Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB5/4510-244/15-5/AS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-06-03
Teza: Możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków w postaci dotacji, związanych z funkcjonowaniem Centrum Rozliczeń (pytanie nr 3)
Słowa kluczowe: dotacja; koszt-koszty uzyskania przychodów; likwidacja; odpowiedzialność-odpowiedzialność cywilna; rozliczanie (rozliczenia); spółki-spółka kapitałowa; szkody; ubezpieczenia
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 16 marca 2015 r. (data wpływu 19 marca 2015 r.), uzupełnionym pismem z dnia 24 kwietnia 2015 r. (data nadania 27 kwietnia 2015 r., data wpływu 29 kwietnia 2015 r.) na wezwanie z dnia 15 kwietnia 2015 r. Nr IPPB6/4510-244/15-2/AS (data nadania 16 kwietnia 2015 r., data odbioru 20 kwietnia 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków w postaci dotacji, związanych z funkcjonowaniem Centrum Rozliczeń (pytanie nr 3) – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 marca 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie:

*   możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wynagrodzenie wypłacone przez Spółkę z tytułu świadczenia usług BLS na jego rzecz przez inny zakład ubezpieczeń w związku z zajściem zdarzenia ubezpieczeniowego określonego w umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdu mechanicznych zakładu ubezpieczeń sprawcy szkody o określenia momentu poniesienia tego kosztu (pytanie nr 1 i 2),

*   możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków w postaci dotacji, związanych z funkcjonowaniem Centrum Rozliczeń (pytanie nr 3).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenia przyszłe.

Wnioskodawca, będący spółką z siedzibą zarejestrowaną na terytorium Polski, jest podmiotem wykonującym działalność ubezpieczeniową na podstawie ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 950) dalej: „uDU”, na podstawie stosownego zezwolenia.

Wnioskodawca, zgodnie z art. 3 uDU świadczy na rzecz swoich klientów usługi ubezpieczeniowe polegające na oferowaniu i udzielaniu ochrony ubezpieczeniowej na wypadek wystąpienia skutków zdarzeń losowych.

W rezultacie, w przypadku wystąpienia zdarzenia losowego określonego w umowie ubezpieczenia, Wnioskodawca jest zobowiązany do wypłacenia odszkodowania na rzecz podmiotu (tj. zasadniczo poszkodowanego), któremu przysługuje roszczenie.

W przypadku ubezpieczeń komunikacyjnych od odpowiedzialności cywilnej (OC), podmiot będący poszkodowanym w zdarzeniu komunikacyjnym zgłasza roszczenie o odszkodowanie do sprawcy lub ubezpieczyciela udzielającego ochrony ubezpieczeniowej z tytułu wystąpienia zdarzeń komunikacyjnych objętych zakresem ochrony ubezpieczeniowej. Na tej podstawie, zakład ubezpieczeń sprawcy wypadku, po przeanalizowaniu zdarzenia i uznaniu przedmiotowego roszczenia, dokonuje stosownej rekompensaty na rzecz poszkodowanego w zdarzeniu komunikacyjnym. Powyższy proces stanowi czynność likwidacji szkody, będącą elementem usługi ubezpieczeniowej.

Wnioskodawca planuje wprowadzić do swojej oferty usługi bezpośredniej likwidacji szkód wykonywane na rzecz zakładu ubezpieczeń sprawcy danego zdarzenia komunikacyjnego (dalej: „BLS”).

Celem wprowadzenia usługi BLS jest zapewnienie przez Wnioskodawcę świadczenia lepszej jakości usług oraz większej konkurencyjności oferty Spółki. Powyższe wyrażą się przez to, iż z założenia BLS znacznie uprości proces likwidacji szkody. W tym celu Wnioskodawca planuje zawrzeć z innymi zakładami ubezpieczeń umowę wielostronną o współpracy w zakresie bezpośredniej likwidacji szkód z umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (dalej: „Umowa”). Umowa zawarta będzie na czas nieokreślony.

Rozwiązanie Umowy możliwe będzie tylko na podstawie wypowiedzenia. Rozliczenie między stronami Umowy następować będzie w określonych w Umowie okresach.

Na podstawie wskazanej wyżej Umowy Wnioskodawca oraz pozostałe zakłady ubezpieczeń - strony Umowy zobowiązują się do współpracy polegającej na wzajemnym zlecaniu sobie usług likwidacji szkód majątkowych z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (tj. wykonywania czynności ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 2 uDU oraz ust. 4 pkt 2 i ust 5 pkt 1i 2 uDU) oraz na rozliczaniu w ustalonym okresie rozliczeniowym należności z tego tytułu.

