Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-1.4012.1.2018.1.AO
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-02-05
Teza: w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze wystawionej w związku z zawartym Porozumieniem rozwiązującym umowę najmu i zapłatą należności umownej
Słowa kluczowe: najem; odliczenia-prawo do odliczenia; umowa-rozwiązanie umowy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 18 grudnia 2017 r. (data wpływu 2 stycznia 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze wystawionej w związku z zawartym Porozumieniem rozwiązującym umowę najmu i zapłatą należności umownej – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 2 stycznia 2018 r. wpłynął do tutejszego Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze wystawionej w związku z zawartym Porozumieniem rozwiązującym umowę najmu i zapłatą należności umownej.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W styczniu 2013 r. C. Sp. z o.o. (dalej: C.) zawarła z jednym z deweloperów pięcioletnią umowę najmu powierzchni handlowej w galerii handlowej, którą deweloper planował wybudować w jednym z miast na terenie Polski (dalej: umowa lub umowa najmu). Przedmiotem umowy był najem lokalu o powierzchni 65 m2, w którym C. planowała prowadzić sprzedaż napojów alkoholowych. Z tytułu najmu lokalu C. zobowiązała się, po otwarciu galerii handlowej, uiszczać miesięczny czynsz najmu.

W czerwcu 2013 r. C. Sp. z o.o. została połączona w drodze przejęcia z A. S.A. (dalej: Spółka lub Wnioskodawca). W wyniku tego połączenia, na podstawie art. 494 Kodeksu spółek handlowych, Wnioskodawca - jako spółka przejmująca - wstąpił we wszelkie prawa i obowiązki C. Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest produkcja i dystrybucja napojów alkoholowych.

Przed otwarciem centrum handlowego Wnioskodawca przeprowadził analizę ekonomiczną opłacalności działalności handlowej w poszczególnych lokalizacjach. Przeprowadzona analiza wykazała niecelowość prowadzenia punktu sprzedaży detalicznej w lokalu będącym przedmiotem umowy zawartej z deweloperem. W szczególności, powierzchnia lokalu okazała się być zbyt duża z punktu widzenia bieżących potrzeb Wnioskodawcy, tzn. koszty najmu, jakie Spółka musiałaby ponosić w związku z prowadzeniem sprzedaży w tym lokalu okazały się być zbyt wysokie biorąc pod uwagę możliwe do osiągnięcia przychody z tej sprzedaży. Jednocześnie, podmiot, który w międzyczasie wstąpił w prawa i obowiązki dewelopera wynikające z umowy najmu (dalej: Wynajmujący) nie potrafił zapewnić Spółce zastępczego lokalu o mniejszej powierzchni.

Z powyższym względów, w styczniu 2017 r. Spółka zdecydowała się rozwiązać umowę najmu i zawarła w tym celu stosowne porozumienie z Wynajmującym (dalej: Porozumienie). Zgodnie z treścią Porozumienia, umowa uległa bezwarunkowemu rozwiązaniu wraz z zapłatą należności umownej w wysokości 261 168,76 zł, powiększonej o podatek VAT. Na kwotę ww. należności Wynajmujący wystawił fakturę VAT ze stawką podatku 23%.

Zarówno Wynajmujący jak i Spółka są czynnymi podatnikami VAT. Działalność Spółki jest w całości opodatkowana VAT i nie podlega zwolnieniu z tego podatku. Środki zaoszczędzone przez Spółkę na przedterminowym rozwiązaniu umowy najmu zostaną w związku z tym w całości przeznaczone przez Spółkę na prowadzenie działalności opodatkowanej VAT, niepodlegającej zwolnieniu.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze wystawionej przez Wynajmującego na kwotę świadczenia pieniężnego, które Wnioskodawca zobowiązał się zapłacić w związku z zawarciem Porozumienia w sprawie rozwiązania umowy najmu?

Stanowisko Wnioskodawcy,

W ocenie Spółki, przysługuje jej prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze wystawionej przez Wynajmującego na kwotę świadczenia pieniężnego, które Wnioskodawca zobowiązał się zapłacić w związku z zawarciem Porozumienia w sprawie rozwiązania umowy najmu, ponieważ świadczenie to stanowi wynagrodzenie za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm., dalej: ustawa o VAT lub ustawa), nabytą przez Spółkę na potrzeby prowadzenia działalności opodatkowanej podatkiem VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Dla udzielenia odpowiedzi na pytanie Spółki w pierwszym rzędzie niezbędne jest ustalenie, czy świadczenie pieniężne opisane w stanie faktycznym, stanowi wynagrodzenie za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Z treści powołanego powyżej przepisu jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane za wynagrodzeniem.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

A zatem, z treści art. 8 ust. 1 ustawy o VAT wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że świadczenie będące treścią usługi opodatkowanej VAT obejmuje potencjalnie każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy), o których mowa w art. 353 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z poźn. zm.).

Czynność podlega opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było stwierdzić, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem, aby ustalić zasady opodatkowania danej czynności dokonywanej w zamian za wynagrodzenie, niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy czynności te skutkują uzyskaniem bezpośredniej korzyści przez wypłacającego to wynagrodzenie.

W niniejszej sprawie, w zamian za zapłatę przez Spółkę należności wynikającej z Porozumienia, Wynajmujący rezygnuje z egzekwowania od Spółki dalszych zobowiązań wynikających z umowy najmu, w szczególności z pobierania od Spółki czynszu najmu. Jest to zatem zgoda na zaniechanie określonej czynności (dalszej realizacji umowy najmu), która mieści się w definicji usługi na gruncie podatku VAT. Spełniona jest zatem przesłanka istnienia związku pomiędzy wypłatą należności a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym dla uznania, że wypłacona należność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Beneficjentem świadczenia jest w tym wypadku Spółka, która odnosi ekonomiczną korzyść w związku z uzyskaniem możliwości efektywniejszego zainwestowania środków dotychczas zaangażowanych w działalność w lokalu objętym umową najmu.

Tożsame z powyższym stanowisko zajmują w swoim orzecznictwie sądy administracyjne oraz organy podatkowe. Przykładowo w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 226/15 wskazano: „Opisana we wniosku o interpretację zgoda na wcześniejsze rozwiązanie umowy, powinna być oceniana jako wyrażenie zgody na odstąpienie za wynagrodzeniem od egzekwowania skutków zawartej umowy. Takie zachowanie mieści się w pojęciu usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT jest to bowiem zobowiązanie się do powstrzymania od dochodzenia od najemcy realizacji skutków umowy najmu, która łączyła strony”. Analogiczne wnioski znalazły się m.in. w wyroku NSA z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 1664/12.

Mając powyższe na uwadze, otrzymana przez Wynajmującego kwota wynikająca z zawartego Porozumienia o rozwiązaniu umowy najmu, będzie stanowiła wynagrodzenie za świadczoną przez kontrahenta usługę, która zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów według stawki 23%. W konsekwencji, Wynajmujący prawidłowo udokumentował fakturą VAT należność z tytułu zawartego ze Spółką Porozumienia o rozwiązaniu umowy najmu.

(ii)

Drugą kwestią, która wymaga rozstrzygnięcia w związku z zadanym przez Spółkę pytaniem jest to czy należność wynikająca z Porozumienia stanowi wynagrodzenie za usługę nabytą przez Spółkę na potrzeby wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT

Kwestię odliczenia podatku VAT reguluje art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, który stanowi, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług a towary i usługi, w związku z którymi podatek został naliczony, są przez tego podatnika wykorzystywane w działalności opodatkowanej podatkiem VAT.

Ustawodawca przyznał podatnikom prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem, że nie zachodzi żadna z przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę przypadków, w których podatnik pozbawiony jest prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego w fakturze lub dokumencie celnym. W szczególności, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Jak wynika z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 15 grudnia 1993 r. w sprawie C-63/92 Lubbock Fine & Co. - wypłaty z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu za porozumieniem stron płyną z tego samego źródła, jakim jest łączący stronę stosunek prawny, czyli właśnie umowa najmu. Są to rozliczenia związane z tą umową i jeżeli najem podlega opodatkowaniu VAT, to i te wypłaty także.

Z ww. wyroku TSUE wynika, że koszty rozwiązania przez Spółkę umowy najmu nie mogą być rozpatrywane w oderwaniu od samej umowy, która zawarta została w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością handlową, w całości opodatkowaną podatkiem VAT. Z jednej strony oznacza to, że skoro najem powierzchni handlowej objętej umową najmu podlegał opodatkowaniu stawką podstawową VAT, także rozwiązanie tej umowy podlega opodatkowaniu według tej samej stawki. Z drugiej strony zaś, skoro najem powierzchni handlowej jest usługą wykorzystywaną przez Spółkę do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, to również wynagrodzenie należne z tytułu rozwiązania umowy najmu wykazuje bezsprzeczny związek z działalnością opodatkowaną Spółki.

Jak wynika ze stanu faktycznego, w związku z niedostateczną rentownością inwestycji w lokal objęty umową najmu, Spółka zdecydowała o jej przedterminowym rozwiązaniu. Decyzja ta pozwoliła na przesunięcie zasobów Wnioskodawcy, przeznaczonych na prowadzenie sprzedaży w nierentownej lokalizacji objętej umową, na inne cele w ramach prowadzonej przez Spółkę działalności handlowej, w całości opodatkowanej podatkiem VAT. A zatem, świadczenie wzajemne otrzymane przez Spółkę na podstawie Porozumienia wykorzystane zostało przez Spółkę w całości na potrzeby prowadzenia działalności opodatkowanej.

W konsekwencji, z uwagi na spełnienie przesłanki pozytywnej wskazanej w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz niewystępowanie przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 tejże ustawy, Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku wykazanego przez Wynajmującego na fakturze dokumentującej należność wynikającą z zawartego ze Spółką Porozumienia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Stosownie do art. 14c § 1 ustawy Ordynacja podatkowa odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Organ zauważa, że podany przez Wnioskodawcę we wniosku publikator ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 710 z późn. zm. jest nieaktualny. Obecny publikator ww. ustawy to: Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 z poźn. zm. Nastąpiła również zmiana publikatora ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Obecny publikator ww. ustawy to: Dz. U. z 2017 r. poz. 459 z późn. zm.

Jednocześnie Organ zaznacza, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.