Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-179/11-3/JF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-05-04
Teza: Spółka jako lider konsorcjum winna wystawić fakturę VAT, na rzecz zamawiającego i wykazać obrót w deklaracji podatkowej
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane; faktura-faktura VAT; konsorcjum
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 31.01.2011 r. (data wpływu 07.02.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności realizowanych przez konsorcjum - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 07.02.2011 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności realizowanych przez konsorcjum.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

S. (dalej: „Spółka”, „Wnioskodawca”) jest spółką kapitałową z siedzibą w Irlandii. Spółka prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie budowy autostrad, dróg, lotnisk oraz obiektów sportowych.

W 2010 r., Spółka zawarła 3 umowy konsorcjum:

1.  Umowę konsorcjum rzeczowego wraz ze spółkami polskimi oraz zagranicznymi, którego celem jest realizacja zamówienia na budowę sekcji Autostrady, na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: „Zamawiający”). W dalszej części niniejszego wniosku Spółka będzie odnosiła się do projektu realizowanego w ramach niniejszego konsorcjum jako „Projekt I”;
2.  Umowę konsorcjum finansowego wraz ze spółkami polskimi oraz zagranicznymi, którego celem jest realizacja zamówienia na budowę sekcji Autostrady, na rzecz Zamawiającego. W dalszej części niniejszego wniosku Spółka będzie odnosiła się do projektu realizowanego w ramach niniejszego konsorcjum jako „Projekt II”;
3.  Umowę konsorcjum finansowego wraz ze spółkami polskimi oraz zagranicznymi, którego celem jest realizacja zamówienia na budowę sekcji Autostrady, na rzecz Zamawiającego. W dalszej części niniejszego wniosku Spółka będzie odnosiła się do projektu realizowanego w ramach niniejszego konsorcjum jako „Projekt III”

W dalszej części niniejszego wniosku Spółka będzie odnosiła się do powyższych konsorcjów jako „Konsorcja”. Spółka pragnie wskazać, że uczestnicy powyższych Konsorcjów są łącznie i solidarnie odpowiedzialni za wykonanie zamówień wobec Zamawiającego.

W ramach Projektu I oraz Projektu III Spółka została ustanowiona tzw. liderem konsorcjum (dalej: „Lider Konsorcjum”). W konsekwencji, Spółka będzie reprezentowała uczestników konsorcjum realizującego Projekt I oraz Projekt III (działanie w imieniu wszystkich uczestników konsorcjum), między innymi w zakresie reprezentowania w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, zawarcia kontraktu z Zamawiającym oraz zawarcia umów koniecznych dla należytego wykonania Kontraktu z Zamawiającym.

Konsorcjum utworzone w celu realizacji Projektu I stanowi tzw. konsorcjum rzeczowe. Oznacza to, że uczestnicy konsorcjum z góry uzgodnili pomiędzy sobą zakres prac w ramach budowy autostrady, które będzie wykonywał każdy z nich, a także wysokość wynagrodzenia, które otrzyma każdy z uczestników konsorcjum. W praktyce oznacza to, że każdy z uczestników, w zależności od wysokości poniesionych kosztów własnych, zrealizuje na projekcie różny zysk.

Natomiast konsorcja utworzone w celu realizacji Projektu II oraz Projektu III stanowią tzw. konsorcja finansowe. Konsorcjum takie charakteryzuje się tym, że każdy z uczestników konsorcjum wykonuje projekt bez odgórnie ustalonego pomiędzy uczestnikami zakresu rzeczowego robót.

W związku z powyższym umowy konsorcjum oraz podpisane przez uczestników umowy wykonawcze do nich zawierają odmienne mechanizmy rozliczenia pomiędzy uczestnikami oraz Liderem Konsorcjum.

Umowa wykonawcza do umowy konsorcjum dotyczącej Projektu I (tj. konsorcjum rzeczowego) przewiduje następujący mechanizm rozliczeń:

*   Uczestnicy konsorcjum będą przekazywali Spółce, jako Liderowi Konsorcjum wyliczenie wykazujące kwotę do otrzymania (zgodnie z zakresem jego prac);

*   Następnie Spółka, jako Lider Konsorcjum dostarczy powyższe obliczenia Zamawiającemu;

*   Po zatwierdzeniu powyższych wyliczeń przez Zamawiającego w formie tzw. Przejściowego Świadectwa Płatności uczestnicy Konsorcjum wystawią faktury na rzecz Lidera uwzględniającą roboty i kwoty zatwierdzone przez Zamawiającego w Przejściowym Świadectwie Płatności;

*   Następnie Lider wystawi zbiorczą fakturę Zamawiającemu uwzględniającą wszystkie kwoty należne dla Konsorcjum na podstawie Przejściowego Świadectwa Płatności. Lider będzie miał prawo otrzymywać płatności w swoim własnym imieniu jak i w imieniu pozostałych Uczestników Konsorcjum.

