Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB1/415-615/13/PSZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2013-08-19
Teza: Opodatkowanie wynagrodzenia za wzniesione budynki przysługującego użytkownikowi wieczystemu w związku z wygaśnięciem prawa użytkowania wieczystego.
Słowa kluczowe: budowle; budynek; odszkodowania; użytkowanie (używanie)-użytkowanie wieczyste; wynagrodzenia
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 23 maja 2013 r. (data wpływu 28 maja 2013 r.) uzupełnionym pismem z dnia 13 czerwca 2013 r. (data wpływu 19 czerwca 2013 r.) oraz z dnia 3 lipca 2013 r. (data wpływu 9 lipca 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania odszkodowania - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 28 maja 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania odszkodowania.

Wniosek uzupełniono pismami z dnia 13 czerwca 2013 r. (data wpływu 19 czerwca 2013 r.) oraz z dnia 3 lipca 2013 r. (data wpływu 9 lipca 2013 r.).

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Jako osoba fizyczna prowadzi Pan działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży kształtek z żeliwa sferoidalnego. Jest Pan podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, dochód opodatkowuje zgodnie z art. 30c ust. 1 ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych. Prowadzi Pan księgi rachunkowe zgodnie z ustawą o rachunkowości.

Na podstawie umowy z dnia 29 grudnia 1995 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego korzystał na zasadach umowy leasingu z nieruchomości:

*   gruntu, w ramach użytkowania wieczystego działka o obszarze 2.75.39 ha,
*   budynku o kubaturze 83 m3,
*   budynku o kubaturze 1.180 m3,
*   budynku o kubaturze 90 m3,
*   budynku o kubaturze 6.632 m3,
*   budynku nr 24 o kubaturze 337 m3,
*   bocznicy kolejowej,
*   instalacji wody pitnej,
*   instalacji co, elektrycznej, teletechnicznej, burzowej,
*   oświetlenia terenu,
*   wagi wozowo-samochodowej.

Umowa leasingu została zawarta na okres 3 lat. Umowa podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Na mocy umowy z 22 kwietnia 1999 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego dokonał Pan nabycia leasingowanej nieruchomości, na którą składały się:

*   grunt, w ramach użytkowania wieczystego - o obszarze 2.75.39 ha,
*   budynek o kubaturze 83 m3,
*   budynek o kubaturze 1.180 m3,
*   budynek o kubaturze 6.632 m3,
*   budynek o kubaturze 337 m3,
*   bocznica kolejowa,
*   instalacja wody pitnej,
*   instalacje co, elektryczna, teletechniczna, burzowa,
*   oświetlenie terenu,
*   waga wozowo-samochodowa.

Decyzją Prezydenta Miasta z 16 lutego 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z 14 października 2011 r. przekazał Pan sp. z o.o. nieruchomość:

*   grunt, w ramach użytkowania wieczystego,
*   budynek hali magazynowej o konstrukcji stalowej o kubaturze 6.632 m3,
*   halę magazynową o konstrukcji stalowej o kubaturze 337 m3,
*   ogrodzenie, częściowo betonowe, częściowo z blachy stalowej.

Budynki i budowle są trwale związane z gruntem.

Prezydent Miasta, pismem z 20 maja 2011 r. zawiadomił Pana o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za przejętą przez Gminę Miasta nieruchomość.

Decyzją Prezydenta Miasta z 22 kwietnia 2013 r. ustalono odszkodowanie za wygaszone prawo wieczystego użytkowania nieruchomości i części składowych. Wypłata odszkodowania nastąpi jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja staje się ostateczna.

Nieruchomość była wykorzystywana w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej.

Decyzja Prezydenta Miasta z 22 kwietnia 2013 r. ustalająca odszkodowanie za wygaszone prawo wieczystego użytkowania nieruchomości i części składowych wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Decyzję wydano na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2013 r., poz. 267), art. 12 ust. 4a, 4f oraz ust. 5, art. 18 ust. 1, 1 b, art. 22 ust. 1, art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity z 2008 r. Dz.U. Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.), art. 129 ust. 5 pkt 3, art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1a, ust. 2, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity z 2010 r. Dz.U. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), w zw. z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr. 124 poz. 1361 z późn. zm.), art. 46, art. 47, art. 48, art. 235 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy odszkodowanie za wygaszone prawo wieczystego użytkowania nieruchomości i części składowych, które będzie otrzymane na podstawie decyzji wydanej na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami będzie podlegało zwolnieniu z podatku dochodowego?

