Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP3/4512-449/15/EK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-11-24
Teza: Czy istnieje obowiązek naliczania podatku VAT od ceny wywołania przy sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji publicznej?
Słowa kluczowe: budynek; dłużnik; grunty; komornik; nieruchomości; płatnik; sprzedaż; użytkowanie (używanie)-użytkowanie wieczyste; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 18; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 26 sierpnia 2015 r. (data wpływu 1 września 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 sprzedaży licytacyjnej praw wieczystego użytkowania nieruchomości wraz z prawem własności posadowionych na nieruchomościach budynków w drodze egzekucji komorniczej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 września 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 sprzedaży licytacyjnej praw wieczystego użytkowania nieruchomości wraz z prawem własności posadowionych na nieruchomościach budynków w drodze egzekucji komorniczej.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca - Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym - prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi - Stowarzyszenie xxx w likwidacji z siedzibą w P. - do prawa wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w miejscowości P., gmina B., dla której Sąd Rejonowy, VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą o numerze xxx.

Prawo wieczystego użytkowania obejmuje działkę gruntu nr xxx o pow. 13.250 m² zabudowaną dwoma budynkami hali magazynowej z zadaszoną rampą o pow. 1006 m² i pow. 998 m² oraz budynkiem wagi najazdowej o pow. 16 m² stanowiące od gruntu odrębny przedmiot własności. Obie hale magazynowe z zadaszoną rampą oraz budynek wagi najazdowej posadowione na działce nr xxx są budynkami w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na etapie przygotowania do licytacji nieruchomości.

Prawo wieczystego użytkowania nieruchomości będące przedmiotem egzekucji zostało nabyte przez dłużnika na podstawie aktu notarialnego sporządzonego przed notariuszem S. T. w dniu 20 lipca 2006 r., Repertorium A numer xxx za cenę 280.000,00 zł od małżonków xxx.

Z uwagi na funkcję prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego budynkami stanowiącymi odrębne nieruchomości dłużnika w postaci hal magazynowych, do którego została skierowana egzekucja, zachodzi wątpliwość dotycząca ewentualnej konieczności naliczenia podatku VAT do ceny uzyskanej przy sprzedaży licytacyjnej nieruchomości oraz jego właściwej wysokości procentowej. W § 7 aktu notarialnego wskazano, że nabywca wieczystego użytkowania jest podatnikiem podatku od towarowi usług. Ponadto w § 8 strony umowy zgodnie oświadczyły, że z tytułu dokonanej czynności nie są podatnikami podatku od towarów i usług, bowiem z okazanego wypisu aktu notarialnego z dnia 30 lipca 2004 r. Repertorium A nr xxx wynika, że sprzedaż małżonkom xxx zbywanego prawa użytkowania wieczystego i własności zwolnione było od podatku na podstawie przepisów art. 43 ust. 1 pkt 2 ust. 2 oraz ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535). Wobec takiego oświadczenia w § 13e aktu notarialnego z dnia 20 lipca 2006 r. widnieje wpis, że pobrano opłatę w wysokości 2% podatku od czynności cywilnoprawnych w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 2 pkt 4 ustawy i § 8 ustawy z dnia 9 września 2000 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 86 poz. 959, z późn. zm.) w kwocie 5.600,00 zł.

Celem ustalenia obowiązku podatkowego Wnioskodawca zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o udzielenie informacji, czy dłużnik jest płatnikiem podatku VAT lub innego podatku jak np. od nabycia mienia, posiadania nieruchomości itp.

W odpowiedzi, z dnia 18 lipca 2014 r., znak: US xxx, Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że dłużnik prowadzi działalność w zakresie wg. PKD 91.33, jest podatnikiem podatku VAT od 24 sierpnia 2000 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie odnotował nadpłat, zwrotów podatkowych oraz niepodatkowych należności budżetowych. Poinformowano, że dłużnik wystąpił jako nabywca ww. prawa wieczystego użytkowania nieruchomości.

