Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP2/443-62/14-7/PR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-05-08
Teza: w zakresie nieopodatkowania podatkiem VAT wpłat otrzymywanych przez mieszkańców w związku z realizacją projektu
Słowa kluczowe: gmina; instalacja; kolektor-kolektor słoneczny
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 23 stycznia 2014 r. (data wpływu 27 stycznia 2014 r.), uzupełnionym pismami z dnia 11 kwietnia 2014 r. (data wpływu 15 kwietnia 2014 r.) oraz z dnia 29 kwietnia 2014 r. (data wpływu 30 kwietnia 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie nieopodatkowania podatkiem VAT wpłat otrzymywanych przez mieszkańców w związku z realizacją projektu – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 stycznia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   nieopodatkowania podatkiem VAT wpłat otrzymywanych przez mieszkańców w związku z realizacją projektu;

*   braku prawa do odliczenia, uzyskania zwrotu podatku naliczonego związanego z instalacją układów kolektorów słonecznych na budynkach osób fizycznych,

*   braku prawa do odliczenia, uzyskania zwrotu podatku naliczonego związanego z instalacją układów kolektorów słonecznych na budynkach użyteczności publicznej,

*   braku prawa do odliczenia, uzyskania zwrotu podatku naliczonego związanego z usługami nadzoru inwestorskiego, utworzeniem strony internetowej i aplikacji do transakcji on-line oraz promocją projektu,

*   zastosowania stawki podatku VAT dla robót budowlanych wykonywanych na budynkach osób fizycznych, budynkach użyteczności publicznej oraz dla kosztów nadzoru, stron internetowych, portalu internetowego, projektów budowlanych, nadzoru inwestorskiego przez kontrahentów Wnioskodawcy.

Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismami z dnia 11 kwietnia 2014 r. oraz z dnia 29 kwietnia 2014 r. poprzez doprecyzowanie opisu sprawy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Gmina przystąpiła do realizacji projektu. Przedmiotowy projekt jest prowadzony w partnerstwie z Gminą Y., gdzie Gmina X. występuje jako lider projektu, a Gmina Y. jako partner projektu. Projekt realizowany jest w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013, Oś Priorytetowa VI Środowisko i czysta energia, Działanie 6.2 Energia przyjazna środowisku. Wartość dofinansowania wynosi 85% kosztów kwalifikowalnych. Projekt jest realizowany w latach 2013 - 2014. Celem nadrzędnym projektu jest poprawa stanu środowiska naturalnego w gminach X i Y przy jednoczesnym wzroście atrakcyjności gospodarczej i turystycznej regionu wraz z podniesieniem jakości życia lokalnych społeczności. Celem głównym jest dywersyfikacja regionalnych źródeł energii poprzez wykorzystanie energii słonecznej dla potrzeb ciepłej wody użytkowej - w przypadku budynków mieszkalnych osób fizycznych tylko w zakresie gospodarstw domowych. Inwestycja polegająca na wykonaniu instalacji solarnych należy do zadań własnych Gminy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 j.t), gdyż dotyczy spraw ochrony środowiska i przyrody.

Wdrażanie projektu odbywa się poprzez realizację następujących kontraktów.

Kontrakt na roboty budowlane (wg formuły zaprojektuj i wybuduj):” – 5 336 685,09 zł.

Kontrakty na usługi:

Usługa inspektora nadzoru sprawującego w imieniu Zamawiającego nadzór nad realizacją inwestycji: - 38 868,00 zł.

Usługa polegająca na wykonaniu strony internetowej oraz aplikacji do transakcji on-line - 24 600,00 zł. Usługi mają na celu promocję projektu, OZE oraz zapewniają bezpośredni kontakt z użytkownikami zamontowanych instalacji solarnych. W serwisie zostały umieszczone formularze do wyrażania uwag, opinii i potrzeb oraz ankiety.

Promocja projektu zgodnie z zasadami promocji projektów dla beneficjentów RPO na lata 2007 - 2013 m.in. poprzez tablice informacyjne i tablice pamiątkowe - 6150,00 zł.

