Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-357/09-5/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-12-23
Teza: opodatkowanie umowy pożyczki
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek podatkowy; pożyczka; spółki; umowa-umowa pożyczki; środek-środki pieniężne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 23.09.2009 r. (data wpływu 28.09.2009 r.) uzupełnionym pismem z dnia 15.12.2009 r. (data nadania 16.12.2009 r., data wpływu 21.12.2009 r.) na wezwanie z dnia 11.12.2009 r. Nr IPPB2/436-357/09-2/MZ (data nadania 11.12.2009 r., data doręczenia 15.12.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy pożyczki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28.09.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy pożyczki.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej zwana „Spółką”) prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Spółka jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT. W celu finansowania swojej działalności Spółka planuje zaciągnąć pożyczkę (pożyczki) od spółki I, mającej siedzibę w USA (dalej zwanej „pożyczkodawcą”). Pożyczkodawca jest podmiotem powiązanym ze spółką, jednakże nie jest bezpośrednim wspólnikiem Spółki. Pożyczkodawca nie ma siedziby, miejsca zarządzania ani nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Pożyczkodawca nie jest bankiem, ale faktycznie prowadzi działalność polegającą między innymi na regularnym udzielaniu pożyczek do podmiotów należących do tej samej grupy kapitałowej. Pożyczkodawca otrzymuje przychody z tytułu odsetek od takich pożyczek. W najbliższej przyszłości pożyczkodawca planuje udzielić pożyczek również innym polskim spółkom należących do tej samej grupy kapitałowej.

Umowa pożyczki będzie każdorazowo podpisana poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (najprawdopodobniej w USA), a w momencie podpisania umowy pożyczane pieniądze będą znajdowały się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (najprawdopodobniej w USA). Pieniądze zostaną przesłane na rachunek bankowy spółki dopiero po zawarciu umowy pożyczki.

Jednakże jest również możliwe, że w przyszłości umowa pożyczki pomiędzy Spółką a pożyczkodawcą zostanie zawarta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub środki pieniężne będące przedmiotem takiej umowy w momencie jej zawarcia nie będą znajdowały się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Pismem z dnia 11.12.2009 r. Nr IPPB2/436-357/09-2/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez dokonanie opłaty w wysokości 40 zł. Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy każda pożyczka, która zostanie Spółce udzielona przez pożyczkodawcę, nie będzie podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm., dalej upcc”), w przypadku gdy umowa pożyczki zostanie zawarta poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w momencie podpisania umowy pożyczane pieniądze będą znajdowały się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
2.  Czy każda pożyczka, która zostanie Spółce udzielona przez pożyczkodawcę, nie będzie podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych na podstawie z art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - również w przypadku, gdy umowa pożyczki nie została zawarta poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy środki pieniężne będące przedmiotem takiej umowy w momencie jej zawarcia nie będą się znajdowały poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej?
3.  Czy udzielenie pożyczki stanowi świadczenie usługi zwolnionej z podatku od towarów i usług (VAT) i w konsekwencji, gdy spółka płaci odsetki powinna rozpoznać import usług i wykazać go w deklaracji VAT-7?

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy pytania Nr 2 w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie pytania Nr 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie wydana odrębna interpretacja indywidualna. W zakresie podatku od towarów i usług została wydana w dniu 29 października 2009 r. odrębna interpretacja indywidualna Nr IPPP2/443-1055/09-2/AS.

Zdaniem Wnioskodawcy

Spółka uważa, że każda pożyczka, która zostanie Spółce udzielona przez pożyczkodawcę, nie będzie podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych na podstawie z art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - również w przypadku, gdy umowa pożyczki nie została zawarta poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy środki pieniężne będące przedmiotem takiej umowy w momencie jej zawarcia nie będą się znajdowały poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest zwolniona z podatku od towarów i usług z pewnymi wyjątkami, niedotyczącymi niniejszego stanu faktycznego.

W konsekwencji powyższej regulacji brak opodatkowania czynności wymienionych w art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych uzależniony jest od ich podatkowego traktowania dla celów VAT. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „uptu”) opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, przy czym na mocy art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (w rozumieniu art. 7 ww. ustawy).

Jednakże w myśl art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług zwolnione z opodatkowania VAT są usługi wymienione w jej załączniku nr 4. W pozycji 3 załącznika Nr 4 ustawy o podatku od towarów i usług wymienione zostały usługi pośrednictwa finansowego sklasyfikowane według PKWiU w sekcji JEX. 65-67 (z wyłączeniami nie odnoszącymi się do sytuacji Spółki). Do usług pośrednictwa finansowego sekcja J symbol 65.2 grupowanie: usługi pośrednictwa finansowego, pozostałe zgodnie z PKWiU zalicza się grupowanie: usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym (symbol 65.22). Udzielenie pożyczki Spółce przez pożyczkodawcę, który prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług i posiada w zakresie swojej faktycznie wykonywanej działalności udzielanie pożyczek, stanowi więc świadczenie usługi, o której mowa w PKWiU grupowanie: usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym (symbol 65.22), a zatem jest objęte zwolnieniem z opodatkowania VAT z art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z dyspozycją art. 27 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku świadczenia usług finansowych na rzecz podatników mających siedzibę na terytorium wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę miejscem świadczenia usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę (import usług).

