Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-507/13/LSz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-09-20
Teza: W zakresie uznania czy środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży towarów i świadczenia usług przez Uczestników szkolenia będą czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT oraz sposobu rozliczenia tych czynności w rejestrach sprzedaży i deklaracjach VAT-7.
Słowa kluczowe: deklaracje; dofinansowanie; projekt; rejestry; stowarzyszenia; towar-sprzedaż towarów; usługi; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X-Rozdział 2-art. 99; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X-Rozdział 4-art. 103

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 10 czerwca 2013r. (data wpływu 12 czerwca 2013r.), uzupełnionym pismem z dnia 11 września 2013r. (data wpływu 13 września 2013r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania czy środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży towarów i świadczenia usług przez Uczestników szkolenia będą czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT oraz sposobu rozliczenia tych czynności w rejestrach sprzedaży i deklaracjach VAT-7 – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 czerwca 2013r. do tut. organu wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania czy środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży towarów i świadczenia usług przez Uczestników szkolenia będą czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT oraz sposobu rozliczenia tych czynności w rejestrach sprzedaży i deklaracjach VAT-7.

Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 11 września 2013r. (data wpływu 13 września 2013r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu Nr IBPP1/443-507/13/LSz z dnia 2 września 2013r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Stowarzyszenie \`(...)\` realizuje projekt pn.: „P.”, który jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego - Program Operacyjny Kapitał Ludzki, Priorytet VI. Rynek pracy otwarty dla wszystkich; Działanie 6.1. Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspierania aktywności zawodowej w regionie; Poddziałanie 6.1.1. Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy.

Zgodnie z par. 3 Regulaminu Szkolenia „P” pod pojęciem Inkubator należy rozumieć Stowarzyszenie …. wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem …, z siedzibą w K., będące organizatorem Szkolenia.

Stowarzyszenie … jako Beneficjent ww. projektu (odpowiedzialny za zarządzanie oraz osiągnięcie celów i rezultatów projektu) zawarło umowę o dofinansowanie projektu z Wojewódzkim Urzędem Pracy w K. (nr umowy …). Stowarzyszenie … otrzymuje środki na realizację projektu w formie zaliczki, która następnie jest rozliczana zgodnie z harmonogramem płatności projektu za pośrednictwem wniosku o płatność. Budżet projektu wynosi 2.810.130,90 PLN, w podziale na płatność ze środków europejskich w kwocie 2.388.611,27 PLN (85%) oraz kwotę dotacji celowej z budżetu krajowego w wysokości 421.519,63 PLN (15%). Realizacja projektu obejmuje okres od 16 grudnia 2011 roku do 30 września 2014 roku.

Celem projektu jest poprawa jakości wsparcia udzielanego osobom bezrobotnym z terytorium województwa \`(...)\`, które są zainteresowane rozpoczęciem działalności gospodarczej. Uczestnicy projektu (osoby bezrobotne) będą mieć możliwość przetestowania swojego pomysłu na działalność gospodarczą przy intensywnym wsparciu doradczo-szkoleniowym o charakterze bezpłatnym. Rezultatem końcowym udziału w projekcie będzie usamodzielnienie się Uczestnika projektu i założenie przez niego rzeczywistej działalności gospodarczej, prowadzonej na własny rachunek i na własne ryzyko, zarejestrowanej w odpowiednich urzędach.

Stowarzyszenie … w ramach realizowanego projektu posiada wyodrębniony rachunek bankowy, na który wpływają otrzymane środki pieniężne, oraz z którego dokonywane są płatności za zakupione usługi i materiały, wynagrodzenia personelu projektu oraz pokrywane są koszty bezpośrednio związane z indywidualnymi działaniami Uczestnika w ramach testowania pomysłu na własny biznes (zakup materiałów niezbędnych do wykonania usługi, towarów, drobnych narzędzi, sprzętów, itp. ).

W celu umożliwienia osobie bezrobotnej wzięcia udziału w projekcie zawierana będzie trójstronna Umowa Szkoleniowa pomiędzy Stowarzyszeniem … - Inkubatorem, Bezrobotnym (Uczestnikiem) oraz Powiatowym Urzędem Pracy (PUP), w którym zarejestrowany jest Bezrobotny lub dwustronna umowa pomiędzy Stowarzyszeniem … - Inkubatorem oraz Uczestnikiem. Zgodnie z zawartą umową w par. 1 Uczestnik oświadcza, iż na dzień podpisania powyższej umowy posiada status bezrobotnego i jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, a szkolenie realizowane będzie na podstawie przepisów Ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Uczestnik poprzez złożenie własnoręcznego podpisu pod umową oświadcza, że deklaruje swój udział w szkoleniu (na warunkach określonych Umową oraz Regulaminem Szkolenia), a także, że zapoznał się z treścią Regulaminu Szkolenia i akceptuje jego zapisy w całości Uczestnik oświadcza, iż w ramach Szkolenia pragnie przetestować działalność gospodarczą, której przedmiot zostaje określony poprzez wskazanie właściwego numeru PKD. Szkolenie będzie realizowane przez Inkubator w okresie maksymalnie 6 miesięcy od podpisania umowy z możliwością wcześniejszego zakończenia w przypadkach określonych w Regulaminie Szkolenia.

Po podpisaniu umowy Bezrobotny będzie otrzymywał stypendium szkoleniowe finansowane ze środków projektu lub - w przypadku umowy trójstronnej - ze środków Funduszu Pracy. Po pozytywnym zakończeniu Szkolenia Bezrobotny otrzyma dodatkowe wsparcie finansowe w celu ułatwienia rozpoczęcia własnej działalności gospodarczej, określone na podstawie odrębnej umowy zawartej między Stowarzyszeniem … - Inkubatorem a Uczestnikiem, zgodnie z przepisami wynikającym z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Maksymalna wysokość wsparcia to 20.000 zł. Wsparcie to wówczas będzie miało charakter pomocy „de minimis” dla osoby bezrobotnej rozpoczynającej działalność gospodarczą.

