Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-10/11/13-5/S/KC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-10-30
Teza: w zakresie zwolnienia usług zarządzania instrumentami finansowymi innymi niż papiery wartościowe.
Słowa kluczowe: instrumenty-instrumenty finansowe; podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; usługi-usługi zarządzania; waluta
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 30.12.2010 r. (data wpływu 3.01.2011 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia usług zarządzania instrumentami finansowymi innymi niż papiery wartościowe **\- jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3.01.2011 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia usług zarządzania instrumentami finansowymi innymi niż papiery wartościowe.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Spółka S.A. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest podmiotem prowadzącym działalność maklerską. Spółka działa na podstawie zezwolenia na prowadzenie takiej działalności udzielonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 16 stycznia 2007r. W oparciu o udzielone zezwolenie Spółka uprawniona jest do wykonywania szeregu wymienionych w nim czynności, jednakże pismem z dnia 21 lutego 2007 r. poinformowała Komisję Nadzoru Finansowego, iż działając zgodnie z § 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2006 r. w sprawie zakresu, trybu, formy oraz terminów dostarczania informacji przez niektóre podmioty prowadzące działalność maklerską oraz rachunki papierów wartościowych, z dniem 25 lutego 2007 r. Wnioskodawca rozpoczął prowadzenie działalności maklerskiej w zakresie:

1.  zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba maklerskich instrumentów finansowych,
2.  ewidencjonowania oraz prowadzenia rachunków, na których są zapisywane maklerskie instrumenty finansowe, z wyłączeniem rachunków papierów wartościowych, oraz prowadzenie rachunków pieniężnych służących do obsługi rachunków, na których są zapisywane te instrumenty, z wyłączeniem obsługi rachunków papierów wartościowych, jak również rozliczania transakcji, których przedmiotem są te instrumenty, z wyłączeniem transakcji, których przedmiotem są zdematerializowane papiery wartościowe lub inne maklerskie instrumenty finansowe dopuszczone do obrotu zorganizowanego,
3.  wymiany walutowej.

W oparciu o wskazane zezwolenie Spółka świadczy na rzecz swoich klientów usługi polegające na zarządzaniu portfelami maklerskich instrumentów finansowych na rynku walutowym Forex. W skład zarządzanych portfeli mogą wchodzić jedynie instrumenty nie będące papierami wartościowymi, takie jak finansowe kontrakty terminowe (w szczególności opcje, forward, swap, itd.) oraz inne równorzędne instrumenty finansowe (kontrakty na różnicę) rozliczane kasowo (pieniężnie). W związku z zarządzaniem portfelem, Spółka prowadzi również rachunek inwestycyjny klienta składający się z rachunku praw majątkowych, rachunku instrumentów finansowych oraz rachunku pieniężnego. Rachunki inwestycyjne mogą być prowadzone, w zależności od oczekiwań klienta zarówno w dolarach amerykańskich, euro, jak i polskich złotych.

W zamian za świadczoną usługę zarządzania portfelem, Spółka pobiera co do zasady od klienta trojakiego rodzaju wynagrodzenie:

1.  opłatę wstępną
2.  prowizję od zarządzanych aktywów – pobierana niezależnie od osiągniętego przez klienta wyniku (zysku lub straty);
3.  premię od zysku – uzależnioną od osiągnięcia przez klienta określonego zysku w okresie rozliczeniowym.

Spółka w czerwcu 2008 r. wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (działającego w imieniu Ministra Finansów) z wnioskiem o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej opodatkowania podatkiem od towarów i usług (dalej „VAT”) usług zarządzania portfelami maklerskich instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi. Spółka przedstawiła we wniosku szereg argumentów, w tym te oparte na interpretacji przepisów unijnych, przemawiających za zwolnieniem z VAT usług zarządzania portfelami maklerskich instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi (w szczególności zarządzanie portfelami instrumentów finansowych na rynku finansowym F). Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi z 18 lipca 2008 r. (sygn. pisma IPPP1-443-1204/08-2/MP) uznał stanowisko Spółki za prawidłowe.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy usługi świadczone przez Spółkę, opisane w niniejszym wniosku, będą korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2011 r. w związku z brzmieniem art. 135 ust. 1 lit. d) i f) Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej?

