Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP2-2.4010.585.2024.2.RK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-13
Teza: Uznanie za koszt uzyskania przychodu zasądzonych wyrokiem
odsetek i kosztów postępowania.
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza
koszt-koszty postępowania
koszt-koszty uzyskania przychodów
odsetki-odsetki za zwłokę
wyrok-wykonanie wyroku
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3. Koszty uzyskania przychodów-Wydatki
niestanowiące kosztów uzyskania przychodów
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3-art. 15-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 października 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 23 października 2024 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, który
    dotyczy możliwości ujęcia w kosztach uzyskania przychodów zapłaconych kosztów
    postępowania sądowego oraz zasądzonych i zapłaconych odsetek.
    Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 17 grudnia 2024 r.
    (wpływ 17 grudnia 2024 r.). Treść wniosku jest następująca.
    Opis stanu faktycznego
    A. Sp. z o.o. (dalej „Spółka”), w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, świadczy,
    na rzecz Kontrahenta, odpłatne usługi o charakterze niematerialnym polegające m.in. (...)
    itp. Przedmiotem działalności Spółki jest wyłącznie świadczenie usług.
    W ramach takiej działalności Spółka realizuje świadczenia kompleksowe w zakresie usług
    marketingowych. Dla potrzeb działalności gospodarczej Spółką zawiązała z kontrahentem
    umowę o świadczenie usług marketingowych polegających na promocji na terytorium
    Polski (...) wskazanych przez pozwanego. Usługi miały być świadczone w okresie od 2
    stycznia do 30 grudnia 2011 r. W czerwcu 2011 r. Spółka rozwiązała umowę z
    kontrahentem, uzasadniając takie działanie rażącym naruszeniem postanowień umowy
    przez takiego kontrahenta. Ze względu na wcześniejsze rozwiązanie umowy przez Spółkę
    kontrahent wystąpił do sądu z powództwem o zapłatę przez Spółkę odszkodowania.
    Żądanie dotyczyło odszkodowania tytułem utraconych przez kontrahenta korzyści ze
    względu na bezpodstawne wypowiedzenie łączącej strony umowy. Kontrahent domagał
    się od Spółki odszkodowania w wysokości (...) zł wraz z odsetkami oraz zwrotu kosztów
    procesu.
    W dniu 09.05.2018 r. Sąd Okręgowy w (...) wydał wyrok zasądzający od Spółki kwotę (...) zł
    na rzecz powoda tj. kontrahenta Spółki, jak również odsetki i zwrot kosztów postępowania
    (78% całości kosztów). W wyniku apelacji złożonej przez obie strony wyrokiem z dnia
    19.10.2021 r. Sąd apelacyjny w (...) podwyższył kwotę odszkodowania należnego
    kontrahentowi Spółki do (...) zł oraz uznał, że całe koszty postępowania winna ponieść
    Spółka. Spółka uregulowała zasądzone od niej odszkodowanie w pełnej kwocie.
    Niezależnie od tego Spółka wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, jednak
    postanowieniem z dnia 22.02.2023 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej.
    Ze względu na skomplikowaną materię dotyczącą naliczenia odsetek, w odrębnym
    postępowaniu sądowym, wyrokiem z dnia 30.01.2024 r. Sąd Rejonowy w (...) zasądził od
    Spółki odsetki. Przy czym, zaznaczyć należy, że dotyczy to odsetek za okres prowadzonego
    sporu, gdyż po zakończeniu postępowania w zakresie wysokości odszkodowania Spółka
    terminowo i bez konieczności wszczynania wobec niej postępowania egzekucyjnego,
    uregulowała zobowiązanie. Spółka dokonała zapłaty zasądzonych odsetek, jak również
    uregulowała zasądzone koszty zastępstwa procesowego. Na szczególną uwagę zasługuje
    to, że wobec żądanej pierwotnie kwoty odszkodowania (...) zł, na skutek prowadzonego
    postępowania sądowego Spółka musiała finalnie zapłacić odszkodowanie w kwocie (...) zł.
    Spółka jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, na którym ciąży w
    Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy. Spółka nie stosuje opodatkowania
    ryczałtem od dochodów spółek.
    Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
    Jak zostało wskazane w złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, odsetki
    zostały zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w (...) z dnia 30.01.2024 r. sygn. akt (...) i
    Wnioskodawca (dalej określany również jako „Spółka”) zapłacił takie odsetki. Odsetki
    zostały uregulowane 5 kwietnia 2024 r.
    Złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy w całości i wyłącznie relacji
    pomiędzy jednym Kontrahentem Wnioskodawcy, wskazanym w tym wniosku i
    Wnioskodawcą. Z powództwem o zapłatę odsetek, które zostały zasądzone wyrokiem
    Sądu Rejonowego w (...) z dnia 30.01.2024 r. sygn. akt (...) wystąpił Kontrahent

    Wnioskodawcy. Kontrahent Wnioskodawcy pozwem z dnia 28 października 2011 r. (data
    nadania), wniósł o zasądzenie od Wnioskodawcy odszkodowania. W tym pozwie
    Kontrahent Wnioskodawcy nie wniósł o zasądzenie odsetek (za wyjątkiem
    skapitalizowanych odsetek od dnia 26 czerwca 2011 r. do dnia wniesienia pozwu, tj. 28
    października 2011 r. w kwocie (...) zł., o które wniósł i które zostały przez sąd zasądzone).
    W odrębnym pozwie z 19 grudnia 2017 r. Kontrahent Wnioskodawcy wniósł o zapłatę
    skapitalizowanych odsetek w kwocie (...) zł i dalszych odsetek od kwoty (...) zł. (za 4 lata). W
    piśmie z dnia 28 grudnia 2021 roku kontrahent Wnioskodawcy skonkretyzował swoje
    roszczenie w ten sposób że: (1) żąda zapłacenia kwoty (...) zł tytułem odsetek za okres od
    19 grudnia 2014 roku do 19 grudnia 2017 roku; oraz (2) odsetek od kwoty (...) zł za okres
    dnia 20 grudnia 2017 roku do dnia 8 listopada 2021 roku (to jest do dnia, w którym
    Wnioskodawca zapłacił kwotę odszkodowania zasądzoną wyrokiem Sądu Apelacyjnego),
    (3) oraz zapłaty odsetek ustawowych liczonych od kwoty (...) zł. za okres od dnia 20
    grudnia 2017 roku do dnia zapłaty (rok 2024 lub późniejszy).
    Wyrokiem z dnia 30.01.2024 r. sygn. akt (...) Sąd Rejonowy w (...) zasądził od
    Wnioskodawcy:
    a) kwotę (...) zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 grudnia 2017 r. do
      dnia zapłaty;
    b) odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty (...) zł od dnia 20 grudnia 2017 r. do dnia 8
      listopada 2021 r.
    Zatem odsetki zostały zasądzone jak ww. żądaniu pozwu.
    Powyższy opis jednoznacznie wskazuje na to, iż materia dotycząca naliczania odsetek jest
    skomplikowana, w tym obejmuje odsetki od odsetek. Tak więc, Kontrahent Spółki w
    odrębnym pozwie z 19 grudnia 2017 r. wniósł o zapłatę odsetek w kwocie (...) zł i dalszych
    odsetek od kwoty (...) zł (za 4 lata). Zagadnienie było dodatkowo komplikowane
    postępowaniem Kontrahenta Spółki, który uzupełniał w czasie złożone pozwy i wytaczał
    kolejne powództwa (j.w.).
    Należy przy tym podkreślić, że tak jak zostało wskazane we wniosku, odsetki naliczone
    zostały za okres prowadzonego sporu, gdyż po zakończeniu postępowania w zakresie
    wysokości odszkodowania Spółka terminowo i bez konieczności wszczynania wobec niej
    postępowania egzekucyjnego, uregulowała zobowiązanie.
    Jak już zostało wyżej wskazane odsetki naliczone zostały za okres prowadzonego sporu.
    Spółka nie zgadzała się z roszczeniem i uważała żądanie za niezasadne. Sprawa miała
    charakter sporny, co jednoznacznie wykazał cały proces; sprawa była w toku, a
    wcześniejsze etapy postępowania, w ramach których zmieniały się zasądzone kwoty
    pokazały, że zagadnienie jest sporne; dodatkowo proszę o zdanie, dwa wyjaśnienia
    pełnomocnika procesowego w sprawie Powód (Kontrahent Wnioskodawcy) żądał
    odszkodowania, którego wysokość kwestionował Pozwany (Wnioskodawca). Sąd
    Okręgowy ustalił, że: „Ostatecznie żądana kwota tytułem odszkodowania została
    wyliczona przez powoda w wezwaniu do zapłaty z dnia 26 sierpnia 2011 r. na sumę (...) zł”.
