Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB1/415-378/12/WM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-07-02
Teza: Czy od postawionego do dyspozycji byłego pracownika odszkodowania z tytułu zakończenia sporu, należy naliczyć oraz potrącić zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: pracownik; ugody-ugoda sądowa; umowa-umowa o pracę; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 12; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 30 marca 2012 r. (data wpływu 5 kwietnia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania kwoty wynikającej z ugody sądowej - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 kwietnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania kwoty wynikającej z ugody sądowej.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni otrzymała w listopadzie 2011 r. wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypowiedzenia, który zakończy się w dniu 29 lutego 2012 r. Analiza stawianych zarzutów doprowadziła do sporu sadowego, podczas którego sąd zauważył, że z mocy prawa niniejsze wypowiedzenie jest nieważne. Jednak biorąc pod uwagę inne okoliczności, takie jak niepotrzebny stres, brak możliwości dalszej współpracy, strony zawarły ugodę, w której Wnioskodawczyni zrzekła się prawa do zatrudnienia w zamian za otrzymane odszkodowanie przy zakończeniu okresu pierwotnego wypowiedzenia umowy o pracę.

Pracodawca zawarł z Wnioskodawczynią ugodę sadową w której postanowiono, że strona pozwana (pracodawca) wypłaci powódce (pracownikowi) tytułem zakończenia zlikwidowania sporu, trzymiesięczne odszkodowanie, w dwóch równych ratach miesięcznych, pierwsza rata płatna do 29 lutego 2012 r., druga płatna do 31 marca 2012 r.. W przypadku zwłoki naliczane będą odsetki. Pracodawca naliczając byłemu pracownikowi odszkodowanie pomniejszył je o naliczoną zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy od postawionego do dyspozycji byłego pracownika odszkodowania z tytułu zakończenia sporu, należy naliczyć oraz potrącić zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że odszkodowania, jeżeli ich wartość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podlegają zwolnieniu z opodatkowania z wyjątkami przedstawionymi w niniejszym ustępie.

Zdaniem Wnioskodawczyni, niniejsze odszkodowanie nie wynika wprost z przepisów prawa pracy, tylko z kodeksu cywilnego, zaś zastosowano tylko przepisy prawa w sprawie ustalenia wysokości niniejszego odszkodowania, dlatego niniejsze odszkodowanie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego w myśl art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Odszkodowanie to, nie ma przesłanek skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, dlatego nie powinno zostać opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie powinna być pobrana zaliczka na ten podatek.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy, wolne od podatku są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Natomiast w przypadku gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie może korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a) i b) przytoczonego przepisu.

Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 pkt 3b cytowanej ustawy wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

1.  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2.  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Warunkiem wystarczającym do powstania obowiązku podatkowego na zasadach przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych będzie więc niezrealizowanie choćby jednej ze wskazanych wyżej przesłanek.

Jak wynika z zaistniałego stanu faktycznego pracownik wniósł do Sądu Pracy pozew o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne. Strony zawarły ugodę, w której Wnioskodawczyni zrzekła się prawa do zatrudnienia w zamian za otrzymane odszkodowanie przy zakończeniu okresu pierwotnego wypowiedzenia umowy o pracę. Pracodawca jako płatnik potrącił zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych od dokonanej wypłaty ww. świadczenia.

Powyższe wskazuje, że kwota wypłacona Wnioskodawczyni jako byłemu pracownikowi wynika z ustaleń zawartej pomiędzy stronami ugody, ma charakter czysto umowny, a jej wysokość uwzględnia interesy obu stron. Ponadto, kwota ta ma rekompensować ww. osobie utracone przez nią, w wyniku rozwiązania umowy o pracę, spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę.

W związku z tym należy uznać, iż skoro określone w ugodzie świadczenie przyznane byłemu pracownikowi nie jest odszkodowaniem wynikającym z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to nie może korzystać ze zwolnienia na podstawie tego przepisu. Mogłoby jednak mieścić się w dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 3b tej ustawy. Jednakże zgodnie lit. b) tegoż przepisu zwolnienie nie ma zastosowania do odszkodowań dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zatem wypłacona na rzecz byłego pracownika tytułem rekompensaty za utracone korzyści kwota nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wynikająca z ugody kwota świadczenia winna być zakwalifikowana do przychodu ze stosunku pracy bowiem wypłata tegoż świadczenia miała swe źródło w takim właśnie stosunku prawnym uprzednio łączącym Wnioskodawczynię z pracodawcą. Gdyby tego stosunku nie było – były pracownik nie miałby podstaw występować z pozwem przeciwko pracodawcy o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne.

Na mocy art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyte w tym przepisie sformułowanie „w szczególności” oznacza, iż przepis zawiera tylko przykładowe wyliczenie przychodów, ze stosunku pracy, za które uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne dokonane przez pracodawcę.

Zgodnie z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zwane dalej "zakładami pracy", są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy - wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.

Reasumując, w tak przedstawionym stanie faktycznym odszkodowanie będące przedmiotem zawartej ugody sądowej stanowi przychód ze stosunku pracy, zatem zasadnie płatnik potrącił zaliczkę na podatek dochodowy w związku z wypłatą ww. świadczenia. na rzecz byłego pracownika.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ul. Staromłyńska 10 70-561 Szczecin po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.