Usługa BLS wykonywana będzie zasadniczo przez zakład ubezpieczeń poszkodowanego, w imieniu i na rzecz Wnioskodawcy, na podstawie stosownego pełnomocnictwa udzielonego przez Spółkę.

Istotą BLS będzie podejmowanie przez inne zakładów ubezpieczeń na rzecz Wnioskodawcy czynności wskazanych w powyżej wymienionych zapisach, tj. m.in.:

*   ustalania przyczyny i okoliczności powstałego zdarzenia losowego;

*   ustalenia rozmiaru szkód oraz wysokości odszkodowań należnych poszkodowanym z umów OC;

*   składania oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowanie należne z tytułu umów OC;

*   wypłacania odszkodowań należnych z tytułu umów OC.

Zgodnie z postanowieniami Umowy, z tytułu świadczenia usług BLS, na rzecz innego zakładu ubezpieczeń - strony Umowy, Spółka będzie wypłacała wynagrodzenie, które będzie obejmowało:

*   wynagrodzenie odszkodowawcze (niezryczałtowane albo zryczałtowane), za dokonanie likwidacji szkody i odszkodowanie wypłacone na rzecz klientów innego zakładu ubezpieczeń, którzy zostali poszkodowani przez sprawcę będącego klientem Wnioskodawcy,

*   zryczałtowaną kwotę wynagrodzenia z tytułu kosztów likwidacji.

Ponadto, Umowa przewiduje, że zakłady ubezpieczeń będące stronami Umowy będą pokrywały koszty funkcjonowania Centrum Rozliczeń prowadzonego przez Izbę. Formą finansowania będzie dotacja, o której mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Zgodnie z Umową, zadaniem Centrum Rozliczeń będzie wspomaganie zakładów ubezpieczeń - stron Umowy w realizacji Umowy, w szczególności wspomaganie procesu rozliczeń Stron, poprzez:

1.  umożliwienie i nadzorowanie wymiany danych niezbędnych do rozliczeń stron transakcji;
2.  sporządzanie analiz statystycznych.

Dodatkowo zgodnie z Umową Centrum Rozliczeń będzie udostępniało zakładom ubezpieczeń - Stronom Umowy program komputerowy dedykowany do wspomagania wzajemnych rozliczeń Stron w systemie BLS, służący w szczególności do ustalania:

1.  górnej granicy rozliczenia ryczałtowego;
2.  liczby ryczałtów odszkodowawczych i progów ryczałtów odszkodowawczych;
3.  ustalania kwot ryczałtów odszkodowawczych.

W związku ze stwierdzonymi brakami formalnymi wniosku ORD-IN Wnioskodawca został wezwany pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. Nr IPPB5/4510-244/15-2/AS do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie odebrano w dniu 20 kwietnia 2015 r., zatem termin do jego uzupełnienia mijał z dniem 27 kwietnia 2015 r.

W tym czasie Wnioskodawca pismem z dnia 24 kwietnia 2015 r. (data nadania 27 kwietnia 2015 r., data wpływu 29 kwietnia 2015 r.) uzupełnił braki formalne wniosku ORD-IN stosownie do treści ww. wezwania i doprecyzował opisane we wniosku zdarzenie przyszłe, wskazując że:

*   Usługa bezpośredniej likwidacji szkód (tzw. BLS) polega na likwidacji szkody (zgromadzenia pełnej dokumentacji dotyczącej ustalenia odpowiedzialności cywilnej za zdarzenie i wysokości odszkodowania oraz wypłata kwoty stanowiącej kompensatę), nie przez ubezpieczyciela sprawcy (ubezpieczyciela, z którym zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych tzw. OC podmiot odpowiedzialny za powstałą szkodę), lecz przez ubezpieczyciela, z którym umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych tzw. OC zawarł poszkodowany.
*   Wszczęcie procesu likwidacji szkody w trybie bezpośredniej likwidacji szkody inicjuje poszkodowany zgłaszając szkodę do własnego ubezpieczyciela z którym zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (tzw. OC), a nie do ubezpieczyciela sprawcy zdarzenia. Umowa - Porozumienie zawarta pomiędzy ubezpieczycielami, którzy przystępują do likwidacji szkód w trybie bezpośredniej likwidacji szkód, określa przedmiotowy zakres szkód likwidowanych w tym trybie np. wyłączone są szkody na osobie, szkody powstałe w następstwie zdarzeń mających miejsce poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, szkody, których wartość według wstępnego oszacowania przekracza ustaloną wysokość itd. W trybie BLS nie są likwidowane szkody w sytuacji, w której ubezpieczyciel sprawcy lub ubezpieczyciel poszkodowanego nie są stroną Porozumienia.
*   Bezpośrednia likwidacja szkód może być realizowana również w tzw. wersji produktowej - czyli ubezpieczyciel może oferować własnym klientom rozszerzenie ochrony ubezpieczeniowej w ubezpieczeniu OC o likwidację szkód, za które odpowiedzialność cywilną ponoszą inne podmioty, ubezpieczone w zakresie odpowiedzialności cywilnej u innych ubezpieczycieli. Taki rozszerzony zakres ochrony może być świadczony również w ramach ubezpieczenia autocasco za dodatkową składkę lub bez niej.
*   Z tytułu likwidacji szkody objętej systemem BLS zakład ubezpieczeń będzie ponosił bezpośrednie i pośrednie koszty związane z wykonywaniem czynności określonych w art. 3 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 pkt 2, 3 i 5 i ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, w tym: wynagrodzenia wraz z narzutami, koszty ekspertyz i atestów związanych z oceną zaistniałej szkody, koszty obsługi procesu likwidacji szkody, wypłaty odszkodowania, postępowań regresowych i windykacyjnych, tj. dokładnie takie, jak w związku z likwidacją szkód własnych.
*   Zgodnie z § 45-47 Umowy o współpracy w zakresie bezpośredniej likwidacji szkód, którą przekazujemy w załączeniu, z tytułu likwidacji szkody objętej systemem BLS zakładowi ubezpieczeń poszkodowanego przysługuje od ubezpieczyciela sprawcy wynagrodzenie w przypadku:
    1.  wypłaty odszkodowania:
        1.  ryczałt kosztowy - zryczałtowana kwota kosztów likwidacji ustalona na kwotę 250 zł,
        2.  ryczałt odszkodowawczy - średnia arytmetyczna kwot wypłaconych odszkodowań znajdujących się w danym przedziale kwotowym,
        3.  wynagrodzenie niezryczałtowane - kwota równa wysokości wypłaconego odszkodowania. Wynagrodzenie nieryczałtowe przysługuje w przypadkach, gdy kwota wypłaconego odszkodowania przekroczyła ustaloną górną granicę rozliczenia ryczałtowego lub ubezpieczycielowi sprawcy przysługuje prawo do wystąpienia z regresem nietypowym lub roszczeniem zwrotnym w przypadku solidarnej odpowiedzialności lub wielokrotnym ubezpieczeniem.
    2.  odmowy wypłaty odszkodowania:
        1.  ryczałt kosztowy - zryczałtowana kwota kosztów likwidacji ustalona na kwotę 250 zł,
        2.  ryczałt kosztowy 2 - zryczałtowana kwota kosztów likwidacji ustalona w oparciu o ryczałt odszkodowawczy liczony dla dolnego lub środkowego przedziału wynagrodzenia niezryczałtowanego.Ryczałt kosztowy 2 przysługuje ubezpieczycielowi poszkodowanego w przypadkach całkowitej odmowy wypłaty odszkodowania z powodu próby uzyskania nienależnego odszkodowania przez poszkodowanego.
*   Wysokość wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług BLS nie będzie znana TU w chwili wypłaty odszkodowania, bowiem miesięczne rozliczenia pomiędzy towarzystwami ubezpieczeń odbywają się z kwartalnym opóźnieniem (§ 1 Umowy o współpracy w zakresie bezpośredniej likwidacji szkód).
*   Program komputerowy dedykowany do wspomagania wzajemnych rozliczeń Stron w systemie BLS będzie stanowił informatyczną bazę danych w rozumieniu art. 220 ust. 2 pkt 7 ustawy o działalności ubezpieczeniowej.
*   Program komputerowy został stworzony wyłącznie na potrzeby „Umowy” i będą mogły z niego korzystać jedynie towarzystwa ubezpieczeniowe będące stroną „Umowy”.
*   Zadaniem Centrum Rozliczeń Izby jest wspomaganie wyłącznie Stron „Umowy” w jej realizacji z wykorzystaniem dedykowanego programu komputerowego zwanego „Aplikacja BLS”.
*   Koszty funkcjonowania Centrum Rozliczeń pokrywane przez Zakłady Ubezpieczeń będące stronami „Umowy” to utrzymanie i obsługa programu komputerowego „Aplikacja BLS”.
*   Wysokość dotacji finansującej funkcjonowanie Centrum Rozliczeń równa jest procentowemu udziałowi liczby spraw szkodowych prowadzonych przez Stronę „Umowy” w poprzednim kwartale. W roku 2015 równa jest procentowemu udziałowi Strony w składce przypisanej brutto z bezpośrednich ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, mierzonej stosunkiem przypisu składki brutto Strony za poprzedni kwartał do przypisu składki brutto przypisanej przez wszystkie Strony w tym kwartale.
*   Należności będą wpłacane przez Strony w okresach kwartalnych po przekazaniu informacji przez Centrum Rozliczeń o wysokości procentowego udziału Stron w pokryciu kosztów oraz kwocie dotacji za poprzedni kwartał.
*   Zobowiązani do wpłacania na rzecz Izby dotacji z tytułu funkcjonowania Centrum Rozliczeń są tylko Strony „Umowy”.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy wypłacone przez Wnioskodawcę wynagrodzenie, z tytułu świadczenia usług BLS na jego rzecz przez inny zakład ubezpieczeń w związku z zajściem zdarzenia ubezpieczeniowego określonego w umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, która była zawarta z Wnioskodawcą, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT będzie kosztem uzyskania przychodów Spółki w podatku CIT?
2.  W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze, czy wypłacone przez Wnioskodawcę wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług BLS na rzecz innego zakładu ubezpieczeń w związku z zajściem zdarzenia ubezpieczeniowego określonego w umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdu mechanicznych zakładu ubezpieczeń sprawcy szkody, w ramach usługi BLS, będą dla Spółki, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT, kosztami innymi niż bezpośrednio związane z uzyskaniem przychodów?
3.  Czy wydatki związane z finansowaniem Centrum Rozliczeń przez Wnioskodawcę mające formę dotacji umożliwiają uwzględnienie niniejszych wydatków w kosztach uzyskania przychodów?

