Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB3/423-445/13-6/PM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-02-10
Teza: 1. Jak należy kwalifikować przedmiotową umowę cash poolingu i czy umowa ta podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych? 2. Czy w obliczu roli Lidera w grupie, świadczy on na rzecz Wnioskodawcy usługę pośrednictwa finansowego i czy w związku z tym Wnioskodawca powinien rozpoznać import usług ze stawką zwolnioną? 3. Czy Wnioskodawca przekazując wolne środki do poola oraz rozliczając odsetki na poziomie krajowym świadczy usługę na rzecz innych Uczestników (usługę pośrednictwa finansowego)? 4. Czy należy sporządzić dokumentację cen transferowych w przypadku uznania, że podmioty z grupy świadczą sobie nawzajem usługi pośrednictwa finansowego? 5. Czy Wnioskodawca przekazując środki do poola z rachunku sub-poola na rachunek główny (master) jest zobowiązany do pobrania podatku u źródła? 6. Czy odsetki wypłacane w ramach umowy cash poolingu podlegają przepisom o niedostatecznej kapitalizacji, tj. art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? 7. Czy obciążanie Wnioskodawcy kosztami opłat transakcyjnych w ramach tzw. Payment Factory (czyli scentralizowanego systemu płatności) spowoduje, że Wnioskodawca powinien rozpoznać import usług? Czy są to usługi pośrednictwa finansowego zwolnione z VAT?
Słowa kluczowe: cash pooling; cena-ceny transferowe; finanse; kapitalizacja; odsetki; rachunki; umowa
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 11 (uchylony); [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 9a (uchylony); [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 5-art. 21

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w X działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 5 listopada 2013 r. (data wpływu 7 listopada 2013 r.), uzupełnionym pismem z dnia 22 stycznia 2014 r. (data wpływu 24 stycznia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie konsekwencji zawarcia umowy cash poolingu odnośnie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych o niedostatecznej kapitalizacji – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 7 listopada 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku od towarów i usług.

Z uwagi na braki wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej w X działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), pismem z dnia 16 stycznia 2014 r. nr IPTPB2/436-127/13-2/KK IPTPB3/423-445/13-2/PM IPTPP2/443-868/13-2/AW, (doręczonym w dniu 20 stycznia 2014 r.), wezwał Wnioskodawcę do jego uzupełnienia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

W odpowiedzi na ww. wezwanie, dnia 24 stycznia 2014 r. wpłynęło uzupełnienie wniosku (nadane w dniu 22 stycznia 2014 r.).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

1.  Zarządzanie środkami finansowymi – Grupa N.

Grupa N. uruchomiła w 2011 r. globalny projekt, w celu scentralizowania dotychczas zdecentralizowanych czynności zarządzania środkami finansowymi. W sercu tej inicjatywy leży wprowadzenie globalnego, wewnętrznego banku, tzw. „Inhouse” Banku oraz zredukowanie kontaktów z bankami tylko do jednego dużego partnera bankowego na dany kontynent.

Grupa N. wybrała X, spółkę w 100% będącą własnością Grupy N. z siedzibą w X, aby była jej globalnym wewnętrznym „Inhouse” Bankiem. Ponadto, Grupa N. wybrała Bank – X na swojego dużego partnera bankowego w Europie.

Koncepcja przewiduje zaimplementowanie lokalnych cashpooli o saldzie zerowym (zero-balance) w spółkach zlokalizowanych w poszczególnych krajach europejskich. X będzie miała dostęp do kont głównych (master accounts) tych lokalnych cashpooli o saldzie zerowym, a wszystkie lokalne spółki będą bezpośrednio lub pośrednio połączone z tą strukturą przez podmiot z danego kraju o statusie lokalnego sub-poola.

Koncepcja ta przewiduje także, że X działa jako tzw. Payment Factory (system centralnego zarządzania płatnościami w Grupie) wykonując wszelkie płatności handlowe na rzecz lokalnych spółek z centralnego lokalnego konta przeznaczonego do wypłat. Dla spółek mających siedzibę w Polsce, w tym XX, zostanie utworzone centralne lokalne konto w polskim banku. Konto to jest określane jako centralne, ponieważ jest ono wspólne dla wszystkich spółek mających siedzibę w Polsce, ale także może być wykorzystywane do płatności w złotówkach dokonywanych przez inne spółki z Grupy na rzecz polskich wierzycieli. Z drugiej strony zostało nazwane jako lokalne dlatego, że jest utworzone w Polsce do obsługi płatności w walucie polskiej pochodzących przede wszystkim od spółek z siedzibą w Polsce.

