Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/443-596/12-2/KG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-08-31
Teza: opodatkowanie podatkiem VAT świadczonych usług stołówkowych
Słowa kluczowe: jednostka-jednostka budżetowa; opodatkowanie; sprzedaż-sprzedaż posiłków; stołówka-stołówka szkolna; szkoły; usługi-usługi stołówkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 20 czerwca 2012 r. (data wpływu 26 czerwca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   zwolnienia od podatku VAT usług stołówkowych świadczonych na rzecz pracowników niepedagogicznych Szkoły Publicznej oraz innych szkół - **jest nieprawidłowe,**

*   zwolnienia od podatku VAT usług stołówkowych świadczonych na rzecz uczniów innych szkół i przedszkoli oraz na rzecz pracowników pedagogicznych innych szkół - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 czerwca 2012 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT świadczonych usług stołówkowych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Szkoła Podstawowa jest jednostką budżetową, dla której organem prowadzącym jest Gmina. Szkoła realizuje cele i zadania z zakresu oświaty, działa w oparciu o przepisy ustawy o systemie oświaty. Szkoła posiada stołówkę szkolną w której zatrudnieni są pracownicy finansowani z budżetu szkoły. Stołówka nie jest odrębnym podmiotem gospodarczym. Usługi stołówkowe klasyfikowane są jako usługi pomocnicze w zakresie edukacji - PKWiU 80. Obecnie do korzystania ze stołówki szkolnej uprawnieni są uczniowie oraz pracownicy zatrudnieni w szkole. Za część uczniów, pochodzących z biednych rodzin obiady opłacane są przez Ośrodek Pomocy na podstawie noty księgowej.

Gmina planuje utworzenie jednej wspólnej stołówki przy Szkole Podstawowej dla wszystkich szkół i przedszkoli, dla których organem prowadzącym jest Gmina. Z posiłków będą korzystali uczniowie i pracownicy (pedagogiczni i niepedagogiczni) Szkoły Podstawowej, jak również uczniowie i pracownicy (pedagogiczni i niepedagogiczni) innych szkół i przedszkoli, dla których organem prowadzącym jest Gmina. W stołówce będą zatrudnieni pracownicy finansowani z budżetu Szkoły Podstawowej. Stołówka nie będzie oddzielnym podmiotem gospodarczym. Posiłki do pozostałych placówek oświatowych będą dowożone, a koszt transportu będzie pokrywany bezpośrednio z budżetów poszczególnych placówek. Stołówka będzie nadal świadczyć usługi stołówkowe jako usługę pomocniczą w zakresie edukacji. Opłata wnoszona przez ucznia za posiłek będzie równa kosztom surowca zużytego do przygotowania posiłku (cena wsadu do kotła) natomiast dla pracowników będzie powiększona o koszty związane z przygotowaniem posiłku. Szkoła nie jest podatnikiem podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towaru i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy sprzedaż posiłków pracownikom niepedagogicznym Szkoły Podstawowej korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT?
2.  Czy sprzedaż posiłków uczniom innych szkół i przedszkoli dla których organem prowadzącym jest Gmina korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT?
3.  Czy sprzedaż posiłków pracownikom pedagogicznym i niepedagogicznym innych szkół i przedszkoli dla których organem prowadzącym jest Gmina korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż posiłków przygotowywanych przez pracowników, w stołówce szkolnej dla uczniów Szkoły Podstawowej, jak i innych uczniów szkół i przedszkoli, dla których wspólnym organem prowadzącym jest Gmina C. korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 i 26 ustawy o podatku od towarów i usług.

Sprzedaż posiłków przygotowywanych przez pracowników, w stołówce szkolnej dla pracowników pedagogicznych i niepedagogicznych Szkoły Podstawowej jak i pracowników pedagogicznych i niepedagogicznych szkół i przedszkoli, dla których wspólnym organem prowadzącym jest Gmina korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 i 26 ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się:

*   **za nieprawidłowe** w zakresie zwolnienia od podatku VAT usług stołówkowych świadczonych na rzecz pracowników niepedagogicznych Szkoły Publicznej oraz innych szkół,

*   **za prawidłowe** w zakresie zwolnienia od podatku VAT usług stołówkowych świadczonych na rzecz uczniów innych szkół i przedszkoli oraz na rzecz pracowników pedagogicznych innych szkół.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Przez świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza - na mocy art. 15 ust. 2 ustawy o VAT - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Ze złożonego wniosku wynika, iż Wnioskodawca jest jednostką budżetową – publiczną szkołą podstawową. Szkoła realizuje cele i zadania z zakresu oświaty, działa na podstawie przepisów ustawy o systemie oświaty. Wnioskodawca posiada stołówkę szkolną w której zatrudnieni są pracownicy finansowani z budżetu szkoły. Usługi stołówkowe klasyfikowane są jako usługi pomocnicze w zakresie edukacji - PKWiU 80. Obecnie do korzystania ze stołówki szkolnej uprawnieni są uczniowie oraz pracownicy zatrudnieni w szkole. Za część uczniów, pochodzących z biednych rodzin obiady opłacane są przez Ośrodek Pomocy na podstawie noty księgowej.