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy analizy podatkowoprawnej w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków w postaci dotacji, związanych z funkcjonowaniem Centrum Rozliczeń (pytanie nr 3).

Wniosek w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wynagrodzenie wypłacone przez Spółkę z tytułu świadczenia usług BLS na jego rzecz przez inny zakład ubezpieczeń w związku z zajściem zdarzenia ubezpieczeniowego określonego w umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdu mechanicznych zakładu ubezpieczeń sprawcy szkody o określenia momentu poniesienia tego kosztu (pytanie nr 1 i 2), zostanie rozpatrzony w odrębnym rozstrzygnięciu.

Zdaniem Wnioskodawcy,

Ad. 3)

wydatki związane z finansowaniem Centrum Rozliczeń przez Wnioskodawcę mające formę dotacji stanowią koszty uzyskania przychodów.

Jak wskazywano już wyżej, zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 1 ustawy CIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy.

Analizując powyższy przepis w kontekście kwestii finansowania Centrum Rozliczeń należy stwierdzić, że wydatki ponoszone przez zakłady ubezpieczeń na utrzymanie Centrum Rozliczeń ponoszone będą w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Kwoty dotacji przeznaczone na utrzymanie infrastruktury odpowiedzialnej za sprawne rozliczanie wzajemnych należności zakładów ubezpieczeń z tytułu prowadzonej przez nie działalności ubezpieczeniowej, w rozumieniu przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej, nie budzą wątpliwości w zakresie pozostawania w związku z zachowaniem oraz zabezpieczeniem przychodów pochodzących z powyższego źródła.

Jednocześnie należy zauważyć, że wskazana dotacja nie została objęta zakresem przedmiotowym art. 16 ust. 1 ustawy CIT, wyliczającym w sposób enumeratywny kategorie wydatków niezaliczanych do kosztów uzyskania przychodów.

Tym samym, poniesiony przez zakłady ubezpieczeń koszt dotacji podlegać będzie, zdaniem Wnioskodawcy, zaliczeniu do kategorii kosztów uzyskania przychodów.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionych zdarzeń przyszłych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków w postaci dotacji, związanych z funkcjonowaniem Centrum Rozliczeń (pytanie nr 3), jest prawidłowe.

Tytułem wstępu należy wskazać, że zgodnie z art. 216 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 950 ze zm.) XYZ jest organizacją samorządu branżowego reprezentującą wszystkie zakłady ubezpieczeń działające w Polsce, które z mocy ustawy są członkami Izby.

Do podstawowych zadań XYZ określonych w art. 220 ustawy o działalności ubezpieczeniowej należy reprezentowanie i podejmowanie działań w celu ochrony wspólnych interesów członków Izby, współdziałanie w zapobieganiu zagrożeniom rynku ubezpieczeń, kształtowanie, upowszechnianie i czuwanie nad przestrzeganiem zasad uczciwej konkurencji i zasad etyki w działalności ubezpieczeniowej.

„Dotacja”, o której mowa w niniejszym wniosku, stosownie do art. 223 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 950 ze zm.) stanowi majątek Izby.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851, z późn. zm.), przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty; w wypadkach, o których mowa w art. 21 i 22, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

Dochodem jest, z zastrzeżeniem art. 10 i 11, nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą (art. 7 ust. 2 tej ustawy).

Ustalony w ww. sposób dochód może być przedmiotem zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przepis ten zawiera bowiem katalog dochodów wolnych od podatku. Innymi słowy, wyłącza z podstawy opodatkowania dochody uzyskane z tytułów w nim wymienionych.

