Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL3.4012.770.2024.2.NS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-11
Teza: Nieuznanie Wnioskodawcy za podatnika podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży działek niezabudowanych.
Słowa kluczowe: działki; grunty-grunt niezabudowany; małżonkowie-majątek wspólny małżonków; podatnik; sprzedaż
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności niepodlegające opodatkowaniu; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Dostawa towarów; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2-pkt 22; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2-pkt 6; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 2

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
    Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
    25 listopada 2024 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 21 listopada 2024 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie
    nieuznania Państwa za podatników podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży działek
    niezabudowanych.
    Uzupełnili go Państwo pismem sygnowanym datą 28 lutego 2025 r. (wpływ 30 stycznia
    2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
    Treść wniosku wspólnego jest następująca:
    Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
    1. Zainteresowany będący stroną postępowania:
      (...)
    2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
      (...)

## Opis zdarzenia przyszłego

Chce Pan sprzedać razem z małżonką – wspólność ustawową majątkową małżeńską
                                    2  2działki w miejscowości (...), nr geodezyjny 1/5 o pow. (...) m i działkę nr 1/6 o pow. (...) m.
    Działki są budowlane, niezabudowane.
                                            2Nabył ją Pan razem z żoną (...) jako gospodarstwo rolne, wtedy pow. (...) m – (...)
    października 1986 r. od Pana rodziców, w zamian za dożywotnią, bezpłatną służebność
    mieszkania oraz użytkowania nieruchomości na rzecz rodziców (...) – przeniesienie
    własności gospodarstwa rolnego nastąpiło nieodpłatnie, wtedy nr działki 2, która po
    odnowieniu ewid. gruntów zyskała nr 1.
    Działka nr 1 została podzielona na działki nr:
              2- 1/1 o pow. (...) m,
              2- 1/2 o pow. (...) m.
    Na podstawie ostatecznej decyzji Wójta Gminy (...) października 2019 r. wszyscy
    współwłaściciele nieruchomości w tym Państwo, wnieśli o podział działki nr 1/1 i (...)
    sierpnia 2023 r. uzyskali Państwo zatwierdzenie podziału działki na 1/5 i 1/6, każda po (...)

    2  2  2m, będące Państwa własnością i na 1/3 o pow. (...) m gdzie stoi dom, 1/4 o pow. (...) m, 1
            2/8 o pow. (...) m na teren pod drogi publiczne lub linie kolejowe.
    Aktualnie chcą Państwo sprzedać działki nr 1/5 i 1/6, najpierw jedną, a następnie drugą.
    (...).
    Ponadto, pismem sygnowanym datą 28 lutego 2025 r. (wpływ 30 stycznia 2025 r.)
    uzupełnili Państwo opis sprawy, udzielając odpowiedzi na poniższe pytania:
    1. Czy nabycie przez Pana oraz Pana żonę działki nr 2, która po odnowieniu ewidencji
      gruntów zyskała nr 1, w drodze Przeniesienia Własności Gospodarstwa Rolnego
      zostało dokonane w drodze czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od
      towarów i usług (należy jednoznacznie określić, czy była to czynność opodatkowana, tj.
      czy został naliczony podatek VAT, czy zwolniona)?
      Odp.: Oświadcza Pan, że nabycie przez Pana działki nr 2, która po odnowieniu
      ewidencji gruntów zyskała nr 1, w drodze Przeniesienia Własności Gospodarstwa
      Rolnego zostało dokonane w drodze czynności niepodlegającej opodatkowaniu
      podatkiem od towarów, tj. nie został naliczony podatek VAT, ponieważ czynność ta
      była dokonana nieodpłatnie na Pana rzecz w zamian za ustanowienie na rzecz Pana
      rodziców: (...) bezpłatnej służebności mieszkania w jednym pokoju, kuchni i
      przynależności w budynku mieszkalnym, znajdującym się w wymienionej
      nieruchomości z wolnym światłem, opałem i wodą oraz użytkowanie nieruchomości, z
                                                2tym że wykonanie tego użytkowania ograniczyło się do ziemi o obszarze (...) m.
      Oświadcza Pan, że nabycie przez Pana małżonkę działki nr 2, która po odnowieniu
      ewidencji gruntów zyskała nr 1, w drodze Przeniesienia Własności Gospodarstwa
      Rolnego zostało dokonane w drodze czynności niepodlegającej opodatkowaniu
      podatkiem od towarów, tj. nie został naliczony podatek VAT, ponieważ czynność ta
      była dokonana nieodpłatnie na rzecz Pana małżonki w zamian za ustanowienie na
      rzecz Pana rodziców: (...) bezpłatnej służebności mieszkania w jednym pokoju, kuchni i
      przynależności w budynku mieszkalnym, znajdującym się w wymienionej
      nieruchomości z wolnym światłem, opałem i wodą oraz użytkowanie nieruchomości, z
                                                2tym że wykonanie tego użytkowania ograniczyło się do ziemi o obszarze (...) m.
    2. Czy przy nabyciu działki nr 2, która po odnowieniu ewidencji gruntów zyskała nr 1,
      przysługiwało Panu i Pana żonie prawo do odliczenia podatku naliczonego?
      Odp.: Oświadcza Pan, że przy nabyciu przez Pana działki nr 2, która po odnowieniu
      ewidencji gruntów zyskała nr 1 nie było odliczenia podatku naliczonego, bo podatku
      od towarów i usług nie było.
      Oświadcza Pan, że przy nabyciu przez Pana małżonkę działki nr 2, która po
      odnowieniu ewidencji gruntów zyskała nr 1 nie było odliczenia podatku naliczonego,
      bo podatku od towarów i usług nie było.
    3. Czy był/jest Pan i/lub Pana żona czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od
      towarów i usług? Jeśli tak, to od kiedy i z tytułu prowadzenia jakiej dokładnie
      działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004
      r. o podatku od towarów i usług, (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm., zwanej dalej
      „ustawą”)? Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla Pana i Pana żony.
      Odp.: Oświadcza Pan, że nie był Pan i nie jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem
      podatku od towarów i usług, reszta informacji jest zbędna.
      Oświadcza Pan, że Pana małżonka nie była i nie jest czynnym, zarejestrowanym
      podatnikiem podatku od towarów i usług, reszta informacji jest zbędna.
    4. Czy prowadził/prowadzi/będzie prowadził Pan i/lub Pana żona działalność
      gospodarczą? Jeśli tak, proszę wskazać w jakim okresie lub okresach i w jakim zakresie.
      Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla Pana i Pana żony.

