Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-171/10-2/EWW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-04-07
Teza: Kto i w jakim kraju w związku ze zmianą przepisów od d dnia 1 grudnia 2008 r. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług dot. art. 27 ust. 2 pkt 3 z zastrzeżeniem art. 28 (przepis ten obowiązuje do dnia 31 grudnia 2010 r.), winien rozliczyć podatek VAT i gdzie?
Słowa kluczowe: podatek-podatek od towarów i usług; targi; świadczenie-miejsce świadczenia usług; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółdzielni, przedstawione we wniosku z dnia 1 lutego 2010 r. (data wpływu 4 lutego 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia i opodatkowania usług związanych z organizacją stoiska wystawienniczego na terenie Niemiec – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 lutego 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia i opodatkowania usług związanych z organizacją stoiska wystawienniczego na terenie Niemiec.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca będzie brał udział w Międzynarodowych Targach we Frankfurcie nad Menem. Organizatorem targów jest firma niemiecka, która obciąża go za wynajem powierzchni wystawienniczej oraz za media i wystawia Zainteresowanemu fakturę ze stawką 19% VAT.

Dodatkowo Wnioskodawca będzie korzystać z usług firmy polskiej z siedzibą w Warszawie, która na terenie targów w Niemczech wykona mu stoisko wystawiennicze (transport mebli z Polski, montaż stoiska). Po zakończeniu targów dokona demontażu stoiska i przetransportuje meble do Polski. Z usług firmy polskiej Spółdzielnia będzie korzystać jednorazowo.

Zainteresowany nie jest zarejestrowany na terenie Niemiec, jest natomiast podatnikiem VAT czynnym w Polsce.

W otrzymanej umowie od firmy polskiej na wykonanie zabudowy stoiska jest zapis: „Jeżeli odrębne przepisy dotyczące opodatkowania podatkiem od wartości dodanej będą wymagały zapłaty tego podatku przez usługobiorcę w miejscu odbywania targów poza terytorium kraju, zleceniodawca jest zobowiązany do zapłaty tego podatku we własnym zakresie oraz na własny koszt. Zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za należny podatek od wartości dodanej, do zapłaty którego jest zobowiązany usługobiorca”.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Kto i w jakim kraju, w związku ze zmianą przepisów od dnia 1 grudnia 2008 r. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, dotyczącą art. 27 ust. 2 pkt 3 z zastrzeżeniem art. 28 (przepis ten obowiązuje do dnia 31 grudnia 2010 r.), winien rozliczyć podatek VAT i gdzie?

Zdaniem Wnioskodawcy, nie ma on obowiązku rejestrowania się w Niemczech (miejsce świadczenia tej usługi nie jest uzależnione od miejsca rejestracji nabywcy). Miejscem świadczenia takich usług jest miejsce ich wykonywania, bez względu na charakter nabywcy. Spółdzielnia jest nabywcą tej usługi, której miejscem wykonania są Niemcy. Podatek VAT winien być rozliczony w Niemczech przez sprzedawcę, a nie nabywcę.

Dla nabywcy takie rozliczenie mogłoby mieć postać importu usług, ale import usług występuje wówczas, gdy podmiot mający siedzibę w danym kraju (w tym przypadku w Niemczech) nabywa usługę od podmiotu zagranicznego nie zarejestrowanego w Niemczech.

W opinii Zainteresowanego, powinien on otrzymać fakturę o treści zmodyfikowanej przez zapis § 25 ust. 1-3 rozporządzenia. Faktura wystawiona z uwzględnieniem przedmiotowych regulacji nie powinna zawierać stawki i kwoty należności wraz z podatkiem VAT.

Stan taki będzie miał miejsce do dnia 31 grudnia 2010 r. Nowe zasady wejdą w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2011 r. (art. 28 ust. 2). Do tego dnia na mocy przepisów przejściowych winna obowiązywać zasada określona w art. 27 ust. 2 pkt 3 lit. a ustawy o VAT z zastrzeżeniem art. 28.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca będzie brał udział w Międzynarodowych Targach we Frankfurcie nad Menem. Organizatorem targów jest firma niemiecka, która obciążać będzie go za wynajem powierzchni wystawienniczej oraz za media, wystawiając Zainteresowanemu fakturę ze stawką 19% VAT.

Dodatkowo Spółdzielnia będzie korzystać z usług firmy polskiej z siedzibą w Warszawie, która na terenie targów w Niemczech wykona jej stoisko wystawiennicze (transport mebli z Polski, montaż stoiska). Po zakończeniu targów dokona demontażu stoiska i przetransportuje meble do Polski.

Z powyższego wynika, iż w związku z uczestnictwem Wnioskodawcy na targach w Niemczech, dwa różne podmioty (niemiecki i polski) świadczyć będą na jego rzecz usługi odpowiednio wynajmu powierzchni wystawienniczej i mediów oraz wykonania stoiska wystawienniczego.

W przypadku świadczenia usług bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Tut. Organ informuje, że z dniem 1 stycznia 2010 r. (z wyjątkami określonymi w art. 8 tej ustawy), weszła w życie ustawa z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 195, poz. 1504), zgodnie z którą uchylone zostały art. 27 i art. 28, a dodano art. 28a do art. 28o regulujące kwestię określenia miejsca świadczenia usług.