Planowana data zakończenia realizacji projektu upływa dnia 30.06.2014 r., a zakończenie robót związanych z wykonywaniem instalacji kolektorów słonecznych przewidziane jest do dnia 12.06.2014 r.

Gminy zobowiązały się do dofinansowania projektu (wniesienia wkładu własnego) proporcjonalnie do wartości przypadającej na poszczególnych partnerów, utrzymywania i zachowania w należytym stanie środków trwałych i wyposażenia będącego efektem realizacji oraz ponoszenia na nie nakładów przez okres obowiązywania partnerstwa, zapewnienia funkcjonowania projektu przez okres 5 lat od daty złożenia ostatniego wniosku o płatność. Majątek wytworzony w ramach projektu na terenie Gminy będzie własnością tej Gminy, odpowiednio lidera lub partnera projektu. Wszystkie faktury za ww. roboty i usługi będą wystawiane na Gminę X jako lidera projektu.

Zadania lidera obejmują m.in.: podpisanie umowy o dofinansowanie projektu oraz jej zmiany, realizację postępowań o udzielenie zamówień publicznych, zarządzanie budżetem i zarządzanie finansowe projektem, w tym występowanie z wnioskami o płatność, otrzymywanie płatności, nadzór i kontrolę nad prawidłowością rzeczową i finansową realizacji projektu, nadzór i kontrolę nad prawidłowością całości wydatków, które są ponoszone w ramach projektu przed instytucją, z którą podpisał umowę o dofinansowanie, koordynację, monitorowanie i kontrolę działań związanych z realizacją działań przyjętych do realizacji w projekcie, rozliczenie otrzymanych środków finansowych wraz ze sprawozdaniem końcowym z realizacji projektu, promocję, archiwizację i przechowywanie dokumentacji.

Do zadań partnera projektu należy m.in.: terminowe przekazywanie środków finansowych udziału partnera w projekcie (do wysokości wkładu własnego) na rachunek lidera w oparciu o noty księgowe wystawiane przez lidera w wysokości wkładu własnego, terminowe dostarczanie liderowi wszystkich informacji niezbędnych do przygotowania wniosku oraz dokumentów i oświadczeń niezbędnych do podpisania i złożenia wniosku o dofinansowanie, a także do uzupełnienia i poprawienia wniosku w przypadku takiej konieczności, a także dokumentów dla potrzeb kontroli i ewaluacji, współuczestnictwo przy organizacji i realizacji przedsięwzięć, prowadzonych w ramach projektu, nadzór nad przekazanymi środkami trwałymi i wyposażeniem zakupionym w ramach projektu, promocja projektu. Szczegółowy zakres obowiązków oraz pomiędzy liderem i partnerem określa umowa partnerska. Obie gminy posiadają status czynny podatnika VAT.

Zakres rzeczowy projektu obejmuje instalację kolektorów słonecznych na budynkach użyteczności publicznej 9 szt. i domach prywatnych 493 szt. w gminach X i Y. Kolektory słoneczne w domach prywatnych będą montowane na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia nieruchomości na potrzeby instalacji kolektorów zawartej między Gminą, a osobą fizyczną na okres trwałości projektu (5 lat). Kolektory słoneczne będą stanowić własność komunalną Gmin przekazaną w nieodpłatne użytkowanie i mieszkańcy zobowiązani będą do eksploatacji układów solarnych zgodnie z przeznaczeniem, utrzymania instalacji w należytym stanie, zakazem dokonywania jakichkolwiek zmian lub przeróbek i zapewnienia jej sprawnego działania oraz udostępnienia budynku do przeprowadzenia kontroli przez uprawnione organy.

Umowa użyczenia nie precyzuje, co stanie się z majątkiem po upływie okresu realizacji projektu (tj. po roku 2019). Nie przewiduje przekazania kolektorów na własność użytkownikom. Prawdopodobnie zostanie przedłużona o kolejne 5 lat, a więc do czasu zakończenia okresu amortyzacji kolektora. Relacje z mieszkańcami ukształtowane są według takich samych zasad u lidera i partnera projektu.