Należy zauważyć, że w myśl art. 17 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku od osób prawnych, wolne od podatku są dochody związków zawodowych, społeczno-zawodowych organizacji rolników, izb rolniczych, izb gospodarczych, organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła, spółdzielczych związków rewizyjnych, organizacji pracodawców i partii politycznych, działających na podstawie odrębnych ustaw – w części przeznaczonej na cele statutowe, z wyłączeniem działalności gospodarczej.

Zwolnieniu przedmiotowemu, o którym mowa w ww. przepisie podlegają zatem dochody XYZ działającej m.in. na podstawie ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, jeżeli osiągany przez Izbę dochód przeznaczony zostanie na jej cele statutowe.

Powyższe zwolnienie przedmiotowe posiada jednak ograniczenia. Na mocy art. 17 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, nie dotyczy:

1.  dochodów uzyskanych z działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub dochodów uzyskanych z handlu tymi wyrobami; zwolnieniem objęte są jednak dochody jednostek naukowych i instytutów badawczych, w rozumieniu odrębnych przepisów, uzyskane z działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego; 1a) dochodów uzyskanych z działalności polegającej na oddaniu środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych do odpłatnego używania na warunkach określonych w art. 17a-17k;
2.  dochodów, bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż wymienione w tych przepisach.

Zgodnie z opisanym we wniosku zdarzeniem przyszłym Spółka jest podmiotem wykonującym działalność ubezpieczeniową na podstawie ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 950) dalej: „uDU”, na podstawie stosownego zezwolenia. Wnioskodawca, zgodnie z art. 3 uDU świadczy na rzecz swoich klientów usługi ubezpieczeniowe polegające na oferowaniu i udzielaniu ochrony ubezpieczeniowej na wypadek wystąpienia skutków zdarzeń losowych. W rezultacie, w przypadku wystąpienia zdarzenia losowego określonego w umowie ubezpieczenia, Wnioskodawca jest zobowiązany do wypłacenia odszkodowania na rzecz podmiotu (tj. zasadniczo poszkodowanego), któremu przysługuje roszczenie. W przypadku ubezpieczeń komunikacyjnych od odpowiedzialności cywilnej (OC), podmiot będący poszkodowanym w zdarzeniu komunikacyjnym zgłasza roszczenie o odszkodowanie do sprawcy lub ubezpieczyciela udzielającego ochrony ubezpieczeniowej z tytułu wystąpienia zdarzeń komunikacyjnych objętych zakresem ochrony ubezpieczeniowej. Na tej podstawie, zakład ubezpieczeń sprawcy wypadku, po przeanalizowaniu zdarzenia i uznaniu przedmiotowego roszczenia, dokonuje stosownej rekompensaty na rzecz poszkodowanego w zdarzeniu komunikacyjnym. Powyższy proces stanowi czynność likwidacji szkody, będącą elementem usługi ubezpieczeniowej.

Wnioskodawca planuje wprowadzić do swojej oferty usługi bezpośredniej likwidacji szkód wykonywane na rzecz zakładu ubezpieczeń sprawcy danego zdarzenia komunikacyjnego (dalej: „BLS”).

Celem wprowadzenia usługi BLS jest zapewnienie przez Wnioskodawcę świadczenia lepszej jakości usług oraz większej konkurencyjności oferty Spółki. Powyższe wyrażą się przez to, iż z założenia BLS znacznie uprości proces likwidacji szkody. W tym celu Wnioskodawca planuje zawrzeć z innymi zakładami ubezpieczeń umowę wielostronną o współpracy w zakresie bezpośredniej likwidacji szkód z umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (dalej: „Umowa”). Umowa zawarta będzie na czas nieokreślony.

Rozwiązanie Umowy możliwe będzie tylko na podstawie wypowiedzenia. Rozliczenie między stronami Umowy następować będzie w określonych w Umowie okresach.

Na podstawie wskazanej wyżej Umowy Wnioskodawca oraz pozostałe zakłady ubezpieczeń - strony Umowy zobowiązują się do współpracy polegającej na wzajemnym zlecaniu sobie usług likwidacji szkód majątkowych z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (tj. wykonywania czynności ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 2 uDU oraz ust. 4 pkt 2 i ust 5 pkt 1i 2 uDU) oraz na rozliczaniu w ustalonym okresie rozliczeniowym należności z tego tytułu.

Usługa BLS wykonywana będzie zasadniczo przez zakład ubezpieczeń poszkodowanego, w imieniu i na rzecz Wnioskodawcy, na podstawie stosownego pełnomocnictwa udzielonego przez Spółkę.

Istotą BLS będzie podejmowanie przez inne zakładów ubezpieczeń na rzecz Wnioskodawcy czynności wskazanych w powyżej wymienionych zapisach, tj. m.in.:

*   ustalania przyczyny i okoliczności powstałego zdarzenia losowego;

*   ustalenia rozmiaru szkód oraz wysokości odszkodowań należnych poszkodowanym z umów OC;

*   składania oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowanie należne z tytułu umów OC;

*   wypłacania odszkodowań należnych z tytułu umów OC.

Zgodnie z postanowieniami Umowy, z tytułu świadczenia usług BLS, na rzecz innego zakładu ubezpieczeń - strony Umowy, Spółka będzie wypłacała wynagrodzenie, które będzie obejmowało:

*   wynagrodzenie odszkodowawcze (niezryczałtowane albo zryczałtowane), za dokonanie likwidacji szkody i odszkodowanie wypłacone na rzecz klientów innego zakładu ubezpieczeń, którzy zostali poszkodowani przez sprawcę będącego klientem Wnioskodawcy,

*   zryczałtowaną kwotę wynagrodzenia z tytułu kosztów likwidacji.

Ponadto, Umowa przewiduje, że zakłady ubezpieczeń będące stronami Umowy będą pokrywały koszty funkcjonowania Centrum Rozliczeń prowadzonego przez XYZ. Formą finansowania będzie dotacja, o której mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Zgodnie z Umową, zadaniem Centrum Rozliczeń będzie wspomaganie zakładów ubezpieczeń - stron Umowy w realizacji Umowy, w szczególności wspomaganie procesu rozliczeń Stron, poprzez:

1.  umożliwienie i nadzorowanie wymiany danych niezbędnych do rozliczeń stron transakcji;
2.  sporządzanie analiz statystycznych.

Dodatkowo zgodnie z Umową Centrum Rozliczeń będzie udostępniało zakładom ubezpieczeń - Stronom Umowy program komputerowy dedykowany do wspomagania wzajemnych rozliczeń Stron w systemie BLS, służący w szczególności do ustalania:

1.  górnej granicy rozliczenia ryczałtowego;
2.  liczby ryczałtów odszkodowawczych i progów ryczałtów odszkodowawczych;
3.  ustalania kwot ryczałtów odszkodowawczych.

Usługa bezpośredniej likwidacji szkód (tzw. BLS) polega na likwidacji szkody (zgromadzenia pełnej dokumentacji dotyczącej ustalenia odpowiedzialności cywilnej za zdarzenie i wysokości odszkodowania oraz wypłata kwoty stanowiącej kompensatę), nie przez ubezpieczyciela sprawcy (ubezpieczyciela, z którym zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych tzw. OC podmiot odpowiedzialny za powstałą szkodę), lecz przez ubezpieczyciela, z którym umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych tzw. OC zawarł poszkodowany.

Wszczęcie procesu likwidacji szkody w trybie bezpośredniej likwidacji szkody inicjuje poszkodowany zgłaszając szkodę do własnego ubezpieczyciela z którym zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (tzw. OC), a nie do ubezpieczyciela sprawcy zdarzenia.

Umowa - Porozumienie zawarta pomiędzy ubezpieczycielami, którzy przystępują do likwidacji szkód w trybie bezpośredniej likwidacji szkód, określa przedmiotowy zakres szkód likwidowanych w tym trybie np. wyłączone są szkody na osobie, szkody powstałe w następstwie zdarzeń mających miejsce poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, szkody, których wartość według wstępnego oszacowania przekracza ustaloną wysokość itd.

W trybie BLS nie są likwidowane szkody w sytuacji, w której ubezpieczyciel sprawcy lub ubezpieczyciel poszkodowanego nie są stroną Porozumienia.

Bezpośrednia likwidacja szkód może być realizowana również w tzw. wersji produktowej - czyli ubezpieczyciel może oferować własnym klientom rozszerzenie ochrony ubezpieczeniowej w ubezpieczeniu OC o likwidację szkód, za które odpowiedzialność cywilną ponoszą inne podmioty, ubezpieczone w zakresie odpowiedzialności cywilnej u innych ubezpieczycieli. Taki rozszerzony zakres ochrony może być świadczony również w ramach ubezpieczenia autocasco za dodatkową składkę lub bez niej.

Z tytułu likwidacji szkody objętej systemem BLS zakład ubezpieczeń będzie ponosił bezpośrednie i pośrednie koszty związane z wykonywaniem czynności określonych w art. 3 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 pkt 2, 3 i 5 i ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, w tym: wynagrodzenia wraz z narzutami, koszty ekspertyz i atestów związanych z oceną zaistniałej szkody, koszty obsługi procesu likwidacji szkody, wypłaty odszkodowania, postępowań regresowych i windykacyjnych, tj. dokładnie takie, jak w związku z likwidacją szkód własnych.