Zdaniem Wnioskodawcy, świadczone przez nią usługi zarządzania portfelami instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi będą korzystały ze zwolnienia z podatku VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2011 r.) zwolnione od podatku VAT będą usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 z późn. zm.), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Natomiast, zgodnie z art. 2 powyższej ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, instrumentami finansowymi są:

1.  papiery wartościowe (zdefiniowane w art. 3 tej ustawy, m.in. akcje i obligacje);
2.  inne instrumenty finansowe niebędące papierami wartościowymi (m.in. kontrakty terminowe, swapy walutowe, opcje na kursy walut).

Choć biorąc pod uwagę literalne brzmienie powyższych przepisów, można by stwierdzić, iż usługi zarządzania instrumentami finansowymi w całości (tj. zarówno zarządzanie papierami wartościowymi, jak i zarządzanie instrumentami finansowymi niebędącymi papierami wartościowymi, czyli w tym drugim przypadku usługi świadczone przez Wnioskodawcę) nie będą podlegały zwolnieniu od podatku VAT, to zdaniem Spółki taka interpretacja nie zasługuje na akceptację.

Tym niemniej zakresu ww. zwolnienia nie można interpretować bazując tylko na literalnym brzmieniu polskich przepisów, ale należy wziąć po uwagę także brzmienie przepisów unijnych, interpretując w tym zakresie regulacje Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej; „Dyrektywa”). Zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy, Państwa członkowskie zwalniają z opodatkowania VAT transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów, oraz praw lub papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2 Dyrektywy.

Natomiast, stosownie do art. 135 ust. 1 lit. d) Dyrektywy, zwolnieniu od podatku VAT będą podlegać transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności.

Tak więc, należy zauważyć, że na podstawie ww. przepisów wyłączone ze zwolnienia od podatku VAT będzie przechowywanie i zarządzanie jedynie papierów wartościowych (akcji, udziałów, obligacji, itd.). Porównując brzmienie art. 135 ust. 1 lit. d) oraz lit. f) Dyrektywy należy dojść do wniosku, że w art. 135 ust. 1 lit. d) Dyrektywy termin „transakcje dotyczące innych zbywalnych instrumentów finansowych” obejmuje także czynności przechowywania i zarządzania tymi instrumentami, skoro art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy wyraźnie wyłącza czynności przechowywania i zarządzania z pojęcia „transakcje, których przedmiotem są akcje, udziały (…) i inne papiery wartościowe”.

Z powyższych przepisów wynika, że na gruncie Dyrektywy istnieje wyraźne rozróżnienie pomiędzy (i) usługami zarządzania dotyczącymi innych niż papiery wartościowe instrumentów finansowych, które to korzystają ze zwolnienia z podatku VAT a (ii) usługami zarządzania akcjami, obligacjami i innymi papierami wartościowymi, które to nie mogą korzystać ze zwolnienia. W rezultacie, transakcje (a więc również zarządzanie) instrumentami finansowymi innymi niż papiery wartościowe będą podlegały zwolnieniu od podatku VAT.

