Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/443-772/14-2/RR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-10-23
Teza: Zwolnienie od podatku VAT dla świadczonych usług polegających na wycenie wartości funduszy inwestycyjnych oraz ich okresowej aktualizacji.
Słowa kluczowe: fundusz-fundusz inwestycyjny; usługi-usługi finansowe; zarządzanie; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Strony - przedstawione we wniosku z dnia 12 sierpnia 2014 r. (data wpływu 14 sierpnia 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku dla świadczonych usług polegających na wycenie wartości funduszy inwestycyjnych oraz ich okresowej aktualizacji **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 sierpnia 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia zwolnienia od podatku dla świadczonych usług polegających na wycenie wartości funduszy inwestycyjnych oraz ich okresowej aktualizacji.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”).

Wśród usług świadczonych przez Wnioskodawcę znajdują się m.in. usługi:

*   wyceny wartości aktywów funduszy inwestycyjnych utworzonych i działających na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 z późn. zm.); oraz
*   periodycznej aktualizacji powyższej wyceny (dalej: „Usługi”).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w świetle przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego świadczone przez Spółkę Usługi podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy,

świadczone przez nią Usługi podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska.

Podstawy prawne zwolnienia - przepisy unijne

Zwolnienie z VAT dla usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi wynika z przepisów unijnych tj. przepisów Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 347 z 11 grudnia 2006 r., str. 1 z późn. zm. - „Dyrektywa 112”) - art. 135 (1) (g) Dyrektywy 112, zgodnie z którymi: „Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje: (\`(...)\`) g) zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie”.

Należy podkreślić, iż przepisy Dyrektywy 112 nie przewidują możliwości zdefiniowania przez państwa członkowskie pojęcia usług zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi. Jedyna swoboda państw członkowskich w zakresie powyższego zwolnienia dotyczy ustalenia zakresu podmiotów uznawanych za specjalne fundusze inwestycyjne.

Podstawy prawne zwolnienia - ustawa o VAT

Ustawa o VAT implementuje powyższe zwolnienie z VAT do polskiego porządku prawnego.

W szczególności, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT: „Zwalnia się od podatku:

1.  usługi zarządzania:

1.  funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych,
2.  portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią,
3.  ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej,
4.  otwartymi funduszami emerytalnymi oraz dobrowolnymi funduszami emerytalnymi w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, a także Funduszem Gwarancyjnym utworzonym na podstawie tych przepisów,
5.  pracowniczymi programami emerytalnymi w rozumieniu przepisów o pracowniczych programach emerytalnych,
6.  obowiązkowym systemem rekompensat oraz funduszem rozliczeniowym utworzonymi na podstawie przepisów prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, a także innymi środkami i funduszami, które są gromadzone lub tworzone w celu zabezpieczenia prawidłowego rozliczenia transakcji zawartych w obrocie na rynku regulowanym w rozumieniu tych przepisów albo w obrocie na giełdach towarowych w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, przez partnera centralnego, agenta rozrachunkowego lub izbę rozliczeniową w rozumieniu przepisów o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami”.

W stanie prawnym obowiązującym do 31 marca 2013 r. ustawa o VAT - w art. 43 ust. 8 - przewidywała własną definicją usług zarządzania, o których mowa w powołanym przepisie, jednakże z uwagi na niezgodność z przepisami unijnymi art. 43 ust. 8 ustawy o VAT został uchylony z dniem 1 kwietnia 2013 r.

Powodem jego uchylenia był wskazany na wstępie brak możliwości indywidualnego definiowania przez państwa członkowskie pojęcia usług zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi.