Gmina planuje utworzenie jednej wspólnej stołówki przy Szkole Podstawowej dla wszystkich szkół i przedszkoli dla których organem prowadzącym jest Gmina. Z posiłków będą korzystali uczniowie i pracownicy (pedagogiczni i niepedagogiczni) Szkoły Podstawowej, jak również uczniowie i pracownicy (pedagogiczni i niepedagogiczni) innych szkół i przedszkoli dla których organem prowadzącym jest Gmina. W stołówce będą zatrudnieni pracownicy finansowani z budżetu Szkoły Podstawowej. Stołówka nie będzie oddzielnym podmiotem gospodarczym. Posiłki do pozostałych placówek oświatowych będą dowożone, a koszt transportu będzie pokrywany bezpośrednio z budżetów poszczególnych placówek. Stołówka będzie nadal świadczyć usługi stołówkowe jako usługę pomocniczą w zakresie edukacji. Opłata wnoszona przez ucznia za posiłek będzie równa kosztom surowca zużytego do przygotowania posiłku (cena wsadu do kotła) natomiast dla pracowników będzie powiększona o koszty związane z przygotowaniem posiłku. Szkoła nie jest podatnikiem podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towaru i usług.

Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Stosownie do art. 41 ust. 2 ustawy o VAT, dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7 %, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a ustawy o VAT, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f:

1.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23 %,
2.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytułu załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8 %.

Ponadto ustawodawca przewidział obniżone stawki oraz zwolnienia od podatku dla dostaw niektórych towarów i świadczenia niektórych usług oraz określił warunki stosowania obniżonych stawek i zwolnień.

Jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, zastosowanie obniżonej stawki podatku lub zwolnienia od podatku od towarów i usług możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ww. ustawie, oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT - zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną, wykonywane:

1.  w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej oraz w przepisach o systemie oświaty,
2.  przez podmioty sprawujące opiekę nad dziećmi w wieku do 3 lat.

Z kolei zgodnie z art. 43 ust. 17 ustawy o VAT, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a), nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1.  nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a) lub
2.  ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Stosownie do § 13 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 73 poz. 392 ze zm.), usługi ściśle związane z usługami w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy.

Zgodnie z § 13 ust. 8 rozporządzenia, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 19, 20, 24, 25 i 26, stosuje się do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.

Z treści § 13 ust. 9 rozporządzenia wynika, iż zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 19, 20, 24, 25 i 26, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1.  nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 19, 20, 24 i 25 oraz art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy lub
2.  ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Należy również wskazać, iż jak wynika z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów, stawkę podatku wymienioną w art. 41 ust. 1 ustawy obniża się do wysokości 8% dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W poz. 7 tego załącznika wskazano na usługi związane z wyżywieniem (PKWiU ex 56), z wyłączeniem sprzedaży:

1.  napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2%,
2.  napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%,
3.  kawy i herbaty (wraz z dodatkami),
4.  napojów bezalkoholowych gazowanych,
5.  wód mineralnych,
6.  innych towarów w stanie nieprzetworzonym opodatkowanych stawką, o której mowa w art. 41 ust. 1 ustawy.

Z uwagi na fakt, iż Wnioskodawca jest publiczną szkołą podstawową, wskazać należy, iż na podstawie art. 67a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych, w szczególności wspierania prawidłowego rozwoju uczniów, szkoła może zorganizować stołówkę.

Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o systemie oświaty ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o szkole - należy przez to rozumieć także przedszkole.

Korzystanie z posiłków w stołówce szkolnej jest odpłatne - art. 67a ust. 2 ww. ustawy.

Stosownie do art. 67a ust. 3 tej ustawy, warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłki, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę.

Zgodnie z art. 67a ust. 4 cyt. ustawy, do opłat wnoszonych za korzystanie przez uczniów z posiłku w stołówce szkolnej, o których mowa w ust. 3, nie wlicza się wynagrodzeń pracowników i składek naliczanych od tych wynagrodzeń oraz kosztów utrzymania stołówki.

Powołane przepisy o systemie oświaty wyraźnie wskazują na możliwość prowadzenia przez szkoły publiczne stołówek. Celem ich prowadzenia nie jest świadczenie usług gastronomicznych jako takich, ale wyłącznie funkcje socjalno - bytowe, polegające na zapewnieniu żywienia uczniom szkoły. Ponieważ szkoła nie prowadzi działalności dla zysku, opłaty za korzystanie ze stołówki powinny być kalkulowane na poziomie zapewniającym wyłącznie pokrycie faktycznych kosztów wytworzenia posiłków, a ściślej tzw. wsadu do kotła. Niedopuszczalne jest ustalanie jakichkolwiek narzutów zapewniających szkole zysk lub refundację kosztów, których zgodnie z ustawą nie może ona przerzucać na korzystających z usług stołówki.

