Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/415-150/08-4/AA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2008-05-09
Teza: Wnioskodawca od 1993 r. prowadził działalność gospodarczą w formie zryczałtowanego podatku dochodowego. W styczniu 2000 r. Wnioskodawca działalność zlikwidował. W dniu 28 grudnia 1998 r. podpisał z bankiem X umowę o kredyt - karta kredytowa na kwotę 10.000 zł. Z powodu trudności finansowych, problemów osobistych i zdrowotnych Wnioskodawca zaprzestał spłaty kredytu. W październiku 2007 r. bank poinformował go o wszczętej egzekucji komorniczej. Na wniosek Wnioskodawcy bank podjął decyzje o zmianie umowy kredytowej i umorzył odsetki. W związku z tym Wnioskodawca pyta czy umorzone odsetki to przychód podlegający opodatkowaniu?
Słowa kluczowe: dochód-opodatkowanie dochodu; odsetki; odsetki-odsetki od kredytu; przychód; umorzenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 27 lutego 2008 r. (data wpływu 29 lutego 2008 r.), uzupełnionym w dniu 14 marca 2008 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania kwoty umorzonych odsetek bankowych – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 lutego 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania kwoty umorzonych odsetek bankowych.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 14b § 3 ustawy Ordynacji podatkowej, w związku z czym pismem z dnia 6 marca 2008 r., znak ILPB1/415-150/08-2/AA, na podstawie art. 169 § 1 tej ustawy wezwano Wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia bez rozpatrzenia.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 11 marca 2008 r., a w dniu 14 marca 2008 r. wniosek uzupełniono o brakujące informacje.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 28 grudnia 1998 r. Wnioskodawca podpisał z Bankiem umowę o kredyt (karta kredytowa) na kwotę 10.000,00 zł. Od 1993 roku Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą i rozliczał się w formie zryczałtowanego podatku dochodowego. Kredyt nie był udzielony w związku z działalnością gospodarczą. W styczniu 2000 roku z powodu trudności finansowych i osobistych oraz ze względu na stan zdrowia zlikwidowano działalność gospodarczą. Wnioskodawca podaje, że z powodu tych trudności przestał spłacać kredyt. W październiku 2007 roku Bank poinformował Wnioskodawcę, że wobec niego została wszczęta egzekucja komornicza oraz, że łączna kwota zaległości z tytułu zadłużenia wynosi 43.099,00 zł, a w tym:

*   kapitał - 10.414,00 zł,
*   przeterminowane odsetki - 805,00 zł,
*   opłaty - 394,08 zł,
*   odsetki windykacyjne - 31.485,92 zł.

W związku z tym Wnioskodawca poinformował Bank, że aktualnie nie pracuje i jest w trudnej sytuacji finansowej i nie ma tak dużych środków pieniężnych. Zaproponował spłatę kapitału i poprosił o umorzenie odsetek od tego kapitału. Bank podjął decyzję o zmianie umowy kredytowej, w wyniku czego umorzył odsetki windykacyjne i uwarunkował to dokonaniem wpłaty w wysokości 12.000,00 zł na pokrycie kwoty kapitału, kosztów i odsetek należnych. W dniu 2 stycznia 2008 r. Bank oświadczył, że zwalnia Wnioskodawcę z długu z tytułu umowy rachunku-karty kredytowej. Dług z tytułu odsetek za okres windykacji wyniósł 31.384,98 zł. Wnioskodawca oświadczył, że zwolnienie to przyjmuje.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy umorzone odsetki to przychód podlegający opodatkowaniu?

Zdaniem Wnioskodawcy, umorzone odsetki nie są przysporzeniem majątkowym, a jedynie konsekwencją zmiany umowy kredytowej, która to zmiana jest obojętna podatkowo. Wnioskodawca powołuje się na pismo Ministerstwa Finansów z 13 stycznia 1999 r., które wskazuje, że umorzenie odsetek jest obojętne podatkowo zarówno dla wierzyciela jak i dłużnika.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności”, definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Podkreślić należy, iż otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej jest obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu lub jego części, wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód).

Odmiennie należy traktować odsetki, które są opłatą za korzystanie ze środków finansowych kredytodawcy. Wysokość odsetek (w sposób niebudzący wątpliwości, co do wysokości), jak i zasady oraz terminy spłaty kredytu wraz z odsetkami, określone są w umowie kredytowej. Zmiana wysokości odsetek od kredytu w stosunku do pierwotnej umowy kredytowej mieści się w zasadzie swobody kształtowania umów kredytowych i nie wywołuje skutków podatkowych. Dotyczy to zarówno odsetek od kredytu za okres przypadający po zmianie warunków umowy naliczania odsetek, jak również za okres przed zmianą warunków umowy, ale tylko takich, których w dniu zmiany wysokości odsetek termin płatności jeszcze nie nastąpił (odsetek nienależnych, ale niewymagalnych).

Natomiast umorzenie kwot niezapłaconych odsetek od kredytu zaciągniętego przez osobę fizyczną, których termin płatności upłynął – jest przysporzeniem, skutkującym powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu. Dotyczy to zarówno odsetek skapitalizowanych (które de facto po skapitalizowaniu stają się kwotą długu), jak i odsetek wymagalnych, czyli takich, których w myśl postanowień umowy kredytowej termin płatności upłynął.

Natomiast tzw. odsetki karne, czyli przypadające od nieterminowo regulowanych zobowiązań wynikających z umowy należy rozpatrywać w zależności od treści umowy i szczegółowego określenia sposobu ich naliczania. Jeżeli umowa kredytowa jednoznacznie określa zasady naliczania podwyższonych odsetek od nieterminowych spłat rat kredytu i wiąże nimi strony umowy, wówczas odsetki te należy traktować w sposób analogiczny jak odsetki wymagalne. Natomiast, jeżeli umowa kredytowa daje wierzycielowi jednostronne prawo, z którego może skorzystać lub nie, do naliczania podwyższonych odsetek od nieterminowych spłat kredytów – wówczas odstąpienie przez wierzyciela od naliczenia takich odsetek nie stanowi przysporzenia dla kredytobiorcy. Także odstąpienie przez wierzyciela od dochodzenia od dłużnika odsetek należnych na podstawie art. 481 § 2 i 482 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), czyli odsetek za czas opóźnienia się ze spełnieniem świadczenia nie wywołuje skutków podatkowych, gdyż przepisy te dają prawo dochodzenia ustawowych odsetek i nie skorzystanie z tego prawa przez wierzyciela nie stanowi przysporzenia dla dłużnika.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w ramach porozumienia zawartego z Wnioskodawcą Bank umorzył odsetki windykacyjne od zaciągniętego w 1998 r. kredytu, po uregulowaniu przez Wnioskodawcę kwoty kapitału kredytu, kosztów i odsetek należnych. Oznacza to, że uprzednio Bank skorzystał z przysługującego mu prawa i naliczył na podstawie umowy odsetki należne od kredytu oraz odsetki karne. Odsetki te były zatem wymagalne, tym samym brak jest podstaw, żeby traktować umorzenie przez Bank tychże odsetek jako zmianę umowy kredytu.

Zatem wartość umorzonych odsetek od udzielonego kredytu stanowi przychód, o którym mowa w art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.