Nowa koncepcja jest już wdrożona w około 20 krajach Europy. Uznana jest za najlepszą praktykę współczesnego zarządzania środkami finansowymi i Grupa N. została za tę inicjatywę odznaczona nagrodą Adama Smitha (2013) w kategorii „Najlepszy system zarządzania środkami finansowymi i płynnością”. Implementacja tej koncepcji w Polsce przewidziana jest na marzec 2014 r.

1.  Struktura zarządzania środkami finansowymi X

Grupa N. ma cztery jednostki operacyjne w Polsce:

*   X SA;

*   N. Sp. z o.o.;

*   S. Sp. z o.o.;

*   A. Sp. z o.o.

SA jest przewidziany na lokalnego lidera nowych struktur zarządzania środkami finansowymi w Polsce, posiadającego konto sub-pool. Przewiduje się połączenie wszystkich jednostek operacyjnych z tym kontem sub-pool – w ten sposób będą one otrzymywać lub płacić odsetki od/dla SA, w zależności od stanu ich salda w cashpoolu. Konto sub-pool SA będzie połączone z kontem głównym X, dlatego XX SA będzie płacił lub otrzymywał odsetki od/dla X w zależności od stanu jej salda w cashpoolu. Konto główne będzie zarządzane przez X.

Przewidywana struktura kont cash poola wygląda następująco (schemat dostępny we wniosku na stronie 11)

Operating Account to konta operacyjne (bieżące) każdej ze spółek wymienionych w schemacie. Salda dodatnie będą przekazywane na konto sub-poola, a w przypadku sald ujemnych zostaną na te konta przekazane środki z konta sub-poola (zerowanie sald kont bieżących w korespondencji z kontem sub-pool).

Sub-pool Account to konto, którego saldo będzie rozliczane z kontem głównym. W przypadku salda dodatniego na koncie sub-poola, nadwyżka zostanie przekazana na konto główne, a w przypadku salda ujemnego – konto sub-poola zostanie zasilone środkami przekazanymi z konta głównego (zerowanie sald kont bieżących w korespondencji z kontem sub-pool). Jednocześnie konto to będzie służyło do zerowania sald na kontach operacyjnych.

Master Account to konto główne, dzięki któremu będą zerowane salda na koncie sub-poola. Disbursement Account to konto wypłat funkcjonujące w ramach Payment Factory. Salda tego konta będą zerowane w korespondencji z kontem głównym.

1.  Mechanizm funkcjonowania cash poola

Nowy cashpool będzie stosował metodę salda zerowego, gdzie salda z wszystkich kont operacyjnych, jak i konta sub-pool oraz konta wypłat (disbursement account) będą rozliczane pod koniec każdego dnia roboczego w sposób całkowicie zautomatyzowany.

Sekwencja zerowania sald wygląda następująco:

*   po pierwsze, salda dodatnie na kontach operacyjnych będą rozliczane przez transfery do konta sub-pool,

*   po drugie, salda ujemne na kontach operacyjnych będą rozliczane przez transfery z konta sub-pool,

*   po trzecie, salda dodatnie na koncie sub-pool lub koncie wypłat będą rozliczane poprzez transfery do konta głównego,

*   po czwarte, salda ujemne na koncie sub-pool lub koncie wypłat będą rozliczane poprzez transfery z konta głównego.

W ten sposób, wszelkie płynne aktywa w Polsce będą skoncentrowane na jednym koncie (Master Account), które będzie zarządzane w sposób centralny. Wszystkie powyższe rozliczenia skutkować będą pozycjami wzajemnymi między spółkami – pomiędzy spółkami operacyjnymi a SA lub pomiędzy SA a X. Te pozycje wzajemne będą aktualizowane w pełni automatycznie, codziennie – w systemach księgowych wszystkich uczestniczących spółek.