Natomiast zgodnie z umową wykonawczą do umowy konsorcjum dotyczącej Projektu II oraz III (tj. konsorcjum finansowego, w którym nie ma z góry wyodrębnionego podziału prac pomiędzy uczestnikami konsorcjum), przewidziany jest następujący mechanizm rozliczeń:

*   W przypadku gdy uczestnik konsorcjum wykona określone prace we własnym zakresie, uczestnik ten obciąży wartością tych robót Lidera Konsorcjum. Następnie Lider Konsorcjum rozliczy otrzymaną fakturę w comiesięcznym tzw. Protokole Rozliczeń.

*   Rozliczenie finansowe całego konsorcjum nastąpi na podstawie powyższych Protokołów Rozliczeń, w których zawarte będą poniesione przez uczestników konsorcjum (koszty ogólne oraz koszty robót wykonanych przez uczestników konsorcjum we własnym zakresie).

*   Na podstawie wskazanego powyżej Protokołu Rozliczeń (zawierającego poniesione przez Uczestników konsorcjów koszty) oraz zaakceptowanego przez Zamawiającego tzw. Przejściowego Świadectwa Płatności, konsorcjum będzie ustalało tzw. Okresowy Wynik Finansowy. Okresowy Wynik Finansowy stanowić będzie różnicę pomiędzy zaakceptowaną przez Zamawiającego w Przejściowym Świadectwie Płatności kwotą wynagrodzenia konsorcjum, a kosztami robót oraz kosztami ogólnymi wskazanymi w Protokole Rozliczeń.

*   Po ustaleniu Okresowego Wyniku Finansowego kierownictwo kontraktu dokona ustalenia wyniku finansowego uczestników konsorcjum, dzieląc go zgodnie z przyjętymi w umowie konsorcjum kluczem podziału zysku. Należy wskazać, że Okresowy Wynik Finansowy nie stanowi wynagrodzenia za żadną konkretną usługę budowlaną wyświadczoną przez uczestników konsorcjum, a stanowi jedynie podział zysku konsorcjum pomiędzy uczestników.

Dlatego też w powyższym mechanizmie rozliczenia, każdy uczestnik będzie otrzymywał dwa rodzaje przychodu. Pierwszym z nich będzie wynagrodzenie za roboty wykonane w ramach konsorcjum, które zgodnie z umową wykonawczą ma być rozliczane poprzez wystawienie faktury na rzecz Lidera. Drugim rodzajem przychodu będzie kwota otrzymana z tytułu podziału zysku, stanowiącego różnicę pomiędzy uzyskaną od Zamawiającego kwotą, a wynikającymi z przygotowanego przez konsorcjum podsumowania kosztów wskazanych w Protokole Rozliczeń. Wynagrodzenie to nie będzie korespondowało z żadną usługą wykonaną przez uczestnika konsorcjum, a będzie stanowiło jedynie jego udział w zysku konsorcjum zrealizowanego na danym projekcie.

Jednocześnie Spółka pragnie wskazać, że w ramach Projektu II (a więc projektu, w ramach którego Spółka nie została wyznaczona Liderem Konsorcjum, funkcje rozliczeniowe polegające na m.in. wystawieniu faktury na rzecz Zamawiającego pełni nie Lider Konsorcjum, a inna spółka będąca uczestnikiem konsorcjum, która zgodnie z umową wykonawczą określana jest jako „Przedstawiciel Lidera”).

Podsumowując, Spółka jest:

*   uczestnikiem oraz Liderem Konsorcjum rzeczowego w ramach Projektu I;

*   uczestnikiem konsorcjum finansowego w ramach Projektu II;

*   uczestnikiem oraz Liderem Konsorcjum finansowego w ramach Projektu III;

Uczestnicy Konsorcjów uzgodnili w umowach zawartych umowach, iż umów tych „nie należy interpretować jako utworzenie jakiejkolwiek spółki lub jakiegokolwiek innego trwałego powiązania.” W umowach Uczestnicy wyraźnie wskazali również, że „poza Konsorcjum Uczestnicy Konsorcjum występują zawsze we własnym imieniu, a zmiana w składzie Konsorcjum nie jest możliwa.”

