Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2-443-970/10-2/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-03-21
Teza: Wykonywane przez Bank czynności w ramach usługi „bancassurance” nie stanowią usług w zakresie zawieranych przez Bank umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, a są jedynie czynnościami technicznymi, pomocniczymi wykonywanymi na potrzeby Agenta ubezpieczeniowego, za które Bank dostaje od tego Agenta wynagrodzenie. Powyższych czynności nie można uznać za czynności związane z zawieraną przez Bank, jako podmiot Ubezpieczający, umową ubezpieczenia.
Słowa kluczowe: agent-agent ubezpieczeniowy; podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; ubezpieczenia-ubezpieczenia osobowe; umowa-umowa ubezpieczenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 14 grudnia 2010r. (data wpływu 21 grudnia 2010r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku od towarów i usług usługi „bancassurance” świadczonej przez Bank - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 grudnia 2010r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku od towarów i usług usługi „bancassurance” świadczonej przez Bank.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Bank\`(...)\` S.A (dalej „Bank” lub „Wnioskodawca”), w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oferuje i świadczy na rzecz klientów detalicznych klientów z sektora małych i średnich przedsiębiorstw oraz klientów korporacyjnych (dalej: „Klienci”) usługi pośrednictwa finansowego. m.in. z zakresu udzielania finansowania (np. kredyty, gwarancje bankowe, karty kredytowe).

Świadczenie usług pośrednictwa finansowego w zakresie udzielania kredytów wiąże się z ryzykiem po stronie instytucji finansowej, w tym z tzw. ryzykiem kredytowym, związanym z potencjalną niewypłacalnością kredytobiorcy. W celu ograniczenia przedmiotowego ryzyka, Bank oferuje swoim Klientom m.in. możliwość przystąpienia do umów grupowego ubezpieczenia (dalej: „umowy grupowego ubezpieczenia”), zawieranych przez Bank z różnymi zakładami ubezpieczeń.

Niezależnie jednak od faktu, iż to Bank zawiera umowy ubezpieczania (jest ubezpieczającym), podmiotem ubezpieczonym każdorazowo (w odniesieniu do każdej zawartej umowy) pozostaje Klient przystępujący do umowy grupowego ubezpieczania. To Klient jest też podmiotem, który efektywnie ponosi koszt zawartej umowy ubezpieczenia.

W praktyce więc Bank zawiera umowy ubezpieczania na cudzy rachunek, obejmując ochroną ubezpieczeniową swoich Klientów.

W celu sprawnej obsługi procesów realizacji umów grupowego ubezpieczenia, Bank współpracuje z agentem ubezpieczeniowym - Sp. z o.o. (dalej: „Agent”), który działając w imieniu zakładów ubezpieczeń obsługuje zawarte przez Bank umowy grupowego ubezpieczenia. Na podstawie zawartej z Agentem umowy, Bank świadczy kompleksową usługę, tzw. „bancassurance”. W ramach przedmiotowej usługi, Bank popularyzuje wśród swoich Klientów umowy grupowego ubezpieczenia zawierane za pośrednictwem Agenta oraz wykonuje szereg czynności mających na celu przystąpienie Klientów do umów grupowego ubezpieczenia, a także zapewnia bieżącą obsługę zawartych umów, w szczególności poprzez:

*   Udzielanie obecnymi potencjalnym Klientom podstawowych informacji na temat umów grupowego ubezpieczenia i ich warunków,
*   umieszczanie na stronach Banku informacji o umowach grupowego ubezpieczenia i ich warunkach,
*   podejmowanie niezbędnych czynności przygotowawczych, zmierzających do umożliwienia Klientom przystąpienia do umów grupowego ubezpieczenia za pośrednictwem Agenta, w tym do:
    *   identyfikowania Klientów zainteresowanych przystąpieniem do umów grupowego ubezpieczenia, wprowadzania do systemu informatycznego stosownych danych Klienta wymaganych przez dany zakład ubezpieczeń, umożliwiających przystąpienie Klienta do umowy grupowego ubezpieczenia,
    *   kontaktowania się z Klientami w celu uzupełnienia brakujących danych,
    *   przyjmowanie oświadczeń Klientów o przystąpieniu do umów grupowego ubezpieczenia,
*   przyjmowanie od Klientów rezygnacji z ochrony ubezpieczeniowej i ich przekazywanie do Agenta,
*   dostarczanie Agentowi informacji niezbędnych dla prawidłowej realizacji umów grupowego ubezpieczenia i dokonywania rozliczeń dotyczących realizacji umów grupowego ubezpieczenia, jak również umożliwienie Agentowi dostępu do informacji i do odpowiedniej dokumentacji, dotyczącej wykonywania przez Bank umów, tj.:
    *   raportów i rejestrów kredytów zgłaszanych do ubezpieczenia w terminie określonym każdorazowo dla danej umowy grupowego ubezpieczenia,
    *   obsługi płatności składek miesięcznych za Klientów objętych ochroną ubezpieczeniową w danym miesiącu, polegającej na wpłacaniu na rachunek Agenta kwoty składki za wszystkich Klientów objętych ubezpieczeniem,
    *   wyjaśnienia pytań Agenta dotyczących prawidłowości naliczenia składek oraz treści raportów,
    *   przekazywanie do Agenta dokumentów niezbędnych do realizacji świadczenia w razie zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego w odniesieniu do danego Klienta.

Z tytułu świadczenia usługi bancassurance, Bank otrzymuje od Agenta określone w umowie wynagrodzenie.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Czy wskazana w stanie faktycznym kompleksowa usługa „bancassurance” świadczona przez Bank na rzecz Agenta stanowi usługę zwolnioną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, wskazana w stanie faktycznym usługa świadczona przez Bank na rzecz Agenta jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług (dalej: podatek VAT”) na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy, na poprawność wskazanego stanowiska wskazuje w szczególności klasyfikacja przedmiotowej usługi dokonana w oparciu o przepisy ustawy o VAT.

Zgodnie bowiem z art. 43 ust. 1 pkt 37 przedmiotowej ustawy, zwalnia się od podatku następujące usługi:

*   usługi ubezpieczeniowe i usługi reasekuracyjne,
*   usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych,
*   usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek.

Z zakresu powyższego zwolnienia wyłączone jest natomiast zbywanie praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i reasekuracji.

Zdaniem Wnioskodawcy, usługa świadczona przez Bank na rzecz Agenta stanowi usługę świadczoną przez ubezpieczającego (Bank) w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek (umowa na rachunek Klienta) i tym samym podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT jako wskazana wprost w powyższym przepisie. Ponadto, przedmiotowa usługa nie jest objęta wyłączeniem dotyczącym zbywania praw nabytych, wskazanym w dalszej części przytoczonej regulacji.

W przedstawionym stanie faktycznym Bank jest bowiem ubezpieczającym, wypełniając tym samym zakres podmiotowy udzielonego przez ustawodawcę zwolnienia (przysługującego właśnie podmiotom ubezpieczającym) i zawiera umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek, obejmując ochroną ubezpieczeniową swoich Klientów.

Ustawa o VAT nie zawiera definicji pojęcia „usług świadczonych przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek”.

Dodatkowo, nie została wypracowana jakakolwiek praktyka w zakresie interpretacji powyższego terminu. Zważywszy, iż tekst ustawy nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie znaczenia pojęcia wprowadzonego przez ustawodawcę, zasady wykładni aktów prawnych nakazują posiłkować się innymi wskazówkami, a w szczególności językowym rozumieniem omawianego określenia. W tej sytuacji kluczowym staje się zdefiniowanie użytego przez ustawodawcę pojęcia „w zakresie”. I tak zgodnie z definicją Słownika Języka Polskiego przez „zakres” rozumieć należy „granice zasięgu danego zjawiska, faktu” (Słownik Języka Polskiego, PWN, Warszawa 1998, str. 851).

Zdaniem Wnioskodawcy, świadczona przez niego usługa w sposób oczywisty mieści się w obszarze (granicach) oddziaływania umów ubezpieczenia, z zawarciem i realizacją których jest związana.

Innymi słowy, potrzeba podjęcia / zrealizowania świadczonej przez Wnioskodawcę usługi kompleksowej wynika właśnie z faktu zawarcia umowy ubezpieczenia oraz konieczności urzeczywistnienia jej postanowień i celów.