    Sąd Okręgowy zasadził tytułem odszkodowania (...) zł, a Sąd Apelacyjny podwyższył tę
    kwotę do (...) zł. Dopiero od tej ostatniej kwoty (i dopiero od 19.12.2014 r.) zostały
    zasądzone odsetki. Zasądzone odsetki miały charakter odsetek od opóźnienia.
    Związek przyczynowy pomiędzy poniesionymi, wskazanymi we wniosku wydatkami (tj.
    kosztami postępowania i odsetkami), a osiąganiem przez Spółkę przychodu lub
    zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów wynika w bezpośredni sposób z
    faktu, iż spór był prowadzony na gruncie relacji gospodarczej ukształtowanej w ramach
    umowy, bezpośrednio powiązanej z działalnością gospodarczą Spółki. Umowa, od której
    odstąpiła Spółka, a w związku z czym Kontrahent wystąpił z roszczeniem
    odszkodowawczym była zawiązana dla potrzeb prowadzonej przez Spółkę działalności.
    Nabywane w ramach takiej umowy świadczenia miały służyć działalności Spółki. Tak jak

    zostało wskazane w złożonym wniosku, była to umowa o świadczenie usług
    marketingowych polegających na promocji na terytorium Polski leków, suplementów diety
    i klienta, Spółka kalkuluje wynagrodzenie generujące przychód podatkowy w oparciu o
    bazę kosztową, która powiększana jest o umowną marżę. Do bazy kosztowej wliczane są
    ponoszone przez Spółkę koszty danego okresu, za które kalkulowane jest wynagrodzenie
    tytułem świadczonych usług. Podkreślić przy tym należy, że w bazie kosztowej
    uwzględniane są wszystkie koszty okresu rozliczeniowego, którym jest miesiąc, zarówno
    bezpośrednio jak i pośrednio związane. Koszty wyznaczające kwotę bazową obejmują
    koszty operacyjne, biznesowe Spółki, w tym w szczególności wynagrodzenia pracowników
    i dodatki, czynsz, koszty materiałów promocyjnych, koszty podróży służbowych i
    biznesowych, honoraria osób współpracujących, sprzęt biurowy i materiały
    eksploatacyjne, ubezpieczenia, wynagrodzenia i opłaty należnych zewnętrznym
    świadczeniodawcom usług, i inne wydatki ponoszone w celu realizacji świadczeń. Jak wyżej
    zostało to już wskazane, nabywane w ramach umowy z Kontrahentem, która została przez
    Spółkę rozwiązana ze względu na rażące zdaniem Spółki naruszeniem postanowień
    umowy przez Kontrahenta, miały służyć działalności Spółki. To oznacza, że wydatki
    ponoszone przez Spółkę na podstawie takie umowy ujmowane były w bazie kosztowej
    wyznaczanej dla potrzeb kalkulacji wynagrodzenia Spółki, a przez to z przychodem z
    działalności gospodarczej.
    W efekcie również powództwo, jakie wytoczył Spółce jej Kontrahent i związane z nim
    wydatki, które Spółka musiała ponosić broniąc się przed wygórowanym roszczeniem,
    pozostawało w bezpośrednim związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez
    Spółkę. Z kolei wydatki jakie Spółka musiała ponieść podejmując się obrony przed
    wygórowanym roszczeniem odszkodowawczym Kontrahenta (co potwierdził fakt, że kwota
    zasądzonego odszkodowania była istotnie niższa od żądanego), współpraca z którym
    została podjęta bezpośrednio dla potrzeb prowadzonej działalności, oraz odsetki
    wynikające z faktu prowadzenia sporu i podejmowania w ramach takiego obrony, w
    bezpośredni sposób przyczyniły się do zabezpieczenia majątku spółki będącego
    ekonomicznym źródłem przychodu, niezbędnym do prowadzenia działalności
    gospodarczej przed wygórowanym żądaniem Kontrahenta, a przez to do jego zachowania.
    Wobec tego, należy podtrzymać stanowisko zaprezentowane w złożonym wniosku, iż
    wydatki, których dotyczy złożony wniosek spełniają warunek celowości zapisany w art. 15
    ust. 1 ustaw o CIT.
    Pytania
    1. Czy zapłacone przez Spółkę koszty postępowania mogą być uwzględnione w kosztach
      podatkowych?
