Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB2/415-75/08/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-04-10
Teza: Czy w związku z przenoszeniem własności lokalu mieszkalnego na rzecz członka, któremu przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, które przed nabyciem przez Spółdzielnię Mieszkaniową było mieszkaniem zakładowym i skreśleniem art. 12 ze znaczkiem 2 z ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, w wyniku wejścia w życie nowelizacji tej ustawy z dnia 14 czerwca 2007r. przyjmować należy, że różnica między wartością rynkową lokalu mieszkalnego nabywanego przez członka Spółdzielni Mieszkaniowej a ceną zakupu lokalu, jest dochodem nabywcy podlegającym podatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i czy na Spółdzielni Mieszkaniowej ciąży obowiązek wystawienia PIT-8C?
Słowa kluczowe: członkowie-członkowie spółdzielni; przekształcanie-przekształcenie prawa-przekształcenie prawa lokatorskiego w prawo własności; spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółdzielni Mieszkaniowej, przedstawione we wniosku z dnia 07 stycznia 2008r. (data wpływu do tut. Biura – 10 stycznia 2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu, który w wyniku zawarcia pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową a Spółką Akcyjną umowy nieodpłatnego i odpłatnego przekazania nieruchomości, stracił status mieszkania zakładowego a stał się lokalem wchodzącym w skład zasobów Spółdzielni Mieszkaniowej - **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 10 stycznia 2008r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu, który w wyniku zawarcia pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową a Spółką Akcyjną umowy nieodpłatnego i odpłatnego przekazania nieruchomości, stracił status mieszkania zakładowego a stał się lokalem wchodzącym w skład zasobów Spółdzielni Mieszkaniowej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W 1996r. wnioskodawca (Spółdzielnia Mieszkaniowa), na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 października 1994r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz. U. z 1994r. Nr 119, poz. 567 ze zm.) nabył nieodpłatnie od Spółki Akcyjnej budynki mieszkalne wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu. Działając w oparciu o art. 9 ust. 2 ww. ustawy wnioskodawca zobowiązał się przyjąć w poczet członków Spółdzielni dotychczasowych najemców zakładowych lokali mieszkalnych położonych w przekazywanych nieruchomościach i ustanowić na ich rzecz spółdzielcze lokatorskie prawo do tych lokali. W świetle przepisów ustawy z dnia 16 września 1992r. prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.) ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu mogło odbyć się tylko na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej lub współmałżonków i związane było z wniesieniem wkładu mieszkaniowego stanowiącego część kosztów budowy tego lokalu.

Nowelizacja ustawy z dnia 12 października 1994r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe ograniczyła wysokość wkładu mieszkaniowego do 5% aktualnej (rynkowej) wartości lokalu mieszkalnego. Większość dotychczasowych najemców przejętych przez wnioskodawcę mieszkań zakładowych złożyła deklaracje członkowskie, wpłaciła wpisowe i udział członkowski oraz wniosła wkład mieszkaniowy lub budowlany na zasadach określonych w statucie wnioskodawcy i ww. art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r., a wnioskodawca ustanowił na rzecz tych członków odpowiednio, w zależności od wniesionego wkładu, spółdzielcze lokatorskie lub własnościowe prawo do lokalu. Spółdzielnia mieszkaniowa jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1992r. prawo spółdzielcze Dz. U. z 2003r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.), więc nie wszyscy najemcy skorzystali z tej oferty, tzn. nie złożyli deklaracji członkowskiej i nie zostali przyjęci w poczet członków Spółdzielni Mieszkaniowej, a tym samym wnioskodawca nie mógł ustanowić na rzecz osób, które nie są członkami Spółdzielni Mieszkaniowej spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Osoby te zawarły z wnioskodawcą umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony. Kolejne nowelizacje ustawy z dnia 16 września 1992r. – prawo spółdzielcze zmieniły definicję wkładu mieszkaniowego ściśle związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu, aby w końcu ustalić, że wkład mieszkaniowy odpowiada różnicy między kosztem budowy przypadającym na dany lokal a uzyskaną przez spółdzielnię pomocą ze środków publicznych lub z innych środków uzyskanych na sfinansowanie kosztów budowy lokalu. Wkład mieszkaniowy mógł być wniesiony przez członka w całości przed zasiedleniem lub w części przed zasiedleniem (z reguły 10% wartości lokalu) i w ratach spłacanych po zasiedleniu. Ta definicja wkładu mieszkaniowego została utrzymana w przepisach ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Przepisy tej ustawy, która weszła w życie z dniem 23 kwietnia 2001r. umożliwiły spółdzielniom mieszkaniowym nie tylko ustanawianie spółdzielczych praw do lokalu czy zawierania umów najmu, ale ustanowienie odrębnej własności lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu. Wnioskodawca mógł ustanowić własność lokali w ramach nowych inwestycji lub działając na wniosek (żądanie) członków spółdzielni posiadających spółdzielcze lokatorskie lub własnościowe prawo do lokalu lub najemców spółdzielczych lokali mieszkalnych lub użytkowych, w tym najemców dawnych mieszkań zakładowych na warunkach określonych w przepisach tej ustawy oraz uchwalonym na jej podstawie Statucie Spółdzielni. W wyniku orzeczeń TK oraz kolejnych nowelizacji ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) został znowelizowany m.in. art. 48 tej ustawy. W wyniku tej nowelizacji Najemcy mieszkań spółdzielczych, które przed przejęciem przez wnioskodawcę były mieszkaniami zakładowymi Spółki Akcyjnej, mogli występować z żądaniem zawarcia umowy ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i zostali zwolnieni z obowiązku wniesienia wkładu mieszkaniowego z tego tytułu. Z takiej możliwości korzystało ok. 50 osób. Z dniem zawarcia z Najemcą umowy ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do zajmowanego lokalu Spółdzielni Mieszkaniowej zmniejszyła fundusz zasobowy o wartość nie wniesionego przez Najemcę wkładu mieszkaniowego. W dniu 31 lipca 2007r. weszła w życie kolejna nowelizacja ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, która została wprowadzona w życie ustawą z dnia 14 czerwca 2007r. Na dzień 31 lipca 2007r. u wnioskodawcy występują spółdzielcze lokatorskie prawa do lokali mieszkalnych, w których członkowie:

1.  wnieśli wkład mieszkaniowy w wysokości różnicy między kosztem budowy przypadającym na dany lokal a uzyskaną przez Spółdzielnię Mieszkaniową pomocą ze środków publicznych lub z innych środków uzyskanych na sfinansowanie kosztów budowy lokalu – ok. 950 przypadków,
2.  wnieśli wkład mieszkaniowy w wysokości 5% aktualnej wartości lokalu – ok. 75 przypadków,
3.  zostali zwolnieni z obowiązku wniesienia wkładu budowlanego w wysokości 5% aktualnej wartości lokalu – ok. 50 przypadków.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w związku z przenoszeniem własności lokalu mieszkalnego na rzecz członka, któremu przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, które przed nabyciem przez Spółdzielnię Mieszkaniową było mieszkaniem zakładowym i skreśleniem art. 12 ze znaczkiem 2 z ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, w wyniku wejścia w życie nowelizacji tej ustawy z dnia 14 czerwca 2007r. przyjmować należy, że różnica między wartością rynkową lokalu mieszkalnego nabywanego przez członka Spółdzielni Mieszkaniowej a ceną zakupu lokalu, jest dochodem nabywcy podlegającym podatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i czy na Spółdzielni Mieszkaniowej ciąży obowiązek wystawienia PIT-8C?

Zdaniem wnioskodawcy, w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych brak jest przepisu, który zwalniałby dochód członka spółdzielni uzyskany z tytułu różnicy między wartością rynkową lokalu a ceną zakupu lokalu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zasady zawierania umów przeniesienia własności lokalu określają przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, w szczególności art. 12 ust. 1 stanowiąc, że na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego:

1.  spłaty przypadającej na jego lokal części kosztów budowy będących zobowiązaniami spółdzielni, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego wraz z odsetkami z zastrzeżeniem pkt 2,
2.  spłaty nominalnej kwoty umorzenia kredytu lub dotacji w części przypadającej na jego lokal, o ile spółdzielnia skorzystała z pomocy podlegającej odprowadzeniu do budżetu państwa uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków,
3.  spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1.

W przypadku członków Spółdzielni Mieszkaniowej, którzy ubiegając się o ustanowienie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego wnieśli wkład mieszkaniowy w wysokości różnicy między kosztem budowy przypadającym na dany lokal wraz z odsetkami wynikającymi z zadłużenia kredytowego a uzyskaną przez wnioskodawcę pomocą ze środków publicznych lub z innych środków uzyskanych na sfinansowanie kosztów budowy lokalu i obecnie żądając przeniesienia własności zajmowanego lokalu spłacą uzyskaną przez Spółdzielnię Mieszkaniową pomoc podlegającą odprowadzeniu do budżetu państwa uzyskaną ze środków publicznych lub z innych środków w części przypadającej na ich lokal to mamy do czynienia z przeniesieniem własności na zasadach określonych w ww. ustawie. W tym przypadku nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu realizacji przedmiotowej umowy. Nie ma bowiem miejsca przysporzenie majątkowe po stronie członka wnioskodawcy, gdyż członek Spółdzielni Mieszkaniowej wniósł pełny wkład budowlany odpowiadający kosztom budowy lokalu w części przypadającej na jego lokal i w tych przypadkach na Spółdzielni Mieszkaniowej nie ciąży obowiązek wystawienia PIT-8C.

