Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/443-1218/10/EJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-12-08
Teza: opodatkowanie VAT częściowej odpłatności za szkolenie oraz obowiązek wystawienia faktury VAT za pobrane opłaty
Słowa kluczowe: faktura-faktura VAT; odpłatność; opłata; szkolenie; usługi-usługi edukacyjne; usługi-usługi szkoleniowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 23 sierpnia 2010r. (data wpływu 27 sierpnia 2010r.), uzupełnionym pismem z dnia 29 października 2010r. (data wpływu 19 listopada 2010r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT częściowej odpłatności za szkolenie oraz obowiązku wystawienia faktury VAT za pobrane opłaty - jest **nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 27 sierpnia 2010r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT częściowej odpłatności za szkolenie oraz obowiązku wystawienia faktury VAT za pobrane opłaty. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 29 października 2010r. (data wpływu 19 listopada 2010r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 22 października 2010r. znak: IBPP4/443-1218/10/EJ.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca realizuje projekt pn. „…”, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet „Regionalne kadry gospodarki”, Działanie 8.1 „Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie”, Poddziałanie 8.1.1.

Projekt ten jest realizowany w oparciu o umowę o dofinansowanie jaka została zawarta z Województwem. Celem głównym projektu jest utrzymanie miejsc pracy poprzez zmianę lub podwyższenie kwalifikacji przez 342 dorosłe osoby pracujące, w tym kobiety, z wybranych grup docelowych zamieszkujących w województwie, dostosowując ich profile zawodowe do potrzeb regionalnej gospodarki w latach 2010-2011. Podwyższanie lub zmiana kwalifikacji następuje poprzez szkolenia realizowane w ramach projektu. Uczestnicy projektu (beneficjenci ostateczni) ponoszą częściową odpłatność za udział w szkoleniu w wysokości 10% rynkowej wartości szkolenia. Odpłatność za szkolenia będzie dokonywana w formie zapłaty przelewem na konto projektu. Odpłatność za szkolenie traktowana jest jako wkład własny projektu i stanowi 6,01% wydatków kwalifikowanych projektu, a dotacja stanowi 93,99% wydatków kwalifikowanych projektu.

W piśmie z dnia 29 października 2010r. Wnioskodawca wskazał, że jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, składającym deklarację VAT-7. Rodzaj przeważającej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności PKD 2007 to Pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania o symbolu 7022Z, spółka dokonuje odpłatnej dostawy towarów i usług. W przedmiocie działalności spółki obejmującej 22 tytuły wymienione w Dziale 3 KRS.

Realizowany projekt „…” w ramach Działania 8.1 nie ma związku z działalnością spółki podlegającą ustawie o VAT. Usługi szkoleniowe w ramach realizowanego programu są świadczone przez zewnętrzne firmy szkoleniowe. Za usługi szkoleniowe Spółka otrzymuje faktury VAT z PKWiU 80.4 – Usługi Kształcenia Ustawicznego dla Dorosłych i pozostałych form kształcenia, ze stawką VAT ZW. W umowie nie określono, jakie wydatki mają zostać sfinansowane z dotacji, a jakie z wkładu własnego, więc odpłatność za szkolenie może służyć do pokrycia różnych wydatków związanych z realizacją projektu. Spółka posiada kasę rejestrującą i dokonuje ewidencji obrotu i kwot należnych w przypadku sprzedaży na rzecz osób fizycznych, jeżeli odpłatność za usługę lub sprzedaż wyrobu jest dokonywana w kasie spółki. Kwota obrotu, o której mowa w art. 111 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku płatności w kasie nie przekroczyła w roku poprzednim kwoty 40.000 zł. Przed dniem 1 stycznia 2010r. spółka nie ewidencjonowała usług szkoleniowych na kasie fiskalnej. Z ewidencji dowodów dokumentujących wpłaty uczestników projektu jednoznacznie wynika jakiej transakcji zapłata dotyczy. Na przelewie każdy uczestnik projektu dokładnie opisuje, że zapłata dotyczy szkolenia realizowanego w ramach projektu 8.1. PKWiU dla świadczonych usług – 80.4 Usługi Kształcenia Ustawicznego dla Dorosłych i pozostałych form kształcenia.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy częściowa odpłatność za szkolenie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 2 lub art. 8 pkt 1?
2.  Czy Wnioskodawca ma obowiązek wystawiania faktur VAT za pobrane opłaty?

Zdaniem Wnioskodawcy (ostatecznie doprecyzowanym w piśmie z dnia 29 października 2010r.), odpłatność za szkolenie stanowi wkład własny w projekcie i nie podlega on przepisom ustawy o VAT.

Wnioskodawca nie odlicza VAT naliczonego od zakupów związanych z realizacją projektu. Zgodnie z zapisami umowy, VAT jest kosztem kwalifikowanym projektu. Wnioskodawca ma wątpliwości, czy częściowa odpłatność za szkolenie powinna podlegać ustawie o VAT, ponieważ zgodnie z zapisami umowy odpłatność ta stanowi wkład własny Wnioskodawcy w realizowany projekt. Gdyby nie było tego zapisu, to zdaniem Wnioskodawcy odpłatność za szkolenie w części sfinansowanej przez osoby fizyczne powinna podlegać ustawie o VAT i Wnioskodawca powinien ująć przychód ze sprzedaży w danym miesiącu do deklaracji VAT jako sprzedaż zwolnioną z symbolem PKWiU 80.4.

Ponieważ sprzedaż dotyczy osób fizycznych nie musi być dokumentowana fakturą, chyba że na życzenie osoby uczestniczącej w szkoleniu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, natomiast przez świadczenie usług w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Nieodpłatna dostawa towarów oraz nieodpłatne świadczenie usług, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, za wyjątkiem ściśle określonych sytuacji, wskazanych w art. 7 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie ustawy o VAT nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.

W istocie okoliczność, czy transakcja została dokonana po cenie niższej, czy też wyższej od kosztu świadczenia, nie ma znaczenia dla zakwalifikowania transakcji jako „transakcji odpłatnej” w rozumieniu art. 5, bowiem to ostatnie pojęcie wymaga wyłącznie istnienia bezpośredniego związku między dostawą towarów lub świadczeniem usług, a świadczeniem wzajemnym (wynagrodzeniem) rzeczywiście otrzymanym przez podatnika.

Zatem, w przypadku gdy transakcja jest dokonywana odpłatnie, art. 7 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 nie mogą mieć zastosowania, ponieważ dotyczą one wyłącznie transakcji dokonywanych nieodpłatnie.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca realizuje projekt pn. „…” w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet „Regionalne kadry gospodarki”, Działanie 8.1 „Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie”, Poddziałanie 8.1.1. Celem głównym projektu jest utrzymanie miejsc pracy poprzez zmianę lub podwyższenie kwalifikacji przez 342 dorosłe osoby pracujące, z wybranych grup docelowych zamieszkujących w województwie, dostosowując ich profile zawodowe do potrzeb regionalnej gospodarki w latach 2010-2011. Podwyższanie lub zmiana kwalifikacji następuje poprzez szkolenia realizowane w ramach projektu. Uczestnicy projektu (beneficjenci ostateczni) ponoszą częściową odpłatność za udział w szkoleniu w wysokości 10% rynkowej wartości szkolenia. Odpłatność za szkolenia będzie dokonywana w formie zapłaty przelewem na konto projektu. Odpłatność za szkolenie traktowana jest jako wkład własny projektu i stanowi 6,01% wydatków kwalifikowanych projektu, a dotacja stanowi 93,99% wydatków kwalifikowanych projektu.

Z powyższego wynika, iż w ramach realizacji projektu Wnioskodawca dokonuje zakupu usług szkoleniowych świadczonych przez firmy zewnętrzne. Za usługi szkoleniowe Wnioskodawca pobiera opłatę od uczestników szkoleń w wysokości 10% wartości rynkowej szkolenia. Jak wskazano powyżej decydującym kryterium dla określenia, czy świadczenie jest odpłatne czy nie, jest pobranie wynagrodzenia za świadczenie, nie ma natomiast znaczenia wysokość tego wynagrodzenia. Opodatkowaniu bowiem podatkiem VAT podlega każde świadczenie, za które zostało wypłacone wynagrodzenie.

Zatem w oparciu o przedstawiony stan faktyczny oraz obowiązujący w tym zakresie stan prawny należy stwierdzić, iż w ramach realizowanego projektu Wnioskodawca dokonuje odsprzedaży zakupionych usług szkoleniowych na rzecz uczestników szkoleń. Wkłady własne uczestników szkoleń są związane z konkretnym konsumentem w celu realizacji konkretnego programu szkoleniowego, w związku z czym są bezpośrednio związane ze świadczeniem usług szkoleniowych.

Zaznaczenia również wymaga, iż dla opodatkowania świadczonych przez Wnioskodawcę usług w ramach realizacji projektu, bez znaczenia pozostaje zapis w umowie stwierdzający, że częściowa odpłatność za szkolenia stanowi wkład własny Wnioskodawcy w realizowany projekt. O opodatkowaniu podatkiem VAT wykonywanych czynności nie mogą decydować zapisy w zawartej umowie oraz intencje umawiających się stron, tylko rzeczywisty charakter czynności. Należy więc podkreślić, iż bez względu na specyfikę stosunków prawnych zachodzących pomiędzy stronami projektu, czynności realizowane przez Wnioskodawcę na rzecz uczestników szkoleń w ramach realizowanego projektu stanowią świadczenie usług podlegające opodatkowaniu.