    2. Czy zasądzone i zapłacone przez Spółkę odsetki mogą być zaliczone do kosztów
      podatkowych Spółki?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Ad 1
    Zapłacone przez Spółkę koszty postępowania mogą być uwzględnione w kosztach
    podatkowych.
    Ad 2
    Zapłacone przez Spółkę zasądzone od niej odsetki mogą być zaliczone do kosztów
    podatkowych Spółki.
    Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
    Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku
    dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 2805 ze zm. - dalej
    "ustawa o CIT"), do podatkowych kosztów uzyskania przychodu mogą być zaliczone tylko
    te wydatki, które zostały poniesione w celu uzyskania przychodu, albo w celu

    zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodu, a które nie zostały wyłączone z puli
    kosztów przez ustawodawcę (np. poprzez regulacje art. 16 ust. 1 ustawy o CIT).
    Trzeba przy tym uwzględnić, że koszt uznawany jest za celowy w rozumieniu art. 15 ust. 1
    ustawy o CIT gdy jest chociażby w sposób pośredni powiązany z przychodem, który to
    przychód nie koniecznie został uzyskany, ale hipotetycznie jest możliwym do osiągnięcia.
    Dodatkowo ważnym jest też to, by wydatki generujące taki koszt były ekonomicznie
    uzasadnione. Należy jednak zastrzec, że prawodawca podatkowy w specyficzny sposób,
    znaczenie szerszy niż w mowie potocznej, postrzega kwestię celowości, o czym świadczy
    chociażby fakt, iż godzi się na to by za celowe uznawane były, i jako takie podlegały ujęciu
    w rachunku podatkowy po stronie kosztów, straty w bieżącej działalności, ale również
    takie specyficzne wydatki jak występujące w związku z brakami inwentaryzacyjnymi,
    wypłacone odszkodowania czy kary umowne itp. W każdym przypadku istotne są
    okoliczności, w jakich winna być dokonywana ocena, specyfika działalności i jego
    powiązanie z prowadzoną działalnością.
    Przy czym w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT prawodawca expresiss verbis wskazuje, iż nie
    chodzi tylko o koszty bezpośrednio służące wygenerowaniu przychodu, ale również te,
    które ponoszone są w celu zachowania, względnie zabezpieczenia źródła przychodu,
    którym w szczególności jest majątek podatnika, jego przedsiębiorstwo.
    W przypadku kosztów prowadzonych przez podatnika sporów sądowych kluczowe
    znaczenie ma to, czy takie postępowania powiązane są z jego działalnością, jak również to
    czy racjonalnym było działanie polegającego na wchodzeniu w taki spór. Przy czym w
    sytuacji, w której podatnik występuje w roli pozwanego badaniu powinno być poddane to,
    czy możliwe było uniknięcie sporu poprzez spełnienie żądania strony przeciwnej czy
    jednak zasadnym było podjęcie obrony.
    Jak zostało wskazane w wyroku NSA z dnia 24 listopada 2017 r. sygn. akt II FSK 3040/15, a
    co stanowi reprezentację ugruntowanej wykładni: „(...) nie jest regułą, iż kosztów
    sądowych nie sposób zakwalifikować jako kosztów uzyskania przychodów. Jak słusznie
    wskazał WSA typowym przykładem takiego postępowania jest proces windykacyjny, w
    którym dany podmiot występuje o wydanie rzeczy służącej uzyskiwaniu przez niego
    przychodów, bądź proces, w którym dany podmiot występuje jako pozwany i chce uniknąć
    wydania rzeczy służącej do prowadzenia działalności. W przywołanych przypadkach
    niewątpliwie przedmiot postępowania służy osiąganiu przychodów lub zabezpieczeniu lub
    zachowaniu źródeł przychodu, takie postępowanie jest każdorazowo wszczynane w takim
    właśnie celu i wówczas koszty poniesione na prowadzenie tego rodzaju postępowań
    sądowych mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.
    d.o.p.
    Podobnie zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, iż osoba prawna może także
    występować w postępowaniach, których cel nie jest ściśle związany z osiągnięciem
    przychodu, zachowywaniem lub zabezpieczeniem jego źródła. Takimi postępowaniami
    będą np. procesy dotyczące ograniczenia strat, jakie wiążą się z działalnością gospodarczą.
