Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-2/4511-38/15/MZM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-07-13
Teza: Ustalenie źródła przychodów oraz momentu jego powstania w przypadku wykupu, umorzenia lub zbycia jednostek uczestnictwa w funduszu zagranicznym.
Słowa kluczowe: dochód; fundusz; jednostka-jednostka uczestnictwa; kapitał-kapitały pieniężne; obowiązek-obowiązek podatkowy
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. poz. 643) w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 9 kwietnia 2015 r. (data otrzymania 14 kwietnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia źródła przychodów oraz momentu jego powstania w przypadku wykupu, umorzenia lub zbycia jednostek uczestnictwa w funduszu zagranicznym – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 kwietnia 2015 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia źródła przychodów oraz momentu jego powstania w przypadku wykupu, umorzenia lub zbycia jednostek uczestnictwa w funduszu zagranicznym.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca, będący osobą fizyczną, posiada od 1993 r. rachunek w banku z siedzibą w Szwajcarii. Środki pieniężne ulokowane na tymże rachunku przeznaczone zostały na zakup jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych typu X., stanowiących instytucje o charakterze zbliżonym do polskich otwartych funduszy inwestycyjnych. Od momentu nabycia jednostek uczestnictwa ich wartość rynkowa znacząco wzrosła.

Do chwili obecnej Wnioskodawca nie uzyskał środków pieniężnych z tytułu wykupu, umorzenia lub zbycia jednostek uczestnictwa, w tym w szczególności nie uzyskiwał odsetek ani innych dodatkowych środków z tytułu omawianej inwestycji.

W związku z powyższym zdarzeniem zadano następujące pytanie.

Czy zastosowanie znajdzie art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych właściwy dla przychodów z kapitałów pieniężnych, a przychód z tego tytułu powstanie dopiero w momencie uzyskania (wypłaty) dochodu ze zbycia/umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszu lub ewentualnie wypłaty jego dochodów?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych właściwy dla przychodów z kapitałów pieniężnych a przychód z tego tytułu powstanie dopiero w momencie uzyskania (wypłaty) dochodu ze zbycia lub umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszu a sam dotychczasowy wzrost wyceny jego jednostek pozostaje bez wpływu na powstanie przychodu podatkowego.

W myśl art. 17 ust. 1 ww. ustawy – za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c. Stosownie natomiast do postanowień art. 5a pkt 14 ww. ustawy – ilekroć w ustawie jest mowa o funduszach kapitałowych oznacza to fundusze inwestycyjne oraz fundusze zagraniczne, o których mowa w przepisach o funduszach inwestycyjnych oraz ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe działające na podstawie przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej, z wyjątkiem funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

Zdaniem Wnioskodawcy, ponieważ środki pieniężne ulokowane przez niego w banku przeznaczone zostały na zakup jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych typu X., przychody uzyskane z tego tytułu stanowić będą przychody z kapitałów pieniężnych.

W ocenie Wnioskodawcy, obowiązek podatkowy powstanie w momencie uzyskania (wypłaty) dochodu ze zbycia lub umorzenia jednostek uczestnictwa. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ww. ustawy – przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zdaniem Wnioskodawcy, ponieważ dotychczas nie uzyskiwał on środków pieniężnych z tytułu ulokowania środków w fundusze, nie doszło także do odkupienia przez fundusz kapitałowy nabytych przez Wnioskodawcę jednostek uczestnictwa ani też do ich umorzenia ani zbycia, nie powstał z tego tytułu przychód. W szczególności, zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionej sytuacji zastosowania nie znajdują art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2, dotyczące opodatkowania odsetek.

Z uwagi na powyższe wyjaśnienie, zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 17 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy właściwy dla przychodów z kapitałów pieniężnych a przychód z tego tytułu powstanie dopiero w momencie uzyskania (wypłaty) dochodu ze zbycia jednostek uczestnictwa w funduszu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie należy zauważyć, że w przedstawionej sprawie Wnioskodawca wskazał, że przedmiotem jego wniosku jest zarówno stan faktyczny jak i zdarzenie przyszłe. W związku z tym niniejsza interpretacja zawiera ocenę stanowiska Wnioskodawcy w zakresie ustalenia źródła przychodów oraz momentu jego powstania w przypadku wykupu, umorzenia lub zbycia jednostek uczestnictwa w funduszu zagranicznym dotyczącą zdarzenia przyszłego. Natomiast ocena stanowiska Wnioskodawcy w zakresie ustalenia źródła przychodów oraz momentu jego powstania w przypadku wykupu, umorzenia lub zbycia jednostek uczestnictwa w funduszu zagranicznym dotycząca stanu faktycznego zawarta została w odrębnej interpretacji.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Stosownie do art. 4a ww. ustawy – powyższy przepis stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Z opisu wniosku wynika, że Wnioskodawca zakupił jednostki uczestnictwa w funduszach kapitałowych typu X.. Jednak do chwili obecnej Wnioskodawca nie uzyskał środków pieniężnych z tytułu wykupu, umorzenia lub zbycia jednostek uczestnictwa ani też nie uzyskiwał odsetek z tytułu omawianej inwestycji.

Wątpliwość Wnioskodawcy budzi kwestia ustalenia źródła przychodów oraz momentu jego powstania w przypadku wykupu, umorzenia lub zbycia jednostek uczestnictwa.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – jednym ze źródeł przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)–c).