Zgodnie z § 45-47 Umowy o współpracy w zakresie bezpośredniej likwidacji szkód, którą przekazujemy w załączeniu, z tytułu likwidacji szkody objętej systemem BLS zakładowi ubezpieczeń poszkodowanego przysługuje od ubezpieczyciela sprawcy wynagrodzenie w przypadku:

1.  wypłaty odszkodowania:
    1.  ryczałt kosztowy - zryczałtowana kwota kosztów likwidacji ustalona na kwotę 250 zł,
    2.  ryczałt odszkodowawczy - średnia arytmetyczna kwot wypłaconych odszkodowań znajdujących się w danym przedziale kwotowym,
    3.  wynagrodzenie niezryczałtowane - kwota równa wysokości wypłaconego odszkodowania.Wynagrodzenie nieryczałtowe przysługuje w przypadkach, gdy kwota wypłaconego odszkodowania przekroczyła ustaloną górną granicę rozliczenia ryczałtowego lub ubezpieczycielowi sprawcy przysługuje prawo do wystąpienia z regresem nietypowym lub roszczeniem zwrotnym w przypadku solidarnej odpowiedzialności lub wielokrotnym ubezpieczeniem.
2.  odmowy wypłaty odszkodowania:
    1.  ryczałt kosztowy - zryczałtowana kwota kosztów likwidacji ustalona na kwotę 250 zł,
    2.  ryczałt kosztowy 2 - zryczałtowana kwota kosztów likwidacji ustalona w oparciu o ryczałt odszkodowawczy liczony dla dolnego lub środkowego przedziału wynagrodzenia niezryczałtowanego.

Ryczałt kosztowy 2 przysługuje ubezpieczycielowi poszkodowanego w przypadkach całkowitej odmowy wypłaty odszkodowania z powodu próby uzyskania nienależnego odszkodowania przez poszkodowanego.

Wysokość wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług BLS nie będzie znana TU w chwili wypłaty odszkodowania, bowiem miesięczne rozliczenia pomiędzy towarzystwami ubezpieczeń odbywają się z kwartalnym opóźnieniem (§ 1 Umowy o współpracy w zakresie bezpośredniej likwidacji szkód).

Program komputerowy dedykowany do wspomagania wzajemnych rozliczeń Stron w systemie BLS będzie stanowił informatyczną bazę danych w rozumieniu art. 220 ust. 2 pkt 7 ustawy o działalności ubezpieczeniowej.

Program komputerowy został stworzony wyłącznie na potrzeby „Umowy” i będą mogły z niego korzystać jedynie towarzystwa ubezpieczeniowe będące stroną „Umowy”.

Zadaniem Centrum Rozliczeń Izby jest wspomaganie wyłącznie Stron „Umowy” w jej realizacji z wykorzystaniem dedykowanego programu komputerowego zwanego „Aplikacja BLS”.

Koszty funkcjonowania Centrum Rozliczeń pokrywane przez Zakłady Ubezpieczeń będące stronami „Umowy” to utrzymanie i obsługa programu komputerowego „Aplikacja BLS”.

Wysokość dotacji finansującej funkcjonowanie Centrum Rozliczeń równa jest procentowemu udziałowi liczby spraw szkodowych prowadzonych przez Stronę „Umowy” w poprzednim kwartale.

W roku 2015 równa jest procentowemu udziałowi Strony w składce przypisanej brutto z bezpośrednich ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, mierzonej stosunkiem przypisu składki brutto Strony za poprzedni kwartał do przypisu składki brutto przypisanej przez wszystkie Strony w tym kwartale.

Należności będą wpłacane przez Strony w okresach kwartalnych po przekazaniu informacji przez Centrum Rozliczeń o wysokości procentowego udziału Stron w pokryciu kosztów oraz kwocie dotacji za poprzedni kwartał.

Zobowiązani do wpłacania na rzecz Izby dotacji z tytułu funkcjonowania Centrum Rozliczeń są tylko Strony „Umowy”.

Nawiązując do opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego w rozpatrywanej sprawie należy wskazać na art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Konstrukcja przepisu dotyczącego kosztów uzyskania przychodów daje podatnikowi możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich kosztów (niewymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) pod warunkiem, że wykaże ich bezpośredni, bądź pośredni związek z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.

Tak więc kosztami uzyskania przychodów są wszelkie, racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 ww. ustawy.

Zatem, aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów, między tym kosztem a przychodem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy.

Chodzi tu o związek tego typu, że poniesienie kosztu ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu.

Przez koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami należy rozumieć te koszty, których poniesienie wpływa bezpośrednio na uzyskanie przychodu z danego źródła. Są to więc wszelkie koszty, których poniesienie jest niezbędne, aby określone źródło przychodów przyniosło konkretne przychody.