Prawidłowość powyższego stanowiska została potwierdzona także przez krajowe organy podatkowe m.in. w interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w dn. 23 września 2009 r. (sygn. pisma IPPP1/443-762/09-2/AW). W szczególności Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził iż: „Stanowisko zgodnie z którym zarządzanie innymi niż papiery wartościowe instrumentami finansowymi podlega zwolnieniu z podatku VAT, znajduje potwierdzenie także w przepisach Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (zwanej dalej Dyrektywą). Zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. d) Dyrektywy, Państwa członkowskie zwalniają z opodatkowania transakcje łącznie z pośrednictwem dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności. Z drugiej strony, stosownie do lit. f) powyższego przepisu Dyrektywy, ze zwolnienia korzystają również transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe. Z powyższych przepisów wynika, że również na gruncie Dyrektywy istnieje rozróżnienie pomiędzy usługami zarządzania dotyczącymi innych niż papiery wartościowe instrumentów finansowych, które korzystają ze zwolnienia z podatku VAT oraz usługami zarządzania akcjami, obligacjami i innymi papierami wartościowymi, które nie mogą korzystać ze zwolnienia z podatku VAT”. W powyższej interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko podatnika w całości za prawidłowe i w związku z tym odstąpił od sporządzenia uzasadnienia prawnego dokonanej oceny tego stanowiska.

Warto zauważyć, iż regulacje ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2010 r. również przewidywały odmienne traktowanie dla celów VAT transakcji dotyczących instrumentów finansowych w zależności od ich kategorii (tj. objęcie zwolnieniem z VAT usług zarządzania innych niż papiery wartościowe instrumentów finansowych oraz opodatkowanie VAT usług zarządzania akcjami, obligacjami i innymi papierami wartościowymi).

Jak Spółka wskazała w stanie faktycznym, usługi świadczone przez Spółkę polegają na zarządzaniu portfelami maklerskich instrumentów finansowych wyłącznie niebędących papierami wartościowymi. W konsekwencji, usługi świadczone przez Spółkę, w świetle regulacji Dyrektywy, od 1 stycznia 2011 r. także powinny korzystać ze zwolnienia z podatku VAT.

Analiza porównawcza art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2011 r.) oraz art. 135 ust. 1 lit. d) i f) Dyrektywy prowadzi do wniosku, że przepisy wspólnotowe nie zostały prawidłowo transponowane do polskiej ustawy o VAT. W rezultacie przepisy polskiej ustawy o VAT są bardziej restrykcyjne od przepisów wspólnotowych. Polskie przepisy o VAT wyłączają ze zwolnienia od podatku VAT (a więc opodatkowują VAT) zarządzanie wszystkimi instrumentami finansowymi, podczas gdy przepisy wspólnotowe wyłączają ze zwolnienia od podatku VAT zarządzanie wyłącznie papierami wartościowymi.

Jak zostało to wielokrotnie potwierdzane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej „TSUE”), jak i polskich sądów administracyjnych, w sytuacji konfliktu między unijnymi a polskimi regulacjami podatnik ma prawo do odwołania się bezpośrednio do postanowień dyrektyw unijnych (o ile przepisy unijne są bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne). Reguła ta w doktrynie prawa podatkowego określana jest jako m.in. „zasada bezpośredniej skuteczności dyrektywy” albo „zasadą bezpośredniego stosowania przepisów dyrektywy” (por. „Dyrektywa VAT 2006/112/WE. Komentarz 2009” pod red. J. Martini, Wrocław 2009, wydanie 1, str. 26 ; „VAT 2010” J. Martini, P. Skorupa, M. Wojda, Warszawa 2010, wydanie 2, str. 22 lub „Dyrektywa VAT. Komentarz” pod red. K. Sachsa i Romana Namysłowskiego, Warszawa 2008, str. 62).

