Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-35/13/AP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-04-12
Teza: Czy Wnioskodawca jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej jest podatnikiem podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: jednostka-jednostka organizacyjna-jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej; osoba-osoby prawne; placówki-placówka oświatowa; podatnik; podmiotowość-podmiotowość podatkowa
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 07 stycznia 2013 r. (data wpływu do tut. BKIP 07 stycznia 2013 r.), uzupełnionym w dniu 27 marca 2013 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy Wnioskodawca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 07 stycznia 2013 r. wpłynął do tut. BKIP wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy Wnioskodawca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z dnia 20 marca 2013 r. Znak IBPBI/2/423-35/13/AP wezwano Wnioskodawcę do ich uzupełnienia. Uzupełnienie wniosku wpłynęło do tut. BKIP w dniu 27 marca 2013 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Jednostka - Niepubliczna Placówka Oświatowo-Wychowawcza - objęta systemem oświaty posiadająca odrębny od organu prowadzącego nr REGON i NIP uzyskała w październiku 2012 r. dochód, od którego odprowadziła podatek dochodowy od osób prawnych. Jednostka posiada powołane statutem odrębne organy (Dyrektora), lecz nie posiada osobowości prawnej, stąd podlega zapisom art. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jej przedstawiciele działają w oparciu o przedłożone pełnomocnictwa organu (osoby) prowadzącego.

W uzupełnieniu wniosku z dnia 27 marca 2013 r. Jednostka dodatkowo wyjaśniła, iż ustanowiona została zgodnie art. 2 pkt 3, art. 82, art. 83a oraz art. 84 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Zgodnie z zapisami art. 5f ww. ustawy zdefiniowana została jako jednostka organizacyjna, i jako jeden z podmiotów, o których mowa w art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439, z późn. zm.) zgodnie z art. 42 ust. 7 została (w skutek wejścia w życie art. 121 ust. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej - t.j. Dz. U. Nr 139, poz. 814 ze zm.) z urzędu wpisana do Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON) jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej. Powołany statutem Dyrektor placówki i równocześnie pełnomocnik organu prowadzącego, uznał iż skutkuje to koniecznością opodatkowania dochodu uzyskiwanego przez tak zdefiniowaną Jednostkę, jako podmiot wspomniany w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), na warunkach tej ustawy.

Jednostka wyjaśniła również, iż organ prowadzący jest określony we wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych (\`(...)\`) i jest nim osoba fizyczna.

Odrębnym majątkiem Jednostki są zgromadzone na wydzielonym koncie bankowym środki pieniężne, jednak w postanowieniu Ministra Finansów wydanym Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w sprawie Jednostki Znak: IBPP3/433-12/12/AZ wskazano, iż Jednostka „(…) nie może być zatem podmiotem prawa własności. Tym samym nie posiada żadnego własnego majątku”.

Na zadane przez tut. Organ pytanie, czy Wnioskodawca może samodzielnie występować w obrocie prawnym, Jednostka nie znając definicji obrotu prawnego wskazuje na istniejące niespójności w przepisach prawa budzące wątpliwości co do tego, kiedy winien działać Dyrektor placówki, a kiedy organ prowadzący. Np. pracowników zatrudnia Dyrektor placówki, lecz stroną pozywaną w sporach przed Sądy zwykle jest organ prowadzący, gdyż jednostki systemu oświaty nie mają osobowości prawnej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawca jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej jest podatnikiem podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy tak, jeśli uznać za właściwe określenie użyte w zaświadczeniu o numerze identyfikacyjnym REGON oraz zapisy art. 5f ustawy o systemie oświaty.

(pytanie i stanowisko Wnioskodawcy sformułowano ostatecznie w uzupełnieniu wniosku z dnia 27 marca 2013 r.)

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje:

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) określa zasady na jakich prowadzone są przedszkola, szkoły, placówki oświatowo-wychowawcze, placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, placówki artystyczne, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży, placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli, biblioteki pedagogiczne, kolegia pracowników służb społecznych (podmioty wymienione w art. 2 ustawy o systemie oświaty).

