Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/415-684/12-4/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2012-12-11
Teza: Czy rozwiązanie umowy dożywocia i przeniesienie własności nieruchomości (ponownie) na dożywotniczkę powoduje po stronie Wnioskodawcy i Jego żony powstanie przychodu z tytułu zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i rodzi obowiązek zapłaty tego podatku przez Wnioskodawcę i Jego żonę?
Słowa kluczowe: dożywocie; nieruchomości; obowiązek-obowiązek podatkowy; umowa-rozwiązanie umowy
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz.770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 26 września 2012 r. (data wpływu 26 września 2012 r.) uzupełnionym pismem z dnia 30 października 2012 r. (data wpływu 2 listopada 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych rozwiązania umowy dożywocia – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 września 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych rozwiązania umowy dożywocia.

Wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749). Pismem z dnia 25 października 2012 r., znak IPTPB2/415-684/12-2/AK, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Wezwanie wysłano w dniu 25 października 2012 r. (skutecznie doręczono 26 października 2012 r.), natomiast w dniu 2 listopada 2012 r. do tut. Organu wpłynęła odpowiedź na ww. wezwanie (data nadania 31 października 2012 r.).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca wraz z żoną w dniu 25 sierpnia 2010 r. nabył na podstawie umowy dożywocia sporządzonej w formie aktu notarialnego własność zabudowanej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 101. W zamian za to Wnioskodawca i Jego żona zobowiązali się zapewnić dożywotniczce dożywotnie utrzymanie polegające na przyjęciu jej jako domownika, dostarczeniu wyżywienia, ubrania, mieszkania, zapewnienia odpowiedniej opieki, pomocy i pielęgnowania w czasie choroby oraz sprawieniu jej pogrzebu odpowiadającego zwyczajom miejscowym, a ponadto ustanowili na jej rzecz służebność mieszkania. Wartość rynkową przedmiotu umowy strony określiły (zgodnie z aktem notarialnym) na kwotę xxx zł. W związku z nieporozumieniami między stronami umowy doszło do procesu o rozwiązanie umowy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo dożywotniczki o rozwiązanie umowy dożywocia, a Sąd Okręgowy oddalił apelację dożywotniczki.

Obecnie strony zamierzają rozwiązać umowę dożywocia na zasadzie swobody umów. W ten sposób nabyta przez Wnioskodawcę i Jego żonę nieruchomość stanie się ponownie własnością dożywotniczki.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy rozwiązanie umowy dożywocia i przeniesienie własności nieruchomości (ponownie) na dożywotniczkę powoduje po stronie Wnioskodawcy i Jego żony powstanie przychodu z tytułu zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i rodzi obowiązek zapłaty tego podatku przez Wnioskodawcę i Jego żonę?

Zdaniem Wnioskodawcy, rozwiązanie umowy dożywocia i przeniesienie własności nieruchomości nie spowoduje, że po Jego stronie powstanie przychód z tytułu zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dożywotniczka dokonała przeniesienia własności nieruchomości na Wnioskodawcę i Jego żonę. W wyniku rozwiązania umowy dożywocia na dożywotniczkę zostanie przeniesiona ponownie własność nieruchomości czynność ta nie ma jednak charakteru odpłatnego zbycia.

Po stronie Wnioskodawcy nie powstanie zatem przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ponieważ czynność ta nie wywołuje skutku odpłatnego zbycia, a tym samym nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ustawy i obowiązku zapłaty podatku przez Wnioskodawcę i Jego żonę.

Ponadto Wnioskodawca wskazuje, że wydając interpretację indywidualną w podobnej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej zajął takie stanowisko. Interpretacja nosi znak IBPB II/2/415-1130/ŁCz z dnia 5 stycznia 2012 r. i została wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2 m. in.:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Użyte w cytowanym przepisie „odpłatne zbycie” oznacza każde przeniesienie własności lub innych praw majątkowych w zamian za korzyść majątkową. Przeniesieniu prawa własności winna zatem towarzyszyć odpłatność w jakiejkolwiek formie.