1.  Naliczanie odsetek

1.  Odsetki płacone na rzecz banku

Skoro wszystkie salda na kontach operacyjnych, jak i na koncie sub-pool oraz na koncie wypłat, będą zerowane pod koniec każdego dnia roboczego, odsetki na rzecz banku będą naliczane wyłącznie od kwot znajdujących się na koncie głównym prowadzonym przez X w polskim oddziale XX. Dokładne warunki takich odsetek będą określone w umowie kredytu, która zostanie zawarta pomiędzy X i polskim oddziałem XX.

1.  Odsetki między spółkami

Mając na uwadze, że wszystkie salda kont operacyjnych jak i konta sub-pool oraz konta wypłat będą zerowane pod koniec każdego dnia roboczego, nie będzie jakichkolwiek odsetek naliczanych przez bank dla uczestnika poola, lecz jedynie odsetki między spółkami na saldach między spółkami, co będzie rezultatem transakcji sald zerowych.

Odsetki pomiędzy spółkami, pomiędzy spółkami operacyjnymi a SA oraz odsetki pomiędzy spółkami – między SA a X – będą oparte o te same metody kalkulacji i o te same stawki procentowe. Odsetki będą naliczane pod koniec każdego miesiąca, przy uwzględnieniu sald dziennych z pozycji wzajemnych, („międzyspółkowych”). Odsetki nie będą kompensowane, tj. przychód z odsetek będzie naliczany na saldach dodatnich pozycji między spółkami a wydatki odsetkowe będą naliczane na saldach ujemnych pozycji między spółkami. Odsetki nie muszą być fizycznie transferowane, ale będą naliczane/odliczane na wewnętrznych kontach, na których pozycje pomiędzy spółkami są ujawnione. Stopy odsetkowe, które będą stosowane, składają się ze stopy bazowej minus spread – dla przychodu z odsetek, plus spread – dla wydatków odsetkowych. Jako stopa bazowa przyjęty zostanie wskaźnik ON WIBOR (overnight WIBOR). Wszelkie odsetki pomiędzy spółkami będą zgodne z zasadą arms length, czyli zasadami rynkowymi.

1.  Wynagrodzenie

1.  Wynagrodzenie w Cash Pooling

X nie będzie pobierał żadnych dodatkowych opłat za aktywności w cash pool od SA lub od jakiegokolwiek innego lokalnego uczestnika poola. SA także nie będzie naliczał żadnych dodatkowych opłat za aktywność w cash pool jakiemukolwiek uczestnikowi lokalnego poola. Wszyscy uczestnicy poola będą obciążani opłatami bezpośrednio przez polski oddział XX z tytułu usług świadczonych przez bank w odniesieniu do prowadzenia cashpoola, takimi jak opłaty za prowadzenie rachunku, opłaty za zerowanie sald, opłaty za raportowanie.

1.  Wynagrodzenie z tytułu usług tzw. Payment Factory (zcentralizowanego systemu dokonywania płatności)

X będzie ponosił koszty transakcji ze względu na to, że będzie dokonywać płatności na rzecz innych lokalnych spółek z centralnego konta przeznaczonego do wypłat. Takimi kosztami transakcji polski oddział XX będzie obciążał X w okresach miesięcznych, a X będzie przenosił koszty tych transakcji na spółki lokalne, na rzecz których takie opłaty zostały dokonane.

1.  Stosunki umowne

1.  Umowy z bankiem

X Cash Pooling Agreement z polskim oddziałem XX. Wszystkie lokalne spółki grupy N. w Polsce dołączą do Cash Pooling Agreement poprzez umowę o przystąpieniu, która jest załącznikiem do umowy głównej. Wszystkie strony umowy mogą wypowiedzieć swoje uczestnictwo w strukturze cashpoolingu w każdej chwili, z zachowaniem postanowień o wypowiedzeniu przewidzianych w umowie.

Wszystkie strony uczestniczące w strukturze cash pooling będą musiały podpisać standardową dokumentację związaną z otwarciem rachunku bankowego, wymaganą przez polski oddział XX, aby uruchomić wymagane rachunki.