W związku z powyższym, Wnioskodawca uważa, iż będąc ubezpieczającym zawierającym umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek, w przedstawionym stanie faktycznym wypełnia dyspozycję art. 43 ust. 1 pkt 37, a świadczona przez niego usługa bancassurance korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT.

Wskazany powyżej przepis jest zdaniem Wnioskodawcy jasny, czytelny i nie pozostawia wątpliwości co do intencji ustawodawcy, a zatem nie powinien być interpretowany w sposób odmienny niż nakazuje jego wykładnia literalna.

Stanowisko to jest szeroko reprezentowane w doktrynie, która uznaje, że konsekwencją przyjęcia koncepcji klasyfikacyjnej jest m.in. dyrektywa ograniczenia aktywności interpretacyjnej do ustalenia znaczenia tekstu prawnego w oparciu o reguły wykładni językowej i na poprzestaniu na jej rezultatach w sytuacji, gdy rezultaty te są jednoznaczne. Istotę takiego podejścia odzwierciedla łacińska paremia clara non sunt interpretanda (bardziej lub mniej bezpośrednie odwołanie do tej reguły interpretacyjnej spotkać można w szeregu wyroków NSA w sprawach podatkowych - przykładowo można tu wskazać wyrok NSA z 24 lipca 2002r. (I SA/Gd 1879/99), Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2003, nr 2, poz. 43; wyrok NSA z 7 października 1992r. (SA/Po 1167/92) Wspólnota 1994, nr 40, s.18; wyrok NSA z 28 stycznia 2003r. (SA/Bd 106/03) Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2003, nr 6, poz. 158; wyrok NSA z 5 września 2001r. (I SA/Ka 1055/00) Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2002, nr 3, poz. 99).

W świetle powyższych argumentów, zdaniem Wnioskodawcy nie ulega wątpliwości, iż opisana w stanie faktycznym usługa „bancassurance” korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie zaprezentowanego stanowiska.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przez dostawę towarów, stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 cyt. ustawy, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). W myśl art. 8 ust. 1 cyt. ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 cyt. ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Natomiast stosownie do postanowień art. 146a pkt 1) w okresie od dnia 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2013r. stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23% (…). Ustawodawca przewidział również dla niektórych czynności zwolnienie z podatku od towarów i usług.

Jak stanowi art. 43 ust. 1 pkt 37 cyt. ustawy, zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.

W myśl art. 43 ust. 13 cyt. ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Natomiast ust. 14 art. 43 cyt. ustawy wskazuje, iż przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41. Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41, o czym stanowi art. 43 ust. 14 cyt. ustawy.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek od towarów i usług pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zatem, w pierwszej kolejności należy określić jakie czynności miał na myśli prawodawca formułując w art. 43 ust. 1 pkt 37 cyt. ustawy zwolnienie dla świadczonych usług ubezpieczeniowych, usług reasekuracyjnych i usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych.

Warunki wykonywania działalności w zakresie ubezpieczeń osobowych i ubezpieczeń majątkowych oraz działalności reasekuracyjnej określa ustawa z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 11, poz. 66 ze zm.).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, przez działalność ubezpieczeniową rozumie się wykonywanie czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych.

W myśl art. 3 ust. 1a ww. ustawy, przez działalność reasekuracyjną rozumie się wykonywanie czynności związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub przez zakład reasekuracji oraz dalsze cedowanie przyjętego ryzyka (…).

Czynnościami bezpośrednio związanymi z działalnością reasekuracyjną są w szczególności czynności w zakresie doradztwa statystycznego, doradztwa aktuarialnego, analizy ryzyka, badań na rzecz klientów, lokowania środków zakładu reasekuracji, a także czynności zapobiegania powstawaniu lub zmniejszeniu skutków wypadków ubezpieczeniowych lub finansowanie tych działań z funduszu prewencyjnego (art. 3 ust. 2b ustawy o działalności ubezpieczeniowej).

W przepisach art. 3 ust. 3-5 ww. ustawy, wymienione zostały czynności ubezpieczeniowe, o których mowa w ust. 1. Ustawodawca wskazuje na: zawieranie umów ubezpieczenia, umów gwarancji ubezpieczeniowych lub zlecanie ich zawierania uprawnionym pośrednikom ubezpieczeniowym w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 2003r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz. U. Nr 124, poz. 1154, z późn. zm.), a także wykonywanie tych umów; zawieranie umów reasekuracji lub zlecanie ich zawierania brokerom reasekuracyjnym w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 2003r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym, a także wykonywanie tych umów, w zakresie cedowania ryzyka z umów ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych (reasekuracja bierna); składanie oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowania lub inne świadczenia należne z tytułu umów, o których mowa w pkt 1 i 1a; ustalanie składek i prowizji należnych z tytułu zawieranych umów, o których mowa w pkt 1 i 1a; ustanawianie w drodze czynności cywilnoprawnych zabezpieczeń rzeczowych lub osobistych, jeżeli są one bezpośrednio związane z zawieraniem umów, o których mowa w pkt 1 i 1a. Czynnościami ubezpieczeniowymi są również: ocena ryzyka w ubezpieczeniach osobowych i ubezpieczeniach majątkowych oraz w umowach gwarancji ubezpieczeniowych; wypłacanie odszkodowań i innych świadczeń należnych z tytułu umów, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 1a; przejmowanie i zbywanie przedmiotów lub praw nabytych przez zakład ubezpieczeń w związku z wykonywaniem umowy ubezpieczenia lub umowy gwarancji ubezpieczeniowej; prowadzenie kontroli przestrzegania przez ubezpieczających lub ubezpieczonych, zastrzeżonych w umowie lub w ogólnych warunkach ubezpieczeń, obowiązków i zasad bezpieczeństwa odnoszących się do przedmiotów objętych ochroną ubezpieczeniową; prowadzenie postępowań regresowych oraz postępowań windykacyjnych związanych z wykonywaniem: umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych, umów reasekuracji w zakresie cedowania ryzyka z umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych; lokowanie środków zakładu ubezpieczeń; wykonywanie innych czynności określonych w przepisach innych ustaw. Czynnościami ubezpieczeniowymi są także następujące czynności, jeżeli są wykonywane przez zakład ubezpieczeń: ustalanie przyczyn i okoliczności zdarzeń losowych; ustalanie wysokości szkód oraz rozmiaru odszkodowań oraz innych świadczeń należnych uprawnionym z umów ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych; ustalanie wartości przedmiotu ubezpieczenia; czynności zapobiegania powstawaniu albo zmniejszeniu skutków wypadków ubezpieczeniowych lub finansowanie tych działań z funduszu prewencyjnego.

Z kolei, zasady wykonywania pośrednictwa ubezpieczeniowego w zakresie ubezpieczeń osobowych i majątkowych sformułowane zostały przez ustawodawcę w ustawie z dnia 22 maja 2003r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz. U. Nr 124, poz. 1154 ze zm.).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, pośrednictwo ubezpieczeniowe polega na wykonywaniu przez pośrednika za wynagrodzeniem czynności faktycznych lub czynności prawnych związanych z zawieraniem lub wykonywaniem umów ubezpieczenia. Pośrednictwo ubezpieczeniowe jest wykonywane wyłącznie przez agentów ubezpieczeniowych lub brokerów ubezpieczeniowych, z zastrzeżeniem art. 3, o czym stanowi art. 2 ust. 2 ww. ustawy.

W myśl art. 2 ust. 3 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, pośrednictwo ubezpieczeniowe w zakresie reasekuracji jest wykonywane wyłącznie przez brokerów ubezpieczeniowych posiadających zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie reasekuracji (brokerów reasekuracyjnych).

Według art. 4 ww. ustawy, pośrednik ubezpieczeniowy wykonuje:

1.  czynności w imieniu lub na rzecz zakładu ubezpieczeń, zwane dalej „czynnościami agencyjnymi”, polegające na: pozyskiwaniu klientów, wykonywaniu czynności przygotowawczych zmierzających do zawierania umów ubezpieczenia, zawieraniu umów ubezpieczenia oraz uczestniczeniu w administrowaniu i wykonywaniu umów ubezpieczenia, także w sprawach o odszkodowanie, jak również na organizowaniu i nadzorowaniu czynności agencyjnych (działalność agencyjna) albo
2.  czynności w imieniu lub na rzecz podmiotu poszukującego ochrony ubezpieczeniowej, zwane dalej „czynnościami brokerskimi”, polegające na zawieraniu lub doprowadzaniu do zawarcia umów ubezpieczenia, wykonywaniu czynności przygotowawczych do zawarcia umów ubezpieczenia oraz uczestniczeniu w zarządzaniu i wykonywaniu umów ubezpieczenia, także w sprawach o odszkodowanie, jak również na organizowaniu i nadzorowaniu czynności brokerskich (działalność brokerska).