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy biorąc pod uwagę fakt, iż zgodnie z umową konsorcjum dotyczącą Projektu I oraz Projektu III, Zamawiający jest zobowiązany do zapłaty całego wynagrodzenia na rzecz Spółki jako Lidera Konsorcjum (z tytułu prac wykonanych przez wszystkich uczestników Projektu I oraz Projektu III), Spółka powinna wystawić fakturę VAT na całą kwotę wynagrodzenia przysługującego konsorcjum, naliczając na niej należny podatek VAT i wykazując ten podatek w swojej deklaracji VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy polskie prawo nie wyodrębnia typu umowy pod nazwą konsorcjum. Niemniej jednak, dopuszczalność zawierania tego typu kontraktów wynika z obowiązującej w polskim prawie zasady swobody umów.

Zasada ta wynika z treści art. 3531 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Przez konsorcjum należy rozumieć porozumienie co najmniej dwóch samodzielnych podmiotów, których zamiarem jest wspólne działanie w celu pozyskania i realizacji konkretnego przedsięwzięcia gospodarczego.

Podmioty zawierają konsorcjum z uwagi na to, że przedmiot przedsięwzięcia gospodarczego przekracza ich potencjał finansowy, intelektualny, logistyczny, doświadczenie, technologię, etc. Z uwagi na to, że konsorcja zawierane są na zasadzie swobody umów, mogą przybierać różne formy wzajemnych i zewnętrznych relacji. Wobec tego mogą powstawać konsorcja, np. rzeczowe lub finansowe.

W konsorcjum rzeczowym uczestnicy konsorcjum dzielą między sobą rzeczowo zakres robót budowlanych. Każdy z partnerów wykonuje wydzielony zakres robót. Podział zysku w konsorcjum rzeczowym wynika z podziału rzeczowego prac. Opisany w stanie faktycznym Projekt I jest przykładem konsorcjum rzeczowego.

W przypadku konsorcjum finansowego każdy z uczestników konsorcjum wykonuje wspólne przedsięwzięcie bez wydzielania zakresu rzeczowego robót. Partnerzy w konsorcjum finansowym wykonują części składające się na całość przedsięwzięcia sukcesywnie, stosownie do potrzeb, angażując własne aktywa. Następnie dzielą otrzymane przychody i poniesione koszty stosownie do ustalonej partycypacji w zyskach. Opisany w stanie faktycznym Projekt II oraz Projekt III jest przykładem konsorcjum finansowego. Uczestnicy konsorcjum wybierają spośród siebie lidera do reprezentowania spraw konsorcjum.

W opinii Wnioskodawcy, Spółka, jako Lider Konsorcjum w ramach Projektu I oraz Projektu III, który zgodnie z umową konsorcjum działa na rzecz pozostałych uczestników konsorcjum powinna wystawić fakturę VAT na całą kwotę wynagrodzenia otrzymywanego od Zamawiającego, naliczając od niej należny podatek VAT i wykazując ten podatek w swojej deklaracji VAT.

Jak wskazano powyżej, konsorcjum nie jest osobnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Podatnikami tego podatku w ramach opisywanej transakcji pozostają uczestnicy konsorcjum. Podmioty te zachowują niezależność w działaniach nieobjętych umową zaś w działaniach konsorcjum realizują wspólną politykę finansową objętą porozumieniem.

Aby wypełnić swoje zobowiązania wobec Zamawiającego Uczestnicy Konsorcjum ustanowili Spółkę Liderem Konsorcjum, który koordynuje wykonanie poszczególnych prac i ma zapewnić sprawną realizację całości zlecenia. Rolą Spółki jako Lidera Konsorcjum jest w szczególności zebranie (skompletowanie) wszystkich elementów usługi świadczonej przez każdego z uczestników konsorcjum ustanowionego w celu realizacji Projektu I oraz Projektu III oraz reprezentowanie tych konsorcjów wobec Zamawiającego.

W przypadku realizacji Projektu I oraz Projektu III Spółka jako Lider Konsorcjum jest na podstawie umowy wykonawczej do umowy konsorcjów upoważniona do wystawienia zbiorczej faktury na Zamawiającego, uwzględniającej wszystkie kwoty należne dla Konsorcjum.

Jakkolwiek ekonomicznym beneficjentem usług wykonywanych przez poszczególnych Uczestników Konsorcjum jest bezpośrednio Zamawiający, a nie Lider Konsorcjum, z punktu widzenia podatku VAT należy stwierdzić, że Lider Konsorcjum pełni w analizowanym modelu rolę quasi-pośrednika w świadczeniu usług pomiędzy uczestnikami konsorcjum a Zamawiającym. W efekcie należy uznać, że rozliczenie pomiędzy uczestnikami Konsorcjum a Spółką jako Liderem Konsorcjum oraz pomiędzy Liderem a Klientem powinno przyjąć formę refakturowania.