W ocenie Wnioskodawcy charakter wykonywanych robót w domach prywatnych pozwala na zakwalifikowanie ich jako termomodernizacji obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. d Ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. Nr 223, poz. 1459, z późn. zm.) przedsięwzięciem termomodernizacyjnym jest całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji. Wykonanie instalacji kolektorów słonecznych jest zamianą dotychczasowego konwencjonalnego źródła energii cieplnej na źródło odnawialne - energię słoneczną. Budynki mieszkalne osób fizycznych, na których zainstalowane zostaną kolektory słoneczne to generalnie domy jednorodzinne, choć możliwa jest instalacja układów solarnych również w budynkach o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowych. Mają to być budynki stałego zamieszkania. Zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych zaliczone do działu 11. Jeżeli więc powierzchnia użytkowa poszczególnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie przekracza 300 m2, a lokali mieszkalnych - 150 m2, stanowią one obiekty budownictwa mieszkaniowego objęte społecznym programem mieszkaniowym, o którym mowa w art. 41 ust. 12a Ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.). Co do zasady kolektory słoneczne mają być zainstalowane na dachach lub elewacji budynków mieszkalnych. W przypadkach, gdy instalacja kolektorów na dachach budynków mieszkalnych będzie nieuzasadniona lub niemożliwa, dopuszcza się zainstalowanie kolektorów na wolnostojących konstrukcjach w terenie, w bezpośrednim sąsiedztwie budynku. Kolektory słoneczne zainstalowane na dachach i zakotwione do ściany budynku stanowią instalacje wykonywane w obrysie budynku mieszkalnego. Kolektory zainstalowane na wolnostojących konstrukcjach powiązane są z budynkiem systemem przewodów, rur. Należy je traktować jako urządzenie budynku mieszkalnego. (Zdarzenie przyszłe).

Na etapie realizacji właściciele nieruchomości, gdzie będą montowane kolektory słoneczne zobowiązali się do dobrowolnej partycypacji finansowej w kosztach inwestycji do wysokości wkładu własnego w formie darowizny ponoszonej w związku z projektem. W roku 2013 mieszkańcy, którzy wyrazili taką wolę dokonali jednorazowej wpłaty w wysokości 1 000,00 zł od osoby (I transza). Wpłata miała charakter dobrowolny, jednakowy dla wszystkich i nie była uzależniona od wartości, wielkości montowanego zestawu czy liczby osób w rodzinie. Przyjmuje się, że w 2014 r. druga transza darowizny nie będzie większa niż 625,00 zł od osoby, gdyż jej łączna wysokość nie może przekroczyć 15% wkładu własnego Gmin do projektu.

Wnioskodawca nie uzależnia montażu instalacji solarnej od dokonywanych wpłat mieszkańców. Wpłaty z tego tytułu zostały ujęte w klasyfikacji budżetowej, jako środki na dofinansowanie własnych inwestycji Gmin pozyskane z innych źródeł - współfinansowanie innych środków bezzwrotnych. Obejmować będą współfinansowanie robót budowlanych oraz wszystkich usług realizowanych w projekcie, w tym kosztów promocji. (Stan faktyczny)

W pismach stanowiących uzupełnienie przedmiotowego wniosku, Wnioskodawca wskazał, iż środki z dofinansowania projektu wpłyną na konto Gminy X jako lidera projektu. Wpłaty dokonywane przez mieszkańców stanowią zwrot części kosztów realizowanej inwestycji, tj. do wysokości wkładu własnego gmin biorących udział w projekcie - maksymalnie 15% wartości projektu. Realizacja projektu nie będzie generować dochodu dla gmin.

Ponadto Zainteresowany wskazał, że pytanie nr 2 wniosku ORD-IN dotyczy wydatków poniesionych na instalację kolektorów słonecznych stanowiących własność wszystkich osób fizycznych objętych projektem - tj. na budynkach znajdujących się na terenie Gminy X oraz na budynkach z terenu Gminy Y.

W ocenie Gminy wydatki ponoszone w związku z realizacją inwestycji na budynkach osób fizycznych nie będą miały związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Kolektory będą stanowić mienie komunalne gmin, (tj. Gminy X i Y), za korzystanie, z których użytkownicy nie będą ponosić dodatkowych opłat (np. opłata za zużycie ciepłej wody) z wyjątkiem udziału finansowego w kosztach inwestycji wnoszonych w formie darowizny na rzecz projektu na etapie jego realizacji.

Efekty powstałe w wyniku realizacji projektu w części dotyczącej instalacji kolektorów słonecznych na budynkach użyteczności publicznej, będących własnością Gminy X w odniesieniu i nie zostaną przekazane innym podmiotom.

Efekty powstałe w wyniku realizacji projektu w części dotyczącej instalacji kolektorów słonecznych na budynkach użyteczności publicznej, będących własnością Gminy Y, będą stanowić własność Gminy Y i nie zostaną przekazane innym podmiotom. Zgodnie z umową partnerską gmin dotyczącą realizacji przedmiotowego projektu efekty powstałe w wyniku realizacji projektu na terenie danej gminy i z udziałem środków finansowych danej gminy będą stanowiły jej własność. Gmina X przekaże Gminie Y kolektory wraz z końcem realizacji projektu zgodnie z postanowieniami partnerstwa. Przekazanie kolektorów słonecznych Gminie Y będzie miało charakter nieodpłatny.

W ocenie Wnioskodawcy wydatki ponoszone w związku z realizacją inwestycji na budynkach użyteczności publicznej nie będą miały związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Kolektory będą stanowić mienie komunalne gmin, (tj. Gminy X i Y), za korzystanie z których użytkownicy nie będą ponosić dodatkowych opłat (np. opłata za zużycie ciepłej wody). Są to obiekty typu: szkoły, ośrodki kultury, urzędy, gdzie nie jest prowadzona sprzedaż opodatkowana.

W ocenie Zainteresowanego wydatki ponoszone w związku z realizacją inwestycji na rzecz usług nadzoru inwestorskiego, utworzenia strony internetowej i aplikacji do transakcji on-line oraz promocji projektu nie będą miały związku z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. Podczas wykonywania tych czynności nie dojdzie do sprzedaży opodatkowanej. Nadzór inwestorski świadczy jednorazową usługę na rzecz Gminy w zakresie kontroli prawidłowej technicznej realizacji projektu, strona internetowa i portal do transakcji on-line mają charakter ogólnodostępny i nieodpłatny podobnie jak działania promocyjne w ramach projektu, typu: tablice pamiątkowe, naklejki, artykuły prasowe.

Wnioskodawca wskazał, że zakres pytania nr 5 wniosku dotyczy zastosowania stawek podatku od towarów i usług przez kontrahentów Wnioskodawcy. Zgodnie wskazaniem Gminy na etapie przetargu Wykonawca robót budowlanych przyjmuje dwie stawki: 23% w odniesieniu do obiektów użyteczności publicznej oraz 8% w odniesieniu do budynków prywatnych niezależnie od usytuowania kolektorów (dach, dach na konstrukcji, elewacja i grunt). Wobec pozostałych kontrahentów obowiązuje stawka 23%.

Umowa użyczenia zawarta z właścicielami budynków prywatnych nie określa zagadnień własności po upływie 5 lat od zakończenia realizacji projektu. Zgodnie z postanowieniami wniosku o przyznanie pomocy w ramach RPO 2007-2013 instalacje te zostaną przekazane nieodpłatnie na własność ich użytkownikom.