Zgodnie z par. 8 ust. 3 umowy Uczestnik jest każdorazowo zobowiązany do uzyskania uprzedniej, pisemnej zgody Doradcy Inkubatora na podjęcie jakichkolwiek czynności wobec podmiotów trzecich w ramach jego testowanej działalności gospodarczej. Uczestnik testując działalność gospodarczą działa w ścisłej współpracy z Inkubatorem i zobowiązany jest stosować się do poleceń oraz wskazówek Doradcy. W tym czasie Uczestnik działa na rachunek i ryzyko Inkubatora. Po zakończeniu szkolenia i kontynuowaniu przez Uczestnika testowanej działalności zgodnie z par. 11 umowy, wszelkie prawa i obowiązki Inkubatora wynikające z zawartych umów z podmiotami trzecimi zostaną przeniesione na Uczestnika na podstawie odrębnych umów zawartych pomiędzy Inkubatorem a Uczestnikiem bądź osobami trzecimi. Inkubator w ramach Szkolenia zobowiązuje się wyodrębnić dla Uczestnika wewnętrzną księgowość, która będzie pełnić funkcję kontrolną nad wydatkami i przychodami oraz obrazować efektywność testowanej działalności.

Ponadto rezygnacja z udziału w Szkoleniu, po podpisaniu umowy z Inkubatorem możliwa jest wyłącznie w uzasadnionych przypadkach i w następstwie złożonego przez Uczestnika pisemnego oświadczenia, wskazującego przyczynę rezygnacji oraz dowody potwierdzające powołaną przyczynę. Za uzasadnione przypadki, o których mowa powyżej uznaje się wyłącznie takie, które wynikają z przyczyn natury zdrowotnej Uczestnika lub działania siły wyższej i z zasady nie mogą być znane przez Uczestnika w momencie rozpoczęcia Szkolenia. W razie usprawiedliwionej i udowodnionej przez Uczestnika przyczyny uzasadniającej rezygnację ze Szkolenia. Uczestnik nie jest zobowiązany do zwrotu kosztów Szkolenia.

Natomiast Inkubator ma prawo rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym, z winy Uczestnika, w przypadku, gdy:

1.  Uczestnik, pomimo pisemnego bądź ustnego upomnienia nie będzie stosował się do poleceń Doradcy czy Inkubatora;
2.  Uczestnik dopuści się innych rażących naruszeń podpisanej umowy. W przypadkach, o których mowa powyżej Uczestnik zobowiązany będzie do zwrotu wszystkich kosztów poniesionych przez Inkubator w związku z udziałem Uczestnika w Szkoleniu oraz do zapłaty kwoty równej kwocie, którą Inkubator zobowiązany będzie zwrócić w związku z rozwiązaniem niniejszej Umowy jako koszt niekwalifikowalny na konto WUP w K. (część pochodząca ze środków dotacji celowej) oraz B. S.A. (część pochodząca ze środków europejskich). Na zabezpieczenie wykonania wyżej określonego obowiązku Uczestnik wystawi weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową.

W trakcie realizacji projektu Uczestnik w ramach Szkolenia będzie odpłatnie wykonywał usługi lub dokonywał sprzedaży na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz innych odbiorców. Szacowany przychód wygenerowany przez Uczestnika w trakcie całego szkolenia to kwoty do 3.000 zł. Obecnie liczba zakwalifikowanych uczestników do I etapu realizacji projektu to 4 osoby.

Wygenerowane środki pieniężne w fazie testowania działalności gospodarczej będą wpływały do Inkubatora, które jako przychód wygenerowany w ramach realizowanego projektu podlegać będą zwrotowi (zgodnie z wytycznymi, o których mowa poniżej). O braku możliwości odstąpienia od zwrotu i wykorzystaniu powstałego przychodu w ramach realizowanego projektu, Stowarzyszenie … zostało poinformowany w piśmie z dnia 18 kwietnia 2013r. jako odpowiedź na zapytanie w tej kwestii skierowane przez Stowarzyszenie … dnia 25 lutego 2013r. do Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.

Ponieważ w czasie Szkolenia Uczestnik działa na rachunek i ryzyko Inkubatora oraz do Inkubatora będą wpływać wygenerowane przez Uczestnika środki pieniężne, Inkubator jako podatnik będzie również zobligowany do wystawiania rachunków/faktur na żądanie kupującego lub usługobiorcy potwierdzające dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi przez Uczestnika. W tym przypadku na rachunku/fakturze będą widnieć dane identyfikacyjne, w tym numer identyfikacyjny NIP Stowarzyszenia …. Na rachunku/fakturze zostaną zachowane wszystkie elementy wskazane w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Jednak w pozycji stawka podatku dokonamy oznaczenia „NP” wobec czego wartość sprzedaży brutto będzie taka sama jak wartość sprzedaży netto Dodatkowo na rachunku/fakturze będzie widnieć odpowiednia adnotacja jasno precyzująca, iż transakcja (czynność) jest wyłączona z zakresu opodatkowania VAT, czyli niepodlegająca opodatkowaniu tzw. „NP.” i dotyczy realizacji projektu „P.”. W pozostałych przypadkach przychód wygenerowany przez Uczestnika będzie ewidencjonowany w księgach rachunkowych Inkubatora na podstawie dokumentów: kasa przyjmie „KP”, paragon lub każda inna forma dokumentu zgodna z przepisami ustawy o rachunkowości, potwierdzająca dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi oraz otrzymanie zapłaty, z dokładnym oznaczeniem projektu „P.”. Wszystkie ww. dokumenty będą posiadać odrębną numerację dla celów dokładnej identyfikacji uzyskanych przychodów projektowych. Wystawione dokumenty potwierdzające sprzedaż przez Uczestników będą ewidencjonowane w księgach rachunkowych Stowarzyszenia …, ale nie będą wpisywane do Ewidencji Sprzedaży VAT prowadzonej przez Stowarzyszenie …, a tym samym nie będą wykazywane w miesięcznych deklaracjach VAT-7.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca podał, że jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego od dnia 8 listopada 2002r. na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Decyzja wydana została na mocy art. 148 Ordynacji Podatkowej z upoważnienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. Stowarzyszenie nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego wynikającego z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. W roku 2008 Stowarzyszenie … rozpoczęło prowadzenie działalności gospodarczej i od wielu lat w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i statutowej dokonuje rozliczenia VAT naliczonego na zasadach ogólnych. Część działalności statutowej, która obejmuje realizację projektów finansowanych ze środków unijnych i budżetowych nie podlega opodatkowaniu VAT, gdyż działalność ta nie jest obrotem w rozumieniu ustawy o VAT.

Stowarzyszenie … jako realizator szkolenia w ramach projektu, zgodnie z umową o dofinansowanie projektu (Program Operacyjny Kapitał Ludzki) zawartą dnia 30 grudnia 2011r. z Wojewódzkim Urzędem Pracy w K. (Instytucją Pośredniczącą II stopnia) - każdorazowo ma obowiązek ujawnienia wszelkich przychodów, które powstają w związku z realizacją projektu. W przypadku kiedy dany projekt generuje na etapie realizacji przychody, beneficjent (Stowarzyszenie …) jest zobowiązany do wykazania we wnioskach o płatność wysokości uzyskanego przychodu i dokonania jego zwrotu (paragraf 11 umowy o dofinansowanie): Beneficjent ma obowiązek ujawniania wszelkich przychodów, które powstają w związku z realizacją Projektu. W przypadku gdy Projekt generuje na etapie realizacji przychody, Beneficjent wykazuje we wnioskach o płatność wartość uzyskanego przychodu i dokonuje jego zwrotu (\`(...)\`). Brak zwrotu środków finansowych związanych z uzyskaniem przychodu skutkuje koniecznością zwrotu całości lub części dofinansowania przyznanego na mocy umowy.

Wnioskodawca poinformował, że Instytucja Pośrednicząca w ramach podpisanej umowy o dofinansowanie to Urząd Marszałkowski Województwa …, natomiast Instytucją Pośredniczącą II stopnia jest Wojewódzki Urząd Pracy w K. Wojewódzki Urząd Pracy podpisał umowę o dofinansowanie realizacji projektu ze Stowarzyszeniem …. Możliwość podpisania umowy wynika z pozytywnego rozstrzygnięcia konkursu zamkniętego na projekty innowacyjne nr … w ramach określonego Poddziałania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W ramach konkursu w 2010 roku, Stowarzyszenie … złożyło wniosek o dofinansowanie projektu, który został zaakceptowany i skierowany do otrzymania dotacji (na mocy uchwały nr … Zarządu Województwa … z dnia 13 października 2011r.) Stowarzyszenie … realizuje projekt od 16 grudnia 2011 roku do 30 września 2014r. Projekt zakłada wdrożenie różnego rodzaju form wsparcia dla jego uczestników, w tym również udział uczestników w szkoleniu.

Wojewódzki Urząd Pracy w K. nie zleca bezpośrednio szkoleń, które przeprowadza Stowarzyszenie … w ramach projektu (są one wynikiem zapisów wniosku o realizację projektu) - zatwierdza je jedynie przyznając dofinansowanie dla określonego projektu.

Zgodnie z wytycznymi dot. realizacji projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki główne zadania Instytucji Pośredniczących to:

*   zarządzanie poszczególnymi priorytetami Programu,
*   przygotowanie na podstawie wytycznych Instytucji Zarządzającej szczegółowych kryteriów wyboru projektów w ramach poszczególnych priorytetów,
*   przygotowanie opisu własnego systemu zarządzania i kontroli,
*   wybór projektów do dofinansowania zgodnie z kryteriami oraz podpisywanie umów z beneficjentami,
*   zapewnienie zgodności projektów z zasadami wspólnotowymi i krajowymi,
*   weryfikacja, czy wydatki zadeklarowane przez beneficjentów zostały rzeczywiście poniesione i czy są zgodne ze wszystkimi obowiązującymi zasadami,
*   zapewnienie, że beneficjenci oraz inne podmioty zaangażowane w realizację działań prowadzą odpowiednią i odrębną księgowość dla projektów objętych dofinansowaniem,
*   zapewnienie systemu rejestracji i przechowywania w formie elektronicznej danych księgowych dla każdego działania w ramach Programu oraz zapewnienie, że są to odpowiednie dane umożliwiające jego kontrolę i ocenę,
*   prowadzenie elektronicznego systemu monitorowania realizacji poszczególnych priorytetów,
*   rozliczanie umów z beneficjentami oraz przygotowywanie deklaracji i poświadczenia wydatków w ramach poszczególnych priorytetów, które następnie są przekazywane Instytucji Zarządzającej,
*   przekazywanie Instytucji Zarządzającej oraz Instytucji Certyfikującej wszystkich informacji niezbędnych przy certyfikacji,
*   zatwierdzanie procedur Instytucji Pośredniczących II stopnia,
*   monitorowanie realizacji umów o dofinansowanie projektów,
*   monitorowanie realizacji wskaźników,
*   prowadzenie kontroli realizowanych projektów oraz kontroli systemowych w Instytucjach Pośredniczących II stopnia i przekazywanie wyników kontroli do Instytucji Zarządzającej,
*   opracowanie i przekazanie Instytucji Zarządzającej prognoz wydatków w ramach poszczególnych priorytetów Programem,
*   przygotowanie sprawozdań z realizacji poszczególnych priorytetów, które następnie są przekazywane do Instytucji Zarządzającej,
*   ewaluacja poszczególnych priorytetów,
*   odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom,
*   prowadzenie działań promocyjnych i informacyjnych,
*   przechowywanie dokumentacji związanej z wdrażaniem Programu przez 3 lata od daty zamknięcia Programu.

