Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-1345/11-2/MN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-12-14
Teza: W zakresie wystawiania faktur VAT za usługi udostępnienia Operatowi autostrady na kwotę odpowiadającą całości Opłat za Przejazd pobranych przez Operatora bez pomniejszania o kwotę należnego Operatorowi wynagrodzenia z tytułu poboru Opłat za Przejazd oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Słowa kluczowe: autostrada; drogi; eksploatacja; faktura; faktura-faktura VAT; faktura-treść faktury; faktura-wystawienie faktury; komis; opodatkowanie-podstawa opodatkowania; podstawa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 14 września 2011 r. (data wpływu 21 września 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wystawiania faktur VAT za usługi udostępnienia Operatowi autostrady na kwotę odpowiadającą całości Opłat za Przejazd pobranych przez Operatora bez pomniejszania o kwotę należnego Operatorowi wynagrodzenia z tytułu poboru Opłat za Przejazd – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 września 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wystawiania faktur VAT za usługi udostępnienia Operatowi autostrady na kwotę odpowiadającą całości Opłat za Przejazd pobranych przez Operatora bez pomniejszania o kwotę należnego Operatorowi wynagrodzenia z tytułu poboru Opłat za Przejazd.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 30 sierpnia 2008 r. Minister Infrastruktury („Minister”) zawarł z A S.A. umowę o budowę i eksploatację Odcinka Autostrady („UBE”). W dniu 29 czerwca 2009 r. został zawarty Aneks do UBE, zgodnie z którym Minister przeniósł prawa i obowiązki wynikające z UBE na B S.A. („Spółka”). W myśl postanowień UBE, Spółka jest odpowiedzialna w szczególności za: wykonanie prac projektowych i dokumentacji podwykonawczej, budowę, zapewnienie finansowania i eksploatację Odcinka („Usługi”).

Zgodnie z art. 7.1.2 UBE, „Spółka będzie uprawniona i zobowiązana do Eksploatacji Odcinka na własny koszt i ryzyko na zasadach określonych w Umowie w sposób zgodny z przepisami prawa. Spółka ponosić będzie odpowiedzialność za prawidłową Eksploatację, w tym remonty, utrzymanie i ochronę Odcinka w rozumieniu Ustawy o Drogach Publicznych”.

W myśl art. 7.1.4 UBE, Spółka zobowiązana jest podejmować wszelkie czynności konieczne do prawidłowego funkcjonowania Odcinka nawet, jeśli czynności te nie są wymienione w UBE. Na podstawie UBE, Spółka działając w charakterze zleceniobiorcy Skarbu Państwa będzie odpowiedzialna za pobór od użytkowników opłaty za przejazd autostradą, tj. opłaty za udostępnienie autostrady użytkownikom („Opłaty za Przejazd”).

Zgodnie z art. 7.10.1 UBE, „Spółka, w imieniu Zamawiającego, jest odpowiedzialna za pobór Opłat za Przejazd Odcinkiem od użytkowników Odcinka oraz za prowadzenie w tym zakresie bieżącej ewidencji i sprawozdawczości, zgodnie z punktem 11 poniżej Spółka nie jest uprawniona do pobierania Opłat za Przejazd przed rozpoczęciem Eksploatacji Odcinka ”.

Zgodnie z brzmieniem art. 7.11.1 UBE, Spółka będzie pobierała i odprowadzała podatek od towarów i usług od Opłat za Przejazd według odpowiedniej stawki mającej zastosowanie w danym czasie, a wystawiony dla każdego użytkownika Odcinka dokument potwierdzający opłatę za przejazd będzie także spełniał warunki rozliczeń dla VAT.

Możliwa jest także sytuacja, w której w proces poboru Opłat za Przejazd zaangażowany zostanie podmiot trzeci: spółka eksploatacyjna – operator („Operator”). Rozważane jest, aby Operator pobierając Opłaty za Przejazd działał albo:

1.  w imieniu i na rzecz Spółki, tj. Operator będzie działał jako agent Spółki otrzymując od Spółki wynagrodzenie prowizyjne („Opcja 1”) albo
2.  w imieniu własnym, ale na rzecz Spółki, tj. na zasadzie tzw. „komisu usług”, gdzie Operator będzie działał jako quasi-komisant, którego wynagrodzenie będzie stanowić zrealizowana marża („Opcja 2”).

