Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-2.4011.226.2023.2.WS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-05-19
Teza: Koszty uzyskania przychodów
Słowa kluczowe: koszt-koszty uzyskania przychodów; wartość-wartość początkowa; środek-środek trwały
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
====================================================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

\- prawidłowe – w części dotyczącej możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów spłat dokonanych na rzecz sióstr,

\- nieprawidłowe – w części dotyczącej ustalenia wartości początkowej środków trwałych.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

Dnia 16 marca 2023 r. wpłynął Pana wniosek z 16 marca 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 10 maja 2023 r. (wpływ 10 maja 2023 r.). Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

W dniu 30 stycznia 2023 r. zgodnie z postanowieniem Sądu otrzymał Pan wszystkie składniki ruchome nabyte z przedsiębiorstwa w spadku po Pana ojcu z obowiązkiem spłaty sióstr w 4 ratach.

Z firmy w spadku zostanie wystawiona faktura VAT na sprzedaż wszystkich składników ruchomych (są to samochody ciężarowe) na nowopowstałą jednoosobową działalność gospodarczą, której jest Pan właścicielem.

W uzupełnieniu wniosku udzielił Pan odpowiedzi na następujące pytania:

_Jaki jest zakres prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej?_

Działalność gospodarcza prowadzona jest w zakresie sprzedaży węgla i paliw pochodnych.

_Czy zakres nowopowstałej Pana działalności gospodarczej stanowi kontynuację działalności prowadzonej przez Pana ojca?_

Nowopowstała działalność jest kontynuacją prowadzonej przez ojca działalności w zakresie sprzedaży węgla.

_Jaką formę opodatkowania działalności gospodarczej Pan wybrał?_

Działalność opodatkowana jest podatkiem liniowym.

_Jaki jest związek poniesionych przez Pana wydatków na nabycie składników ruchomych (samochodów ciężarowych) z osiąganymi przez Pana przychodami z działalności gospodarczej lub z zachowaniem albo zabezpieczeniem tego źródła przychodów?_

Nabyte samochody ciężarowe są dzierżawione innej spółce na podstawie umowy dzierżawy, która świadczy dla Pana również usługi transportowe.

_Czy wydatki na nabycie składników ruchomych (samochodów ciężarowych) z przedsiębiorstwa w spadku na Pana firmę zostały/zostaną przez Pana faktycznie poniesione – czy spłata sióstr jest ekwiwalentem ceny zakupu tych składników?_

Wydatki na nabycie samochodów ciężarowych zostały poniesione – przelew z konta firmowego.

_Kto (jaki podmiot) wystawił/wystawi fakturę VAT na sprzedaż składników ruchomych (samochodów ciężarowych) z przedsiębiorstwa w spadku na Pana firmę?_

Fakturę sprzedaży wystawiła firma w spadku.

_Jakie dokładnie zapisy odnośnie nabytych składników majątku oraz spłaty Pana sióstr zawiera postanowienie sądu rejonowego?_

Na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu została sporządzona umowa częściowego działu spadku i zniesienia współwłasności, w której nabywa Pan na wyłączną własność pojazdy bez spłat na rzecz Pana mamy oraz z obowiązkiem spłat po 1/8 wartości dla każdej z sióstr.

_Czy składniki ruchome (samochody ciężarowe) przypadły w spadku wyłącznie Pana siostrom, czy również Panu?_

Samochody ciężarowe przypadły w spadku mojej mamie w połowie natomiast druga połowa składników na Pana mamę, 2 siostry i na Pana. Czyli Pana udział w spadku wynosił 1/8.

_Jeśli składniki ruchome (samochody ciężarowe) przypadły w spadku również Panu, to czy faktura sprzedażowa obejmuje/będzie obejmować całość kwoty odpowiadającej pełnej wartości tych składników, czy tylko część kwoty odpowiadającą wartości rat, które jest Pan zobowiązany spłacić na rzecz sióstr?_

Faktura sprzedaży obejmuje całość kwoty odpowiadającej pełnej wartości tych składników.