    Tego rodzaju procesy mogą generować koszty podlegające następnie rozpoznaniu jako
    koszty określone w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., przy czym z uwzględnieniem, że przepis
    wskazuje, iż koszty te muszą być poniesione w celu osiągnięcia przychodów, nie zaś
    unikania strat (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999 r., sygn. akt SA/Łd 2683/95 -
    http://orzeczenia.nsa.gov.pl).”
    Skoro zatem, jak można przeczytać w wyroku NSA z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK
    631/18 "kwalifikacja kosztów procesu do kosztów przychodów powinna być rozstrzygana
    ad casum z uwzględnieniem specyfiki stanu faktycznego danej sprawy", to biorąc pod
    uwagę fakt, iż w okolicznościach opisanych w niniejszym wniosku na skutek podjęcia przez
    Spółkę obrony sądowej przed roszczeniem kontrahenta nastąpiła znaczna, bo wyraźnie
    przekraczająca połowę roszczenia redukcja kwoty odszkodowania (wypłacone
    odszkodowanie stanowi 38,47% pierwotnie żądanej kwoty), jakie finalnie Spółka musiała
    zapłacić kontrahentowi, nie może budzić wątpliwości to, że decyzja o podjęciu obrony była

    racjonalna i uzasadniona, a nawet konieczna z perspektywy interesów ekonomicznych
    Spółki.
    Wobec tego, ale również z uwzględnieniem złożoności i skomplikowanego charakteru
    sprawy (postępowanie prowadzone od 2011 r. zakończone w 2024 r.) stwierdzić należy, że
    wydatki jakie Spółka poniosła ze względu na prowadzone postępowanie, tj. zwrócone
    powodowi koszty postępowania mogą być uznane za celowe w znaczeniu art. 15 ust. 1
    ustawy o CIT. To z kolei, w połączeniu z faktem, iż w żadnym z przepisów ustawy o CIT
    prawodawca nie nakazuje wyłączyć takich wydatków z kosztów podatkowych (w
    przeciwieństwie do kosztów egzekucyjnych, które tutaj nie wystąpiły) powoduje, iż za
    prawidłowe należy uznać stanowisko Spółki, iż zapłacone przez nią zasądzone koszty
    postępowania mogą być uwzględnione w kosztach podatkowych. Racjonalność i
    zasadność postępowania Spółki polegającego na podjęciu obrony przed roszczeniem
    kontrahenta przesądza jednocześnie o tym, iż zapłacone przez Spółkę, zasądzone odsetki
    mogą być ujęte w kosztach podatkowych.
    Podkreślić bowiem należy, że Spółka dokonała zapłaty zasądzonego odszkodowania w
    terminie wynikającym z orzeczenia sądu powszechnego, bez konieczności wszczynania
    przez stronę przeciwną postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie zastrzec trzeba, że
    zasądzone i zapłacone odsetki odnoszą się do okresu, w którym Spółka nie miała wiedzy
    nt. wysokości odszkodowania, a co za tym idzie nie miała możliwości uniknięcia
    wystąpienia takich odsetek. Podkreślić bowiem trzeba, że wysokość kwoty odsetek
    determinowana jest długim okresem prowadzonego sporu ad meritum.
    Nadmienić również należy, że w opisanym we wniosku stanie faktycznym, z
    uwzględnieniem informacji udzielonych w piśmie uzupełniającym, nie powinno budzić
    wątpliwości to, iż Spółka nie tylko mogła, ale wręcz musiała podjąć obronę przed
    wygórowanym roszczeniem Kontrahenta. Podkreślić należy, że pierwotne żądanie
    Kontrahenta zostało w istotny sposób zredukowane co wyraźnie pokazuje, iż decyzja o
    podjęciu obrony była uzasadniona. Jednocześnie, ze względu na to, że zapłacone odsetki
    dotyczą okresu, w którym ów spór był prowadzony i Spółka nie miała możliwości ich
    uniknięcia. Istotne znaczenie ma również fakt, iż sama umowa, rozwiązanie której
    spowodowało, iż Kontrahent wystąpił z roszczeniem odszkodowawczym była zawarta w
    ramach i dla potrzeb prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej, a wydatki na jej
    podstawie ponoszone uwzględniane były w bazie kosztowej, w oparciu o którą
    kalkulowane było wynagrodzenie Spółki generujące przychód podatkowy.
