Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/4511-639/15-4/MP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-08-12
Teza: Otrzymana kwota tytułem spłaty na podstawie umowy o dział spadku nie stanowi dla Wnioskodawcy przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym Wnioskodawca nie jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych lub przeznaczenia przychodu na inne cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji Wnioskodawca nie ma obowiązku składania, z tytułu otrzymania kwoty tytułem spłaty, deklaracji PIT-39 w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym nastąpiło zawarcie umowy o dział spadku i zniesienie wspólności.
Słowa kluczowe: nieruchomości; spadek; spadek-dział spadku; spłata; udział
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 24 maja 2015 r. (data wpływu 29 maja 2015 r.) uzupełniony pismem z dnia 22 czerwca 2015 r. (data nadania 25 czerwca 2015 r., data wpływu 29 czerwca 2015 r.) na wezwanie z dnia 17 czerwca 2015 r. Nr IPPB4/4511-639/15-2/MP (data nadania 18 czerwca 2015 r., data doręczenia 22 czerwca 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w wyniku działu spadku – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 maja 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w wyniku działu spadku.

Z uwagi na braki formalne, pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. Nr IPPB4/4511-639/15-2/MP (data nadania 18 czerwca 2015 r., data doręczenia 22 czerwca 2015 r.) tut. organ wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez doprecyzowanie zdarzenia przyszłego.

Pismem z dnia 22 czerwca 2015 r. (data nadania 25 czerwca 2015 r., data wpływu 29 czerwca 2015 r.) Wnioskodawca uzupełnił braki formalne wniosku w terminie.

We wniosku i uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest synem zmarłej w dniu 16 sierpnia 2014 roku Ireny Ż. Decyzją Sądu Rejonowego z dnia 12 grudnia 2014 roku w spadku po zmarłej, Wnioskodawca odziedziczył 1/2 część lokalu mieszkalnego w budynku wielomieszkaniowym o powierzchni 56,28 mkw i o wartości 400 000 zł. Pozostałą 1/2 części odziedziczył brat Wnioskodawcy. Zeznania podatkowe SD-Z2 zostało złożone we właściwym Urzędzie Skarbowym w terminie. Nabycie własności 1/2 lokalu zostało potwierdzone wpisem do księgi wieczystej. Wnioskodawca wskazał, że jego brat zdecydował przeprowadzić się do odziedziczonego mieszkania, w związku z tym postanowiono uregulować sprawę własności lokalu poprzez umowę o dział spadku po Irenie Ż. W umowie działu spadku zamierzają znieść wspólność w ten sposób, by prawo własności lokalu nabył w całości brat Wnioskodawcy. W umowie ustalą również, że brat wypłaci Wnioskodawcy tytułem spłaty 200 000 złotych, czyli dokładnie 1/2 wartości mieszkania. Tym samym, kwota spłaty nie przekroczy udziału Wnioskodawcy w spadku, ponieważ przedmiotowy lokal mieszkalny był jedynym elementem masy spadkowej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że kwota 200 000 złotych otrzymana od brata tytułem spłaty na podstawie umowy o dział spadku i zniesienie wspólności nie stanowi dla Niego przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu stawką 19% na zasadach określonych w art. 30e tej ustawy, a tym samym Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych lub przeznaczenia otrzymanej kwoty na inne cele mieszkaniowe określone w art. 21 pkt 131 tej ustawy i w konsekwencji nie będzie musiał składać deklaracji PIT-39 z tytułu otrzymania kwoty 200 000 złotych tytułem spłaty?

Zdaniem Wnioskodawcy, dziedziczenie niezależnie od tego, czy następuje na podstawie ustawy czy testamentu, należy rozumieć, zarówno jako nabycie na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jak i nabycie w drodze działu spadku (tak sądowego, jak i umownego). W przypadku nabycia prawa do spadku (dziedziczenia) stwierdzonego prawomocnym postanowieniem sądu, spadkobierca, który nabył to prawo stwierdzone następnie prawomocnym postanowieniem sądu, jest zobowiązany do uiszczenia podatku od spadków i darowizn określonego w ustawie o spadkach i darowiznach. Dla wymiaru podatku od spadków i darowizn nie ma istotnego znaczenia dział spadku, który z kolei podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych - w części dotyczącej spłat lub dopłat.

Według Wnioskodawcy, w sytuacji, gdy dział spadku i zniesienie współwłasności następuje ze spłatami na rzecz pozostałych spadkobierców i jednocześnie wysokość spłaty nie przekracza wartości przysługującego spadkobiercy udziału spadkowego, to nie powstaje przychód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w sytuacji, w której spłata jest ekwiwalentna w stosunku do posiadanego przez podatnika udziału w spadku, to podatnik nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku i zniesienia współwłasności żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części w masie spadkowej. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności.

W opinii Wnioskodawcy, istotne znaczenie ma nie tylko okoliczność, że spłata nie przekroczyła wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego, ale również to, że umowa działu będzie zawarta wyłącznie między spadkobiercami.