### Pytanie

Czy w związku z powyższym jest możliwość zaliczenia w ciężar kosztów w nowopowstałej działalności kwot poniesionych na spłatę sióstr (spłat dokonał Pan na konta bankowe sióstr). Jeśli tak, to jak ustalić wartość początkową samochodów?

Powyższe pytanie wynika z uzupełnienia wniosku.

### Pana stanowisko w sprawie

Według Pana oceny może Pan zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wartość spłat dla Pana sióstr w związku z nabyciem spadku i jego działu. Wprowadza Pan do ewidencji środków trwałych poszczególne samochody ciężarowe. Jako wartość początkową ustala Pan kwotę 2/8 wartości – dokładnie tyle, ile zapłacił Pan siostrom zgodnie z postanowieniem sądu i umową działu spadku. Jeśli wartość pojazdu przekroczy 10 tys. zł, podlegać będzie amortyzacji. Jeśli tej wartości nie przekroczy, kwota zaliczona będzie w koszty w całości.

Powyższe stanowisko wynika z uzupełnienia wniosku.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest:

\- prawidłowe – w części dotyczącej możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów spłat dokonanych na rzecz sióstr,

\- nieprawidłowe – w części dotyczącej ustalenia wartości początkowej środków trwałych.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Przepisy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170; dalej: ustawa o zarządzie sukcesyjnym) wprowadziły specyficzny rodzaj podatnika, jaki stanowi przedsiębiorstwo w spadku.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.

Z treści wniosku wynika, że 30 stycznia 2023 r. otrzymał Pan wszystkie składniki ruchome (samochody ciężarowe) nabyte z przedsiębiorstwa w spadku po Pana ojcu z obowiązkiem spłaty sióstr w 4 ratach. Firma w spadku wystawiła fakturę dotyczącą sprzedaży samochodów ciężarowych. Na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu została sporządzona umowa częściowego działu spadku i zniesienia współwłasności, w której nabywa Pan na wyłączną własność pojazdy bez spłat na rzecz Pana mamy oraz z obowiązkiem spłat po 1/8 wartości dla każdej z sióstr. Samochody ciężarowe przypadły w spadku Pana mamie w połowie, natomiast druga połowa składników na Pana mamę, 2 siostry i na Pana. Czyli Pana udział w spadku wynosił 1/8.

Pana wątpliwości dotyczą możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów w Pana działalności kwot poniesionych na spłatę sióstr i w związku z tym ustalenia wartości początkowej samochodów.

W myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.):

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Oznacza to, że podatnik ma prawo do odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem że nie zostały one wymienione w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na możliwość powstania przychodów (w tym zachowania lub zabezpieczenia przychodów). Przepis ten wskazuje, że między kosztem podatkowym oraz przychodami podatnika musi wystąpić związek przyczynowo-skutkowy.

Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży węgla i paliw pochodnych. Działalność opodatkowana jest podatkiem liniowym. Nabyte przez Pana samochody ciężarowe są dzierżawione innej spółce na podstawie umowy dzierżawy, która świadczy dla Pana również usługi transportowe.

Zatem nabycie przez Pana samochodów ciężarowych ma związek z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą.

W myśl art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o, z uwzględnieniem art. 23. (…)

Stosownie do art. 22a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,

2) maszyny, urządzenia i środki transportu,

3) inne przedmioty

– o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi.

Na podstawie art. 22d ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Podatnicy mogą nie dokonywać odpisów amortyzacyjnych od składników majątku, o których mowa w art. 22a i 22b, których wartość początkowa, określona zgodnie z art. 22g, nie przekracza 10 000 zł; wydatki poniesione na ich nabycie stanowią wówczas koszty uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania.

