Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DD5/8211/25/MZB/11/PK-178/2011
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2012-05-31
Teza: przychody z tytułu nieodpłatnych świadczeń
Słowa kluczowe: gwarancje-gwarancje bankowe; kredyt; kredyt-kredyt.kredyt bankowy; poręczenie; spółki; spółki-spółka z ograniczoną odpowiedzialnością; udziałowiec; wspólnik; zabezpieczenie; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

Zmiana interpretacji indywidualnej

Na podstawie art. 14e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) Minister Finansów zmienia z urzędu, jako nieprawidłową, interpretację indywidualną wydaną z upoważnienia Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w dniu 23 września 2008 r. znak: ILPB3/423-397/08-2/HS w ten sposób, iż stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 16.06.2008 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, z zakresu podatku dochodowego od osób prawnych, dotyczące przychodów z tytułu nieodpłatnych świadczeń – **jest nieprawidłowe**.

Uzasadnienie

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku z dnia 16.06.2008 r. wynika, że w dniu 23 listopada 2005 r. bank z siedzibą we Francji udzielił Spółce kredytu bankowego. Gwarancji bankowej do tego kredytu (poręczenia) udzieliła spółka prawa francuskiego S.C.(…), która na dzień zawarcia umowy ww. kredytu posiadała 24,4% udziałów w Spółce. Jednakże od dnia 21.12.2005 r. S.C.(…) posiada 0,5% udziałów i stan taki trwa do dnia dzisiejszego. S.C.(…) nie obciąża Spółki żadnymi opłatami za udzieloną gwarancję, a jedynie na podstawie umowy poręczenia firma S.C.(…) zobowiązała się nieodpłatnie uregulować zobowiązania Spółki względem banku w sytuacji, gdyby kredytobiorca nie spłacał otrzymanego kredytu.

Spółka S.C.(…) nie jest podmiotem, w którego zakres działalności wchodzi odpłatne świadczenie usług poręczenia.

Ponadto Spółka wskazuje, że raty za zaciągnięty kredyt spłacane były przez Spółkę również w roku 2007.

W związku z tym, iż w Spółce dokonano w roku 2005 kontroli skarbowej, która wykazała, że na skutek błędnej interpretacji przepisów prawa podatkowego Spółka nie opłaciła podatku należnego ze względu na uzyskanie przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia (którym miało być poręczenie przez S.C.(…) kredytu bankowego), podatek ten, zgodnie z zaleceniami organu podatkowego, został przez Spółkę obliczony i zapłacony za rok bilansowy 2006 oraz za rok bilansowy 2007.

Spółka zwróciła się do organu podatkowego z pytaniem:

Czy przyjęcie przez Spółkę, że nieodpłatne poręczenie kredytu bankowego stanowi „nieodpłatne świadczenie” w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i uiszczenie z tego tytułu podatku za rok 2006 oraz za rok 2007 uznać należy za prawidłowe?

Zdaniem Wnioskodawcy, nieodpłatne poręczenie kredytu przez udziałowca Spółki nie jest nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Poręczenie to stanowiło jedynie zabezpieczenie spłaty udzielonego kredytu bankowego, a Spółka nie uzyskała korzyści majątkowych kosztem poręczyciela. Zatem skoro nie doszło w wyżej opisanej sytuacji do nieodpłatnego świadczenia, nie powstał również przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Spółka zapłaciła zatem za rok 2006 oraz za rok 2007 podatek, który zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego, nie był należny.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając z upoważnienia Ministra Finansów (na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770), wydał w dniu 23 września 2008 r. interpretację indywidualną (Nr ILPB3/423-397/08-2/HS), w której stanowisko Spółki uznał za prawidłowe.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy, Minister Finansów zważa, co następuje.

Na podstawie art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej, Minister Finansów może z urzędu zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Przepis ten nie zawiera ograniczeń czasowych, co oznacza, że jeśli stwierdzona zostanie nieprawidłowość wydanej interpretacji indywidualnej, Minister Finansów może z urzędu zmienić ją w dowolnym czasie.

W ocenie Ministra Finansów stanowiska Spółki, wyrażonego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 16.06.2008 r. oraz potwierdzonego w interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 23 września 2008 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (Nr ILPB3/423-397/08-2/HS), nie można uznać za prawidłowe.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o pdop) przychodem jest w szczególności wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń.

Pomimo, iż ustawa o pdop nie definiuje pojęcia nieodpłatnego świadczenia to zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2002 r. sygn. akt FPS 9/02 pojęcie to ma _„szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”_. Podobne stanowisko przedstawione zostało w uchwale z dnia 16 października 2006 r. sygn. akt II FPS 1/06 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie powiększonym.

W obu ww. uchwałach NSA wskazano, iż nieodpłatność powinna być rozumiana jako _„niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”_.

Zgodnie z najnowszą linią orzeczniczą NSA po stronie podmiotu otrzymującego gwarancję/poręczenie powstaje przysporzenie, a zatem nieodpłatne udzielenie gwarancji i poręczenia prowadzi do powstania nieodpłatnego świadczenia (wyroki: z dnia 12.12.2008 sygn. akt II FSK 1361/07; z dnia 09.12.2009 sygn. akt II FSK 1156/08 oraz z dnia 26.01.2010 sygn. akt II FSK 1417/08, z dnia 12.03.2010 sygn. akt II FSK 1776/08). We wspomnianych wyrokach NSA nie odwoływał się do profesjonalnego prowadzenia działalności przez podmiot udzielający poręczenia/gwarancji, co oznacza, iż fakt ten nie wpływa na możliwość zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o pdop.

Jednocześnie w wyroku z dnia 12.03.2010 sygn. akt II FSK 1776/08 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że _„skoro od udzielenia poręczenia uwarunkowane jest przyznanie kredytu podmiotowi, za którego się poręcza, przyjęcie przez poręczyciela wspomnianego ryzyka ma pewną wartość, czyli cenę, którą uzyskujący poręczenie w normalnych warunkach rynkowych musiałby poręczycielowi zapłacić. Jeżeli zatem poręczenie takie otrzymuje nieekwiwalentnie, tym samym uzyskuje nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy CIT.”_.

Mając powyższe na uwadze, w szczególności orzecznictwo NSA w zakresie traktowania udzielania nieodpłatnych gwarancji i poręczeń na potrzeby podatku dochodowego od osób prawnych, należy stwierdzić, iż ww. świadczenie udzielone pomiędzy Spółką a jej udziałowcem stanowi przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

W konsekwencji stanowisko Spółki przedstawione w ww. wniosku o interpretację indywidualną należy uznać za nieprawidłowe.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zmienianej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą zmianę interpretacji przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał zmianę interpretacji indywidualnej w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy).