Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.629.2025.2.MK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-29
Teza: Skutki podatkowe otrzymania świadczenia za bezumowne
korzystanie z nieruchomości.
Słowa kluczowe: korzystanie-korzystanie bezumowne
odsetki
odszkodowania
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne
źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 czerwca 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 27 czerwca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismami złożonymi 31 lipca 2025 r. i 1 sierpnia 2025 r. –
    w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego

    Jako współwłaściciel nieruchomości, niewpuszczany przez dłuższy okres na jej teren,
    Wnioskodawczyni złożyła pozew o zapłatę za brak możliwości korzystania ze
    współwłasności (forma zadośćuczynienia). Wnioskodawczyni wygrała sprawę i dnia 27
    kwietnia 2023 r. otrzymała wyrok sądowy nakazujący pozwanemu zapłatę na rzecz
    powoda kwoty głównej wraz z należnymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 grudnia
    2018 r. do dnia zapłaty. Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej.
    Uzupełnienie wniosku
    Pozew z dnia 21 lutego 2019 r. zawierał żądanie zapłaty tytułem wynagrodzenia za
    korzystanie ponad swój udział ze wspólnej nieruchomości (działka z domem), do której
    Wnioskodawczyni została pozbawiona dostępu przez ok. 10 lat. Podstawą prawną w
    pozwie był naruszony art. 206 Kodeksu cywilnego w sposób wyłączający współposiadanie
    Wnioskodawczyni wraz z art. 224 § 2 lub art. 225 Kodeksu cywilnego. Kwota roszczenia w
    pozwie ... zł. Kwota żądana w pozwie ... zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie
    liczonymi od kwoty ... zł od grudnia 2018 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty ... zł od dnia
    wytoczenia powództwa do dnia zapłaty. Ustalenia z wyroku: zasądzenie od pozwanego na
    rzecz Wnioskodawczyni kwoty ... zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11
    grudnia 2018 r.
    Uzasadnienie wyroku sygn. akt ...:
    - Naruszenie przez pozwanego art. 206 Kodeksu cywilnego od 2012 r.
    - Za podstawę roszczenia wymienił art. 224 § 2 Kodeksu cywilnego lub art. 225 ww.
      Kodeksu.
    - Wymieniono również art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego.
    - Sąd uznał, że Wnioskodawczyni została bezprawnie niedopuszczona do
      współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej i że może dochodzić wynagrodzenia
      za bezprawne korzystanie z rzeczy przez innego współwłaściciela, gdyż takie
      roszczenie, jeżeli powstanie – ma charakter samodzielny, a nie akcesoryjny (por.
      uchwała SN z dnia 26 maja 2006 r. oraz wyroki SN z dnia 9 czerwca 2000 r., Biuletyn
      SN 2000, nr 10, poz. 10 z dnia 31 marca 2004 r., z dnia 15 kwietnia 2004 r., z dnia 9
      marca 2007 r., z dnia 3 lutego 2010 r., z dnia 23 czerwca 2010 r.
    - Powołany został biegły wyliczający stawki rynkowe. Sąd podzielił podgląd wyrażony w
      orzecznictwie, że o wysokości należnego uprawnionemu współwłaścicielowi
      wynagrodzenia decydują stawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy oraz
      czas bezprawnego współposiadania i korzystania z rzeczy przez innego
      współwłaściciela (por. uchwała SN z 13 marca 2008 r., sygn. akt III CZP 3/08 i
      powołanie w niej uchwały SN z dnia 10 lipca 1984 r., sygn. akt III CZP 20/84, ONSC
      1984, nr 12 , poz. 53 z dnia 7 stycznia 1998 r., sygn. akt III CZP 62/97, OSNC 1988, nr 6,
      poz. 91 oraz wyrok SN z dnia 15 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV CK 273/03). Do
      wyliczenia roszczenia powołany został biegły i zastosowano stawki rynkowe. O
      sposobie rozliczenia omawianego wynagrodzenia decyduje wprowadzenie do treści
      art. 206 Kodeksu cywilnego pojęcia „współposiadania” i powiązanie takiego władania z
      korzystaniem z rzeczy wspólnej, ale w pojęciu jej używania (ius utendi) Sąd oparł się na
      opinii biegłego i w świetle wniosków z opinii biegłego o wysokości stawek czynszu, jaki
      strony mogłyby uzyskać, np. w przypadku wydzierżawienia dokonał wyliczeń: od 1
      stycznia 2012 r. do 15 marca 2019 r. wysokość należnego powódce jako
      współwłaścicielowi do 1/2 wynagrodzenia za czas bezprawnego korzystania z
      nieruchomości (wyliczona wg stawek rynkowych za korzystanie z danego rodzaju
      rzeczy) wynosi ... zł.
    - Podstawę orzeczenia o odsetkach ustawowych za opóźnienie stanowił przepis art. 481 §
      1 oraz art. 455 Kodeksu cywilnego.

    W odniesieniu do żądanego świadczenia w pozwie posłużono się określeniem
    wynagrodzenie, roszczenie.
    Wyrok o zapłatę zapadł dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt ... . Została złożona apelacja od
    wyroku jednak została oddalona. Wyrok oddalający apelację wydany został 31 lipca 2024
    r., sygn. akt ... i uprawomocnił się zgodnie z przepisami.
    Na pytania Organu o treści cyt.: „W jaki sposób i na podstawie jakich przepisów prawa
    została określona wysokość przyznanego Pani świadczenia; jakie kryteria i okoliczności
    oraz przepisy prawa spowodowały określenie wysokości ww. świadczenia; czy wysokość
    lub zasady ustalania wynikały wprost z przepisów ustaw lub przepisów wykonawczych
    wydanych na podstawie tych ustaw; w jaki sposób i na podstawie jakich przepisów prawa
    została określona wysokość wypłaconego świadczenia; czy w ww. wyroku sądowym
    podano, że wysokość i zasady ustalania tego świadczenia wynikają z przepisów odrębnych
    ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw?”,
    Wnioskodawczyni odpowiedziała: powołany został biegły. Sąd podzielił podgląd wyrażony,
    w orzecznictwie, że o wysokości należnego uprawnionemu współwłaścicielowi
    wynagrodzenia decydują stawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy oraz czas
    bezprawnego współposiadania i korzystania z rzeczy przez innego współwłaściciela (por.
    uchwała SN z 13 marca 2008 r., sygn. akt III CZP3/08 i powołanie w niej uchwały SN z dn.
    10 lipca 1984 r., sygn. akt III CZP 20/84,ONSC 1984, nr 12 , poz. 53 z dn. 7 stycznia 1998 r.,
    sygn. akt III CZP 62/97, OSNC 1988, nr 6, poz. 91 oraz wyrok SN z dnia 15 kwietnia 2004 r,
    sygn. akt IV CK 273/03). Do wyliczenia roszczenia powołany został biegły i zastosowano
    stawki rynkowe. O sposobie rozliczenia omawianego wynagrodzenia decyduje
    wprowadzenie do treści art. 206 Kodeksu cywilnego pojęcia „współposiadania” i
    powiązanie takiego władania z korzystaniem z rzeczy wspólnej, ale w pojęciu jej używania
    (ius utendi).
    W ocenie Wnioskodawczyni, nie będąc wpuszczaną na teren nieruchomości, poniosła
    straty osobiste polegające na niemożności odpoczywania na terenie zielonym, uprawie
    ogrodu, korzystaniu z aktywności rekreacyjnej. Dom, który znajduje się na terenie działki,
    nie posiada toalety, bieżącej wody czy gazu, tylko prąd. Nieruchomość nie nadaje się do
    bezpiecznego użytkowania ze względu na bardzo zły stan techniczny. Wnioskodawczyni
    nie mogła sprawować nad nią kontroli, co wiązało się z dewastacjami przez osoby
    bezdomne czy wandali.
    Wnioskodawczyni wysłała do powoda pismo z żądaniem zapłaty ... zł w terminie 14 dni od
    daty odebrania pisma. Doręczenie nastąpiło 26 listopada 2018 r. - termin zapłaty upłynął z
    dniem 10 grudnia 2018 r. Od 11 grudnia 2018 r. pozostaje on w opóźnieniu ze
    spełnieniem świadczenia, za okres którego wierzycielowi przysługują odsetki za
    opóźnienie.