W pozostałych przypadkach, gdy członkowie wnioskodawcy wnieśli lub zostali zwolnieni z obowiązku wniesienia wkładu mieszkaniowego stanowiącego 5% aktualnej wartości mieszkania, w związku ze skreśleniem art. 12 ze znaczkiem 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, brak jest przepisu, który zwalniałby dochód członka spółdzielni, uzyskany z tytułu różnicy między wartością rynkową lokalu a ceną zakupu lokalu, z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Dochód powyższy dla tych członków jest dochodem opodatkowanym.

Dodatkowo za takim stanowiskiem przemawiają fakty, że:

1.  przeniesienie własności lokali mieszkalnych, które przed przejęciem były mieszkaniami zakładowymi przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej nie towarzyszy spłata pomocy, o której mowa w pkt 2 ww. art. 12 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a za taką należy uznać nieodpłatne nabycie przez wnioskodawcę budynków mieszkalnych,
2.  najemcy spółdzielczych lokali mieszkalnych, które przed przejęciem były mieszkaniami Spółki Akcyjnej zobowiązani są pokryć nakłady konieczne przeznaczone na utrzymanie budynku, w którym znajduje się ten lokal, lub w wysokości proporcjonalnej do powierzchni użytkowej zajmowanego mieszkania wynikającej ze zwaloryzowanej ceny nabycia budynku oraz zapłacić podatek dochodowy,
3.  ma miejsce przysporzenie majątkowe po stronie członka wnioskodawcy, gdyż członek nie wniósł pełnego wkładu budowlanego odpowiadającego kosztom budowy lokalu w części przypadającej na jego lokal, a wartość wniesionego wkładu mieszkaniowego jest niższa niż nakłady konieczne przeznaczone na utrzymanie budynku, w którym znajduje się ten lokal lub w wysokości proporcjonalnej do powierzchni użytkowej zajmowanego mieszkania wynikającej ze zwaloryzowanej ceny nabycia budynku,
4.  nie nastąpi zróżnicowanie najemców i członków, którzy posiadają spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, który przed przejęciem przez Spółdzielnie Mieszkaniową był mieszkaniem zakładowym w zakresie obowiązku podatkowego.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zasady zawierania umów przeniesienia własności lokali określają przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.), w szczególności art. 12 ust. 1 stanowiąc, że na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego:

1.  spłaty przypadającej na jego lokal części kosztów budowy będących zobowiązaniami spółdzielni, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego wraz z odsetkami z zastrzeżeniem pkt 2;
2.  spłaty nominalnej kwoty umorzenia kredytu lub dotacji w części przypadającej na jego lokal, o ile spółdzielnia skorzystała z pomocy podlegającej odprowadzeniu do budżetu państwa uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków;
3.  spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1.

Zgodnie z art. 12 ust. 11 ww. ustawy umowę przeniesienia własności spółdzielnia zawiera w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez osobę uprawnioną, chyba że nieruchomość posiada nieuregulowany stan prawny w rozumieniu art. 113 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami lub spółdzielni nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego gruntu, na którym wybudowała sama budynek lub wybudowali go jej poprzednicy.

W świetle powyższego, jeżeli przeniesienie własności lokali następuje na zasadach określonych w ww. ustawie, to nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu realizacji przedmiotowej umowy.

Nie ma bowiem miejsca przysporzenie majątkowe po stronie członka spółdzielni, w związku z tym na spółdzielni nie ciąży obowiązek wystawiania PIT – 8C.

Uchylenie z dniem 31 lipca 2007r. art. 122 w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych nie zmienia zatem na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sytuacji prawno-podatkowej członków spółdzielni, którzy po wejściu w życie ustawy z dnia 14 czerwca 2007r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 873) zawarli umowy przeniesienia własności lokalu, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami.

Podkreślić należy, iż ww. przepisy będą miały zastosowanie również w przypadku, gdy spółdzielnia mieszkaniowa przyjęła w poczet swoich członków dotychczasowych najemców zakładowych lokali mieszkalnych położonych w przekazanych przez Spółkę Akcyjną nieruchomościach i ustanowiła na ich rzecz spółdzielcze lokatorskie prawa do tych lokali, a członkowie ci złożyli wnioski o zawarcie umów przeniesienia własności lokali na podstawie art. 12 ust. 1 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.