Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/423-173/08-2/HS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2008-06-17
Teza: Czy wniesienie przez Spółkę udziałów (akcji) do zamkniętego funduszu inwestycyjnego, w zamian za przeniesienie własności udziałów (akcji) Spółki skutkuje powstaniem przychodu na gruncie ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) w momencie otrzymania certyfikatów inwestycyjnych, czy dopiero w momencie ich późniejszego zbycia?
Słowa kluczowe: akcja; certyfikaty-certyfikat inwestycyjny; fundusz; fundusz-fundusz inwestycyjny; przychód; przychód-moment powstania przychodów; przychód-opodatkowanie przychodu; przychód-powstanie przychodu; przychód-przychód podlegający opodatkowaniu; udział; udział-udział kapitałowy-udział kapitałowy spółki; zbycie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Spółki akcyjnej, przedstawione we wniosku z dnia 12 marca 2008 r. (data wpływu 17.03.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie opodatkowania wniesienia udziałów (akcji) do zamkniętych funduszy inwestycyjnych – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 marca 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie opodatkowania wniesienia udziałów (akcji) do zamkniętych funduszy inwestycyjnych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka zamierza objąć udziały w jednym z zamkniętych funduszy inwestycyjnych działających na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546). W zamian za certyfikaty funduszu inwestycyjnego, Spółka wniesie posiadane przez siebie udziały (akcje).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy wniesienie przez Spółkę udziałów (akcji) do zamkniętego funduszu inwestycyjnego, w zamian za przeniesienie własności udziałów (akcji) Spółki skutkuje powstaniem przychodu na gruncie ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) w momencie otrzymania certyfikatów inwestycyjnych, czy dopiero w momencie ich późniejszego zbycia?

Zdaniem Wnioskodawcy, wniesienie udziałów (akcji) do zamkniętego funduszu inwestycyjnego w zamian za wydanie pakietu certyfikatów inwestycyjnych nie skutkuje powstaniem przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w momencie objęcia certyfikatów. Przychód taki pojawi się dopiero w momencie zbycia tych certyfikatów.

Zdaniem Spółki, wniesienie udziałów (akcji) do zamkniętego funduszu inwestycyjnego w zamian za wydanie pakietu certyfikatów inwestycyjnych, nie skutkuje powstaniem przychodów z któregokolwiek z powyższych tytułów. W szczególności, przeniesienie na fundusz udziałów i akcji w zamian za certyfikaty inwestycyjne nie podlega opodatkowaniu z uwagi na fakt, iż nie jest czynnością związaną z:

1.  otrzymaniem udziałów o określonej wartości w związku z wniesieniem udziałów i akcji w postaci wkładu niepieniężnego (aportu) do spółki prawa handlowego (art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych),
2.  uzyskaniem przychodu należnego z tytułu odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych (art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

Ad. a)

Wniesienie udziałów (akcji) do funduszu inwestycyjnego w zamian za certyfikaty inwestycyjne nie może być utożsamiane z otrzymaniem – w zamian za aport – udziałów o określonej wartości nominalnej w spółce kapitałowej. Aport jest instytucją prawa handlowego szczegółowo uregulowaną w Kodeksie spółek handlowych. Wniesienie aportu ma na celu pokrycie kapitału zakładowego w spółce i jest podporządkowane ściśle określonej procedurze. W zamian za aport, podmiot wnoszący nabywa szereg uprawnień o charakterze korporacyjnym, w spółce którą wyposażył w kapitał. Tryb dokonywania wpłat do funduszu inwestycyjnego, w celu objęcia certyfikatów uczestnictwa w funduszu nie jest regulowany przepisami Kodeksu spółek handlowych – podlega wyłącznie przepisom ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ponadto, biorąc pod uwagę fakt, że fundusz inwestycyjny nie jest spółką kapitałową, wniesienie udziałów (akcji) w tym trybie nie skutkuje również otrzymaniem udziałów w spółce kapitałowej. Czyli otrzymanie certyfikatów funduszu w zamian za udziały i akcje w spółkach nie może być traktowane jako aport podlegający opodatkowaniu na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Ad. b)

W odróżnieniu od umów sprzedaży lub zamiany w rozumieniu kodeksu cywilnego na dzień wniesienia udziałów (akcji) do funduszu inwestycyjnego w zamian za certyfikat inwestycyjny nie skutkuje powstaniem przychodu należnego po stronie zbywającego.