      Odp.: Oświadcza Pan, że nie prowadził, nie prowadzi i nie będzie prowadzić
      działalności gospodarczej, reszta informacji jest zbędna.
      Oświadcza Pan, że Pana małżonka nie prowadziła, nie prowadzi i nie będzie prowadzić
      działalności gospodarczej, reszta informacji jest zbędna.
    5. Czy prowadził/prowadzi/będzie prowadził Pan i/lub Pana żona działalność gospodarczą
      w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym
      charakterze? Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla Pana i Pana żony.
      Odp.: Oświadcza Pan, że nie prowadził, nie prowadzi i nie będzie prowadzić
      działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich, reszta informacji jest
      zbędna.
      Oświadcza Pan, że Pana małżonka nie prowadziła, nie prowadzi i nie będzie prowadzić
      działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich, reszta informacji jest
      zbędna.
    6. Czy posiadał/posiada/będzie posiadał Pan i/lub Pana żona status rolnika ryczałtowego
      w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy, czyli rolnika dokonującego dostawy produktów
      rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na
      podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie
      odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych? Jeżeli tak, to proszę
      wskazać, w jakim okresie. Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla Pana i Pana żony.
      Odp.: Oświadcza Pan, że nie posiadał, nie posiada i nie będzie posiadał statusu rolnika
      ryczałtowego w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy, czyli rolnika dokonującego dostawy
      produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od
      podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy, reszta informacji jest zbędna.
      Oświadcza Pan, że Pana małżonka nie posiadała, nie posiada i nie będzie posiadać
      statusu rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy, czyli rolnika
      dokonującego dostawy produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze,
      korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy,
      reszta informacji jest zbędna.
    7. Czy na moment sprzedaży dla działek nr 1/5 i 1/6, będących przedmiotem sprzedaży
      będzie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego? Jeżeli tak, to
      jakie będzie przeznaczenie działek według planu? Czy zgodnie z planem będzie
      dopuszczalna jakakolwiek zabudowa przedmiotowych działek budynkami/budowlami?
      Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla każdej działki będącej przedmiotem
      sprzedaży.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż działki nr 1/5 i 1/6, będące przedmiotem sprzedaży, na
      moment sprzedaży objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego
      i są oznaczone w planie jako 14MN pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki, iż działki nr 1/5 i 1/6 na moment sprzedaży
      objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i są oznaczone w
      planie jako 14MN pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.
    8. Kto wystąpił/wystąpi o uchwalanie ww. miejscowego planu zagospodarowania
      przestrzennego dla działek nr 1/5 i 1/6, będących przedmiotem sprzedaży?
      Odp.: Oświadcza Pan, iż o uchwalenie ww. MPZP dla działek nr 1/5 i 1/6, będących
      przedmiotem sprzedaży, wystąpiła Rada Gminy.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki – (...), iż o uchwalenie ww. MPZP dla działek
      nr 1/5 i 1/6, będących przedmiotem sprzedaży, wystąpiła Rada Gminy.
    9. Jeśli brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to czy na
      moment sprzedaży dla działek nr 1/5 i 1/6, będących przedmiotem sprzedaży, będzie
      wydana decyzja o warunkach zabudowy, jeśli tak, to należy wskazać jakiej zabudowy