Spółka wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji w zakresie określenia podstawy opodatkowania na fakturze wystawionej przez Spółkę na Operatora, w przypadku wyboru Opcji 2 (pytanie nr 4 we wniosku o wydanie interpretacji). Spółka przedstawiła własne stanowisko w tej kwestii uznając, że z uwagi na fakt, że w ramach tzw. „komisu usług” w praktyce Operator będzie świadczył na rzecz użytkownika autostrady usługę, która będzie zakupiona od Spółki, wysokość podstawy opodatkowania powinna być ustalana poprzez odjęcie od podstawy opodatkowania usługi świadczonej na rzecz użytkowników autostrady (tj. Opłaty za Przejazd uiszczanej przez użytkowników autostrady), wynagrodzenia należnego Operatorowi.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów w interpretacji z dnia 11 kwietnia 2011 r. („Interpretacja”) uznał stanowisko Spółki za prawidłowe wskazując, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, w przedstawionej sprawie podstawą opodatkowania będzie kwota należna (liczona jako różnica pomiędzy kwotą Opłat za Przejazd pomniejszonych o należne Operatorowi wynagrodzenie), z tytułu świadczonych przez Spółkę na rzecz Operatora usług udostępnienia autostrady, pomniejszona o kwotę podatku.

Na etapie prac nad wdrożeniem wskazanego sposobu rozliczeń okazało się, że z technicznego punktu widzenia może nie być możliwe wprowadzenie rozwiązania, w którym Spółka wystawiałaby na Operatora fakturę VAT na kwotę odpowiadającą kwocie pobranych Opłat za Przejazd pomniejszonych o należne Operatorowi wynagrodzenie z tytułu poboru Opłat.

Przede wszystkim planowany sposób rozliczeń utrudniłby transparentność systemu przekazywania pobranych Opłat za Przejazd na rzecz Ministra. Na podstawie UBE, Spółka jest zobowiązana do przekazywania Ministrowi całości Opłat za Przejazd, tj. w kwocie pobranej przez Operatora od korzystających z Autostrady, a nie w kwocie pomniejszonej o wynagrodzenie należne Operatorowi.

Zgodnie bowiem z art. 7.11.3 UBE, „płatności Opłat za Przejazd będą przekazywane na rzecz Ministra w wartości netto (bez pobranego od użytkowników należnego podatku VAT), chyba że przekazanie płatności Opłat za Przejazd przez Spółkę na rzecz Ministra zostanie udokumentowane wystawioną przez Ministra fakturą VAT, z której będzie przysługiwało spółce odliczenie podatku naliczonego w kwocie równej podatkowi VAT od Opłat za Przejazd pobranych przez Spółkę”.

W zakresie rozliczeń Spółki z Operatorem podkreślenia wymaga ponadto fakt, że oprócz poboru Opłat za Przejazd, Operator jest na podstawie odrębnych umów zobowiązany do realizacji szeregu innych usług polegających na kompleksowym utrzymaniu i eksploatacji Odcinka Autostrady, obejmujących m.in.:

*   zarządzanie ruchem i jego bezpieczeństwem (w tym np.: obsługa Centrum Kontroli przez 24 godziny na dobę, organizacja całodobowych patroli Autostrady w celu najszybszej wykrywalności wypadków, obsługa darmowej przydrożnej sieci łączności alarmowej, współpraca z policją, pogotowiem i pogotowiem drogowym, przeprowadzenie napraw sprzętu bezpieczeństwa),
*   utrzymanie letnie i zimowe (w tym np.: bieżąca kontrola konstrukcji oraz urządzeń i wyposażenia Autostrady, sprzątanie elementów i wyposażenia Autostrady, przeprowadzanie prac ogrodniczych, ewidencjonowanie doniesień o wadach i działań naprawy wad, określenie programów działań naprawczych i prac konserwacyjnych oraz dokumentowanie zakończonych działań, usuwanie śniegu oraz posypywanie nawierzchni solą),
*   bieżące zarządzanie i doradztwo (w tym np.: rozpatrywanie skarg użytkowników, monitorowanie i współpraca z operatorami terenów wypoczynkowych, doradzanie w sprawie generalnych remontów oraz ulepszeń Autostrady, doradzanie w sprawach ulepszenia systemu poboru opłat, ulepszenia programów komputerowych, stosowania najnowszych technologii i technik stosowanych na płatnych Autostradach, doradzanie w kwestii optymalizacji poziomu opłat),
*   usługi informacyjne i konsultingowe (w tym np.: zbieranie informacji o ilości samochodów na placach poboru opłat, o kwocie pobranych opłat, o ilości pojazdów uprzywilejowanych).