Zasada bezpośredniego stosowania dyrektyw w przypadku ich niewłaściwej implementacji została sformułowana przede wszystkim w orzecznictwie TSUE. Zgodnie z orzeczeniem TSUE w sprawie Ursula Becker 8/81: "(…) jeśli przepisy dyrektywy z punktu widzenia ich treści wydają się bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne, to wobec braku w wyznaczonych terminach przepisów wykonawczych można się na nie powołać wobec wszelkich przepisów prawa krajowego niezgodnych z dyrektywą,(\`(...)\`)”. Ponadto, TSUE stwierdził, że „Państwo członkowskie, które nie podjęło niezbędnych działań (…), nie może powoływać się na własne zaniechanie, aby odmówić podatnikowi korzyści wynikającej ze zwolnienia podatkowego (…)”.Wprawdzie w samym wyroku mowa jest o braku implementacji prawa unijnego do prawa krajowego w przepisanym czasie, jednakże zdaniem Spółki powyższe reguły dotyczą także sytuacji, w której dyrektywa została transponowana do krajowego porządku prawnego niepoprawnie. Potwierdza to również teza orzeczenia TSUE w sprawie Fratelli Costanzo SpA 103/88. Co więcej TSUE w ww. wyroku potwierdził tezę, iż obowiązek bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego dotyczy wszystkich organów państwa członkowskiego, w tym również organów podatkowych: „byłoby skądinąd sprzecznością uznawać, iż jednostki mają prawo powoływać się w postępowaniach toczących się przed sądami krajowymi kontrolującymi legalność działań organów administracji na przepisy dyrektywy (…) i uważać jednocześnie, że organ administracji nie ma obowiązku stosowania przepisów dyrektywy i zaniechania stosowania sprzecznych z nimi przepisów prawa krajowego”. Nie jest to odosobnione stanowisko TSUE (podobnie TSUE w wyrokach w sprawach The Queen a la demande de Helena Wells C-201/02, BP Supergaz C-62/93 czy Kolpinghuis Nijmegen 80/86).

Ponadto przepisy Ordynacji podatkowej (ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) wprost nakazują, że dorobek prawny Wspólnoty powinien być uwzględniany przy interpretacji krajowych przepisów prawa podatkowego. Na przykład zgodnie z art. 14a Ordynacji podatkowej „Minister właściwy do spraw finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej, dokonując w szczególności jego interpretacji, przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów oraz Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości \[pogrub. Spółki\]”. Ponadto z przepisów Ordynacji podatkowej wynika, że jedną z przesłanek nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest wydanie przez TSUE orzeczenia, które miało wpływ na treść wydanego wcześniej rozstrzygnięcia (por. art. 240 par. 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej).

Także zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego – dalej „NSA”) uzasadnione jest bezpośrednie stosowanie przez podatników przepisów dyrektywy w przypadkach gdy jej normy zostały wprowadzone do polskiej legislacji w sposób nieprawidłowy (np. por. wyrok NSA z 8 maja 2007 r., sygn. I FSK 829/06; postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., sygn. I FSK 185/08; wyrok NSA z 1 października 2010 r., I FSK 52/10; wyrok NSA z 26 października 2010 r., sygn. III SA/Wa 1978/10 i in.).

W szczególności, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 marca 2009 r. (sygn. I FPS 6/08, ONSA i WSA 2009, nr 4, poz. 61) „(…) gdy porównanie treści transponowanego przepisu dyrektywy i unormowania krajowego wskazuje, że nadanie uregulowaniu krajowemu znaczenia wynikającego z bezwarunkowej i precyzyjnej normy unijnej prowadziłoby do sprzeczności z gramatycznym brzmieniem przepisu krajowego, sąd powinien - jeśli podatnik domaga się zastosowania tej normy w sposób określony w dyrektywie - odmówić zastosowania normy prawa krajowego i umożliwić mu skorzystanie z unormowania wspólnotowego. Jeżeli jednak podatnik uznaje za korzystniejsze zastosowanie wadliwie sformułowanej w procesie transpozycji normy krajowej, brak jest podstaw do dokonywania wykładni prowspólnotowej tej normy, prowadzącej do wykładni contra legem i nakładania na obywatela obowiązków wynikających tylko z samej dyrektywy”.

Biorąc pod uwagę powyższą argumentację, w omawianej sytuacji, Spółka, w myśl zasady bezpośredniej skuteczności dyrektywy, ma prawo odwołać się bezpośrednio do art. 135 ust. 1 lit. d) i f) Dyrektywy, gdyż przepisy te są wystarczająco precyzyjne i bezwarunkowe.