    Wobec tego, stwierdzić należy, iż wydatek jaki spółka poniosła w związku z koniecznością
    zapłaty odsetek spełnia warunki uznania go za celowy w znaczeniu art. 15 ust. 1 ustawy o
    CIT. To z kolei, w połączeniu z faktem, iż pytanie dotyczy odsetek zapłaconych, a które nie
    mają charakteru odsetek od zobowiązań publicznoprawnych przesądza o tym, iż Spółka
    może uwzględnić taki wydatek w rachunku podatkowym po stronie kosztów.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób
    prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2805 ze zm., dalej: „updop”),
      Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia
      przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia
      źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. (...).
    Z uwagi na brzmienie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, przesłanka celowości poniesionego
    wydatku ma fundamentalne znaczenie dla konstrukcji podatkowych kosztów uzyskania
    przychodów. Skoro bowiem podstawą opodatkowania zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o
    CIT jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został
    osiągnięty, rozumiany jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania

    osiągnięta w roku podatkowym, to tym samym pomiędzy podatkowym przychodem a
    podatkowym kosztem istnieje zależność tego rodzaju, iż poniesiony koszt musi w
    sposób bezpośredni albo pośredni wpływać na przychód podatkowy, jego osiągnięcie
    zachowanie albo zabezpieczenie. Stwierdzenie braku takiej zależności powoduje, iż
    wydatek aczkolwiek poniesiony w sensie ekonomicznym i uwidoczniony w rachunku
    bilansowym, nie będzie na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
    mógł zostać zaliczony do podatkowych kosztów uzyskania przychodów.
    Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury: „Warunkiem uznania danego wydatku za
    koszt uzyskania przychodu jest łączne spełnienie następujących warunków: faktycznego
    (rzeczywistego) poniesienia wydatku przez podatnika, istnienie związku z prowadzoną
    przez podatnika działalnością oraz poniesienie go w celu uzyskania przychodu, jego
    zwiększenia bądź zachowania źródła przychodu. Nie każdy zatem wydatek, nawet
    związany z prowadzoną działalnością gospodarczą jest kosztem podatkowym,
    zmniejszającym podstawę opodatkowania, ale tylko taki, który realizuje cel wskazany w
    art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Cel ten musi być widoczny, a ponoszone koszty winny go
    realizować bądź co na najmniej zakładać realnie możliwość jego osiągnięcia”. (por.
    wyrok NSA z 2 sierpnia 2012 roku, sygn. akt II FSK 41/11, uchwała NSA z 24 stycznia
    2011 r., sygn. akt II FPS 6/10, oraz uchwała z 12 grudnia 2011 roku, sygn. akt II FPS 2
    /11). Poza tym, „przy ustaleniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek – poza
    wyraźnie wskazanymi w ustawie – wymaga indywidualnej oceny pod kątem
    bezpośredniego lub pośredniego związku z przychodem i racjonalnością działania dla
    osiągnięcia tego przychodu. Sytuacje, w których ów związek przyczynowy nie jest
    jednoznaczny, należy rozwiązywać według zasad racjonalnego rozumowania, odrębnie
    w odniesieniu do każdego przypadku” (por. wyrok NSA z 9 września 2011 roku, sygn.
    akt II FSK 1118/10). Kosztowa kwalifikacja konkretnego wydatku u konkretnego
    podatnika musi uwzględniać charakter i profil prowadzonej działalności gospodarczej
    oraz ekonomiczną racjonalność poniesionego kosztu (por. wyrok NSA z 1 marca 2016
    roku, sygn. akt II FSK 4009/13).
    Z wniosku wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka zawiązała z
    kontrahentem umowę o świadczenie usług marketingowych polegających na promocji na
    terytorium Polski (...). W czerwcu 2011 r. rozwiązali Państwo umowę z kontrahentem,
    uzasadniając takie działanie rażącym naruszeniem postanowień umowy przez
    kontrahenta. Ze względu na wcześniejsze rozwiązanie umowy kontrahent wystąpił do
    sądu z powództwem o zapłatę odszkodowania. 9 maja 2018 r. Sąd Okręgowy w (...) wydał
    wyrok zasądzający od Spółki kwotę (...) zł na rzecz kontrahenta, jak również odsetki i zwrot
    kosztów postępowania (78% całości kosztów). W wyniku apelacji złożonej przez obie
    strony wyrokiem z 19 października 2021 r. Sąd Apelacyjny w (...) podwyższył kwotę
    odszkodowania należnego kontrahentowi do (...) zł oraz uznał, że całe koszty
    postępowania winna ponieść Spółka. Uregulowali Państwo zasądzone odszkodowanie w
    pełnej kwocie (8 listopada 2021 r.). Niezależnie od tego wnieśli Państwo skargę kasacyjną
    do Sądu Najwyższego. Postanowieniem z 22 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy odmówił
    przyjęcia skargi kasacyjnej.