Stosownie do art. 6 ust. 2 ww. ustawy, za pośrednictwo ubezpieczeniowe nie uznaje się działalności polegającej na dostarczaniu osobom zainteresowanym ochroną ubezpieczeniową ogólnych informacji o możliwości zawierania umów ubezpieczenia oraz o warunkach i skutkach takich umów, w szczególności o zakresie ochrony ubezpieczeniowej, jeżeli informacje są dostarczane przez podmiot wykonujący działalność inną niż pośrednictwo ubezpieczeniowe, pozostają w związku z tą działalnością i nie mają na celu doprowadzenia do zawarcia lub wykonania umowy ubezpieczenia.

Z okoliczności przedstawionych przez Wnioskodawcę wynika, iż w celu ograniczenia ryzyka związanego z udzielaniem finansowania, Bank oferuje swoim Klientom m.in. możliwość przystąpienia do umów grupowego ubezpieczenia, zawieranych przez Bank z różnymi zakładami ubezpieczeń.

Bank zawiera umowy ubezpieczania (jest ubezpieczającym), natomiast podmiotem ubezpieczonym każdorazowo (w odniesieniu do każdej zawartej umowy) pozostaje Klient przystępujący do umowy grupowego ubezpieczania. To Klient jest też podmiotem, który efektywnie ponosi koszt zawartej umowy ubezpieczenia.

W celu sprawnej obsługi procesów realizacji umów grupowego ubezpieczenia, Bank współpracuje z agentem ubezpieczeniowym - Sp. z o.o. który działając w imieniu zakładów ubezpieczeń obsługuje zawarte przez Bank umowy grupowego ubezpieczenia. Na podstawie zawartej z Agentem umowy, Bank świadczy kompleksową usługę, tzw. „bancassurance”.

W ramach przedmiotowej usługi, Bank popularyzuje wśród swoich Klientów umowy grupowego ubezpieczenia zawierane za pośrednictwem Agenta oraz wykonuje szereg czynności mających na celu przystąpienie Klientów do umów grupowego ubezpieczenia, a także zapewnia bieżącą obsługę zawartych umów, w szczególności poprzez:

*   Udzielanie obecnymi potencjalnym Klientom podstawowych informacji na temat umów grupowego ubezpieczenia i ich warunków,
*   umieszczanie na stronach Banku informacji o umowach grupowego ubezpieczenia i ich warunkach,
*   podejmowanie niezbędnych czynności przygotowawczych, zmierzających do umożliwienia Klientom przystąpienia do umów grupowego ubezpieczenia za pośrednictwem Agenta, w tym do:
    *   identyfikowania Klientów zainteresowanych przystąpieniem do umów grupowego ubezpieczenia, wprowadzania do systemu informatycznego stosownych danych Klienta wymaganych przez dany zakład ubezpieczeń, umożliwiających przystąpienie Klienta do umowy grupowego ubezpieczenia,
    *   kontaktowania się z Klientami w celu uzupełnienia brakujących danych,
    *   przyjmowanie oświadczeń Klientów o przystąpieniu do umów grupowego ubezpieczenia,
*   przyjmowanie od Klientów rezygnacji z ochrony ubezpieczeniowej i ich przekazywanie do Agenta,
*   dostarczanie Agentowi informacji niezbędnych dla prawidłowej realizacji umów grupowego ubezpieczenia i dokonywania rozliczeń dotyczących realizacji umów grupowego ubezpieczenia, jak również umożliwienie Agentowi dostępu do informacji i do odpowiedniej dokumentacji, dotyczącej wykonywania przez Bank umów, tj.:
    *   raportów i rejestrów kredytów zgłaszanych do ubezpieczenia w terminie określonym każdorazowo dla danej umowy grupowego ubezpieczenia,
    *   obsługi płatności składek miesięcznych za Klientów objętych ochroną ubezpieczeniową w danym miesiącu, polegającej na wpłacaniu na rachunek Agenta kwoty składki za wszystkich Klientów objętych ubezpieczeniem,
    *   wyjaśnienia pytań Agenta dotyczących prawidłowości naliczenia składek oraz treści raportów,
    *   przekazywanie do Agenta dokumentów niezbędnych do realizacji świadczenia w razie zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego w odniesieniu do danego Klienta.

