Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB2/415-1112/08/ASz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-09-19
Teza: Czy emeryci i renciści, byli pracownicy szkół i placówek oświatowych, którzy wcześniej nie byli pracownikami zatrudnionymi w wytypowanych szkołach prowadzących obsługę socjalną, mogą być objęci: zwolnieniem podatkowym do kwoty 2.280, 00 zł lub zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10%?
Słowa kluczowe: emeryt; renciści; zapomoga-zapomoga pieniężna; świadczenie-świadczenie na rzecz emerytów; świadczenie-świadczenie rzeczowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Powiatu przedstawione we wniosku z dnia 04 czerwca 2008r. (data wpływu do tut. Biura - 19 czerwca 2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych świadczeń otrzymywanych przez emerytów i rencistów z Funduszu Świadczeń Socjalnych– **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 czerwca 2008r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych świadczeń otrzymywanych przez emerytów i rencistów z Funduszu Świadczeń Socjalnych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Zgodnie z Uchwałą Rady Powiatu prowadzenie obsługi finansowo-księgowej Funduszu Świadczeń Socjalnych emerytów i rencistów byłych nauczycieli, dla których organem prowadzącym jest także Powiat, realizowane jest przez wytypowane szkoły. Zgodnie z Kartą Nauczyciela art. 53 ust. 4 organ prowadzący może tworzyć służbę socjalną powołaną do gospodarowania tym funduszem. W wytypowanych szkołach obsługiwani są zarówno emeryci i renciści pedagogiczni byli pracownicy danej szkoły, jak również emeryci i renciści, którzy byli zatrudnieni w innych szkołach prowadzonych przez Powiat.

Zgodnie z regulaminem ZFŚS emeryci i renciści (byli nauczyciele) mogą korzystać z :

*   świadczeń rzeczowych np. bonów, imprez kulturalno-oświatowo-rekreacyjnych,
*   zapomóg pieniężnych, losowych i ze względu na trudną sytuację materialną,
*   dofinansowania pobytu w sanatorium lub placówce leczniczo-sanatoryjnej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy emeryci i renciści, byli pracownicy szkół i placówek Powiatu, którzy wcześniej nie byli pracownikami zatrudnionymi w wytypowanych szkołach prowadzących obsługę socjalną, mogą być objęci: zwolnieniem podatkowym do kwoty 2.280,00 zł lub zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10%, czy też powinno się naliczać 19% podatek na ogólnych zasadach?

Zdaniem wnioskodawcy przekazywane emerytom lub rencistom np. bony towarowe o wartości nieprzekraczajacej w roku podatkowym kwoty 2.280,00 zł w całości są zwolnione od podatku dochodowego. W przypadku, gdy wartość świadczeń rzeczowych, w tym bonów, przewyższy w roku podatkowym kwotę 2.280,00 zł, od nadwyżki ponad tę kwotę należy pobrać zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10%. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dochodów z tytułu świadczeń otrzymywanych przez emerytów lub rencistów, w związku z łączącym ich uprzednio z zakładami pracy stosunkiem pracy, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 26 i 38 pobiera się zryczałtowany podatek w wysokości 10%. Aby zaistniała konieczność skorzystania z omawianego zwolnienia muszą być spełnione następujące warunki:

*   świadczenie ma być świadczeniem rzeczowym lub ekwiwalentem pieniężnym w zamian tego świadczenia,
*   świadczenie ma otrzymać emeryt lub rencista,
*   emeryt lub rencista otrzymuje świadczenie w związku z istniejącym uprzednio zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy oraz od związków zawodowych,
*   świadczenie nie przekracza w roku podatkowym kwoty 2.280,00 zł.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy od uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu świadczeń otrzymanych przez emerytów lub rencistów, w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunkiem pracy, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 26 i 38 - w wysokości 10 % należności.

Z analizy treści powołanego wyżej art. 30 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy wynika, iż świadczenia otrzymywane przez emerytów i rencistów mają szeroki zakres i nie odnoszą się wyłącznie do świadczeń, jakie emeryci i renciści otrzymują od swoich byłych pracodawców. Dotyczą one bowiem wszystkich świadczeń otrzymywanych w związku z uprzednio łączącym emeryta i rencistę stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy, pracą nakładczą i spółdzielczym stosunkiem pracy. Zastosowanie ww. przepisu nie jest zatem uzależnione od tego, czy udzielającym świadczenie jest podmiot będący byłym zakładem pracy świadczeniobiorcy, czy też inny podmiot. Ważne jest jedynie, aby beneficjentem świadczenia była osoba, która posiada status emeryta lub rencisty oraz, aby udzielone tym osobom świadczenie wynikało z uprzednio łączącego ich stosunku służbowego, czy stosunku pracy (stosunków pokrewnych).