Aby uznać dany wydatek za koszt uzyskania przychodów nie jest konieczne w każdym przypadku wykazanie między nim a przychodem bezpośredniego związku. Należy zaznaczyć, że kosztami uzyskania przychodów są wszystkie wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów, w tym również w celu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów, tak aby to źródło przynosiło przychody także w przyszłości.

Wobec powyższego, kosztami będą również koszty pośrednie związane z uzyskiwanymi przychodami, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu uzyskania przychodów (w tym dla zagwarantowania funkcjonowania źródła przychodów), nawet wówczas gdyby z obiektywnych powodów przychód nie został osiągnięty.

Z przepisu art. 15 ust. 1 ustawy wynika zatem, że aby wydatki poczynione przez podatnika można uznać za koszt uzyskania przychodu, muszą być poniesione w sposób celowy. Podatnik więc podejmując decyzję o dokonaniu wydatku, musi być przeświadczony o racjonalności, z punktu widzenia prowadzonej przez niego działalności, wydatkowania środków finansowych.

Jednocześnie zauważyć należy, że obowiązkiem podatników, jako odnoszących ewentualną korzyść z faktu zaliczenia określonych wydatków w poczet kosztów uzyskania przychodów, jest wykazanie, w oparciu o zgromadzone dowody, związku pomiędzy poniesieniem kosztu a uzyskaniem przychodu (w tym zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów), zgodnie z dyspozycją powołanego art. 15 ust. 1 ww. ustawy.

W większości przypadków związek z przychodem nie nasuwa żadnych wątpliwości. Są jednak sytuacje, w których ów związek przyczynowy nie jest tak jednoznaczny. Wszystkie te sytuacje należy zatem rozwiązywać według zasad racjonalnego rozumowania, odrębnie w odniesieniu do każdego przypadku. Należy w tym miejscu podkreślić, że koszt uzyskania przychodów jest kosztem działalności gospodarczej, która ze swej istoty zmierza do osiągnięcia przychodów. Podatnik oceniając związek wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą winien zakładać, że dany koszt może obiektywnie przyczynić się do osiągnięcia przychodu. Ponadto, należy mieć na względzie, że podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu odnosi ewidentne korzyści, albowiem o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Na nim więc spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu.

Uznanie danego wydatku za koszt uzyskania przychodów jest możliwe tylko wtedy, gdy z prawidłowo i rzetelnie udokumentowanych zdarzeń wynika ponad wszelką wątpliwość, że jest to wydatek celowy i racjonalnie uzasadniony.

Zatem to podatnik zobowiązany jest wykazać nie tylko fakt poniesienia danego wydatku, ale także jego celowość i racjonalność.

Przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów, nie można uznać za koszt wydatków, których charakter budzi wątpliwości.

Zatem, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą zostać spełnione następujące warunki:

*   został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
*   jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
*   pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
*   poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
*   został właściwie udokumentowany,
*   nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Biorąc pod uwagę opisane we wniosku zdarzenie przyszłe i przywołane powyżej przepisy prawa w rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że wydatki, związane z finansowaniem Centrum Rozliczeń przez Wnioskodawcę spełniają ogólne przesłanki z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych umożliwiające ich zaliczenie do kosztów podatkowych.

Jak wskazał sam Wnioskodawca, kwoty dotacji przeznaczone na utrzymanie infrastruktury odpowiedzialnej za sprawne rozliczanie wzajemnych należności zakładów ubezpieczeń z tytułu prowadzonej przez nie działalności ubezpieczeniowej, w rozumieniu przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej, nie budzą wątpliwości w zakresie pozostawania w związku z zachowaniem oraz zabezpieczeniem przychodów pochodzących z powyższego źródła.

Zaznaczyć przy tym należy, że opisana forma „dotacji” z uwagi na przeznaczenie tych środków w ramach wielostronnego stosunku umownego na koszty funkcjonowania Centrum Rozliczeń pokrywane przez Wnioskodawcę jako stronę „Umowy” na utrzymanie i obsługę programu komputerowego „Aplikacja BLS” nie będzie stanowiła przychodu zwolnionego z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku od osób prawnych, dzięki czemu Spółka ten wydatek będzie mogła zaliczyć do kosztów podatkowych.

Podsumowując, w oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wydatki związane z finansowaniem Centrum Rozliczeń przez Wnioskodawcę mające formę dotacji umożliwiają uwzględnienie niniejszych wydatków w kosztach uzyskania przychodów.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków w postaci dotacji, związanych z funkcjonowaniem Centrum Rozliczeń (pytanie nr 3), należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzeń przyszłych przedstawionych przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.