Z tytułu świadczenia usługi bancassurance, Bank otrzymuje od Agenta określone w umowie wynagrodzenie.

Biorąc pod uwagę opis sprawy stwierdzić należy, iż Wnioskodawca nie wykonuje „czynności ubezpieczeniowych” w rozumieniu art. 3 ust. 3-5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Czynność ubezpieczeniowa, w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy.

Bank nie występuje w roli ubezpieczyciela, który w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia będzie zobowiązany do świadczenia na rzecz ubezpieczonego Klienta. Wnioskodawca jest jedynie Ubezpieczającym zawierającym z zakładem ubezpieczeń umowę, przedmiotem której jest zabezpieczenie ryzyka kredytowego, które związane jest z udzieleniem finansowania przez Bank. Zatem wyłącznie ubezpieczyciel zobowiązany do wypłaty świadczenia na rzecz Klienta może być traktowany jako podmiot wykonujący czynności ubezpieczeniowe, w rozumieniu przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Nie jest nim natomiast Wnioskodawca.

Zauważyć należy, iż „czynność ubezpieczeniowa”, w każdym wypadku związana będzie z istnieniem stosunku umownego między ubezpieczycielem, który na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług może korzystać ze zwolnienia z tego podatku, a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym. Natomiast z opisanego zdarzenia przyszłego wynika, iż między Wnioskodawcą a Klientami nie istnieje żaden stosunek prawny ubezpieczenia.

Wnioskodawca nie świadczy również usług reasekuracyjnych, polegających na wykonywaniu czynności związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub przez zakład reasekuracji oraz dalsze cedowanie przyjętego ryzyka.

W konsekwencji, czynności wykonywane przez Bank będące przedmiotem wniosku, nie stanowią usług ubezpieczeniowych lub reasekuracyjnych, korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o podatku od towarów i usług.

Z treści art. 43 ust. 1 pkt 37 cyt. ustawy wynika, iż prawodawca zwolnił od podatku również usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych.

Czynności wykonywane przez pośrednika ubezpieczeniowego określone zostały w art. 4 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym i dotyczą one: czynności wykonywanych w imieniu lub na rzecz zakładu ubezpieczeń (agencyjne) oraz czynności wykonywanych w imieniu lub na rzecz podmiotu poszukującego ochrony ubezpieczeniowej (brokerskie).

Działalność pośrednictwa ubezpieczeniowego dotyczy działalności wykonywanej przez pośrednika, który nie zajmuje miejsca jakiejkolwiek strony umowy dotyczącej produktu finansowego. Usługa pośrednictwa ubezpieczeniowego to usługa wykonana na rzecz strony umowy oraz opłacona przez nią jako odrębna działalność pośrednictwa. Pośrednictwo ma zatem na celu dokonanie wszelkich niezbędnych czynności, które umożliwiłyby zawarcie przez obie strony umowy, przy czym pośrednik nie realizuje w stosunku do treści umowy żadnego własnego interesu.

Bank jest podmiotem, który za pośrednictwem Agenta zawiera z zakładem ubezpieczeń umowę ubezpieczenia, zabezpieczającą Klienta przed następstwem okoliczności składających się na ryzyko kredytowe. Bank nie jest podmiotem wykonującym czynności w imieniu lub na rzecz zakładu ubezpieczeń (agentem), a jedynie podmiotem, dzięki któremu Klienci mają możliwość zawarcia umowy ubezpieczenia bez konieczności poszukiwania ochrony ubezpieczeniowej na własną rękę.

Wnioskodawca w zamian za świadczoną kompleksową usługę bancassurance, otrzymuje od Agenta określone w umowie o współpracy wynagrodzenie.