Tym samym zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, otrzymany wkład własny stanowi obrót podlegający opodatkowaniu według właściwej stawki VAT. Bowiem z przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT wynika, iż na obrót składają się: kwota należna obejmująca całość świadczenie należnego od nabywcy (pomniejszona o kwotę podatku należnego). Tak więc otrzymany wkład własny od uczestników szkolenia stanowi obrót podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT, według stawki właściwej dla świadczonej usługi.

Wnioskodawca wskazał dla usług świadczonych w ramach realizowanego projektu PKWiU 80.4 – „Usługi kształcenia ustawicznego dorosłych i pozostałych form kształcenia”.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT zwalnia się z podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. W poz. 7 wymienione zostały usługi w zakresie edukacji sklasyfikowane w grupowaniu PKWiU ex 80.

Zgodnie z objaśnieniami zamieszczonymi pod załącznikiem – „ex” dotyczy tylko danej usługi z danego grupowania. Umieszczenie „ex” przy konkretnym symbolu PKWiU powoduje zawężenie stosowania zwolnienia od podatku tylko do usług należących do danego grupowania statystycznego (w tym przypadku PKWiU 80), które spełniają określone przez ustawodawcę warunki, wskazane w obowiązujących przepisach.

Do grupowania PKWiU ex 80 należy podkategoria PKWiU 80.4 obejmująca usługi kształcenia ustawicznego dorosłych, i pozostałe formy kształcenia. Ponieważ ustawodawca, w załączniku nr 4 do ustawy przy pozycji 7 usługi w zakresie edukacji o symbolu PKWiU ex 80, nie wymienił żadnych usług dla których zwolnienie to nie ma zastosowania, dlatego też należy uznać, że zwolnienie od podatku dotyczy wszystkich usług objętych grupowaniem PKWiU 80.

Stwierdzić zatem należy, że o ile Wnioskodawca prawidłowo klasyfikuje świadczone usługi do grupowania 80.4, to korzystają one ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Należy w tym miejscu wskazać, iż w myśl z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 207, poz. 1293 ze zm.) do celów podatku od towarów i usług stosuje się Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU) określoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997r. (Dz. U. Nr 42, poz. 264 ze zm.), nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2010r. Natomiast zgodnie z zasadami metodycznymi klasyfikacji zasadą jest, że zainteresowany podmiot sam klasyfikuje prowadzoną działalność, swoje produkty (wyroby i usługi), towary, środki trwałe i obiekty budowlane według zasad określonych w poszczególnych klasyfikacjach i nomenklaturach, wprowadzonych rozporządzeniami Rady Ministrów lub stosowanych bezpośrednio na podstawie przepisów Wspólnoty Europejskiej. Organy podatkowe nie są uprawnione do zaklasyfikowania, czy też weryfikacji klasyfikacji wskazanych przez Wnioskodawcę usług do odpowiedniego grupowania PKWiU.

Organem kompetentnym do wydawania informacji w zakresie zaklasyfikowania świadczonych usług do odpowiedniego grupowania PKWiU jest Ośrodek Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego w Łodzi, ul. Suwalska 29, 93-176 Łódź.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym odpłatność za szkolenie stanowi wkład własny więc nie podlega przepisom ustawy o VAT, należało uznać za nieprawidłowe.

Nadmienia się również, iż zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. Natomiast w myśl ust. 4, podatnicy nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.

Zatem w przedmiotowej sytuacji świadczone usługi na rzecz uczestników szkolenia za wynagrodzeniem w postaci wniesionego wkładu własnego w wysokości 10% rynkowej wartości szkolenia, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jednakże korzystają one ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, ponadto winny być udokumentowane poprzez wystawienie faktury VAT, o ile osoba wpłacająca zażąda wystawienia faktury.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy w kwestii braku obowiązku wystawienia faktury VAT dla uczestników szkolenia jest prawidłowe.

Oceniając całościowo stanowisko Wnioskodawcy, należało uznać je za nieprawidłowe.

Końcowo należy zauważyć, że organy podatkowe nie są kompetentne do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowanych. Pojęcie to należy rozumieć zgodnie z przepisami regulującymi zasady korzystania ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne przy dokonywaniu kwalifikacji, czy podatek VAT od zakupów objętych dofinansowaniem ze środków unijnych w związku z realizacją projektu, będącego przedmiotem ww. wniosku może być zaliczony do kosztów kwalifikowanych.

Nadmienia się również, iż niniejsza interpretacja nie rozstrzyga w kwestii prawa do odliczenia, bowiem nie było to przedmiotem wniosku i nie przedstawiono pytania w tym zakresie. Powyższe potraktowano jedynie informacyjnie i nie było przedmiotem oceny.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.