      dotyczy oraz z czyjej inicjatywy została/zostanie wydana? Odpowiedzi należy udzielić
      odrębnie dla każdej działki będącej przedmiotem sprzedaży.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż odpowiedź na to pytanie jest bezzasadna, bo nie była wydana
      decyzja o warunkach zabudowy dla działek nr 1/5 i 1/6, będących przedmiotem
      sprzedaży.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki – (...), iż odpowiedź na to pytanie jest
      bezzasadna, bo nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy dla działek nr 1/5 i 1
      /6, będących przedmiotem sprzedaży.
    10. Czy działki nr 1/5 i 1/6, będące przedmiotem sprzedaży były/są/będą wykorzystywane
      przez Pana i/lub Pana żonę w działalności rolniczej, o której mowa w art. 2 pkt 15
      ustawy? Jeżeli, tak to proszę wskazać przez kogo?
      Odp.: Oświadcza Pan, iż działki nr 1/5 i 1/6, będące przedmiotem sprzedaży, nie były,
      nie są i nie będą wykorzystywane przez Pana w działalności rolniczej, o której mowa w
      art. 2 pkt 15 ustawy.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki – (...), iż działki 1/5 i 1/6 będące
      przedmiotem sprzedaży nie były, nie są i nie będą wykorzystywane przez Pana
      małżonkę w działalności rolniczej, o której mowa w art. 2 pkt 15 ustawy.
    11. Czy z tytułu prowadzenia ww. działalności rolniczej Pan lub Pana żona było/jest/będzie
      zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług? Jeżeli, tak to
      proszę wskazać przez kogo.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż nie był, nie jest i nie będzie zarejestrowanym, czynnym
      podatnikiem podatku od towarów i usług, reszta informacji jest zbędna.
      Oświadcza Pan, iż Pana małżonka nie była, nie jest i nie będzie czynnym podatnikiem
      podatku od towarów i usług, reszta informacji jest zbędna.
    12. Czy z działek nr 1/5 i 1/6, będących przedmiotem sprzedaży były/są/będą sprzedawane
      płody rolne opodatkowane podatkiem od towarów i usług? Czy też produkty rolne były
      wykorzystywane na własne potrzeby? Jeżeli, tak to proszę wskazać przez kogo.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż z działek nr 1/5 i 1/6, będących przedmiotem sprzedaży,
      pojedynczo czy osobno nie były, nie są i nie będą sprzedawane płody rolne
      opodatkowane podatkiem od towarów i usług, natomiast płody rolne były hodowane
      przez Pana i Pana małżonkę na własne osobiste potrzeby.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki – (...), iż z działek nr 1/5 i 1/6, będących
      przedmiotem sprzedaży, pojedynczo czy osobno, nie były, nie są i nie będą
      sprzedawane płody rolne opodatkowane podatkiem od towarów i usług, natomiast
      płody rolne były hodowane przez Panią i Pani małżonka na własne osobiste potrzeby.
    13. W jaki konkretnie sposób działki nr 1/5 i 1/6, będące przedmiotem sprzedaży były/są
      /będą przez Pana i Pana żonę wykorzystywane od chwili wejścia w ich posiadanie do
      chwili sprzedaży, tj. do jakich czynności (zwolnionych, opodatkowanych,
      niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług) i przez jaki okres
      Pan i Pana żona wykorzystywali ww. działki? Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla
      Pana i Pana żony oraz odrębnie dla każdej działki będącej przedmiotem sprzedaży.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż działki nr 1/5 i 1/6, będące przedmiotem sprzedaży,
      pojedynczo czy osobno nie były, nie są i nie będą sprzedawane od chwili wejścia w ich
      posiadanie do chwili sprzedaży, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów
      i usług, ponadto ww. działki wykorzystywał Pan na hodowlę płodów rolnych na
      potrzeby własne Pana rodziny od lat 90-tych do 2000 r.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki – (...), iż działki 1/5 i 1/6, będące
      przedmiotem sprzedaży, pojedynczo czy osobno nie były, nie są i nie będą
      sprzedawane od chwili wejścia w ich posiadanie do chwili sprzedaży, nie podlegają

      opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponadto ww. działki wykorzystywała
      Pana żona wraz z Panem na hodowlę płodów rolnych na potrzeby własne waszej
      rodziny od lat 90-tych do 2000 r.
    14. Czy działki nr 1/5 i 1/6, będące przedmiotem sprzedaży były/są/będą wykorzystywane
      przez Pana i/lub Pana żonę (przez cały okres ich posiadania, tj. od momentu ich
      nabycia do momentu planowanej dostawy) na cele prywatne (osobiste)? Jeżeli tak, to
      proszę wskazać, jakie konkretnie cele prywatne zaspokajały i w jakim okresie?
      Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla Pana i Pana żony oraz odrębnie dla każdej
      działki będącej przedmiotem sprzedaży.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż działki nr 1/5 i 1/6 były przez Pana wykorzystywane w ww.
      terminie, opisanym w pkt 13, na cele osobiste do hodowli płodów rolnych na Państwa
      potrzeby – cel prywatny: hodowla zdrowej żywności dla Pana i Pana małżonki.
      Natomiast aktualnie i w przyszłości cel działek to wizualny: cieszy oko ładny krajobraz.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki – (...), iż działki nr 1/5 i 1/6 były przez Panią
      wykorzystywane w ww. terminie, opisanym w pkt 13, na cele osobiste do hodowli
      płodów rolnych na Państwa potrzeby – cel prywatny: hodowla zdrowej żywności dla
      Pana i Pana małżonki.
      Natomiast aktualnie i w przyszłości cel działek to wizualny: cieszy oko ładny krajobraz.
    15. Czy działki nr 1/5 i 1/6, będące przedmiotem sprzedaży były/są/będą oddawane przez
      Pana i/lub Pana żonę w najem, dzierżawę lub do używania na podstawie innych umów?
      Jeżeli tak, to dodatkowo, proszę wskazać:
      - czy udostępniał/udostępnia/będzie udostępniał Pan i/lub Pana żona ww. działki
        odpłatnie czy bezpłatnie?
      - kto był/jest/będzie stroną umowy?
      - kto uzyskiwał/uzyskuje/będzie uzyskiwał korzyści z czynszu z tytułu dzierżawy
        /wynajmu ww. działek?
      - czy wystąpił podatek należny z tytułu umowy wynajmu/dzierżawy? Jeśli tak:
      a) kto rozliczał/rozlicza podatek należny z tytułu wynajmu/dzierżawy ww. działek? Gdy
        podatek należny z tytułu wynajmu/dzierżawy nie był/nie jest rozliczany, proszę
        wskazać, z jakiego powodu ten podatek nie był/nie jest rozliczany?
      b) kto i w jaki sposób dokumentował umowę? Czy czynsz z tytułu dzierżawy/wynajmu
        działek był/jest dokumentowany fakturami VAT? Jeśli tak, to kto wystawiał
        /wystawia faktury?
      Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla każdej działki będącej przedmiotem
    sprzedaży.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż działki nr 1/5 i 1/6, będące przedmiotem sprzedaży,
      pojedynczo czy osobno nie były, nie są i nie będą oddane przez Pana w najem,
      dzierżawę lub do używania na podstawie innych umów. Reszta informacji jest zbędna.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki, iż działki 1/5 i 1/6 będące przedmiotem,
      sprzedaży pojedynczo czy osobno nie były, nie są i nie będą oddane przez Panią w
      najem, dzierżawę lub do używania na podstawie innych umów. Reszta informacji jest
      zbędna.
    16. Czy zawarł/zawrze Pan i Pana żona przedwstępną umowę sprzedaży z nabywcą
      zainteresowanym nabyciem działek nr 1/5 i 1/6, będących przedmiotem sprzedaży?
      Jeżeli tak, to dodatkowo proszę wskazać:

      a) jakie warunki zawiera/będzie zawierała umowa przedwstępna sprzedaży, zawarta z
        nabywcą, które należy spełnić, aby doszło do zawarcia ostatecznej umowy
        sprzedaży? Proszę o szczegółowe opisanie, jakie postanowienia dotyczące
        planowanej transakcji sprzedaży działek wynikają/będą wynikać z zawartej umowy
        przedwstępnej (np. uzyskanie zgód, pozwoleń, opinii, decyzji itp.).
      b) jakie prawa i obowiązki wynikające z postanowień umowy przedwstępnej ciążą na
        Panu i Pana żonie, a jakie na stronie kupującej? Proszę o szczegółowe opisanie.
      c) czy po zawarciu ww. umowy przedwstępnej strona kupująca na nieruchomości
        dokonuje/będzie dokonywała inwestycji infrastrukturalnych, które zwiększą jej
        atrakcyjność, jak np. uzbrojenie terenu w media, ogrodzenie? Jeżeli tak, to proszę o
        szczegółowe opisanie?
      d) czy nabywca poniesie/będzie ponosił jakiekolwiek nakłady finansowe związane z
        ww. działkami od momentu podpisania umowy przedwstępnej do zawarcia
        umowy finalnej?
      Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla każdej działki będącej przedmiotem
      sprzedaży.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż na działki nr 1/5 i 1/6 nie zawierał Pan przedwstępnej umowy
      sprzedaży z nabywcą zainteresowanym nabyciem działek będących przedmiotem
      sprzedaży. Reszta informacji jest zbędna.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki, iż na działki nr 1/5 i 1/6 nie zawierała Pani
      przedwstępnej umowy sprzedaży z nabywcą zainteresowanym nabyciem działek
      będących przedmiotem sprzedaży. Reszta informacji jest zbędna.
    17. Czy w ramach ww. umowy przedwstępnej Kupującemu zostanie/zostało udzielone
      pełnomocnictwo lub jakiekolwiek inne umocowanie prawne do działania w Pana i
      Pana żony imieniu, w związku z uzyskaniem przez nabywcę działek nr 1/5 i 1/6 zgód i
      uzgodnień związanych z ich nabyciem? Jeśli tak, proszę wskazać zakres
      pełnomocnictwa (np. występowanie przed organami administracji publicznej,
      podejmowanie działań faktycznych i prawnych, niezbędnych do uzyskania decyzji i
      pozwoleń, składanie wniosków, odbiór decyzji i postanowień itp.). Odpowiedzi należy
      udzielić odrębnie dla każdej działki będącej przedmiotem sprzedaży.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż jeśli w przyszłości dojedzie do podpisania umowy
      przedwstępnej w związku z planowaną sprzedażą działek nr 1/5 i 1/6, a sprzedaż
      nastąpi pojedynczo czy osobno, nie udzieli Pan ani Pana małżonka przyszłemu
      Kupującemu pełnomocnictwa lub jakiegokolwiek umocowania prawnego do działania
      w imieniu Pana czy Pana żony w kwestii zgód i uzgodnień związanych z nabyciem.
      Reszta pytania jest zbędna.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki, iż jeśli w przyszłości dojedzie do podpisania
      umowy przedwstępnej w związku z planowaną sprzedażą działek nr 1/5 i 1/6, a
      sprzedaż nastąpi pojedynczo czy osobno, nie udzieli ani Pana małżonka, ani Pan
      przyszłemu Kupującemu pełnomocnictwa lub jakiegokolwiek umocowania prawnego
      do działania w imieniu Pana czy Pana żony w kwestii zgód i uzgodnień związanych z
      nabyciem. Reszta pytania jest zbędna.
    18. Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie jest pozytywna, to proszę udzielić informacji, czy
      wykonywane przez Kupującego (jako pełnomocnika) czynności na działkach nr 1/5 i 1
      /6, były/są/będą wykonywane na rzecz i w imieniu Pana i Pana żony, i jakie to były/są
      czynności? Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla każdej działki będącej
      przedmiotem sprzedaży.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż odpowiedź na to pytanie jest zbędna.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki, iż odpowiedź na to pytanie jest zbędna.

    19. Czy posiada Pan i/lub Pana żona inne nieruchomości (działki)? Jeśli tak, proszę podać
      ile nieruchomości (działek), jakiego rodzaju i wskazać odrębnie dla każdej z tych
      nieruchomości (działki):
      a) kiedy (data), w jaki sposób i w jakim celu nabył Pan i/lub Pana żona tę nieruchomość
        (działkę)?
      b) w jaki sposób wykorzystywał i wykorzystuje Pan i/lub Pana żona tę nieruchomość
        (działkę)?
      c) czy nieruchomość (działka) była/jest niezabudowana czy zabudowana? Jeśli jest
        zabudowana – czy zabudowa ma charakter mieszkalny, czy użytkowy?
      d) czy zamierza Pan i/lub Pana żona sprzedać pozostałe nieruchomości (działki)?
      Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla Pana i Pana żony.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż posiada Pan wraz z małżonką parter domu o f. mieszkalnej, o
              2pow. ok. (...) m, który posadowiony jest na działce budowlanej, wraz z garażem 1
      stanowiskowym i budynkiem gospodarczym, który wykorzystuje Pan na własny użytek:
      a) Oświadcza Pan, że ww. nieruchomość nabył Pan wraz z małżonką od Pana rodziców
        (...) października 1986 r.: (...), umową przekazania gospodarstwa rolnego,
        nieodpłatnie, w zamian za bezpłatną służebność mieszkania i używanie
        nieruchomości na rzecz (...).
      b) Oświadcza Pan, że wykorzystywał i aktualnie wykorzystuje Pan ww. działki do
        hodowli płodów rolnych.
      c) Oświadcza Pan, iż ww. działki są niezabudowane.
      d) Oświadcza Pan, iż zamierza sprzedać działkę nr 1/5, a działkę nr 1/6 zamierza Pan
        sprzedać w późniejszym terminie, najpóźniej po 6 miesiącach – 2 latach od
        sprzedaży działki nr 1/5 lub przemiennie najpierw działkę nr 1/6, a po niej działkę nr
        1/5.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki, iż posiada Pani wraz z małżonkiem parter
                            2domu o f. mieszkalnej, o pow. ok. (...) m, który posadowiony jest na działce
      budowlanej wraz z garażem 1 stanowiskowym i budynkiem gospodarczym, który
      wykorzystuje Pani na własny użytek:
      a) Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki, że ww. nieruchomość nabyła Pani wraz z
        mężem od jego rodziców (...) października 1986 r.: (...), umową przekazania
        gospodarstwa rolnego, nieodpłatnie, w zamian za bezpłatną służebność mieszkania
        i używanie nieruchomości na rzecz (...).
      b) Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki, że wykorzystywała i aktualnie
        wykorzystuje Pani ww. działki do hodowli płodów rolnych.
      c) Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki iż ww. działki są niezabudowane.
      d) Oświadcza Pan, iż zamierza sprzedać działkę nr 1/5, a działkę nr 1/6 zamierza Pan
        sprzedać w późniejszym terminie, najpóźniej po 6 miesiącach – 2 latach od
        sprzedaży działki nr 1/5 lub przemiennie najpierw działkę nr 1/6, a po niej działkę nr
        1/5.
    20. Czy wcześniej sprzedawał Pan i/lub Pana żona inne nieruchomości (działki)? Jeśli tak –
      proszę wskazać:
      a) jakie to były nieruchomości (działki)? Ile ich było?
      b) kiedy je Pan i/lub Pana żona sprzedali?
      c) czy odprowadził Pan i/lub Pana żona podatek VAT oraz dokonał Pan i/lub Pana żona
        zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R w związku ze sprzedażą nieruchomości (działki)?

      Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla Pana i Pana żony.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż nie sprzedawał Pan innej nieruchomości. Reszta pytania jest
    zbędna.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki, iż nie sprzedawała Pani innej
      nieruchomości. Reszta pytania jest zbędna.
    21. Czy dokonał/będzie dokonywał Pan i/lub Pana żona od momentu nabycia do momentu
      sprzedaży inne czynności (poniósł/będzie ponosił nakłady) w celu przygotowania
      działek nr 1/5 i 1/6 do sprzedaży (np.: uzbrojenie terenu, ogrodzenie, wytyczenie dróg
      dojazdowych do działek, inne działania zmierzające do zwiększenia wartości bądź
      atrakcyjności działek, zamieszczenie ogłoszeń o sprzedaży w środkach masowego
      przekazu, tj. w sieci internetowej, prasie, radiu lub telewizji, inne działania
      marketingowe itp.)? Jeśli tak, proszę wskazać, jakie były/są/będą to czynności
      (nakłady)? Odpowiedzi należy udzielić odrębnie dla Pana i Pana żony.
      Odp.: Oświadcza Pan, iż nie ponosił i nie będzie Pan ponosił nakładów na działki nr 1/5
      i 1/6 od chwili wejścia w ich posiadanie do chwili sprzedaży:
      - w tym nie grodził Pan, nie ponosił Pan też kosztów dozbrojenia działek, za wyjątkiem
        wytyczenia dróg dojazdowych przy podziale działek, które zlecił Pan geodecie. Teren
        został przekazany nieodpłatnie od Pana rodziców, przekazano Panu teren
        nieuzbrojony i nieogrodzony, i w takim stanie go Pan sprzedaje. Nie wykonywał Pan
        działań marketingowych jak: zamieszczenie przedmiotu sprzedaży na portalach,
        ogłoszenia sprzedaży działek/-ki na (...), montaż banneru, chce Pan zlecić sprzedaż
        ww. działki/działek pośrednikowi w obrocie nieruchomościami, z uwagi na brak
        wiedzy w obrocie nieruchomościami w tym zakresie, który w Pana imieniu wystąpił
        o interpretację czy działka/działki przy sprzedaży będą objęte VAT-em.
      Oświadcza Pan, w imieniu Pana małżonki, iż nie ponosiła i nie będzie Pani ponosić
      nakładów na działki nr 1/5 i 1/6 od chwili wejścia w ich posiadanie do chwili sprzedaży:
      - w tym nie grodziła Pani, nie ponosiła Pani też kosztów dozbrojenia działek, za
        wyjątkiem wytyczenia dróg dojazdowych przy podziale działek, które zleciła Pani
        wraz z Pani mężem geodecie. Teren został przekazany nieodpłatnie od rodziców
        Pani męża, przekazano Pani teren nieuzbrojony i nieogrodzony, i w takim stanie go
        Pani sprzedaje. Nie wykonywała Pani działań marketingowych jak: zamieszczenie
        przedmiotu sprzedaży na portalach, ogłoszenia sprzedaży działek/-ki na (...), montaż
        banneru, chce Pani zlecić sprzedaż ww. działki/działek pośrednikowi w obrocie
        nieruchomościami, z uwagi na brak wiedzy w obrocie nieruchomościami w tym
        zakresie, który w Pani imieniu wystąpił o interpretację czy działka/działki przy
        sprzedaży będą objęte VAT-em.
    Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku sygnowanym datą 28 lutego
    2025 r. – wpływ 30 stycznia 2025 r.)
    Czy w związku ze sprzedażą działek 1/5 i 1/6 będzie Pan z małżonką podatnikiem podatku
    od towarów i usług (VAT) zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług?
    Czy sprzedaż przez Państwa działek 1/5 i 1/6 będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług?
    Czy sprzedaż przez Państwa działek 1/5 i 1/6 będzie korzystać ze zwolnienia od podatku
    od towarów i usług?
    Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku
    sygnowanym datą 28 lutego 2025 r. – wpływ 30 stycznia 2025 r.)
    Uważa Pan, że przy sprzedaży pojedynczej działki lub najpierw jednej później drugiej
    działki nie będzie Pan i Pana żona podatnikiem VAT-u ponieważ:
    - żadne z Państwa nie jest i nie było czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług,

