Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-137/08/NG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-02-26
Teza: Czy darowizna akcji w spółkach, udziałów w spółkach z o.o., dokonana przez osobę fizyczną na rzecz Zamkniętego Funduszu Inwestycyjnego Aktywów Niepublicznych wiąże się z powstaniem po stronie osoby fizycznej - darczyńcy przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: akcja; darowizna; fundusz-fundusz inwestycyjny; udział
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pana stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 03 grudnia 2008r. (data wpływu do tut. Biura 09 grudnia 2008r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dokonania darowizny akcji oraz udziałów na rzecz funduszu inwestycyjnego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 09 grudnia 2008r. do tut. Biura wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dokonania darowizny akcji oraz udziałów na rzecz funduszu inwestycyjnego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, która rozważa w chwili obecnej dokonanie darowizny w drodze zawarcia stosownej umowy posiadanych przez siebie walorów (akcji w spółkach, udziałów w spółkach z o.o.) do Zamkniętego Funduszu Inwestycyjnego Aktywów Niepublicznych zwanego dalej „ZFIAN” zarządzanego przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych. Darowizna taka, jako świadczenie nieodpłatne nie będzie się wiązała z wyemitowaniem przez ZAFIAN i wydaniem wnioskodawcy jakichkolwiek certyfikatów inwestycyjnych. Wnioskodawca nie uzyska zatem od ZAFIAN żadnego świadczenia o charakterze ekwiwalentnym. Właścicielem akcji i udziałów stanie się natomiast ZAFIAN.

W związku z tymi planowanymi działaniami pojawiło się pytanie o skutki podatkowe takich działań dla osoby fizycznej dokonującej darowizny w/w walorów.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie.

Czy darowizna akcji w spółkach, udziałów w spółkach z o.o., dokonana przez osobę fizyczną na rzecz Zamkniętego Funduszu Inwestycyjnego Aktywów Niepublicznych wiąże się z powstaniem po stronie osoby fizycznej - darczyńcy przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem wnioskodawcy, darowizna akcji czy udziałów w spółkach do Zamkniętego Funduszu Inwestycyjnego Aktywów Niepublicznych nie powoduje powstania po stronie darczyńcy przychodu podatkowego.

Według wnioskodawcy wynika to z następujących względów:

Zgodnie z treścią ogólnego przepisu dotyczącego przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych tj. art. 11 ust. 1 o podatku dochodowym od osób fizycznych „przychodami z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”.

Jak zatem wynika z przytoczonego przepisu ustawy podatkowej, opodatkowaniu podlegać mogą jedynie przysporzenia majątkowe dokonane do majątku osoby fizycznej (niezależnie czy rozpoznawane kasowo czy memoriałowo), a nie sytuacja, w której – podatnik osoba fizyczna wyzbywa się swojego majątku darując go na rzecz innego podmiotu.

Tymczasem przez pojęcie „darowizny” tj. czynności jaką zamierza dokonać wnioskodawca – rozumieć należy typ umowy, opisany w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 888 § 1 k.c. „przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku”. Podstawowym elementem umowy darowizny, niezbędnym do uznania, że dane świadczenie jest darowizną, jest w pierwszym rzędzie jej nieodpłatność. Świadczenie pozostaje natomiast nieodpłatne, gdy otrzymujący świadczenie nie świadczy nic w zamian, ani też nie zobowiązuje się do innego świadczenia w przyszłości, przy czym to świadczenie drugiej strony nie musi mieć charakteru majątkowego. Obok elementu nieodpłatności cechą charakterystyczną darowizny jest nadto okoliczność, że zawarcie i wykonanie umowy darowizny wiąże się z pomniejszeniem majątku darczyńcy. Darczyńca dokonuje bowiem „świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku” nie uzyskując nic w zamian. W analizowanym stanie faktycznym wnioskodawca dokona darowizny posiadanych przez siebie akcji i udziałów (tj. wyzbędzie się ich ze swojego majątku), a jednocześnie nie otrzyma w zamian żadnych innych świadczeń, w szczególności certyfikatów inwestycyjnych emitowanych przez fundusze inwestycyjne. W takim układzie, skoro darczyńca (wnioskodawca) w związku z zawarciem przedmiotowej umowy darowizny nie zwiększy, ani też nie będzie miał możliwości zwiększenia w przyszłości swojego majątku osobistego, to tym samym nie można mówić o powstaniu (czy też nawet potencjalnej możliwości powstania) u niego przychodu, który podlegałby opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Nie zachodzą zdaniem wnioskodawcy żadne podstawy do przyjęcia, że tego typu transakcja, a zatem sytuacja, w której osoba fizyczna występująca jako darczyńca dokonuje darowizny posiadanych przez siebie walorów, powoduje po jego stronie powstanie jakiegokolwiek przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Pod względem podatku dochodowego darowizna udziałów lub/i akcji mogłaby co najwyżej rodzić przychód podatkowy po stronie podmiotu uzyskującego przysporzenie majątkowe, ale z całą pewnością nie w odniesieniu do podmiotu, który pomniejsza swój majątek.