Gmina X przekaże Gminie Y zarówno efekty inwestycji dotyczące budynków mieszkalnych, jak i budynków użyteczności publicznej znajdujące się na jej terenie zgodnie z umową partnerską po zakończeniu inwestycji. Środki trwałe i wyposażenie, będące efektem realizacji projektu, należące odpowiednio do Lidera lub Partnera projektu w terminie 5 lat od dnia zakończenia realizacji nie mogą być zbyte ani w jakiejkolwiek sposób obciążone. Gmina Y jest zobowiązana do terminowego przekazywania środków finansowych udziału Partnera w projekcie (wkładu własnego) na rachunek Lidera w oparciu o noty księgowe wystawiane przez Lidera w wysokości wkładu własnego, w ciągu 7 dni od otrzymania noty.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy otrzymane przez Gminę wpłaty mieszkańców na rzecz współfinansowania projektu powinny być opodatkowane podatkiem VAT? (oznaczone we wniosku ORD-IN jako pytanie nr 1)

Zdaniem Wnioskodawcy, wykonanie instalacji solarnych nie może być uznane za dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), gdyż w związku z wpłatą mieszkaniec Gminy nie nabywa własności instalacji. Przekazania kolektorów słonecznych na własność mieszkańcowi nie przewiduje umowa użyczenia zawarta z Gminą. Nie jest również odpłatnością za świadczone usługi w rozumieniu art. 8 ww. Ustawy.

Przez pojęcie świadczenia, zdefiniowane w art. 8 ust. 1 ustawy, należy rozumieć każde świadczenie na rzecz innej osoby niebędące dostawą towarów. Świadczenie, o którym mowa powyżej zakłada istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą, konsumentem). Zatem w pojęciu świadczenia na rzecz, mieszczą się świadczenia na rzecz podmiotów i osób trzecich. Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden orzekł, iż świadczenie usług realizowane jest za wynagrodzeniem w rozumieniu artykułu 2(1) Szóstej Dyrektywy i stąd podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach, którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy. Przez okres pierwszych pięciu lat Gmina będzie świadczyła na rzecz swoich mieszkańców usługę polegającą na podgrzaniu zimnej wody przy pomocy instalacji solarnej, której jest właścicielem. Warunkiem uznania tej czynności za podlegającą opodatkowaniu jest wykazanie, że świadczenie, do którego są zobowiązani mieszkańcy jest zapłatą za podgrzewanie wody. W ocenie Wnioskodawcy, udział mieszkańców w współfinansowaniu projektu nie ma charakteru zapłaty, nie jest ekwiwalentny w stosunku do zakresu (wartości faktycznie świadczonych usług), stąd stanowi kwotę wolną od podatku VAT. Wkład finansowy mieszkańców ma charakter zwrotu części kosztów realizowanej inwestycji, która służy zaspokajaniu zbiorowych potrzeb i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Dodatkowo czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Umowa zaś zawarta pomiędzy Gminą a mieszkańcem nie ma charakteru zobowiązaniowego. Mieszkaniec dokonując wpłaty nie może domagać się zainstalowania kolektora słonecznego w przypadku nie ujęcia go na liście osób, którym przekazane zostaną kolektory. Wpłata zaś stanowi darowiznę na rzecz gminy, a nie zaś element jakiegokolwiek wzajemnego świadczenia.

Co ważne związek wpłaty jest powiązany z zakresem realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których gmina została powołana, tj. zadań z zakresu ochrony środowiska (ochrona powietrza). Tym samym mieszkaniec oczywiście współfinansuje inwestycje, ale z drugiej strony wpłata nie stanowi bezpośredniego zaangażowania w projekt w zamian za konkretne korzyści. Celem projektu nie jest bowiem ani zwiększanie stanu posiadania mieszkańców, ani zmniejszenie opłat za ciepło (CWU), ale wyłącznie poprawa stanu środowiska w gminie. Mieszkaniec dokonując wpłaty realizuje na rzecz gminy świadczenie pieniężne z drugiej zaś strony jednak wykonuje szereg czynności, które również wymagają od niego wysiłku - dostosowanie instalacji, znoszenie prac budowlanych na posesji, nałożenie obowiązków informacyjnych. Obowiązki te należy jednak postrzegać przez pryzmat celu projektu, nie zaś ekwiwalentnego, bezpośredniego świadczenia wzajemnego.