1.  Umowy pomiędzy spółkami

X zawrze umowę dotyczącą otwarcia rachunku bieżącego z SA a SA zawrze umowy dotyczące otwarcia rachunków bieżących (jak wyżej) z podmiotami lokalnymi uczestniczącymi w cashpoolu. Umowy te zdefiniują funkcjonowanie kont wewnętrznych, które są rezultatem struktury zerowych sald cashpoolu.

X zawrze umowy o świadczenie usług tzw. Payment Factory (zcentralizowanego systemu zarządzania płatnościami) z podmiotami lokalnymi uczestniczącymi w tych usługach.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca przedstawił następujące informacje:

1.  Podmioty określone jako Uczestnicy struktury cash poolingu są spółkami będącymi polskimi rezydentami podatkowymi, tj. SA (również pełniący rolę sub-poola), N. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, S. Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i A. Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, co zostało wskazane we wniosku.
2.  Wszystkie rozliczenia w ramach opisanej struktury będą odbywały się w złotówkach za pośrednictwem rachunków bankowych znajdujących się w Polsce.
3.  Umowa cash poolingu, na podstawie której nastąpi przystąpienie do systemu, zalicza się do tzw. umów cash pool zero-balance, co zostało wskazane we wniosku. Pozostałe umowy zawierane w ramach systemu zostały opisane w pkt 6 wniosku o interpretację.
4.  Możliwe jest, że na dzień zapłaty odsetek zadłużenie wobec uczestników cash poola, ustalone z uwzględnieniem zobowiązań z tytułu pożyczek, kredytów, odsetek od tych pożyczek (kredytów), z innych tytułów przekroczy łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego Wnioskodawcy, może się także zdarzyć tak, że wartość ta nie zostanie przekroczona – trudno to jednoznacznie określić, gdyż wniosek o interpretację dotyczy zdarzenia przyszłego. Zaznaczyć należy, że żaden z uczestników systemu nie jest w posiadaniu akcji Wnioskodawcy. N. P. AG jest jednocześnie wspólnikiem (100%) w spółce SA i S. Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Udziałowcem N. Poland spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i A. Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest N. AG (100%). Jednocześnie, N. AG posiada akcje (100%) w N. P. AG.
5.  W ramach umowy cash poola należy rozróżnić dwa rodzaje odsetek, o czym była mowa we wniosku o interpretację. Pierwsze odsetki są płacone/otrzymywane na/z konta głównego (Master Account) i są ustalone w umowie kredytu, która jest zawarta pomiędzy X i polskim oddziałem banku XX. SA nie jest stroną tej umowy i w konsekwencji nie ma wpływu na warunki ustalania odsetek. Drugi rodzaj odsetek to odsetki płacone pomiędzy uczestnikami. Są one ustalone w umowie cash poolingu zawartej pomiędzy X a SA jako sub-poolem oraz w umowie zawartej pomiędzy SA i innymi spółkami z Polski (uczestnikami). Warunki ustalania stopy odsetek dla SA i dla Uczestników będą identyczne i określone przez X na podstawie wcześniejszych badań. Grupa przeprowadziła badania rynkowe w celu ustalenia rynkowej stopy odsetek, w związku z czym stopa ustalona w powyższych umowach odpowiada wysokości stopy odsetek stosowanych na rynku. Warunki odsetek są więc ustalone odgórnie. SA (podobnie jak i inni Uczestnicy) nie ma wpływu na wysokość odsetek określonych w jednostkowej umowie. Przystępując do umowy akceptuje ich wysokość bez przeprowadzania negocjacji.
6.  Głównym Liderem w strukturze będzie spółka X z siedzibą w X. Dla celów opisanego systemu cash pool, Lider otworzy rachunek w polskim banku.
7.  SA jako sub-pool będzie wypłacał lub otrzymywał odsetki od/dla X (Lider) w zależności od stanu salda konta sub-pool w cash poolu jak wskazano we wniosku o interpretację, faktycznym odbiorcą (beneficial owner) odsetek wypłacanych przez Wnioskodawcę na rzecz Lidera będzie Lider – X z siedzibą w X. Wnioskodawca będzie posiadał certyfikat rezydencji Lidera.

