Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/4512-787/15-2/KT
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-12-11
Teza: miejsce świadczenia i opodatkowania usług organizacji szkolenia jako kompleksowych usług zorganizowania części merytorycznej szkolenia oraz kompleksowych usług zorganizowania części kulturalnej szkolenia
Słowa kluczowe: organizacje; szkolenie; świadczenie-miejsce świadczenia; świadczenie-świadczenie kompleksowe -świadczenie kompleksowe złożone
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r. poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 17 września 2015 r. (data wpływu 21 września 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia i opodatkowania usług organizacji szkolenia jako kompleksowych usług zorganizowania części merytorycznej szkolenia oraz kompleksowych usług zorganizowania części kulturalnej szkolenia - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 września 2015 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia i opodatkowania usług organizacji szkolenia jako kompleksowych usług zorganizowania części merytorycznej szkolenia oraz kompleksowych usług zorganizowania części kulturalnej szkolenia.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

S. Poland Sp. z o.o. (dalej: „Spółka”) produkuje specjalistyczne produkty chemiczne dla branży budowlanej, między innymi domieszki do betonów (np. uszczelniające, redukujące ilość wody, napowietrzające, itp.), powłoki zabezpieczające i ochronne, materiały gruntujące, wylewki posadzkowe, specjalistyczne kleje, jak również rozwiązania technologiczne do elastycznego uszczelniania, elastycznego i strukturalnego klejenia, izolacji akustycznej oraz strukturalnego wzmacniania konstrukcji. Kleje i uszczelniacze, a także inne produkty marki S., używane są przy produkcji okien, drzwi, dachów, urządzeń sanitarnych i elewacji w dużych fabrykach produkujących samochody, urządzenia AGD, elektronikę użytkową, gazomierze i wodomierze, w przemyśle stoczniowym, itp. Spektrum zastosowań produktów S. jest więc różnorodne i bardzo szerokie.

Branża, w jakiej działa Spółka jest skomplikowana. Prawidłowe zastosowanie oferowanych przez Nią produktów wymaga niejednokrotnie bardzo szerokiej wiedzy, doświadczenia i specyficznych umiejętności (związanych zwłaszcza z odpowiednim użyciem konkretnego produktu), etc. Między innymi z tego powodu Spółka organizuje dla swoich spółek-sióstr z siedzibami poza terytorium Polski oraz dla spółek z branży (zarówno krajowych, jak i zagranicznych), które korzystają lub chcą skorzystać z jej produktów (dalej: „Kontrahenci”), spotkania o charakterze szkoleniowo-konferencyjnym (dalej: „Szkolenia”). Głównym celem organizacji Szkoleń jest wymiana doświadczeń, przedstawienie uczestnikom prawidłowego sposobu stosowania danej technologii - zarówno w teorii, jak i praktyce (zdarza się, że uczestnicy takiego spotkania udają się do miejsca, budowy, gdzie dany produkt Spółki jest lub został zastosowany. Bardzo często podczas Szkoleń uczestnicy odwiedzają również laboratorium Spółki, gdzie mogą poznać specyfikę produktów i nauczyć się np. tego, jak dany produkt z oferty Spółki zachowuje się w różnych warunkach (co ma znaczenie np. przy stosowaniu produktów S. wewnątrz i na zewnątrz budynków, w miejscach o wysokiej lub niskiej wilgotności, nasłonecznieniu, itp.). Zajęcia merytoryczne trwają większą część dnia lub cały dzień.

W związku z organizacją powyższych Szkoleń Spółka ponosi określone koszty, do których zaliczyć należy przede wszystkim (dalej: „Część merytoryczna”):

*   koszty zakwaterowania (noclegi) dla uczestników;
*   koszty związane z zapewnieniem odpowiedniego miejsca (powierzchni) do zorganizowania Szkolenia - np. koszty wynajmu odpowiedniej sali, itp.;
*   koszty przygotowanie materiałów szkoleniowych, materiałów informacyjnych, gadżetów reklamowych S., itp.;
*   koszty wyżywienia dla uczestników Szkolenia (przerwy kawowe, obiad, czasami dodatkowo kolacja);
*   koszty transport uczestników Szkolenia.

