Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-61/12-4/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-05-24
Teza: W przypadku nabycia lokalu mieszkalnego obciążonego hipoteką, jak w niniejszej sprawie, obciążenie to stanowi ciężar w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji, wartość nieruchomości powinna być pomniejszona o kwotę wierzytelności zabezpieczonej hipoteką. A zatem, w przypadku, gdy hipoteka przewyższa wartość lokalu mieszkalnego, obowiązek podatkowy z tytułu nieodpłatnego zniesienia współwłasności w powyższej sprawie nie wystąpi.
Słowa kluczowe: podatek-podatek od spadków i darowizn; wartości; wartość-wartość czysta; współwłasność; zniesienie-nieodpłatne zniesienie współwłasności
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 3-art. 7

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 10.02.2012 r. (data wpływu 17.02.2012 r.) uzupełnionym na wniosku ORD-IN z dnia 23.04.2012 r. (data nadania 26.04.2012 r., data wpływu 02.05.2012 r.) na wezwanie z dnia 17.04.2012 r. Nr IPPB2/436-61/12-2/AF (data doręczenia 23.04.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania z tytułu nieodpłatnego zniesienia współwłasności w części dotyczącej:

*   lokalu mieszkalnego - **jest prawidłowe,**
*   miejsca postojowego - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17.02.2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn zakresie ustalenia podstawy opodatkowania z tytułu nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni 64,70 m2 wraz z miejscem postojowym w garażu 4-stanowiskowym. Drugim współwłaścicielem w części równej jest osoba fizyczna należąca do III grupy podatkowej zgodnie z zapisami ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nieruchomość jest obciążona hipoteką kaucyjną – 771.147 zł (siedemset siedemdziesiąt jeden tysięcy sto czterdzieści siedem złotych) na rzecz B. S.A. z siedzibą w W.), wpisaną w IV Dziale Kw jako zabezpieczenie udzielonego kredytu na zakup tej nieruchomości.

Stroną umowy kredytu są współwłaściciele nieruchomości. Współwłaściciele zamierzają w najbliższym czasie podpisać akt notarialny, zgodnie z którym nastąpi nieodpłatne zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Wnioskodawczyni, z jednoczesnym przejęciem wszystkich obciążeń wynikających z umowy kredytu. Kredyt jest indeksowany do euro. Obecna wartość przedmiotowego lokalu mieszkalnego wraz miejscem postojowym wynosi ok. 500.000 zł.

Pismem z dnia 17.04.2012 r. Nr IPPB2/436-61/12-2/AF (data nadania 17.04.2012 r., data doręczenia 23.04.2012 r.) wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez wskazanie, czy w wyniku dokonania nieodpłatnego zniesienia współwłasności miejsca postojowego w garażu 4-stanowiskowym Wnioskodawczyni stanie się właścicielem całego garażu, czy też w wyniku nieodpłatnego zniesienia współwłasności miejsca postojowego w garażu 4-stanowiskowym zmieni się wyłącznie udział Wnioskodawczyni w przedmiotowym garażu.

Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie na wniosku ORD-IN z dnia 23.04.2012 r. (data nadania 26.04.2012 r., data wpływu 02.05.2012 r.). W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawczyni wskazała, iż jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni 64,70 m2 i współwłaścicielem 1 stanowiska postojowego w garażu 4-stanowiskowym. Drugim współwłaścicielem w części równej jest osoba fizyczna należąca do III grupy podatkowej (zgodnie z zapisami ustawy o podatku od spadków i darowizn). Nieruchomość (lokal mieszkalny i miejsce postojowe) jest obciążona hipoteką kaucyjną – 771.147 zł (siedemset siedemdziesiąt jeden tysięcy sto czterdzieści siedem złotych) na rzecz B. S.A. z siedzibą w W., wpisaną w X Dziale Kw Nr Y i KW Nr Y jako zabezpieczenie udzielonego kredytu na zakup tej nieruchomości wraz z 1 stanowiskiem postojowym. Strona umowy kredytu są współwłaścicielami nieruchomości. Współwłaściciele zamierzają w najbliższym czasie podpisać akt notarialny, zgodnie z którym nastąpi nieodpłatne zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości (lokalu mieszkalnego o powierzchni 64,70 m2 wraz z 1 miejscem postojowym) na rzecz Wnioskodawczyni, z jednoczesnym przejęciem wszystkich obciążeń wynikających z umowy kredytu. Udział Wnioskodawczyni w przedmiotowym garażu zmieni z udziału w 1/2 własności 1 stanowiska do własności 1 stanowiska z 4 stanowisk w całym garażu (3 pozostałe stanowiska są własnością innych mieszkańców). Kredyt jest indeksowany do Euro. Obecna wartość przedmiotowego lokalu mieszkalnego wraz z miejscem postojowym wynosi ok. 500.000 zł.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawczyni ponownie przedstawiła pytania oraz własne stanowisko, a także uiściła opłatę w wysokości 40,00 zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy przy ustaleniu podstawy opodatkowania wartość nieruchomości może być pomniejszona o kwotę wierzytelności zabezpieczonej hipoteką?
2.  Czy w tym konkretnym przypadku, gdzie hipoteka przewyższa wartość nieruchomości, podatek od spadku i darowizn będzie równy 0 zł (zero złotych)?