W myśl art. 22d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Składniki majątku, o których mowa w art. 22a-22c, z wyłączeniem składników wymienionych w ust. 1, wprowadza się do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n, najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Późniejszy termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 4.

Przepisy art. 22g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazują sposoby ustalenia wartości początkowej środków trwałych, które uzależnione są od tego, w jaki sposób nastąpiło nabycie danego środka.

Zgodnie z art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.):

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Natomiast na podstawie art. 925 Kodeksu cywilnego:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

W myśl art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:

Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

Zatem prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.

Zgodnie z art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego:

Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

Natomiast zgodnie z art. 210 Kodeksu cywilnego:

Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. (…)

Na podstawie art. 211 Kodeksu cywilnego:

Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.

W myśl natomiast art. 212 § 2 Kodeksu cywilnego:

Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

Zatem jednym ze sposobów zniesienia współwłasności jest przyznanie wspólnej rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych. Oznacza to, że osoby, które otrzymują spłaty w zamian za udziały we współwłasności, zbywają swoje udziały w rzeczy odpłatnie. Natomiast osoba, na której ciąży obowiązek spłaty, nabywa udziały w rzeczy odpłatnie.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że nabył Pan składniki majątku (samochody ciężarowe) w następujący sposób:

\- w drodze spadku po zmarłym ojcu,

\- nieodpłatnie w drodze działu spadku i zniesienia współwłasności (brak obowiązku spłaty na rzecz matki),

\- odpłatnie w drodze działu spadku i zniesienia współwłasności (obowiązek spłaty na rzecz sióstr).

Zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-18, uważa się w razie odpłatnego nabycia – cenę ich nabycia, a jeżeli były używane przez podatnika przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i nie były wcześniej amortyzowane – cenę ich nabycia, nie wyższą jednak od ich wartości rynkowej.

Natomiast w myśl art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-18, uważa się w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób – wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości.

Na podstawie art. 22g ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku.

Odnosząc się zatem do sposobu ustalenia wartości początkowej środków trwałych (samochodów ciężarowych) należy wskazać, że wartość początkową poszczególnych środków trwałych powinien Pan określić w zróżnicowany sposób:

· w części, w której środki trwałe zostały nabyte przez Pana w spadku po ojcu – zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. w wartości rynkowej poszczególnych środków trwałych z dnia nabycia spadku (data śmierci spadkodawcy),

· w części, w której środki trwałe zostały nabyte przez Pana wskutek nieodpłatnego działu spadku – zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. w wartości rynkowej poszczególnych środków trwałych z dnia dokonania działu spadku,

· w części, w której środki trwałe zostały nabyte przez Pana wskutek odpłatnego działu spadku – zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. w wysokości ceny ich nabycia (spłat dokonanych na rzecz sióstr).

**Reasumując – kwoty poniesione przez Pana na spłatę sióstr może Pan zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów Pana działalności gospodarczej. Jeśli wartość poszczególnych składników majątku nie przekracza 10 000 zł, wydatki te może Pan zaliczyć bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania. Jeśli jednak ich wartość przekracza 10 000 zł, koszty te może Pan rozliczyć jedynie poprzez odpisy amortyzacyjne.**

**W tym wypadku wartość początkową poszczególnych środków trwałych powinien Pan określić w następujący sposób:**

· **w części, w której środki trwałe zostały nabyte przez Pana w spadku po ojcu – zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. w wartości rynkowej poszczególnych środków trwałych z dnia nabycia spadku (data śmierci spadkodawcy),**

· **w części, w której środki trwałe zostały nabyte przez Pana wskutek nieodpłatnego działu spadku – zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. w wartości rynkowej** **poszczególnych** **środków trwałych z dnia dokonania działu spadku,**

· **w części, w której środki trwałe zostały nabyte przez Pana wskutek odpłatnego działu spadku – zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. w wysokości ceny ich nabycia (spłat dokonanych na rzecz sióstr).**

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).