    W odrębnym pozwie z 19 grudnia 2017 r. Kontrahent Spółki wniósł o zapłatę
    skapitalizowanych odsetek oraz dalszych odsetek od podwyższonej kwoty odszkodowania.
    W piśmie z 28 grudnia 2021 r. kontrahent ostatecznie skonkretyzował swoje roszczenie o
    zapłatę odsetek. Wyrokiem z 30 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy w (...) zasądził od Państwa
    odsetki, w tym odsetki od odsetek, zgodnie z żądaniem kontrahenta. Zaznaczają Państwo,
    że zasądzone odsetki dotyczą okresu prowadzonego przez strony sporu, i ostatecznie
    zostały przez Spółkę zapłacone 5 kwietnia 2024 r. Ponadto w zakresie wysokości
    zasądzonego odszkodowania Spółka terminowo i bez konieczności wszczynania wobec
    niej postępowania egzekucyjnego uregulowała zobowiązanie.

    Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy zapłacone koszty postępowania sądowego
    oraz zasądzone i zapłacone odsetki mogą zostać przez Spółkę zaliczone do kosztów
    uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
    W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że wymienione we wniosku wydatki nie
    wypełniają podstawowej przesłanki, jaką jest celowość poniesionego wydatku, czyli
    nakierowanie na osiągnięcie przychodów bądź też zachowanie albo zabezpieczenie
    źródła przychodów.
    Należy mieć na uwadze, iż „celowy” wydatek to przede wszystkim ten, który racjonalnie
    przyczynia się do osiągnięcia przychodu, ewentualnie zachowania lub zabezpieczenia
    jego źródła. Działania podatnika muszą mieć zatem charakter pozytywny, wpływający
    na przychód podatkowy w ten sposób, że zostanie on zwiększony lub zabezpieczony
    przed uszczupleniem. Nie mogą to być wydatki, których przyczyną poniesienia jest
    niewłaściwe postępowanie podatnika. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do
    sytuacji, w ramach której część odpowiedzialności za brak należytej staranności w
    prowadzeniu działalności gospodarczej przejmowałby na siebie Skarb Państwa poprzez
    zmniejszenie wysokości przysługującej mu daniny. W konsekwencji „kosztowy”
    charakter mają jedynie te wydatki, których poniesienie nie wynika z zawinienia
    podatnika. W tym miejscu należy zauważyć, że kwalifikacja wydatku i ocena możliwości
    zaliczenia go do kosztów uzyskania przychodów, po stronie podatnika prowadzącego
    działalność gospodarczą uzasadnia zwiększone w stosunku do podatnika oczekiwania
    co do umiejętności, wiedzy, skrupulatności i rzetelności, zapobiegliwości i zdolności
    przewidywania a także znajomości obowiązującego prawa oraz następstw z niego
    wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej.
    Celem zapłaty kosztów postępowania sądowego oraz odsetek nie jest bowiem
    osiągnięcie przychodów ani też zachowanie albo zabezpieczenia źródła przychodów.
    Koszty postępowania oraz odsetki były przez Państwa ponoszone w przypadku sporów
    sądowych zakończonych wyrokiem niekorzystnym. Niekorzystne wyroki potwierdzają
    brak zasadności rozwiązania przez Spółkę umowy z kontrahentem oraz brak możliwości
    dalszego wykonywania tej umowy. Na moment dokonywania zapłaty ww. wydatków,
    kontrahent Spółki nie posiada zobowiązań w stosunku do Państwa z tytułu zawartej
    umowy promującej jego produkty, co oznacza, że Spółka nie osiągnie już żadnych
    przychodów podatkowych. W związku z tym zapłata kosztów postępowania sądowego
    oraz odsetek nie jest ponoszona w celu osiągnięcia przez Państwa przychodów.