Uwzględniając powyższe, możliwość prowadzenia i korzystania ze stołówki szkolnej przez uczniów szkoły jest przykładem realizacji przez jednostki objęte systemem oświaty zadań, do jakich zostały powołane, w szczególności zadań wychowawczych i opiekuńczych. Świadczenie opieki polegać może niewątpliwie na zapewnieniu wyżywienia i dożywiania dzieciom i młodzieży, korzystającym z prawa do kształcenia i wychowania w ramach systemu oświaty, w sytuacji gdy jest to niezbędne dla prawidłowego kształcenia i wychowania w jednostkach organizacyjnych systemu oświaty.

Tym samym, funkcjonowanie stołówek szkolnych zapewnia prawidłową realizację zadań opiekuńczych, w szczególności wspierania prawidłowego rozwoju uczniów.

Ad. 1.

Świadczenie usług stołówkowych przez stołówkę szkolną na rzecz pracowników niepedagogicznych Szkoły Publicznej nie może korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług i będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według właściwej stawki podatku VAT, tj. w przedmiotowym przypadku stawka podatku w wysokości 8% – pod warunkiem zakwalifikowania przedmiotowych usług jako związanych z wyżywieniem do grupowania PKWiU 56. Usługi świadczone przez pracowników niepedagogicznych nie są usługami ściśle związanymi z usługami w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą. Usługi te nie mają charakteru pomocniczego i nie są niezbędne w stosunku do prowadzonej działalności opiekuńczej szkoły w tym zakresie, która stanowi świadczenie główne.

Zatem w powyższym zakresie stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Ad. 2.

W kwestii opodatkowania podatkiem VAT usług stołówkowych świadczonych na rzecz innych szkół i przedszkoli, dla których organem prowadzącym jest Gmina, Organ podatkowy stwierdza, iż sprzedaż posiłków wytwarzanych w stołówce Szkoły Publicznej na rzecz uczniów innych szkół i przedszkoli korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT. Usługi wyżywienia dzieci i młodzieży świadczone na zasadach określonych w ustawie o systemie oświaty, przez stołówki szkolne spełniają przesłanki do uznania tych czynności za zwolnione od podatku VAT.

Ponadto wskazać należy, iż prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy w zakresie zwolnienia od podatku od towarów i usług przygotowywania obiadów w stołówce szkolnej, gdy należność uiszczana jest przez Ośrodek Pomocy Społecznej wynika z uregulowań zawartych w art. 43 ust. 1 pkt 24 ww. ustawy o podatku od towarów i usług.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w powyższym zakresie należało uznać za prawidłowe.

Ad. 3.

Odnosząc się do kwestii opodatkowania podatkiem VAT posiłków dostarczanych pracownikom innych szkół, Organ podatkowy zauważa, iż usługi wyżywienia świadczone dla pracowników pedagogicznych szkoły należy uznać za usługi ściśle związane z usługami w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą polegającymi na ich żywieniu, mają one bowiem charakter pomocniczy i są niezbędne w stosunku do prowadzonej działalności opiekuńczej szkoły w tym zakresie, która stanowi świadczenie główne, przy czym, jak już wskazano powyżej, ich głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez szkołę. W konsekwencji usługi podlegają zwolnieniu od podatku do towarów i usług stosownie do § 13 ust. 1 pkt 26 w związku z § 13 ust. 8 i 9 ww. rozporządzenia Ministra Finansów.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie prawa do zwolnienia od podatku dla usług stołówkowych świadczonych na rzecz pracowników pedagogicznych innych szkół, należało uznać za prawidłowe.

Wskazać jednak należy, że prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy wynika z uregulowań zawartych w § 13 ust. 1 pkt 26 i ust. 8 i 9 ww. rozporządzenia Ministra Finansów, a nie jak wskazał Wnioskodawca art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku od towarów i usług.

Przygotowywanie obiadów w stołówce szkolnej na rzecz pracowników niepedagogicznych szkoły podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według właściwej stawki podatku VAT, tj. 8% – pod warunkiem zakwalifikowania przedmiotowych usług jako związanych z wyżywieniem do grupowania PKWiU 56. Usługi te nie są bowiem usługami ściśle związanymi z usługami w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą.

W konsekwencji stanowisko Wnioskodawcy, iż przygotowywanie obiadów w stołówce szkolnej na rzecz pracowników niepedagogicznych innych szkół korzysta ze zwolnienia od podatku VAT, należało uznać za nieprawidłowe.

Ponadto należy wskazać, iż ww. usługi, które będą korzystały ze zwolnienia nie będą brane pod uwagę przy określaniu wysokości limitu obrotów zgodnie z art. 113 ust. 1 i 2 ustawy. Zatem Wnioskodawca – obecnie korzystający ze zwolnienia podmiotowego – nie będzie zobowiązany do rejestrowania się jako podatnik VAT czynny do momentu przekroczenia w roku podatkowym kwoty 150.000 zł z tytułu sprzedaży opodatkowanej.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.