W analogiczny sposób według wnioskodawcy wypowiadają się także organy podatkowe, odnosząc się wprost do sytuacji darowizny akcji, czy udziałów na rzecz funduszy inwestycyjnych, na dowód czego wnioskodawca powołuje interpretację indywidualną z dnia 09 maja 2008r. sygn. akt IPPB2/415-266/08-2/AK, interpretację indywidualną z dnia 08 września 2008r. sygn. akt IPPB2/415-920/08-2/IS.

Podsumowując, dokonanie darowizny czy to akcji, czy też udziałów w spółkach na rzecz ZFIAN nie będzie rodziło po stronie wnioskodawcy, jako osoby fizycznej żadnych skutków w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a) – c).

Zgodnie z art. 17 ust 1 ww. ustawy, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się:

1.  odsetki od pożyczek,
2.  odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą,
3.  odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych,
4.  dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni, w tym również:
    a. dywidendy z akcji złożonych przez członków pracowniczych funduszy emerytalnych na rachunkach ilościowych, b. oprocentowanie udziałów członkowskich z nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) w spółdzielniach, c. podział majątku likwidowanej spółki (spółdzielni), d. wartość dokonanych na rzecz udziałowców i akcjonariuszy nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, określoną według zasad wynikających z art. 11 ust. 2-2b,
5.  przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c,
6.  należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z:
    a. odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych, b. realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,
7.  przychody z odpłatnego zbycia prawa poboru, w tym również ze zbycia prawa poboru akcji nowej emisji przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członka funduszu,
8.  przychody członków pracowniczych funduszy emerytalnych z tytułu przeniesienia akcji złożonych na rachunkach ilościowych do aktywów tych funduszy,
9.  nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny,
10.  przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

Przepis art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19 % uzyskanego dochodu.

Zgodnie z art. 30b ust. 2 ww. ustawy, dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14.

Przez pojęcie darowizny rozumieć należy typ umowy nazwanej, opisany w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Podstawowym elementem umowy darowizny, niezbędnym do uznania, że dane świadczenie jest darowizną, jest jej nieodpłatność. Świadczenie jest nieodpłatne wówczas, gdy otrzymujący świadczenie nie świadczy nic w zamian, ani też nie zobowiązuje się do innego świadczenia w przyszłości. Przy czym to świadczenie drugiej strony nie musi mieć charakteru majątkowego, może być np. korzyścią osobistą. Jedynym celem, jaki leży u podstaw darowizny, jest chęć przysporzenia majątkowego na rzecz drugiej strony. Jeżeli podatnik dokonuje świadczenia, mając nadzieję uzyskania w zamian, w przyszłości jakiejś korzyści majątkowej lub osobistej, to nie można mówić o darowiźnie.

Z przedstawionego przez wnioskodawcę zdarzenia przyszłego wynika, że jego zamiarem jest przekazanie akcji i udziałów na rzecz zamkniętego funduszu inwestycyjnego w formie darowizny.

Z treści wskazanych wyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż ustawodawca enumeratywnie określił przypadki i zdarzenia, w wyniku których powstaje przychód z kapitałów pieniężnych. W tych przypadkach jest mowa o odpłatnym zbyciu, realizacji praw, objęciu w zamian. Wśród sytuacji skutkujących powstaniem przychodu z kapitałów pieniężnych nie wymieniono przypadków, w których podatnik daruje akcje lub udziały.

Mając na uwadze powyższe uregulowania zawarte w cytowanej ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzić należy, że wskutek przekazania w formie darowizny na rzecz zamkniętego funduszu inwestycyjnego udziałów lub akcji po stronie wnioskodawcy nie powstanie przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Gdyby jednak okazało się, że przedmiotowa „darowizna” ma charakter zwrotny np. będzie elementem jakiegokolwiek rozliczenia w teraźniejszości bądź przyszłości, wówczas należałoby uznać, że nie wystąpił tu przypadek darowizny w rozumieniu Kodeksu cywilnego i w związku z tym organ podatkowy może wywieść skutki podatkowe adekwatne do ustalonej sytuacji faktycznej.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.