Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.432.2025.2.MMA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-04
Teza: Możliwość zastosowania przez Wykonawców zwolnienia z
podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o
VAT dla usług szkoleniowych.
Słowa kluczowe: usługi-usługi kompleksowe
usługi-usługi szkoleniowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Usługi kształcenia
zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego
finansowane w całości ze środków publicznych
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Usługi kształcenia
zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego
prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w
odrębnych przepisach,
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Usługi kształcenia
zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego
świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 29-lit. c

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 czerwca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 5 czerwca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy zwolnienia od podatku VAT kompleksowej usługi organizacji i
    przeprowadzenia szkoleń. Uzupełnili go Państwo pismem z 10 lipca 2025 r. - w odpowiedzi
    na wezwanie.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Przedmiotem zamówienia procedowanego przez X (Zamawiający) jest „Organizacja i
    przeprowadzenie szkoleń zdalnych i stacjonarnych oraz obsługa spotkania o charakterze
    szkoleniowym, dla pracowników jednostek (...) podległych Prezesowi X”, nr sprawy (...).
    Postępowanie podzielone zostało na 4 części z możliwością składania ofert częściowych, w
    tym:
    Część 3 postępowania pn. „(...)”, obejmuje:

    1) Opracowanie programu i przeprowadzenie szkoleń z zakresu rozwoju kompetencji
      menedżerskich w (...), w formie stacjonarnej dla łącznie (...) osób kadry menadżerskiej
      średniego szczebla jednostek (...), zgodnie z poniższym zestawieniem wraz z
      przekazaniem materiałów szkoleniowych;
    2) Przygotowanie trzech konspektów trenerskich do prowadzenia szkoleń z zakresu
      rozwoju kompetencji menedżerskich dla trenera wewnętrznego, po jednym do
      każdego bloku szkoleniowego;
    3) Przeprowadzenie konsultacji online dla trenera wewnętrznego w wymiarze 4 (czterech)
      godzin zegarowych, dla wszystkich bloków szkoleniowych.
    Kod CPV dla Części 3: 80000000-4-Usługi edukacyjne i szkoleniowe.
    Przedmiot zamówienia dla Części 3, w zakresie szkoleń będzie realizowany na podstawie
    przekazywanych przez Zamawiającego odrębnych zleceń realizacji szkolenia, zwanych
    dalej „zleceniami szkoleń”.
    Realizacja pozostałych usług stanowiących przedmiot zamówienia, zgodnie z
    harmonogramem wynikającym z umowy.
    Wynagrodzenie za wykonanie przedmiotu zamówienia dla Części 3, będzie płatne
    jednorazowo po wykonaniu przedmiotu zamówienia. Wysokość wynagrodzenia należnego
    za realizację przedmiotu zamówienia będzie ustalona na podstawie:
    1) ostatecznie zleconych i faktycznie wykonanych edycji szkoleń i ostatecznej liczby
      uczestników zleconych edycji szkoleń oraz cen jednostkowych określonych w
      Formularzu cenowym Wykonawcy;
    2) liczby konspektów trenerskich określonej przez Zamawiającego oraz cen wykonania
      konspektów trenerskich określonych w Formularzu cenowym Wykonawcy;
    3) liczby godzin konsultacji, w czasie których Wykonawca faktycznie realizował
      konsultacje dla trenera wewnętrznego X oraz ceny za 1 godzinę zegarową wykonania
      konsultacji trenerskich, określonej w Formularzu cenowym Wykonawcy, z
      zastrzeżeniem, że maksymalna liczba godzin konsultacji dla trenera wewnętrznego X,
      w okresie realizacji przedmiotu zamówienia, wynosi 4 godziny zegarowe.
    Część 4 pn. „(...)” obejmuje:
    1) zorganizowanie i przeprowadzenie 5 (pięciu) tematów szkoleń, które odbędą się w
      ramach trzydniowego spotkania o charakterze szkoleniowym pn. „(...)”, w formie
      stacjonarnej w okolicach Warszawy, w ośrodku szkoleniowym/obiekcie
      konferencyjnym lub innym obiekcie umożliwiającym organizację szkoleń, cateringu i
      noclegów;
    2) organizację i obsługę spotkania szkoleniowego, obejmującą:
        a) zapewnienie miejsca organizacji spotkania,
        b) zapewnienie sal szkoleniowych,
        c) zapewnienie noclegów,
        d) zapewnienie wyżywienia (katering).
    Kod CPV dla Części 4:
    80000000-4 - Usługi edukacyjne i szkoleniowe,
    79951000-5 - Usługi w zakresie organizowania seminariów,
    55511000-5 - Usługi bufetowe oraz usługi kawiarniane dla ograniczonej grupy klientów,
    55300000-3 - Usługi restauracyjne i dotyczące podawania posiłków,
    55120000-7 - Usługi hotelarskie w zakresie spotkań i konferencji.

    Przedmiot zamówienia dla Części 4, będzie realizowany na podstawie przekazanych przez
    Zamawiającego „zleceń”.
    Wynagrodzenie za wykonanie przedmiotu zamówienia dla Części 3, będzie płatne
    jednorazowo po zakończeniu spotkania szkoleniowego.
    Wysokość wynagrodzenia należnego za realizację przedmiotu zamówienia będzie ustalona
    na podstawie ostatecznie zleconych i wykonanych usług, ostatecznej liczby uczestników
    zleconych szkoleń, liczby zleconych noclegów, liczby zleconych porcji w ramach cateringu i
    liczby zamówionych sal szkoleniowych oraz cen jednostkowych określonych w Formularzu
    cenowym Wykonawcy.
    W ramach Części 3, wycenie podlegały następujące pozycje:
    1) Organizacja i przeprowadzenie 16 edycji szkolenia menadżerskiego obejmującego trzy
      bloki szkoleniowe,
    2) Organizacja i przeprowadzenie 8 edycji szkolenia menadżerskiego obejmującego dwa
      bloki szkoleniowe,
    3) Wykonanie i przekazanie Zamawiającemu prezentacji multimedialnej,
    4) Wykonanie i przekazanie Zamawiającemu konspektów trenerskich,
    5) Udzielenie konsultacji trenerskich.
    W ramach Części 4, wycenie podlegały następujące pozycje:
        1) Zorganizowanie i przeprowadzenie jednej edycji szkolenia „Sygnaliści w
        administracji publicznej w świetle ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie
        sygnalistów”,
        2) Zorganizowanie i przeprowadzenie jednej edycji szkolenia „Ewidencja należności i
        dochodów budżetowych - zasady i terminy”,
        3) Zorganizowanie i przeprowadzenie jednej edycji szkolenia „Rachunkowość
        jednostek sektora finansów publicznych - konsekwencje postępu
        technologicznego dot. digitalizacji procesów księgowych - e-dowody księgowe, e-
        dokumentacja, e-sprawozdania, e-inwentaryzacja w kontekście planowanych
        zmian w ustawie o rachunkowości”,
        4) Zorganizowanie i przeprowadzenie jednej edycji szkolenia „Dyrektywa UE 2023
        /970 o jawności i równości wynagrodzeń - praktyczne aspekty wdrożenia
        dyrektywy w X”,
        5) Zorganizowanie i przeprowadzenie jednej edycji szkolenia „Negocjacje dla
        prawników”,
        6) Zapewnienie osoby koordynującej przebieg spotkania szkoleniowego,
        7) Zapewnienie w miejscu organizacji spotkania szkoleniowego, w pierwszym dniu
        spotkania, 1 Sali szkoleniowej dla maksymalnie 103 osób,
        8) Zapewnienie w miejscu organizacji spotkania szkoleniowego, w drugim i trzecim
        dniu spotkania, 1 sali szkoleniowej dla 32 osób,
        9) Zapewnienie w miejscu organizacji spotkania szkoleniowego, w drugim i trzecim
        dniu spotkania, 1 sali szkoleniowej dla 47 osób,
      10) Zapewnienie w miejscu organizacji spotkania szkoleniowego, w drugim i trzecim
        dniu spotkania, 1 sali szkoleniowej dla 24 osób,
      11) Zapewnienie przerw kawowych, w miejscu organizacji spotkania szkoleniowego w
        czasie trwania spotkania szkoleniowego,
      12) Zapewnienie przerw z serwisem obiadowym, w miejscu organizacji spotkania
        szkoleniowego w czasie trwania spotkania szkoleniowego,

      13) Zapewnienie śniadań, w miejscu organizacji spotkania szkoleniowego, w czasie
        trwania spotkania szkoleniowego,
      14) Zapewnienie uroczystej kolacji, w miejscu organizacji spotkania szkoleniowego, w
        czasie trwania spotkania szkoleniowego,
      15) Zapewnienie kolacji, w miejscu organizacji spotkania szkoleniowego, w czasie
        trwania spotkania szkoleniowego, Zapewnienie noclegów w miejscu organizacji
        spotkania szkoleniowego, w czasie trwania spotkania szkoleniowego.
    W postępowaniu (...) dla Części 3 i Części 4 złożone zostały oferty, w których wykonawcy
    określili i zastosowali różne stawki podatku VAT:
    1) Część wykonawców zastosowała zwolnienie z podatku dla całości przedmiotu
      zamówienia, tj. dla wszystkich pozycji podlegających wycenie dla Części 3 i Części 4.
    2) Część wykonawców zastosowała stawkę podstawową 23% VAT dla całości przedmiotu
      zamówienia, tj. dla wszystkich pozycji podlegających wycenie dla Części 3 i Części 4.
    3) Część Wykonawców wyceniając pozycje podlegające wycenie w Części 3 i Części 4
      zastosowała zwolnienie z podatku dla szkoleń podlegających wycenie oraz stawkę
      podstawową 23% VAT dla pozycji nie będących szkoleniami.
    Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
    Pytanie nr 1:
    Czy w zakresie usług objętych wnioskiem są Państwo zamawiającym w rozumieniu ustawy
    z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze
    zm.)?
    Odpowiedź:
    W zakresie usług objętych wnioskiem X jest zamawiającym w rozumieniu ustawy z dnia 11
    września 2019 r. Prawo zamówień publicznych.
    Pytanie nr 2:
    Czy wykonawca usług szkoleniowych, objętych wnioskiem (3 i 4 część postępowania)
    będzie świadczył usługi szkoleniowe jako jednostka objęta systemem oświaty w
    rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t. j. Dz. U. z
    2024 r. poz. 737 ze zm.)? Jeżeli tak, to czy posiada zaświadczenie o wpisie do ewidencji, o
    której mowa w art. 168 ustawy Prawo oświatowe?
    Odpowiedź:
    Nie, wykonawca usług szkoleniowych nie będzie świadczył usług jako jednostka objęta
    systemem oświaty w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.
    Wykonawca nie posiada zaświadczenia o wpisie do ewidencji, o której mowa w art. 168
    ustawy Prawo oświatowe.
    W przedmiotowym postępowaniu do upływu terminu składana ofert zostało złożonych:
    1. Dla Część nr 3: „(...)” 5 ofert, tj.:
        1) A;
        2) B;
        3) C;
        4) D;
        5) E.
    2. Dla Część nr 4: ,,(...)” 3 oferty, tj.:
        1) F;

        2) A;
        3) G.
    Zamawiający dokonał sprawdzenia/weryfikacji czy ww. Wykonawcy zostali wpisani do
    Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych (RSPO). Według stanu na dzień 9 lipca 2025 r.
    żaden z ww. podmiotów nie został wpisany do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych.
    W szczególności:
        Wykonawca nie jest szkołą, placówką oświatową ani inną jednostką organizacyjną
        systemu oświaty, o których mowa w art. 2 i art. 168 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe.
        Wykonawca nie jest wpisany do ewidencji niepublicznych placówek oświatowych
        prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 168
        ustawy.
        Wykonawca nie posiada zaświadczenia o wpisie do ewidencji szkół i placówek
        niepublicznych.
    Zgodnie z art. 2 ustawy - Prawo oświatowe, system oświaty obejmuje m.in.:
        przedszkola, szkoły podstawowe i ponadpodstawowe,
        placówki oświatowo-wychowawcze,
        placówki kształcenia ustawicznego, młodzieżowe ośrodki wychowawcze, specjalne
        ośrodki szkolno-wychowawcze itd.,
        niepubliczne jednostki spełniające warunki określone w art. 168.
    Podmioty prywatne, takie jak spółki prawa handlowego, które prowadzą działalność
    szkoleniową na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o działalności
    gospodarczej, nie są jednostkami objętymi systemem oświaty, chyba że spełniają
    rygorystyczne warunki formalne i zostały wpisane do stosownej ewidencji.
    W niniejszym przypadku usługi szkoleniowe będą świadczone w ramach działalności
    pozaszkolnej - tj. usług kształcenia zawodowego nieobjętych systemem oświaty.
    Oznacza to, że:
        Wykonawca działa jako podmiot komercyjny, a nie jednostka oświatowa,
        Szkolenia nie podlegają przepisom prawa oświatowego, w tym nie wymagają
        posiadania akredytacji ani wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 168 ustawy.
    Pytanie nr 3:
    Czy wykonawca będzie posiadał status uczelni, jednostki naukowej Polskiej Akademii Nauk
    lub instytutu badawczego?
    Odpowiedź:
    Żaden potencjalny Wykonawca nie będzie miał statusu uczelni, jednostki naukowej
    Polskiej Akademii Nauk lub instytutu badawczego.
    Wykonawca posługujący się nazwą: A to forma spółki handlowej - spółka komandytowa z
    ograniczoną odpowiedzialnością, wpisana pod numerem KRS (...) - 19 września 2007 r., z
    siedzibą przy ul. (...); nie posiada statusu jednostki naukowej ani instytutu badawczego w
    rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym czy innych aktów prawnych.

