Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.112.2025.1.JKU
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-03
Teza: Skutki podatkowe przeniesienia własności nieruchomości za
wynagrodzeniem na podstawie art. 231 Kodeksu cywilnego.
Słowa kluczowe: działki
nieruchomości
notariusze
posiadacz-posiadacz samoistny
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych zdarzenia
    przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 lutego 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych
    przeniesienia własności nieruchomości w trybie art. 231 Kodeksu cywilnego.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Jako notariusz, zgodnie z treścią art. 7 ustawy prawa o notariacie oraz art. 10 ust. 2 ustawy
    o podatku od czynności cywilnoprawnych ma Pan obowiązek – jako płatnik tego podatku –
    pobrać od podatników podatek i odprowadzić go do właściwego urzędu skarbowego,
    wobec czego na podstawie art. 14a ustawy Ordynacja podatkowa zwraca się Pan z
    wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa
    podatkowego w sprawie czynności notarialnej, której zamierza Pan dokonać jako
    notariusz.
    1. Klient kancelarii notarialnej – osoba fizyczna „A” wybudowała, jako posiadacz samoistny
      gruntu w dobre wierze, na cudzym gruncie (którego właścicielem jest osoba fizyczna
      „B”) budynek, którego wartość znacznie przewyższa wartość zajętej działki. A zażądał,
      aby właściciel działki, tj. B przeniósł na niego własność działki za odpowiednim
      wynagrodzeniem.
    2. Klient kancelarii notarialnej osoba fizyczna „A” wybudowała na cudzym gruncie (którego
      właścicielem jest osoba fizyczna „B”) budynek, którego wartość znacznie przewyższa
      wartość zajętej działki. B zażądał, aby A nabył od niego własność działki za
      odpowiednim wynagrodzeniem.

## Pytanie

Czy od czynności opisanych powyżej, tj. umów przeniesienia własności nieruchomości za
    wynagrodzeniem na podstawie art. 231 §1 lub § 2 Kodeksu cywilnego notariusz ma
    obowiązek pobrać podatek od czynności cywilnoprawnych?
    Pana stanowisko
    W Pana ocenie, strony zamierzają zawrzeć umowę, o której mowa w art. 231 § 1 lub § 2
    ustawy Kodeks cywilny:
    „§1. Samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod
    powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie
    wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność
    zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.
    §2. Właściciel gruntu, na którym wzniesiono budynek lub inne urządzenie o wartości
    przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby ten, kto wzniósł
    budynek lub inne urządzenie, nabył od niego własność działki za odpowiednim
    wynagrodzeniem.”
    Pana zdaniem, powyższe umowy jako niewymienione w art. 1 ustawy o podatku od
    czynności cywilnoprawnych nie podlegają opodatkowaniu podatku od czynności
    cywilnoprawnych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):
    Podatkowi podlegają następujące czynności:
    a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
    b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
    c) (uchylona),
    d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i
      ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
    e) umowy dożywocia,
    f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej
      spłat lub dopłat,
    g) (uchylona),
    h) ustanowienie hipoteki,
    i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej
      służebności,
    j) umowy depozytu nieprawidłowego,
    k) umowy spółki.
    W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:
    Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają również:
    - zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy
      opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3
      pkt 4;
    - orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie
      same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
    Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje.
    Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, wyłączając od opodatkowania
    inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w ww. przepisie. Oznacza to, że
    czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet
    gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które
    zostały w nim wyliczone.
    Stosownie do art. 231 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z
    2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      Samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod
      powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie
      wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego
      własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.
    Z kolei na podstawie art. 231 § 2 ww. ustawy:
      Właściciel gruntu, na którym wzniesiono budynek lub inne urządzenie o wartości
      przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby ten, kto

      wzniósł budynek lub inne urządzenie, nabył od niego własność działki za
      odpowiednim wynagrodzeniem.
    Z sytuacji przedstawionej we wniosku wynika, że klient Pańskiej kancelarii notarialnej –
    osoba fizyczna „A” wybudowała, jako posiadacz samoistny gruntu w dobre wierze, na
    cudzym gruncie (którego właścicielem jest osoba fizyczna „B”) budynek, którego wartość
    znacznie przewyższa wartość zajętej działki. A zażądał, aby właściciel działki, tj. B przeniósł
    na niego własność działki za odpowiednim wynagrodzeniem.
    Katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od
    czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne,
    które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu
    omawianym podatkiem.
    Przeniesienie własności nieruchomości w trybie art. 231 § 1 Kodeksu cywilnego nie zostało
    wymienione w ustawowym katalogu czynności określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o
    podatku od czynności cywilnoprawnych jako podlegających opodatkowaniu tym
    podatkiem. Tym samym czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych, bowiem nie mieści się w katalogu czynności ściśle wymienionych we
    wskazanym przepisie.
    A zatem zawarcie umowy przeniesienia własności nieruchomości w trybie art. 231
    Kodeksu cywilnego, nie będzie rodziło obowiązku zapłaty podatku od czynności
    cywilnoprawnych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Ta interpretacja dotyczy wyłącznie zdarzenia przedstawionego w punkcie 1 opisu
    zdarzenia przyszłego. W zakresie punktu oznaczonego numerem 2 wydano odrębne
    rozstrzygnięcie – interpretację znak: 0111-KDIB2-3.4014.151.2025.1.JKU.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
          ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
    (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia
    interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie
      ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie
    naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej
    oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami
    skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.