Spółka podkreśla, że posiłki oferowane uczestnikom Szkoleń (opisane wyżej jako koszty wyżywienia) nie są wystawne ani okazałe. Nawet jeśli Spółka organizuje na zakończenie Szkolenia kolację, to ma ona charakter zwykłej kolacji biznesowej. Wspólny posiłek ma umożliwiać uczestnikom Szkolenia podsumowanie danego dnia Szkolenia w mniej oficjalnej atmosferze. Daje to możliwość wymiany doświadczeń i wiedzy na tematy poruszane podczas Szkolenia. Posiłkom zapewnianym uczestnikom Szkolenia nie towarzyszą jakiekolwiek występy kulturalne, artystyczne, itp.

Spółka ponosi również koszty organizacji czasu wolnego od Części merytorycznej Szkoleń – w ramach czasu wolnego Spółka może zapewniać uczestnikom Szkolenia możliwość uczestniczenia w występach kulturalnych, artystycznych, zwiedzaniu miasta etc. (dalej: „Część kulturalna”).

Spółka uzyskuje przychody z organizacji Szkoleń. Spółka wystawia faktury na Kontrahentów, tj. na podmioty uczestniczące w spotkaniach (w szczególności podmioty delegujące na Szkolenia swoich pracowników, czy współpracowników), obciążając ich opłatą za udział w Szkoleniu. Wysokość wynagrodzenia należnego Spółce za organizację Szkolenia zależna jest przede wszystkim od ilości osób, które biorą udział w Szkoleniu oraz długości ich pobytu na Szkoleniu (w przypadki Szkoleń kilkudniowych). Na wysokość wynagrodzenia należnego Spółce za organizację Szkolenia wpływa również to, czy dany uczestnik Szkolenia korzystał wyłącznie z Części merytorycznej Szkolenia, czy też deklarował udział w Części kulturalnej.

Spółka zamierza wyodrębniać na wystawianych fakturach wynagrodzenie (opłatę) za udział danej osoby w Części merytorycznej Szkolenia i wynagrodzenie (opłatę) za udział w Części kulturalnej Szkolenia. Spółka nie zamierza jednak „rozbijać” opłaty za Część merytoryczną Szkolenia na poszczególne elementy istotne przy obliczaniu wysokości tej opłaty (tj. Spółka nie chce osobno podawać na fakturach kosztu związanego z zakwaterowaniem, wyżywieniem, wynajmem sali, przygotowaniem materiałów szkoleniowych, itp.). Spółka nie chce też podawać na fakturach wszystkich elementów cenotwórczych składających się na opłatę za Część kulturalną. Kontrahenci są podmiotami, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w Ustawie VAT, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy usługi wykonywane przez Spółkę, w ramach poszczególnych części Szkolenia, mają charakter usług kompleksowych? W szczególności:
    1.  Czy wszystkie czynności wykonywane przez Spółkę w ramach organizacji Części merytorycznej Szkolenia stanowią dla celów VAT jedną usługę?
    2.  Czy wszystkie czynności wykonywane przez Spółkę w ramach organizacji Części kulturalnej Szkolenia stanowią dla celów VAT jedną usługę?
2.  Jakie jest miejsce świadczonych przez Spółkę, na rzecz podatników, usług organizacji Szkolenia, zarówno w wypadku:
    1.  usług służących organizacji Części merytorycznej Szkolenia?
    2.  usług służących organizacji Części kulturalnej Szkolenia?
3.  Czy w sytuacji, gdy Kontrahent nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, prawidłowe będzie:
    1.  Wystawienie przez Spółkę faktury bez naliczania podatku VAT przy zastosowaniu stawek krajowych, jeśli faktura obejmować będzie wynagrodzenie za zorganizowanie Części merytorycznej Szkolenia?
    2.  Wystawienie przez Spółkę faktury bez naliczania podatku VAT przy zastosowaniu stawek krajowych, jeśli faktura obejmować będzie wynagrodzenie za zorganizowanie Części kulturalnej Szkolenia?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Ad. 1)

Zdaniem Spółki, usługi wykonywane przez Spółkę, w ramach poszczególnych części Szkolenia, mają charakter usług kompleksowych, tj.:

1.  wszystkie czynności wykonywane w ramach organizacji Części merytorycznej Szkolenia stanowią dla celów VAT jedną usługę;
2.  wszystkie czynności wykonywane w ramach organizacji Części kulturalnej Szkolenia stanowią dla celów VAT jedną usługę.

