Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-666/14/MW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-10-22
Teza: Czy w przypadku zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od dnia wydania decyzji wojewody z dnia 28 czerwca 2012 r., na mocy której zwrócono prawo własności nieruchomości, powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: decyzja; dekret; Skarb Państwa; spadek; zwrot-zwrot nieruchomości
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 19

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 10 lipca 2014 r. (data otrzymania 22 lipca 2014 r.), uzupełnionym 25 września i 15 października 2014 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 22 lipca 2014 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

W związku ze stwierdzonymi brakami formalnymi, pismami z 11 września i 1 października 2014 r. Znak: IBPBII/2/415-666/14/MW, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano 25 września i 15 października 2014 r.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca zamierza dokonać zbycia nieruchomości uzyskanej na podstawie decyzji Wojewody z 28 czerwca 2012 r. stwierdzającej, że nieruchomość stanowiąca działkę nr 167/13, na której położony został zespół pałacowo-parkowy nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej. Zbycie nieruchomości nastąpi w ciągu 5 lat od uzyskania ww. decyzji.

W uzupełnieniach wniosku Wnioskodawca wskazał, że:

*   w chwili wywłaszczenia nie był właścicielem ww. nieruchomości, właścicielami byli jego przodkowie, po których ją odziedziczył, a mianowicie ojciec zmarły 1 października 1971 r. oraz matka zmarła 22 października 1990 r.,
*   w ww. decyzji Wojewoda orzekł, że ww. nieruchomość nie podpadała pod ustawę o reformie rolnej i jej przejęcie było bezprawne,
*   ww. decyzja wywołała skutki ex tunc, a więc sporna nieruchomość nigdy nie stała się własnością Skarbu Państwa i dysponowanie nią stanowiło rażące naruszenie prawa.

W związku z powyższym zdarzeniem zadano następujące pytanie.

Czy w związku z nabyciem przez Wnioskodawcę ww. nieruchomości na podstawie decyzji Wojewody z 28 czerwca 2012 r., a następnie zbyciem tej nieruchomości powstanie przychód, a następnie dochód opodatkowany aktualną stawką podatkową przewidzianą w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też przychód będzie zwolniony z opodatkowania?

Zdaniem Wnioskodawcy, z uwagi na orzeczenie o niepodpadaniu nieruchomości pod dekret o reformie rolnej decyzja Wojewody miała charakter jedynie deklaratoryjny ze skutkami ex tunc. Wobec tego zbycie tej nieruchomości nie powoduje powstania przychodu u podatnika.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – źródłem przychodu jest odpłatne zbycie m.in. nieruchomości jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wyniku prowadzenia działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Skoro decyzja o przejęciu nieruchomości na podstawie dekretu o reformie rolnej była wadliwa, a decyzja o zwrocie ma znaczenie jedynie deklaratoryjne ex tunc, wówczas nie można mówić o nabyciu z dniem wydania decyzji Wojewody, tj. 28 czerwca 2012 r. Wskazać należy, że przejęcie ww. nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w wyniku aktu bezprawnego, a więc prawo własności powinno nadal trwać przy Wnioskodawcy, który z tego tytułu nie może ponosić negatywnych konsekwencji podatkowych. Z powyższej okoliczności wynika więc, że zajęcie przez Skarb Państwa omawianej nieruchomości nie skutkowało utratą prawa własności przez prawowitego właściciela.

W odniesieniu do przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy, zdaniem Wnioskodawcy, uzyskana przez niego kwota ze zbycia części lub całości nieruchomości nie stanowi podlegającego opodatkowaniu źródła przychodu. Wynika to z faktu, że zbycie nieruchomości nastąpi po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym doszło do jej nabycia. W związku z powyższym faktem kwota uzyskana przez Wnioskodawcę z tytułu sprzedaży nieruchomości nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

–jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis cytowanego art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych formułuje generalną zasadę, że nie płaci się podatku dochodowego, jeśli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości, ich części lub udziału w nieruchomości upłynęło 5 lat. W związku z tym, jeśli od końca roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości, ich części lub udziału w nieruchomości do dnia sprzedaży upłynęło 5 lat, sprzedaż nie podlega w ogóle opodatkowaniu.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca zamierza dokonać zbycia nieruchomości uzyskanej na podstawie decyzji Wojewody z 28 czerwca 2012 r. stwierdzającej, że nieruchomość stanowiąca działkę nr 167/13, na której położony został zespół pałacowo-parkowy nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej. Zbycie nieruchomości nastąpi w ciągu 5 lat od uzyskania ww. decyzji. W chwili wywłaszczenia właścicielami ww. nieruchomości byli rodzice Wnioskodawcy – ojciec zmarły 1 października 1971 r. oraz matka zmarła 22 października 1990 r.