Za powyższe usługi świadczone przez Operatora będzie mu przysługiwać odrębne wynagrodzenie, które będzie odrębnie fakturowane przez Operatora.

W związku z powyższym w celu zapewnienia spójności rozliczeń pomiędzy Operatorem a Spółką za usługi świadczone przez Operatora oraz w celu uniknięcia problemów technicznych związanych z rozliczeniem i przekazaniem Opłat za Przejazd Ministrowi, rozważane jest rozwiązanie, w którym:

*   Spółka wystawiałaby na Operatora fakturę VAT na kwotę odpowiadającą równowartości Opłat za Przejazd pobranych przez Operatora (bez pomniejszania o wynagrodzenie należne Operatorowi),
*   Operator wystawiałby na Spółkę fakturę VAT na kwotę wynagrodzenia należnego Operatorowi z tytułu poboru Opłat za Przejazd, tak jak ma to miejsce w przypadku świadczenia innych usług przez Operatora na rzecz Spółki.

Przykładowo, jeśli w modelu „komisu usług” wartość pobranych Opłat przez Operatora wyniesie 100j, a wynagrodzenie należne Operatorowi z tytułu poboru Opłat wyniesie 5j, to Spółka zamiast wystawić fakturę na 95j wystawi fakturę na 100j i jednocześnie otrzyma od Operatora fakturę na 5j za wynagrodzenie należne z tytułu poboru Opłat.

Spółka pragnie wskazać, że rozważany sposób rozliczenia i dokumentowania transakcji poboru Opłat, w porównaniu z pierwotnie planowanym modelem, potwierdzonym w Interpretacji, nie spowoduje uszczuplenia w zakresie podatku VAT. Zmiana modelu rozliczeń podyktowana jest wyłącznie konicznością zapewnienia przejrzystości rozliczeń z Ministrem oraz względami technicznymi.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w modelu „komisu usług” Spółka będzie uprawiona do wystawiania faktur VAT za usługi udostępnienia Operatowi autostrady na kwotę odpowiadającą całości Opłat za Przejazd pobranych przez Operatora bez pomniejszania o kwotę należnego Operatorowi wynagrodzenia z tytułu poboru Opłat za Przejazd?

Zdaniem Wnioskodawcy, w modelu „komisu usług” Spółka będzie uprawiona do wystawiania faktur VAT za usługi udostępnienia Operatowi autostrady na kwotę odpowiadającą całości Opłat za Przejazd pobranych przez Operatora bez pomniejszania o kwotę należnego Operatorowi wynagrodzenia z tytułu poboru Opłat za Przejazd.

Uzasadnienie

W przedmiotowej sprawie, wątpliwości nie ulega fakt, że w przypadku gdy Operator będzie w stosunku do użytkowników autostrady działał we własnym imieniu, ale na rzecz Spółki (na zasadzie tzw. „komisu usług”), Spółka będzie świadczyła Operatorowi usługi udostępnienia autostrady podlegające opodatkowaniu VAT. Takie stanowisko potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z dnia 11 kwietnia 2011 r.

Zdaniem Spółki, tylko od postanowień umownych w zakresie przyjętego sposobu rozliczeń i ich dokumentowania będzie zależał sposób ustalenia podstawy opodatkowania VAT świadczonych usług.

Jednym ze sposobów rozliczeń jest model polegający na pomniejszaniu wynagrodzenia z tytułu udostępnienia autostrady (Opłat za Przejazd) o kwotę wynagrodzenia należnego Operatorowi z tytuł u poboru Opłat. Taki sposób rozliczeń został potwierdzony w uzyskanej przez Spółkę Interpretacji.

W przypadku natomiast ustalenia między Spółką i Operatorem, że w celu uproszczenia rozliczeń i zapewnienia ich przejrzystości, wynagrodzenie należne Operatorowi będzie rozliczane odrębnie od wynagrodzenia Spółki za udostępnienie Operatorowi autostrady, zdaniem Spółki, dopuszczalne będzie rozwiązanie, w którym:

*   Spółka wystawiać będzie fakturę VAT, w której podstawa opodatkowania będzie odpowiadała kwocie Opłat za Przejazd pobranych przez Operatora,
*   Operator będzie wystawiał na Spółkę fakturę VAT na kwotę należnego Operatorowi wynagrodzenia z tytułu poboru Opłat.

