Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/4511-1-759/15-1/DJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-09-21
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie opodatkowania renty otrzymywanej z Niemiec.
Słowa kluczowe: Niemcy; opodatkowanie; renta-renta wypadkowa; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 17 sierpnia 2015 r. (data wpływu 18 sierpnia 2015 r.), uzupełnionym pismem z dnia 11 września 2015 r. (data wpływu 14 września 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania renty otrzymywanej z Niemiec w odniesieniu do pytania nr 1 – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 sierpnia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania renty otrzymywanej z Niemiec.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, w związku z powyższym pismem z dnia 8 września 2015 r. nr ILPB2/4511-1-759/15-2/DJ, wezwano Wnioskodawcę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Jednocześnie poinformowano Wnioskodawcę, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ, a jego uzupełnieniem nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 8 września 2015 r., natomiast w dniu 14 września 2015 r. (data nadania 11 września 2015 r.), do tut. Organu wpłynęła odpowiedź, w której Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 16 lutego 1993 r. Wnioskodawca uległ wypadkowi przy pracy w Przedsiębiorstwie X. W wyniku ustawowego ubezpieczenia wypadkowego w związku z wypadkiem przy pracy zgodnie z paragrafami 1583, 1589 a, 1585 ust. 2 Rozporządzenia ubezpieczeniowego Rzeszy w starej wersji w związku z paragrafem 56 Kodeksu Socjalnego VII (SGB VII) Wnioskodawca otrzymał rentę. Na terenie Republiki Federalnej Niemiec podatku od tego świadczenia nie pobierano. Po przyjeździe do Polski zaczęto pobierać podatek.

Zainteresowany przeczytał ustawę podatkową od osób fizycznych, w tym art. 21 pkt 3 i 4 i wywnioskował, że jego świadczenie nie podlega opodatkowaniu również w Polsce. Pismem z dnia 28 grudnia 1999 r. Wnioskodawca zwrócił się do urzędu skarbowego z prośbą o zaniechanie pobierania podatku od ww. świadczenia. W odpowiedzi Zainteresowany uzyskał informację, że jest to zwyczajna renta chorobowa i podlega opodatkowaniu. Izba Skarbowa zajęła takie samo stanowisko. W dniu 14 marca 2000 r. Zainteresowany wniósł skargę do NSA, który ją oddalił, a w sprawie podatku nie zajął stanowiska. W dniu 12 września 2002 r. Wnioskodawca odwołał się do Sądu Najwyższego Rzeczypospolitej Polskiej za pośrednictwem Rzecznika Praw Obywatelskich. W odpowiedzi Zainteresowany uzyskał informację, że Rzecznik Praw Obywatelskich może wnieść rewizję nadzwyczajną tylko wtedy, gdy orzeczenie rażąco narusza interesy Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy do świadczenia odszkodowawczego Wnioskodawcy w Polsce ma zastosowanie w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, rozdział 3, artykuł 21.1. pkt 3 i 4?
2.  Czy urząd skarbowy słusznie opodatkowuje świadczenie Wnioskodawcy?

Zdaniem Wnioskodawcy – renta podlega ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, rozdziałowi 3, artykułowi 21.1. pkt 3 i 4.

Wnioskodawca stwierdza, że urząd skarbowy niesłusznie pobiera podatek od ww. świadczenia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w odniesieniu do pytania nr 1 jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Stosownie do art. 4a powołanej wyżej ustawy, powyższe przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca pracując w Niemczech uległ wypadkowi przy pracy. W związku z powyższym została mu przyznana renta. Skoro zatem wypłacone Wnioskodawcy, w związku z wypadkiem przy pracy na terenie Niemiec, świadczenie stanowi w efekcie rentę wypadkową, to w przedmiotowej sprawie należy dokonać analizy przepisów prawa podatkowego dotyczących rent.

Z uwagi na to, że Wnioskodawca ma miejsce zamieszkania w Polsce, a otrzymywana renta wypadkowa jest wypłacana przez instytucję niemiecką zastosowanie w tej sprawie będzie miała umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawarta między Polską a Niemcami.

Należy wskazać, że umowa z dnia 18 grudnia 1972 roku zawarta między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 1975 r., Nr 31, poz. 163), obowiązująca do 18 grudnia 2004 roku, nie zawierała szczególnych regulacji, które należałoby stosować w przypadku opodatkowania rent i emerytur.

