Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-30/13-2/IG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-03-19
Teza: Czy usługi powierniczego nabycia instrumentów finansowych wykonywane w ramach działalności gospodarczej Podatnika w ramach Umowy Powierniczej są zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 43 ustawy o podatku od towarów i usług?
Słowa kluczowe: akcja; instrumenty-instrumenty finansowe; powiernictwo-zlecenia powiernicze
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 9.01.2013 r. (data wpływu 14.01.2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług powierniczego nabycia instrumentów finansowych w ramach umowy powierniczej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14.01.2013 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług powierniczego nabycia instrumentów finansowych w ramach umowy powierniczej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Podatnik („Wnioskodawca”), prowadzi działalność gospodarczą wykonując zawód adwokata. W dniu 8 czerwca 2009 roku została zawarta umowa zlecenia powierniczego („Umowa Powiernicza”, lub „Umowa”) z klientami Podatnika będącymi osobami fizycznymi („Inwestorzy”). Inwestorzy planując rozszerzyć swoją działalność na polskim rynku postanowili nabyć udziały w spółce („Spółka”). Zgodnie z Umową Powierniczą Podatnik zobowiązał się do nabycia we własnym imieniu, ale na rachunek Inwestorów 50% udziałów w Spółce („Udziały”), a następnie rozporządzania tymi Udziałami oraz zarządzania tą Spółką tylko i wyłącznie zgodnie z pisemnymi instrukcjami Inwestorów. Własność udziałów w Spółce ma zostać przeniesiona przez Podatnika na Inwestorów, na ich żądanie, po cenie po jakiej Podatnik nabył Udziały powiększonej o zwrot wszelkich kosztów poniesionych w związku z tym nabyciem i nie pokrytych przez Inwestorów. Podatnik otrzymał od Inwestorów środki pieniężne na nabycie Udziałów.

Zakres przedmiotowy Umowy Powierniczej obejmuje w szczególności zawarcie transakcji w zakresie nabycia instrumentów finansowych (udziałów). Wnioskodawca podejmował będzie ponadto wszystkie niezbędne czynności oraz decyzje w imieniu Usługobiorcy, tj. w oparciu o instrukcje przedstawione przez Usługobiorcę w umowie z Usługodawcą.

Czynności podejmowane przez Podatnika obejmują bezpośrednią realizację transakcji nabywania udziałów, rozumianej jako podpisywanie umowy sprzedaży udziałów. Natomiast scharakteryzowany zakres czynności podejmowanych lub planowanych do podjęcia przez Wnioskodawcę odnosi się do instrumentów finansowych, którymi są udziały w Spółce.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy usługi powierniczego nabycia instrumentów finansowych wykonywane w ramach działalności gospodarczej Podatnika w ramach Umowy Powierniczej są zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 43 ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, usługi powierniczego nabycia instrumentów finansowych wykonywane w ramach działalności gospodarczej Podatnika w ramach Umowy Powierniczej podlegają zwolnieniu z podatku VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 5a ustawy towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Co do zasady stawka podatku, na podstawie art. 41 ust. 1 ww. ustawy wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Zgodnie z treścią art. 146a pkt 1 ustawy w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Zdaniem Wnioskodawcy świadczenie usług pośrednictwa w zakresie przeprowadzenia transakcji zakupu instrumentów finansowych tj. udziałów Spółki - podlega pod art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o podatku VAT, zgodnie z którym - zwalnia się od podatku „usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010r. Nr 211, poz. 1384), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie (art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT).”

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 pkt 1 ww. ustawy przez instrumenty finansowe w rozumie się:

1.  papiery wartościowe;
2.  niebędące papierami wartościowymi:
    1.  tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,
    2.  instrumenty rynku pieniężnego,
    3.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne,
    4.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
    5.  opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,
    6.  niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
    7.  instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
    8.  kontrakty na różnicę,
    9.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

Gdzie przez papiery wartościowe rozumie się:

1.  akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, z późn. zm.), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
2.  inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).

Zdaniem Wnioskodawcy - nabycie przez Wnioskodawcę udziałów innych spółek (instrumentów finansowych) należy zaliczyć do działalności której przedmiotem są instrumentami finansowe o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

Stosownie do art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Przy czym, w myśl art. 43 ust. 14 ustawy, przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Ponadto, jak wynika z przepisu art. 43 ust. 15 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Należy również wskazać, iż na podstawie art. 43 ust. 16 ustawy, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 41, nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:

1.  tytuł prawny do towarów;
2.  tytuł własności nieruchomości;
3.  prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
4.  udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;
5.  prawa majątkowe, których instrumentami są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Zdaniem Wnioskodawcy, z opisanego stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca świadczy usługi zakupu instrumentów finansowych w swoim imieniu na podstawie umowy z Inwestorami. W praktyce, usługi te świadczone są w ramach wielomiesięcznego procesu zmierzającego do nabycia udziałów. Wnioskodawca zawarł Umowę Powierniczą, która przewiduje m. in. świadczenie usług w zakresie przeprowadzenia transakcji zakupu udziałów Spółki.