    - nie prowadzili i nie prowadzą Państwo działalności gospodarczej ani w zakresie handlu
      ani obrotu nieruchomościami,
    - sprzedaje Pan z Pana małżonką majątek, który jest w Pana rodzinie pokoleniowo i nie
      prowadzi Pan ani Pana żona działalności deweloperskiej,
    - nie ma znamion częstotliwości sprzedaży przyszła transakcja bo wcześniej z małżonką
      nic Pan nie sprzedawał – nie podejmowali Państwo czynności mających na celu
      zwiększenie wartości sprzedawanego gruntu poprzez dozbrojenie terenu, scalenie i
      podział w celu zwiększenia atrakcyjności terenu, a wystąpienie o wstępny projekt
      podziału i ostateczną decyzję zatwierdzającą podział działek przez wszystkich
      współwłaścicieli nieruchomości miało na celu uregulowanie stanu prawnego,
    - przekazanie gospodarstwa rolnego Państwu odbyło się nieodpłatnie, zatem VAT-u nie
      było.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
    towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy
      oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Zgodnie z przedstawionymi przepisami, grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2
    pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów
    na terytorium kraju, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na
    podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
    Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23
    kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    Według art. 195 ww. ustawy Kodeks cywilny:
      Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom
      (współwłasność).
    Jak stanowi art. 196 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
      Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo
      współwłasnością łączną.
    Na podstawie art. 196 § 2 ustawy Kodeks cywilny:
      Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika.
      Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.

    W świetle art. 46 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
      Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot
      własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich
      budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu
      przedmiot własności.
    Art. 198 ustawy Kodeks cywilny stanowi, że:
      Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody
      pozostałych współwłaścicieli.
    Współwłaściciel ma względem swojego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu
    na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez
    zgody pozostałych współwłaścicieli. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że
    współwłaściciel może zbyć swój udział.
    Kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego
    1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.).
    Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
      Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy
      wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe
      nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich
      (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą
      do majątku osobistego każdego z małżonków.
    Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest
    to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku
    wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
    W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
      W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać
      podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się
      do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w
      majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
    W myśl art. 36 § 1 i § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
      § 1. Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem
      wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku
      wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach
      obciążających majątek wspólny.
      § 2. Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba
      że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności,
      które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym
      czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
    Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
      Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej
      prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub
      użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do
      używania lub pobierania z niej pożytków.
    Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego
    rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między
    nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest
    współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład
    majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału
    majątku wspólnego.

    Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
      Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
    Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega
    jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była
    opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej
    wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Według art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że
    do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby
    czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności
    będzie działał jako podatnik.
    Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny,
    pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą
    określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto,
    działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów
    zarobkowych.
    Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie
    majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem,
    czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności
    gospodarczej.
    Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana
    będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim
    charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu
    do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie,
    że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
    Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie
    wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006
    r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    Jednocześnie, w art. 12 ust. 1 lit. b) powołanej Dyrektywy 2006/112/WE Rady wskazano, że:

      Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje
      transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w
      szczególności jednej z następujących transakcji: dostawa terenu budowlanego.
    Jak stanowi ust. 3 ww. artykułu:
      Do celów ust. 1 lit. b) „teren budowlany” oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub
      uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie.
    Na podstawie art. 2 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Opodatkowaniu VAT podlegają następujące transakcje odpłatna dostawa towarów
      na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim
      charakterze.
    Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od
    towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności
    opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną
    jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób
    świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
    wolnych zawodów lub uznanych za takie.
    Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle
    powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana
    czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z
    jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy
    dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku
    osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź
    wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
    W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten,
    kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które
    nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy
    zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego.
    Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności
    gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie
    tych czynności.
    Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika
    prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia,
    czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną).
    Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami,
    która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.:
    nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg
    wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające
    poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy
    wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego
    obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub
    innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność
    „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie
    jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
    Zatem, w kwestii opodatkowania sprzedaży działek istotne jest, czy zbywca w celu
    dokonania sprzedaży działki/działek podjął/podejmie aktywne działania w zakresie obrotu
    nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta,
    handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością
    uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu,