W świetle tych przepisów szkoły i placówki oświatowe są odrębnymi jednostkami od organów, które je prowadzą, co oznacza, że jeden podmiot może prowadzić wiele szkół i placówek. Zgodnie z art. 5 cyt. ustawy, organem prowadzącym szkołę może być minister, jednostka samorządu terytorialnego oraz inne osoby prawne i fizyczne.

W myśl natomiast art. 5f ww. ustawy, publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 2, oraz ich zespoły wpisuje się do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej jako podmioty, o których mowa w art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439, z późn. zm.).

W myśl art. 42 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o statystyce publicznej, krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej „rejestrem podmiotów”, obejmuje jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej.

Stosownie zaś do art. 42 ust. 1 pkt 2a tej ustawy, wpisowi do rejestru podmiotów nie podlega osoba fizyczna w zakresie prowadzonej działalności oświatowej obejmującej prowadzenie przedszkola, szkoły, placówki lub innej jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 2 ustawy o systemie oświaty.

Zgodnie z art. 42 ust. 7 pkt 3 ustawy o statystyce publicznej, złożenie wniosku o wpis do rejestru podmiotów, wniosku o zmianę cech objętych wpisem oraz wniosku o skreślenie z rejestru podmiotów dla przedszkoli, szkół, placówek i innych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, i ich zespołów - następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 139, poz. 814 i Nr 205, poz. 1206).

Zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty, organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:

1.  zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;
2.  wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;
3.  zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330), i organizacyjnej szkoły lub placówki;
4.  wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych.

Stosownie do treści art. 82 ust. 1 ww. ustawy, osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego (…). Zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać m.in. statut szkoły lub placówki (art. 82 ust. 2 pkt 4 tej ustawy).

Zgodnie z art. 84 ust. 1 i 2 ww. ustawy, szkoła lub placówka działa na podstawie statutu nadanego przez osobę prowadzącą, który powinien określać:

1.  nazwę, typ szkoły lub cel placówki oraz ich zadania;
2.  osobę prowadzącą szkołę lub placówkę;
3.  organy szkoły lub placówki oraz zakres ich zadań;
4.  organizację szkoły lub placówki;
5.  prawa i obowiązki pracowników oraz uczniów szkoły lub placówki, w tym przypadki, w których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów szkoły lub placówki;
6.  sposób uzyskiwania środków finansowych na działalność szkoły lub placówki;
7.  zasady przyjmowania uczniów do szkoły lub placówki.

Stosownie do postanowień art. 83a ustawy o systemie oświaty, prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 90a ust. 1, oraz innej formy wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 14a ust. 1a, nie jest działalnością gospodarczą. Działalność oświatowa nieobejmująca prowadzenia szkoły, placówki lub zespołu, o którym mowa w art. 90a ust. 1, może być podejmowana na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807).

W myśl art. 90a ustawy o systemie oświaty, osoba fizyczna lub osoba prawna niebędąca jednostką samorządu terytorialnego, prowadząca szkoły publiczne, szkoły niepubliczne lub placówki, może dla celów organizacyjnych połączyć je w zespół i określić zasady działania zespołu. Połączenie nie narusza odrębności szkół lub placówek w zakresie określonym w ustawie, w szczególności w zakresie uzyskiwania zezwolenia, cofania zezwolenia, wpisywania do ewidencji i wykreślania z niej, uzyskiwania i utraty uprawnień szkoły publicznej oraz uzyskiwania dotacji.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), przepisy tej ustawy mają zastosowanie do osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji. Podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych, są również zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 ww. ustawy, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek niemających osobowości prawnej.