    Na pytanie Organu o treści cyt.: „Proszę wskazać dokładną datę wypłaty ww. świadczenia
    wraz z odsetkami.”, Wnioskodawczyni odpowiedziała: wpłata dnia 29 sierpnia 2024 r. oraz
    3 września 2024 r.
    Na pytania Organu o treści cyt.: „Za jaki okres (należy wskazać początkową i końcową
    datę) uzyskała Pani odsetki od ww. świadczenia?”, Wnioskodawczyni wskazała: odsetki od
    11 grudnia 2018 r. do 3 września 2024 r.

## Pytanie

Czy na tle przedstawionego przez Wnioskodawczynię stanu faktycznego sprawy o
    przyznaną Jej wyrokiem sądowym wypłatę wynagrodzenia za bezprawne korzystanie z
    rzeczy przez drugiego współwłaściciela ma zastosowanie art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3,
    pkt 3b, pkt 95b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
    (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 163)?
    Pani stanowisko w sprawie

    W ocenie Wnioskodawczyni, zasądzona kwota wraz z odsetkami za opóźnienie w zapłacie
    zgodnie z art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3, pkt 3b, pkt 95b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o
    podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 163) jest zwolniona z
    opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawczyni nie
    prowadzi działalności gospodarczej, nie prowadziła jej również na terenie nieruchomości.
    Na zasądzoną kwotę otrzymała wyrok sądowy. Wnioskodawczyni otrzymane świadczenie
    traktuje jako formę naprawy wyrządzonej Jej szkody (a nie uzyskanej korzyści finansowej)
    polegającej na niemożności korzystania w sposób prywatny i osobisty z Jej własności.
    Została pozbawiona możliwości swobodnego władania rzeczą.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:
      Źródłem przychodów są inne źródła.
    Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności” definicja przychodów z innych źródeł
    ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody
    inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy, a które mieszczą się w
    ogólnej definicji przychodów, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić zatem w
    każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19
      , art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik na skutek otrzymania określonych
    wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych
    nieodpłatnych świadczeń), jak również na skutek określonego zdarzenia powodującego
    zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone
    przysporzenie majątkowe.

    Zatem, do przychodów z innych źródeł należy zaliczyć różnego rodzaju odszkodowania,
    zadośćuczynienia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże odszkodowań bądź
    zadośćuczynień. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia z ww. tytułów są
    opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych,
    określonym w art. 21 ust. 1 cytowanej ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku.
    Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym
    zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie
    przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.
    Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia
      otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym
      wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
    a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
    b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie
      wyrządzono.
    Należy podkreślić, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym
    odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej – powszechności i równości
    opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni
    rozszerzającej, tzn. muszą być interpretowane ściśle.
    W przedmiocie stosowania wszelkiego rodzaju ulg podatkowych trzeba mieć na uwadze
    także przepis art. 84 Konstytucji RP dotyczący zasady powszechności opodatkowania, stąd
    każdy wyjątek od tej zasady, w tym także ulga podatkowa, nie może być interpretowany
    dowolnie, ani uzupełniany w drodze interpretacji o treść, której nie zawiera.
    Zauważyć należy, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca
    nie zdefiniował pojęcia odszkodowania, tym niemniej jego rozumienie nie może odbiegać
    od znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień
    przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób
    fizycznych – nie może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu i stosowania
    wykładni rozszerzającej, przy czym oczywistym jest, że aby uniknąć takiej dowolności,
    kryteria rozumienia tych pojęć, niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od
    osób fizycznych, muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.
    Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że zasady odpowiedzialności
    odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka.
    Ustawa z dnia 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071)
    przewiduje dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: kontraktową, która powstaje z
    mocy umowy (art. 471 ww. Kodeksu i nast.) oraz deliktową – wynikającą z czynów
    niedozwolonych (art. 415 ww. Kodeksu i nast.). W konsekwencji na tle Kodeksu cywilnego
    świadczenie odszkodowawcze jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania
    bądź nienależytego wykonania zobowiązania. O tym, co stanowi szkodę oraz jakie są
    zasady i sposoby jej naprawienia decydują generalnie przepisy art. 361 i art. 363 Kodeksu
    cywilnego. W świetle powyżej wskazanych uregulowań wypłata odszkodowania jest więc
    konsekwencją wystąpienia szkody.