W myśl art. 17 ust. 1 ww. ustawy – za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się:

1.odsetki od pożyczek;

2.odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 5;

3.odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych;

4.dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału, w tym również:

1.  dywidendy z akcji złożonych przez członków pracowniczych funduszy emerytalnych na rachunkach ilościowych,
2.  oprocentowanie udziałów członkowskich z nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) w spółdzielniach,
3.  podział majątku likwidowanej osoby prawnej lub spółki,
4.  wartość dokonanych na rzecz wspólników spółek, nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, określoną według zasad wynikających z art. 11 ust. 2-2b,

5.przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c,

6.należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z:

1.  odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych,
2.  realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,

7.przychody z odpłatnego zbycia prawa poboru, w tym również ze zbycia prawa poboru akcji nowej emisji przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członka funduszu,

8.przychody członków pracowniczych funduszy emerytalnych z tytułu przeniesienia akcji złożonych na rachunkach ilościowych do aktywów tych funduszy,

9.nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni, objętych w zamian za wkład niepieniężny,

9a.u wspólnika, określoną w umowie spółki, o której mowa w art. 5a pkt 28 lit. c i d, wartość wkładu niepieniężnego wniesionego w postaci rzeczy lub praw, w zamian za który wspólnikowi nie są wydawane udziały (akcje), o których mowa w pkt 9,

10.przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

Pojęcie funduszy kapitałowych zostało zdefiniowane w art. 5a pkt 14 ww. ustawy, zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o funduszach kapitałowych oznacza to fundusze inwestycyjne oraz fundusze zagraniczne, o których mowa w przepisach o funduszach inwestycyjnych oraz ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe działające na podstawie przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej, z wyjątkiem funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

Zasady opodatkowania dochodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych reguluje art. 30a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowiący, że od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a.

Zryczałtowanym podatkiem dochodowym opodatkowana będzie jedynie nadwyżka przychodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych nad wydatkami na nabycie tytułów uczestnictwa w tych funduszach.

W myśl art. 30a ust. 6 ww. ustawy – zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4 oraz pkt 6, 8 i 9, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 5 pkt 1 i 4, ust. 5a, 5d i 5e.

Uprawnienie do pomniejszenia przychodu z tytułu odkupienia albo umorzenia jednostek uczestnictwa o koszty uzyskania przychodu jest oceniane w kontekście art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do treści art. 23 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy – nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e.

Dochodów (przychodów) z tytułu udziału w funduszach inwestycyjnych nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 (art. 30a ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

W przypadku dochodu z tytułu udziału w zagranicznym funduszu kapitałowym Wnioskodawca powinien rozliczyć podatek samodzielnie w stosownym zeznaniu rocznym, albowiem zagraniczne fundusze inwestycyjne nie mają obowiązku rozliczania podatników z dochodów z tytułu zysków kapitałowych na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku uzyskiwania dochodów z tytułu udziału w zagranicznym funduszu kapitałowym rodzaj formularza, w którym wykazywany jest obliczony podatek, zależy od pozostałych dochodów uzyskiwanych przez podatnika. Jeśli nie uzyskał żadnych innych dochodów lub uzyskał dochody opodatkowane na zasadach ogólnych, to właściwy będzie PIT-36. W przypadku uzyskiwania dochodów z działalności gospodarczej opodatkowanej stawką liniową odpowiedni będzie druk PIT-36L, natomiast w przypadku uzyskiwania innych dochodów z kapitałów pieniężnych właściwy jest PIT-38.

Ogólna zasada dotycząca momentu powstania przychodu została wyrażona w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Powyższy przepis pozwala na stwierdzenie, że wśród wyjątków od tzw. zasady kasowego ujęcia przychodu, ustawodawca nie wskazał art. 17 ust. 1 pkt 5, który dotyczy opodatkowania przychodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c.

Tym samym w przypadku uzyskania przez Wnioskodawcę przychodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych obowiązek podatkowy powstanie wyłącznie w przypadku otrzymania (postawienia do dyspozycji) rzeczywistego przysporzenia majątkowego, czyli w dacie otrzymania faktycznej zapłaty z tytułu odkupienia, umorzenia lub zbycia jednostek uczestnictwa.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje, by wzrost wartości jednostek inwestycyjnych w rezultacie wzrostu wartości aktywów funduszu powodował powstanie przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych dla uczestników funduszu (posiadaczy jednostek uczestnictwa). Przychodem z udziału w funduszu inwestycyjnym nie jest bowiem sam wzrost wartości jednostek w efekcie różnych zdarzeń gospodarczych w trakcie posiadania ich przez podatnika. Tak jak sama różnica w wahaniach wartości jednostek nie jest dla ich posiadacza oznaką poniesienia straty.

Odpowiadając na zadane przez Wnioskodawcę we wniosku pytanie należy jeszcze raz powtórzyć, że obowiązek podatkowy z ww. tytułu powstanie w momencie otrzymania (postawienia do dyspozycji) rzeczywistego przysporzenia majątkowego. Przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c stanowić będą przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowany 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 5 ustawy.

Podsumowując, jeżeli u Wnioskodawcy doszło lub dojdzie w przyszłości do uzyskania środków pieniężnych z tytułu wykupu, umorzenia lub zbycia jednostek uczestnictwa w funduszu zagranicznym, to powstanie u niego przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rację ma również Wnioskodawca, który twierdzi, że zastosowania nie znajdą przepisy art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2, dotyczące opodatkowania odsetek. Regulacja zawarta w art. 17 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy tego samego artykułu dotyczy opodatkowania odsetek od pożyczek a z wniosku wynika, że Wnioskodawca nie będzie udzielał żadnej pożyczki a więc nie ma mowy o opodatkowaniu odsetek od pożyczki skoro nie ma pożyczki. Natomiast art. 17 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy dotyczy opodatkowania odsetek od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy czego również nie dotyczy opis zdarzenia w rozpatrywanym wniosku. Wnioskodawca będzie czerpać korzyści z tytułu udziału w funduszu kapitałowym a więc z zupełnie innego źródła.

Stanowisko Wnioskodawcy należało zatem uznać za prawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.