Przedstawiając własne stanowisko w sprawie wskazuje Pan, iż działalność gospodarcza jest jednym ze źródeł przychodów wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Za przychód z działalności gospodarczej, zgodnie z art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 12 wskazanej ustawy, do przychodów z działalności gospodarczej zalicza się również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej. Jednocześnie ustawodawca w art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia rodzaje przychodów, które są zwolnione z podatku dochodowego. Art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określa, że zwolnione z podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Decyzja Prezydenta Miasta z 22 kwietnia 2013 r. ustalająca odszkodowanie za wygaszone prawo wieczystego użytkowania nieruchomości i części składowych wydana została na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odszkodowanie, które będzie otrzymane na mocy wskazanej decyzji będzie podlegało zwolnieniu z podatku dochodowego, spełnione będą łącznie wszystkie warunki wyszczególnione w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

*   odszkodowanie uzyskane będzie na postawie przepisów o gospodarce nieruchomościami,
*   nieruchomość została nabyta w 1999 roku, postępowanie wywłaszczeniowe wszczęto w 2011 roku - w okresie późniejszym niż 2 lata przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, nie ma więc zastosowania wyłączenie ze zwolnienia, o którym mowa w przepisie po średniku.

Wskazuje Pan, iż powyższe stanowisko jest jednolicie prezentowane przez organy podatkowe. Minister Finansów - w wydanych interpretacjach indywidualnych z dnia 18 lutego 2013 r. znak ITPB2/415-1072/12/IL oraz z dnia 27 czerwca 2011 r. ITPB2/415-309/11/MM - wskazał, że w zbliżonym stanie faktycznym przychód pozyskany w formie odszkodowania przyznanego na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.

Stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do:

1.  rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat,
2.  ulg podatkowych związanych z prowadzoną działalnością w formie spółki nie będącej osobą prawną.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zasady ustalania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej zostały określone w art. 14 tej ustawy, który w ust. 1 stanowi, że za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Natomiast w myśl art. 14 ust. 2 pkt 12 ww. ustawy, przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Z pierwszego zdania zacytowanego przepisu wynika, że podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania z tego zwolnienia jest, aby uzyskany przychód z tytułu odszkodowania lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości był wypłacany stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Natomiast w zdaniu drugim analizowanego przepisu zawarte zostały warunki dodatkowe, według których zwolnienie to nie przysługuje, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

*   nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub jej odpłatnym zbyciem,
*   cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, wynika iż na podstawie umowy leasingu z dnia 29 grudnia 1995 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego korzystał Pan z nieruchomości. Umowa leasingu została zawarta na okres 3 lat. Na mocy umowy z 22 kwietnia 1999 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego dokonał Pan nabycia tej nieruchomości.

Decyzją Prezydenta Miasta z 16 lutego 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z 14 października 2011 r. przekazał Pan sp. z o.o. nieruchomość:

*   grunt, w ramach użytkowania wieczystego,
*   budynek hali magazynowej o konstrukcji stalowej o kubaturze 6.632 m3,
*   halę magazynową o konstrukcji stalowej o kubaturze 337 m3,
*   ogrodzenie, częściowo betonowe, częściowo z blachy stalowej.

Prezydent Miasta, pismem z 20 maja 2011 r. zawiadomił Pana o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za przejętą przez Gminę Miasta nieruchomość.

Decyzją Prezydenta Miasta z 22 kwietnia 2013 r. ustalono odszkodowanie za wygaszone prawo wieczystego użytkowania nieruchomości i części składowych. Decyzja ta wydana została m.in. na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity z 2008 r. Dz.U. Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.) oraz na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 687) odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Istotne znaczenie dla ustalenia skutków podatkowych otrzymania ww. odszkodowania ma treść art. 12 ust. 5 ustawy, który stanowi, że do ustalenia wysokości i wypłacania odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod budowę drogi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.

Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

W myśl postanowień art. 23 ww. ustawy - w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale (tj. rozdziale zawierającym ww. przepisy) stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wymieniona jest w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) jako ustawa w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami.

W myśl art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Stosownie do treści art. 130 ust. 2 ustawy, ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Zgodnie z art. 132 ust. 1a ustawy, w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Przepis art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

Na mocy przytoczonego uprzednio art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolniony od opodatkowania został m.in. przychód z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami. Zaznaczyć należy, że zwolnienie nie będzie przysługiwać, gdy warunki dotyczące okresu sprzedaży oraz ceny nabycia - będą spełnione łącznie. W przypadku gdy spełniony będzie tylko jeden z nich (albo żaden z nich), wówczas zwolnienie będzie podatnikowi przysługiwać.

Z wniosku wynika, iż otrzymane przez Pana odszkodowanie za wygaszone prawo wieczystego użytkowania nieruchomości i części składowych, wypłacono stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami. Ponadto, do nabycia prawa wieczystego użytkowania gruntu doszło w okresie przekraczającym 2 lata przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego.

Oznacza to, że spełnione zostały przesłanki do zastosowania zwolnienia, zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zatem odszkodowanie o którym mowa we wniosku może korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie tego przepisu.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.