    Zgodnie z art. 415 ww. Kodeksu:
      Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
    Stosownie natomiast do art. 471 ww. Kodeksu:
      Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub
      nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte
      wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.

    Zgodnie natomiast z art. 361 Kodeksu cywilnego:
    § 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne
      następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
    § 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia
      umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz
      korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
    Stosownie do treści art. 363 ww. Kodeksu:
    § 1. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź
      przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy
      pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo
      gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty,
      roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
    § 2. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania
      powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że
      szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej
      chwili.
    Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie
    odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej
    szkody. Szkodą jest uszczerbek jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we
    wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek
    majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem
    „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka
    wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem
    niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”,
    natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.
    Zakres zwolnienia wynikający z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy dotyczy odszkodowań,
    które otrzymane są na podstawie wyroku lub ugody sądowej. Przepis ten obejmuje tylko
    odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy
    utraconych korzyści. Specyfika prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować
    odszkodowanie z tytułu poniesionych przez poszkodowanego strat i odszkodowanie z
    tytułu utraconego zysku. Odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, jakich
    poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega bowiem
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako wyłączone ze zwolnienia na mocy lit. b)
    przepisu.
    Aby wypłacona kwota korzystała ze zwolnienia na podstawie ww. przepisu muszą zostać
    spełnione łącznie następujące warunki:
        1) kwota ta musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem,
        2) podstawą jej przyznania musi być wyrok lub ugoda sądowa,
        3) nie może dotyczyć działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika ani
        korzyści, które mógłby uzyskać, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
    Podkreślić należy, że o tym, czy dane świadczenie przybiera cechy odszkodowania, czy też
    nie, nie decyduje jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter.
    Zagadnienia dotyczące bezumownego korzystania z rzeczy zostały uregulowane w
    Kodeksie cywilnym. Bezumowne korzystanie z rzeczy ma miejsce wtedy, gdy osoba trzecia
    bez tytułu prawnego wchodzi w strefę uprawnień właścicielskich, w wyniku czego
    właściciel zostaje pozbawiony faktycznego władztwa nad rzeczą oraz możliwości czerpania
    z niej pożytków.
    Zgodnie z treścią art. 195 ustawy Kodeks cywilny:

      Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom
      (współwłasność).
    W świetle art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo
      współwłasnością łączną.
    W przypadku współwłasności wszyscy współwłaściciele są właścicielami całej rzeczy, ale
    żaden z nich nie jest właścicielem całości. Niepodzielność wspólnego prawa własności
    oznacza, że żaden z współwłaścicieli nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją
    wyłączną własność. Zarówno rzecz jako całość, jak i każda część rzeczy należy do
    wszystkich współwłaścicieli. Właściciele zatem mogą układać się między sobą co do
    sposobu korzystania i używania wspólnego prawa w granicach określonych
    niepodzielnością tego prawa, nie naruszając przy tym istoty współwłasności.
    Natomiast w art. 206 Kodeksu cywilnego została uregulowana umowa quoad usum. Jest
    ona ustawowym sposobem określenia współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej,
    ale jednocześnie nie wyłącza w tym zakresie regulacji umownej oraz ustalenia stosunków
    między współwłaścicielami na podstawie orzeczenia sądowego.
    Zgodnie bowiem z tym przepisem:
      Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz
      do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i
      korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.
    Art. 207 ww. Kodeksu stanowi, że:
      Pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku
      do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i
      ciężary związane z rzeczą wspólną.
    Umowa quoad usum polega tym samym na dokonaniu podziału nieruchomości na części
    do wyłącznego użytku poszczególnych współwłaścicieli i do odrębnego pobierania z nich
    pożytków. Skutkiem takiego podziału każdy ze współwłaścicieli części wspólnej będzie
    mógł korzystać z wydzielonej części nieruchomości wspólnej samodzielnie, bez ingerencji i
    ograniczeń ze strony pozostałych współwłaścicieli.