Przepisy prawa podatkowego nie zawierają określenia pojęcia jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Definicja tego podmiotu nie występuje również w Kodeksie cywilnym, który w przepisie art. 33 ogranicza się jedynie do wskazania jednostek organizacyjnych, wyposażonych na mocy przepisów szczególnych w osobowość prawną. Zatem wszystkie inne jednostki, zorganizowane według pewnego schematu pozwalającego na działanie, dysponujące majątkiem oraz zasobami ludzkimi (co pozwala na uczestniczenie w obrocie gospodarczym mimo braku osobowości prawnej) mogą posiadać podmiotowość prawnopodatkową. Artykuł 331 Kodeksu Cywilnego stanowi, że do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych.

W świetle powołanych przepisów, placówki oświatowe, jeżeli posiadają określone przymioty charakteryzujące je jako jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej (takie jak m.in. majątek, wykształcona struktura organizacyjna oraz wykazujące dostateczny stopień niezależności i samodzielności), winny być uznane za podatników podatku dochodowego od osób prawnych.

Jeśli natomiast placówka oświatowa nie będzie wyposażona w odrębny majątek, wykształcona struktura organizacyjna będzie służyła wyłącznie realizacji procesu dydaktycznego, a więc nie będą spełnione kryteria dotyczące autonomii majątkowej oraz samodzielności jednostki, wówczas będzie to stanowić podstawę do uznania za podmiot podatku dochodowego od osób prawnych wyłącznie organu prowadzącego placówkę oświatową. Oceny spełnienia kryteriów dokonuje się zawsze na podstawie dokumentów źródłowych jednostki. Jednostki oświatowe, które ww. kryteriów nie spełniają, są wewnętrznymi komórkami organizacyjnymi podmiotu, który je założył i nie są odrębnymi podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych. Jednocześnie należy zauważyć, iż nadanie nr REGON czy NIP dla każdego rodzaju specjalności placówki oświatowej nie przesądza o formie organizacyjnej jednostki, o tym decydują przepisy ustaw oraz statut. Fakt posiadania nr REGON czy NIP nie przesądza, że założone placówki oświatowe są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych.

Odnosząc powyższe do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego stwierdzić należy, iż Wnioskodawca nie podlega uregulowaniom ustawy o podatku dochodowego od osób prawnych. Podatnikiem podatku dochodowego jest zatem organ prowadzący, tj. osoba fizyczna. Wnioskodawca jest tylko wyodrębnioną organizacyjnie formą działalności podmiotu, który go utworzył, a świadczone przez Niego usługi są wykonywane w ramach działalności organu prowadzącego (założyciela). Pomimo, że w art. 1 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wymieniono jako podatników jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, to jednak Wnioskodawca, mimo że taką jednostką jest, nie spełnia definicji podatnika, gdyż nie działa całkowicie samodzielnie. Mając na uwadze przepisy ustawy o systemie oświaty (w szczególności art. 5 oraz art. 82), wskazać należy, iż wszelka odpowiedzialność, w tym obowiązki rejestracyjne, ciąży na osobie zakładającej i prowadzącej placówkę, tak więc sama placówka nie jest w pełni samodzielnym podmiotem i nie może działać w oderwaniu od osoby, która ją założyła. Jak już wyżej wskazano, również fakt uzyskania przez Wnioskodawcę odrębnego nr REGON i NIP nie przesądza o tym, że staje się On odrębnym od założyciela podatnikiem podatku dochodowego.

Reasumując, w ocenie tut. Organu ten właśnie brak całkowitej samodzielności Wnioskodawcy jak i odpowiedzialność jaka ciąży na organie prowadzącym (jako założycielu placówki oświatowej) przesądza, że w przedmiotowej sytuacji to organ prowadzący – osoba fizyczna – ma status podatnika, a nie założona przez nią placówka (Wnioskodawca).

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy, iż jest podatnikiem podatku dochodowym od osób prawnych należy uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Do wniosku dołączono plik dokumentów. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego (np. dokonania szczegółowej analizy zapisów zawartych w dokumentach) w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i jego stanowiskiem podanym we wniosku.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.