Instytucja Pośrednicząca może wskazać Instytucje Pośredniczące II stopnia i przekazać do nich część swoich zadań. Nie oznacza to jednak przeniesienia odpowiedzialności za te zadania.

Natomiast Instytucje Pośredniczące II stopnia odpowiedzialne są m.in. za:

*   przyjmowanie wniosków o dofinansowanie od beneficjentów,
*   dokonywanie wyboru projektów do współfinansowania i podpisywania umów z beneficjentami,
*   przedkładanie informacji na temat wydatków do Instytucji Pośredniczących,
*   monitorowanie realizacji poszczególnych projektów,
*   weryfikację wykorzystania środków przez beneficjentów (m.in. poprzez kontrole w siedzibie beneficjenta),
*   przygotowanie sprawozdań z realizacji zadań jej powierzonych,
*   przechowywanie dokumentacji związanej z realizacją projektów przez 3 lata od daty zamknięcia Programu.

Wystawione przez Stowarzyszenie … faktury lub rachunki będą dokumentowały realną sprzedaż produktów/usług wytworzonych świadczonych przez Uczestników w ramach szkolenia. Faktury/rachunki będą odzwierciedlać faktyczną kwotę transakcji. W ramach I tury szkolenia faktury/rachunki dotyczą następujących produktów/usług:

*   Ręcznie robiona biżuteria;
*   Ręcznie malowana porcelana;
*   Usługi projektowania i aranżacji wnętrz.

Wystawione przez Stowarzyszenie … faktury lub rachunki będą dokumentowały zawarcie transakcji, które faktycznie zostaną dokonane przez uczestnika szkolenia na rzecz osoby trzeciej.

W każdym przypadku świadczenia usług lub dostawy towarów uczestnik szkolenia świadczyć będzie te czynności w imieniu i na rachunek Stowarzyszenia ….

Wszystkie czynności podejmowane przez uczestnika w ramach szkolenia rodzące jakiekolwiek zobowiązania wobec osób trzecich (a w szczególności zobowiązania finansowe) wymagają uprzedniej zgody Stowarzyszenia \`(...)\`

Pozostałe przypadki zostały określone w kontekście prawidłowego dokumentowania przychodu i jego ewidencji w księgach rachunkowych Inkubatora (Stowarzyszenie …). Przychód pozostaje niezmiennie ten sam i dotyczy wygenerowanych przez uczestników środków pieniężnych ze sprzedaży testowanych towarów i usług. Stwierdzenie o pozostałych przypadkach dotyczy dokumentowania przychodu nie tylko fakturą czy rachunkiem ale innymi dokumentami, przywołanymi we wniosku ORD-IN z dnia 4 czerwca 2013r. i zgodnymi z obowiązującymi przepisami prawa bilansowego, jak i podatkowego. Jak pokazuje obecnie realizowany projekt, po pierwszym naborze przychody są generowane zwłaszcza ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych (biżuteria, porcelana, projektowanie wnętrz) i wówczas tylko na żądanie kupującego lub usługobiorcy sprzedający jest zobligowany wystawiać faktury. Pisząc o pozostałych przypadkach Wnioskodawca miał na myśli sprzedaż nieudokumentowaną fakturą tylko innym dokumentem np. paragonem, kasa przyjmie (KP), itp. Stowarzyszenie nie przewiduje powstania u uczestników żadnych innych przychodów, niż przychody z testowanej działalności gospodarczej.

Wszystkie materiały/towary służące do wykonania produktu/usługi przez uczestników szkolenia w trakcie ich testowej sprzedaży na rzecz osób trzecich w ramach szkolenia C. są zakupione przez Stowarzyszenie … ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie projektu, stanowiącym integralną część wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Wszystkie materiały/towary zakupione przez Stowarzyszenie … w powyższym celu są udokumentowane fakturami lub rachunkami wystawionymi na Wnioskodawcę.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Stowarzyszenie … jako podatnik VAT czynny winno traktować środki pieniężne - sprzedaż przez Uczestników szkolenia, wygenerowane w trakcie realizacji projektu jako czynności podlegające systemowi VAT, a tym samym rozliczać z nich podatek należny (odpowiednio zwolnienie lub stosowna stawka podatku dla danej usługi lub towaru), wykazywać w prowadzonych rejestrach sprzedaży oraz we własnej deklaracji VAT-7?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Warunkiem opodatkowania danych czynności podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: pierwsza to czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a druga - musi ona być realizowana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem od towarów i usług. Stowarzyszenie … pomimo, iż „firmuje” działania Uczestników projektu spełnia warunki do zaliczenia tych czynności jako czynności nie podlegających systemowi VAT. Wskazuje na to zarówno zakres przedmiotowy jak i podmiotowy działań Inkubatora. Działa on na rzecz Instytucji Pośredniczącej (zwrot uzyskanego przychodu), a w imieniu Uczestnika projektu. Tak więc nie działa w charakterze podatnika podatku VAT prowadzącego samodzielną działalność gospodarczą oraz nie dokonuje odpłatnych dostaw towarów i usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

1.Zakres przedmiotowy

Środki pieniężne wygenerowane ze sprzedaży towarów i usług przez Uczestnika nie stanowią dla Stowarzyszenia … odpłatnej dostawy w myśl art. 5, art. 7 i art. 8 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie zachodzi tu typowa relacja Sprzedający - Kupujący, w której Stowarzyszenie … dokonując tych czynności oczekuje korzyści materialnych czy innych korzyści w sensie gospodarczym np. marketingowych. Brak tu istnienia bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz Stowarzyszenia … z tytułu otrzymanych środków pieniężnych wygenerowanych przez Uczestnika.

Nawet w sytuacji gdy Stowarzyszenie … jako gwarant (odpowiedzialny z tytułu rękojmi) z tytułu zawieranych umów w ramach działań Uczestnika Szkolenia będzie realizował czynności naprawcze, wówczas będą to usługi realizowane bez wynagrodzenia co stanowi o nieodpłatnym charakterze ww. czynności. Uzyskany przychód projektowy musi być w całości bezwzględnie zwrócony przez Stowarzyszenie … do Instytucji Pośredniczącej. Stowarzyszenie … nie może czerpać żadnych korzyści z wygenerowanych przez Uczestników przychodów. Stowarzyszenie … traktuje ten przychód, jako część realizacji zadań projektowych przy 100% współudziale kosztów ponoszonych w ramach projektu. W kolejnych okresach rozliczeniowych Stowarzyszenie … dokonuje szczegółowego rozliczenia przychodów i kosztów projektowych w ramach składanego wniosku o płatność do Instytucji Pośredniczącej II stopnia.

2.Zakres podmiotowy

Pojęcie podatnika i działalność gospodarcza są określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług i wynikają z kilku przesłanek, jednak najistotniejsza dla Stowarzyszenia … w przedstawionej sytuacji wynika z charakteru prowadzonej działalności. W opisanej sytuacji Stowarzyszenie … realizuje cele statutowe poprzez realizację projektu „P.”, a te działania z kolei nie mają charakteru działalności gospodarczej zgodnie z teścia art. 15 ust. 2 ustawy. Czynności sprzedaży towarów i usług są realizowane przez Stowarzyszenie … poza sferą działalności gospodarczej, która winna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym.

W opisanym stanie faktycznym brak jest przesłanek uznania Stowarzyszenie … za podmiot występujący w obrocie gospodarczym jako:

*   producent, handlowiec czy usługodawca - brak tu okoliczności wskazujących na rozpoczęcie przez Inkubator procesu inwestycyjnego, zakupu konkretnych maszyn czy urządzeń, organizowania sprzedaży w ramach obrotu towarowego wskazującego na zamiar jej kontynuowania w tej formie;
*   wykonujący czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W momencie uznania przez Doradcę, iż na rynku występuje popyt na testowaną działalność i biznes rokuje na przyszłość - Stowarzyszenie … kończy szkolenie (działanie Stowarzyszenia … jest więc nierynkowe, gdyż przerywa czynność sprzedaży w momencie uznania jej celowości ekonomicznej). Wówczas to Uczestnik nabywa prawo kontynuowania tych czynności w ramach samodzielnej działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek. Rola, jaką pełni Inkubator nie jest samodzielna, wszelkie decyzje w ramach realizacji projektu, a tym samym generowaniu przychodów przez Uczestników podejmowane są na podstawie Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Zasad finansowania ww. Programu oraz Szczegółowego Opisu Priorytetów Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.

3.Gdyby traktować opisane w podrozdziale 3.1.6 Sekcja 6 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach PO KL przychody projektu, jako opodatkowane podatkiem VAT - Stowarzyszenie … byłby w tym przypadku szczególnym podmiotem - Beneficjentem środków publicznych, który wykorzystując znaczne środki finansowe w ramach realizowanego projektu, przy nieproporcjonalnie niskim – w stosunku do ponoszonych wydatków - obrocie, opodatkowanym VAT. Miałby w ten sposób możliwość zastosowania zasad ogólnych zawartych w art. 86 ustawy, z których wynika prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 22 ww. ustawy, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast na mocy art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.

Przy czym, o ile dane zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług lub dostawy towarów, to – co do zasady - niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą opodatkowaniu jest spełnienie przesłanki odpłatności.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

Należy wskazać, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

I tak, w wyroku z dnia 15 lipca 1982r. w sprawie Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, iż wskazane w sprawie czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie.

Pojęcie „odpłatności” pojawiło się również w orzeczeniu z dnia 5 lutego 1981r. C-154/80, które zapadło na tle przepisów I Dyrektywy VAT z dnia 11 kwietnia 1967r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC). Trybunał wskazał, że termin „zapłata” stanowi integralną część przepisów prawa wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. W końcu – jak wskazał Trybunał – świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, nie zaś wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), w którym Trybunał zauważył, iż czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT lub świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT.

Podatnikami, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2013r., działalność gospodarcza, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie o podatku od towarów i usług ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnika” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność, występując w obrocie gospodarczym. Ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje pojęcia „zamiar”. Zgodnie z definicją zawartą we „Współczesnym słowniku języka polskiego” (Wydawnictwo Langenscheidt, Warszawa 2007r.) „zamiar” oznacza „intencję zrobienia czegoś, zamysł, plan, projekt, chęć”. Wobec powyższego istotą zamiaru są intencje jakie przyświecają dokonywanym czynnościom oraz cel, który dana osoba ma osiągnąć dokonując tych czynności.