    Podział dokonany mocą umowy quoad usum nie wywiera żadnych skutków w sferze praw
    rzeczowych współwłaścicieli. Na jego mocy pomiędzy współwłaścicielami kształtuje się
    wyłącznie stosunek zobowiązaniowy. Od chwili zawarcia umowy quoad usum na każdym
    ze współwłaścicieli ciąży obowiązek respektowania (czyli nieingerowania) w prawa
    pozostałych współwłaścicieli do wyłącznego korzystania z przynależnej im części
    nieruchomości wspólnej.
    Zgodnie z art. 224 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za
      korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie
      lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy
      odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli
      stały się w tym czasie wymagalne.
    Stosownie do 224 § 2 ww. Kodeksu:
      Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o
      wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do
      wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie,
      pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy.
      Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak
      również uiścić wartość tych, które zużył.
    W myśl art. 225 ww. Kodeksu:

      Obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same
      jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten
      dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy.
      Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość
      pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za
      pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także
      wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego.
    Zgodnie zatem z art. 224 § 2 w zw. z art. 225 ww. Kodeksu, samoistny posiadacz jest m.in.
    obowiązany względem właściciela do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy
    (bezumowne), w tym wypadku nieruchomości stanowiącej własność podatnika.
    Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości obejmuje spodziewane
    korzyści z tytułu umowy najmu, która zostałaby zawarta gdyby nieruchomość nie została
    zajęta przez nieuprawnionego. Przepisy prawa cywilnego dają właścicielowi rzeczy prawo
    do roszczenia o wynagrodzenie, które obejmuje kompensatę utraconych korzyści, jakie
    właściciel uzyskałby, gdyby rzecz wynajął.
    W orzecznictwie przyjmuje się, że wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z
    nieruchomości nie stanowi odszkodowania, lecz sposób regulowania stosunków między
    właścicielem a nieuprawnionym posiadaczem, ochronę interesów właściciela i
    przywracania zakłóconej równowagi między tymi podmiotami. Wynagrodzenie to ułatwia
    właścicielowi osiągnięcie celu gospodarczego polegającego na zrównaniu jego stanu
    majątkowego do poziomu, który można byłoby osiągnąć, gdyby właściciel z niej mógł
    korzystać.
    Zarówno powstanie roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, jak i wysokość
    tego wynagrodzenia nie zależy od tego, czy właściciel w rzeczywistości poniósł jakiś
    uszczerbek, a posiadacz uzyskał jakąś korzyść. O wysokości należnego właścicielowi
    wynagrodzenia decydują stawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy i czas
    posiadania rzeczy przez adresata roszczenia. Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie
    nie jest i nie może być odszkodowaniem z tytułu pozbawienia posiadania rzeczy, wiąże się
    bowiem z faktem wykonywania posiadania samoistnego (art. 225 Kodeksu cywilnego), a
    nie wyrządzeniem szkody w jakiejkolwiek postaci.
    Tym samym świadczenie (wynagrodzenie) przysługujące z tytułu bezumownego
    korzystania z rzeczy, nie jest naprawieniem szkody wyrządzonej właścicielowi, lecz zapłatą
    za korzystanie z jego rzeczy, którą korzystający z rzeczy musiałby uiścić właścicielowi,
    gdyby to korzystanie oparte było na istniejącej podstawie prawnej; a więc tym co
    uzyskałby właściciel, gdyby rzecz oddał w odpłatne korzystanie na podstawie ważnego
    stosunku prawnego. W związku z powyższym, tak wypłacone świadczenie nie jest
    odszkodowaniem, do którego miałyby zastosowanie przepisy prawa cywilnego regulujące
    wysokość lub zasady ustalania roszczeń odszkodowawczych.