W ocenie Spółki, przedstawiony sposób dokonywania rozliczenia będzie zgodny z art. 29 ust. 1 Ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, „podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku”.

W konsekwencji, podstawą opodatkowania będzie kwota należna jaka zostanie ustalona pomiędzy Spółką a Operatorem.

Biorąc powyższe pod uwagę, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym należy uznać, że Spółka będzie uprawiona do wystawiania faktur VAT za usługi udostępnienia Operatowi autostrady na kwotę odpowiadającą całości Opłat za Przejazd pobranych przez Operatora bez pomniejszania o kwotę należnego Operatorowi wynagrodzenia z tytułu poboru Opłat za Przejazd.

Spółka pragnie wskazać, że taki sposób rozliczenia przedmiotowych transakcji, w porównaniu z pierwotnie planowanym modelem, potwierdzonym w Interpretacji, nie spowoduje uszczuplenia w zakresie podatku VAT. Zmiana modelu rozliczeń podyktowana jest wyłącznie konicznością zapewnienia przejrzystości rozliczeń z Ministrem oraz względami technicznymi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…) – art. 7 ust. 1 ustawy.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Zaznaczyć należy, że nie każde powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę, w rozumieniu przepisów ustawy. Aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

*   w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
*   świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, iż oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów, czynność podlegała będzie opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Natomiast, świadczeniem usług jest każde zachowanie się podmiotu w wykonaniu stosunku zależności z innym podmiotem.

Z opisu sprawy wynika, iż Minister zawarł z A S.A. umowę o budowę i eksploatację Odcinka Autostrady. W dniu 29 czerwca 2009 r. został zawarty Aneks do UBE, zgodnie z którym Minister przeniósł prawa i obowiązki wynikające z UBE na Spółkę. W myśl postanowień UBE, Spółka jest odpowiedzialna w szczególności za: wykonanie prac projektowych i dokumentacji podwykonawczej, budowę, zapewnienie finansowania i eksploatację Odcinka . Możliwa jest także sytuacja, w której w proces poboru Opłat za Przejazd zaangażowany zostanie podmiot trzeci: spółka eksploatacyjna – operator („Operator”). Rozważane jest, aby Operator pobierając Opłaty za Przejazd działał w imieniu własnym, ale na rzecz Spółki, tj. na zasadzie tzw. „komisu usług”, gdzie Operator będzie działał jako quasi-komisant, którego wynagrodzenie będzie stanowić zrealizowana marża („Opcja 2”). Na etapie prac nad wdrożeniem wskazanego sposobu rozliczeń okazało się, że z technicznego punktu widzenia może nie być możliwe wprowadzenie rozwiązania, w którym Spółka wystawiałaby na Operatora fakturę VAT na kwotę odpowiadającą kwocie pobranych Opłat za Przejazd pomniejszonych o należne Operatorowi wynagrodzenie z tytułu poboru Opłat. Przede wszystkim planowany sposób rozliczeń utrudniłby transparentność systemu przekazywania pobranych Opłat za Przejazd na rzecz Ministra. Na podstawie UBE, Spółka jest zobowiązana do przekazywania Ministrowi całości Opłat za Przejazd, tj. w kwocie pobranej przez Operatora od korzystających z Autostrady, a nie w kwocie pomniejszonej o wynagrodzenie należne Operatorowi. W zakresie rozliczeń Spółki z Operatorem podkreślenia wymaga ponadto fakt, że oprócz poboru Opłat za Przejazd, Operator jest na podstawie odrębnych umów zobowiązany do realizacji szeregu innych usług polegających na kompleksowym utrzymaniu i eksploatacji Odcinka Autostrady. Za powyższe usługi świadczone przez Operatora będzie mu przysługiwać odrębne wynagrodzenie, które będzie odrębnie fakturowane przez Operatora. W związku z powyższym w celu zapewnienia spójności rozliczeń pomiędzy Operatorem a Spółką za usługi świadczone przez Operatora oraz w celu uniknięcia problemów technicznych związanych z rozliczeniem i przekazaniem Opłat za Przejazd Ministrowi, rozważane jest rozwiązanie, w którym: Spółka wystawiałaby na Operatora fakturę VAT na kwotę odpowiadającą równowartości Opłat za Przejazd pobranych przez Operatora (bez pomniejszania o wynagrodzenie należne Operatorowi), a Operator wystawiałby na Spółkę fakturę VAT na kwotę wynagrodzenia należnego Operatorowi z tytułu poboru Opłat za Przejazd, tak jak ma to miejsce w przypadku świadczenia innych usług przez Operatora na rzecz Spółki.