Naliczenie przez Gminę i odprowadzenie podatku VAT od wpłat partycypujących, w ocenie Wnioskodawcy, jest niezasadne.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy ruchome oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pod pojęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z powyższego wynika, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Należy zauważyć, że w myśl art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże, w świetle unormowań prawa wspólnotowego w przypadku, gdy organy władzy publicznej bądź urzędy obsługujące te organy podejmują takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań, lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Jak wynika z powyższego wyłączenie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy z kategorii podatników ma charakter wyłączenia podmiotowo - przedmiotowego.

Aby to wyłączenie miało miejsce, muszą zostać spełnione dwa warunki:

1.  dotyczy wyłącznie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy,
2.  odnosi się tylko do tych czynności, które związane są z realizacją zadań nałożonych na te podmioty przepisami prawa i do realizacji których zostały one powołane.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, z późn. zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. W szczególności zadania własne obejmują sprawy m.in. w zakresie:

*   ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej (art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym),

*   wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwienia odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o samorządzie gminnym),

*   ochrony zdrowia (art. 7 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy o samorządzie gminnym).

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, iż Gmina przystąpiła do realizacji projektu. Przedmiotowy projekt jest prowadzony w partnerstwie z Gminą Y, gdzie Gmina X występuje jako lider projektu, a Gmina Yjako partner projektu. Projekt realizowany jest w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013, Oś Priorytetowa VI Środowisko i czysta energia, Działanie 6.2 Energia przyjazna środowisku. Wartość dofinansowania wynosi 85% kosztów kwalifikowalnych. Projekt jest realizowany w latach 2013 - 2014. Celem nadrzędnym projektu jest poprawa stanu środowiska naturalnego w gminach X i Y przy jednoczesnym wzroście atrakcyjności gospodarczej i turystycznej regionu wraz z podniesieniem jakości życia lokalnych społeczności. Celem głównym jest dywersyfikacja regionalnych źródeł energii poprzez wykorzystanie energii słonecznej dla potrzeb ciepłej wody użytkowej - w przypadku budynków mieszkalnych osób fizycznych tylko w zakresie gospodarstw domowych. Inwestycja polegająca na wykonaniu instalacji solarnych należy do zadań własnych Gminy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 ustawy o samorządzie gminnym.

Wdrażanie projektu odbywa się poprzez realizację następujących kontraktów.

Kontrakt na roboty budowlane (wg formuły zaprojektuj i wybuduj): – 5 336 685,09 zł.

Kontrakty na usługi: Usługa inspektora nadzoru sprawującego w imieniu Zamawiającego nadzór nad realizacją inwestycji: - 38 868,00 zł.

Usługa polegająca na wykonaniu strony internetowej oraz aplikacji do transakcji on-line - 24 600,00 zł. Usługi mają na celu promocję projektu, OZE oraz zapewniają bezpośredni kontakt z użytkownikami zamontowanych instalacji solarnych. W serwisie zostały umieszczone formularze do wyrażania uwag, opinii i potrzeb oraz ankiety.

Promocja projektu zgodnie z zasadami promocji projektów dla beneficjentów RPO na lata 2007 - 2013 m.in. poprzez tablice informacyjne i tablice pamiątkowe - 6150,00 zł.

Planowana data zakończenia realizacji projektu upływa dnia 30.06.2014 r., a zakończenie robót związanych z wykonywaniem instalacji kolektorów słonecznych przewidziane jest do dnia 12.06.2014 r.

Gminy zobowiązały się do dofinansowania projektu (wniesienia wkładu własnego) proporcjonalnie do wartości przypadającej na poszczególnych partnerów, utrzymywania i zachowania w należytym stanie środków trwałych i wyposażenia będącego efektem realizacji oraz ponoszenia na nie nakładów przez okres obowiązywania partnerstwa, zapewnienia funkcjonowania projektu przez okres 5 lat od daty złożenia ostatniego wniosku o płatność. Majątek wytworzony w ramach projektu na terenie Gminy będzie własnością tej Gminy, odpowiednio lidera lub partnera projektu. Wszystkie faktury za ww. roboty i usługi będą wystawiane na Gminę X jako lidera projektu.

Zadania lidera obejmują m.in.: podpisanie umowy o dofinansowanie projektu oraz jej zmiany, realizację postępowań o udzielenie zamówień publicznych, zarządzanie budżetem i zarządzanie finansowe projektem, w tym występowanie z wnioskami o płatność, otrzymywanie płatności, nadzór i kontrolę nad prawidłowością rzeczową i finansową realizacji projektu.

Do zadań partnera projektu należy m.in.: terminowe przekazywanie środków finansowych udziału partnera w projekcie (do wysokości wkładu własnego) na rachunek lidera w oparciu o noty księgowe wystawiane przez lidera w wysokości wkładu własnego, terminowe dostarczanie liderowi wszystkich informacji niezbędnych do przygotowania wniosku oraz dokumentów i oświadczeń niezbędnych do podpisania i złożenia wniosku o dofinansowanie, a także do uzupełnienia i poprawienia wniosku w przypadku takiej konieczności, a także dokumentów dla potrzeb kontroli i ewaluacji. Obie gminy posiadają status czynny podatnika VAT.

Zakres rzeczowy projektu obejmuje instalację kolektorów słonecznych na budynkach użyteczności publicznej 9 szt. i domach prywatnych 493 szt. w gminach X i Y. Kolektory słoneczne w domach prywatnych będą montowane na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia nieruchomości na potrzeby instalacji kolektorów zawartej między Gminą, a osobą fizyczną na okres trwałości projektu (5 lat). Kolektory słoneczne będą stanowić własność komunalną Gmin przekazaną w nieodpłatne użytkowanie i mieszkańcy zobowiązani będą do eksploatacji układów solarnych zgodnie z przeznaczeniem, utrzymania instalacji w należytym stanie, zakazem dokonywania jakichkolwiek zmian lub przeróbek i zapewnienia jej sprawnego działania oraz udostępnienia budynku do przeprowadzenia kontroli przez uprawnione organy.

Umowa użyczenia nie precyzuje, co stanie się z majątkiem po upływie okresu realizacji projektu (tj. po roku 2019). Nie przewiduje przekazania kolektorów na własność użytkownikom. Prawdopodobnie zostanie przedłużona o kolejne 5 lat, a więc do czasu zakończenia okresu amortyzacji kolektora. Relacje z mieszkańcami ukształtowane są według takich samych zasad u lidera i partnera projektu.

Na etapie realizacji właściciele nieruchomości, gdzie będą montowane kolektory słoneczne zobowiązali się do dobrowolnej partycypacji finansowej w kosztach inwestycji do wysokości wkładu własnego w formie darowizny ponoszonej w związku z projektem. W roku 2013 mieszkańcy, którzy wyrazili taką wolę dokonali jednorazowej wpłaty w wysokości 1 000,00 zł od osoby (I transza). Wpłata miała charakter dobrowolny, jednakowy dla wszystkich i nie była uzależniona od wartości, wielkości montowanego zestawu czy liczby osób w rodzinie. Przyjmuje się, że w 2014 r. druga transza darowizny nie będzie większa niż 625,00 zł od osoby, gdyż jej łączna wysokość nie może przekroczyć 15% wkładu własnego Gmin do projektu.

Wnioskodawca nie uzależnia montażu instalacji solarnej od dokonywanych wpłat mieszkańców. Wpłaty z tego tytułu zostały ujęte w klasyfikacji budżetowej, jako środki na dofinansowanie własnych inwestycji Gmin pozyskane z innych źródeł - współfinansowanie innych środków bezzwrotnych. Obejmować będą współfinansowanie robót budowlanych oraz wszystkich usług realizowanych w projekcie, w tym kosztów promocji.

