona może nie być właścicielem odsetek, oraz w przypadku gdy ani ust. 1 lit a) ani ust. 1 lit. b) nie stosuje się do tej osoby fizycznej, podmiot wypłacający podejmuje uzasadnione kroki w celu ustalenia tożsamości właściciela odsetek zgodnie z art. 3 ust. 2. Jeżeli podmiot wypłacający nie jest w stanie zidentyfikować właściciela odsetek, uznaje daną osobę fizyczną za właściciela odsetek.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w 2007 r. siostra, mieszkająca i pracująca w Holandii, uczyniła Pana na wypadek utraty zdrowia bądź życia współwłaścicielem należącego do niej rachunku oszczędnościowego w banku, według którego była to jedyna możliwość, aby któryś z członków rodziny (w tym wypadku Pan) miał dostęp do środków zgromadzonych na koncie bez rozpoczynania żmudnego i kłopotliwego procesu spadkowego w obcym kraju. Uczynienie Pana współwłaścicielem rachunku było działaniem typowo asekuracyjnym i wynikało również z tego, że bank uznał za niemożliwe złożenie przez siostrę dyspozycji na wypadek śmierci a także udzielenie Panu pełnomocnictwa do ww. rachunku. Wskazane środki nie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto wskazał Pan, że w okresie od 2007 r. do chwili obecnej Jego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych znajduje się w Polsce.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że Pan, jako osoba mająca miejsce zamieszkania na terytorium RP, podlega – na mocy art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).

Stosownie zaś do art. 17 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą.

W myśl art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od uzyskanych dochodów (przychodów) z odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, prowadzonych przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą, pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a, przy czym ww. dochodów (przychodów) nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 (art. 30a ust. 7).

Na podstawie zaś art. 30a ust. 2 ustawy przytoczony przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie (niezapłacenie) podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji.

Jak stanowi art. 30a ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (o których mowa w art. 3 ust. 1), uzyskujący poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przychody (dochody) określone w ust. 1 pkt 1-5, od zryczałtowanego podatku obliczonego zgodnie z ust. 1, od tych przychodów (dochodów), odliczają kwotę równą podatkowi zapłaconemu za granicą, jednakże odliczenie to nie może przekroczyć kwoty podatku obliczonego od tych przychodów (dochodów) przy zastosowaniu stawki 19%.

Dodatkowo, zgodnie z art. 30a ust. 11 ustawy kwoty zryczałtowanego podatku obliczonego od przychodów (dochodów), o których mowa w ust. 1 pkt 3, uzyskanych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz kwoty podatku zapłaconego za granicą, o których mowa w ust. 9 i 10, podatnicy są obowiązani wykazać w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1 lub 1a.

W świetle powyższego zauważyć należy, iż Holandia jako państwo źródła od wypłacanych odsetek ma również prawo do poboru podatku. Jednocześnie przepis art. 11 ust. 2 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu przewiduje ograniczenie tego opodatkowania w państwie źródła, podatek w ten sposób pobierany nie może przekroczyć 5% kwoty brutto tych odsetek.

Zatem w przypadku, kiedy dochód będzie podlegał opodatkowaniu w obu państwach, wówczas należy zastosować przewidzianą w art. 23 ust. 5 polsko-holenderskiej konwencji metodę unikania podwójnego opodatkowania. W odniesieniu do osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce podwójnego opodatkowania, zgodnie z ww. artykułem, unika się w następujący sposób:

1.  Jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód, który zgodnie z postanowieniami niniejszej konwencji może być opodatkowany w Niderlandach, to Rzeczpospolita Polska zezwoli na odliczenie od podatku od dochodu tej osoby kwoty równej podatkowi od dochodu zapłaconemu w Niderlandach. Jednakże takie odliczenie nie może przekroczyć tej części podatku od dochodu, jaka została obliczona przed dokonaniem odliczenia i która odpowiada tej części dochodu, która może być opodatkowana w Niderlandach.
2.  Jeżeli zgodnie z jakimkolwiek postanowieniem niniejszej konwencji dochód osiągnięty przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce jest zwolniony z opodatkowania w Polsce, to jednak Polska przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu takiej osoby może wziąć pod uwagę zwolniony od podatku dochód.

Reasumując, odsetki od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym prowadzonym przez bank w Holandii, którego jest Pan od 2007 r. współwłaścicielem, podlegają w części Mu przysługującej – jako przychód z kapitałów pieniężnych – opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem z uwzględnieniem przytoczonych wyżej zasad, w szczególności odnoszących się do sytuacji, gdy były one opodatkowane również w Holandii.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.