    a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpi w ramach
    zarządu majątkiem prywatnym.
    Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w
    sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz
    Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-
    181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie
    mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba
    i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między
    czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania
    Dyrektywy 2006/112/WE Rady, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą.
    Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał
    podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych
    elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym
    zainteresowanego. Co istotne – jak wskazał TSUE – dla uznania, że czynność sprzedaży
    działek następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym nie ma znaczenia fakt, że
    podmiot dokonujący dostawy jest „rolnikiem ryczałtowym”. Według TSUE sprzedaż działek
    przekształconych z rolnych na budowlane nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT,
    jeżeli następuje w ramach zarządzania majątkiem prywatnym. Trybunał orzekł, że: „osoby
    fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z
    podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania
    przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie
    można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu prawa UE, kiedy
    dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu
    majątkiem prywatnym tej osoby.
    Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany
    podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki
    podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w
    rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady. Zatem, za podatnika
    należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki
    wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań
    podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania
    wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu
    przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie,
    wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek
    wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy
    terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla
    sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług
    deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego
    rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych
    okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
    W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu
    Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w myśl
    którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także
    okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz
    zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez
    każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten
    występował w charakterze podatnika podatku VAT.
    Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w
    odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług,
    wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.
    Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisów, warunkiem opodatkowania danej
    czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po
    pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu

    podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot,
    który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Dostawa
    towarów (np. nieruchomości) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a
    dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla
    określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem
    podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu
    przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT – co do zasady
    – mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy o podatku od
    towarów i usług.
    Należy zatem ustalić, czy w analizowanej sprawie w odniesieniu do opisanej czynności
    sprzedaży działek, będą Państwo spełniać przesłanki do uznania Państwa za podatników
    podatku od towarów i usług.
    Jak wyjaśniono wyżej – odwołując się zarówno do treści przepisów ustawy, jak i stanowiska
    judykatury – w przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź
    darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został
    nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach
    działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w
    jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które
    dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona
    podatników VAT.
    W tym miejscu należy podkreślić, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na
    gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2
    ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291
    /92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania
    sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku
    niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów
    prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która
    nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności
    gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie
    posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części
    nieruchomości w ramach majątku osobistego.
    W kontekście powyższych rozważań istotna jest więc ocena, czy z przedstawionego we
    wniosku opisu sprawy wynika, że podejmowali Państwo działania charakterystyczne dla
    profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Ocena ta winna przy tym uwzględniać nie
    tylko samodzielne znaczenie poszczególnych kryteriów kwalifikacji określonych działań
    jako cech charakteryzujących działalność handlową, ale też brać pod uwagę całokształt
    tychże działań, ich wzajemne uzupełnianie się i przydatność z punktu widzenia tego
    rodzaju działalności gospodarczej.
    Z treści złożonego wniosku wynika, że chcą Państwo sprzedać wspólność ustawową
    majątkową małżeńską działki nr 1/5 i 1/6. Działki są budowlane, niezabudowane. Nabycie
    przez Państwa działki nr 2, która po odnowieniu ewidencji gruntów zyskała nr 1, nastąpiło
    (...) października 1986 r. od rodziców Pana (...) w drodze przeniesienia własności
    gospodarstwa rolnego. Nabycie zostało dokonane w drodze czynności niepodlegającej
    opodatkowaniu podatkiem od towarów, tj. nie został naliczony podatek VAT, ponieważ
    czynność ta była dokonana nieodpłatnie na Państwa rzecz w zamian za ustanowienie na
    rzecz rodziców Pana (...) bezpłatnej służebności mieszkania w jednym pokoju, kuchni i
    przynależności w budynku mieszkalnym, znajdującym się w wymienionej nieruchomości z
    wolnym światłem, opałem i wodą oraz użytkowanie nieruchomości, z tym że wykonanie
                                    2tego użytkowania ograniczyło się do ziemi o obszarze (...) m. Działka nr 1 została
    podzielona na działki nr 1/1 oraz 1/2. Na podstawie ostatecznej decyzji Wójta Gminy (...)
    października 2019 r. wszyscy współwłaściciele nieruchomości w tym Państwo, wnieśli o
    podział działki nr 1/1 i 23 sierpnia 2023 r. uzyskali Państwo zatwierdzenie podziału działki