W konsekwencji, w opinii Spółki, usługi zarządzania instrumentami finansowymi innymi niż papiery wartościowe, świadczone przez Spółkę, powinny korzystać ze zwolnienia od podatku VAT.

Interpretacją indywidualną z dnia 31.03.2011 r. tut. Organ uznał, że stanowisko Spółki w zakresie zwolnienia usług zarządzania instrumentami finansowymi innymi niż papiery wartościowe jest nieprawidłowe.

Wyrokiem z dnia 6.03.2012 r. sygn. III SA/Wa 1794/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

Sąd stwierdził, że spór pomiędzy stronami sprowadza się do tego, czy wyłączenie ze zwolnienia zarządzania i przechowywania instrumentów finansowych zawarte w art. 43 ust. 1 pkt 41 u.p.t.u. znajduje oparcie w z art. 135 ust. 1 lit. f i d Dyrektywy 112. Innymi słowy, czy ustawodawca krajowy prawidłowo dokonał implementacji powołanych przepisów 112 Dyrektywy.

W ocenie Sądu, rozstrzygając ten spór, racje należało przyznać Spółce. Sąd przede wszystkim, wskazał, że organ nie uwzględnił postanowień Dyrektywy 112, bowiem podstawową zasadą prawa wspólnotowego ustaloną w orzecznictwie TSUE, jest zasada pierwszeństwa, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydawane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym. Wynika to także wprost z art. 91 ust.1 Konstytucji RP. Za właściwe należy zatem przyjąć stanowisko, zgodnie z którym konstytucyjnej zasady działania zgodnego z prawem, nałożonej na organy państwa, nie stosuje się wyłącznie do przepisów krajowych. Prawo unijne jest obecnie również źródłem prawa, w niektórych przypadkach mającym wręcz pierwszeństwo przed przepisami krajowymi. Dlatego postępując zgodnie z prawem organ podatkowy nie może zastosować krajowego przepisu niezgodnego z prawem wspólnotowym na niekorzyść podatnika.

Tym samym, Sąd uznał, że transakcje zarządzania zbywalnymi instrumentami finansowymi, innymi niż papiery wartościowe, podlegają zwolnieniu do podatku od towarów i usług na podstawie art. 135 ust. 1 lit. d w zw. z lit. f dyrektywy 2006/112/WE, które to przepisy w takim przypadku znajdują bezpośrednie zastosowanie.

Ww. rozstrzygnięcie było przedmiotem skargi kasacyjnej Ministra Finansów, gdzie zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono na podstawie art. 174 pkt § 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że usługi zarządzania instrumentami finansowymi, innymi niż papiery wartościowe są zwolnione z podatku, wynikające z błędnego poglądu, że powyższy przepis powinien być stosowany z uwzględnieniem przepisów prawa wspólnotowego, tj. art. 135 ust. 1 lit. d i f Dyrektywy 2006/112/WE.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów, albowiem zarzut sformułowany przez organ skarżący należało uznać za chybiony. NSA potwierdził tym samym prawidłowość rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, że transakcje zarządzania zbywalnymi instrumentami finansowymi, innymi niż papiery wartościowe, podlegają zwolnieniu z podatku od towarów i usług na podstawie art. 135 ust. 1 lit. d w zw. z lit. f Dyrektywy 2006/112/WE, które to przepisy w takim przypadku znajdują bezpośrednie zastosowanie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego, biorąc pod uwagę rozstrzygnięcie zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2087/11 stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Stosownie do art. 5a ustawy, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011 r., towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

W art. 41 ust. 1 ustawy postanowiono, iż stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, wprowadzonym przez art. 19 pkt 5 ustawy z dnia 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. Nr 238, poz. 1578) oraz zmienionym przez art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726) i obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r. – w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Podkreślić także należy, iż zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.

Według art. 43 ust. 1 pkt 41 zwolnienie od podatku stosuje się do usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Z kolei przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy).