Wobec powyższego warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem będzie podatnikiem podatku od towarów i usług, a więc podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą. Tym samym status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia czy osoba dokonująca transakcji sprzedaży towarów lub świadczenia usług jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów cytowanej wyżej ustawy.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ugruntowało się stanowisko, że za podatnika uznaje się również osobę, która nie tylko zadeklarowała zamiar prowadzenia działalności gospodarczej ale dokonała w tym celu pewnych nakładów, mimo że sama sprzedaż jeszcze się nie rozpoczęła, czy nawet nigdy nie zostanie rozpoczęta. Działalność gospodarcza może składać się z kilku następujących po sobie etapów. Bardzo istotnym elementem, przesądzającym o prowadzeniu działalności gospodarczej są bowiem czynności przygotowawcze, jakich dokonuje dany podmiot w związku z rozpoczęciem działalności np. nabycie towarów. Zatem poniesienie wstępnych wydatków inwestycyjnych w celu i z zamiarem rozpoczęcia przyszłej działalności gospodarczej należy również uznać za działalność gospodarczą.

Tym samym sam zamiar prowadzenia działalności powiązany z zakupami realizowanymi w tym celu nadaje status podatnika podatku od towarów i usług, już nawet w fazie dokonywania czynności przygotowawczych, co wynika m. in. z orzeczenia TSUE z dnia 29 lutego 1996r. C-10/94 w sprawie Intercommunale voor zeewaterontzilting (INZO).

Z powyższego wynika zatem, iż dla uznania danego podmiotu za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności. Oznacza to, że aby uznać działalność podmiotu za działalność gospodarczą nie jest konieczne, aby przyniosła ona jakiekolwiek efekty. Podatnikiem jest zatem również podmiot prowadzący działalność generującą straty, a nawet podmiot, który w ogóle nie dokona żadnej sprzedaży.

Z opisu zawartego we wniosku wynika, że Wnioskodawca (Stowarzyszenie), zarejestrowany czynny podatnik podatku VAT, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i statutowej dokonuje rozliczenia VAT na zasadach ogólnych. Obecnie Wnioskodawca realizuje projekt, który jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej (85%). Wnioskodawca jako Beneficjent projektu (odpowiedzialny za zarządzanie oraz osiągnięcie celów i rezultatów projektu) zawarł umowę o dofinansowanie projektu z Wojewódzkim Urzędem Pracy. Celem projektu jest poprawa jakości wsparcia udzielanego osobom bezrobotnym z terytorium województwa \`(...)\`, które są zainteresowane rozpoczęciem działalności gospodarczej. Uczestnicy projektu (osoby bezrobotne) mają możliwość przetestowania swojego pomysłu na działalność gospodarczą przy intensywnym wsparciu doradczo-szkoleniowym o charakterze bezpłatnym. Rezultatem końcowym udziału w projekcie będzie usamodzielnienie się Uczestnika projektu i założenie przez niego rzeczywistej działalności gospodarczej, prowadzonej na własny rachunek i na własne ryzyko, zarejestrowanej w odpowiednich urzędach.

W ramach projektu zawierana będzie trójstronna Umowa Szkoleniowa pomiędzy Wnioskodawcą (Inkubatorem), Bezrobotnym (Uczestnikiem) oraz Powiatowym Urzędem Pracy (PUP), w którym zarejestrowany jest Bezrobotny lub dwustronna umowa pomiędzy Wnioskodawcą (Inkubatorem) oraz Uczestnikiem. Po podpisaniu umowy Bezrobotny będzie otrzymywał stypendium szkoleniowe finansowane ze środków projektu lub ze środków Funduszu Pracy a po pozytywnym zakończeniu Szkolenia Bezrobotny otrzyma dodatkowe wsparcie finansowe w celu ułatwienia rozpoczęcia własnej działalności gospodarczej, określone na podstawie odrębnej umowy zawartej między Wnioskodawcą a Uczestnikiem.

Zgodnie z umową Uczestnik jest każdorazowo zobowiązany do uzyskania uprzedniej, pisemnej zgody Doradcy Wnioskodawcy na podjęcie jakichkolwiek czynności wobec podmiotów trzecich w ramach jego testowanej działalności gospodarczej. W trakcie szkolenia Uczestnik działa na rachunek i ryzyko Wnioskodawcy, który w ramach Szkolenia zobowiązuje się także wyodrębnić dla Uczestnika wewnętrzną księgowość, która będzie pełnić funkcję kontrolną nad wydatkami i przychodami oraz obrazować efektywność testowanej działalności. W trakcie realizacji projektu Uczestnik będzie odpłatnie wykonywał usługi lub dokonywał sprzedaży na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz innych odbiorców. Ponieważ w czasie szkolenia Uczestnik działa na rachunek i ryzyko Wnioskodawcy oraz do Wnioskodawcy będą wpływać wygenerowane przez Uczestnika środki pieniężne Wnioskodawca jako podatnik będzie zobligowany do wystawiania rachunków/faktur na żądanie kupującego lub usługobiorcy lub innych dokumentów (np. paragon, kp) potwierdzające dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi przez Uczestnika. W tym przypadku na rachunku/fakturze będą widnieć dane identyfikacyjne, w tym numer identyfikacyjny NIP Wnioskodawcy. Wystawione przez Wnioskodawcę faktury lub rachunki będą dokumentowały zawarcie transakcji, które faktycznie zostaną dokonane przez uczestnika szkolenia na rzecz osoby trzeciej. Faktury/rachunki będą odzwierciedlać faktyczną kwotę transakcji. W każdym przypadku świadczenia usług lub dostawy towarów uczestnik szkolenia świadczyć będzie te czynności w imieniu i na rachunek Wnioskodawcy. W ramach I tury szkolenia faktury/rachunki dotyczą produktów/usług jak: ręcznie robiona biżuteria, ręcznie malowana porcelana, usługi projektowania i aranżacji wnętrz. Wystawione dokumenty potwierdzające sprzedaż przez Uczestników będą ewidencjonowane w księgach rachunkowych Wnioskodawcy, ale nie będą wpisywane do Ewidencji Sprzedaży VAT prowadzonej przez Wnioskodawcę, a tym samym nie będą wykazywane w miesięcznych deklaracjach VAT-7. Wszystkie materiały/towary zakupione przez Wnioskodawcę w powyższym celu są udokumentowane fakturami lub rachunkami wystawionymi na Wnioskodawcę. Wygenerowane środki pieniężne w fazie testowania działalności gospodarczej będą wpływały do Wnioskodawcy, które jako przychód wygenerowany w ramach realizowanego projektu podlegać będą zwrotowi.