    Forma prawna podmiotu to spółka komandytowa - spółka handlowa, której wspólnikami
    są komplementariusze i komandytariusze. W KRS nie figuruje jako instytut badawczy czy
    naukowy. Celem działalności jest głównie edukacja i szkolenia (PKD 85.59.B - pozaszkolne
    formy edukacji). Marka „Instytut” to nazwa handlowa, nie status prawny.
    A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa nie jest instytutem
    badawczym w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz.
    U. z 2022 r. poz. 498) ani instytutem Polskiej Akademii Nauk (PAN) w rozumieniu ustawy z
    30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz.U. z 2023 r. poz. 1137).
    Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o instytutach badawczych: „Instytut badawczy jest
    państwową jednostką organizacyjną, utworzoną w celu prowadzenia badań naukowych
    lub prac rozwojowych, powoływaną przez ministra właściwego”.
    A nie został powołany aktem założycielskim ministra, nie prowadzi działalności naukowo-
    badawczej w rozumieniu tej ustawy i nie podlega nadzorowi ministra. A nie figuruje:
        w wykazie instytutów badawczych prowadzonym przez Ministerstwo Nauki i
        Szkolnictwa Wyższego,
        w wykazie instytutów PAN,
        w wykazie jednostek uprawnionych do nadawania stopni naukowych (jednostki
        naukowe),
        w systemie POL-on jako jednostka naukowa.
    Zgodnie z PKD ujawnionym w KRS oraz w serwisach takich jak rejestr.io, podstawową
    działalnością
    A. jest:
        PKD 85.59.B - pozaszkolne formy edukacji z zakresu doskonalenia zawodowego,
        oraz działalność konferencyjno-szkoleniowa.
    To potwierdza, że jest to podmiot komercyjny zajmujący się szkoleniami, a nie
    działalnością naukowo-badawczą w rozumieniu przepisów o instytutach badawczych.
    Pytanie nr 4:
    Czy usługi szkoleniowe (proszę wskazać odrębnie dla usług objętych 3 i 4 częścią
    postępowania):
    a) mają/będą miały związek z kształceniem zawodowym lub przekwalifikowaniem
      zawodowym uczestników?
    Odpowiedź:
    Część 3:
    Tak, usługi szkoleniowe objęte częścią 3 postępowania mają związek z kształceniem
    zawodowym uczestników. Przedmiotem zamówienia jest realizacja szkoleń
    ukierunkowanych na rozwój kompetencji kierowniczych kadry zatrudnionej w
    administracji publicznej.
    Zgodnie z podejściem prezentowanym m.in. w Wytycznych Komisji Europejskiej
    dotyczących pomocy państwa na szkolenia oraz w regulacjach krajowych w zakresie
    wsparcia kształcenia i rozwoju zasobów ludzkich, kształcenie zawodowe obejmuje nie
    tylko zdobywanie kwalifikacji twardych (technicznych), ale również rozwój kompetencji
    menedżerskich i społecznych, które są niezbędne do sprawnego i profesjonalnego
    wykonywania zadań zawodowych.

    Szkolenia objęte tą częścią postępowania koncentrują się m.in. na takich aspektach, jak:
    zarządzanie zespołem, podejmowanie decyzji, komunikacja wewnętrzna, budowanie
    kultury organizacyjnej czy zarządzanie zmianą. Kompetencje te są kluczowe dla kadry
    kierowniczej w służbie cywilnej - co podkreśla również Szefowa (...), (...) - jako fundament
    skutecznego działania administracji publicznej.
    Z uwagi na powyższe, szkolenia mają charakter kształcenia zawodowego, ponieważ służą
    podnoszeniu kwalifikacji niezbędnych do prawidłowego i efektywnego pełnienia
    obowiązków zawodowych na stanowiskach kierowniczych.
    Przedmiotem tej części zamówienia jest organizacja i realizacja szkoleń skierowanych do
    kadry kierowniczej zatrudnionej w administracji publicznej. Szkolenia te obejmują rozwój
    kompetencji z zakresu:
        zarządzania zespołem i przywództwa organizacyjnego,
        podejmowania decyzji i odpowiedzialności służbowej,
        komunikacji strategicznej i rozwiązywania konfliktów,
        zarządzania zmianą i innowacjami w administracji,
        budowania kultury organizacyjnej i motywowania pracowników,
        rozwijania odporności psychicznej i radzenia sobie ze stresem zawodowym.
    Szkolenia te, mimo że w części dotyczą kompetencji miękkich, mają ściśle zawodowy
    charakter - są związane z wykonywanymi funkcjami kierowniczymi i stanowią odpowiedź
    na rzeczywiste potrzeby zawodowe uczestników. Ich celem nie jest rozwój ogólny czy
    osobisty, lecz doskonalenie umiejętności menedżerskich w kontekście pełnionych
    obowiązków służbowych, co znajduje odzwierciedlenie w analizie potrzeb
    przeprowadzonej przez Zamawiającego.
    Zasadność inwestowania w rozwój kompetencji kierowniczych w służbie cywilnej została
    również wyraźnie zaakcentowana w polityce kadrowej państwa. Jak wskazuje Szefowa (...),
    (...), podnoszenie kwalifikacji kadry zarządzającej jest kluczowe dla efektywności działania
    administracji i jakości świadczonych usług publicznych. Kompetentni liderzy stanowią
    fundament sprawnie funkcjonującego urzędu - „wszystko zaczyna się i kończy na
    zarządzających”.
    Z tego względu szkolenia przewidziane w części 3 postępowania są jednoznacznie
    ukierunkowane na kształcenie zawodowe, nie mają charakteru ogólnego rozwoju
    osobistego, ale służą podniesieniu jakości zarządzania w administracji.
    Część 4:
    Tak, usługi szkoleniowe objęte częścią 4 postępowania również mają związek z
    kształceniem zawodowym uczestników. Zakres tej części obejmuje realizację szkoleń
    rozwijających kompetencje zawodowe pracowników w obszarze zagadnień kadrowych,
    księgowych oraz prawniczych, a także kompetencji miękkich wspierających skuteczne
    wykonywanie obowiązków zawodowych w tych obszarach.
    Usługi szkoleniowe objęte częścią 4 postępowania również mają związek z kształceniem
    zawodowym uczestników, rozumianym jako rozwój i doskonalenie wiedzy i umiejętności
    potrzebnych do realizacji zadań na zajmowanych stanowiskach pracy.
    Przedmiotem tej części zamówienia jest realizacja szkoleń dla pracowników
    merytorycznych, obejmujących dwa zasadnicze obszary:
    1. Szkolenia specjalistyczne (twarde):
      - z zakresu prawa pracy,
      - spraw kadrowych i organizacyjnych,

      - księgowości budżetowej i rachunkowości,
      - stosowania przepisów prawa administracyjnego i finansów publicznych.
    Szkolenia te mają charakter uzupełniający i aktualizujący wiedzę niezbędną do bieżącego
    wykonywania obowiązków zawodowych, w tym interpretowania i stosowania przepisów
    prawa, obsługi spraw pracowniczych oraz prowadzenia dokumentacji księgowej.
    2. Szkolenia rozwojowe (kompetencje miękkie):
      - z zakresu efektywnej komunikacji w zespole i z interesantami,
      - negocjacji,
      - asertywności,
      - radzenia sobie ze stresem i presją,
      - budowania postawy proaktywnej i odpowiedzialności zawodowej.
    Choć kompetencje miękkie mają bardziej uniwersalny charakter, to w tym przypadku ich
    rozwój jest ściśle związany z kontekstem pracy zawodowej - np. umiejętność negocjacji
    przekłada się na jakość realizacji zadań, a efektywna komunikacja z obywatelami wpływa
    na jakość obsługi klienta publicznego.
    Szkolenia przewidziane w części 4 nie są rekreacyjne ani hobbystyczne, lecz ściśle
    odpowiadają rzeczywistym potrzebom rozwojowym pracowników zatrudnionych na
    stanowiskach merytorycznych. Ich cel to wzmacnianie kompetencji niezbędnych do
    prawidłowego i sprawnego wykonywania obowiązków służbowych, co bezpośrednio
    wpisuje się w definicję kształcenia zawodowego.
    Zarówno część szkoleń o charakterze specjalistycznym, jak i szkolenia rozwijające
    kompetencje miękkie, są bezpośrednio powiązane z wykonywaniem obowiązków
    zawodowych uczestników i służą podnoszeniu ich efektywności w pracy. Z tego względu
    również w przypadku części 4 można jednoznacznie stwierdzić, że szkolenia mają
    charakter kształcenia zawodowego.
    b) mają/będą miały związek z branżą lub zawodem uczestników i mają na celu uzyskanie
      lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych? W czym przejawia się ten związek?
    Odpowiedź:
    Część 3: Szkolenia dla kadry kierowniczej - związek z zawodem uczestników.
    Tak, usługi szkoleniowe objęte częścią 3 postępowania mają bezpośredni związek z
    zawodem uczestników oraz mają na celu uzyskanie, rozwój i uaktualnienie wiedzy oraz
    umiejętności niezbędnych do pełnienia funkcji kierowniczych w administracji publicznej.
    Uczestnikami szkoleń są pracownicy służby cywilnej zatrudnieni na stanowiskach
    kierowniczych średniego i wyższego szczebla - w tym dyrektorzy, naczelnicy, kierownicy
    jednostek organizacyjnych. Ich zawód i funkcja zawodowa obejmują m.in.:
      - zarządzanie personelem i organizacją pracy zespołów,
      - podejmowanie decyzji administracyjnych i strategicznych,
      - reprezentowanie urzędu w kontaktach wewnętrznych i zewnętrznych,
      - wdrażanie polityk publicznych i nadzór nad ich wykonaniem.
    Związek szkolenia z zawodem przejawia się w tym, że jego przedmiotem są zagadnienia
    związane z efektywnym zarządzaniem zespołem i jednostką organizacyjną, takie jak:
      - zarządzanie zasobami ludzkimi w administracji,
      - budowanie skutecznych zespołów i kultura organizacyjna,
      - przywództwo, delegowanie zadań, motywowanie pracowników,
      - zarządzanie zmianą, innowacją i projektami w sektorze publicznym,

      - komunikacja kierownicza, rozwiązywanie konfliktów, odporność psychiczna lidera.
    Zgodnie z dokumentem „Polityka szkoleniowa w służbie cywilnej”, rozwój kompetencji jest
    obowiązkiem każdego członka korpusu służby cywilnej, a szczególny nacisk kładzie się na
    kompetencje kadry zarządzającej, jako kluczowego elementu systemu administracyjnego.
    Ponadto w raporcie OECD „Public Servants as Partners for Growth” wskazano, że jakość
    zarządzania publicznego jest wprost zależna od umiejętności menedżerskich urzędników
    wyższego szczebla.
    Szkolenia organizowane przez X w tej części postępowania służą rozwijaniu umiejętności
    ściśle powiązanych z pełnioną funkcją zawodową i mają na celu uaktualnienie oraz
    wzmocnienie kompetencji kluczowych w danym zawodzie.
    Część 4: Szkolenia specjalistyczne i rozwojowe - związek z zawodem uczestników.
    Tak, usługi szkoleniowe objęte częścią 4 postępowania mają ścisły związek z branżą i
    zawodem uczestników, tj. pracowników wykonujących zadania z zakresu kadr,
    rachunkowości, finansów publicznych oraz obsługi prawnej.
    Uczestnikami szkoleń będą osoby zatrudnione m.in. na stanowiskach:
      - specjalistów ds. kadr i płac,
      - głównych księgowych, księgowych i specjalistów ds. budżetu,
      - radców prawnych i pracowników wspierających obsługę prawną urzędu.
    Przedmiotem szkoleń są zagadnienia z zakresu:
      - stosowania aktualnych przepisów prawa pracy,
      - przepisów o rachunkowości budżetowej i finansach publicznych,
      - prawa administracyjnego i przepisów dotyczących odpowiedzialności urzędniczej,
      - zmian legislacyjnych istotnych dla codziennej praktyki zawodowej.
    Celem szkoleń jest zarówno:
      - aktualizacja wiedzy specjalistycznej, wynikająca z częstych zmian przepisów,
      - jak i doskonalenie umiejętności praktycznych, w tym stosowania prawa w
        konkretnych sytuacjach zawodowych.
    Dodatkowo część szkoleń obejmuje kompetencje miękkie, np.:
      - skuteczna komunikacja w zespole radców prawnych,
      - umiejętność negocjacji,
      - asertywność,
      - odporność na stres w pracy urzędniczej.
    Choć są to umiejętności ogólne, w tym kontekście są one ściśle powiązane z wymaganiami
    stanowiskowymi i specyfiką pracy w administracji publicznej.
    Zatem szkolenia objęte częścią 4 postępowania mają bezpośredni związek z zawodem
    uczestników, a ich treść jest dostosowana do obowiązujących przepisów i realiów pracy
    zawodowej. Szkolenia te służą podniesieniu jakości wykonywania codziennych zadań,
    przez co stanowią narzędzie rozwoju zawodowego.
    c) czy uczestnictwo w szkoleniach jest/będzie realizacją obowiązku doskonalenia
    zawodowego? (jeżeli tak, prosimy wskazać akty prawne z oznaczeniem przepisów, z
    których obowiązek taki wynikał)?
    Odpowiedź:
    Część 3:

    Uczestnictwo w szkoleniach będzie realizacją obowiązku doskonalenia zawodowego -
    zgodnie z:
        ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 409 z
        późn. zm.): Art. 109. 1. Uczestnictwo członka korpusu służby cywilnej w szkoleniach
        przewidzianych dla służby cywilnej jest traktowane na równi z wykonywaniem przez
        niego obowiązków służbowych,
        ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277 z późn.
        zm.): Art. 1031 § 1, przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się
        zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy
        pracodawcy albo za jego zgodą,
        Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie
        szczegółowych warunków organizowania i prowadzenia szkoleń w służbie cywilnej
        (Dz. U. z 2015 r., poz. 960): § 2. Szkolenia w służbie cywilnej, zwane dalej
        „szkoleniami”, organizuje się dla członków korpusu służby cywilnej w celu
        pogłębiania ich wiedzy i rozwijania umiejętności, niezbędnych do wykonywania
        zadań w służbie cywilnej; § 4. Szkolenia powszechne organizuje się w celu
        rozwijania wiedzy i umiejętności członków korpusu służby cywilnej z zakresu
        zagadnień powszechnie występujących w urzędach, których znajomość jest
        niezbędna do prawidłowego wykonywania przez nich zadań w służbie cywilnej; § 7.
        Organizator szkolenia: (...) 4) kieruje do udziału w szkoleniu podległych członków
        korpusu służby cywilnej, a w przypadku Szefa Służby Cywilnej przyjmuje zgłoszenia
        od dyrektorów generalnych urzędów lub kierowników urzędów;
    Na wyższych stanowiskach jest obowiązek posiadania kompetencji kierowniczych, zgodnie
    z Ustawą o służbie cywilnej, art. 53 [Osoba zajmująca wyższe stanowisko w służbie
    cywilnej]:
    1. Wyższe stanowisko w służbie cywilnej może zajmować osoba, która:
    3) posiada kompetencje kierownicze - ustawa o S.C.
        Ustawa o służbie cywilnej, Art. 108 [Indywidualny program rozwoju
        zawodowego]: Bezpośredni przełożony ustala, odrębnie dla każdego członka
        korpusu służby cywilnej, z wyjątkiem osób zajmujących wyższe stanowiska w
        służbie cywilnej, indywidualny program rozwoju zawodowego, stanowiący
        podstawę do kierowania członka korpusu służby cywilnej na szkolenia.
    Część 4:
    Uczestnictwo w szkoleniach będzie realizacją obowiązku doskonalenia zawodowego -
    zgodnie z:
        ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 409 z
        późn. zm.): Art. 109. 1. Uczestnictwo członka korpusu służby cywilnej w szkoleniach
        przewidzianych dla służby cywilnej jest traktowane na równi z wykonywaniem przez
        niego obowiązków służbowych.

        ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277 z późn.
        zm.): Art. 1031 § 1, przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się
        zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy
        pracodawcy albo za jego zgodą.
        Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie
        szczegółowych warunków organizowania i prowadzenia szkoleń w służbie cywilnej
        (Dz. U. z 2015 r., poz. 960): § 2. Szkolenia w służbie cywilnej, zwane dalej
        „szkoleniami”, organizuje się dla członków korpusu służby cywilnej w celu
        pogłębiania ich wiedzy i rozwijania umiejętności, niezbędnych do wykonywania
        zadań w służbie cywilnej; § 4. Szkolenia powszechne organizuje się w celu
        rozwijania wiedzy i umiejętności członków korpusu służby cywilnej z zakresu
        zagadnień powszechnie występujących w urzędach, których znajomość jest
        niezbędna do prawidłowego wykonywania przez nich zadań w służbie cywilnej; § 7.
        Organizator szkolenia: (...) 4) kieruje do udziału w szkoleniu podległych członków
        korpusu służby cywilnej, a w przypadku Szefa Służby Cywilnej przyjmuje zgłoszenia
        od dyrektorów generalnych urzędów lub kierowników urzędów.
        ustawą o służbie cywilnej, Art. 108 [Indywidualny program rozwoju zawodowego]:
        Bezpośredni przełożony ustala, odrębnie dla każdego członka korpusu służby
        cywilnej, z wyjątkiem osób zajmujących wyższe stanowiska w służbie cywilnej,
        indywidualny program rozwoju zawodowego, stanowiący podstawę do kierowania
        członka korpusu służby cywilnej na szkolenia.
    d) czy szkolenia są/będą prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w
    odrębnych przepisach? Jeśli tak, prosimy wskazać konkretne przepisy (artykuł, paragraf)
    wraz z nazwą aktu prawnego, z których te formy i zasady wynikają. Odrębne przepisy
    określające formy i zasady to takie przepisy, z których wynika np. program szkolenia, ilość
    godzin szkolenia, tematyka, krąg osób objętych szkoleniem, warunki jakie musi spełnić
    organizator kształcenia itp.).
    Odpowiedź:
    Część 3:
    Szkolenia będą prowadzone w formach i na zasadach zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa
    Rady Ministrów z 24 czerwca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków organizowania i
    prowadzenia szkoleń w służbie cywilnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 960): § 7. Organizator
    szkolenia: 1) ustala potrzeby szkoleniowe; 2) określa: a) tematykę i cele szkolenia, b)
    zakres dokumentacji szkolenia; 3) wybiera podmiot dający rękojmię należytego
    przeprowadzenia szkolenia, któremu powierza prowadzenie szkolenia; 4) kieruje do
    udziału w szkoleniu podległych członków korpusu służby cywilnej, a w przypadku Szefa
    Służby Cywilnej przyjmuje zgłoszenia od dyrektorów generalnych urzędów lub
    kierowników urzędów; 5) zatwierdza program szkolenia; 6) dokonuje oceny szkolenia.
    § 8. Prowadzenie szkolenia może być powierzone podmiotowi, który spełnia następujące
    kryteria: 1) posiada doświadczenie w prowadzeniu działalności szkoleniowej; 2) posiada
    odpowiadający potrzebom organizatora szkolenia program szkolenia lub zapewni jego
    opracowanie; 3) dysponuje pracownikami lub współpracownikami dającymi rękojmię
    należytej realizacji programu szkolenia, w szczególności posiadającymi odpowiednie
    kwalifikacje i doświadczenie; 4) zapewni bazę materialną odpowiednią dla danego
    szkolenia, w szczególności warunki lokalowe oraz wyposażenie w pomoce dydaktyczne i
    sprzęt, niezbędne do realizacji programu szkolenia. § 9. Podmiot, któremu powierzono

    prowadzenie szkolenia: 1) przygotowuje i realizuje program szkolenia; 2) zapewnia
    warunki niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia szkolenia; 3) prowadzi
    dokumentację szkolenia. § 14. Ukończenie szkolenia potwierdza zaświadczenie wydawane
    przez podmiot, któremu powierzono prowadzenie szkolenia, albo przez organizatora
    szkolenia będącego podmiotem prowadzącym szkolenie. § 15. Organizator szkolenia
    dokonuje oceny zrealizowanego szkolenia na podstawie dokumentacji szkolenia, a w
    przypadku braku obiektywnej możliwości dokonania oceny szkolenia ustala tę ocenę na
    podstawie dostępnych źródeł informacji.
    Część 4:
    Szkolenia będą prowadzone w formach i na zasadach zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa
    Rady Ministrów z 24 czerwca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków organizowania i
    prowadzenia szkoleń w służbie cywilnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 960): § 7. Organizator
    szkolenia: 1) ustala potrzeby szkoleniowe; 2) określa: a) tematykę i cele szkolenia, b)
    zakres dokumentacji szkolenia; 3) wybiera podmiot dający rękojmię należytego
    przeprowadzenia szkolenia, któremu powierza prowadzenie szkolenia; 4) kieruje do
    udziału w szkoleniu podległych członków korpusu służby cywilnej, a w przypadku Szefa
    Służby Cywilnej przyjmuje zgłoszenia od dyrektorów generalnych urzędów lub
    kierowników urzędów; 5) zatwierdza program szkolenia; 6) dokonuje oceny szkolenia. § 8.
    Prowadzenie szkolenia może być powierzone podmiotowi, który spełnia następujące
    kryteria: 1) posiada doświadczenie w prowadzeniu działalności szkoleniowej; 2) posiada
    odpowiadający potrzebom organizatora szkolenia program szkolenia lub zapewni jego
    opracowanie; 3) dysponuje pracownikami lub współpracownikami dającymi rękojmię
    należytej realizacji programu szkolenia, w szczególności posiadającymi odpowiednie
    kwalifikacje i doświadczenie; 4) zapewni bazę materialną odpowiednią dla danego
    szkolenia, w szczególności warunki lokalowe oraz wyposażenie w pomoce dydaktyczne i
    sprzęt, niezbędne do realizacji programu szkolenia. § 9. Podmiot, któremu powierzono
    prowadzenie szkolenia: 1) przygotowuje i realizuje program szkolenia; 2) zapewnia
    warunki niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia szkolenia; 3) prowadzi
    dokumentację szkolenia. § 14. Ukończenie szkolenia potwierdza zaświadczenie wydawane
    przez podmiot, któremu powierzono prowadzenie szkolenia, albo przez organizatora
    szkolenia będącego podmiotem prowadzącym szkolenie. § 15. Organizator szkolenia
    dokonuje oceny zrealizowanego szkolenia na podstawie dokumentacji szkolenia, a w
    przypadku braku obiektywnej możliwości dokonania oceny szkolenia ustala tę ocenę na
    podstawie dostępnych źródeł informacji.
    e) czy szkolenia są/będą objęte akredytacją w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14
    grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe,
    Odpowiedź:
    Nie, szkolenia będące przedmiotem niniejszego zamówienia nie są i nie będą objęte
    akredytacją w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.
    Zgodnie z art. 117 ust. 1 tej ustawy, akredytację może uzyskać placówka doskonalenia
    nauczycieli, prowadzona zgodnie z przepisami prawa oświatowego, której programy i
    metodyka kształcenia spełniają określone wymagania jakościowe, a sam proces
    akredytacyjny prowadzony jest przez właściwego kuratora oświaty.
    Szkolenia objęte niniejszym postępowaniem:
        są skierowane do pracowników administracji publicznej, w tym kadry kierowniczej
        oraz specjalistów z zakresu kadr, finansów, rachunkowości i prawa,

        nie są adresowane do nauczycieli ani nie są realizowane w ramach systemu
        oświaty, są organizowane przez wykonawców działających na podstawie przepisów
        ogólnych (np. Kodeksu cywilnego, ustawy o świadczeniu usług szkoleniowych,
        ustawy o finansach publicznych), a nie na podstawie ustawy Prawo oświatowe,
        nie są prowadzone przez placówki doskonalenia nauczycieli, o których mowa w art.
        117 ww. ustawy.
    Tym samym przedmiotowe szkolenia nie podlegają obowiązkowi uzyskania akredytacji
    kuratora oświaty, a także nie będą objęte taką akredytacją, ponieważ nie mieszczą się w
    zakresie zastosowania przepisów dotyczących systemu oświaty.
    f) czy szkolenia są/będą w całości albo w co najmniej 70% finansowane ze środków
    publicznych, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.)? Jeśli tak, czy wykonawca będzie posiadał
    potwierdzenie, że finansowanie usług nastąpi ze środków publicznych?
    Odpowiedź:
    Część 3: Szkolenia dla kadry kierowniczej
    Tak, szkolenia objęte częścią 3 postępowania będą w całości finansowane ze środków
    publicznych, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
    (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.). Środki przeznaczone na realizację zamówienia
    pochodzą z budżetu państwa, którym gospodaruje X jako państwowa jednostka
    budżetowa, działająca na podstawie art. 11 ustawy o finansach publicznych. Tym samym
    stanowią one środki publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
    Zamawiający potwierdza, że finansowanie usług szkoleniowych nastąpi w 100% ze
    środków publicznych, a na wniosek Wykonawcy może wystawić stosowne zaświadczenie
    lub pisemne oświadczenie potwierdzające ten fakt, np. dla potrzeb udokumentowania
    źródła finansowania usług w kontekście zwolnień podatkowych, dofinansowań,
    konkursów grantowych lub sprawozdawczości instytucjonalnej.
    Część 4: Szkolenia dla pracowników merytorycznych.
    Tak, również szkolenia objęte częścią 4 postępowania będą w całości finansowane ze
    środków publicznych, zgodnie z definicją zawartą w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o
    finansach publicznych.
    Środki te pochodzą z budżetu państwa i są przeznaczone na rozwój kompetencji
    zawodowych pracowników urzędu, co mieści się w zakresie zadań publicznych
    realizowanych przez X. Tym samym są to środki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1
    ustawy - tj. dochody i wydatki budżetu państwa oraz inne środki publiczne znajdujące się
    w dyspozycji jednostek sektora finansów publicznych.
    W przypadku potrzeby udokumentowania źródła finansowania, np. przez Wykonawcę
    składającego wniosek o zwolnienie z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o
    VAT lub dla innych celów sprawozdawczości, Zamawiający na pisemny wniosek
    Wykonawcy wystawi potwierdzenie, że dane szkolenie jest finansowane w co najmniej
    70% (a w praktyce - w 100%) ze środków publicznych.
    Pytanie nr 5:
    Czy wszystkie czynności wykonywane w ramach części 3 postępowania, w tym
    przygotowanie konspektów trenerskich, prowadzenie konsultacji:
        są/będą niezbędne, mają charakter wspomagający i służą wykonaniu świadczenia
        podstawowego - usługi kształcenia zawodowego? Jaka jest/są zależność/zależności
        między usługami?

    Odpowiedź:
    Czynności wykonywane w ramach części 3 postępowania: przygotowanie konspektów
    trenerskich i prowadzenie konsultacji, nie będą niezbędne, nie mają charakteru
    wspomagającego i nie służą wykonaniu świadczenia podstawowego - usługi kształcenia
    zawodowego. Ww. czynności służą przygotowaniu trenera wewnętrznego z X do
    prowadzenia w przyszłości szkoleń rozwijających kompetencje menedżerskie.
    Przygotowanie konspektów trenerskich i konsultacji dla trenerów wewnętrznych będzie
    wspierało proces dzielenia się wiedzą w urzędzie i „pozostawienia” wiedzy ze szkoleń w
    urzędzie po to, aby trenerzy wewnętrzni mogli przekazać tę samą wiedzę (modele,
    narzędzia, techniki) i w taki sam sposób, kolejnym uczestnikom szkoleń np. nowo
    zatrudnionym, lub awansującym na stanowiska kierownicze w późniejszym czasie. Jest to
    jedyna możliwość przekazania i wyrównania poziomu wiedzy w Urzędzie na stanowiskach
    kierowniczych. Konspekty mogą również stanowić dodatkową weryfikację spełniania
    wymogów OPZ, tj. potwierdzenia skonstruowania szkolenia w proporcji: 80% ćwiczeń i
    20% teorii oraz tego, w jaki sposób uczestnicy mają przećwiczyć nową pozyskaną wiedzę i
    w jaki sposób trenerzy wewnętrzni mają tę samą wiedzę przekazywać w późniejszym
    czasie, dla kolejnych uczestników. Dbając o ciągłość procesu uczenia się i przekazywania
    wiedzy w urzędzie zarówno konspekty jak i konsultacje wspierają taki proces.
        są/będą tak ściśle powiązane (nierozerwalnie związane) z usługą szkoleniową, że
        obiektywnie rzecz biorąc tworzyły z ekonomicznego punktu widzenia nabywcy
        jedną całość? Z czego wynika ta nierozerwalność?
    Odpowiedź:
    Czynności wykonywane w ramach części 3 postępowania: przygotowanie konspektów
    trenerskich i prowadzenie konsultacji, nie są ściśle powiązane (nierozerwalnie związane) z
    usługą szkoleniową i nie tworzą z ekonomicznego punktu widzenia nabywcy jednej całości.
        czy poszczególne usługi w ramach części 3 postępowania mogą być świadczone
        przez różne podmioty zewnętrzne?
    Odpowiedź:
    Poszczególne usługi w ramach części 3 postępowania nie mogą być świadczone przez
    różne podmioty zewnętrzne, ponieważ konspekty trenerskie, prowadzenie konsultacji
    muszą stanowić merytoryczne odzwierciedlenie zrealizowanych w ramach zamówienia
    szkoleń.
    Dodatkowo nie jest celowe zrealizowanie przetargu na usługę „konspekty trenerskie z
    konsultacjami” w ramach odrębnego postępowania, ponieważ trenerzy wewnętrzni poza
    konspektami i konsultacjami będą brać udział w wybranych szkoleniach jako
    obserwatorzy, dzięki czemu nabywają dodatkowo wiedzę praktyczną.
    Pytanie nr 6:
    Czy wszystkie usługi świadczone podczas organizacji spotkania o charakterze
    szkoleniowym (część 4 postępowania) są niezbędne, mają charakter wspomagający i służą
    wykonaniu świadczenia podstawowego - usługi kształcenia zawodowego? Jaka jest/są
    zależność/zależności między usługami?
    Odpowiedź:

    Tak, wszystkie usługi świadczone w ramach organizacji spotkania o charakterze
    szkoleniowym w części 4 postępowania są niezbędne, mają charakter pomocniczy i
    funkcjonalnie służą wykonaniu świadczenia głównego, jakim jest usługa kształcenia
    zawodowego.
    Związek ten przejawia się zarówno w aspekcie organizacyjnym, jak i funkcjonalnym, a
    także znajduje uzasadnienie w przepisach prawa oraz utrwalonej linii interpretacyjnej
    organów podatkowych i instytucji zarządzających funduszami publicznymi.
    Przedmiotem zamówienia w części 4 postępowania jest realizacja szkoleń
    ukierunkowanych na rozwój kompetencji zawodowych pracowników zatrudnionych w
    obszarze kadr, finansów, rachunkowości i obsługi prawnej. Szkolenia te, zgodnie z
    definicją zawartą m.in. w Wytycznych Komisji Europejskiej oraz orzecznictwie TSUE (np.
    wyrok C-88/09), stanowią usługi kształcenia zawodowego, ponieważ mają bezpośredni
    związek z obowiązkami zawodowymi uczestników i służą nabywaniu lub aktualizacji
    wiedzy i kwalifikacji zawodowych.
    Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą TSUE (np. wyrok z 25 lutego 1999 r. C-349/96
    CPP), usługa pomocnicza (wspomagająca) to taka, która:
        nie stanowi celu samego w sobie, lecz służy efektywnej realizacji świadczenia
        głównego,
        jest niezbędna do wykonania świadczenia głównego, a bez niej to świadczenie
        byłoby niemożliwe, utrudnione lub nieefektywne,
        nie ma samodzielnego znaczenia gospodarczego, lecz funkcjonalnie uzupełnia
        usługę podstawową.
    W związku z tym wszystkie usługi towarzyszące szkoleniom - tj.:
        wynajem sal szkoleniowych,
        zapewnienie noclegu dla uczestników spoza miejsca szkolenia, wyżywienie/catering
        w trakcie szkolenia,
        obsługa organizacyjna i koordynacja logistyczna,
    są instrumentalne względem szkolenia i konieczne do zapewnienia warunków
    umożliwiających skuteczną realizację usługi edukacyjnej.
    Praktyczna zależność między usługami.
    W praktyce:
        szkolenie nie mogłoby się odbyć bez odpowiednio wyposażonej i dostępnej sali,
        uczestnicy z innych miejscowości muszą mieć zapewniony nocleg, by uczestniczyć
        w zajęciach,
        szkolenie trwa wiele godzin dziennie, co wymaga zapewnienia posiłków i przerw
        kawowych,
        koordynacja i obsługa logistyczna są konieczne, by nadzorować listy obecności,
        harmonogramy, rozliczenia itd.
    Brak któregokolwiek z tych elementów mógłby realnie uniemożliwić przeprowadzenie
    szkolenia lub znacząco obniżyć jego efektywność i jakość.