    Skoro zatem świadczenie (wynagrodzenie) z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy nie
    ma charakteru odszkodowawczego to na gruncie przepisów podatkowych nie może ono
    korzystać ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Co prawda ustawa podatkowa nie zawiera
    definicji szkody, czy odszkodowania, jednakże dokonując wykładni tych sformułowań nie
    należy odbiegać od rozumienia tych pojęć jakie zostały im nadane w systemie prawa
    cywilnego. Przedmiotowe świadczenie (wynagrodzenie) jako niesłużące naprawieniu
    szkody, nie ma charakteru odszkodowawczego, podobnie jak korzystanie z nieruchomości
    przez posiadacza nie oznacza wyrządzenia jej właścicielowi szkody tylko dlatego, że nie
    łączy ich ważny stosunek prawny. Również żaden z pozostałych punktów zamieszczonych
    w art. 21 ust. 1 tej ustawy (zawierającym katalog zwolnień przedmiotowych) nie zwalnia z
    opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodu w postaci
    otrzymanego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Ponadto od
    tego świadczenia także nie zaniechano poboru podatku.

    W związku z powyższym, należy stwierdzić, że otrzymane wynagrodzenie za bezumowne
    korzystanie z nieruchomości stanowi dla Pani przychód z innych źródeł, o którym mowa w
    art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, podlegający opodatkowaniu.
    Odnosząc się natomiast do kwestii opodatkowania odsetek od zasądzonych odszkodowań
    na wstępie należy wyjaśnić, że kwestię prawną odsetek reguluje art. 481 Kodeksu
    cywilnego.
    Zgodnie z art. 481 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
    § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może
      żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby
      opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe
      za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku
      Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest
      oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie
      według tej wyższej stopy.
    Ponadto zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania
    cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):
      Do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych
      obok roszczenia głównego.
    Analizując treść powyższych przepisów należy zauważyć, że nie można utożsamiać
    odsetek za zwłokę z odszkodowaniem. Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik
    opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny
    względem świadczenia głównego – są skutkiem niewykonania zobowiązań.
    Potwierdza to orzecznictwo sądów powszechnych, zgodnie z którym: „Roszczenie
    odsetkowe nie jest częścią składową roszczenia głównego, gdyż opiera się na odrębnym
    stanie faktycznym oraz odrębnej podstawie materialnoprawnej (por. uchwała SN z dnia 31
    stycznia 1994 r., sygn. akt III CZP 184/93, publ. OSNC 1994/7-8/155).
    W ujęciu kodeksowym odsetki stanowią więc świadczenie pieniężne, do którego może być
    zobowiązany dłużnik – najogólniej mówiąc – korzystający z cudzych pieniędzy. Chodzi tu
    zarówno o sytuację, gdy korzystanie z pieniędzy wierzyciela jest przedmiotem umowy (np.
    pożyczka oprocentowana, kredyt), jak i gdy nie jest ono objęte zgodą wierzyciela, w
    szczególności wynika z opóźnienia w zapłacie sumy pieniężnej przez dłużnika (zob. art.
    481 i art. 741 Kodeksu cywilnego), a także wówczas, gdy korzystanie z pieniędzy polega na
    poniesieniu przez wierzyciela wydatków w interesie dłużnika (zob. art. 742, art. 753 § 2,
    art. 842 Kodeksu cywilnego).
    Zasadniczo odsetki pełnią funkcję wynagrodzenia należnego wierzycielowi od dłużnika za
    korzystanie z pieniędzy, mogą jednak też mieć znaczenie waloryzacyjne oraz (w przypadku
    odsetek za opóźnienie) kompensacyjne i represyjne czy motywacyjne. Oczywistym jest
    więc, że odsetki stanowią trwałe przysporzenie w majątku podatnika, które mieści się w
    kategorii przychodu, który co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym
    od osób fizycznych.
    Powyższą tezę potwierdza analiza przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, z której wynika, że odsetki stanowią odrębną od należności głównej kategorię
    przychodu, która tylko w wyjątkowych przypadkach korzysta ze zwolnienia z
    opodatkowania.
    Zwolnienie od podatku dochodowego wypłacanych odsetek przysługuje tylko wówczas,
    gdy przepis ustawy wyraźnie o tym stanowi (konkretnie odnosi się do odsetek).
    Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość

    zwolnienia od podatku dochodowego. Jednakże takie zwolnienie przysługuje tylko
    wówczas, gdy przepis ww. ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.