Zdaniem Wnioskodawcy, nieodpłatne zniesienie współwłasności podlega opodatkowaniu po stronie osoby na rzecz której przechodzi własność udziału w nieruchomości na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 7 ust. 6 tej ustawy, przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności, podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.

Przy obliczaniu podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn należy mieć na względzie przepis art. 7 ust. 1 tej ustawy w myśl którego podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Z punktu widzenia ustalania podstawy opodatkowania długi i ciężary pomniejszają wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych. Pojęcie długów w rozumieniu art. 7 ust. 1 tej ustawy, obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem nabycia. Ciężarem w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy, jest inne niż dług obciążenie nabytej rzeczy lub prawa, które w chwili nabycia zmniejsza wartość rynkową tej rzeczy lub prawa.

Zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.) w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można nieruchomość obciążyć prawem na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).

W świetle powołanych przepisów, w przypadku nabycia nieruchomości obciążonej hipoteką, jak w niniejszej sprawie, obciążenie to stanowi ciężar w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji wartość nieruchomości powinna być pomniejszona o kwotę wierzytelności zabezpieczonej hipoteką.

W niniejszej sprawie kwota wierzytelności przekracza wartość nieruchomości, zatem należny podatek będzie wynosił 0 zł (zero złotych).

Podobne stanowisko przedstawił Minister Finansów w postanowieniu w sprawie zmiany interpretacji indywidualnej z dnia 23.04.2010 Sygnatura PL/LM/834/2/BNJ/10/09/PK/1746 oraz w postanowieniu dotyczącym interpretacji indywidualnej z dnia 01.12.2010 sygnatura IPPB2/436-348/10-2/MZ.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania z tytułu nieodpłatnego zniesienia współwłasności w części dotyczącej lokalu mieszkalnego uznaje się za prawidłowe, natomiast w części dotyczącej miejsca postojowego za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

Zniesienie współwłasności polega na dokonaniu podziału rzeczy wspólnej. Nowe rzeczy powstałe w wyniku podziału fizycznego stanowią wyłączną własność poszczególnych współwłaścicieli. W świetle przepisów art. 211 i 212 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) zniesienie współwłasności może nastąpić przez:

*   podział fizyczny rzeczy wspólnej (podział polegający na przyznaniu każdemu ze współwłaścicieli wyodrębnionej części rzeczy, np. działek, w przypadku gdy przedmiotem tej czynności cywilnoprawnej jest nieruchomość),

*   przyznanie rzeczy jednemu lub niektórym ze współwłaścicieli,

*   sprzedaż rzeczy wspólnej zwana podziałem cywilnym (nie mamy do czynienia z odpłatnym zniesieniem współwłasności, gdyż uzyskana wówczas cena dzielona jest odpowiednio w stosunku do udziałów we współwłasności).

