Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP1/443-47/12-4/RG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2012-04-16
Teza: Czy Spółdzielnia miała prawo zastosować stawkę zwolnioną w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o podatku od towarów i usług?
Słowa kluczowe: grunty-grunt zabudowany; nieruchomości-nieruchomość zabudowana; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółdzielni Mieszkaniowej, przedstawione we wniosku z dnia 4 stycznia 2012 r. (data wpływu 16 stycznia 2012 r.), uzupełnionym pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. (data wpływu 5 kwietnia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z opodatkowania czynności przeniesienia z mocy prawa własności nieruchomości zabudowanej w zamian za odszkodowanie – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 stycznia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia opodatkowania czynności przeniesienia z mocy prawa własności nieruchomości zabudowanej w zamian za odszkodowanie.

Wniosek uzupełniono pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. (data wpływu 5 kwietnia 2012r.) o doprecyzowanie zaistniałego stanu faktycznego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Prezydent Miasta decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej dla inwestycji polegającej na budowie zatoki autobusowej stwierdził nabycie z mocy prawa na rzecz Gminy nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr o pow. 1,4879 ha, k.m. 41, obręb …, KW …, stanowiącej dotychczas własność Spółdzielni Mieszkaniowej.

Wojewoda w decyzji ustalił na rzecz Spółdzielni odszkodowanie w kwocie 91.011,00 zł, które obejmuje:

*   grunt działki nr 97/9 w kwocie - 67.275,00 zł;

*   naniesienia budowlane o wartości - 23.736,00 zł.

Naniesienia budowlane (plac, chodnik, obrzeża) są elementem zabudowy osiedla mieszkaniowego oddanego do użytkowania w 1990 roku.

W stosunku do nieruchomości nie przysługiwało Spółdzielni prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Spółdzielnia nie poniosła także wydatków na ulepszenie wyższych niż 30% wartości początkowej nieruchomości.

Spółdzielnia jest czynnym podatnikiem VAT i składa deklaracje VAT-7 w okresach miesięcznych.

Spółdzielnia z chwilą otrzymania odszkodowania wystawiła fakturę VAT i zastosowała zwolnienie w oparciu o treść art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o podatku od towarów i usług. Kwotę otrzymanego odszkodowania ujęła w księgach rachunkowych jako pozostałe przychody operacyjne związane z gospodarką zasobami mieszkaniowymi i przeznaczyła je na cele związane z utrzymaniem tych zasobów. Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku od osób prawnych uznała je za wolne od podatku dochodowego.

W uzupełnieniu wniosku wskazano, iż naniesienia budowlane są trwale związane z gruntami i stanowią budowle w rozumieniu prawa budowlanego. Pierwsze zasiedlenie budowli nastąpiło w roku 1990. Wraz z kompleksem mieszkaniowym zostało przekazane do użytkowania członkom Spółdzielni.

W stosunku do nieruchomości nie przysługiwało Spółdzielni prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Spółdzielnia nie poniosła także wydatków na ulepszenia wyższych niż 30% wartości początkowej nieruchomości. Pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budowli nie upłynął okres krótszy niż 2 lata. Okres użytkowania budowli wynosi 21 lat. Budowle są elementem osiedla mieszkaniowego i nie były przedmiotem najmu ani dzierżawy. Zgodnie z celem wywłaszczenia działka jest przeznaczona pod autobusową zatokę przystankową.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Spółdzielnia miała prawo zastosować stawkę zwolnioną w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, w oparciu o treść art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o podatku od towarów i usług może zastosować zwolnienie, ponieważ nieruchomość jest zabudowana budowlami (place, chodniki). W stosunku do tych obiektów nie przysługiwało Spółdzielni prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz nie poniosła wydatków na ulepszenia w wysokości wyższej niż 30% wartości początkowej. Biorąc pod uwagę powyższe i w oparciu o art. 29 ust. 5 ustawy o VAT, Wnioskodawca uważa, że ma prawo zastosować stawkę „zw”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1.  przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2.  wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3.  wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4.  wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5.  ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6.  oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7.  zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Na mocy art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, przewidziane zostały zwolnienia od podatku oraz obniżone stawki.

Stosownie do przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

W świetle wyżej przytoczonego przepisu, kluczowym dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budowli jest ustalenie, kiedy nastąpiło jej pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Przez pierwsze zasiedlenie – w myśl art. 2 pkt 14 ustawy – rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1.  wybudowaniu lub
2.  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Zatem, dostawa nieruchomości, spełniających określone w przepisach warunki, może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej dwa lata.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

1.  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Jak wynika z art. 43 ust. 7a ustawy, warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat.

Zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1.  są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2.  złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

W myśl art. 43 ust. 11 ustawy, oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać:

1.  imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2.  planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części;
3.  adres budynku, budowli lub ich części.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga przepis art. 29 ust. 5 ustawy, w myśl którego, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że co do zasady, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku.

Z treści wniosku wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa jest czynnym podatnikiem VAT. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr , której Prezydent Miasta decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej dla inwestycji polegającej na budowie zatoki autobusowej stwierdził nabycie z mocy prawa na rzecz Gminy.

Wojewoda w decyzji ustalił na rzecz Spółdzielni odszkodowanie w kwocie 91.011,00 zł, które obejmuje grunt działki nr 97/9 i naniesienia budowlane. Naniesienia budowlane są trwale związane z gruntami i stanowią budowle w rozumieniu prawa budowlanego. Pierwsze zasiedlenie budowli nastąpiło w roku 1990. Wraz z kompleksem mieszkaniowym zostało przekazane do użytkowania członkom Spółdzielni. W stosunku do nieruchomości nie przysługiwało Spółdzielni prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Spółdzielnia nie poniosła także wydatków na ulepszenia wyższych niż 30% wartości początkowej nieruchomości. Okres użytkowania budowli wynosi 21 lat. Budowle są elementem osiedla mieszkaniowego i nie były przedmiotem najmu ani dzierżawy. Zgodnie z celem wywłaszczenia działka jest przeznaczona pod autobusową zatokę przystankową.

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących prawo do zwolnienia od podatku dostaw budynków, budowli lub ich części, prowadzi do konkluzji, iż w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z dwóch podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie ww. obiektów. Zauważyć bowiem należy, iż stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalne. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter świadczonych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Mając na uwadze definicję pierwszego zasiedlenia stwierdzić należy, iż aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu obiekt musi zostać oddany do użytkowania, a ponadto czynność ta powinna podlegać opodatkowaniu. Z powyższej definicji wynika zatem, że oddanie do użytkowania powinno nastąpić w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu, a za taką należy uznać umowę sprzedaży, najmu czy dzierżawy, pod warunkiem, że jest to czynność objęta zakresem ustawy o podatku od towarów i usług, nawet jeśli na podstawie przepisów szczególnych korzysta ona ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W analizowanej sprawie, kluczowym elementem jest ustalenie, czy w odniesieniu do przedmiotowych budowli nastąpiło pierwsze zasiedlenie, a jeżeli tak to w którym momencie.

W opisie stanu faktycznego Wnioskodawca wskazał, iż pierwsze zasiedlenie budowli nastąpiło w roku 1990. Bowiem wraz z kompleksem mieszkaniowym zostało przekazane do użytkowania członkom Spółdzielni.

Tut. Organ zauważa, iż mając na uwadze fakt, iż w 1990 r. nie obowiązywała ustawa o podatku od towarów i usług w związku, z czym nie mogło nastąpić wówczas oddanie do użytkowania budowli w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, dlatego też w odniesieniu do przedmiotowych budowli nie doszło do pierwszego zasiedlenia w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 14 ustawy.

Zatem, dostawa przedmiotowych budowli nie będzie spełniała przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Biorąc pod uwagę opisany we wniosku stan faktyczny oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, iż dostawa przedmiotowej nieruchomości jest zwolniona z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, gdyż w stosunku do nieruchomości nie przysługiwało Spółdzielni prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Spółdzielnia nie poniosła także wydatków na ulepszenia wyższych niż 30% wartości początkowej nieruchomości.

Ponadto, z uwagi na fakt, iż dostawa budowli, o których mowa wyżej zwolniona jest od podatku, to dostawa gruntu, na którym te budowle są posadowione, w myśl art. 29 ust. 5 ustawy, również korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Reasumując, czynności przeniesienia z mocy prawa własności działki nr … wraz z budowlami, stanowiącej dotychczas własność Wnioskodawcy, w zamian za odszkodowanie podlegała zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a oraz art. 29 ust. 5 ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Ponadto tut. Organ informuje, że w niniejszej interpretacji rozstrzygnięto wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z opodatkowania czynności przeniesienia z mocy prawa własności nieruchomości zabudowanej w zamian za odszkodowanie. Natomiast wniosek w części dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych zostanie rozpatrzony odrębnym rozstrzygnięciem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.