Stosownie do art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:

1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;

3.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1, art. 28g ust. 1, art. 28i, 28j i 28n.

Jednakże, od ogólnej zasady zawartej w powyższym przepisie, ustawodawca przewidział szereg odstępstw, na podstawie których miejsce świadczenia pewnych usług, ściśle określonych w przepisach ustawy, ustala się w sposób szczególny.

Tut. Organ zwraca uwagę, iż na mocy art. 2 ustawy z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, w okresie do dnia 31 grudnia 2010 r. w przypadku świadczenia usług w dziedzinie kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji, rozrywki oraz podobnych usług, takich jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych do tych usług, w tym świadczenia usług przez organizatorów usług w tych dziedzinach, miejscem świadczenia usług jest miejsce, gdzie usługi są faktycznie świadczone.

Powołany powyżej przepis potwierdza jedną z zasad wynikających z przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 2006.347.1 ze zm.), iż miejscem opodatkowania każdego świadczenia usług co do zasady powinno być miejsce rzeczywistej konsumpcji.

Za prawidłowością przyjętej przez tut. Organ interpretacji przemawia porównanie obowiązującego przepisu art. 2 ustawy zmieniającej ustawę o podatku od towarów i usług z przepisem art. 52 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 2006.347.1 ze zm.).

Stosownie do art. 52 lit. a Dyrektywy, miejscem świadczenia następujących usług jest miejsce, w którym usługa jest faktycznie świadczona: działalność kulturalna, artystyczna, sportowa, naukowa, edukacyjna, rozrywkowa lub podobna, w tym działania podejmowane przez organizatorów takiej działalności oraz, w stosownym przypadku, usługi pomocnicze do takiej działalności.

Przepis ten należy interpretować w ten sposób, że świadczenie usług na rzecz wystawców należy uznać za świadczenie usług, o których mowa w tym przepisie.

Bowiem, jak wynika z art. 52 lit. a Dyrektywy, usługi związane z działalnością kulturalną, artystyczną, sportową, naukową, edukacyjną, rozrywkową lub podobną, taką jak targi i wystawy obejmują swoim zakresem szeroki wachlarz usług, w których skład wchodzą wymienione w tym przepisie usługi świadczone przez organizatorów takiej działalności. Wobec powyższego, przepis ten nie dotyczy tylko organizatorów targów, ale również wszystkich podmiotów, które świadczą usługi z nimi związane.

Taka interpretacja powołanych przepisów potwierdza jedną z fundamentalnych zasad dotyczących wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zgodnie z którą miejscem świadczenia (opodatkowania) każdego świadczenia (w przedmiotowej sprawie wykonywanych usług) co do zasady powinno być miejsce rzeczywistej konsumpcji.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż miejscem świadczenia, a tym samym miejsce opodatkowania usługi najmu powierzchni wystawienniczej i mediów, świadczonej przez organizatora (firmę niemiecką), a także usługi wykonania stoiska wystawienniczego przez firmę polską, będzie miejsce gdzie usługa będzie faktycznie świadczona, a więc w przedmiotowej sprawie będzie to terytorium Niemiec.

Tut. Organ wskazuje, iż w niniejszej sprawie o sposobie rozliczania podatku i jego wysokości, oraz o podmiocie zobowiązanym do jego rozliczenia przesądzają w takim przypadku przepisy kraju, na którym znajduje się miejsce świadczenia usługi, czyli terytorium Niemiec.

Zatem w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, pytanie Zainteresowanego dotyczące podmiotu zobowiązanego do rozliczenia podatku z tytułu usług będących przedmiotem wniosku, stało się bezprzedmiotowe.

Dodatkowo należy zaznaczyć, że w zawartej umowie strony ustaliły, iż: „Jeżeli odrębne przepisy dotyczące opodatkowania podatkiem od wartości dodanej będą wymagały zapłaty tego podatku przez usługobiorcę w miejscu odbywania targów poza terytorium kraju, zleceniodawca jest zobowiązany do zapłaty tego podatku we własnym zakresie oraz na własny koszt. Zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za należny podatek od wartości dodanej, do zapłaty którego jest zobowiązany usługobiorca”.

Wskazać należy, że w prawodawstwie polskim obowiązuje zasada swobody umów, w ramach której strony mogą dowolnie kształtować treść umowy w granicach wyznaczonych przez prawo. Zasada ta ma również zastosowanie na gruncie prawa podatkowego. W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga fakt, że w myśl art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym, w kompetencji Ministra Finansów nie mieści się analiza prawidłowości i zakresu obowiązywania zapisów dokonanych przez Zainteresowanego oraz podmiot polski świadczący usługę wykonania stoiska wystawienniczego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Dodatkowo informuje się, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 oraz art. 14f § 2 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności, przedstawionych przez Zainteresowanego w stanowisku własnym uwag w kwestii importu usług na terytorium Niemiec oraz treści faktury, jaką powinien jego zdaniem uzyskać z tytułu nabycia usług będących przedmiotem wniosku.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.