    na działki nr 1/5 i 1/6, będące Państwa własnością, działkę nr 1/3 gdzie stoi dom, działkę
    nr 1/4 i działkę nr 1/8 na teren pod drogi publiczne lub linie kolejowe. Nie byli i nie są
    Państwo czynnymi, zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług. Nie
    prowadzili, nie prowadzą i nie będą prowadzić Państwo działalności gospodarczej. Nie
    prowadzili, nie prowadzą i nie będą prowadzić Państwo działalności gospodarczej w
    zakresie usług deweloperskich. Nie posiadali, nie posiadają i nie będą posiadać Państwo
    statusu rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy. Działki nr 1/5 i 1/6, nie
    były, nie są i nie będą wykorzystywane przez Państwa w działalności rolniczej, o której
    mowa w art. 2 pkt 15 ustawy. Z działek nr 1/5 i 1/6 nie były, nie są i nie będą sprzedawane
    płody rolne opodatkowane podatkiem od towarów i usług, natomiast płody rolne były
    hodowane przez Państwa na własne osobiste potrzeby. Działki nr 1/5 i 1/6, na moment
    sprzedaży objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i są
    oznaczone w planie jako 14MN pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. O
    uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr 1/5 i 1/6,
    wystąpiła Rada Gminy. Działki nr 1/5 i 1/6 nie były, nie są i nie będą oddane przez Państwa
    w najem, dzierżawę lub do używania na podstawie innych umów. Na działki nr 1/5 i 1/6
    nie zawierali Państwo przedwstępnej umowy sprzedaży z nabywcą zainteresowanym
    nabyciem działek będących przedmiotem sprzedaży. Jeśli w przyszłości dojedzie do
    podpisania umowy przedwstępnej w związku z planowaną sprzedażą działek nr 1/5 i 1/6, a
    sprzedaż nastąpi pojedynczo czy osobno, nie udzielą Państwo przyszłemu Kupującemu
    pełnomocnictwa lub jakiegokolwiek umocowania prawnego do działania w Państwa
    imieniu w kwestii zgód i uzgodnień związanych z nabyciem. Nie sprzedawali Państwo innej
    nieruchomości. Nie ponosili i nie będą Państwo ponosić nakładów na działki nr 1/5 i 1/6
    od chwili wejścia w ich posiadanie do chwili sprzedaży: w tym nie grodzili ich Państwo, nie
    ponosili Państwo też kosztów dozbrojenia działek, za wyjątkiem wytyczenia dróg
    dojazdowych przy podziale działek, który zlecili Państwo geodecie. Teren został Państwu
    przekazany nieodpłatnie od rodziców Pana (...), przekazano Państwu teren nieuzbrojony i
    nieogrodzony, i w takim stanie go Państwo sprzedają. Nie wykonywali Państwo działań
    marketingowych jak: zamieszczenie przedmiotu sprzedaży na portalach, ogłoszenia
    sprzedaży działek/-ki na (...), montaż banneru, chcą Państwo zlecić sprzedaż ww. działki
    /działek pośrednikowi w obrocie nieruchomościami, z uwagi na brak wiedzy w obrocie
    nieruchomościami w tym zakresie.
    Przy tak przedstawionym opisie sprawy Państwa wątpliwości dotyczą w pierwszej
    kolejności ustalenia, czy w związku ze sprzedażą działek nr 1/5 i 1/6 będą Państwo
    podatnikami podatku od towarów i usług.
    Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów (w tym nieruchomości
    gruntowej niezabudowanej) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy można przypisać
    znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu
    przez niego statusu podatnika.
    W kontekście powyższych rozważań istotna jest więc ocena, czy z przedstawionego we
    wniosku opisu sprawy wynika, że podejmowali Państwo działania charakterystyczne dla
    profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Ocena ta winna przy tym uwzględniać nie
    tylko samodzielne znaczenie poszczególnych kryteriów kwalifikacji określonych działań
    jako cech charakteryzujących działalność handlową, ale też brać pod uwagę całokształt
    tychże działań, ich wzajemne uzupełnianie się i przydatność z punktu widzenia tego
    rodzaju działalności gospodarczej.
    Uwzględniając powyższą analizę przepisów oraz przedstawione okoliczności sprawy
    wskazać należy, że w odniesieniu do sprzedaży działek nr 1/5 i 1/6 brak jest przesłanek
    pozwalających uznać, że dokonując ww. dostawy wystąpią Państwo w charakterze
    podatników w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzących działalność gospodarczą w
    myśl art. 15 ust. 2 ustawy.

    W okolicznościach wskazanych w opisie sprawy, brak jest przesłanek świadczących o takiej
    aktywności Państwa w przedmiocie planowanej sprzedaży działek, która byłaby
    porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju
    obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i zorganizowanego charakteru takiej
    działalności). Nie wystąpił bowiem ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że
    sprzedaż ww. działek wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Nie podjęli Państwo
    takich aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o
    angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców.
    Działania podejmowane przez Państwa należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem
    prywatnym. Sprzedając ww. działki skorzystają Państwo z przysługującego Państwu prawa
    do rozporządzania własnym majątkiem, co oznacza, że nie wypełnią Państwo przesłanek
    zdefiniowanych w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, i nie wystąpią Państwo w roli podatników
    podatku od towarów i usług prowadzących działalność gospodarczą – w stosunku do tej
    transakcji. W konsekwencji, sprzedaż działek nie będzie podlegać opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług.
    Zatem, dokonując sprzedaży działek nr 1/5 i 1/6 będą Państwo korzystać z
    przysługującego Państwu prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest
    wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Brak tego
    statusu pozbawia Państwa cech podatników podatku VAT, o których mowa w art. 15 ust. 1
    ustawy, w zakresie sprzedaży działek a ich dostawę cech czynności podlegającej
    opodatkowaniu, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
    Podsumowując, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy oraz powołane
    regulacje ustawy o podatku od towarów i usług stwierdzam, że z tytułu sprzedaży działek
    nr 1/5 i 1/6, nie będą Państwo działać w charakterze – zdefiniowanego w art. 15 ust. 1
    ustawy – podatnika podatku VAT, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu
    art. 15 ust. 2 ustawy. Zatem, transakcja sprzedaży działek nr 1/5 i 1/6 nie będzie podlegać
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z
    art. 7 ust. 1 ustawy. Tym samym, nie będą Państwo mieli obowiązku naliczenia podatku od
    towarów i usług z tytułu sprzedaży działek nr 1/5 i 1/6.
    W związku z powyższym Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Ponadto, zauważyć należy, że w myśl art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
      Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do
      wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia
      przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej
      tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
    Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego.
    Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego
    przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko
    wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się
    będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku.
    Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na
    wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego.
    W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli
    podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określone odmienne zdarzenie przyszłe,

    interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany
    któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona
    odpowiedź traci swoją aktualność.
    Podkreślam jednocześnie, że przy sprzedaży działek, objętych przedmiotem wniosku, nie
    będą Państwo działali w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy,
    prowadzącego działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, a ww. sprzedaż nie
    będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1
    pkt 1 ustawy pod warunkiem, że nie podejmą Państwo dodatkowych działań w stosunku
    do tych działek, mogących zmienić ten stan rzeczy.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli
      skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

przez Zainteresowanego, który
    jest stroną postępowania
    Pan (...) (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej)
    ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r
    Ordynacji podatkowej.