W opinii Wnioskodawcy pośrednie zastosowanie znajdzie tutaj art. 30 ust. 3 Ustawy o VAT, zgodnie z którym „W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu świadczenia usług pomniejszona o kwotę podatku.”

Pomimo braku ustawowej definicji refakturowania powszechnie przyjmuje się, iż jest to proces polegający na przeniesieniu kosztów przez podmiot refakturujący na podmiot, który z danych usług faktycznie korzysta. W przypadku umowy konsorcjum beneficjentem (korzystającym z) usług jest Zamawiający, natomiast poszczególne jej elementy nie są nabywane bezpośrednio od uczestników Konsorcjum, ale w formie całej usługi rozliczanej przez Lidera Konsorcjum, który reprezentuje konsorcjum.

Podsumowując, w opinii Spółki będzie ona uprawniona jako Lider Konsorcjum w ramach Projektu I oraz Projektu III uprawniona do wystawienia jednej, „zbiorczej” faktury na rzecz zamawiającego.

Spółka pragnie wskazać, że jej stanowisko w tym zakresie jest potwierdzane w wydawanych indywidualnych interpretacjach przepisów prawa podatkowego.

Przykładowo, w interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w dniu 24 lutego 2010 r., sygn. IPPP1/443-1316/09-5/AW, organ podatkowy zgodził się ze stanowiskiem podatnika, zgodnie z którym:

„Tym samym należy uznać, że Lider Konsorcjum powinien wystawić fakturę VAT na całą kwotę wynagrodzenia należnego z tytułu prac wykonanych przez wszystkich Uczestników Konsorcjum, naliczając od niej należny podatek VAT i wykazując ten podatek w swojej deklaracji VAT. Pośrednio wskazuje na takie rozwiązanie także art. 30 ust. 3 ustawy VAT. Rozwiązanie to jest jednocześnie zgodne z zamiarem stron (Uczestników i Lidera Konsorcjum, a także Klienta) oraz ekonomicznym sensem analizowanej transakcji. Potwierdza je również fakt, że konsorcjum nie jest podatnikiem VAT i nie może wystawiać faktur VAT”.

Analogiczne stanowisko zajął min. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji przepisów podatkowych z dnia 24 lutego 2009 r. (sygn. IPPP2/443-1861/08-4/PW), w której wskazano, m.in.:

„Tym samym uwzględniając charakter wzajemnych powiązań kontraktowych wskazać należy, iż lider konsorcjum, jako podmiot reprezentujący konsorcjum przed Zamawiającym we wszystkich sprawach związanych z wykonaniem oraz rozliczeniem kontraktu oraz odpowiedzialny za kierowanie i kontrolowanie wykonywania kontraktu jest zobowiązany, w świetle przedstawionych powyżej założeń oraz przepisów podatkowych, do wystawiania na rzecz Zamawiającego faktur VAT, dokumentujących całość robót wykonanych przez konsorcjum na rzecz Zamawiającego.”

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Art. 15 ust. 1 ustawy stanowi, iż podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Instytucja konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Wyjątkiem jest prawo bankowe, które wymienia konsorcjum bankowe. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne (w ramach swobody umów). Stosownie do art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Zatem, konsorcjum jest umową gospodarczą co najmniej dwóch przedsiębiorców, zawartą w celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia, dla odniesienia wspólnych korzyści, przy jednoczesnej solidarnej odpowiedzialności wykonawców (konsorcjantów) za wykonanie umowy – z zakresu prawa zamówień publicznych. Wspólne przedsięwzięcia charakteryzuje to, że jego uczestnicy są związani ustaleniami umownymi. Poza obowiązkami nałożonymi przez ustawę z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 ze zm.), np. konieczności ustanowienia pełnomocnika – art. 23 ust. 2, czy solidarnej odpowiedzialności – art. 141, ustalenia te mogą dotyczyć różnych kwestii, zgodnie z zasadą swobody umów wyrażoną w art. 3531 Kodeksu cywilnego, np.: zasad reprezentacji, sposobu rozliczeń danego przedsięwzięcia, podziału robót, udziału w zyskach i stratach itp.

Jak wskazano, celem zawiązania konsorcjum jest najczęściej wspólne działanie w realizacji konkretnego przedsięwzięcia gospodarczego, które ze względu na potencjał finansowy lub też szeroki zakres przedmiotowy przekracza możliwość jednego podmiotu. Umowa konsorcjum z reguły wiąże podmioty na czas określony, najczęściej oznaczony osiągnięciem celu, do którego zostało powołane. Podmioty tworzące konsorcjum zachowują niezależność w działaniach nieobjętych umową zaś w działaniach konsorcjum realizują wspólną politykę finansową objętą porozumieniem. Konsorcjum zwykle nie jest spółką prawa handlowego, nie posiada osobowości prawnej, nie jest odrębnym podmiotem gospodarczym, nie musi więc być rejestrowane.

Zawarcie umowy o wspólne przedsięwzięcie gospodarcze – umowy konsorcjum – nie ma na celu powstania nowego swoistego podmiotu gospodarczego, lecz stanowi porozumienie stron w zakresie realizacji wspólnego celu gospodarczego. Odnośnie rozliczenia podatku VAT przez uczestników konsorcjum, stwierdzić należy iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Oznacza to, że z punktu widzenia VAT każdy z członków konsorcjum jest odrębnym podatnikiem. Podatnikiem nie jest i nie może być natomiast samo konsorcjum. Dlatego też podmioty działające w ramach konsorcjum powinny do wzajemnych rozliczeń oraz do rozliczeń z podmiotem, na rzecz którego konsorcjum świadczy usługę stosować ogólne zasady w zakresie wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa podatkowego oraz zasady funkcjonowania konsorcjum, w tym zasadę odrębności podatników, którzy występują wobec siebie w relacji lider konsorcjum – podwykonawcy, uczestnicy konsorcjum uprawnieni są do fakturowania wzajemnych świadczeń oraz wyboru podmiotu, który odpowiedzialny jest za rozliczenia ze zleceniodawcą. Tym samym uwzględniając charakter wzajemnych powiązań kontraktowych wskazać należy, iż lider konsorcjum, jako podmiot reprezentujący konsorcjum przed zleceniodawcą we wszystkich sprawach związanych z wykonaniem oraz rozliczeniem kontraktu świadczy na rzecz zleceniodawcy usługę i jest zobowiązany, w świetle przedstawionych powyżej założeń oraz przepisów podatkowych, do wystawiania na rzecz zleceniodawcy faktur VAT, dokumentujących całość robót wykonanych przez konsorcjum na rzecz zamawiającego. Tym samym lider winien świadczone usługi wykazać dla celów podatkowych w odpowiedniej deklaracji podatkowej. Pozostali uczestnicy konsorcjum świadczący usługę na rzecz lidera w zakresie wynikającym z zawartej umowy są również zobowiązani do wystawiania faktur dokumentujących te usługi.

Z treści wniosku wynika, iż Spółka wraz z polskimi i zagranicznymi spółkami zawarła umowę konsorcjum, w ramach której będzie realizować zamówienie na budowę odcinka autostrady. Spółka jako Lider Konsorcjum ma wątpliwości dotyczące wzajemnego rozliczania pomiędzy Uczestnikami Konsorcjum oraz rozliczeń z Zamawiającym zamówione roboty. Przy czym z zawartych umów wynika, że to Lider Konsorcjum będzie reprezentował Konsorcjum przed Zamawiającym, w tym wystawi również fakturę za usługę świadczoną przez Konsorcjum. Uczestnicy Konsorcjum wykonywać będą uzgodniony zakres prac na rzecz Lidera.

Przedstawione wyżej zapisy umowy dotyczące wzajemnych rozliczeń członków konsorcjum wskazują, że Lider Konsorcjum nabywa usługi od Uczestników Konsorcjum, którzy fakturują i opodatkowują wykonane przez siebie usługi na rzecz Lidera, a Lider świadczy całościowo wykonaną przez wszystkich członków Konsorcjum usługę na rzecz Zamawiającego. Zamawiający oczekuje realizacji budowy sekcji autostrady i wypłaca wynagrodzenie z tego tytułu. Zatem, zachowanie Lidera stanowi, określone w art. 8 ust. 1 ustawy, odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy i rozliczeniu w składanej deklaracji podatkowej.

Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, iż usługa świadczona przez Konsorcjum reprezentowane przez Lidera na rzecz Zamawiającego winna być dokumentowana - zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy - wystawianą przez Lidera fakturą VAT oraz powinna być rozliczona w Jego deklaracji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe należy uznać stanowisko Spółki za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto należy dodać, iż niniejsza interpretacja dotyczy czynności realizowanych przez konsorcjum i wzajemnych rozliczeń pomiędzy uczestnikami konsorcjum na gruncie podatku od towarów i usług. W zakresie opodatkowania czynności realizowanych przez uczestników konsorcjum i ich wzajemnych rozliczeń oraz prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przez Lidera Konsorcjum wydana została interpretacja nr IPPP3/443-179/11-2/JF, natomiast w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Biuro Krajowej Informacji Podatkowej, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.