Objęcie opodatkowaniem - na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych - przychodów otrzymanych w dziale spadku jako spłaty jest nie do przyjęcia także na gruncie Konstytucji RP, prowadziłoby ono bowiem do dwukrotnego opodatkowania tego samego przychodu, tj. raz podatkiem od spadków, drugi raz podatkiem dochodowym. Stanowisko wskazujące na konieczność opodatkowania spłat otrzymanych w wyniku działu spadku, z jednoczesnym pominięciem objęcia takim opodatkowaniem udziału niepodlegającego spłacie innego spadkobiercy, prowadziłoby do oczywistej nierówności w traktowaniu podatników, co stanowiłoby naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Co więcej prowadziłoby do różnicowania sytuacji spadkobierców w zależności od tego, czy nabyte w drodze spadku rzeczy są podzielne, czy niepodzielne, przy czym spadkobiercy rzeczy niepodzielnych byliby w gorszej sytuacji od spadkobierców rzeczy podzielnych, bowiem ciążyłby na nich dodatkowy obowiązek podatkowy, tj. w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe stanowisko o braku powstania przychodu potwierdzają m.in. interpretacje indywidualne:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 15 listopada 2013 r. (znak: IBPBII/2/415-852/13/MW), z dnia 21 listopada 2014 r. (znak: IBPBII/2/415-771/14/MZM), z dnia 13 listopada 2014 r. (znak: IBPBII/2/415-763/14/ŁCz), z dnia 10 października 2014 r. (znak: IBPBII/2/415-635/14/ŁCz), z dnia 30 września 2014 r. (znak: IBPBII/2/415-627/14/Łcz),

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 12 listopada 2014 r. (znak: ITPB2/415-775/14/IL), z dnia 14 października 2014 r. (znak: (ITPB2/415-700/14/IL),

*   Dyrektora Izby Skarbowej Łodzi z dnia 16 stycznia 2014 r. (znak: IPTPB2/415-704/13-4/JR) oraz z dnia 24 października 2014 r. (znak: IPTPB2/415-442/14-2/AK), z dnia 7 stycznia 2014 r. (znak: IPTB2/415-674/13-2/JR), z dnia 16 stycznia 2014 r. (znak: IPTB2/415-704/13-4/JR),

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 22 marca 2012 r. (znak: ILPB2/415-243/11/12-S/WS), a także orzecznictwo sądów administracyjnych (wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 187/2006, WSA w Łodzi z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1173/11, oraz WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Po 918/12), a także odpowiedź Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów na interpelację poselską Nr 9106 z dnia 12 października 2012 r.

Dodatkowo w orzecznictwie podkreśla się, że nie do przyjęcia jest opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodów otrzymanych w dziale spadku jako spłaty (wyroki WSA: w Szczecinie z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 93/11, we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 835/09).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), źródłem przychodu jest – z zastrzeżeniem ust. 2 - odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiła po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany z odpłatnego zbycia w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedna lub kilka osób, stosownie do przepisów niniejszej ustawy.

Stosownie do art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego – jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wywieść należy, że decyzją Sądu Rejonowego z dnia 12 grudnia 2014 roku w spadku po zmarłej w dniu 16 sierpnia 2014 roku Irenie Ż, Wnioskodawca odziedziczył 1/2 część lokalu mieszkalnego w budynku wielomieszkaniowym. Pozostałą 1/2 części odziedziczył brat Wnioskodawcy. Nabycie własności 1/2 lokalu zostało potwierdzone wpisem do księgi wieczystej. Wnioskodawca wskazał, że w umowie działu spadku zamierza znieść wspólność w ten sposób, by prawo własności lokalu nabył w całości Jego brat. W umowie zostanie ustalone również, że brat wypłaci Wnioskodawcy tytułem spłaty kwoty 200 000 złotych, czyli dokładnie 1/2 wartości mieszkania. Tym samym, kwota spłaty nie przekroczy udziału Wnioskodawcy w spadku, ponieważ przedmiotowy lokal mieszkalny był jedynym elementem masy spadkowej.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że otrzymanie przez Wnioskodawcę w wyniku działu spadku kwoty nie przekraczającej wartości posiadanego udziału w spadku nie spowodowało powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata nie przekroczyła wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego, a umowa została zawarta wyłącznie między spadkobiercami.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz obowiązujące przepisy prawa, otrzymana kwota 200 000 złotych tytułem spłaty na podstawie umowy o dział spadku nie stanowi dla Wnioskodawcy przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym Wnioskodawca nie jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych lub przeznaczenia przychodu na inne cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji Wnioskodawca nie ma obowiązku składania, z tytułu otrzymania kwoty 200 000 złotych tytułem spłaty, deklaracji PIT-39 w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym nastąpiło zawarcie umowy o dział spadku i zniesienie wspólności.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Końcowo należy wyjaśnić, że tut. organ nie dokonał oceny stanowiska Wnioskodawcy w odniesieniu do opodatkowania otrzymanej spłaty podatkiem od spadków i darowizn, gdyż we wniosku Wnioskodawca wskazał, że interpretacja ma być wydana w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., Nr 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.