Ponadto Wnioskodawca wskazał, iż środki z dofinansowania projektu wpłyną na konto Gminy X jako lidera projektu. Wpłaty dokonywane przez mieszkańców stanowią zwrot części kosztów realizowanej inwestycji, tj. do wysokości wkładu własnego gmin biorących udział w projekcie - maksymalnie 15% wartości projektu. Realizacja projektu nie będzie generować dochodu dla gmin.

Umowa użyczenia zawarta z właścicielami budynków prywatnych nie określa zagadnień własności po upływie 5 lat od zakończenia realizacji projektu. Zgodnie z postanowieniami wniosku o przyznanie pomocy w ramach RPO 2007-2013 instalacje te zostaną przekazane nieodpłatnie na własność ich użytkownikom.

Odnosząc się do przedstawionego opisu sprawy stwierdzić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność (dostawa towaru lub usługa), a nie zapłata. Wyjątkiem polegającym na tym, że faktura dokumentuje zapłatę jest faktura dokumentująca uiszczenie zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów, czy świadczenia usług, natomiast w pozostałych przypadkach faktura zawsze dokumentuje czynność, a nie płatność, gdyż opodatkowaniu podlega właśnie czynność.

Jakkolwiek Wnioskodawca wskazał, że od dokonywanych wpłat mieszkańców nie uzależnia montażu instalacji solarnej, to jednakże w świetle całokształtu okoliczności sprawy należy uznać, że zachodzi związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami przez mieszkańców a zobowiązaniem się Gminy do wykonania określonych czynności na rzecz tych osób. Wpłaty dokonywane przez mieszkańców stanowią zwrot części kosztów realizowanej inwestycji, a po upływie 5 lat od zakończenia realizacji projektu instalacje te zostaną przekazane na własność ich użytkownikom. A zatem we wskazanej sytuacji istnieje bezpośredni związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami a zindywidualizowanym świadczeniem na rzecz uczestnika programu, które wykonuje Wnioskodawca. Należy również zauważyć, że stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy, Gmina zawierając umowę z wykonawcą na montaż instalacji solarnych oraz umowy z mieszkańcami, wchodzi w rolę świadczącego usługę. Tym samym wpłaty otrzymywane przez Gminę od mieszkańców stanowią wynagrodzenie z tytułu świadczonych przez nią usług na rzecz mieszkańców. Oznacza to, że dokonane wpłaty, o których mowa we wniosku, stanowiły zaliczki na poczet usługi polegającej na zamontowaniu instalacji solarnych.

W związku z powyższym dokonywane przez mieszkańców wpłaty z tytułu uczestnictwa w projekcie dotyczą świadczenia usług montażu instalacji solarnych na domach prywatnych, co wskazuje, że świadczenia, co do których Gmina zobowiązała się w ramach podpisanych z mieszkańcami umów, stanowią odpłatne świadczenie usług, które zgodnie z przywołanym art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Należy zwrócić uwagę, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Wnioskodawcy. Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 oraz art. 14f § 2 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w zakresie nieopodatkowania podatkiem VAT wpłat otrzymywanych przez mieszkańców w związku z realizacją projektu. Natomiast zakresie:

*   braku prawa do odliczenia, uzyskania zwrotu podatku naliczonego związanego z:
    
    *   instalacją układów kolektorów słonecznych na budynkach osób fizycznych,
    
    *   instalacją układów kolektorów słonecznych na budynkach użyteczności publicznej,
    
    *   usługami nadzoru inwestorskiego, utworzeniem strony internetowej i aplikacji do transakcji on-line oraz promocją projektu;

*   zastosowania stawki podatku VAT dla robót budowlanych wykonywanych na budynkach osób fizycznych, budynkach użyteczności publicznej oraz dla kosztów nadzoru, stron internetowych, portalu internetowego, projektów budowlanych, nadzoru inwestorskiego przez kontrahentów Wnioskodawcy,

zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.