Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.856.2024.1.TR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-23
Teza: Skutki podatkowe zwrotu kwoty dodatkowej w związku z
ugodą z bankiem.
Słowa kluczowe: banki
banki-bank hipoteczny
kwota
kwota-kwota dodatkowa
nadpłata
zwrot
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 listopada 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 8 listopada 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

    Opis stanu faktycznego
    W dniu xx stycznia 2006 r. została zawarta umowa kredytu mieszkaniowego pomiędzy
    Bankiem a zainteresowanym i inna osobą, obejmująca kwotę kredytu w wysokości (...)
    CHF. Kredyt został wypłacony i wykorzystany w walucie PLN w wysokości (...) zł.
    Kredyt spłacany był ze środków uzyskiwanych przez kredytobiorców wynagrodzeń za
    pracę. Kredytobiorcy pozostają w ustroju ustawowej wspólności majątkowej. Od środków
    tych regularnie płacony był podatek dochodowy w oparciu o deklaracje PIT-36.
    Kredytobiorcy zakwestionowali ważność zawartej umowy kredytu, a następnie
    Oświadczeniem z dnia xx stycznia 2024 roku kredytobiorcy złożyli Bankowi oświadczenie o
    potrąceniu kwot przez nich spłaconych w wykonaniu nieważnej umowy ((...) zł) i kwoty
    kredytu ((...) zł) oraz zażądali od Banku zapłaty różnicy tj. (...) zł.
    Bank nie uiścił tej kwoty, wobec czego kredytobiorcy wystąpili przeciwko Bankowi z
    pozwem do sądu okręgowego o uznanie umowy kredytu za nieważną i zapłatę (...) zł. Bank
    wystąpił z propozycją ugody sądowej, która zakładała umorzenie zadłużenia pozostałego
    do zapłaty, zwrot części kosztów postępowania sądowego oraz uiszczenie przez Bank na
    rzecz kredytobiorców kwoty (...) zł uznając ją za kwotę „dodatkową”, stanowiącą przychód
    kredytobiorców.
    Ugoda została zawarta przed sądem. W rzeczywistości kwota (...) zł nie jest kwotą
    „dodatkową” (zyskiem), lecz stanowi zwrot części świadczenia nienależnego, żądanego
    przez kredytobiorców w pozwie (kwota dochodzona wynosiła (...) zł).
    Bank więc zwrócił kredytobiorcom część kwoty, którą oni uiścili już wcześniej (jako
    świadczenie nienależne) na rzecz banku w wykonaniu nieważnej umowy. Kwota (...) zł nie
    stanowi więc przysporzenia kredytobiorców, lecz jej zapłata jest wynikiem częściowego
    uregulowania zadłużenia Banku.
    Bank nie dokonał żadnego innego zwrotu zadłużenia wynikającego ze spełnienia przez
    kredytobiorców świadczenia nienależnego.
    W przypadku, gdyby nie doszło do zawarcia ugody, zasądzona wyrokiem na ich rzecz
    kwota (...) zł nie byłaby obciążona podatkiem. Brak więc podstawy do obciążania
    podatkiem kwoty (...) zł, stanowiącej jej część, tylko dlatego, że jej zapłata wynika z ugody,
    a nie wyroku.
    Pytania
      1) Czy kwota zwrócona przez Bank w wykonaniu ugody jest przychodem
        kredytobiorców?
      2) Czy powstał przychód po stronie kredytobiorców?
      3) Czy na Wnioskodawcy ciąży lub będzie ciążył obowiązek uiszczenia podatku od tej
        kwoty?
    Pana stanowisko w sprawie
    W Pana ocenie, nie powinien Pan być obciążony obowiązkiem uiszczenia podatku od
    kwoty (...) zł z uwagi na to, że kwota ta nie jest przychodem, lecz jej zapłata przez Bank to
    zwrot części zadłużenia (świadczenia nienależnego).

    Zadłużenie to wynika ze spełnienia przez strony świadczeń nienależnych wynikających z
    nieważnej umowy i jest różnicą pomiędzy świadczeniem nienależnym spełnionym przez
    kredytobiorców oraz świadczeniem spełnionym przez bank. Kredytobiorcy spełnili
    świadczenie w wysokości (...) zł, a Bank w wysokości (...) zł.
    Zadłużenie Banku wynosiło więc (...) zł, z czego na mocy ugody uregulował (...) zł.
    Kredytobiorcy nie osiągnęli więc żadnego zysku.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
    od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych
    podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie
    natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.
    Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest
    definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika
    pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych
    nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne
    świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie
    zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem
    jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko
    takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym
    aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych
    wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych
    nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje
    zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone
    przysporzenie majątkowe.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła
    przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
    Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

    W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów
    z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć
    również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z
    innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne
    korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony
      cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych
      w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Podkreślam, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie
    kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w
    przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem
    kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych).
    Wobec powyższego, skoro kwota dodatkowa, którą otrzymał Pan od banku w wyniku
    zawartej ugody, mieści się w kwocie wpłacanej przez Pana podczas spłaty kredytu, to jej
    otrzymanie nie powoduje po Pana stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W
    konsekwencji pieniądze te nie są Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Pana stronie
    obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Pan jest
    wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym, wystąpił Pan o interpretację
    przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze
    współkredytobiorców. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w

    niej zawarte tylko w odniesieniu do Pana osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla
    drugiego współkredytobiorcy (Pana żony).
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
    interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.