    Wszystkie usługi świadczone w ramach organizacji spotkania o charakterze szkoleniowym
    w części 4 postępowania:
        mają charakter pomocniczy, organizacyjny i funkcjonalny względem szkolenia
        zawodowego,
        są niezbędne do zapewnienia warunków realizacji szkolenia i nie stanowią celu
        samego w sobie,
        pozostają w ścisłym związku funkcjonalnym i organizacyjnym z usługą podstawową,
        którą jest kształcenie zawodowe,
        stanowią jedną kompleksową usługę edukacyjną, zgodnie z orzecznictwem TSUE,
        interpretacjami podatkowymi oraz praktyką instytucji publicznych.
    Pytanie nr 7:
    Czy usługi noclegowe i gastronomiczne, świadczone w ramach organizacji spotkania o
    charakterze szkoleniowym (część 4 postępowania):
    a) są/będą tak ściśle powiązane (nierozerwalnie związane) z usługą szkoleniową, że
      obiektywnie rzecz biorąc tworzyły z ekonomicznego punktu widzenia jedną całość? Z
      czego wynika ta nierozerwalność?
    Odpowiedź:
    Tak, usługi noclegowe i gastronomiczne świadczone w ramach organizacji spotkania o
    charakterze szkoleniowym w części 4 postępowania są ściśle i nierozerwalnie związane z
    usługą szkoleniową, a z ekonomicznego punktu widzenia tworzą jedną całość
    funkcjonalną i gospodarczą.
    Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), świadczenie
    może mieć charakter kompleksowy (złożony), jeżeli z ekonomicznego punktu widzenia
    stanowi jedno świadczenie, mimo że obejmuje elementy dodatkowe, które z formalnego
    punktu widzenia mogłyby być uznane za odrębne.
    Kluczowe orzeczenia TSUE:
        C-349/96 „Card Protection Plan” (CPP) - usługa złożona to taka, której poszczególne
        elementy są tak ściśle powiązane, że tworzą obiektywnie jedno świadczenie
        gospodarcze.
        C-41/04 „Levob” - jeżeli jedna z usług stanowi środek do efektywnego korzystania z
        innej, wówczas nie należy ich sztucznie rozdzielać.
        C-111/05 „Aktiebolaget NN” - w świadczeniu kompleksowym usług dodatkowych nie
        należy traktować jako odrębnych, jeśli nie mają one samodzielnej wartości z punktu
        widzenia odbiorcy. Usługi noclegowe i gastronomiczne świadczone w ramach
        organizacji szkolenia mają charakter organizacyjnie i funkcjonalnie pomocniczy
        względem głównej usługi kształcenia zawodowego.
    Jednak są one tak ściśle związane z usługą edukacyjną, że:
        nie mogłaby ona zostać zrealizowana w pełnym zakresie bez zapewnienia tych
        elementów,
        są one niezbędne do odbycia szkolenia przez uczestników delegowanych z innych
        miejscowości (np. pracowników urzędów spoza miasta szkoleniowego),

        zapewnienie wyżywienia i noclegu nie stanowi celu samego w sobie, lecz środek do
        zapewnienia realnej dostępności szkolenia,
        odbiorcy (uczestnicy szkoleń) traktują te świadczenia jako integralną część
        organizacji szkolenia, nie korzystają z nich niezależnie.
    Zatem z ekonomicznego i organizacyjnego punktu widzenia usługi te nie mają
    samodzielnego znaczenia, lecz służą wyłącznie do prawidłowej realizacji świadczenia
    głównego - tj. kształcenia zawodowego.
    W przypadku sytuacji opisanej przez Wnioskodawcę:
    Usługi noclegowe i gastronomiczne nie stanowią samodzielnego świadczenia
    gospodarczego - są instrumentalnie i funkcjonalnie związane z usługą główną, jaką jest
    szkolenie.
    Z ekonomicznego i organizacyjnego punktu widzenia tworzą one z usługą edukacyjną
    jedną nierozerwalną całość, w rozumieniu zarówno przepisów krajowych, jak i
    orzecznictwa TSUE.
    Ich zapewnienie nie służy zaspokojeniu potrzeb bytowych uczestników w oderwaniu od
    celu szkoleniowego, lecz umożliwia realny udział w procesie kształcenia.
    b) służą/będą służyły do pełnego zrealizowania lub wykorzystania świadczenia
      zasadniczego w ramach świadczonych usług i czy bez nich nie będzie możliwe
      wykonanie usługi głównej - usługi szkoleniowej? Odpowiedź prosimy uzasadnić.
    Odpowiedź:
    Tak, usługi noclegowe i gastronomiczne świadczone w ramach organizacji spotkania o
    charakterze szkoleniowym (część 4 postępowania) będą służyły do pełnego zrealizowania
    świadczenia zasadniczego, jakim jest usługa kształcenia zawodowego, i bez ich
    zapewnienia nie będzie możliwe efektywne wykonanie usługi głównej. Są one nie tylko
    funkcjonalnie powiązane z usługą szkoleniową, lecz także organizacyjnie niezbędne dla jej
    realizacji.
    Zamawiający nie dysponuje miejscem, w którym mogłoby zostać zrealizowane wydarzenie
    dla tak dużej liczby uczestników oraz biorąc pod uwagę formę wydarzenia (szkolenia
    odbywające się równolegle w kilku salach) - dlatego też spotkanie szkoleniowe będzie
    odbywać się w zewnętrznym miejscu. W przypadku 3-dniowego wydarzenia, w którym
    będą brały udział osoby z całej Polski [m.in. z (...) podległych Prezesowi X], niezbędne jest
    zapewnienie miejsc noclegowych oraz usług gastronomicznych.
    Funkcjonalna zależność między usługami.
    Usługa zasadnicza - kształcenie zawodowe - nie może być efektywnie zrealizowana, jeżeli
    nie zostaną spełnione podstawowe warunki organizacyjne, w tym:
        dostęp do odpowiednio wyposażonych sal,
        zakwaterowanie uczestników,
        zapewnienie wyżywienia w czasie wielogodzinnych zajęć.
    Zatem usługi noclegowe i gastronomiczne nie są świadczeniami dodatkowymi w sensie
    komfortu czy wygody, lecz są instrumentalne - umożliwiają realny udział w szkoleniu,
    zapewniają uczestnikom zdolność do przyswajania wiedzy, umożliwiają punktualne i
    nieprzerwane uczestnictwo w zajęciach, a także utrzymanie ich koncentracji i aktywności
    przez wiele godzin dziennie.
    c) czy jest/będzie możliwa do ustalenia cena za usługi noclegowe i gastronomiczne
      odrębnie od usługi szkoleniowej?

    Odpowiedź:
    Tak, w sensie technicznym i rachunkowym, cena za usługi noclegowe i gastronomiczne
    może zostać wyodrębniona od ceny usługi szkoleniowej, tj. możliwe jest wskazanie ich
    wartości jako odrębnych pozycji kosztowych na potrzeby kalkulacji, fakturowania lub
    ewidencji księgowej.
    W dokumentacji postępowania przewidziano możliwość przedstawienia szczegółowej
    wyceny elementów składających się na całość zamówienia, przy czym:
        cena usługi szkoleniowej obejmuje m.in. wynagrodzenie trenera, przygotowanie
        materiałów dydaktycznych, wynajem sali i obsługę organizacyjną,
        cena za usługi noclegowe i gastronomiczne ustalana jest przez Wykonawcę w
        uzgodnieniu z podwykonawcą (np. hotelem, centrum konferencyjnym), który
        zapewnia zakwaterowanie i wyżywienie uczestników.
    Zamawiający oczekuje podziału cen jednostkowych (np. w formularzu ofertowym) w celu:
        przejrzystej wyceny zamówienia,
        ewentualnej analizy kwalifikowalności kosztów,
        możliwości wyceny części świadczenia zrealizowanego w przypadku odstąpienia od
        umowy.
    d) czy poszczególne usługi w ramach części 4 postępowania mogą być świadczone przez
      różne podmioty zewnętrzne?
    Odpowiedź:
    Poszczególne usługi w ramach części 4 postępowania nie mogą być świadczone przez
    różne podmioty zewnętrzne, przy rozumieniu „podmiotu zewnętrznego” jako Wykonawcy,
    który bierze udział w przedmiotowym przetargu - z uwagi na przyjęty przez
    Zamawiającego podział na części i zapisy w OPZ. Usługi mogłyby być świadczone przez
    różne podmioty zewnętrzne, gdyby Zamawiający dokonał takiego podziału zamówienia na
    etapie przygotowania zamówienia.
    Jednak z uwagi na charakter wydarzenia i łatwiejszą koordynację spotkania
    szkoleniowego, Zamawiający zdecydował o nierozdzielaniu zamówienia na poszczególne
    usługi tj. szkolenia, noclegi, catering i koordynatora. W przypadku podziału zamówienia na
    poszczególne usługi i ich realizację przez różnych wykonawców, jakiekolwiek trudności
    komunikacyjne pomiędzy wykonawcami stwarzałyby ryzyko niepowodzenia organizacji
    wydarzenia jako całości.
    Pytania
    1) Czy ze względu na kompleksowość usługi (organizacja i przeprowadzenie szkoleń) w
      sytuacji gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę,
      to niedopuszczalne jest, aby była ona sztucznie dzielona dla celów podatkowych -
      zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-349/96
      oraz interpretacją Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 24 września 2014 r. sygn.
      ILPP2/443-651/14-4/MR, zgodnie z którą w przypadku kiedy usługa składa się z
      różnych świadczeń, których realizacja prowadzi do jednego celu, powinna zostać
      uznana za kompleksową i w związku z tym prawidłowe jest działanie polegające na
      zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c) ustawy z dnia 11 marca 2004
      r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361, z późn. zm.) zarówno części
      dotyczącej bezpośrednio szkoleń, jak i części dotyczącej zapewnienia cateringu,
      noclegów i materiałów dodatkowych?

    2) Czy pomimo kompleksowości usługi (organizacja i przeprowadzenie szkoleń) w
      sytuacji, gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną
      usługę, to za prawidłowe należy uznać zwolnienie z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt
      29 lit. c) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r.
      poz. 361, z późn. zm.) części świadczeń dotyczących bezpośrednio szkoleń i naliczenie
      podatku VAT do pozostałych świadczeń dotyczących zapewnienia cateringu, noclegów
      i materiałów dodatkowych?
    3) Czy za prawidłowe należy uznać działanie przedsiębiorcy, który nie zastosuje
      całkowitego ani częściowego zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c)
      ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz.
      361, z późn. zm.) i zastosuje jednolitą stawkę VAT 23% dla całości usługi?
    Państwa stanowisko w sprawie
    1) W ocenie Wnioskodawcy: Usługi nie powinny być sztucznie dzielone dla celów
      podatkowych ze względu na różny charakter zlecanych zadań. Każda z usług
      świadczonych przez Wykonawcę powinna być rozliczana na podstawie art. 43 ust. 1
      pkt 29 lit. c) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024
      r. poz. 361 z późn. zm.) zarówno w części dotyczącej bezpośrednio szkoleń, jak i w
      części dotyczącej zapewnienia cateringu, noclegów i materiałów dodatkowych, czyli
      objęta zwolnieniem z naliczania podatku VAT. W taki sam sposób powinna zostać
      złożona oferta w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
    2) W ocenie Wnioskodawcy: Jeżeli podmiot składający ofertę w postępowaniu o
      udzielenie zamówienia publicznego nie wyraża woli ze skorzystania z rozwiązania
      przedstawionego w punkcie 1 powyżej, za prawidłowe należy również uznać
      rozwiązanie polegające na zwolnieniu z podatku VAT tylko części świadczeń
      polegających bezpośrednio na przeprowadzeniu szkoleń i zastosowaniu właściwej
      stawki VAT dla części dotyczącej zapewnienia cateringu, noclegów i materiałów
      dodatkowych (bez zwolnienia z VAT).
    3) W ocenie wnioskodawcy: Jeżeli podmiot składający ofertę w postępowaniu o udzielenie
      zamówienia publicznego nie wyraża woli ze skorzystania z rozwiązania
      przedstawionego w punkcie 1 powyżej, za prawidłowe należy również uznać
      rozwiązanie polegające na zastosowaniu jednolitej podstawowej stawki VAT dla całości
      usługi.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:
        nieprawidłowe w zakresie uznania czynności wykonywanych w ramach części nr 3
        postępowania za świadczenia kompleksowe;
        prawidłowe w zakresie uznania czynności wykonywanych w ramach części nr 4
        postępowania za świadczenia kompleksowe;
        prawidłowe w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit.
        c ustawy o VAT dla świadczenia obejmującego usługę szkoleniową zawartą w
        ramach czynności nr 3 postępowania;
        prawidłowe w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit.
        c ustawy o VAT dla świadczenia kompleksowego obejmującego usługę szkoleniową
        oraz usługi pomocnicze zawarte w ramach czynności nr 4 postępowania;

        prawidłowe w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit.
        c ustawy o VAT dla czynności wykonywanych w ramach części nr 3 postępowania, tj.
        konspektów trenerskich i przeprowadzania konsultacji online dla trenera
        wewnętrznego;
        nieprawidłowe w zakresie możliwości zastosowania przez Wykonawców zwolnienia
        z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT tylko do części
        dotyczącej usług szkoleniowych i naliczenie podatku VAT do usług dotyczących
        zapewnienia cateringu, noclegów i materiałów dodatkowych;
        nieprawidłowe w zakresie uznania działania Wykonawców, którzy nie zastosują
        całkowitego ani częściowego zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit.
        c ustawy o VAT i zastosują jednolitą stawkę VAT 23% dla całości usługi.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i
      odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy:
      przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie
      prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
      przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę,
      w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
      czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
      działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać
    się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i
    zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako
    usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do „grona” usług każde świadczenie,
    które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.
    Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie
    (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia
    odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot który
    odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym
    z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności
    opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach
    profesjonalnego obrotu gospodarczego.

    Należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą
    powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest
    dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez
    podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
    Pojęcie „dostawa towarów” w rozumieniu przepisów ustawy, obejmuje wszelkie czynności,
    w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak
    właściciel.
    Z kolei każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu,
    zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w
    rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione
    następujące warunki:
        w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga
        strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
        świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy
        (wynagrodzenie).
    Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie
    podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Zatem przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone
    zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego
    stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą
    (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przy czym, o ile dane
    zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług, to - co do
    zasady - niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą
    opodatkowaniu jest spełnienie przesłanki odpłatności.
    Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za
    wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność.
    Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
    Pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu
    sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy
    usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia
    wzajemnego).
    Zatem, aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy
    świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone
    kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w
    ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana
    zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być
    należne za wykonanie tego świadczenia.
    W treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział dla
    niektórych czynności zwolnienie od podatku.
    Zwolnienie od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości
    opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle
    określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej
    upoważnienia.
    Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały
    określone m.in. w art. 43 ustawy.
    W myśl art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy:

      zwalnia się od podatku usługi świadczone przez
      a) jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14
        grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, w zakresie kształcenia i wychowania,
      b) uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty badawcze, w
        zakresie kształcenia
      - oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.
    Z cytowanego art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy wynika, że zwolnienie od podatku od
    towarów i usług obejmuje usługi w zakresie kształcenia i wychowania świadczone przez
    jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy Prawo oświatowe
    oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.
    Ze zwolnienia wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. b ustawy, mogą korzystać uczelnie,
    jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty badawcze, o ile świadczone
    przez te podmioty usługi są usługami kształcenia.
    Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy:
      zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania
      zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26
      a) prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, lub
      b) świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów
        ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe - wyłącznie w zakresie usług
        objętych akredytacją, lub
      c) finansowane w całości ze środków publicznych
      oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.
    Stosownie do art. 43 ust. 17 ustawy:
      zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie
      mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z
      usługami podstawowymi, jeżeli:
      1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1
        pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
      2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez
        konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników
        niekorzystających z takiego zwolnienia.
    W myśl art. 43 ust. 17a ustawy:
      zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają
      zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami
      podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.
    Z powołanych przepisów art. 43 ust. 17 i art. 43 ust. 17a ustawy wynika zatem, że
    zwolnienia określone w art. 43 ust. 1 pkt 26 i art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a-c ustawy mają
    zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami
    podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe, jeżeli: są
    one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, a ich głównym celem nie jest
    osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie
    tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
    Ponadto, jak wynika z § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia
    2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania
    tych zwolnień (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 955 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem:

      zwalnia się od podatku od towarów i usług usługi kształcenia zawodowego lub
      przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70% ze środków
      publicznych, oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami
      związane.
    Stosownie do treści § 3 ust. 8 rozporządzenia:
      zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, stosuje się do dostawy
      towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi
      dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.
    W świetle § 3 ust. 9 rozporządzenia:
      zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, nie mają zastosowania do
      dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi,
      jeżeli:
      1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1
        pkt 13, 14, 18 i 19, lub
      2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez
        konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników
        niekorzystających z takiego zwolnienia.
    Wskazane wyżej regulacje stanowią implementację prawa unijnego, gdyż w świetle art.
    132 ust. 1 lit. i) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie
    wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.),
    zwanej dalej Dyrektywą:
      państwa członkowskie zwalniają kształcenie dzieci lub młodzieży, kształcenie
      powszechne lub wyższe, kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie, łącznie ze
      świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych,
      prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje
      działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo
      członkowskie.
    Cytowany przepis umiejscowiony został w rozdziale 2 tego aktu, zatytułowanym
    „Zwolnienia dotyczące określonych czynności wykonywanych w interesie publicznym”, co
    oznacza, że usługi szkoleniowe na gruncie Dyrektywy podlegają zwolnieniu od podatku
    wyłącznie, gdy są wykonywane w interesie publicznym, tzn. wypełniają obowiązki, jakie
    ciążą na danym państwie wobec jego obywateli.
    Należy także zauważyć, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii
    Europejskiej wynika, że zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego,
    które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu VAT, w poszczególnych
    państwach członkowskich i które należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego
    systemu podatku VAT (wyrok C-473/08 w sprawie Eulitz, pkt 25). Ponadto, jak również
    wielokrotnie podkreślał TSUE w swym orzecznictwie, pojęcia używane do opisania
    zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE
    Rady) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa
    od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i
    każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika (przykładowo wyrok Trybunału z dnia
    19 listopada 2009 r. w sprawie C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed BV).
    Jednakże interpretacja tych pojęć powinna być zgodna z celami, do jakich dążą owe
    zwolnienia, oraz powinna spełniać wymogi zasady neutralności podatkowej, na której
    zasadza się wspólny system VAT. Zatem powyższa zasada ścisłej interpretacji nie oznacza,
    że pojęcia użyte w celu opisania zwolnień z art. 13 (art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE)
    powinny być interpretowane w sposób, który uniemożliwiałby osiągnięcie zakładanych
    przez nie skutków (pkt 27 ww. wyroku).

    Ponadto wskazać należy, że definicja kształcenia zawodowego i przekwalifikowania
    zawodowego została zawarta w art. 44 rozporządzenia Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca
    2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie
    wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 str. 1), zwanego dalej
    Rozporządzeniem. Rozporządzenie to wiąże wszystkie państwa członkowskie i jest
    stosowane bezpośrednio.
    W myśl art. 44 Rozporządzenia:
      usługi w zakresie kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zapewniane na
      warunkach określonych w art. 132 ust. 1 lit. i dyrektywy 2006/112/WE, obejmują
      nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również
      nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych.
      Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego bądź przekwalifikowania nie
      ma w tym przypadku znaczenia.
    Jednocześnie podkreślić należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku, o którym
    mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy, istotne jest - w pierwszej kolejności - uznanie danej
    usługi za usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania, a następnie spełnienie
    dodatkowych warunków wynikających z niniejszego przepisu, tj. prowadzenie danego
    szkolenia w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub uzyskanie
    akredytacji na dany rodzaj szkolenia lub finansowanie danego szkolenia w całości ze
    środków publicznych.
    Mając na uwadze powyższe, dokonując wykładni ww. przepisów przez pryzmat definicji
    usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania, określonej w art. 44 Rozporządzenia
    Wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. należy mieć na uwadze
    dosłowne brzmienie tych przepisów.
    Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN (dostępnym w Internecie), użyte w art. 44
    rozporządzenia słowo „bezpośredni” oznacza „dotyczący kogoś lub czegoś wprost”, słowo
    „branża” oznacza „gałąź produkcji lub handlu obejmująca towary lub usługi jednego
    rodzaju”, natomiast słowo „zawód” oznacza „wyuczone zajęcie wykonywane w celach
    zarobkowych”.
    Zatem przez kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie zawodowe, o których mowa w
    ww. przepisach, obejmujące nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub
    zawodem, należy rozumieć takie kształcenie, w wyniku którego dana osoba podnosi swoje
    kwalifikacje, a bezpośrednio po jej ukończeniu jest w stanie podjąć pracę zarobkową, lub
    wykonywać określony zawód.
    Ponadto, należy zwrócić uwagę, że przewidziany w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy oraz w
    § 3 ust. 1 pkt 14 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. wymóg
    finansowania usług w określonej wysokości ze środków publicznych jest spełniony w
    przypadku, gdy rzeczywistym (w znaczeniu ekonomicznym) źródłem finansowania tej
    usługi są środki publiczne.
    W analizowanej sprawie Państwa wątpliwości w istocie sprowadzają się do ustalenia, czy
    ze względu na kompleksowość usługi (organizacja i przeprowadzenie szkoleń) w sytuacji
    gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, to
    niedopuszczalne jest, aby była ona sztucznie dzielona dla celów podatkowych - zgodnie z
    wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-349/96 oraz interpretacją
    Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 24 września 2014 r. sygn. ILPP2/443-651/14-4/MR,
    zgodnie z którą w przypadku kiedy usługa składa się z różnych świadczeń, których
    realizacja prowadzi do jednego celu, powinna zostać uznana za kompleksową i w związku
    z tym prawidłowe jest działanie polegające na zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1
    pkt 29 lit. c) ustawy podatku od towarów i usług zarówno części dotyczącej bezpośrednio
    szkoleń, jak i części dotyczącej zapewnienia cateringu, noclegów i materiałów
    dodatkowych.

    Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy wskazać, że co do zasady każde świadczenie
    dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako
    odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego
    punktu widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów
    podatkowych. Pojedyncze świadczenie ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej
    części składowych uznaje się za usługę zasadniczą, podczas gdy inny lub inne elementy
    traktuje się jako usługi pomocnicze, do których stosuje się te same zasady
    opodatkowania, co do usługi zasadniczej.
    Wskazać również należy, że ani Dyrektywa 2006/112/WE Rady, ani też przepisy krajowe nie
    zawierają definicji świadczenia złożonego. Brak również szczególnych uregulowań
    dotyczących przesłanek uznawania danego świadczenia za świadczenie złożone. Ocena, w
    jakich okolicznościach świadczenia powiązane należy traktować jako świadczenia
    jednolite, kształtowana jest na bazie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii
    Europejskiej.
    W wyroku TSUE z 6 lipca 2006 r. w sprawie C-251/05 Talacre Beach Caravan Sales Ltd,
    Trybunał stwierdził, że należy dać prymat ochronie zasady nierozszerzania zwolnienia
    podatkowego nad traktowaniem kilku dostaw jako świadczenia złożonego,
    opodatkowanego wedle zasad dotyczących świadczenia głównego. Każde odstępstwo od
    zasadniczej stawki podatku od towarów i usług powinno być zatem interpretowane ściśle i
    ta ogólna zasada musi być brana bezwzględnie pod uwagę przy ocenie okoliczności
    konkretnej sprawy.
    W pewnych jednak okolicznościach formalnie odrębne świadczenia, które mogą być
    wykonywane oddzielnie, a zatem, odpowiednio, prowadzić do opodatkowania lub
    zwolnienia, należy uważać za jednolitą czynność, gdy nie są one niezależne (np. wyrok
    TSUE z 2 grudnia 2010 r. w sprawie C- 276/09 Everything Everywhere Ltd - pkt 23).
    Orzecznictwo TSUE zawiera wskazówki dotyczące warunków jakie muszą być spełnione
    żeby uznać określony zespół świadczeń za świadczenie złożone.
    Jedna transakcja występuje zatem wtedy, gdy dwa lub więcej elementów albo dwie lub
    więcej czynności, dokonane przez podatnika, są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą
    obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie
    miałoby charakter sztuczny. Ponadto, jeżeli jedno świadczenie stanowi świadczenie
    główne, natomiast pozostałe świadczenia stanowią świadczenia dodatkowe/pomocnicze,
    to traktowane są one z punktu widzenia podatkowego tak jak świadczenie główne, tj.
    dzielące los prawny świadczenia głównego. W szczególności świadczenie należy uznać za
    dodatkowe/pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla
    klienta celu samo w sobie, lecz służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia
    głównego tj. stanowi środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z tego
    świadczenia (np. wyrok TSUE z 25 lutego 1999 r. w sprawie C-349/96 Card Protection Plan
    Ltd - pkt 29, wyrok z 27 września 2012 r. w sprawie C-392/11 - pkt 16; wyrok z 17 stycznia
    2013 r., w sprawie C-224/11 - pkt 30; lub też wyrok TSUE z 27 czerwca 2013 r. w sprawie C-
    155/12 RR Donnelley Global Tumkey Solutions Poland sp. z o.o. - pkt 21).
    Poza tym w wyroku z 21 lutego 2008 r. w sprawie C-425/06 Part Service Srl Trybunał
    wskazał, że aby stwierdzić, czy mamy do czynienia z tzw. usługą kompleksową, należy w
    pierwszej kolejności poszukiwać elementów charakterystycznych dla rozpatrywanej
    czynności celem określenia, czy podatnik dostarcza konsumentowi kilka odrębnych
    świadczeń głównych, czy też jedno świadczenie. W orzeczeniu tym Trybunał wskazał na
    konieczność dokonania analizy charakteru transakcji także z punktu widzenia nabywcy, z
    uwagi na fakt, że to właśnie perspektywa nabywcy powinna być podstawą do ustalenia,
    jaki był rzeczywisty charakter świadczenia. Tak również TSUE orzekł w wyroku z 10 marca
    2011 r. w sprawach połączonych C-497/09, C-499/09, C-501/09 i C-502/09 Bog i inni gdzie
    wskazał, że: „W szczególności świadczenie należy uznać za dodatkowe w stosunku do
    świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla klienta celu samo w sobie, lecz służy
    skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego”.