Uzasadnienie:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy VAT \[ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.\], opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają m. in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ww. Ustawy VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, tj. stosownie do art. 2 pkt 6 Ustawy VAT, rzeczami oraz ich częściami, a także wszelkimi postaciami energii.

Stosownie natomiast do art. 8 ust. 1 Ustawy VAT, przez świadczenie usług należy rozumieć każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Kilka czynności opodatkowanych VAT wykonywanych przez podatnika może być uznane albo za szereg pojedynczych transakcji lub też za jedno tzw. świadczenie kompleksowe.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE - por. np. wyrok w sprawie C-l11/05 (Aktiebolaget NN przeciwko Skatteverket), C-41/04 (Levob Verzekeringen BV, OV Bank NV przeciwko Staatssecretaris van Financien), C-349/96 (Card Protection Plan Ltd przeciwko Commissioners of Customs and Excise), czy też C-231/94 (Faaborg - Gelting Linien A/S przeciwko Finanzamt Flensenburg) - ukształtował się pogląd, zgodnie z którym do oceny, czy mamy do czynienia z transakcją złożoną potrzebna jest przede wszystkim dokładna analiza całokształtu okoliczności danej sprawy. Co istotne, z „kompleksowością” mamy do czynienia wówczas, gdy dane czynności składające się na transakcję, w aspekcie gospodarczym, ekonomicznym, a nie prawnym, obiektywnie tworzą jedną całość. Nie są więc one niezależne od siebie, a wręcz przeciwnie - są ściśle powiązane. Niezwykle ważne jest również, zdaniem Spółki, rozróżnienie, że „niezależne od siebie” to nie to samo co „dające się wyodrębnić”. Zgodnie więc z orzecznictwem Trybunału konieczna jest analiza, czy podejmowane czynności są logicznie powiązane ze świadczeniem głównym. I nawet jeśli dałoby się je od niego wyodrębnić, ale takie rozerwanie miałoby charakter sztuczny, to takie rozdzielenie osłabiałoby funkcjonalność systemu podatku VAT i jako takie byłoby niedopuszczalne.

Wnioskodawca zwraca również uwagę, że sądy administracyjne, rozwijając orzecznictwo Trybunału wyraźnie wskazują, że „kompleksowość” należy oceniać z punktu widzenia nabywcy (klienta) - tak NSA w wyroku z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. I FSK 945/05, czy też z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. I FSK 311/13.

Zdaniem Spółki, świadczone przez nią usługi Szkolenia, zarówno w Części merytorycznej, jak i kulturalnej, stanowią transakcje kompleksowe. Nie ulega bowiem wątpliwości, że:

*   Usługi składające się na Część merytoryczną tworzą jedną całość. Zarówno Spółka, jak i Kontrahenci są zainteresowani jedną złożoną usługą, a nie „serią” pojedynczych transakcji. Oczekują oni bowiem kompleksowej usługi Szkolenia, w ramach którego zapewniane są również inne, określone świadczenia. Między usługami zapewnianymi w ramach Części merytorycznej Szkolenia zachodzi opisana przez Trybunał UE faktyczna i trwała więź funkcjonalna (usługi te tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość), co skutkuje konstatacją, że ewentualne ich rozdzielenie (oddzielne potraktowanie do celów podatku VAT), będzie miało charakter sztuczny.