Zdaniem Wnioskodawcy wyłączenie do zastosowania przedmiotowego zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 43 ustawy zgodnie z którym nie zwalnia się z podatku usług pośrednictwa, oraz wyłączenie z art. 43 ust. 15 ustawy zgodnie z którym nie zwalnia się od podatku usług doradztwa nie ma w niniejszym stanie faktycznym zastosowania.

Zdaniem Wnioskodawcy, powyższa świadczona na rzecz Usługobiorcy przez Wnioskodawcę usługa nie jest, ani usługą pośrednictwa, ani też usługą doradztwa.

Należy zauważyć, iż ustawa o VAT, ani przepisy wykonawcze nie definiują powyższych pojęć, dlatego też należy się posłużyć ich znaczeniem językowym.

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (www.sjp.pwn.pl) przez pośrednictwo rozumie się działalność osoby trzeciej mającą na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron; kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku pracy”.

Pojęcie pośrednictwa było również przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE. W wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r. (C-453/05) TS UE orzekł: ‚„działalność pośrednictwa stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści danej umowy”.

Odnosząc się natomiast do definicji doradztwa, wskazać należy, iż w internetowym SJP doradztwo to „udzielanie fachowych porad”, Natomiast „doradzać” oznacza udzielić porady, wskazać sposób postępowania w jakiejś sprawie”. Określenie „doradztwo” obejmować może szereg usług doradczych, np.: podatkowych, prawnych, finansowych. Zatem użyty w ustawie o podatku od towarów i usług termin „usługi w zakresie doradztwa” należy rozumieć szeroko, ponadto art. 43 ust. 15 ustawy nie powołuje symbolu PKWiU odnoszącego się do usług doradczych.

Z uwagi na powyższe należy wskazać, że zawarta przez Wnioskodawcę Umowa Powiernictwa nie będzie umową pośrednictwa, ani też umową doradztwa - z uwagi na to, iż Wnioskodawca będzie nabywał udziały w Spółce w imieniu własnym, ale na rzecz Inwestorów.

Wnioskodawca nie będzie pełnił roli pośrednika w transakcji, ponieważ Wnioskodawca został upoważniony do zawarcia umowy nabycia udziałów w imieniu własnym na podstawie Umowy Powierniczej. Wnioskodawca zgodnie z definicją językową nie będzie też „kojarzył kontrahentów”, ani też z przytoczonym powyżej wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE - nie będzie również „wskazywał stronie danej umowy okazji do zawarcia umowy”. Wnioskodawca jest upoważniony do podjęcia decyzji, podpisania umowy nabycia udziałów (instrumentów finansowych) w imieniu własnym, ale na rzecz Inwestorów. Wnioskodawca będzie występował jako reprezentant Inwestorów podejmujący wszystkie decyzje natury faktycznej oraz prawnej mającej na celu zawarcie umowy przewidującej nabycie udziałów.

Z uwagi na powyższe, nie ma w niniejszym stanie faktycznym również możliwości zakwalifikowania w/w usługi jako usługi doradztwa, ponieważ „umowa o świadczenie w zakresie przeprowadzenia transakcji handlowych” nie polega na „udzielaniu porad”, a stanowi konkretne upoważnienie do podjęcia konkretnej decyzji zakupu udziałów w Spółce w imieniu własnym, ale na rzecz Inwestorów.

Ze stanu faktycznego nie wynika ponadto, by świadczone usługi miały charakter pośrednictwa rozumianego w myśl cyt. wyżej orzeczenia TS UE jako działalność, która obejmuje m. in. wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia danej umowy, negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych, przy czym celem tej działalności miałoby być uczynienie wszystkiego co możliwe, by dwie strony zawarły umowę, ponieważ Wnioskodawca nabywa Udziały w imieniu własnym na podstawie umowy z Inwestorami.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy jedna ze stron zleca wykonanie czynności mających związek z zawarciem umowy, a następnie zakup udziałów. Mając na uwadze powyższe usługę świadczoną przez Wnioskodawcę nie sposób uznać za usługę pośrednictwa, czy też doradztwa.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż przedmiotowe czynności związane z przeprowadzeniem transakcji nabycia udziałów w spółkach (instrumentów finansowych) na rzecz Inwestorów będą korzystały ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, ponieważ świadczone przez Wnioskodawcę usługi nie są usługami pośrednictwa, ani też doradztwa - stanowią natomiast konkretne zobowiązanie do zawarcia we własnym imieniu transakcji nabycia udziałów w Spółce na rzecz Inwestorów w oparciu o upoważnienie wynikające z umowy z Inwestorami.

W konsekwencji usługi te będą zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.