    Dalszej analizy wymaga więc spełnienie przesłanki związku z zachowaniem lub
    zabezpieczeniem źródła przychodów. Za koszty związane z zachowaniem źródła
    przychodów uznaje się koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła w
    dalszym ciągu uzyskiwano, oraz aby takie źródło w ogóle dalej mogło istnieć. Natomiast za
    koszty służące zabezpieczeniu źródła przychodów należy uznać te koszty, które zostały
    poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów, w sposób gwarantujący
    bezpieczne jego funkcjonowanie. Istotą tego rodzaju kosztów jest więc ich obligatoryjne
    poniesienie w celu niedopuszczenia do utraty źródła przychodów w przyszłości (por.
    wyrok NSA z 25 listopada 2015 roku, sygn. akt II FSK 2217/13).
    Poza ogólnymi Państwa stwierdzeniami, że umowa od której Spółka odstąpiła, związana
    była z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą i w efekcie spór prowadzony
    na drodze sądowej służył zabezpieczeniu i zachowaniu majątku Spółki jako
    ekonomicznego źródła jej przychodów nie uzasadnili Państwo, w jaki konkretny sposób
    zwrot kosztów postępowania i zapłata odsetek pozwoli na zachowanie lub
    zabezpieczenie źródła przychodów, czyli w jaki sposób przełoży się na to, żeby to źródło
    w ogóle mogło dalej istnieć i aby funkcjonowało w sposób bezpieczny. Inaczej mówiąc,
    nie uzasadnili Państwo, w jaki sposób brak poniesienia wymienionych kosztów
    zachwiałby źródłem przychodów – jakim jest działalność polegająca na świadczeniu
    usług marketingowych – lub wręcz doprowadziłby do jego utraty.

    Koszty postępowania i zasądzone odsetki są konsekwencją błędu Spółki, co zostało
    potwierdzone wyrokiem Sądu już w 2018 r. Ryzyko ponoszenia dalszych kosztów z
    uwagi na długotrwały spór nie było racjonalne i związane z dążeniem do osiągnięcia
    przychodów. Nie istniały podstawy faktyczne i prawne do obrony Państwa stanowiska.
    Zapłata kosztów postępowania oraz zasądzonych odsetek jest skutkiem
    nieprawidłowości po Państwa stronie w związku z zerwaniem umowy z kontrahentem.
    Niekorzystne wyroki potwierdzają fakt, że Spółka została zobowiązana do poniesienia
    ww. kosztów w związku z odstąpieniem od umowy (w tym również do zapłaty
    odszkodowania), co dowodzi, że to Spółka zabezpieczała interes kontrahenta, a nie
    własne źródło przychodów.
    Błąd polegający na odstąpieniu od umowy skutkuje koniecznością poniesienia przez
    Państwa dodatkowych wydatków, takich jak koszty postępowania sądowego oraz
    zapłatę odsetek i nie może stanowić podstawy pomniejszenia dochodu do
    opodatkowania. Przyjęcie przeciwnego założenia prowadziłoby do sytuacji, w ramach
    której część odpowiedzialności za nieprawidłowości w działaniach podatników
    przejmowałby na siebie Skarb Państwa poprzez zmniejszenie wysokości przysługującej
    mu daniny.
    Uznanie za koszt uzyskania przychodu wydatków poniesionych w istocie z Państwa winy
    (na co wskazują wyroki, z których wynika obowiązek zwrotu i zapłaty ww. kosztów) jest
    sprzeczne z analizowanymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób
    prawnych, ich brzmieniem, jak i wyraźnie i jasno sprecyzowanym celem prawodawcy. Nie
    ulega wątpliwości, że ratio legis art. 15 ust. 1 ustawy o CIT nie obejmuje przenoszenia na
    Skarb Państwa konsekwencji, które z tego tytułu zarówno w sferze faktów gospodarczych,
    jak i skutków prawnych, wynikają dla podatnika.
    Podsumowując, zapłacone koszty postępowania sądowego oraz zasądzone i zapłacone
    odsetki nie mogą dla Państwa stanowić kosztów uzyskania przychodu na podstawie art.
    15 ust. 1 ustawy o CIT.
    Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i 2 jest więc nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z
    powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku
    opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
    Odnosząc się do powołanych orzeczeń sądowych potwierdzających Państwa stanowisko
    wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach w odzwierciedleniu do
    konkretnych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych i nie mają charakteru wiążącej
    wykładni prawa podatkowego.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz.
        2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia
        przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element
      czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych
    reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
    administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.