*   Usługi składające się na Część kulturalną również tworzą jedną całość. Obie strony transakcji nie są bowiem zainteresowane nabyciem szeregu pojedynczych świadczeń, ale są zainteresowane jedną kompleksową usługą sprowadzającą się do umilenia, uatrakcyjnienia czasu wolnego od zajęć merytorycznych. Także i w tym przypadku, zdaniem Spółki, między usługami zapewnianymi w ramach Części kulturalnej Szkolenia zachodzi opisana przez Trybunał UE faktyczna i trwała więź funkcjonalna (usługi te tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość), co skutkuje konstatacją, że ewentualne ich rozdzielenie (oddzielne potraktowanie do celów podatku VAT), będzie miało charakter sztuczny.

Spółka dodaje również, że, Jej zdaniem, nie można Części merytorycznej i Części kulturalnej uznać za jedną transakcję kompleksową, ale za dwa osobne świadczenia złożone. Cel usługi w Części merytorycznej Szkolenia może być bowiem w pełni zrealizowany w przypadku braku wyświadczenia lub też skorzystania z Części kulturalnej Szkolenia, stąd trudno uznać, aby Część kulturalna warunkowała prawidłowe wyświadczenie Części merytorycznej Szkolenia.

Takie stanowisko jest podzielane przez organy podatkowe, chociażby przez:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 11 lipca 2014 r., znak IPPP3/443-346/14-2/KT;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z dnia 10 lipca 2014 r., znak ITPP2/443-495/14/AK;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 7 maja 2014 r., znak IPPP3/443-161/14-4/SM.

Ad. 2)

Spółka uważa, że:

1.  miejscem świadczonych przez Spółkę, na rzecz podatników, usług organizacji Szkolenia - odnoszących się do Części merytorycznej Szkolenia - jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, chyba że usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej znajdującego się w innym miejscu niż siedziba działalności - wówczas miejscem świadczenia tych usług będzie to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej;
2.  miejscem świadczonych przez Spółkę, na rzecz podatników, usług organizacji Szkolenia - odnoszących się do Części kulturalnej Szkolenia - jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, chyba że usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej znajdującego się w innym miejscu niż siedziba działalności - wówczas miejscem świadczenia tych usług będzie to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Uzasadnienie:

Art. 28a pkt 1 Ustawy VAT, na potrzeby rozdziału regulującego miejsce opodatkowania przy świadczeniu usług, za podatnika nakazuje uznać:

*   podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6;
*   osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej.

Ustalając przepisy, które Spółka powinna w przedstawionej sprawie zastosować w celu ustalenia miejsca świadczenia usług, rozpatrzyć należy w szczególności art. 28b, 28g oraz 28n Ustawy VAT.

Zgodnie z art. 28b ust. 1 Ustawy VAT, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i la, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n. W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (art. 28b ust. 2 Ustawy VAT). Jeżeli natomiast podatnik będący usługobiorcą nie posiada siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, o którym mowa w ust. 2, miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym posiada on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu (art. 28b ust. 3 Ustawy VAT).

Art. 28g ust. 1 Ustawy YAT stanowi zaś, że miejscem świadczenia usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych związanych z usługami wstępu na te imprezy, świadczonych na rzecz podatnika, jest miejsce, w którym te imprezy faktycznie się odbywają. Miejscem świadczenia usług w dziedzinie kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji, rozrywki oraz podobnych usług, takich jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych do tych usług, w tym świadczenia usług przez organizatorów usług w tych dziedzinach, świadczonych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami, jest natomiast miejsce, w którym ta działalność faktycznie jest wykonywana (art. 28g ust. 2 Ustawy VAT).

Stosownie z kolei do treści art. 28n ust. 1 Ustawy VAT, w przypadku świadczenia usług turystyki, o których mowa w art. 119 ust. 1, miejscem świadczenia usług jest miejsce, gdzie usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2 (w przypadku, gdy usługi turystyki, o których mowa w art. 119 ust. 1, są świadczone ze stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy znajdującego się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej) i 3 (w przypadku gdy usługodawca nie posiada siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, o którym mowa w ust. 2, miejscem świadczenia usług turystyki, o których mowa w art. 119 ust. 1, jest miejsce, w którym posiada on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu).