Na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych, w momencie dokonania wpłat uczestników funduszu na certyfikaty inwestycyjne dochodzi do przejścia własności papierów wartościowych lub udziałów (a więc do ich zbycia). Właścicielem tych papierów wartościowych lub udziałów staje się pośredniczące przy wpłatach towarzystwo funduszy inwestycyjnych, a z chwilą zarejestrowania funduszu inwestycyjnego sam fundusz. Wnoszący wpłaty (wkłady) do funduszu uzyskuje natomiast certyfikat inwestycyjny. Pomimo, że operacja wniesienia udziałów lub akcji do funduszu stanowi transfer aktywów oparty na przepisach ustawy o funduszach inwestycyjnych (a więc zbycie), to jednak na dzień wniesienia nie skutkuje powstaniem należności uczestnika wobec funduszu. W szczególności: uczestnik może dochodzić od funduszu spełnienia świadczenia należnego – spłaty ceny wykupu certyfikatu, uczestnik może określić wartość pieniężną przysługującej mu należności – odpowiadającą wartości aktywów netto funduszu przypadającej na dany certyfikat na dzień zapłaty.

W związku z powyższym, zdaniem Spółki, dopiero od dnia wykupu (umorzenia) certyfikatu można mówić o uzyskaniu przez Spółkę przychodu należnego z tytułu zbycia udziałów (akcji). Ustawodawca wprowadził do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przepis dotyczący opodatkowania aportów wprowadzonych do spółek kapitałowych, natomiast nie zdecydował się na wprowadzenie analogicznego przepisu przewidującego opodatkowanie wniesienia udziałów (akcji) do funduszu w spółkach w zamian za wydanie certyfikatów inwestycyjnych, w związku z powyższym zdarzenie to należy uznać za neutralne na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Z kolei art. 12 ust. 1 pkt 4a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi, iż do przychodów uczestników funduszy inwestycyjnych zalicza się „otrzymane dochody funduszu, w przypadku gdy statut przewiduje wypłacenie tych dochodów bez odkupywania jednostek uczestnictwa albo wykupywania certyfikatów inwestycyjnych”. Zdaniem Spółki, przepis ten w sposób bezpośredni wskazuje, że w zamiarze ustawodawcy uzyskanie przez podatnika przychodów z tytułu uczestnictwa w funduszu kapitałowym następuje z chwilą spieniężenia posiadanych certyfikatów uczestnictwa (zasadniczo z chwilą odkupienia certyfikatów przez fundusz). Tylko w drodze wyjątku – tj. w sytuacji gdy statut funduszu przewiduje dystrybucję zysków uczestnikom kapitałowym, przychody mogą być rozpoznane wcześniej, tj. w sytuacji wypłaty przez fundusz dochodów bez odkupywania/umorzenia jednostek uczestnictwa. Z uwagi na powyższe, Spółka stoi na stanowisku, że wniesienie udziałów do funduszu inwestycyjnego w zamian za certyfikaty inwestycyjne na dzień ich wniesienia jest neutralne z punktu widzenia ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Opodatkowanie będzie miało miejsce dopiero w momencie uzyskania dochodu ze zbycia lub odkupienia certyfikatów.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27.05.2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz.1546) możliwe jest nabycie jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych poprzez wpłaty w postaci zdematerializowanych papierów wartościowych, czy też w postaci udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Przepis art. 2 pkt 34 w/w ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych – rozumie się przez to papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, z wyłączeniem instrumentów pochodnych. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538), papierami wartościowymi są:

1.  akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
2.  inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).

Zwrócić należy uwagę, iż w powyższym przepisie „akcje” i „certyfikaty inwestycyjne” wymieniono jako odrębne papiery wartościowe, zatem nie są one wzajemnie tożsame. „Akcja” to papier wartościowy, dokument stwierdzający udział w kapitale spółki akcyjnej i prawo do uczestniczenia w jej dochodach (zobacz: Mały Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., Warszawa 1993). Natomiast certyfikat inwestycyjny to papier wartościowy emitowany przez zamknięte fundusze inwestycyjne.

Jednocześnie zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m. in. nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny. W myśl przytoczonego wyżej przepisu wniesienie wpłaty w postaci udziałów (akcji) w spółkach obejmowane w funduszu inwestycyjnym certyfikaty inwestycyjne, nie będzie stanowić przychodu (mimo, że następuje przeniesienie własności na fundusz w zamian za korzyść majątkową w postaci certyfikatów inwestycyjnych), ponieważ Spółka nie rozpozna przychodu w dacie wniesienia akcji do funduszu w zamian za certyfikaty inwestycyjne, a co za tym idzie nie rozpozna także dochodu bądź straty z tej transakcji, zatem nie powstanie z tego tytułu zobowiązanie podatkowe.