Ponadto Wnioskodawca wskazał, że:

1.  jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT.
2.  Liderem jest X.
3.  Lider – X – posiada siedzibę działalności gospodarczej w X. Nie posiada on siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Jak należy kwalifikować przedmiotową umowę cash poolingu i czy umowa ta podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
2.  Czy w obliczu roli Lidera w grupie, świadczy on na rzecz Wnioskodawcy usługę pośrednictwa finansowego i czy w związku z tym Wnioskodawca powinien rozpoznać import usług ze stawką zwolnioną?
3.  Czy Wnioskodawca przekazując wolne środki do poola oraz rozliczając odsetki na poziomie krajowym świadczy usługę na rzecz innych Uczestników (usługę pośrednictwa finansowego)?
4.  Czy należy sporządzić dokumentację cen transferowych w przypadku uznania, że podmioty z grupy świadczą sobie nawzajem usługi pośrednictwa finansowego?
5.  Czy Wnioskodawca przekazując środki do poola z rachunku sub-poola na rachunek główny (master) jest zobowiązany do pobrania podatku u źródła?
6.  Czy odsetki wypłacane w ramach umowy cash poolingu podlegają przepisom o niedostatecznej kapitalizacji, tj. art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
7.  Czy obciążanie Wnioskodawcy kosztami opłat transakcyjnych w ramach tzw. Payment Factory (czyli scentralizowanego systemu płatności) spowoduje, że Wnioskodawca powinien rozpoznać import usług? Czy są to usługi pośrednictwa finansowego zwolnione z VAT?

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca doprecyzował (przeformułował) następujące pytania, które brzmią następująco:

Pytanie nr 5

Czy Wnioskodawca przekazując odsetki z rachunku sub-poola na rachunek Master Account, prowadzony przez Lidera jest zobowiązany do pobrania podatku u źródła?

Pytanie nr 2

Czy Wnioskodawca jest zobowiązany rozpocząć import usług pośrednictwa finansowego związanego z aktywnością Lidera?

W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 2 – Pytanie nr 2A: Czy Wnioskodawca może zastosować zwolnienie z opodatkowania tego importu usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy VAT?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie nr 6. W pozostałym zakresie zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, art. 16 ust. 1 pkt 60 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej wspólnika posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo wspólników posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec wspólników tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego wspólnika osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni.

W art. 16 ust. 1 pkt 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazano, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych przez spółkę innej spółce, jeżeli w obu tych podmiotach ten sam wspólnik posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji), a wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę (kredyt) wobec wspólników tej spółki posiadających co najmniej 25% jej udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych wspólników oraz wobec spółki udzielającej pożyczki (kredytu) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przepisom o niedostatecznej kapitalizacji podlegają odsetki od pożyczek udzielonych pożyczkobiorcy przez następujących pożyczkodawców (tzw. „kwalifikowanych pożyczkodawców”):

*   udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) spółki;

*   dwóch lub więcej udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) spółki;

*   spółkę siostrzaną, tzn. jeśli ten sam podmiot posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji) spółki udzielającej i otrzymującej pożyczkę (kredyt).

Zgodnie z art. 16 ust. 7b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez pożyczkę, o której mowa powyżej rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Dodatkowo, przez pożyczkę rozumie się także emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy oraz lokatę.

W przekonaniu Wnioskodawcy powyższy przepis oznacza, że za udzielającego pożyczkę dla potrzeb przepisów o niedostatecznej kapitalizacji uznaje się taki podmiot, który w drodze jakiejkolwiek umowy zobowiązał się do przeniesienia na własność określonej kwoty pieniędzy na rzecz pożyczkobiorcy.

Zdaniem Wnioskodawcy Umowa, w stosunku pomiędzy Uczestnikami oraz Uczestnikami i Liderem, nie nosi znamion umowy pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b ustawy, gdyż w chwili zawarcia Umowy żaden z Uczestników, a także Lider nie zobowiązał się do przeniesienia na rzecz innego Uczestnika określonej kwoty pieniędzy. Zdaniem Wnioskodawcy, umowa cash poolingu nie będzie powodować powstania stosunku zobowiązaniowego między Uczestnikami oraz Liderem, który mógłby być uznany za umowę pożyczki.

