Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB1/415-356/14-2/AG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-09-30
Teza: 1. Czy Wnioskodawczyni w zakresie otrzymanego odszkodowania korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym zapłacone odszkodowanie jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych? 2. Czy u Wnioskodawczyni powstanie przychód z działalności gospodarczej z tytułu otrzymanych odsetek za zwłokę w zapłacie przedmiotowego odszkodowania, a tym samym jest Ona zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od tych odsetek, przy czym obowiązek podatkowy powstanie w momencie ich otrzymania, a nie naliczenia?
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; odsetki; odszkodowania; prawo-prawo górnicze i geologiczne; przychód-moment powstania przychodów; składnik-składnik majątkowy; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 14; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 27 czerwca 2014 r. (data wpływu 1 lipca 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę, zasądzonego wyrokiem sądowym – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 lipca 2014 r. wpłynął wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, której przedmiotem jest przede wszystkim produkcja i sprzedaż mebli. W ramach prowadzonej działalności na podstawie umowy wieczystego użytkowania wykorzystuje nieruchomość zabudowaną, położoną w R…., na potrzeby związane z prowadzoną działalnością. Nieruchomość ta stanowi składnik majątku przedsiębiorstwa Wnioskodawczyni. Od 2006 r., w wyniku działalności zakładu górniczego, dochodziło kilkakrotnie do uszkodzenia przedmiotowego budynku. Wydatki związane z jego remontem Wnioskodawczyni zaliczała do kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Ponieważ jednak z czasem okazało się, że trwała naprawa budynku nie jest możliwa z racji jego położenia w związku z ruchem zakładu górniczego, Wnioskodawczyni w dniu 12 maja 2011 r., złożyła przeciw temu zakładowi górniczemu pozew sądowy o odszkodowanie. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w … zasądził na rzecz Wnioskodawczyni odszkodowanie od pozwanego zakładu wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę w zapłacie. W wyroku Sąd stwierdził, że ,,zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 1994 r. Nr 27, poz. 96, z późn. zm.), która ma zastosowanie w niniejszej sprawie, z uwagi na termin wytoczenia powództwa, tj. przed dniem 1 stycznia 2012 r., właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, jeżeli ruch ten odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w ustawie. Może jednak żądać naprawienia wyrządzonej szkody tym ruchem, zgodnie z przepisami tej ustawy”.

W czerwcu 2014 r. pozwany zakład zapłacił przedmiotowe odszkodowanie. Natomiast w przyszłości oczekuje się, że zapłacone zostaną również zasądzone na rzecz Wnioskodawczyni odsetki ustawowe za zwłokę w zapłacie odszkodowania.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy Wnioskodawczyni w zakresie otrzymanego odszkodowania korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym zapłacone odszkodowanie jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych?
2.  Czy u Wnioskodawczyni powstanie przychód z działalności gospodarczej z tytułu otrzymanych odsetek za zwłokę w zapłacie przedmiotowego odszkodowania, a tym samym jest Ona zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od tych odsetek, przy czym obowiązek podatkowy powstanie w momencie ich otrzymania, a nie naliczenia?

Zdaniem Wnioskodawczyni, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Jednocześnie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego. W opinii Wnioskodawczyni, art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. e) wyłącza z katalogu zwolnionych z opodatkowania otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, jednak art. 21 ust. 1 pkt 3d, mający charakter bardziej szczegółowy, umożliwia stosowanie tego zwolnienia do odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów Prawa geologicznego i górniczego bez względu na to, czy szkoda dotyczyła składnika majątku wykorzystywanego na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą czy nie, a także niezależnie od tego, czy wydatki na remonty związane z wyrządzoną szkodą podatnik zaliczył uprzednio (lub będzie zaliczał w przyszłości) do kosztów uzyskania przychodów, czy też nie.

Ponieważ jednak w opinii Wnioskodawczyni w przytoczonym art. 21 ust. 1 pkt 3d cyt. ustawy mowa jest wyłącznie o odszkodowaniu, otrzymane za zwłokę w jego zapłacie odsetki będą stanowić przychód z prowadzonej działalności gospodarczej i jako taki podlegać opodatkowaniu, gdyż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje zwolnienia dla odsetek od odszkodowań. Przy czym na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód z tytułu tych odsetek powstanie w momencie ich zapłaty, a nie naliczenia co wynika z przepisów art. 14 ust. 1i oraz art. 14 ust. 3 pkt 2.

Wobec powyższego, zdaniem Wnioskodawczyni, zapłacone odszkodowanie będzie korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowym od osób fizycznych, natomiast nie będą korzystać z takiego zwolnienia otrzymane w przyszłości odsetki za zwłokę w zapłacie tego odszkodowania. Staną się one jednak przychodem dopiero w momencie ich otrzymania, a nie naliczenia. Podobne stanowisko w ocenie Wnioskodawczyni do tego, opisanego wyżej, przedstawił Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej Nr …. z dnia 20 maja 2013 r. (w odniesieniu do odszkodowania oraz odsetek za zwłokę w jego zapłacie) oraz w interpretacji Nr …. z dnia 19 lutego 2014 r. (w odniesieniu do samego odszkodowania).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.