    Natomiast w wyroku z 27 października 2005 r. w sprawie C-41/04 Levob Verzekeringen BV,
    OV Bank NV, Trybunał wskazał, że art. 2 (1) VI Dyrektywy „należy interpretować w ten
    sposób, że jeżeli dwa lub więcej niż dwa świadczenia (lub czynności) dokonane przez
    podatnika na rzecz konsumenta, rozumianego jako konsumenta przeciętnego, są tak
    ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której
    rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności
    stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania podatku od wartości dodanej”.
    Powyższe oznacza, że dla oceny, czy w danej sytuacji są spełnione przesłanki dla uznania
    danego zespołu świadczeń za jedno świadczenie kompleksowe jest ocena, czy w
    przypadku wydzielenia poszczególnych świadczeń, dla nabywcy będą one miały istotną
    wartość. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że
    samodzielnie nie przynoszą wymaganej, praktycznej korzyści z punktu widzenia
    przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub
    odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie wyklucza zastosowanie
    do poszczególnych jego elementów odrębnych cen.
    Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą
    wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter
    samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu czynności
    kompleksowej.
    W opisie sprawy wskazali Państwo, że przedmiotem zamówienia procedowanego przez X
    jest „Organizacja i przeprowadzenie szkoleń zdalnych i stacjonarnych oraz obsługa
    spotkania o charakterze szkoleniowym, dla pracowników jednostek (...) podległych
    Prezesowi X”.
    Postępowanie podzielone zostało na 4 części z możliwością składania ofert częściowych, w
    tym:
    Część 3 postępowania pn. „(...)odległych Prezesowi X, wraz z przekazaniem materiałów
    szkoleniowych oraz przygotowanie konspektów do prowadzenia szkoleń z zakresu
    rozwoju kompetencji menedżerskich dla trenera wewnętrznego i przeprowadzenie
    konsultacji dla trenera wewnętrznego”, obejmuje:
    1) Opracowanie programu i przeprowadzenie szkoleń z zakresu rozwoju kompetencji
    menedżerskich w X, w formie stacjonarnej dla łącznie (...) osób kadry menadżerskiej
    średniego szczebla jednostek (...), zgodnie z poniższym zestawieniem wraz z przekazaniem
    materiałów szkoleniowych;
    2) Przygotowanie trzech konspektów trenerskich do prowadzenia szkoleń z zakresu
    rozwoju kompetencji menedżerskich dla trenera wewnętrznego, po jednym do każdego
    bloku szkoleniowego;
    3) Przeprowadzenie konsultacji online dla trenera wewnętrznego w wymiarze 4 (czterech)
    godzin zegarowych, dla wszystkich bloków szkoleniowych.
    Czynności wykonywane w ramach części 3 postępowania: przygotowanie konspektów
    trenerskich i prowadzenie konsultacji, nie będą niezbędne, nie mają charakteru
    wspomagającego i nie służą wykonaniu świadczenia podstawowego - usługi kształcenia
    zawodowego. Ww. czynności służą przygotowaniu trenera wewnętrznego z X do
    prowadzenia w przyszłości szkoleń rozwijających kompetencje menedżerskie.
    Przygotowanie konspektów trenerskich i konsultacji dla trenerów wewnętrznych będzie
    wspierało proces dzielenia się wiedzą w urzędzie i „pozostawienia” wiedzy ze szkoleń w
    urzędzie po to, aby trenerzy wewnętrzni mogli przekazać tę samą wiedzę (modele,
    narzędzia, techniki) i w taki sam sposób, kolejnym uczestnikom szkoleń np. nowo
    zatrudnionym, lub awansującym na stanowiska kierownicze w późniejszym czasie. Jest to
    jedyna możliwość przekazania i wyrównania poziomu wiedzy w Urzędzie na stanowiskach
    kierowniczych. Konspekty mogą również stanowić dodatkową weryfikację spełniania
    wymogów OPZ, tj. potwierdzenia skonstruowania szkolenia w proporcji: 80% ćwiczeń i

    20% teorii oraz tego, w jaki sposób uczestnicy mają przećwiczyć nową pozyskaną wiedzę i
    w jaki sposób trenerzy wewnętrzni mają tę samą wiedzę przekazywać w późniejszym
    czasie, dla kolejnych uczestników. Dbając o ciągłość procesu uczenia się i przekazywania
    wiedzy w urzędzie zarówno konspekty, jak i konsultacje wspierają taki proces.
    Czynności wykonywane w ramach części 3 postępowania: przygotowanie konspektów
    trenerskich i prowadzenie konsultacji, nie są ściśle powiązane (nierozerwalnie związane) z
    usługą szkoleniową i nie tworzą z ekonomicznego punktu widzenia nabywcy jednej całości.
    Poszczególne usługi w ramach części 3 postępowania nie mogą być świadczone przez
    różne podmioty zewnętrzne, ponieważ konspekty trenerskie, prowadzenie konsultacji
    muszą stanowić merytoryczne odzwierciedlenie zrealizowanych w ramach zamówienia
    szkoleń.
    Dodatkowo nie jest celowe zrealizowanie przetargu na usługę „konspekty trenerskie z
    konsultacjami” w ramach odrębnego postępowania, ponieważ trenerzy wewnętrzni poza
    konspektami i konsultacjami będą brać udział w wybranych szkoleniach jako
    obserwatorzy, dzięki czemu nabywają dodatkowo wiedzę praktyczną.
    Wynagrodzenie za wykonanie przedmiotu zamówienia dla Części 3, będzie płatne
    jednorazowo po wykonaniu przedmiotu zamówienia. Wysokość wynagrodzenia należnego
    za realizację przedmiotu zamówienia będzie ustalona na podstawie:
    1) ostatecznie zleconych i faktycznie wykonanych edycji szkoleń i ostatecznej liczby
      uczestników zleconych edycji szkoleń oraz cen jednostkowych określonych w
      Formularzu cenowym Wykonawcy;
    2) liczby konspektów trenerskich określonej przez Zamawiającego oraz cen wykonania
      konspektów trenerskich określonych w Formularzu cenowym Wykonawcy;
    3) liczby godzin konsultacji, w czasie których Wykonawca faktycznie realizował
      konsultacje dla trenera wewnętrznego X oraz ceny za 1 godzinę zegarową wykonania
      konsultacji trenerskich, określonej w Formularzu cenowym Wykonawcy, z
      zastrzeżeniem, że maksymalna liczba godzin konsultacji dla trenera wewnętrznego X,
      w okresie realizacji przedmiotu zamówienia, wynosi 4 godziny zegarowe.
    Część 4 pn. „(...)” obejmuje:
    1) zorganizowanie i przeprowadzenie 5 (pięciu) tematów szkoleń, które odbędą się w
      ramach trzydniowego spotkania o charakterze szkoleniowym pn. „(...)”, w formie
      stacjonarnej w okolicach Warszawy, w ośrodku szkoleniowym/obiekcie
      konferencyjnym lub innym obiekcie umożliwiającym organizację szkoleń, cateringu i
      noclegów;
    2) organizację i obsługę spotkania szkoleniowego, obejmującą:
      e) zapewnienie miejsca organizacji spotkania,
      f) zapewnienie sal szkoleniowych,
      g) zapewnienie noclegów,
      h) zapewnienie wyżywienia (catering).
    Wszystkie usługi świadczone w ramach organizacji spotkania o charakterze szkoleniowym
    w części 4 postępowania są niezbędne, mają charakter pomocniczy i funkcjonalnie służą
    wykonaniu świadczenia głównego, jakim jest usługa kształcenia zawodowego.
    Związek ten przejawia się zarówno w aspekcie organizacyjnym, jak i funkcjonalnym, a
    także znajduje uzasadnienie w przepisach prawa oraz utrwalonej linii interpretacyjnej
    organów podatkowych i instytucji zarządzających funduszami publicznymi.
    Przedmiotem zamówienia w części 4 postępowania jest realizacja szkoleń
    ukierunkowanych na rozwój kompetencji zawodowych pracowników zatrudnionych w
    obszarze kadr, finansów, rachunkowości i obsługi prawnej.

    W związku z tym wszystkie usługi towarzyszące szkoleniom - tj.:
        wynajem sal szkoleniowych,
        zapewnienie noclegu dla uczestników spoza miejsca szkolenia, wyżywienie/catering
        w trakcie szkolenia,
        obsługa organizacyjna i koordynacja logistyczna,
    są instrumentalne względem szkolenia i konieczne do zapewnienia warunków
    umożliwiających skuteczną realizację usługi edukacyjnej.
    Wszystkie usługi świadczone w ramach organizacji spotkania o charakterze szkoleniowym
    w części 4 postępowania:
        mają charakter pomocniczy, organizacyjny i funkcjonalny względem szkolenia
        zawodowego,
        są niezbędne do zapewnienia warunków realizacji szkolenia i nie stanowią celu
        samego w sobie,
        pozostają w ścisłym związku funkcjonalnym i organizacyjnym z usługą podstawową,
        którą jest kształcenie zawodowe,
        stanowią jedną kompleksową usługę edukacyjną, zgodnie z orzecznictwem TSUE,
        interpretacjami podatkowymi oraz praktyką instytucji publicznych.
    Usługi noclegowe i gastronomiczne świadczone w ramach organizacji spotkania o
    charakterze szkoleniowym w części 4 postępowania są ściśle i nierozerwalnie związane z
    usługą szkoleniową, a z ekonomicznego punktu widzenia tworzą jedną całość
    funkcjonalną i gospodarczą. Usługi noclegowe i gastronomiczne nie stanowią
    samodzielnego świadczenia gospodarczego - są instrumentalnie i funkcjonalnie związane
    z usługą główną, jaką jest szkolenie.
    Usługi noclegowe i gastronomiczne świadczone w ramach organizacji spotkania o
    charakterze szkoleniowym (część 4 postępowania) będą służyły do pełnego zrealizowania
    świadczenia zasadniczego, jakim jest usługa kształcenia zawodowego, i bez ich
    zapewnienia nie będzie możliwe efektywne wykonanie usługi głównej. Są one nie tylko
    funkcjonalnie powiązane z usługą szkoleniową, lecz także organizacyjnie niezbędne dla jej
    realizacji.
    Zamawiający nie dysponuje miejscem, w którym mogłoby zostać zrealizowane wydarzenie
    dla tak dużej liczby uczestników oraz biorąc pod uwagę formę wydarzenia (szkolenia
    odbywające się równolegle w kilku salach) - dlatego też spotkanie szkoleniowe będzie
    odbywać się w zewnętrznym miejscu. W przypadku 3-dniowego wydarzenia, w którym
    będą brały udział osoby z całej Polski [m.in. z (...) podległych Prezesowi X], niezbędne jest
    zapewnienie miejsc noclegowych oraz usług gastronomicznych.
    W sensie technicznym i rachunkowym, cena za usługi noclegowe i gastronomiczne może
    zostać wyodrębniona od ceny usługi szkoleniowej, tj. możliwe jest wskazanie ich wartości
    jako odrębnych pozycji kosztowych na potrzeby kalkulacji, fakturowania lub ewidencji
    księgowej.
    W dokumentacji postępowania przewidziano możliwość przedstawienia szczegółowej
    wyceny elementów składających się na całość zamówienia, przy czym:
        cena usługi szkoleniowej obejmuje m.in. wynagrodzenie trenera, przygotowanie
        materiałów dydaktycznych, wynajem sali i obsługę organizacyjną,

        cena za usługi noclegowe i gastronomiczne ustalana jest przez Wykonawcę w
        uzgodnieniu z podwykonawcą (np. hotelem, centrum konferencyjnym), który
        zapewnia zakwaterowanie i wyżywienie uczestników.
    Poszczególne usługi w ramach części 4 postępowania nie mogą być świadczone przez
    różne podmioty zewnętrzne, przy rozumieniu „podmiotu zewnętrznego” jako Wykonawcy,
    który bierze udział w przedmiotowym przetargu - z uwagi na przyjęty przez
    Zamawiającego podział na części i zapisy w OPZ. Usługi mogłyby być świadczone przez
    różne podmioty zewnętrzne, gdyby Zamawiający dokonał takiego podziału zamówienia na
    etapie przygotowania zamówienia.
    Jednak z uwagi na charakter wydarzenia i łatwiejszą koordynację spotkania
    szkoleniowego, Zamawiający zdecydował o nierozdzielaniu zamówienia na poszczególne
    usługi, tj. szkolenia, noclegi, catering i koordynatora. W przypadku podziału zamówienia
    na poszczególne usługi i ich realizację przez różnych wykonawców, jakiekolwiek trudności
    komunikacyjne pomiędzy wykonawcami stwarzałyby ryzyko niepowodzenia organizacji
    wydarzenia jako całości.
    Odpowiadając na Państwa wątpliwości, wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie w
    części nr 3 postępowania nie mamy do czynienia ze świadczeniem kompleksowym.
    Wbrew Państwa twierdzeniom, czynności wykonywane w ramach części 3 postępowania,
    tj. przygotowanie konspektów trenerskich i prowadzenie konsultacji należy zakwalifikować
    jako odrębne od świadczenia głównego, którym jest usługa szkoleń z zakresu rozwoju
    kompetencji menedżerskich w X, w formie stacjonarnej dla łącznie (...) osób kadry
    menadżerskiej średniego szczebla jednostek (...). Pomiędzy świadczonymi usługami nie
    występuje tak ścisły związek, by nie było możliwe ich wyodrębnienie.
    W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której świadczone przez
    Wykonawcę czynności w części nr 3 postępowania, tj. przygotowanie konspektów
    trenerskich i prowadzenie konsultacji nie są niezbędne dla możliwości skorzystania ze
    świadczenia głównego w postaci usług szkoleniowych skierowanych do kadry kierowniczej.
    W opisie sprawy wskazali Państwo, że czynności wykonywane w ramach części 3
    postępowania: przygotowanie konspektów trenerskich i prowadzenie konsultacji, nie będą
    niezbędne, nie mają charakteru wspomagającego i nie służą wykonaniu świadczenia
    podstawowego - usługi kształcenia zawodowego. Ww. czynności służą przygotowaniu
    trenera wewnętrznego z X do prowadzenia w przyszłości szkoleń rozwijających
    kompetencje menedżerskie.
    Wskazali Państwo, że przygotowanie konspektów trenerskich i konsultacji dla trenerów
    wewnętrznych będzie wspierało proces dzielenia się wiedzą w urzędzie i „pozostawienia”
    wiedzy ze szkoleń w urzędzie po to, aby trenerzy wewnętrzni mogli przekazać tę samą
    wiedzę (modele, narzędzia, techniki) i w taki sam sposób, kolejnym uczestnikom szkoleń
    np. nowo zatrudnionym, lub awansującym na stanowiska kierownicze w późniejszym
    czasie. Jest to jedyna możliwość przekazania i wyrównania poziomu wiedzy w Urzędzie na
    stanowiskach kierowniczych. Konspekty mogą również stanowić dodatkową weryfikację
    spełniania wymogów OPZ, tj. potwierdzenia skonstruowania szkolenia w proporcji: 80%
    ćwiczeń i 20% teorii oraz tego, w jaki sposób uczestnicy mają przećwiczyć nową pozyskaną
    wiedzę i w jaki sposób trenerzy wewnętrzni mają tę samą wiedzę przekazywać w
    późniejszym czasie, dla kolejnych uczestników. Dbając o ciągłość procesu uczenia się i
    przekazywania wiedzy w urzędzie zarówno konspekty, jak i konsultacje wspierają taki
    proces.
    Ponadto wskazali Państwo, że czynności wykonywane w ramach części 3 postępowania:
    przygotowanie konspektów trenerskich i prowadzenie konsultacji, nie są ściśle powiązane
    (nierozerwalnie związane) z usługą szkoleniową i nie tworzą z ekonomicznego punktu
    widzenia nabywcy jednej całości.

    Pomiędzy tymi świadczeniami nie zachodzi relacja pozwalająca na uznanie, że
    wykonywanie usług polegających na przygotowaniu konspektów trenerskich oraz
    konsultacji dla trenerów służy lepszemu skorzystaniu ze świadczenia głównego jakim jest
    szkolenie skierowane do kadry menadżerskiej. Przy czym trenerzy będą uczestniczyć w
    wybranych szkoleniach jedynie jako obserwatorzy.
    A zatem oceniając całościowo powyższy opis sprawy wskazać należy, że w analizowanej
    sprawie nie występuje tak ścisły związek między czynnościami w części nr 3 postępowania,
    tj. przygotowaniu konspektów trenerskich i prowadzeniu konsultacji a usługą szkoleniową,
    który uniemożliwiłby ich rozdzielenie i odrębne opodatkowanie. Tym samym, realizowane
    przez Wykonawcę czynności w części nr 3 postępowania, tj. przygotowanie konspektów
    trenerskich i prowadzenie konsultacji nie stanowią elementu usługi kompleksowej, w
    której dominującym elementem jest świadczenie usługi szkoleniowej.
    Natomiast w odniesieniu do części nr 4 postępowania należy stwierdzić, że w przypadku
    złożonego przez Państwa zamówienia na organizację szkoleń składającego się ze
    zorganizowania i przeprowadzenia 5 (pięciu) tematów szkoleń, które odbędą się w ramach
    trzydniowego spotkania o charakterze szkoleniowym pn. „(...)”, w formie stacjonarnej w
    okolicach Warszawy, w ośrodku szkoleniowym/obiekcie konferencyjnym lub innym
    obiekcie umożliwiającym organizację szkoleń, cateringu i noclegów; organizację i obsługę
    spotkania szkoleniowego, obejmującą zapewnienie miejsca organizacji spotkania,
    zapewnienie sal szkoleniowych, zapewnienie noclegów, zapewnienie wyżywienia (katering)
    - nie są Państwo zainteresowani zakupem kilku odrębnych usług. Wszystkie usługi
    świadczone podczas organizacji spotkania o charakterze szkoleniowym stanowią
    elementy składowe kompleksowej usługi organizacji szkoleń i mają charakter pomocniczy
    względem usługi głównej - kształcenia zawodowego. Usługi te tworzą jedną (jednolitą)
    całość, w związku z czym stanowią obiektywnie jedno świadczenie i nie powinny być
    sztucznie dzielone dla celów podatkowych.
    Realizowane w części 4 postępowania ww. usługi są ze sobą ściśle powiązane i w aspekcie
    gospodarczym tworzą jedną całość. Organizacja i obsługa spotkania szkoleniowego,
    obejmująca zapewnienie miejsca organizacji spotkania, zapewnienie sal szkoleniowych,
    zapewnienie noclegów, zapewnienie wyżywienia (katering) nie stanowi celu samego w
    sobie, lecz jest środkiem służącym jak najlepszemu skorzystaniu ze świadczenia głównego
    - usługi szkoleniowej. Zatem usługę szkoleniową wraz z organizacją i obsługą spotkania
    szkoleniowego, obejmującą zapewnienie miejsca organizacji spotkania, zapewnienie sal
    szkoleniowych, zapewnienie noclegów, zapewnienie wyżywienia (katering), należy uznać
    za świadczenie kompleksowe.
    W tym miejscu wskazać należy, że Państwa wątpliwości dotyczą kwestii możliwości
    zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy zarówno części dotyczącej
    bezpośrednio szkoleń, jak i części dotyczącej zapewnienia cateringu, noclegów i
    materiałów dodatkowych.
    W celu rozstrzygnięcia Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności należy przeanalizować,
    czy usługa szkoleniowa w części nr 3 postępowania oraz usługa szkoleniowa wraz
    usługami pomocniczymi zawartymi w części 4 postępowania, które będą realizowane na
    rzecz kadry kierowniczej zatrudnionej w administracji publicznej oraz pracowników
    wykonujących zadania z zakresu kadr, rachunkowości, finansów publicznych oraz obsługi
    prawnej podlegają zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy.
    Wskazali Państwo, że wykonawca usług szkoleniowych nie będzie świadczył usług jako
    jednostka objęta systemem oświaty w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. -
    Prawo oświatowe. Wykonawca nie posiada zaświadczenia o wpisie do ewidencji, o której
    mowa w art. 168 ustawy Prawo oświatowe. Wykonawca nie jest szkołą, placówką
    oświatową ani inną jednostką organizacyjną systemu oświaty, o których mowa w art. 2 i
    art. 168 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe. Wykonawca nie jest wpisany do ewidencji

    niepublicznych placówek oświatowych prowadzonej przez jednostkę samorządu
    terytorialnego, o której mowa w art. 168 ustawy. Wykonawca nie posiada zaświadczenia o
    wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych.
    Zatem usługa szkoleniowa w części nr 3 postępowania oraz usługa szkoleniowa wraz
    usługami pomocniczymi zawartymi w części 4 postępowania, które będą realizowane na
    rzecz kadry kierowniczej zatrudnionej w administracji publicznej oraz pracowników
    wykonujących zadania z zakresu kadr, rachunkowości, finansów publicznych oraz obsługi
    prawnej, nie będą korzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt
    26 ustawy.
    Tym samym należy przeanalizować czy w rozpatrywanej sprawie znajdzie zastosowanie
    zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy.
    Dla zastosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c
    ustawy, istotne jest - w pierwszej kolejności - uznanie danej usługi za usługę kształcenia
    zawodowego lub przekwalifikowania, a następnie spełnienie dodatkowego warunku
    wynikającego z niniejszego przepisu.
    W opisie sprawy wskazali Państwo, że
    1) Uczestnictwo w szkoleniach w części 3 będzie realizacją obowiązku doskonalenia
      zawodowego - zgodnie z:
          ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (art. 109. 1. Uczestnictwo
          członka korpusu służby cywilnej w szkoleniach przewidzianych dla służby
          cywilnej jest traktowane na równi z wykonywaniem przez niego obowiązków
          służbowych),
          ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (art. 1031 § 1, przez
          podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się zdobywanie lub uzupełnianie
          wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego
          zgodą),
          Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie
          szczegółowych warunków organizowania i prowadzenia szkoleń w służbie
          cywilnej.
    2) Uczestnictwo w szkoleniach w części 4 będzie realizacją obowiązku doskonalenia
      zawodowego - zgodnie z:
          ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (art. 109. 1. Uczestnictwo
          członka korpusu służby cywilnej w szkoleniach przewidzianych dla służby
          cywilnej jest traktowane na równi z wykonywaniem przez niego obowiązków
          służbowych);
          ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (art. 1031 § 1, przez
          podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się zdobywanie lub uzupełnianie
          wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego
          zgodą);
          Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 24 czerwca 2015 r. w sprawie
          szczegółowych warunków organizowania i prowadzenia szkoleń w służbie
          cywilnej;

          ustawą o służbie cywilnej (art. 108 Indywidualny program rozwoju
          zawodowego).
    W uzupełnieniu wskazali Państwo również, że usługi szkoleniowe objęte częścią nr 3
    postępowania mają związek z kształceniem zawodowym uczestników. Przedmiotem
    zamówienia jest realizacja szkoleń ukierunkowanych na rozwój kompetencji kierowniczych
    kadry zatrudnionej w administracji publicznej. Szkolenia objęte tą częścią postępowania
    koncentrują się m.in. na takich aspektach, jak: zarządzanie zespołem, podejmowanie
    decyzji, komunikacja wewnętrzna, budowanie kultury organizacyjnej czy zarządzanie
    zmianą. Kompetencje te są kluczowe dla kadry kierowniczej w służbie cywilnej. Szkolenia
    mają charakter kształcenia zawodowego, ponieważ służą podnoszeniu kwalifikacji
    niezbędnych do prawidłowego i efektywnego pełnienia obowiązków zawodowych na
    stanowiskach kierowniczych.
    Przedmiotem tej części zamówienia jest organizacja i realizacja szkoleń skierowanych do
    kadry kierowniczej zatrudnionej w administracji publicznej. Szkolenia te obejmują rozwój
    kompetencji z zakresu: zarządzania zespołem i przywództwa organizacyjnego,
    podejmowania decyzji i odpowiedzialności służbowej, komunikacji strategicznej i
    rozwiązywania konfliktów, zarządzania zmianą i innowacjami w administracji, budowania
    kultury organizacyjnej i motywowania pracowników, rozwijania odporności psychicznej i
    radzenia sobie ze stresem zawodowym.
    Szkolenia te, mimo że w części dotyczą kompetencji miękkich, mają ściśle zawodowy
    charakter - są związane z wykonywanymi funkcjami kierowniczymi i stanowią odpowiedź
    na rzeczywiste potrzeby zawodowe uczestników. Ich celem nie jest rozwój ogólny czy
    osobisty, lecz doskonalenie umiejętności menedżerskich w kontekście pełnionych
    obowiązków służbowych, co znajduje odzwierciedlenie w analizie potrzeb
    przeprowadzonej przez Zamawiającego. Zasadność inwestowania w rozwój kompetencji
    kierowniczych w służbie cywilnej została również wyraźnie zaakcentowana w polityce
    kadrowej państwa.
    Usługi szkoleniowe objęte częścią nr 3 postępowania mają bezpośredni związek z
    zawodem uczestników oraz mają na celu uzyskanie, rozwój i uaktualnienie wiedzy oraz
    umiejętności niezbędnych do pełnienia funkcji kierowniczych w administracji publicznej.
    Uczestnikami szkoleń są pracownicy służby cywilnej zatrudnieni na stanowiskach
    kierowniczych średniego i wyższego szczebla - w tym dyrektorzy, naczelnicy, kierownicy
    jednostek organizacyjnych.
    Również usługi szkoleniowe objęte częścią nr 4 postępowania mają związek z
    kształceniem zawodowym uczestników. Zakres tej części zamówienia obejmuje realizację
    szkoleń rozwijających kompetencje zawodowe pracowników w obszarze zagadnień
    kadrowych, księgowych oraz prawniczych, a także kompetencji miękkich wspierających
    skuteczne wykonywanie obowiązków zawodowych w tych obszarach. Usługi szkoleniowe
    objęte częścią nr 4 postępowania również mają związek z kształceniem zawodowym
    uczestników, rozumianym jako rozwój i doskonalenie wiedzy i umiejętności potrzebnych
    do realizacji zadań na zajmowanych stanowiskach pracy.
    Przedmiotem tej części zamówienia jest realizacja szkoleń dla pracowników
    merytorycznych, obejmujących dwa zasadnicze obszary:
    1. Szkolenia specjalistyczne (twarde):
      - z zakresu prawa pracy,
      - spraw kadrowych i organizacyjnych,
      - księgowości budżetowej i rachunkowości,
      - stosowania przepisów prawa administracyjnego i finansów publicznych.

    Szkolenia te mają charakter uzupełniający i aktualizujący wiedzę niezbędną do bieżącego
    wykonywania obowiązków zawodowych, w tym interpretowania i stosowania przepisów
    prawa, obsługi spraw pracowniczych oraz prowadzenia dokumentacji księgowej.
    2. Szkolenia rozwojowe (kompetencje miękkie):
      - z zakresu efektywnej komunikacji w zespole i z interesantami,
      - negocjacji,
      - asertywności,
      - radzenia sobie ze stresem i presją,
      - budowania postawy proaktywnej i odpowiedzialności zawodowej.
    Choć kompetencje miękkie mają bardziej uniwersalny charakter, to w tym przypadku ich
    rozwój jest ściśle związany z kontekstem pracy zawodowej - np. umiejętność negocjacji
    przekłada się na jakość realizacji zadań, a efektywna komunikacja z obywatelami wpływa
    na jakość obsługi klienta publicznego.
    Zarówno część szkoleń o charakterze specjalistycznym, jak i szkolenia rozwijające
    kompetencje miękkie, są bezpośrednio powiązane z wykonywaniem obowiązków
    zawodowych uczestników i służą podnoszeniu ich efektywności w pracy. Z tego względu
    również w przypadku usług wymienionych w części nr 4 zamówienia można jednoznacznie
    stwierdzić, że szkolenia mają charakter kształcenia zawodowego.
    Usługi szkoleniowe objęte częścią 4 postępowania mają ścisły związek z branżą i zawodem
    uczestników, tj. pracowników wykonujących zadania z zakresu kadr, rachunkowości,
    finansów publicznych oraz obsługi prawnej.
    Analizując przedstawione okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa
    podatkowego stwierdzić należy, że świadczone przez Wykonawcę usługi szkoleniowe w
    ramach części nr 3 i 4 postępowania, w których uczestniczą osoby zatrudnione w
    administracji publicznej, spełniać będą definicję usług kształcenia zawodowego, o której
    mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT, gdyż pozostawać będą w bezpośrednim
    związku z branżą lub zawodem osób biorących udział w szkoleniu i będą mieć na celu
    uaktualnienie i poszerzenie wiedzy do celów zawodowych.
    Ponadto obowiązek podnoszenia kwalifikacji uczestników wynika ze wskazanych przez
    Państwa przepisów:
        ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (art. 109 ust. 1),
        ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (art. 1031 § 1),
        Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie
        szczegółowych warunków organizowania i prowadzenia szkoleń w służbie cywilnej,
        ustawy o służbie cywilnej (art. 108).
    W konsekwencji, będzie spełniony pierwszy z warunków uprawniających do zwolnienia od
    podatku VAT ww. usług, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy.
    Jednak dla zastosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit.
    c ustawy konieczne jest jeszcze spełnienie dodatkowego warunku wynikającego z
    niniejszego przepisu, tj. finansowanie danego szkolenia w całości ze środków publicznych.
    Przewidziany w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy wymóg finansowania usług w określonej
    wysokości ze środków publicznych jest spełniony w przypadku, gdy rzeczywistym (w
    znaczeniu ekonomicznym) źródłem finansowania tej usługi są środki publiczne.
    W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z
    2024 r., poz. 1530 ze zm.):