Zdaniem Spółki, prawidłowe będzie zastosowanie art. 28b Ustawy VAT, zarówno w odniesieniu do Części merytorycznej, jak i Części kulturalnej Szkolenia.

W szczególności, w odniesieniu do Części kulturalnej Szkolenia nie będzie prawidłowym zastosowanie art. 28n Ustawy VAT, ponieważ Spółka nie świadczy usług turystyki. Na świadczenie takich usług składają się dwa podstawowe elementy: osoba odbywa podróż do danego kraju, miasta, a celem tej podróży jest wypoczynek, rekreacja itp. Tylko wówczas można w ocenie Spółki mówić o „turyście” i „turystyce”. Osoby delegowane przez Kontrahentów przyjeżdżają natomiast nie w celu wypoczynkowym, ale uczestniczenia w Szkoleniu, a więc w celu poszerzenia wiedzy, zdobycia nowych umiejętności, doświadczenia etc. Z całą pewności zatem organizowana przez Spółkę Część kulturalna Szkolenia, która może w sobie zawierać zwiedzania miasta itp., nie jest powodem przyjazdu, podróży uczestników Szkolenia.

Takie rozumowanie podzielają organy podatkowe, chociażby Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, który w interpretacji z dnia 24 listopada 2014 r., znak ILPP4/443-450/14-2/ISN potwierdził stanowisko wnioskodawcy, zgodnie z którym:

„dla świadczonych przez Spółkę dodatkowych usług, takich jak np. organizacja występów artystycznych, zwiedzanie miasta z przewodnikiem, transport uczestników konferencji lub szkolenia, miejscem świadczenia będzie, podobnie jak przy organizacji konferencji, terytorium kraju, w którym usługobiorca posiada siedzibę, i w związku z tym usługi te nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski (czyli zastosowanie będzie miała zasada ogólna wynikająca z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT). Zdaniem Spółki, usługi te nie mają charakteru usług turystyki (art. 119 ustawy o VAT). Są to usługi obsługi biznesu i wyjazdu służbowo-szkoleniowego. Uczestników konferencji nie można uznać za turystów. Celem takiego wyjazdu nie jest odbycie podróży w celach wypoczynkowych lub poznawczych, jak również rekreacji czy rozrywki. Osoby te korzystają z usług hotelu w celu poszerzenia wiedzy i zdobycia umiejętności. Zatem usługi dodatkowe towarzyszące usłudze konferencji nie mogą być uznane za usługi dla bezpośredniej korzyści turysty.

(\`(...)\`) Dla wykonywanych dodatkowych usług, które jak wskazała Spółka nie będą miały charakteru usług turystyki, o których mowa w art. 119 ustawy, dla ustalenia miejsca ich świadczenia (opodatkowania) również zastosowanie znajdzie zasada ogólna określona w art. 28b ust. 1 ustawy. Tym samym usługi te nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski, lecz miejscem świadczenia tych usług będzie terytorium państwa, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej.”

Spółka stoi jednocześnie na stanowisku, że w odniesieniu do świadczonych przez Nią usług nie należy stosować art. 28g ust 1 Ustawy VAT, ponieważ nie są one „usługami wstępu”. Pojęcie to należy interpretować zgodnie z treścią Rozporządzenia Wykonawczego \[rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23 marca 2011 r., str. 1)\].

Art. 32 tego aktu, znajdujący się w podsekcji 7 zatytułowanej „Świadczenie usług w ramach działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej, naukowej, edukacyjnej, rozrywkowej lub podobnej”, stanowi:

1.  „Usługi wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, o których mowa w art. 53 dyrektywy 2006/112/WE, obejmują świadczenie usług, których podstawową cechą jest przyznawanie prawa wstępu w zamian za bilet lub opłatę, w tym opłatę w formie abonamentu, biletu okresowego lub opłaty okresowej.
2.  Ustęp 1 ma zastosowanie w szczególności do:
    1.  prawa wstępu na spektakle, przedstawienia teatralne, występy cyrkowe, targi, do parków rozrywki, na koncerty, wystawy, jak również inne podobne wydarzenia kulturalne;
    2.  prawa wstępu na wydarzenia sportowe, takie jak mecze lub zawody;
    3.  prawa wstępu na wydarzenia edukacyjne i naukowe, takie jak konferencje i seminaria.
3.  Ustęp 1 nie obejmuje korzystania z obiektów, takich jak sale gimnastyczne i inne, w zamian za opłatę. ”

Odnosząc powyższe przepisy do świadczonych przez Spółkę usług w:

*   Części merytorycznej - nie stanowią one usług wstępu na konferencję, szkolenie, ale usługi organizacji takiego przedsięwzięcia; podstawową cechą świadczonej przez Spółkę usługi nie jest przyznanie prawa wstępu za bilet, czy opłatę; zarówno Spółka, jak i Kontrahenci oczekują bowiem kompleksowego zorganizowania Szkolenia;

*   Części kulturalnej - podobnie jak w przypadku Części merytorycznej, tak i w przypadku Części kulturalnej nie sposób stwierdzić, aby podstawową cechą świadczonej przez Spółkę usługi było przyznanie prawa wstępu za bilet lub opłatę; fakt, że w ramy świadczonej usługi może wejść wstęp np. umożliwiający zwiedzenie zabytku, nie oznacza jeszcze, że Spółka świadczy usługi wstępu; również i w tym wypadku obie strony oczekują świadczenia złożonego w postaci zorganizowania czasu wolnego od zajęć merytorycznych.

Takie stanowisko jest aprobowane przez organy podatkowe, w tym przez tut. organ, przykładowo w interpretacji z dnia 3 czerwca 2015 r., znak IPPP3/4512-187/15-2/ISZ:

„Odnosząc wyżej cytowane przepisy do przedmiotowych okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w przypadku świadczonej przez Wnioskodawcę na rzecz Stowarzyszenia kompleksowej usługi organizacji Konferencji (w skład której wchodzi: zapewnienie powierzchni konferencyjnej, noclegi dla głównych mówców Konferencji, catering podczas Konferencji obejmujący śniadania, przerwy kawowe i lunche, przygotowanie materiałów konferencyjnych, tj. druków, publikacji, oznakowania informacyjnego oraz przygotowanie upominków dla uczestników Konferencji, składa się na złożoną usługę organizacji Konferencji) nie mamy do czynienia ze świadczeniem usług uczestnictwa w Konferencji. Usługi wstępu na tego typu imprezę obejmują - zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami - świadczenie usług, których podstawową cechą jest przyznawanie prawa wstępu w zamian za opłatę. Wnioskodawca zapewniając powierzchnię konferencyjną, noclegi dla głównych mówców Konferencji, catering podczas Konferencji obejmujący śniadania, przerwy kawowe i lunche, przygotowując materiały konferencyjne, tj. druki, publikacje, oznakowanie informacyjne oraz przygotowując upominki dla uczestników Konferencji, nie świadczy usług wstępu na rzecz zaproszonych na Konferencję uczestników, lecz usługę organizacji Konferencji na rzecz Stowarzyszenia. Odbiorcą tej usługi jest Stowarzyszenie, a nie uczestnicy konferencji, którym Strona przyznaje prawo wstępu w zamian za ponoszoną przez nich opłatę. Tym samym miejsce świadczenia usługi organizacji Konferencji (w skład której wchodzi: zapewnienie powierzchni konferencyjnej, noclegi dla głównych mówców Konferencji, catering podczas Konferencji obejmujący śniadania, przerwy kawowe i lunche, przygotowanie materiałów konferencyjnych, tj. druków, publikacji, oznakowania informacyjnego oraz przygotowanie upominków dla uczestników Konferencji, składające się na złożoną usługę organizacji Konferencji) nie będzie ustalane zgodnie z brzmieniem art. 28g ust. 1 ustawy, tj. w miejscu (państwie), w którym Konferencja się odbywa, (w Polsce), lecz zgodnie z zasadą ogólną określoną w art. 28b ust. 1 ustawy, tj. w miejscu, gdzie nabywca usługi (…) posiada siedzibę działalności gospodarczej (\`(...)\`).