Mając na uwadze, że w przedstawionym stanie faktycznym pożyczkodawca wykonuje działalność gospodarczą polegającą m.in. na udzielaniu pożyczek, to w konsekwencji w przypadku udzielenia pożyczki (należącej do kategorii usług pośrednictwa finansowego) spółce z siedzibą w Polsce przez pożyczkodawcę z siedzibą w USA miejscem świadczenia usług jest Polska.

Stosownie natomiast do art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług podatnikami są m.in. osoby prawne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników posiadających siedzibę poza terytorium kraju. W konsekwencji Spółka zgodnie z przedstawioną regulacją jest podatnikiem VAT z tytułu otrzymanej usługi w postaci pożyczki udzielonej przez pożyczkodawcę z siedzibą w USA.

W świetle powyższego Spółka stoi na stanowisku, że usługa finansowa polegająca na udzielaniu pożyczek poza systemem bankowym przez pożyczkodawcę będącego podmiotem zagranicznym, sklasyfikowana jako usługa pośrednictwa finansowego pozostałego w grupowaniu 65.22 PKWiU, której miejscem świadczenia jest Polska, będzie przedmiotowo zwolniona z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 art. 8 ust. 1 art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 27 ust. 4 pkt 4 i ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług - również wtedy, gdy umowa pożyczki nie została zawarta poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy środki pieniężne będące przedmiotem takiej umowy w momencie jej zawarcia nie będą się znajdowały poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Linia interpretacyjna organów podatkowych jest w tej kwestii jednolita, a słuszność zajętego przez Spółkę stanowiska potwierdzają m.in. następujące interpretacje prawa podatkowego:

*   interpretacja wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 7 marca 2008 r. (Nr IPPB2/436-175/07-4/AA);
*   interpretacja wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 16 stycznia 2008 r. (Nr IPPB2/436-213/08-4/MZ);
*   interpretacja wydana przez Dyrektora Izby skarbowej w Warszawie z 24 grudnia 2007 r. (Nr IPPB2/436-75/07-2/SP)
*   interpretacja wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 19 grudnia 2007 r. (Nr IPPB2/436-85/07-4/AA);
*   interpretacja wydana przez Naczelnika III Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu z 26 września 2007 r. (Nr 1473/WP/436/994/28/07/JK);
*   interpretacja wydana przez Naczelnika II Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 21 września 2007 r. (Nr 1472/SPC/436-44/07/PK);
*   interpretacja wydana przez Naczelnika I Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu z 21 września 2007 r. (Nr ZP/436-23/07);
*   interpretacja wydana przez Naczelnika I Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu z 25 lipca 2007 r. (Nr ZP/436-16/07);
*   interpretacja wydana przez Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego z 23 lipca 2007 r. (Nr 1435/DM/436/30/07/BP);
*   interpretacja wydana przez Naczelnika I Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu z 1 czerwca 2007 r. (Nr ZP/436-16/07);
*   interpretacja wydana przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego z 31 maja 2007 r. (Nr DM/436-5/07/EW);
*   interpretacja wydana przez Naczelnika II Mazowieckiego Urzędu Skarbowego z 10 maja 2007 r. (Nr 1472/SPC/436-9/07/PM);
*   interpretacja wydana przez Naczelnika II Mazowieckiego Urzędu Skarbowego z 8 maja 2007 r. (Nr 1472/SPC/436-11/07/PM).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.), umowa pożyczki podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 04 września 2008 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 165, poz. 1316) art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) otrzymał nowe brzmienie: podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Elementami przedmiotowo istotnymi określonej w art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) umowy pożyczki są: obowiązek pożyczkodawcy przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz obowiązek pożyczkobiorcy zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Czynności cywilnoprawne zawarte w katalogu zamkniętym określonym w art. 1 wymienionej ustawy podlegają omawianemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych, o ile spełniają przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 cytowanej ustawy.

W myśl powyższego artykułu czynności cywilnoprawne w tym umowy pożyczki podlegają omawianemu podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że pożyczki będą podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych jeżeli w chwili zawarcia umowy pożyczki jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa została zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka będzie podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych, także jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca - pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W ustawie przewidziano jednak sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ww. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
*   umowy spółki i jej zmiany,
*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

W interpretacji indywidualnej Nr IPPP2/443-1055/09-2/AS z dnia 29.10.2009 r. dotyczącej podatku od towarów i usług Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów uznał stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe, stwierdzając, iż przedmiotowe usługi, zaklasyfikowane przez Spółkę do usług udzielania pożyczek poza systemem bankowym (PKWiU 65.22.10), podlegają zwolnieniu z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 w związku z poz. 3 załącznika Nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług, o ile Spółka wykonuje działalność usługową określoną w grupowaniu PKWiU 65-67 sekcja J i nie zachodzą wyłączenia wskazane w tej pozycji. Reasumując uznać należy, że usługi świadczone przez podmiot zagraniczny na rzecz Spółki stanowią dla Spółki import usług podlegający opodatkowaniu na terytorium kraju. Do rozliczenia w zakresie podatku od towarów i usług tej transakcji obowiązana będzie Spółka, jako nabywca przedmiotowych usług. Jednakże usługi te będą korzystały ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Reasumując stwierdza się, iż skoro umowy pożyczek będą objęte zakresem ustawy o podatku od towarów i usług, powyższa czynność zostanie wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę postanowień oraz interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, iż zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.