W myśl przepisu art. 908 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła, i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Przedmiotem świadczenia ze strony zbywcy (dożywotnika) jest przeniesienie własności nieruchomości. Umowa dożywocia ma charakter umowy zobowiązującej, odpłatnej i wzajemnej. Zatem, zawarta umowa dożywocia ma charakter świadczenia ekwiwalentnego. Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie następuje z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia. Do takiego obciążenia stosuje się odpowiednio przepisy o prawach rzeczowych ograniczonych art. 910 § 1 Kodeksu cywilnego. Ustanowione prawo dożywocia jest niezbywalne. Osoba względem, której zostało ono ustanowione nie może przenieść go na inną osobę, nie podlega również dziedziczeniu. Najpóźniej wygasa wraz ze śmiercią dożywotnika. Jak wynika z art. 913 Kodeksu cywilnego, który jest normą szczególną, rozwiązanie umowy dożywocia może nastąpić tylko w drodze orzeczenia sądowego. Z takim żądaniem może wystąpić każda ze stron umowy. Jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich może zamienić wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę, odpowiadającą wartości tych uprawnień lub w wypadkach wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika będącego zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę dożywocia. W następstwie wydania wyroku rozwiązującego umowę dożywocia, własność nieruchomości przechodzi z powrotem na zbywcę, a prawo dożywocia wygasa.

Z analizy zdarzenia opisanego we wniosku wynika, że Wnioskodawca wraz z żoną w dniu 25 sierpnia 2010 r. nabył na podstawie umowy dożywocia, sporządzonej w formie aktu notarialnego, własność zabudowanej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 101. W zamian za to Wnioskodawca i Jego żona zobowiązali się zapewnić dożywotniczce dożywotnie utrzymanie, polegające na przyjęciu jej jako domownika, dostarczeniu wyżywienia, ubrania, mieszkania, zapewnienia odpowiedniej opieki, pomocy i pielęgnowania w czasie choroby oraz sprawieniu jej pogrzebu odpowiadającego zwyczajom miejscowym, a ponadto ustanowili na jej rzecz służebność mieszkania. Wartość rynkową przedmiotu umowy strony określiły (zgodnie z aktem notarialnym) na kwotę xxx zł. W związku z nieporozumieniami między stronami umowy doszło do procesu o rozwiązanie umowy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo dożywotniczki o rozwiązanie umowy dożywocia, a Sąd Okręgowy oddalił apelację dożywotniczki.

Obecnie strony zamierzają rozwiązać umowę dożywocia na zasadzie swobody umów. W ten sposób nabyta przez Wnioskodawcę i Jego żonę nieruchomość stanie się ponownie własnością dożywotniczki.

Tym samym, uwzględniając powyższe okoliczności faktyczne i prawne, w przypadku rozwiązania umowy dożywocia na dożywotnika zostaje ponownie przeniesiona własność nieruchomości. Czynność ta nie ma jednak charakteru odpłatnego zbycia. Po stronie Wnioskodawcy nie powstanie zatem przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ powyższa czynność nie wywołuje skutku odpłatnego zbycia, a tym samym nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym należy uznać stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe.

Do uzupełnienia wniosku z dnia 30 października 2012 r. Wnioskodawca dołączył dokumenty (wyrok sądowy, podanie-prośba). Organ wydając interpretację w trybie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749), nie przeprowadza postępowania dowodowego, w związku z czym nie dokonuje analizy i oceny załączonych do wniosku dokumentów, a jedynie opiera się na przedstawionym we wniosku opisie stanu faktycznego.

Należy także wskazać, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – niniejsza interpretacja jest wydana dla Wnioskodawcy, jako występującego z wnioskiem. Nie dotyczy żony Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania niniejszej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.