Powyższą intencję wprost potwierdza uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 805; dalej: „Uzasadnienie”), przewidującego uchylenie art. 43 ust. 8 ustawy o VAT. Zgodnie z tym dokumentem:

*   „Celem zaproponowanej zmiany jest dostosowanie przepisów ustawy o podatku od towarów usług do orzecznictwa TSUE”.
*   „W wyroku w sprawie C-169/04 Abbey National sąd wskazał, że art. 13 część B lit. d pkt 6 szóstej dyrektywy (art. 135 ust. 1 lit g) dyrektywy 2006/112/WE nie zawiera żadnej definicji pojęcia zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi. Wykładnia tego przepisu powinna być dokonywana z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów oraz układu tej dyrektywy oraz z uwzględnieniem zwłaszcza ratio legis zwolnienia, które przewiduje - pkt 59 tego wyroku”.
*   Trybunał w ww. wyroku orzekł, że pojęcie „zarządzania” funduszami powierniczymi, o którym mowa w art. 13 część B lit d pkt 6 szóstej dyrektywy jest autonomicznym pojęciem prawa wspólnotowego, którego treść nie może być zmieniona przez państwa członkowskie - (\`(...)\`) o ile występuje niejasność co do zakresu stosowania tego przepisu w wersji angielskiej i niderlandzkiej, o tyle z wersji duńskiej, niemieckiej, francuskiej i włoskiej wynika w szczególności, że art. 13(B)(d)(6) szóstej dyrektywy zawiera odesłanie do definicji państw członkowskich jedynie w odniesieniu do pojęcia „funduszy powierniczych” (pkt 41)”.
*   „W świetle powyższego państwa członkowskie nie są uprawnione do definiowania w prawie krajowym pojęcia „zarządzania funduszami inwestycyjnymi”, dlatego też uzasadnione jest usunięcie przepisu art. 43 ust. 8 z ustawy o VAT”.

Pojecie zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi - orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („dalej: TSUE”)

W świetle przedstawionych unijnych i krajowych podstaw prawnych dla zwolnienia z VAT usług zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, dla prawidłowego odczytania charakteru tego zwolnienia, konieczne jest odwołanie się do orzecznictwa TSUE, w którym sąd prezentował wykładnię pojęcia zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż TSUE w swoich wyrokach (w tym w wyroku C-169/04 - Abbey National, powołanym wprost w Uzasadnieniu), dotyczących definicji usług zarządzania posiłkował się m.in. treścią Załącznika II do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (Dz. Urz.UE L. 302 z 17 listopada 2009 r., str. 32, z późn. zm. „Dyrektywa UCITS”).

TSUE uznał, iż Załącznik II do Dyrektywy UCITS zawiera otwarty, a więc również niewyczerpujący, katalog funkcji i czynności, który należy uznać za wchodzące w zakres pojęcia zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi. Przykładowo, zgodnie z pkt 64 wyroku C-169/04 - Abbey National: „Zatem art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy (jego odpowiednikiem jest art. 135 (1)(g) Dyrektywy 112) poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu zbiorowym portfelem obejmuje czynności, które polegają na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe, takie jak te zamieszczone w załączniku II do zmienionej dyrektywy 85/611 (Przekształconej w Dyrektywę UCITS, z zachowaniem numeracji załącznika II) w rubryce „Administracja”, które są czynnościami właściwymi przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania”.

Wśród funkcji wymienionych w Załączniku II do Dyrektywy UCITS, obok zarządzania samymi inwestycjami, znajdują się m.in. czynności administracyjne takie jak:

1.  obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem;
2.  zapytania klientów;
3.  wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe);
4.  monitorowanie przestrzegania uregulowań;
5.  prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa;
6.  wypłata zysków;
7.  emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa;
8.  rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń);
9.  prowadzenie ksiąg.

Jednocześnie, w wyroku C-169/04 - Abbey National TSUE podkreślił, że:

*   „Odnosząc się do usług w zakresie zarządzania administracyjnego i prowadzenia rachunkowości funduszy świadczonych przez podmiot zarządzający będący osobą trzecią, należy najpierw zaznaczyć, że (\`(...)\`) zarządzanie funduszami powierniczymi, o którym mowa w pkt 6 tego artykułu, jest określane w zależności od rodzaju świadczonych usług, a nie w zależności od osoby świadczącej lub odbiorcy usług”, (pkt 66 wyroku)
*   „Ponadto treść art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy nie wyklucza co do zasady, by na zarządzanie funduszami powierniczymi składały się różne odrębne usługi wchodzące w zakres pojęcia „zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi \[zarządzania funduszami powierniczymi\]” w rozumieniu tego przepisu oraz by korzystały one z przewidzianego w nim zwolnienia z opodatkowania, nawet wówczas gdy świadczący te usługi jest podmiotem zarządzającym będącym osobą trzecią”, (pkt 67 wyroku)
*   „Jak wynika z powyższego, usługi świadczone przez podmiot zarządzający będący osobą trzecią są co do zasady objęte zakresem stosowania art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy”, (pkt 69 wyroku)
*   „Jednakże aby móc je zakwalifikować jako transakcje zwolnione z opodatkowania w rozumieniu art. 13 część B lit d) pkt 6 szóstej dyrektywy, usługi w zakresie zarządzania administracyjnego i prowadzenia rachunkowości funduszy świadczone przez podmiot zarządzający będący osobą trzecią powinny tworzyć odrębną całość, która - jeśli ją oceniać globalnie - w konsekwencji wypełnia specyficzne i istotne funkcje usługi opisanej w owym pkt 6”. (pkt 70 wyroku)

Powyższe rozważania TSUE pozostają aktualne również na tle jego najnowszego orzecznictwa w powyższym zakresie, w tym w kontekście wykładni przedstawionej w wyroku z 7 marca 2013 r. C-275/11 GfBk. W kontekście świadczonych przez Spółkę Usług, będących przedmiotem niniejszego wniosku, szczególnego znaczenia nabiera pkt 27 powyższego wyroku, w którym TSUE uznał, iż: „Należy bowiem przypomnieć, że w pkt 26, 63 i 64 ww. wyroku w sprawie Abbey National Trybunał orzekł, iż nie tytko zarządzanie inwestycjami, wiążące się z wyborem i zbywaniem aktywów będących przedmiotem takiego zarządzania, lecz również usługi administracyjne i rachunkowe, takie jak obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowywanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i podatku VAT, a także opracowywanie prognoz przychodów, wchodzą w zakres pojęcia „zarządzania” specjalnym funduszem inwestycyjnym”.

Podsumowując powołane powyżej wyroki TSUE w zakresie wniosków szczególnie istotnych dla analizy kwestii zwolnienia z VAT Usług świadczonych przez Spółkę, należy uznać, iż:

1.  w zakres pojęcia zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi wchodzą m.in. funkcje wymienione w Załączniku II do Dyrektywy UCITS, w tym wycena i wyznaczanie ceny;
2.  wycena aktywów została wprost uznana przez TSUE jako element zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym;
3.  ze zwolnienia z VAT korzystają usługi zarządzania świadczone przez podmiot będący osobą trzecią, jeżeli stanowią odrębną całość oraz są specyficzne i istotne z punktu widzenia zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym.

Usługi Spółki w kontekście uregulowań prawnych i orzecznictwa TSUE

W kontekście przedstawionych powyżej rozważań, świadczone przez Spółkę Usługi niewątpliwie wpisują się w zakres usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT.

Spełniają one bowiem wymogi ustawy o VAT oraz kryteria wypracowane na gruncie orzecznictwa TSUE w zakresie znaczenia pojęcia zarządzania funduszami inwestycyjnymi.

W szczególności:

*   świadczone przez Spółkę Usługi dotyczą wyceny aktywów funduszy inwestycyjnych utworzonych i działających na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 z późn. zm.) - odnoszą się więc do funduszy inwestycyjnych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych;
*   świadczone przez Spółkę Usługi odpowiadają swoim zakresem funkcjom wymienionym w sekcji administracja, pkt c) Załącznika II do Dyrektywy UCITS - wycena i wyznaczanie ceny;
*   TSUE wprost uznał wycenę aktywów, będącą przedmiotem świadczonych przez Spółkę Usług jako element zarządzania funduszami inwestycyjnymi;
*   TSUE dopuszcza możliwość zastosowania zwolnienia z VAT dla usług zarządzania świadczonych przez osobę trzecią (tj. w tym przypadku Spółkę świadczącą Usługi na rzecz funduszy lub towarzystw funduszy inwestycyjnych), o ile usługi te stanowią odrębną całość oraz są specyficzne i istotne z punktu widzenia zarządzania funduszem inwestycyjnym;
*   realizowane przez Spółkę funkcje w ramach świadczonych Usług stanowią odrębną całość - obejmują one szereg czynności prowadzących do efektu w postaci wyznaczenia wyceny aktywów oraz jej periodycznej aktualizacji, podsumowanej w przygotowywanym przez Spółkę raporcie z wyceną;
*   realizowane przez Spółkę funkcje w ramach świadczonych Usług należy niewątpliwie uznać za specyficzne i istotne z punktu widzenia zarządzania funduszem inwestycyjnym - dokonywanie wyceny aktywów funduszu oraz jej aktualizacji jest obowiązkiem wynikającym z ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 z późn. zm.).

Z powyższych względów, w opinii Spółki, świadczone przez nią Usługi podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT.

Praktyka interpretacyjna

Za prawidłowością stanowiska prezentowanego przez Spółkę przemawiają również indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane dla innych podmiotów w analogicznych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych.

Przykładowo:

*   w interpretacji indywidualnej z 29 stycznia 2014 r. (IBPP3/443-1008/13/IK), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów zgodził się ze stanowiskiem spółki co do możliwości zwolnienia z VAT świadczonych przez nią usług opisanych w stanie faktycznym, obejmujących m.in. dokonywanie wyceny aktywów na rzecz funduszu inwestycyjnego zamkniętego. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach uznał, iż: „Mając na uwadze powyższe przepisy oraz powołane orzecznictwo wspólnotowe uznać należy, że świadczone usługi, o których mowa we wniosku, noszą znamiona usług w zakresie zarządzania funduszami, dotyczą bowiem istotnych czynności związanych z administrowaniem, sprawozdawczością i rachunkowością tych funduszy. Ponadto usługi te tworzą odrębną całość oraz są specyficzne i istotne dla zarządzania tymi funduszami. Zatem w świetle wniosków płynących z przytoczonego wyżej orzeczenia TSUE C-169/04 niewątpliwie mieszczą się w zakresie czynności wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy, a zatem objęte są na mocy tego przepisu zwolnieniem od podatku;
*   w interpretacji indywidualnej z 28 stycznia 2014 r. (ILPP1/443-980/I3-2/AW), Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów zgodził się w całości ze stanowiskiem spółki co do możliwości zwolnienia z VAT świadczonych przez nią usług opisanych w stanie faktycznym, obejmujących m.in. usługi wyceny wierzytelności oraz ruchomości i nieruchomości, które staną się własnością funduszu inwestycyjnego;
*   w interpretacji indywidualnej z 2 grudnia 2013 r. (IPPP1/443-1042/13-2/MP), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów zgodził się w całości ze stanowiskiem spółki co do możliwości zwolnienia z VAT świadczonych przez nią usług opisanych w stanie faktycznym, obejmujących m.in. usługi wyceny aktywów funduszy inwestycyjnych;
*   w interpretacji indywidualnej z 25 lipca 2013 r. (IBPP2/443-356/13/KO), Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów uznał, iż: „wycena aktywów funduszy/subfunduszy, w tym ustalanie zobowiązań, wartości aktywów, wartości aktywów netto funduszu/subfunduszu na jednostkę uczestnictwa/certyfikat inwestycyjny, są niezbędne i ściśle związane z prowadzeniem funduszy utworzonych i działających na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ww. czynności mieszczą się w zakresie czynności wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatku od towarów i usług”.

Spółka w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w powyższych interpretacjach.

W świetle przedstawionej powyżej argumentacji oraz powołanych interpretacji, Spółka stoi na stanowisku, iż świadczone przez nią Usługi podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT.

W związku z powyższym, Spółka wnosi o potwierdzenie prawidłowości zaprezentowanego przez nią stanowiska.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.