    I tak, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od
    podatku dochodowego od osób fizycznych są:
    - pkt 52 – odsetki i kwoty rekompensat otrzymanych na podstawie przepisów ustawy z
      dnia 20 grudnia 1996 r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe (Dz. U.
      poz. 776);
    - pkt 95 – odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o
      których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1;
    - pkt 95a – odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia
      społecznego;
    - pkt 95b – odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających
      opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku;
    - pkt 119 – odsetki od papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz
      obligacji emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, w części
      odpowiadającej kwocie odsetek zapłaconych przy nabyciu tych papierów
      wartościowych od emitenta;
    - pkt 130 – odsetki lub dyskonto od obligacji emitowanych przez Skarb Państwa i
      oferowanych na rynkach zagranicznych oraz dochody z odpłatnego zbycia tych
      obligacji uzyskane przez osoby fizyczne, o których mowa w art. 3 ust. 2a;
    - pkt 130a – odsetki lub dyskonto od listów zastawnych uzyskane przez osoby fizyczne, o
      których mowa w art. 3 ust. 2a;
    - pkt 130b – odsetki lub dyskonto od obligacji emitowanych przez Bank Gospodarstwa
      Krajowego i oferowanych na rynkach zagranicznych, przeznaczonych na finansowanie
      ustawowych celów działalności Banku Gospodarstwa Krajowego, dotyczących
      wspierania polityki gospodarczej Rady Ministrów, realizacji rządowych programów
      społeczno-gospodarczych oraz programów samorządności lokalnej i rozwoju
      regionalnego, oraz dochody z odpłatnego zbycia tych obligacji, uzyskane przez
      podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a.
    Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy, wolne od podatku są odsetki z tytułu
    nieterminowej wypłaty należności, która:
    - nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym,
    - jest wolna od podatku dochodowego lub
    - nie rodzi obowiązku zapłaty podatku w związku z zaniechaniem jego poboru w drodze
      rozporządzenia Ministra Finansów.
    Wprowadzając ww. przepis ustawodawca uregulował jednoznacznie kwestię
    opodatkowania odsetek od nieterminowej wypłaty należności zwolnionych z
    opodatkowania.
    Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawiony opis stanu
    faktycznego należy stwierdzić, że odsetki ustawowe od przedmiotowego świadczenia
    (wynagrodzenia) z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, zasądzone na Pani
    rzecz wyrokiem sądowym, nie podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób
    fizycznych, ponieważ przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy takiego zwolnienia nie
    przewiduje.
    Jednocześnie wskazać należy, że stosownie do zacytowanego przepisu art. 21 ust. 1 pkt
    95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnieniu podlegać mogą

    odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności, która nie podlega opodatkowaniu
    podatkiem dochodowym, jest wolna od podatku dochodowego, bądź nie rodzi obowiązku
    zapłaty podatku w związku z zaniechaniem jego poboru w drodze rozporządzenia Ministra
    Finansów. W przedmiotowej sprawie skoro przyznane Pani świadczenie (wynagrodzenie) z
    tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości nie korzysta ze zwolnienia od
    opodatkowania podatkiem dochodowym, to odsetki ustawowe od ww. świadczenia nie
    korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy.
    Podsumowując, w świetle przedstawionego stanu faktycznego oraz powołanych wyżej
    przepisów prawa należy stwierdzić, że otrzymana na podstawie wyroku sądowego kwota
    stanowiąca zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości wraz z ustawowymi
    odsetkami za zwłokę od tego świadczenia nie korzysta ze zwolnienia od podatku na
    podstawie wskazanego we wniosku art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych, a także pozostałych zwolnień przedmiotowych tej ustawy. Otrzymana
    kwota wraz z odsetkami za zwłokę stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w
    art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu
    podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych (według skali
    podatkowej), który należy wykazać w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym
    nastąpiła wypłata tego świadczenia wraz z odsetkami za zwłokę.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego
    obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa
    podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy
    kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub
    zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania
    dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu
    wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego
    materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem
    interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja
    podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą
    postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie
    jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę
    ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek
    udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on
    dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego,
    ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w ... . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.