Również na podstawie art. 28b ust. 1 ustawy należy ustalić miejsce świadczenia dla świadczeń polegających na organizacji wydarzeń kulturalnych (koktajlu, uroczystego obiad, nieformalnego spotkania podsumowującego Konferencję) a także programu artystycznego podczas wydarzeń kulturalnych, np. koncertów, wstępów na wystawy i do obiektów zabytkowych. Analogicznie jak w przypadku usługi organizacji Konferencji (w skład której wchodzi: zapewnienie powierzchni konferencyjnej, noclegi dla głównych mówców Konferencji, catering podczas Konferencji obejmujący śniadania, przerwy kawowe i lunche, przygotowanie materiałów konferencyjnych, tj. druków, publikacji, oznakowania informacyjnego oraz przygotowanie upominków dla uczestników Konferencji, składające się na złożoną usługę organizacji Konferencji), Wnioskodawca realizując świadczenia polegające na organizacji wydarzeń kulturalnych (koktajlu, uroczystego obiad, nieformalnego spotkania podsumowującego Konferencję) w tym program artystyczny podczas wydarzeń kulturalnych, np. koncerty, wstępy na wystawy i do obiektów zabytkowych, nie świadczy usług wstępu czy też usług restauracyjnych lecz usługę organizacji wydarzeń kulturalnych na rzecz Stowarzyszenia. Fakt, że program artystyczny podczas wydarzeń kulturalnych będzie przewidywał np. koncerty, wstęp na wystawy i do obiektów zabytkowych, nie oznacza, że Wnioskodawca będzie świadczył usługi wstępu, o których mowa w art. 28g ust. 1 ustawy. Stowarzyszenie będzie odbiorcą usługi polegającej na organizacji wydarzeń kulturalnych w postaci koktajlu, uroczystego obiadu czy nieformalnego spotkania podsumowującego Konferencję, w ramach których zostanie zorganizowany koncert, wstęp na wystawę i do obiektu zabytkowego. Tak więc Stowarzyszenie nie będzie nabywało usług wstępu, o których mowa w art. 28g ust. 1 ustawy, czy też usług restauracyjnych bądź cateringowych, o których mowa w art. 28i ust. 1 ustawy.”

Analogiczne rozstrzygnięcia można znaleźć również w interpretacjach:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 11 lipca 2014 r., znak IPPP3/443-346/14-2/KT;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z dnia 10 lipca 2014 r., znak ITPP2/443-495/14/AK;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 7 maja 2014 r., znak IPPP3/443-161/14-4/SM.

Ad. 3)

Zdaniem Spółki, w sytuacji gdy Kontrahent nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, prawidłowe będzie:

1.  wystawienie przez Spółkę faktury bez naliczania podatku VAT przy zastosowaniu stawek krajowych, jeśli faktura obejmować będzie wynagrodzenie za zorganizowanie Części merytorycznej Szkolenia;
2.  wystawienie przez Spółkę faktury bez naliczania podatku VAT przy zastosowaniu stawek krajowych, jeśli faktura obejmować będzie wynagrodzenie za zorganizowanie Części kulturalnej Szkolenia.

Uzasadnienie:

Spółka stoi na stanowisku, że miejsce świadczenia usług, zarówno od Części merytorycznej Szkolenia, jak i od Części kulturalnej Szkolenia, należy ustalić na podstawie art. 28b Ustawy VAT (por. uzasadnienie do pytania nr 2). Wobec tego, jeśli Kontrahent nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, prawidłowe będzie wystawienie przez Spółkę faktury bez naliczania podatku VAT - zarówno w tej części, w której faktura obejmie wynagrodzenie za organizację Części merytorycznej Szkolenia, jak w zakresie obejmującym wynagrodzenie za organizację Części kulturalnej Szkolenia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.