Źródła przychodów wymienione zostały w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Stosownie do art. 14 ust. 1 tej ustawy, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

W myśl art. 14 ust. 2 pkt 12 ww. ustawy, przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

Przepis art. 21 ust. 3d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów Prawa geologicznego i górniczego.

Powyższy przepis wskazuje, że wolne od podatku dochodowego są dochody z tytułu odszkodowania, o ile spełnione są łącznie dwie przesłanki, tj.:

*   odszkodowania zostały wypłacone właścicielowi nieruchomości,

*   wypłacono je na podstawie przepisów Prawa geologicznego i górniczego.

Według art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2014 r., poz. 613, z późn. zm.), właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do innych podmiotów, których prawa majątkowe są zagrożone ruchem zakładu górniczego.

Zgodnie z art. 145 tej ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do naprawiania szkód, o których mowa w art. 144 ust. 1 i 2, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

W myśl art. 146 ust. 1 ww. ustawy, odpowiedzialność za szkodę ponosi przedsiębiorca prowadzący ruch zakładu górniczego, wskutek którego wystąpiła szkoda.

Stosownie do treści art. 147 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, przywrócenie stanu poprzedniego może w szczególności nastąpić przez dostarczenie gruntów, obiektów budowlanych, urządzeń, lokali, wody lub innych dóbr tego samego rodzaju. Naprawienie szkody w gruncie rolnym lub leśnym zdegradowanym lub zdewastowanym na skutek ruchu zakładu górniczego następuje w sposób określony przepisami o ochronie tych gruntów.

Przepis art. 147 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego ciąży na tym, kto jest odpowiedzialny za szkodę. Poszkodowany, za zgodą podmiotu odpowiedzialnego za szkodę, może wykonać obowiązek w zamian za zapłatę odpowiedniej kwoty pieniężnej.

Natomiast instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121).

Zgodnie z art. 481 § 1 tej ustawy, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

W myśl art. 481 § 2 ww. ustawy, jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe.

Zauważyć należy, że odsetki wypłacone za okres pomiędzy datą zasądzenia i datą wypłaty odszkodowania nie są wliczane do wartości odszkodowania. Zgodnie bowiem z art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 101, z późn. zm.), do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego.

Treść powyższych przepisów wskazuje, że nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem, czy też innym świadczeniem związanym z naprawieniem szkody. Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego – są skutkiem niewykonania zobowiązania. Stanowią one najczęściej rekompensatę wynikającą z czasokresu jaki upłynął pomiędzy zaistnieniem zdarzeń skutkujących wypłatą odszkodowania, a skonkretyzowaniem obowiązku naprawienia szkody (krzywdy). Odsetki nie pełnią zatem funkcji odszkodowawczej – są to po prostu należności z tytułu zwłoki w zapłacie świadczenia głównego. Z tych względów nie można utożsamiać ich z odszkodowaniem, mimo że są z nim związane.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje zwolnienia z opodatkowania odsetek za zwłokę w wykonaniu świadczenia polegającego na naprawieniu szkody na rzecz poszkodowanego.

Stosownie do art. 14 ust. 1i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku otrzymania przychodu z działalności gospodarczej, do którego nie stosuje się ust. 1c, 1e i 1h, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Przepis art. 14 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy stanowi, że do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nieotrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek.

W świetle powyższych przepisów momentem uzyskania przychodu z tytułu odsetek od odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z działalnością gospodarczą będzie data ich faktycznego otrzymania przez wierzyciela.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że wykorzystywany przez Wnioskodawczynię dla celów prowadzonej działalności gospodarczej budynek, w wyniku działalności zakładu górniczego, uległ trwałemu uszkodzeniu. W dniu 12 maja 2011 r. Wnioskodawczyni złożyła przeciw temu zakładowi górniczemu pozew sądowy o odszkodowanie. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014 r. Sąd zasądził od zakładu górniczego na rzecz Wnioskodawczyni odszkodowanie wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę. Powyższe świadczenia przyznane zostały na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, w brzmieniu obowiązującym przez dniem 1 stycznia 2012 r.

Odszkodowanie to zostało Wnioskodawczyni wypłacone czerwcu 2014 r. Natomiast w przyszłości Wnioskodawczyni oczekuje, że zapłacone zostaną również zasądzone na Jej rzecz odsetki ustawowe za zwłokę w zapłacie odszkodowania.

Mając powyższe na względzie oraz przedstawiony we wniosku stan faktyczny sprawy, a także powołane wyżej przepisy prawa stwierdzić należy, że skoro odszkodowanie za szkody dotyczące składnika majątku (budynku) związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą przyznane zostało Wnioskodawczyni wyrokiem sądowym, na podstawie przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze, to odszkodowanie to jest zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepisy ww. ustawy nie zwalniają od podatku dochodowego od osób fizycznych przyznanych wyrokiem Sądu odsetek za zwłokę w zapłacie ww. świadczenia (odszkodowania). W konsekwencji odsetki z ww. tytułu stanowią przychód z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód z tytułu odsetek powstanie u Wnioskodawczyni jednak dopiero z chwilą ich zapłaty przez dłużnika.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawczynię interpretacji indywidualnych, tut. Organ stwierdza, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, nie stanowią bowiem źródła prawa.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ….., ul. …., …, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.