Wątpliwość Wnioskodawcy dotyczy ustalenia czy sprzedaż dokonana w imieniu Wnioskodawcy przez Uczestników projektu na rzecz osób trzecich podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i czy tym samym Wnioskodawca winien ją ujmować w prowadzonych rejestrach sprzedaży i deklaracji VAT-7.

Wnioskodawca stwierdza we wniosku, że Stowarzyszenie pomimo „firmowania” działań Uczestników projektu nie występuje w charakterze podatnika podatku VAT prowadzącego samodzielną działalność gospodarczą, gdyż poprzez realizację projektu Wnioskodawca świadczy cele statutowe, a te działania z kolei nie mają charakteru działalności gospodarczej zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy. Ponadto Wnioskodawca podkreśla, że nie może czerpać żadnych korzyści z wygenerowanych przez Uczestników przychodów, bowiem muszą być one w całości zwrócone do Instytucji Pośredniczącej.

Zdaniem tut. Organu użycie przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 określenia „bez względu na cel i rezultat” oznacza, że działalność gospodarcza podatnika VAT może, lecz wcale nie musi być nakierowana na osiągnięcie zysku, gdyż w jej ramach podatnik może dążyć do osiągnięcia celów innych niż zarobkowe. Tym samym podatnikiem VAT mogą być również podmioty typu non profit, realizując np. zadania oświatowe, zdrowotne, kulturalne, charytatywne itp., przy czym opodatkowaniu mogą podlegać jedynie takie czynności tych podatników, działających w tym charakterze, które są realizowane pod tytułem odpłatnym.

Jak wskazano powyżej Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej i statutowej dokonuje rozliczenia VAT naliczonego na zasadach ogólnych. Wnioskodawca nabywa wszystkie materiały/towary służące do wykonania produktu/usługi przez uczestników szkolenia (zakup materiałów niezbędnych do wykonania usługi, towarów, drobnych narzędzi, sprzętów, itp) ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie projektu. Wszystkie materiały/towary zakupione przez Stowarzyszenie … w powyższym celu są udokumentowane fakturami lub rachunkami wystawionymi na Wnioskodawcę. Następnie uczestnicy w ramach szkolenia odpłatnie wykonują usługi lub dokonują sprzedaży towarów na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz innych odbiorców w imieniu i na rachunek Wnioskodawcy.

Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że kluczową rolę w rozwiązaniu wskazanego we wniosku problemu odgrywają powołane wyżej przepisy art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT regulujące zagadnienie podatnika podatku VAT oraz prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W okolicznościach przedstawionych we wniosku istotną rolę pełni fakt, że Wnioskodawca nabywa materiały niezbędne do wykonania przez uczestników usług i wyrobów (towary, drobne narzędzia, sprzęt), z zamiarem wykonania przy ich użyciu towarów lub usług i ich sprzedaży na rzecz osób trzecich (nabywców).

Jednocześnie zaznaczyć należy, że Wnioskodawca, wbrew temu co twierdzi we wniosku, działa w tym zakresie na zasadzie całkowitej samodzielności. Nikt bowiem nie zmuszał Wnioskodawcy do uczestnictwa w takim projekcie. Przystąpienie do realizacji projektu jest jak wynika z wniosku kwestią umowną, a zatem dobrowolną, tym samym podpisując umowę Wnioskodawca zgodził się na wszystkie warunki z niej wynikające. Tak więc zarówno zakupów jak i sprzedaży Wnioskodawca dokonuje z własnej woli, we własnym imieniu i na własny rachunek. Uczestnicy projektu działają w przedmiotowej sprawie niejako w roli „pracowników” Wnioskodawcy i za wyłącznym zezwoleniem Wnioskodawcy, na jego rachunek i ryzyko, zatem wszelkie podejmowane przez nich działania wobec osób trzecich są w istocie na gruncie ustawy o VAT działaniami Wnioskodawcy wypełniającymi definicję działalności gospodarczej z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Zatem zostaną spełnione przesłanki wynikające z art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, dlatego nie można uznać, planowanej sprzedaży za czynności dokonywane poza sferą działalności gospodarczej. Tym bardziej, że jak wskazał Wnioskodawca, jako podatnik VAT czynny będzie zobligowany do wystawiania rachunków/faktur na żądanie kupującego lub usługobiorcy potwierdzające dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi przez Uczestnika. Ponadto na rachunku/fakturze będą widnieć dane identyfikacyjne, w tym numer identyfikacyjny NIP Wnioskodawcy a wystawione przez Wnioskodawcę faktury lub rachunki będą dokumentowały zawarcie transakcji, które faktycznie zostaną dokonane przez uczestnika szkolenia na rzecz osoby trzeciej. Zatem faktury/rachunki będą odzwierciedlać faktyczną kwotę transakcji.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Zatem faktura jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie określonej transakcji sprzedaży dokonanej przez podatnika podatku VAT.

W myśl art. 106 ust. 4 ustawy o VAT podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.

Obowiązek wystawiania faktur określony w art. 106 ust. 1 ustawy został sprecyzowany w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r. Nr 68, poz. 360 ze zm.), zgodnie z którym fakturę wystawia zarejestrowany podatnik VAT czynny.