Na podstawie art. 211 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) każdy ze współwłaścicieli może żądać, aby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że występuje sytuacja, w której podział byłby sprzeczny z przepisami społeczno – gospodarczymi, przeznaczeniem rzeczy lub skutkowałby istotną zmianą tej rzeczy, zmniejszeniem jej wartości, albo zniszczeniem.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy przy nieodpłatnym zniesieniu współwłasności ciąży na nabywcy rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn w przypadku nieodpłatnego zniesienia współwłasności obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności.

Zgodnie z art. 7 ust. 6 powyższej ustawy przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy. Przy obliczaniu podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn należy mieć na względzie przepis art. 7 ust. 1 ustawy, w myśl którego podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Oznacza to, że z punktu widzenia ustalania podstawy opodatkowania długi i ciężary pomniejszają wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych. Pojęcie długów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem nabycia. Ciężarem w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy jest inne niż dług obciążenie nabytej rzeczy lub prawa, które w chwili nabycia zmniejsza wartość rynkową tej rzeczy lub prawa.

W myśl art. 9 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 4.902 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361, z późn. zm.) w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni 64,70 m2 i współwłaścicielem 1 stanowiska postojowego w garażu 4-stanowiskowym. Drugim współwłaścicielem w części równej jest osoba fizyczna należąca do III grupy podatkowej (zgodnie z zapisami ustawy o podatku od spadków i darowizn). Nieruchomość (lokal mieszkalny i miejsce postojowe) jest obciążona hipoteką kaucyjną – 771.147 zł (siedemset siedemdziesiąt jeden tysięcy sto czterdzieści siedem złotych) na rzecz Banku wpisaną w X Dziale Kw Nr Y i KW Nr Y jako zabezpieczenie udzielonego kredytu na zakup tej nieruchomości wraz z 1 stanowiskiem postojowym. Strona umowy kredytu są współwłaścicielami nieruchomości. Współwłaściciele zamierzają w najbliższym czasie podpisać akt notarialny, zgodnie z którym nastąpi nieodpłatne zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości (lokalu mieszkalnego o powierzchni 64,70 m2 wraz z 1 miejscem postojowym) na rzecz Wnioskodawczyni, z jednoczesnym przejęciem wszystkich obciążeń wynikających z umowy kredytu. Udział Wnioskodawczyni w przedmiotowym garażu zmieni z udziału w 1/2 własności 1 stanowiska do własności 1 stanowiska z 4 stanowisk w całym garażu (3 pozostałe stanowiska są własnością innych mieszkańców). Kredyt jest indeksowany do Euro. Obecna wartość przedmiotowego lokalu mieszkalnego wraz z miejscem postojowym wynosi ok. 500.000 zł.

Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej przepisy oraz przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe należy wskazać, iż podstawę opodatkowania należy określić oddzielnie dla lokalu mieszkalnego i miejsca postojowego w garażu 4-stanowiskowym. Należy wskazać, iż opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega tylko całkowite zniesienie współwłasności. W przypadku więc, gdy w wyniku nieodpłatnego zniesienia współwłasności miejsca postojowego w garażu 4-stanowiskowym zmieni się wyłącznie udział Wnioskodawczyni w przedmiotowym garażu czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, bowiem opodatkowaniu podlega tylko całkowite zniesienie współwłasności, a w tym przypadku 3 pozostałe stanowiska są własnością innych mieszkańców. Opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn będzie natomiast podlegał lokal mieszkalny.

W związku z powyższym w przypadku nabycia lokalu mieszkalnego obciążonego hipoteką, jak w niniejszej sprawie, obciążenie to stanowi ciężar w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji, wartość nieruchomości powinna być pomniejszona o kwotę wierzytelności zabezpieczonej hipoteką. A zatem, w przypadku, gdy hipoteka przewyższa wartość lokalu mieszkalnego, obowiązek podatkowy z tytułu nieodpłatnego zniesienia współwłasności w powyższej sprawie nie wystąpi.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanej interpretacji organu podatkowego w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż interpretacja ta co do zasady wiąże w sprawie, w której została wydana i nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowi podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

W związku z uiszczeniem opłaty wyższej od należnej, opłata w wysokości 40,00 zł uiszczona w dniu 24.04.2012 r. zostanie zwrócona zgodnie z dyspozycją zawartą w części F poz. 66 wniosku ORD-IN na adres zamieszkania Wnioskodawczyni.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.