W rozpatrywanej sprawie istotna jest więc kwestia, od kiedy należy liczyć bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Niezbędne jest więc ustalenie momentu nabycia przez Wnioskodawcę prawa własności nieruchomości.

Przy rozstrzygnięciu tego problemu należy mieć na uwadze nie tylko przepisy prawa podatkowego, ale przede wszystkim przepisy prawa cywilnego dotyczące nabycia czy też utraty prawa własności.

W sytuacji gdy dochodzi do zwrotu bezprawnie zajętej nieruchomości spadkobiercom osób, którym tę nieruchomość odebrano, wówczas prawo do zwrotu znajduje swe źródło w nabyciu spadku.

W myśl art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121) – spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Istotny zatem dla podatku dochodowego jest dzień otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy.

Na stan prawny nieruchomości istotny wpływ mogą wywierać – wydawane zarówno na gruncie prawa cywilnego, administracyjnego, jak i karnego – orzeczenia sądowe i decyzje administracyjne, stanowiące dokumenty o szczególnym znaczeniu. Waga tych orzeczeń wynika z pozycji jaką zajmują sądy i organy administracji publicznej.

Decyzja stwierdzająca, że działka stanowiąca zespół pałacowo-parkowy nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (t.j. Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) ma charakter deklaratoryjny. Decyzja deklaratoryjna potwierdza stan prawny istniejący jeszcze przed jej wydaniem. Decyzja deklaratoryjna stwierdza w sposób wiążący w danej sprawie prawa lub obowiązki wynikające z przepisu prawa. Nie tworzy więc stosunków prawnych. Decyzje deklaratoryjne wywołują skutki wstecz (ex tunc), a więc nie z dniem ich wydania, lecz z chwilą zaistnienia sytuacji faktycznej, z którą ustawa wiąże powstanie praw lub obowiązków. Oznacza to, że w omawianej sprawie nie można mówić o przeniesieniu prawa własności na zasadach ogólnych wynikających z przepisów o charakterze cywilnoprawnym, ale jedynie o restytucji (przywróceniu) stanu sprzed wywłaszczenia.

Zatem jeśli przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa było aktem nie znajdującym podstaw w obowiązującym prawie, tytuł własności winien trwać przy prawowitym właścicielu, gdyby żył. Negatywnych skutków bezprawnego postępowania ówczesnych władz nie mogą też ponosić następcy prawni zmarłego właściciela lub jego spadkobierców.

Wobec faktu, że nieruchomość stanowiąca zespół pałacowo-parkowy zajęta została na rzecz Skarbu Państwa, natomiast na mocy decyzji Wojewody z 2012 r. dokonany został zwrot ww. nieruchomości, za datę nabycia przez Wnioskodawcę tej nieruchomości należy więc uznać moment nabycia spadku, a więc daty śmierci rodziców.

Powyższe okoliczności oznaczają więc, że należąca do spadkodawców Wnioskodawcy nieruchomość stanowiąca zespół pałacowo-parkowy zajęta została na rzecz Skarbu Państwa niezgodne z prawem. Skutki działania ówczesnych władz uchylone zostały decyzją Wojewody. Konsekwencją tego było potwierdzenie praw rodziców Wnioskodawcy, a w efekcie ich spadkobiercy, do omawianej nieruchomości. Za datę nabycia przez Wnioskodawcę udziałów w prawie własności omawianej działki należy uznać więc 1971 r. oraz 1990 r., a więc moment otwarcia spadku po zmarłych rodzicach.

Odnosząc powyższe ustalenia do przytoczonego powyżej przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy stwierdzić, że planowana sprzedaż odziedziczonej nieruchomości nie będzie stanowić podlegającego opodatkowaniu źródła przychodu. Wynika to z faktu, że zbycie nieruchomości nastąpi po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym doszło do jej nabycia. W związku z powyższym faktem, otrzymana z tego tytułu kwota nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stanowisko Wnioskodawcy należało zatem uznać za prawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.