W konsekwencji, świadczenia na rzecz Agenta ubezpieczeniowego wykonywane przez Bank nie będą stanowić usług pośrednictwa ubezpieczeniowego, lecz po prostu wykonanie niektórych czynności agenta ubezpieczeniowego zleconych innej osobie. Usługi świadczone przez Wnioskodawcę będą w rezultacie rozumiane jako forma współpracy polegająca na wspieraniu agenta ubezpieczeniowego za wynagrodzeniem w wykonywaniu należącej do niego działalności, bez wchodzenia w stosunki umowne z ubezpieczonymi.

Z podatkowego punktu widzenia Bank nie może być uznany ze pośrednika ubezpieczeniowego, gdyż zgodnie z regulacjami sektorowymi nie posiada takiego statusu, nie spełnia bowiem wymaganych ustawą o pośrednictwie ubezpieczeniowym wymogów formalnych, jakie obowiązują pośredników ubezpieczeniowych.

Biorąc pod uwagę powyższe, czynności wykonywane na rzecz Sp. z o.o. będące przedmiotem wniosku, nie stanowią również usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, korzystających ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o podatku od towarów i usług.

Z art. 43 ust. 1 pkt 37 cyt. ustawy wynika również, iż ustawodawca zwolnił z opodatkowania podatkiem od towarów i usług usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek. Podkreślić należy, iż zwolnienie z podatku od towarów i usług pewnych czynności stanowi wyjątek od ogólnej zasady, zgodnie z którą dostawa towarów i świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wg stawki podstawowej. Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 43 ust. 1 pkt 37 cyt. ustawy, winien być on interpretowany ściśle, co oznacza, że przywołany powyżej fragment przepisu art. 43 ust. 1 pkt 37 ma zastosowanie wyłącznie do zawarcia umowy ubezpieczenia przez Ubezpieczającego, a nie do wykonywania innych czynności mających jedynie pośredni związek z zawartą umową ubezpieczenia na rachunek Klienta.

Z treści wniosku wynika bowiem, iż Bank współpracuje z agentem Ubezpieczeniowym Sp. z o.o., który działając w imieniu zakładów ubezpieczeń obsługuje zawarte przez Bank umowy grupowego ubezpieczenia. Natomiast Bank wykonuje szereg działań, polegających m.in. na promowaniu umów grupowego ubezpieczenia, a także działania techniczne polegających na umożliwieniu Klientom przystąpienia do umów grupowego ubezpieczenia za pośrednictwem Agenta, dostarczeniu Agentowi informacji niezbędnych dla prawidłowej realizacji umów grupowego ubezpieczenia i dokonywaniu rozliczeń dotyczących realizacji umów grupowego ubezpieczenia, jak również na umożliwieniu Agentowi dostępu do informacji i do odpowiedniej dokumentacji, dotyczącej wykonywania przez Bank umów.

Z powyższego wynika, iż wykonywane przez Bank czynności nie stanowią usług w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, a są jedynie czynnościami technicznymi, pomocniczymi wykonywanymi na potrzeby Agenta ubezpieczeniowego, za które Bank dostaje od tego Agenta wynagrodzenie. Powyższych czynności nie można uznać za czynności związane z zawieraną przez Bank, jako podmiot Ubezpieczający, umową ubezpieczenia, bowiem powyższe czynności nie są bezpośrednio związane z zawartymi umowami ubezpieczenia, a ich niewykonanie przez Wnioskodawcę ale przez inny podmiot w żaden sposób nie wpłynęłoby na treść i jakość umowy ubezpieczenia. Zatem nie sposób zgodzić się z Wnioskodawcą, iż potrzeba podjęcia świadczonej przez Bank usługi kompleksowej wynika z faktu zawarcia umowy ubezpieczenia oraz konieczności urzeczywistnienia jej postanowień i celów.

Zwrócić bowiem należy uwagę, iż znaczna część czynności wykonywanych na zlecenie Agenta, w ogóle nie jest związana z żadną umową ubezpieczenia, gdyż trudno twierdzić, iż czynności np. z zakresu udzielania potencjalnym klientom podstawowych informacji na temat umów grupowego ubezpieczenia i ich warunków, mieści się w zakresie zawartej przez Bank umowy ubezpieczenia - Wnioskodawca wykonuje wyłącznie usługi zlecone przez Agenta, które nie mieszczą się w zakresie „zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek”.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.