Wątpliwości Spółki budzi kwestia, czy w opisanym modelu będzie ona uprawiona do wystawiania faktur VAT za usługi udostępnienia Operatowi autostrady na kwotę odpowiadającą całości Opłat za Przejazd pobranych przez Operatora bez pomniejszania o kwotę należnego Operatorowi wynagrodzenia z tytułu poboru Opłat za Przejazd.

Z opisu sprawy wynika, że Spółka działając w charakterze zleceniobiorcy Skarbu Państwa będzie odpowiedzialna za pobór od użytkowników opłaty za przejazd autostradą (Opłaty za Przejazd), w opisanej sytuacji między użytkownikiem autostrady i Spółką będzie istniał stosunek prawny co do czynności udostępnienia autostrady. Płatności Opłat za Przejazd będą przekazywane na rzecz Ministra w wartości netto. Spółka rozważa sytuację, w której w proces poboru Opłat za Przejazd zaangażowany zostanie podmiot trzeci: spółka eksploatacyjna – Operator. W Opcji 2 Operator pobierając Opłaty za Przejazd działał będzie w imieniu własnym ale na rzecz Spółki.

Zatem, w opisanej sytuacji (Opcja 2), jeżeli Operator będzie pobierał Opłaty za Przejazd we własnym imieniu, ale na rzecz Spółki, czynność udostępnienia autostrady przez Spółkę na rzecz Operatora będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W myśl art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 29 ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Na podstawie art. 2 pkt 22 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Obrotem są zatem kwoty należne z tytułu tych czynności opodatkowanych, które wykonywane są przez podatnika. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy.

Pojęcie kwoty należnej (obrotu) z tytułu sprzedaży łączy się ściśle z pojęciem „wynagrodzenie”, które jest sprzedawcy należne z tytułu jego świadczenia na rzecz nabywcy.

O wynagrodzeniu w ramach danej sprzedaży można mówić, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług.

Wynagrodzenie jako świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, ponieważ podstawą opodatkowania jest świadczenie (wynagrodzenie) faktycznie otrzymane (należne), a nie wartość ustalana według kryteriów obiektywnych. Wynagrodzenie takie powinno pozostawać jednak w proporcji do uzyskanej w zamian korzyści, a więc być ekwiwalentne wobec dostarczanego towaru lub świadczonej usługi.

Zwrócić należy uwagę, iż strony umowy mogą swobodnie kształtować jej treść. Przepisy prawa podatkowego nie zawierają norm nakazujących lub zakazujących określone zachowanie, lecz jedynie normy określające konsekwencje zachowań podatnika na gruncie tego prawa.

Reasumując, jeżeli w przedmiotowej sprawie strony w zawartej umowie ustalą, że Spółka świadczyć będzie na rzecz Operatora usługę udostępnienia autostrady, za którą pobierane będzie wynagrodzenie w postaci Opłat za Przejazd, dokumentowane fakturą VAT wystawioną przez Spółkę, a Operator w zamian za świadczone na rzecz Spółki usługi z tytułu poboru opłat będzie wystawiał faktury na kwotę należnego mu wynagrodzenia ustalonego w umowie stwierdzić należy, że Spółka będzie uprawiona do wystawiania faktur VAT za usługi udostępnienia Operatowi autostrady na kwotę odpowiadającą całości Opłat za Przejazd pobranych przez Operatora bez pomniejszania o kwotę należnego Operatorowi wynagrodzenia z tytułu poboru Opłat za Przejazd.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zwrócić należy uwagę, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – w wydanej interpretacji rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności wystawiania faktur VAT przez Operatora dokumentujących wynagrodzenie z tytułu poboru Opłat.

W kwestii dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego – w dniu 14 grudnia 2011 r. wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie Nr ILPP2/443 -1345/11-3/MN.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.