Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4015.184.2024.2.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-20
Teza: Skutki podatkowe darowizny środków pieniężnych od ojca
przekazanych bezpośrednio na konto sprzedającego
mieszkanie.
Słowa kluczowe: darowizna
konto
przelew-przelew bankowy
rachunki-rachunek bankowy
sprzedawca
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot
opodatkowania-Zwolnienie nabycia rzeczy i praw
majątkowych przez członków najbliższej rodziny-Warunki
zwolnienia-Obowiązek udokumentowania
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
1-art. 4a-ust. 1 -pkt 2

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 października 2024 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania w
    darowiźnie środków pieniężnych. Uzupełniła go Pani pismem z 10 stycznia 2025 r. – w
    odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    W dniu 23 lipca 2024 r. zawarła Pani w formie aktu notarialnego umowę sprzedaży
    mieszkania, w której nabyła Pani od Pana ... udział we współwłasności wraz z Pani ojcem ...
    mieszkania położonego przy ulicy ... . Umowa ta została zawarta w kancelarii notarialnej
    przed notariuszem ..., akt notarialny ... z dnia 23 lipca 2024 r.
    Formalnie, w akcie notarialnym zapisano, że stała się Pani współwłaścicielką mieszkania,
    jednak faktycznie cała kwota, która miała zostać uiszczona za mieszkanie została
    zapłacona przez Pani ojca z jego własnego rachunku bankowego. Transakcja ta miała
    charakter darowizny, mimo że formalnie została zawarta jako umowa sprzedaży. Celem
    tej transakcji było nieodpłatne przysporzenie współwłasności mieszkania, co należy uznać
    za darowiznę na gruncie przepisów prawa cywilnego oraz podatkowego.
    Wraz z ojcem zamierza Pani skorzystać z przysługującego zwolnienia z podatku od
    spadków i darowizn, przewidzianego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i
    darowizn, jako że darowizna ta miała miejsce pomiędzy członkami najbliższej rodziny. Ze
    względu na charakter darowizny, czyli bezpośrednia zapłata przez Pani ojca za mieszkanie,
    a nie przelew pieniędzy na Pani konto, które i tak współdzielone jest z Pani ojcem, chce
    Pani potwierdzić, że przysługuje Pani prawo do zwolnienia z podatku od darowizny na
    mocy art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
    W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że w akcie notarialnym dotyczącym zakupu lokalu
    mieszkalnego nie znajdował się zapis o dokonanej od ojca na Pani rzecz darowiźnie. Nie
    było w nim określonej kwoty otrzymanej darowizny oraz sposobu jej przekazania.
    Między Panią a Pani ojcem została zawarta umowa pisemna darowizny w dniu 23 lipca
    2024 r. na kwotę 212 500 złotych, nie został w niej określony sposób przekazania
    darowizny.
    Środki pieniężne w dniu otrzymania darowizny znajdowały się na koncie należącym
    wyłącznie do Pani ojca.

## Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym spełnia Pani warunki zwolnienia z podatku od
    darowizny?
    Pani stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawczyni, przedstawiony stan faktyczny powinien podlegać zwolnieniu z
    podatku od darowizn, mimo że w tym przypadku środki nie zostały bezpośrednio przelane
    na Pani rachunek bankowy, który i tak współdzielony jest z ojcem, lecz przekazane przez
    Pani ojca bezpośrednio na rzecz sprzedającego. Można uznać, że darowizna miała
    miejsce, gdyż ojciec z własnych środków zapewnił Pani nabycie udziału we
    współwłasności, co stanowi bezpłatne przysporzenie majątkowe.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837):

      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny i polecenia darczyńcy.
    Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „darowizna”. Z tego
    względu, celem ustalenia tej definicji, należy sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
    Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    W myśl art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na
      rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
    Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:
      Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże
      umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli
      przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
    Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia
    majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra
    majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie to ma
    charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek
    świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Do zawarcia umowy darowizny podobnie
    jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie
    strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia
    oświadczenia woli obdarowanego o przyjęciu darowizny.
    Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy powstaje, przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą
      złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie
      zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia
      przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy
      wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy
      powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
    Zgodnie z art. 6 ust. 4 cyt. ustawy:
      Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim
      jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się
      orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed
      organem podatkowym na fakt nabycia.
    Należy zauważyć, że – co do zasady – darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od
    spadków i darowizn.
    Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ww. ustawy:
      Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw
      majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba
      zaliczona do I grupy podatkowej.
      Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy
      następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych
      ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych
      dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w
      okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości

      nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od
      opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z
      obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków,
      ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i
      prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
    Jak wynika z art. 14 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony
      jest nabywca.
      Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
      osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
      Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia,
      synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
    W myśl natomiast art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez
      małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
        1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu
          naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania
          obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8
          oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6
          miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego
          nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
        2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia
          darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej
          samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie
          nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych,
          przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich
          otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego
          rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-
          kredytowej lub przekazem pocztowym.
    Zgodnie z art. 4a ust. 3 ww. ustawy:
      W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności
      rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla
      nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
    Stosownie do art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
        1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w
          okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie,
          doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie
          przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
        2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego
          albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
    Z treści przepisu art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w
    przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze
    zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:
    - otrzymania darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;
    - złożenia zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją
      przewidzianą w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy);

    - udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy
      nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie
      oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
    W treści wniosku wskazała Pani, że 23 lipca 2024 r. zawarła w formie aktu notarialnego
    umowę sprzedaży mieszkania, na podstawie której nabyła Pani udział w lokalu
    mieszkalnym. Pozostały udział w lokalu mieszkalnym nabył Pani ojciec. Zgodnie z
    informacją zawartą w akcie notarialnym stała się Pani współwłaścicielką mieszkania. Cała
    kwota, która miała zostać uiszczona za mieszkanie została zapłacona przez Pani ojca z
    jego własnego rachunku bankowego. Transakcja miała charakter darowizny i jej celem
    było nieodpłatne przysporzenie współwłasności mieszkania. Umowę darowizny zawarła
    Pani z ojcem w formie pisemnej 23 lipca 2024 r. Środki pieniężne w dniu otrzymania przez
    Panią darowizny znajdowały się na koncie należącym wyłącznie do Pani ojca.
    Zamierza Pani skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od
    spadków i darowizn, ponieważ darowizna miała miejsce pomiędzy członkami najbliższej
    rodziny. Pani zdaniem, to że środki pieniężne nie zostały bezpośrednio przelane na Pani
    rachunek bankowy, który i tak współdzielony jest z Pani ojcem, lecz przekazane przez Pani
    ojca bezpośrednio na rzecz sprzedającego, nie zmienia faktu, że darowizna ta podlega
    zwolnieniu.
    Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
    Z przedstawionych we wniosku informacji, wynika że kupiła Pani udział w lokalu
    mieszkalnym za środki pieniężne otrzymane w darowiźnie od ojca. W przypadku
    darowizny środków pieniężnych, dla zastosowania przedmiotowego zwolnienia z podatku,
    o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, środki
    pieniężne muszą zostać przekazane w sposób ściśle w przepisie określony, a zatem na
    rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub
    spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
    Co prawda, zgodnie z utartą linią interpretacyjną i orzeczniczą, warunek określony we
    wskazanym przepisie uważa się za spełniony również wtedy, gdy wpłata dokonywana jest
    na rachunek bankowy osoby trzeciej, ale na subkonto wyodrębnione w ramach tego
    rachunku dla osoby obdarowanej. Takie subkonta wyodrębniane są w ramach rachunków
    prowadzonych dla deweloperów czy spółdzielni mieszkaniowych. W analizowanym
    przypadku taka sytuacja jednak nie występuje.
    Analizowany przepis jednoznacznie wskazuje, że środki pieniężne mają wpłynąć na konto
    obdarowanego (czy też jego subkonto w przypadkach powyżej wskazanych).
    Literalne brzmienie przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn nie pozwala
    więc skorzystać ze zwolnienia podatkowego w przypadku wpłaty na rzecz osoby trzeciej,
    gdyż nabycie nie jest udokumentowane tak, jak wskazuje przepis art. 4a ust. 1 pkt 2
    ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jeżeli więc przedmiot darowizny został
    przekazany bezpośrednio przez darczyńcę na rachunek wierzyciela osoby obdarowanej (w
    tym przypadku sprzedającego nieruchomość), zwolnienie określone w art. 4a ustawy od
    spadków i darowizn nie będzie miało zastosowania.
    Nie można bowiem odstąpić od jednoznacznego brzmienia ww. przepisu i stosować go z
    pominięciem warunków wprost w nim wyrażonych, czyli z pominięciem fragmentu
    przepisu (określającego wprost jak darowane środki mają być przekazane), który musiałby
    zostać uznany nie tyle za zbędny, co za niedopuszczalny, rażąco naruszający Konstytucję
    Rzeczypospolitej Polskiej.
    Biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane wyżej
    przepisy prawa należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie został spełniony jeden z
    warunków zastosowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w

    art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy, bowiem środki pieniężne przekazane tytułem darowizny
    zostały wpłacone na konto osoby sprzedającej, a nie na rachunek bankowy
    obdarowanego (na Pani rachunek bankowy, który dzieli Pani z ojcem).
    W konsekwencji, otrzymana przez Panią darowizna podlega opodatkowaniu na ogólnych
    zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
    Zgodnie z art. 17a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca
      od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu
      skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według
      ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ
      na określenie podstawy opodatkowania. Obowiązek składania zeznań podatkowych
      nie dotyczy przypadków, w których podatek jest pobierany przez płatnika.
    A zatem, skoro otrzymana darowizna środków pieniężnych nie korzysta ze zwolnienia
    określonego w art. 4a ust. 1 ww. ustawy, powinna była Pani złożyć zeznanie o nabyciu
    rzeczy lub praw majątkowych na formularzu SD-3 określonym przez Ministra Finansów w
    rozporządzeniu z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego
    przez podatników podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2015 r. poz. 2068) i wykazać w
    nim nabycie środków pieniężnych od ojca.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w ... . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):

    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.