Dlatego zdaniem Wnioskodawcy stosunki pomiędzy Uczestnikami, jak również pomiędzy Uczestnikami oraz Liderem wynikające z Umowy nie powinny być kwalifikowane jako udzielenie pożyczki i tym samym odsetki wypłacane przez Wnioskodawcę nie będą podlegać restrykcjom wynikającym z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Umowa „cash poolingu” jest formą efektywnego zarządzania środkami finansowymi, stosowana przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej, lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Sprowadza się ona do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali. Pozwala to na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki temu dochodzi do minimalizowania kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy poprzez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. W ramach porozumienia cash poolingu uczestnicy wskazują podmiot organizujący cash pooling i zarządzający systemem, tzw. Pool leadera, Agenta którym może być wyspecjalizowany bank, jak również jednostka z grupy – w przedstawionym zdarzeniu przyszłym – spółka z siedzibą w Luksemburgu.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397, z późn. zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 60 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego udziałowca (akcjonariusza) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni.

Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 61 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych przez spółkę innej spółce, jeżeli w obu tych podmiotach ten sam udziałowiec (akcjonariusz) posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji), a wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę (kredyt) wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% jej udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych udziałowców (akcjonariuszy) oraz wobec spółki udzielającej pożyczki (kredytu) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni.

Zatem ograniczeniom przewidzianym w powyższej regulacji podlegają odsetki od pożyczek udzielanych spółce (pożyczkobiorcy) przez określoną grupę podmiotów (pożyczkodawców), tj.:

1.  udziałowca posiadającego nie mniej niż 25% udziałów w kapitale zakładowym spółki,
2.  udziałowców posiadających łącznie co najmniej 25% udziałów w kapitale zakładowym spółki,
3.  „spółkę – siostrę”, jeżeli w obydwu spółkach (pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy) ten sam udziałowiec posiada co najmniej 25% udziałów.

W przypadku przekroczenia przez spółkę (pożyczkobiorcę) wskaźnika zadłużenia, ustalonego jako trzykrotność wartości jej kapitału zakładowego, odsetki od pożyczek zaciągniętych od podmiotów wskazanych powyżej nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów w części, w jakiej kwota pożyczki przekracza ten wskaźnik.

Wysokość zadłużenia, decydującą o wystąpieniu ograniczeń w zaliczeniu odsetek od pożyczki do kosztów uzyskania przychodów, ustala się natomiast biorąc pod uwagę:

*   zadłużenie spółki wobec jej udziałowców posiadających bezpośrednio co najmniej 25% udziałów spółki,

*   zadłużenie spółki wobec podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych udziałowców (tj. pośrednich udziałowców spółki).

Stosownie natomiast do treści art. 16 ust. 7b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez pożyczkę, o której mowa w ust. 1 pkt 60 i 61 oraz w ust. 7, rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy; przez pożyczkę tę rozumie się także emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę.