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

W przedstawionym we wniosku stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, Wnioskodawca podaje, że jako podmiot prowadzący działalność maklerską, z dniem 25 lutego 2007 r. rozpoczął prowadzenie działalności maklerskiej w zakresie:

1.  zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba maklerskich instrumentów finansowych,
2.  ewidencjonowania oraz prowadzenia rachunków, na których są zapisywane maklerskie instrumenty finansowe, z wyłączeniem rachunków papierów wartościowych, oraz prowadzenie rachunków pieniężnych służących do obsługi rachunków, na których są zapisywane te instrumenty, z wyłączeniem obsługi rachunków papierów wartościowych, jak również rozliczania transakcji, których przedmiotem są te instrumenty, z wyłączeniem transakcji, których przedmiotem są zdematerializowane papiery wartościowe lub inne maklerskie instrumenty finansowe dopuszczone do obrotu zorganizowanego,
3.  wymiany walutowej.

Wnioskodawca, w oparciu o to zezwolenie, świadczy na rzecz swoich klientów usługi polegające na zarządzaniu portfelami maklerskich instrumentów finansowych na rynku walutowym Forex, w skład których mogą wchodzić jedynie instrumenty nie będące papierami wartościowymi, takie jak finansowe kontrakty terminowe (w szczególności opcje, forward, swap, itd.) oraz inne równorzędne instrumenty finansowe (kontrakty na różnicę) rozliczane kasowo.

Ustawodawca, zakreślając ramy przedmiotowe art. 43 ust. 1 pkt 41 odwołał się do definicji zawartych w ustawie z dnia 29.07.2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi ( Dz. U. z 2005 r. Nr 183 poz. 1538 ze zm.). Według art. 2 ust. 1 tej ustawy, Instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są:

1.  papiery wartościowe;
2.  niebędące papierami wartościowymi:
    1.  tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,
    2.  instrumenty rynku pieniężnego,
    3.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne,
    4.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
    5.  opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,
    6.  niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
    7.  instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
    8.  kontrakty na różnicę,
    9.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

Wskazać należy również, że zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. d) i lit. f) Dyrektywy 2006/112/WE państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:

1.  transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności;
2.  transakcje, łącznie przechowywania i zarządzania, lub związkach, obligacje i inne ustanawiających tytuł prawny do których mowa w art. 15 ust. 2.

Niewątpliwie z punktu f) art. 135 ust. 1 dyrektywy jednoznacznie wynika, że transakcje polegające na przechowywaniu i zarządzaniu papierami wartościowymi (akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje, itp.), są wyłączone ze zwolnienia od VAT. Jednocześnie punkt d) art. 135 ust. 1 dyrektywy stanowi, ze transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące (\`(...)\`) innych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności - są zwolnione od podatku.

Tymczasem art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, wyłącza ze zwolnienia od podatku przechowywanie i zarządzanie wszystkimi instrumentami finansowymi, o których stanowi przywołana powyżej ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że dyrektywa w art. 135 ust. 1 pkt f wyłączyła ze zwolnienia jedynie transakcje polegające na przechowywaniu i zarządzaniu instrumentami finansowymi, które mają za przedmiot papiery wartościowe, podczas gdy z art. 135 ust. 1 pkt d) wynika, że gdy przedmiotem takiego zarządzania są inne niż dotyczące papierów wartościowych, zbywalne instrumenty finansowe, są one objęte zwolnieniem podatkowym.

Podsumowując przedstawiony stan faktyczny i zdarzenie przyszłe, w oparciu o powołane wyżej przepisy prawa stwierdzić należy, że usługi zarządzania portfelami instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi, będą korzystały ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 135 ust. 1 lit. d) w zw. z lit. f) Dyrektywy 2006/112/WE, które to przepisy w takim przypadku znajdują bezpośrednie zastosowanie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku interpretacji dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji, tj. w dniu 31.03.2011 r.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.