W świetle przedstawionego stanu faktycznego należy stwierdzić, że warunek ten jest spełniony w przedmiotowej sprawie. Wytypowane szkoły Powiatu obsługują zarówno emerytów i rencistów, którzy byli pracownikami danej szkoły, jak również byłych pracowników innych szkół powiatu. Jednakże w każdym z przypadków świadczenia (ekwiwalenty) otrzymywane przez emerytów lub rencistów są efektem ich wcześniejszego stosunku pracy.

Jak wynika z art. 21 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są świadczenia rzeczowe lub ekwiwalenty pieniężne w zamian tych świadczeń otrzymywane przez emerytów i rencistów w związku z łączącym ich poprzednio z zakładami pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy oraz od związków zawodowych - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280,00 zł. W związku z tym, aby świadczenie korzystało z powyższego zwolnienia, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:

*   świadczenie ma być świadczeniem rzeczowym lub ekwiwalentem pieniężnym w zamian tych świadczeń,
*   świadczenie ma otrzymać emeryt lub rencista,
*   świadczenie to musi być przyznane ww. osobom w związku z istniejącym uprzednio stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy, oraz od związków zawodowych,
*   kwota ekwiwalentu pieniężnego nie może przekroczyć w roku podatkowym wysokości 2.280 zł.

Z uwagi na to, iż ustawa o podatku dochodowym nie określa definicji rzeczy ani świadczenia rzeczowego, należy odwołać się do znaczenia tych pojęć w języku potocznym lub definicji stosowanych w innych dziedzinach prawa. Zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) rzeczami są tylko przedmioty materialne. Oznacza to, że zwolnienie na mocy powołanego przepisu ustawy podatkowej dotyczy jedynie otrzymywanych przez emerytów i rencistów świadczeń rzeczowych lub ekwiwalentów pieniężnych w zamian tych świadczeń, którymi są np. bilety do kina, teatru, karnety na basen czy siłownię, paczki świąteczne itp. Zgodnie z powyższym zwolnieniu z opodatkowania podlega wartość świadczeń rzeczowych lub ekwiwalentów (w tym bonów towarowych) do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280 zł. Nadwyżka ponad tę kwotę podlega natomiast opodatkowaniu zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Natomiast dofinansowanie pobytu w sanatorium lub placówce leczniczo - sanatoryjnej stanowi formę świadczeń pieniężnych ponoszonych za emerytów i rencistów na pokrycie kosztów pobytu w wyżej wymienionej placówce. Wartość takiego pobytu nie podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 38 cytowanej ustawy podatkowej. Zgodnie z przepisami art. 30 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych płatnik jest obowiązany pobrać zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu świadczeń otrzymanych przez emerytów lub rencistów, w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunkiem pracy, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 26 i 38 - w wysokości 10 % należności i odprowadzić go w sposób określony w przepisach art. 41 ust. 4 i art. 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak stanowi art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są zapomogi wypłacone w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280,00 zł z zastrzeżeniem pkt 40 i 79. Należy przy tym zauważyć, że cechą charakterystyczną zapomogi jest fakt, że jest to świadczenie jednorazowe, mające na celu wsparcie finansowe osoby, która z różnych przyczyn znalazła się w trudnej sytuacji życiowej, a podstawą do zastosowania zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych jest stwierdzenie faktu wystąpienia określonego zdarzenia. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „zdarzenie losowe”, ale zgodnie ze znaczeniem, jakie ma ono w języku potocznym jest to zdarzenie nieprzewidywalne, niezależne od woli człowieka, nie do uniknięcia mimo zachowania należytej staranności. Przez „klęskę żywiołową” przyjąć z kolei należy zdarzenie spowodowane niszczycielskim działaniem sił przyrody, jak powodzie, huragany, ulewne deszcze, uderzenia piorunów, gradobicie itp. Zaś przez „długotrwałą chorobę” należy rozumieć chorobę, która wymaga długotrwałego leczenia, w tym choroby przewlekłe , nieuleczalne, wrodzone.

W świetle powyższego, ze zwolnienia od podatku korzysta tylko zapomoga wypłacona w związku z zaistnieniem sytuacji określonych powyżej. A zatem tylko zapomogi pieniężne wypłacane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280 zł. podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych. Natomiast jeżeli zapomoga zostanie przekazana na skutek innych zdarzeń (np. trudnej sytuacji materialnej), wówczas płatnik również jest obowiązany pobrać zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu świadczeń otrzymanych przez emerytów lub rencistów - w wysokości 10 % należności. zgodnie art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując należy stwierdzić, że w przedstawionym stanie faktycznym emeryci i renciści mogą być objęci zwolnieniem podatkowym do kwoty 2.280,00 zł, a powyżej tej kwoty zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10%. Jednak możliwość zwolnienia z podatku jest uzależniona od rodzaju otrzymanego świadczenia. W związku z tym należy uznać, że nie wszystkie świadczenia, z których korzystają emeryci i renciści (byli nauczyciele) podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26 lub 38 do kwoty 2.280,00 zł. Nie można było zatem stanowiska wnioskodawcy uznać w pełni za prawidłowe. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.