Z opisanego we wniosku zdarzenia wynika, że Wnioskodawca jest przewidziany na lokalnego lidera nowych struktur zarządzania środkami finansowymi w Polsce, posiadającego konto sub-pool. Przewiduje się połączenie wszystkich jednostek operacyjnych z tym kontem sub-pool – w ten sposób będą one otrzymywać lub płacić odsetki od/dla Wnioskodawcy, w zależności od stanu ich salda w cashpoolu. Konto sub-pool Wnioskodawcy będzie połączone z kontem głównym X, dlatego Wnioskodawca będzie płacił lub otrzymywał odsetki od/dla X w zależności od stanu jej salda w cashpoolu. Konto główne będzie zarządzane przez X. Wszystkie salda kont operacyjnych jak i konta sub-pool oraz konta wypłat będą zerowane pod koniec każdego dnia roboczego, nie będzie jakichkolwiek odsetek naliczanych przez bank dla uczestnika poola, lecz jedynie odsetki między spółkami na saldach między spółkami, co będzie rezultatem transakcji sald zerowych. Odsetki pomiędzy spółkami operacyjnymi a Wnioskodawcą oraz odsetki – między Wnioskodawcą a X – będą oparte o te same metody kalkulacji i o te same stawki procentowe. Odsetki będą naliczane pod koniec każdego miesiąca, przy uwzględnieniu sald dziennych z pozycji wzajemnych, („międzyspółkowych”). Odsetki nie będą kompensowane, tj. przychód z odsetek będzie naliczany na saldach dodatnich pozycji między spółkami a wydatki odsetkowe będą naliczane na saldach ujemnych pozycji między spółkami. Odsetki nie muszą być fizycznie transferowane, ale będą naliczane/odliczane na wewnętrznych kontach, na których pozycje pomiędzy spółkami są ujawnione. Stopy odsetkowe, które będą stosowane, składają się ze stopy bazowej minus spread – dla przychodu z odsetek, plus spread – dla wydatków odsetkowych. Jako stopa bazowa przyjęty zostanie wskaźnik ON WIBOR (overnight WIBOR). Wszelkie odsetki pomiędzy spółkami będą zgodne z zasadą arms length, czyli zasadami rynkowymi. Możliwe jest, że na dzień zapłaty odsetek zadłużenie wobec uczestników cash poola, ustalone z uwzględnieniem zobowiązań z tytułu pożyczek, kredytów, odsetek od tych pożyczek (kredytów), z innych tytułów przekroczy łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego Wnioskodawcy, może się także zdarzyć tak, że wartość ta nie zostanie przekroczona – trudno to jednoznacznie określić, gdyż wniosek o interpretację dotyczy zdarzenia przyszłego. Zaznaczyć należy, że żaden z uczestników systemu nie jest w posiadaniu akcji Wnioskodawcy. N. P. AG jest jednocześnie wspólnikiem (100%) w spółce SA i S. Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Udziałowcem N. Poland spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i A. Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest N. AG (100%). Jednocześnie, N. AG posiada akcje (100%) w N. P. AG.

Polskie przepisy prawa cywilnego nie zawierają regulacji odnoszących się do umowy cash poolingu. Stąd też umowę taką zaliczyć należy do umów nienazwanych na gruncie polskich przepisów prawa cywilnego. Tym niemniej cechą takiej umowy jest to, że jeden z podmiotów (uczestnik umowy) przekazuje własne środki finansowe innemu podmiotowi (innemu uczestnikowi umowy), celem pokrycia przez ten inny podmiot zobowiązań pieniężnych. Otrzymane przez podmiot środki finansowe podlegają zwrotowi wraz z wynagrodzeniem za korzystanie z tych środków, określonym w formie odsetek. Nawet zatem w przypadku, gdy umowa cash poolingu polega na konwersji długu pomiędzy podmiotami w niej uczestniczącymi czy subrogacji, faktycznym jej celem jest udostępnianie środków pieniężnych pomiędzy podmiotami z grupy oraz osiąganie przez te podmioty korzyści w postaci odsetek.

Opisana we wniosku umowa cash poolingu wypełnia przesłanki zaliczenia jej do umowy pożyczki zdefiniowanej w art. 16 ust. 7b ustawy. W przedmiotowej sprawie mamy bowiem do czynienia z przekazywaniem środków pieniężnych pomiędzy podmiotami, przy jednoczesnej – wynikającej z logiki systemu zarządzania płynnością finansową – konieczności zwrotu danych środków oraz uzyskiwaniu w związku z tym określonego wynagrodzenia w postaci odsetek.

Tym samym, w sytuacji gdy Spółka będzie wykazywała saldo debetowe, a także łączna wartość zadłużenia wobec podmiotów wskazanych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przekroczy trzykrotność wartości kapitału zakładowego Spółki, wówczas w odniesieniu do odsetek płaconych w związku z uczestnictwem w Systemie Zarządzania Środkami Pieniężnymi w Grupie Rachunków znajdą zastosowania ograniczenia w zakresie niedostatecznej kapitalizacji.

Jeżeli natomiast w momencie zapłaty odsetek Spółka będzie wykazywała saldo dodatnie (kredytowe) oraz nie będzie zadłużona – powyżej określonego w ww. przepisach pułapu – wobec podmiotów powiązanych, bowiem zadłużenie wobec tych podmiotów już spłaciła, przepisy o niedostatecznej kapitalizacji nie będą miały zastosowania.

W odniesieniu do odsetek wypłacanych przez Spółkę w ramach Systemu, ograniczenia w zakresie niedostatecznej kapitalizacji wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ww. ustawy mogą znaleźć zastosowanie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w X.