Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-1190/08/MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-03-16
Teza: 1. Jak w momencie anulowania kar umownych rozliczyć zaliczoną uprzednio do przychodów kwotę 209.261,14 zł w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? 2. Czy o kwotę tą ulegnie obniżeniu dochód podatkowy w miesiącu grudniu 2008? 3. Czy należy zaliczyć ją do kosztów uzyskania przychodów, czy o kwotę tą należy pomniejszyć przychody podatkowe?
Słowa kluczowe: anulowanie; kara-kara umowna; przychód
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 16 grudnia 2008r. (data wpływu do tut. Biura 19 grudnia 2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie sposobu rozliczenia anulowanej kary umownej uprzednio zaliczonej do przychodów **\- jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 grudnia 2008r. wpłynął do tut. Biura wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie sposobu rozliczenia anulowanej kary umownej uprzednio zaliczonej do przychodów.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 22 sierpnia 2008r. Spółka naliczyła swojemu kontrahentowi kary umowne na łączna kwotę 1.022.235,43 zł. Były to kary: za przekroczenie terminu wykonania robót budowlanych oraz za odstąpienie od umowy na realizację robót budowlanych. Na wyżej wymienione kary Spółka wystawiła noty księgowe i przesłała je kontrahentowi. Jednocześnie Spółka miała wobec tego kontrahenta zobowiązanie z tytułu wykonanych przez niego robót na kwotę 209.261,14 zł. Pod datą 29 sierpnia 2008r. dokonała kompensaty swojej należności wynikającej z wystawionych not ze swoim zobowiązaniem wobec tego kontrahenta. Do przychodów podatkowych Spółka zaliczyła więc tylko skompensowaną ze zobowiązaniem kwotę 209.261,14 zł (zgodnie z otrzymaną interpretacją indywidualną z dnia 02 grudnia 2008r. IBPB3/423-802/08/AP). Ponieważ kontrahent kwestionował zasadność naliczenia tych kar, Spółka zasięgnęła opinii prawników i w miesiącu grudniu 2008r. zamierza anulować w całości naliczone kary umowne.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

1.  Jak w momencie anulowania kar umownych rozliczyć zaliczoną uprzednio do przychodów kwotę 209.261,14 zł w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
2.  Czy o kwotę tą ulegnie obniżeniu dochód podatkowy w miesiącu grudniu 2008?
3.  Czy należy zaliczyć ją do kosztów uzyskania przychodów, czy o kwotę tą należy pomniejszyć przychody podatkowe?

Zdaniem wnioskodawcy:

Anulowanie naliczonych kar umownych spowoduje, że o kwotę zaliczoną uprzednio do przychodów podatkowych ulegnie obniżeniu dochód podatkowy w miesiącu anulowania, czyli w grudniu 2008r. O kwotę tą należy pomniejszyć przychody podatkowe za miesiąc grudzień 2008r.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm. określanej w dalszej części skrótem „ustawa o pdop”) za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Zasady rozpoznawania przychodów określonych w art. 12 ust. 3 ustawy o pdop, uregulowane są w art. 12 ust. 3a - 3e. Zgodnie z art. 12 ust. 3a w/w ustawy, za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c-3e, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1.  wystawienia faktury albo
2.  uregulowania należności.

W myśl natomiast art. 12 ust. 3e ustawy o pdop, w przypadkach innych niż świadczenie usług, wydanie towarów, częściowe świadczenie usług oraz zbycie praw majątkowych, za dzień powstania przychodu uważa się dzień otrzymania zapłaty.

Przychodem należnym, o którym mowa w art. 12 ust. 3 ustawy o pdop, jest zatem przychód, który w następstwie działalności gospodarczej stał się należnością ustaloną pomiędzy stronami.

Powyższe przepisy jednoznacznie określają moment powstania przychodu należnego powstałego w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Ponieważ art. 12 ust. 3 ustawy o pdop mówi o przychodach "związanych" z działalnością gospodarczą, należy stwierdzić, iż odnosi się on do przychodów będących następstwem prowadzonej działalności gospodarczej, związanych z nią bezpośrednio lub pośrednio.

Zatem przepis ten obejmuje również przychody z tytułu kar i odszkodowań, określonych w umowach zawartych przez podatników w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Podstawą do obciążenia kontrahenta naliczoną karą umowną jest nota obciążeniowa, która jednocześnie stanowi podstawę do ujęcia tego zdarzenia w księgach rachunkowych.

Nota obciążeniowa jest dowodem księgowym rozliczeniowym, stwierdzającym dokonanie operacji gospodarczej przeprowadzonej między jednostką, a jej kontrahentem i stanowi podstawę zapisów w księgach rachunkowych, pod warunkiem, że jest rzetelna, wolna od błędów rachunkowych oraz zawiera co najmniej dane określone w art. 21 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2002r, Nr 76, poz. 694 z późn. zm.).

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, o której mowa wyżej, stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stosownie zaś do przepisu art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług, pod pojęciem towarów należy rozumieć rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy od towarów i usług, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż kara umowna nie stanowi czynności dostawy towarów ani świadczenia usług. Otrzymanie kary umownej nie wiąże się z żadnym świadczeniem na rzecz wypłacającego, zatem nie wywołuje żadnych skutków podatkowych w podatku od towarów i usług. Wypłacona kwota kary umownej nie powinna być dokumentowana fakturą VAT, gdyż nie stanowi obrotu podlegającego podatkowi od towarów i usług. Dla potwierdzenia otrzymania kary umownej można wystawić notę księgową, dokumentującą czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Przepisy ustawy o pdop nie określają zasad dokonywania korekt przychodów. Brak jest również uregulowań dotyczących momentu powiększenia (zmniejszenia) przychodów, tj. czy przychód powiększa się (pomniejsza) w dacie korekty, czy też w dacie powstania przychodu pierwotnego.

Wobec powyższego, należy posłużyć się literalną wykładnią wyżej powołanych przepisów, która prowadzi do wniosku, że do przychodów podatkowych zalicza się tylko takie przychody, które w danym momencie są należne podatnikowi, czyli są wymagalne, niewątpliwe i bezwarunkowe. Dla ustalenia przychodu istotnym zagadnieniem jest określenie daty uzyskania przychodu, z którą ustawa o pdop łączy moment powstania obowiązku podatkowego. W przedmiotowej sprawie przychód powstał w dniu otrzymania zapłaty (kompensaty).

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, iż Spółka będzie uprawniona do zmniejszenia przychodów podatkowych o anulowaną kwotę naliczonych kar umownych w wysokości w jakiej uprzednio zaliczyła je do przychodów podatkowych w miesiącu, w którym został wykazany przychód pierwotny, tj. w momencie zapłaty (kompensaty).

Stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku jest zatem nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.