Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.192.2025.1.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-05
Teza: Uznanie długu, jako czynność niewymieniona w art. 1 ust. 1
ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlega
ona podatkowi od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne
dług
podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych
uznanie
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 kwietnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 26 marca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Wniosek dotyczy zagadnienia w podatku od czynności cywilnoprawnych m.
    in. w zakresie skutków podatkowych uznania długu i spłacania go w ratach. Treść wniosku
    jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    (...) 2025 r. dokonał Pan przed notariusz (...), w jej kancelarii notarialnej w (...) dwóch
    czynności prawnych.
    W ramach pierwszej z nich, opisanej aktem notarialnym (...) wraz ze swoim bratem (...)
    zawarł Pan z (...) przedwstępną umowę darowizny lokalu mieszkalnego, położonego przy
    ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy (...) prowadzi księgę wieczystą o nr KW: (...).
    Jednocześnie, zgodnie z § (...) umowy, strony zobowiązały się do zawarcia przyrzeczonej
    umowy darowizny w terminie najpóźniej do (...) 2030 r. Powyższe oznacza, że dokonana
    czynność prawna nie jest w tym momencie zawarciem właściwej umowy darowizny, a
    jedynie umowy przedwstępnej tejże darowizny.
    Drugą czynnością prawną, jaka została dokonana tego dnia było uznanie przez Pana długu
    w stosunku do (...), wynikającego z dokonywania przez (...) nakładów na utrzymywanie
    wspólnie zamieszkiwanego mieszkania oraz dokonywania w nim remontów, w tym
    wyposażenia wnętrz. Będzie Pan spłacał tak powstałe zadłużenie w (...) ratach, z których
    pierwsza została uiszczona (...) 2025 r., a ostatnia zostanie uiszczona (...) r. Pierwsza rata,
    zgodnie z opisanymi powyżej postanowieniami została już uiszczona.

## Pytanie

Czy czynność prawna w postaci uznania długu i spłacania go w odpowiednich kolejnych
    ratach powinna podlegać opodatkowaniu w myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku
    od czynności cywilnoprawnych, a także czy tworzy obowiązek podatkowy po stronie (...)?
    (pytanie oznaczone nr 2)
    Pana stanowisko w sprawie
    W Pana ocenie, dokonana czynność prawna, a więc uznanie długu wraz z oświadczeniem
    o poddaniu się egzekucji nie wywołuje w żadnym zakresie obowiązku podatkowego.
    Świadczone przez Pana należności pieniężne na rzecz (...) są bezpośrednim skutkiem
    powstałego względem niej po Pana stronie zadłużenia ze względu na poniesione przez (...)
    nakłady na potrzeby wspólnie zamieszkiwanej przez nią i przez Pana nieruchomości.
    Cykliczne świadczenia wynikające z załączonego aktu notarialnego nie stanowią więc
    darowizny w myśl Kodeksu cywilnego, a co za tym idzie nie powinny również podlegać pod
    regulacje zawarte w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych. Nie powinny one również tworzyć obowiązku podatkowego po stronie
    (...).

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.) zawiera zamknięty katalog
    czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww.
    ustawy:

      Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:
      a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
      b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
      c) (uchylona)
      d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i
        ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
      e) umowy dożywocia,
      f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części
        dotyczącej spłat lub dopłat,
      g) (uchylona)
      h) ustanowienie hipoteki,
      i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej
        służebności,
      j) umowy depozytu nieprawidłowego,
      k) umowy spółki.
    W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:
      Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:
      - zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy
        opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3
        pkt 4;
      - orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one
        takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
    Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Podatkowi podlegają zatem
    tylko te czynności (umowy), które zostały w ustawie wymienione. O podleganiu danej
    czynności opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo
    istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej
    ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku
    od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności,
    miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich
    kwalifikacje pod względem prawnym.
    Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje.
    Ustawodawca, wprowadzając zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu,
    wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w
    przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają
    opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź
    podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.
    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że (...) 2025 r. uznał Pan dług
    w stosunku do (...), wynikający z dokonywania przez nią nakładów na utrzymywanie
    wspólnie zamieszkiwanego mieszkania oraz dokonywania w nim remontów, w tym
    wyposażenia wnętrz. Będzie Pan spłacał tak powstałe zadłużenie w (...) ratach, z których
    pierwsza została uiszczona (...) r., a ostatnia zostanie uiszczona (...) r.
    Ma Pan wątpliwości czy czynność uznania długu wraz z oświadczeniem o poddaniu się
    egzekucji wywołuje obowiązek podatkowy.
    Aby ocenić Pana stanowisko w tym zakresie należy zbadać, czy ww. czynność prawna
    wpisuje się w któryś z tytułów wymienionych w art. 1 ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych, w tym w szczególności art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku od
    czynności cywilnoprawnych.

    Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlega umowa darowizny w
    części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań
    darczyńcy.
    Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do
    odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23
    kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na
      rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
    Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia
    majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra
    majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter
    nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia
    w zamian za uczynioną darowiznę.
    Podsumowując, darowizna nakłada na darczyńcę obowiązek spełnienia świadczenia
    polegającego na nieodpłatnym przysporzeniu obdarowanego kosztem majątku darczyńcy.
    Zawarcie darowizny wymaga, by w jej rezultacie (na skutek spełnienia świadczenia przez
    darczyńcę) majątek obdarowanego został powiększony. Zasadniczo chodzi tutaj o taką
    wartość przysporzenia, o jaką równocześnie zostaje uszczuplony majątek darczyńcy.
    Opisane przez Pana uznanie roszczenia (uznanie długu) nie zostało zdefiniowane ani w
    ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych ani w Kodeksie cywilnym. Niemniej u
    znanie długu to określone zachowanie dłużnika, które świadczy o jego świadomości
    istnienia zobowiązania wobec wierzyciela. To jednostronna czynność prawna,
    oświadczenie wiedzy dłużnika, które potwierdza istnienie jego zobowiązania względem
    wierzyciela.
    Z powyższego wynika, że czynność darowizny nie jest tożsama z uznaniem długu i jego
    spłatą. Różni je przede wszystkim sytuacja osób dokonujących te czynności. W przypadku
    darowizny jest to osoba darczyńcy, która nieodpłatnie i bezzwrotnie przenosi część
    swojego majątku na obdarowanego, natomiast przy uznaniu długu, dłużnik uznaje
    istnienie wierzytelności wobec osoby wierzyciela i je spłaca.
    Skoro czynność jaka miała miejsce w opisanym zdarzeniu to uznanie długu, który będzie
    Pan w określony sposób spłacał, to uznać należy, że jako czynność niewymieniona w art. 1
    ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlega ona podatkowi od
    czynności cywilnoprawnych i tym samym, jej dokonanie nie spowodowało po Pana stronie
    konieczności uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji będzie pokrywał się z opisem
    zdarzenia podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w
    przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy,
    udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
    Końcowo wskazać należy, że w przedmiotowej interpretacji Organ nie przesądza czy
    opisana przez Pana czynność wskazana jako uznanie długu została prawidłowo prawnie
    zakwalifikowana oraz czy jest prawnie skuteczna. W celu rozstrzygnięcia powyższej kwestii

    konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, do przeprowadzenia
    którego Organ – w ramach nadanych mu uprawnień – nie jest upoważniony.
    Zaznaczyć bowiem należy, iż Organ dokonuje interpretacji co do zakresu i sposobu
    zastosowania przepisów prawa podatkowego wyłącznie w odniesieniu do stanu
    faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę, co wynika
    wprost z przepisu art. 14b § 1, 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ nie posiada
    zatem kompetencji do tego, aby rozstrzygać na gruncie aktów prawnych innych niż
    podatkowe (takich jak np. ustawa Kodeks cywilny), jakim tytułem została/zostanie
    dokonana dana czynność. Organ interpretacyjny nie przeprowadza też w sprawach
    dotyczących wydawania interpretacji postępowania dowodowego, ograniczając się do
    analizy okoliczności podanych we wniosku – czyli stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.
    W stosunku do tych okoliczności (stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego) wyraża
    następnie swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu
    (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Aby jednak mógł
    tego dokonać stan faktyczny/zdarzenie przyszłe musi być tak opisane, aby nie było
    wątpliwości jaka czynność i w jakich okolicznościach miała (będzie miała) miejsce.
    Dokonując rozstrzygnięcia w analizowanej sprawie, Organ oparł się więc na zawartym
    przez Pana opisie stanu faktycznego, w którym przedstawił Pan, iż uznał Pan dług w
    stosunku do Pani (...), który obecnie spłaca Pan w ratach, przyjmując go, jako
    niepodlegający ocenie.
    Organ zaznacza, iż funkcja ochronna płynąca z przedmiotowej interpretacji, wynikająca z
    przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej, zgodnie z uprawnieniami Organu
    interpretacyjnego nadanymi przez art. 14b § 1 tejże ustawy ma zastosowanie wyłącznie
    dla Pana.
    Pana wniosek dotyczy również skutków podatkowych dla Pani (...) uznania długu i
    spłacania go w ratach oraz skutków podatkowych zawarcia przedwstępnej umowy
    darowizny. W zakresie tym zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna
    (tożsama) z opisem zdarzenia i zastosuje się Pan do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa

    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.