Zgodnie z art. 19 tej umowy dochody nie wymienione wyraźnie w poprzednich artykułach osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w Państwie Umawiającym się mogą być opodatkowane tylko w tym państwie. Zgodnie z powyższym emerytury i renty wypłacane przez Republikę Federalną Niemiec a otrzymywane przez osobę, mającą miejsce zamieszkania w Polsce w okresie obowiązywania umowy z dnia 18 grudnia 1972 roku w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku, podlegały opodatkowaniu wyłącznie w Polsce. Umowa ta obowiązywała do końca 2004 r.

Rozpatrując kwestię ewentualnego zwolnienia otrzymanego z tego tytułu dochodu w kontekście wskazanego przez Wnioskodawcę przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tut. Organ wyjaśnia co następuje.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

*   określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

*   odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

*   odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

*   odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

*   odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

*   odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane na zasadach, o których mowa w art. 27 ust. 1,

*   odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołane wyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że przyznana Wnioskodawcy renta wypadkowa z tytułu wypadku na podstawie przepisów prawa niemieckiego nie mieści się w zwolnieniu przedmiotowym określonym w powołanym wyżej art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie została bowiem wymieniona w tym przepisie. Na podstawie wskazanego artykułu zwolnione są bowiem wyłącznie odszkodowania i zadośćuczynienia, nie natomiast świadczenia w postaci renty.

Z kolei na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

1.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
2.  dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15.

Ponieważ z wniosku wynika, że przedmiotowe odszkodowanie w postaci renty wypadkowej zostało wypłacone z niemieckiego ubezpieczenia społecznego, a nie jako odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia osobowego lub majątkowego w niniejszej sprawie do dochodu otrzymanego do końca 2004 r. nie znajdowało zastosowanie ww. zwolnienia.

Natomiast z dniem 19 grudnia 2004 roku weszła w życie nowa, zawarta w dniu 14 maja 2003 r. umowa międzynarodowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz. U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90), mająca zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2005 roku.

Stosownie do art. 18 ust. 1 ww. umowy, emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie.

Z kolei, zgodnie z art. 18 ust. 2 ww. umowy, bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie.

Ogólną zasadą jest więc opodatkowanie rent uzyskiwanych z Niemiec, przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce, w kraju miejsca zamieszkania, tj. w Polsce. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy renta jest wypłacana z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych.

Niemieckie ustawowe ubezpieczenie społeczne składa się z pięciu działów:

*   ustawowe ubezpieczenie na wypadek bezrobocia,

*   ustawowe ubezpieczenie emerytalne,

*   ustawowe ubezpieczenie zdrowotne,

*   ustawowe ubezpieczenie od następstw wypadków,

*   ustawowe ubezpieczenie pielęgnacyjne.

Świadczenia pochodzące z tych pięciu działów mogą mieć formę zasiłków jednorazowych lub bieżących świadczeń stałych. Niemniej jednak wyłączne prawo do opodatkowania w Niemczech dotyczy zarówno bieżących stałych świadczeń, jak i jednorazowych zasiłków pochodzących ze wszystkich ww. działów niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego.

Świadczenia rentowe przyznawane wg § § 56 i 62 ust. 1 Księgi siódmej kodeksu socjalnego (SGB VII), są poborami pochodzącymi z działu ubezpieczeń od następstw wypadków niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego.

Z informacji przedstawionych przez Wnioskodawcę wynika, że przedmiotowe świadczenie związane z wypadkiem przy pracy wypłacane jest zgodnie z paragrafem 56 Kodeksu Socjalnego VII (SGB VII), czyli z ustawowego ubezpieczenia społecznego Niemiec.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 18 ust. 2 polsko-niemieckiej umowy w sprawie podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku otrzymywana przez Zainteresowanego przedmiotowa renta podlega opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech. Tym samym ww. renta od dnia 1 stycznia 2005 r. nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce.

Skoro otrzymywana od tej daty renta nie podlega opodatkowaniu w Polsce, zatem do tego świadczenia wbrew twierdzeniu Wnioskodawcy nie znajdą zastosowania zwolnienia przedmiotowe przewidziane w polskiej ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z tym uznano stanowisko Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania nr 1 za nieprawidłowe.

Końcowo, jeszcze raz należy zaakcentować, że pomimo uznania stanowiska za nieprawidłowe w zakresie skorzystania ze zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych należy wskazać, że ww. renta od 2005 roku nie podlega opodatkowaniu w Polsce.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Na tle powyższego informuje się, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest kwestia przedstawiona w pytaniu nr 1. W przedmiocie wynikającym z pytania nr 2 w dniu 21 września 2015 r. wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie nr ILPB2/4511-1-759/15-5/DJ.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.