Mając na uwadze przedstawione powyższe argumenty, wniesienie posiadanych przez Spółkę udziałów do funduszu inwestycyjnego zamkniętego nie powoduje powstania obowiązku podatkowego i dlatego Spółka nie jest zobowiązana do rozpoznawania przychodu w dacie opłacenia certyfikatów wnoszonymi udziałami (akcjami). Przychód z przedmiotowej transakcji wystąpi dopiero w momencie dokonania obrotu certyfikatami inwestycyjnymi, tj. w chwili ich odpłatnego zbycia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 ze zm.), fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

Stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ww. ustawy, wpłaty do funduszu inwestycyjnego są dokonywane w formie pieniężnej.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, do funduszu inwestycyjnego mogą być wniesione:

1.  zdematerializowane papiery wartościowe - jeżeli statut funduszu tak stanowi lub
2.  inne niż zdematerializowane papiery wartościowe, lub udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością - jeżeli ustawa oraz statut funduszu tak stanowią.

Natomiast w myśl art. 7 ust. 4 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o wpłatach, rozumie się przez to również wniesienie do funduszu papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, o których mowa w ust. 2. Zatem wniesienie papierów wartościowych do funduszu inwestycyjnego jest równoznaczne z wpłatą do tego funduszu. Tym samym własność wnoszonych papierów wartościowych przenoszona jest na fundusz inwestycyjny.

W myśl art. 28 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, w przypadku wpłat do funduszu inwestycyjnego, dokonywanych w innych niż zdematerializowane papierach wartościowych lub w udziałach w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, osoba zapisująca się na certyfikaty inwestycyjne przenosi, w drodze umowy, zgodnie z odrębnymi przepisami, prawa z tych papierów lub udziałów na towarzystwo oraz składa u depozytariusza kopię tej umowy, a w przypadku papierów wartościowych, także te papiery lub, jeżeli papiery wartościowe nie mają formy dokumentu, dokument potwierdzający ich posiadanie wydany na podstawie właściwych przepisów.

Zgodnie z art. 128 ust. 1 ww. ustawy, statut funduszu inwestycyjnego zamkniętego może przewidywać dokonywanie wpłat na certyfikaty inwestycyjne papierami wartościowymi lub udziałami w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. W tym przypadku, papiery wartościowe i udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością będą wyceniane według metody przyjętej przez fundusz dla wyceny aktywów netto (art. 128 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych). W momencie wniesienia papierów wartościowych lub udziałów w spółce z o. o. do funduszu ustalana jest ich wartość pieniężna, która stanowi de facto cenę, po której owe papiery są zbywane.

Powołane regulacje ustawy o funduszach inwestycyjnych wskazują, iż wpłata do funduszu inwestycyjnego w postaci papierów wartościowych lub udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi szczególną formę ich zbycia. Przemawia za tym także fakt, iż w odniesieniu do udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, wniesienie ich do funduszu związane będzie z obowiązkiem zachowania wymogów przewidzianych przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), regulującymi m.in. kwestię formy prawnej zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 180 Kodeksu spółek handlowych), jak również zawiadomienia spółki o fakcie zbycia udziałów (art. 187 § 1 Kodeksu spółek handlowych).

Reasumując, poprzez wniesienie papierów wartościowych lub udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością do funduszu inwestycyjnego, w zamian za certyfikaty uczestnictwa, dochodzi do ich zbycia na rzecz funduszu oraz do jednoczesnego nabycia innych papierów wartościowych, tj. certyfikatów inwestycyjnych. Stosownie do tego należy ocenić skutki tej transakcji w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 13 i 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.

Podatek dochodowy od osób prawnych jest ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem – źródłem dochodu – jest tylko ta wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa. Wartościami pieniężnymi są aktywa finansowe stanowiące substytut pieniądza. Do tych aktywów zalicza się w pierwszym rzędzie papiery wartościowe, np. certyfikaty inwestycyjne (art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi /Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm./). W przypadku wartości pieniężnych, uznaje się je za przychód w momencie ich fizycznego wręczenia lub postawienia do dyspozycji podatnika.

Z opisanego zdarzenia przyszłego wynika, iż Spółka zamierza wnieść do zamkniętego funduszu inwestycyjnego będące w jej posiadaniu udziały (akcje). W zamian za to, Spółka uzyska certyfikaty inwestycyjne.

W związku z powyższym, Spółka dokona przeniesienia prawa własności do udziałów (akcji) na zamknięty fundusz inwestycyjny. Zatem dojdzie w tym przypadku do ich odpłatnego zbycia, bowiem w zamian za wniesione (zbyte) udziały (akcje) Spółka uzyska wartość pieniężną w postaci certyfikatów inwestycyjnych wydanych przez zamknięty fundusz inwestycyjny. Zbycie udziałów (akcji) stanowić będzie więc przychód podatkowy dla Spółki.

Reasumując powyższe wyjaśnienia, należy stwierdzić, iż wniesienie przez Spółkę udziałów (akcji) do zamkniętego funduszu inwestycyjnego skutkuje powstaniem przychodu z tytułu ich zbycia – stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – w momencie otrzymania certyfikatów inwestycyjnych. Innymi słowy wartość pieniężna nabywanych certyfikatów inwestycyjnych stanowi przychód Spółki.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.