Z powyższych przepisów wynika zatem, iż fakturę wystawia sprzedawca będący podatnikiem podatku od towarów i usług, w celu udokumentowania dokonanej sprzedaży towarów lub świadczonych usług. W przypadku natomiast gdy sprzedaż jest dokonywana na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, sprzedawca obowiązany jest wystawić fakturę VAT jedynie w sytuacji, gdy nabywcy tego zażądają.

Jednocześnie zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

W związku z powyższym w sytuacji sprzedaży przez uczestników projektu towarów lub świadczenia usług w imieniu, na rachunek i ryzyko Wnioskodawcy, Wnioskodawca będzie występował w charakterze podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Tym samym planowana przez Wnioskodawcę sprzedaż przez uczestników projektu towarów lub usług będzie miała charakter działalności gospodarczej Wnioskodawcy w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT z zastosowaniem stawek właściwych dla przedmiotu sprzedaży.

Jednocześnie należy podkreślić, że bez wpływu na sprawę pozostaje fakt, że Wnioskodawca jest zobowiązany do zwrotu uzyskanego ze sprzedaży towarów lub usług przychodu.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 2 ustawy o VAT czynności określone w art. 5 ust. 1 (w tym więc odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług) podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków i form określonych przepisami prawa. Zatem obowiązek zwrotu otrzymanych środków pieniężnych w przedmiocie działalności Wnioskodawcy nie wyklucza obowiązku opodatkowania czynności odpłatnej dostawy towarów i usług.

Jak już wskazano wyżej działalnością gospodarczą jest również działalność nieprzynosząca zysku, a jednocześnie dokonywaną przez Wnioskodawcę sprzedaż należy uznać za odpłatną, gdyż istnieje związek pomiędzy dostarczonym przez Wnioskodawcę towarem lub usługą a zapłatą jakiej będzie Wnioskodawca żądał od nabywcy. Mamy tu zatem do czynienia z wynagrodzeniem przekazanym przez nabywcę Wnioskodawcy za konkretny towar lub usługę.

Odnosząc się do kwestii ujęcia ww. czynności przez Wnioskodawcę ewidencji sprzedaży należy zauważyć, iż zgodnie z art. 109 ust. 3 cyt. ustawy o VAT, podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 i 82 ust. 3 oraz zwolnionych od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9, są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą:

1.  kwoty określone w art. 90,
2.  dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania,
3.  wysokość podatku należnego,
4.  kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego oraz kwotę podatku, podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu,
5.  oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej,

a w przypadkach określonych w art. 120 ust. 15, art. 125, 134, 138 - dane określone tymi przepisami niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.

Ustawodawca powyższym przepisem art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, nakłada na podatnika obowiązek prowadzenia ewidencji zawierającej dane niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej, obejmującej m.in. dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania oraz wysokość podatku należnego. Wprawdzie ustawodawca nie określił formy w jakiej ewidencja powinna być prowadzona, ale istotne jest aby zawierała wszystkie wymienione w powyższym przepisie elementy.

Ewidencja jest odzwierciedleniem stanu rzeczywistego, winna zatem obejmować wszystkie dokonane przez podatnika czynności podlegające opodatkowaniu jak i dane dotyczące podatku naliczonego podlegającego odliczeniu. Dane, które podatnik wpisuje do deklaracji podatkowej składanej w urzędzie skarbowym stanowią odzwierciedlenie danych wynikających z prowadzonej przez niego ewidencji sprzedaży i ewidencji zakupów VAT.

Stosownie do postanowienia art. 112 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2013r., podatnicy są obowiązani przechowywać ewidencje prowadzone dla celów rozliczania podatku oraz wszystkie dokumenty, w szczególności faktury, związane z tym rozliczaniem do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 33 i 33b.

W celu wykonania tego obowiązku, stosownie do art. 99 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10 i art. 133.

Z przepisów powyższych wynika, że podatnik podatku od towarów i usług, w celu wykonania ciążącego na nim obowiązku rozliczenia podatku za dany okres rozliczeniowy, winien złożyć deklarację podatkową, w której winien ująć wszystkie czynności, co do których obowiązek podatkowy powstał w okresie, którego dotyczy ta deklaracja.

Tym samym Wnioskodawca dokonując jako podatnik VAT odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług winien w świetle ww. przepisu art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, prowadzić własną ewidencję w oparciu o zebraną w tych celach dokumentację, co - pod warunkiem prowadzenia jej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa - umożliwia prawidłowe rozliczenie podatku od towarów i usług w składanych deklaracjach podatkowych.

Przechodząc natomiast do oceny stanowiska Wnioskodawcy w zakresie prawa do odliczenia podatku z tytułu ponoszonych wydatków w ramach realizowanego projektu należy zauważyć, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Z kolei art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT wskazuje, iż kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:

1.  z tytułu nabycia towarów i usług,
2.  potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego,
3.  od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu

\-z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4.

Z treści powyższych przepisów wynika, że odliczenie podatku naliczonego przysługuje tylko zarejestrowanym, czynnym podatnikom podatku od towarów i usług, jeżeli nabyte towary i usługi służą czynnościom opodatkowanym, tzn. czynnościom, które generują podatek należny. Natomiast prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony nie przysługuje m.in. przy nabyciu towarów i usług:

1.  wykorzystywanych do czynności nieobjętych zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług (tzn. niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem),
2.  wykorzystywanych do czynności wprawdzie podlegających zakresowi opodatkowania podatkiem od towarów i usług, niemniej jednak na podstawie przepisów szczególnych zwolnionych od tego podatku.

Należy podkreślić, iż ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, na określonych zasadach pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m. in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

W myśl powołanych wyżej przepisów, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

W świetle powyższego w zakresie w jakim nabywane towary i usługi będą służyły czynnościom opodatkowanym Wnioskodawca będzie miał prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy oceniane całościowo należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Nadmienia się, że niniejsza interpretacja indywidualna traci swoją ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.