      Środkami publicznymi są:
      1) dochody publiczne;
      2) środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki
      z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o
      Wolnym Handlu (EFTA);
      2a) środki, o których mowa w art. 3b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach
      prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2024 r. poz. 324 i 862);
      2b) środki, o których mowa w art. 202 ust. 4;
      3) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż
      wymienione w pkt 2;
      4) przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz
      innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące:
      a) ze sprzedaży papierów wartościowych,
      b) z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu
      terytorialnego,
      c) ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,
      d) z otrzymanych pożyczek i kredytów,
      e) z innych operacji finansowych;
      5) przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej
      przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł.
    Z art. 4 ust. 1 ww. ustawy o finansach publicznych wynika, że:
      Przepisy ustawy stosuje się do:
      1) jednostek sektora finansów publicznych;
      2) innych podmiotów w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują
      tymi środkami.
    Powyższe przepisy zaliczają zatem do środków publicznych dochody publiczne, środki
    pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz wskazane przychody budżetu państwa,
    budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz przychody jednostek sektora finansów
    publicznych pochodzące z różnych źródeł. Środkami publicznymi są również środki
    pochodzące z funduszy strukturalnych.
    W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że szkolenia objęte częścią 3 postępowania
    będą w całości finansowane ze środków publicznych, o których mowa w ustawie o
    finansach publicznych. Środki przeznaczone na realizację zamówienia pochodzą z budżetu
    państwa, którym gospodaruje X jako państwowa jednostka budżetowa, działająca na
    podstawie art. 11 ustawy o finansach publicznych. Tym samym stanowią one środki
    publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Zamawiający potwierdza, że
    finansowanie usług szkoleniowych nastąpi w 100% ze środków publicznych, a na wniosek
    Wykonawcy może wystawić stosowne zaświadczenie lub pisemne oświadczenie
    potwierdzające ten fakt, np. dla potrzeb udokumentowania źródła finansowania usług w
    kontekście zwolnień podatkowych, dofinansowań, konkursów grantowych lub
    sprawozdawczości instytucjonalnej.
    Również szkolenia objęte częścią 4 postępowania będą w całości finansowane ze środków
    publicznych, zgodnie z definicją zawartą w ustawie o finansach publicznych. Środki te
    pochodzą z budżetu państwa i są przeznaczone na rozwój kompetencji zawodowych
    pracowników urzędu, co mieści się w zakresie zadań publicznych realizowanych przez X.
    Tym samym są to środki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy - tj. dochody i
    wydatki budżetu państwa oraz inne środki publiczne znajdujące się w dyspozycji

    jednostek sektora finansów publicznych. W przypadku potrzeby udokumentowania źródła
    finansowania, np. przez Wykonawcę składającego wniosek o zwolnienie z VAT na
    podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT lub dla innych celów sprawozdawczości,
    Zamawiający na pisemny wniosek Wykonawcy wystawi potwierdzenie, że dane szkolenie
    jest finansowane w co najmniej 70% (a w praktyce - w 100%) ze środków publicznych.
    A zatem, skoro usługa szkoleniowa w części nr 3 postępowania oraz usługa szkoleniowa
    wraz usługami pomocniczymi zawartymi w części nr 4 postępowania, które będą
    realizowane na rzecz kadry kierowniczej zatrudnionej w administracji publicznej oraz
    pracowników wykonujących zadania z zakresu kadr, rachunkowości, finansów publicznych
    oraz obsługi prawnej stanowią usługi kształcenia zawodowego oraz będą w całości
    finansowane ze środków publicznych, o których mowa w ustawie o finansach publicznych,
    spełnione zostaną przesłanki umożliwiające korzystanie ze zwolnienia od podatku na
    podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy.
    Natomiast dla czynności wykonywanych w ramach części nr 3 postępowania, tj.
    przygotowania konspektów trenerskich i prowadzenia konsultacji online dla trenera
    wewnętrznego, które to jak wskazano powyżej nie stanowią elementu usługi
    kompleksowej, w której dominującym elementem jest świadczenie usługi szkoleniowej,
    należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1
    pkt 26 lub art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy.
    Wskazać należy, że czynności wykonywane w ramach części nr 3 postępowania, tj.
    przygotowania konspektów trenerskich i prowadzenia konsultacji online dla trenera
    wewnętrznego nie będą korzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust.
    1 pkt 26 ustawy, ponieważ jak już wskazano powyżej Wykonawca usług szkoleniowych nie
    będzie świadczył ww. usług jako jednostka objęta systemem oświaty w rozumieniu ustawy
    z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.
    Tym samym należy przeanalizować, czy w zakresie czynności wykonywanych w ramach
    części nr 3 postępowania, tj. przygotowania konspektów trenerskich i prowadzenia
    konsultacji online dla trenera wewnętrznego znajdzie zastosowanie zwolnienie od
    podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy.
    Z wniosku wynika, że usługi polegające na przygotowaniu konspektów trenerskich i
    konsultacji dla trenerów wewnętrznych objęte częścią nr 3 postępowania mają związek z
    kształceniem zawodowym uczestników. Jak wskazali Państwo w opisie sprawy,
    przygotowanie konspektów trenerskich i konsultacji dla trenerów wewnętrznych będzie
    wspierało proces dzielenia się wiedzą w urzędzie i „pozostawienia” wiedzy ze szkoleń w
    urzędzie po to, aby trenerzy wewnętrzni mogli przekazać tę samą wiedzę (modele,
    narzędzia, techniki) i w taki sam sposób, kolejnym uczestnikom szkoleń np. nowo
    zatrudnionym, lub awansującym na stanowiska kierownicze w późniejszym czasie.
    Wskazali Państwo, że jest to jedyna możliwość przekazania i wyrównania poziomu wiedzy
    w Urzędzie na stanowiskach kierowniczych. Konspekty mogą również stanowić dodatkową
    weryfikację spełniania wymogów OPZ, tj. potwierdzenia skonstruowania szkolenia w
    proporcji: 80% ćwiczeń i 20% teorii oraz tego, w jaki sposób uczestnicy mają przećwiczyć
    nową pozyskaną wiedzę i w jaki sposób trenerzy wewnętrzni mają tę samą wiedzę
    przekazywać w późniejszym czasie, dla kolejnych uczestników. Dbając o ciągłość procesu
    uczenia się i przekazywania wiedzy w urzędzie zarówno konspekty, jak i konsultacje
    wspierają taki proces. Ponadto wskazali Państwo, że trenerzy wewnętrzni poza
    konspektami i konsultacjami będą brać udział w wybranych szkoleniach jako
    obserwatorzy, dzięki czemu nabywają dodatkowo wiedzę praktyczną.
    A zatem, biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że realizowane przez
    Wykonawców czynności wykonywane w ramach części nr 3 postępowania, tj.
    przygotowania konspektów trenerskich i prowadzenia konsultacji online dla trenera
    wewnętrznego, służą podnoszeniu kwalifikacji zawodowych określanych jako „kształcenie

    zawodowe”, czyli przekazywaniu wiedzy, umiejętności, wiadomości związanych z
    konkretnym zawodem i jego wykonywaniem, gdyż mają na celu przygotowanie trenerów
    do dalszego przekazywania wiedzy w jednostkach.
    W konsekwencji zostanie spełniony pierwszy z warunków uprawniających do zwolnienia
    od podatku VAT ww. usług, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy.
    Jednak dla oceny czy usługi te są zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie
    art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy, konieczne jest jeszcze uznanie, że usługi są finansowane
    w całości ze środków publicznych.
    Jak wynika z wniosku, usługi polegające na przygotowaniu konspektów trenerskich i
    konsultacji dla trenerów wewnętrznych objęte częścią nr 3 postępowania będą w całości
    finansowane ze środków publicznych, o których mowa w ustawie o finansach publicznych.
    Zatem w przypadku finansowania usług szkoleniowych w całości ze środków publicznych
    są spełnione łącznie warunki do zwolnienia czynności wykonywanych w ramach części nr 3
    postępowania, tj. przygotowania konspektów trenerskich i prowadzenia konsultacji online
    dla trenera wewnętrznego, które Wykonawca zamierza świadczyć, na podstawie art. 43
    ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy.
    A zatem oceniając całościowo Państwo stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało je
    uznać za
        nieprawidłowe w zakresie uznania czynności wykonywanych w ramach części nr 3
        postępowania za świadczenia kompleksowe;
        prawidłowe w zakresie uznania czynności wykonywanych w ramach części nr 4
        postępowania za świadczenia kompleksowe;
        prawidłowe w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit.
        c ustawy o VAT dla świadczenia obejmującego usługę szkoleniową zawartą w
        ramach czynności nr 3 postępowania;
        prawidłowe w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit.
        c ustawy o VAT dla świadczenia kompleksowego obejmującego usługę szkoleniową
        oraz usługi pomocnicze zawarte w ramach czynności nr 4 postępowania;
        prawidłowe w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit.
        c ustawy o VAT dla czynności wykonywanych w ramach części nr 3 postępowania, tj.
        konspektów trenerskich i przeprowadzania konsultacji online dla trenera
        wewnętrznego.
    Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii, czy pomimo kompleksowości usługi
    (organizacja i przeprowadzenie szkoleń) w sytuacji, gdy kilka świadczeń obejmuje z
    ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, to za prawidłowe należy uznać zwolnienie
    z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT części świadczeń dotyczących
    bezpośrednio szkoleń i naliczenie podatku VAT do pozostałych świadczeń dotyczących
    zapewnienia cateringu, noclegów i materiałów dodatkowych.
    Odpowiadając na powyższe wątpliwości, ponownie wskazać należy, że gdy świadczenie
    obejmuje z ekonomicznego i gospodarczego punktu widzenia jedną czynność nie powinno
    być sztucznie dzielone. W przypadku, gdy wykonywana czynność stanowi dla klienta
    całość, nie należy jej rozbijać na poszczególne elementy składowe, lecz traktować jako
    jedno świadczenie, zgodnie z elementem, który nadaje całemu świadczeniu charakter
    dominujący. Nie przeczy temu możliwość wyodrębnienia poszczególnych składników
    takiego świadczenia na wystawianej fakturze. Jeśli więc wykonywanych jest więcej
    czynności, a są one ze sobą ściśle powiązane oraz stanowią całość pod względem

    ekonomicznym i gospodarczym, to wówczas dla potrzeb VAT należy potraktować je jako
    jedną czynność opodatkowaną. Skutkiem powyższego, świadczenie pomocnicze, co do
    zasady dzieli los prawny świadczenia głównego (podlega opodatkowaniu według zasad
    właściwych dla świadczenia podstawowego).
    Świadczenie obejmujące podstawową usługę szkoleniową oraz towarzyszące czynności
    pomocnicze zawarte w części nr 4 postępowania tworzą jedną (jednolitą) całość, w
    związku z czym stanowią obiektywnie jedno świadczenie i jak wskazano powyżej nie
    powinny być sztucznie dzielone dla celów podatkowych. Świadczenia pomocnicze zawarte
    w części nr 4 postępowania, co do zasady dzielą los prawny świadczenia głównego (usługi
    szkoleniowej), tym samym podlegają opodatkowaniu według zasad właściwych dla
    świadczenia podstawowego (usługi szkoleniowej).
    Jak już powyżej rozstrzygnięto usługa szkoleniowa w części nr 3 postępowania oraz usługa
    szkoleniowa wraz usługami pomocniczymi zawartymi w części nr 4 postępowania, które
    będą realizowane na rzecz kadry kierowniczej zatrudnionej w administracji publicznej oraz
    pracowników wykonujących zadania z zakresu kadr, rachunkowości, finansów publicznych
    oraz obsługi prawnej korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt
    29 lit. c ustawy.
    Również realizowane przez Wykonawcę czynności w części nr 3 postępowania, tj.
    przygotowanie konspektów trenerskich i prowadzenie konsultacji, które jak wykazano
    powyżej nie stanowią elementu usługi kompleksowej, w której dominującym elementem
    jest świadczenie usługi szkoleniowej, korzystają ze zwolnienia z podatku na podstawie art.
    43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy.
    Tym samym, wbrew Państwa twierdzeniu, Wykonawcy nie mogą sztucznie rozdzielić części
    świadczeń dotyczących bezpośrednio szkoleń, jak i części dotyczącej zapewnienia
    cateringu i noclegów i opodatkować ich według różnych zasad.
    A zatem, oceniając całościowo Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać
    za nieprawidłowe.
    Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii, czy za prawidłowe należy uznać działanie
    przedsiębiorcy, który nie zastosuje całkowitego ani częściowego zwolnienia z VAT na
    podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług i zastosuje
    jednolitą stawkę VAT 23% dla całości usługi.
    Odpowiadając na powyższe wątpliwości, wskazać należy, że zwolnienie wynikające z art.
    43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, jest zwolnieniem wynikającym z mocy prawa i ma
    charakter obligatoryjny. Gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość wyboru, tj.
    skorzystania lub nieskorzystania ze zwolnienia, dałby temu wyraźny wyraz w treści
    ustawy, poprzez posłużenie się stwierdzeniem: „Podatnik może zrezygnować ze
    zwolnienia od podatku”. Sformułowanie użyte przez ustawodawcę w art. 43 ust. 1 pkt 29
    lit. c ustawy o VAT, „Zwalnia się od podatku: usługi kształcenia zawodowego lub
    przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26, finansowane w całości ze
    środków publicznych”, jest wyrażone w sposób rozkazujący (imperatywny), czyli
    przyznający zwolnienie bezdyskusyjnie i obligatoryjnie. Podatnik nie ma wyboru, czy
    skorzysta, czy też nie skorzysta ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy.
    Jak wskazano powyżej, usługa szkoleniowa w części nr 3 postępowania oraz usługa
    szkoleniowa wraz usługami pomocniczymi zawartymi w części nr 4 postępowania, które
    będą realizowane na rzecz kadry kierowniczej zatrudnionej w administracji publicznej oraz
    pracowników wykonujących zadania z zakresu kadr, rachunkowości, finansów publicznych
    oraz obsługi prawnej będą spełniały przesłanki umożliwiające korzystanie ze zwolnienia
    od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy.
    Również realizowane przez Wykonawcę czynności w części nr 3 postępowania, tj.
    przygotowanie konspektów trenerskich i prowadzenie konsultacji, które jak wykazano
    powyżej nie stanowią elementu usługi kompleksowej, w której dominującym elementem

    jest świadczenie usługi szkoleniowej, korzystają ze zwolnienia z podatku na podstawie art.
    43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy.
    Tym samym, wbrew Państwa twierdzeniu, nie można uznać za prawidłowe działanie
    przedsiębiorcy, który nie zastosuje całkowitego ani częściowego zwolnienia z VAT na
    podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT i zastosuje jednolitą stawki VAT 23% dla
    całości usługi.
    A zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 należało uznać za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu
    prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile
    rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem
    stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym,
    w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy,
    udzielona odpowiedź straci swą aktualność.
    Na podstawie art. 42b ust. 1 w powiązaniu z art. 42a ustawy o VAT mogą Państwo
    wystąpić do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie wiążącej informacji
    stawkowej (WIS), która jest wydawana w formie decyzji na potrzeby opodatkowania
    podatkiem dostawy towarów, importu towarów, wewnątrzwspólnotowego nabycia
    towarów albo świadczenia usług. Wystąpienie z wnioskiem o wydanie WIS jest możliwe od
    1 listopada 2019 r. - przy czym WIS dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 lipca
    2020 r. Zatem kwestia ustalenia wysokości stawki podatku od towarów i usług dla dostawy
    towarów lub świadczenia usług od 1 lipca 2020 r. może być określona wyłącznie w ramach
    wydania Wiążącej Informacji Stawkowej określonej w art. 42a ustawy.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się
        Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
        dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.