Dłużnik współpracuje z organem egzekucyjnym, w szczególności złożył oświadczenie, że jest podatnikiem podatku od towaru i usług w świetle § 15-17 w zw. z § 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz § 24 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Ponadto, zgodnie z oświadczeniem dłużnika, którego reprezentuje E. S. - likwidator Stowarzyszenia xxx w likwidacji z dnia 29 lipca 2015 r. - uzyskano informację że dłużnik nie ponosił wydatków na ulepszenie hal magazynowych oraz budynku wagi najazdowej przewyższających 30% jej wartości początkowej. Dłużnik oświadczył również, że nie wykorzystywał ulepszeń do czynności opodatkowanych, oraz że hale magazynowe i budynek wagi najazdowej były przedmiotem umów najmu, dzierżawy lub umów o podobnym charakterze na rzecz Spółdzielni xxx w okresie około 2008-2011 roku. Przedmiotowa umowa miała charakter nieodpłatny i dłużnik nie osiągał żadnego dochodu z tego tytułu.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny zajętej nieruchomości Wnioskodawca prosi o udzielenie informacji, czy we wskazanych okolicznościach wymagane jest naliczenie podatku VAT do ceny wywołania, a w przypadku takiej konieczności wskazanie stawki procentowej podatku oraz przytoczenie podstawy prawnej. Jeżeli nie ma obowiązku naliczenia podatku VAT od ceny wywołania Wnioskodawca prosi również o wskazanie stosownej podstawy prawnej takiego stanowiska.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy istnieje obowiązek naliczenia podatku VAT od ceny wywołania przy sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji publicznej?

W przypadku istnienia takiego obowiązku Wnioskodawca prosi o wskazanie właściwej stawki procentowej podatku oraz przytoczenie stosownej podstawy prawnej. Jeżeli nie ma obowiązku naliczenia podatku wskazanie stosownej podstawy prawnej.

Stanowisko Wnioskodawcy.

Na podstawie zgromadzonych w aktach postępowania egzekucyjnego dokumentów Wnioskodawca - komornik sądowy - wyraża stanowisko, że w opisanych okolicznościach nie ma obowiązku naliczenia podatku VAT do ceny wywołania, a w przypadku zbycia do ceny uzyskanej ze sprzedaży prawa wieczystego użytkowania nieruchomości dłużnika w drodze licytacji publicznej, a przez to nie ma obowiązku przekazania właściwemu Urzędowi Skarbowemu podatku VAT z tytułu ewentualnej ceny uzyskanej ze sprzedaży licytacyjnej nieruchomości dłużnika. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie w treści art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o podatku od towarów i usług.

Ponadto uzasadnienie takiego stanowiska potwierdza również fakt nie naliczenia podatku VAT z tytułu przeniesienia prawa wieczystego użytkowania nieruchomości dokonanej aktem notarialnym z dnia 20 lipca 2006 r. i „nie ujawnienia” podatku w przedmiotowej umowie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Na podstawie uregulowania zawartego w art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), zgodnie z którym, płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Towarami - w myśl art. 2 pkt 6 powołanej ustawy - są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak wynika z art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1.  przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2.  wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3.  wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4.  wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5.  ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6.  oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7.  zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W świetle zapisów art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza - zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług - w świetle powyższych przepisów - jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze, czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie - musi być dokonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Stawka podatku - zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług stawki obniżone lub zwolnienie od podatku.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

W świetle wyżej przytoczonego przepisu, kluczowym dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części jest ustalenie, kiedy nastąpiło jego pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Przez pierwsze zasiedlenie - art. 2 pkt 14 ustawy - rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1.  wybudowaniu lub
2.  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do oddania budynków, budowli lub ich części do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu. Jeżeli zatem podatnik (bądź podmiot trzeci) wybuduje obiekt, lub go zmodernizuje, przy czym nakłady na ulepszenie przekroczą 30% wartości początkowej, a następnie obiekt ten (lub ulepszenie) zostanie oddany do użytkowania (wprowadzony przez podatnika do ewidencji środków trwałych), nie oznacza to, że został on zasiedlony, ponieważ oddanie do użytkowania nie nastąpiło w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu. Pierwsze zasiedlenie będzie miało natomiast miejsce wówczas, gdy wybudowany lub zmodernizowany obiekt zostanie sprzedany lub np. oddany w dzierżawę, najem, które to czynności będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zauważyć należy, że zarówno sprzedaż, jak i dzierżawa, czy najem, wykonywane przez podatników podatku VAT są czynnościami podlegającymi opodatkowaniu.

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części, spełniających określone w przepisach warunki, może korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacji, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia nie minęły co najmniej 2 lata.

W przypadku budynków, budowli lub ich części niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków - skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

1.  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Ponadto, jak wynika z art. 43 ust. 7a ustawy, warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat.

W świetle art. 29a ust. 8 ustawy, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Analiza przedstawionego stanu faktycznego oraz treści powołanych regulacji prawnych prowadzi do stwierdzenia, że do sprzedaży budynków posadowionych na działce nr xxx będzie przysługiwało prawo do zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdyż między pierwszym zasiedleniem w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy, które miało miejsce w 2004 r., a dostawą budynków - jak wynika z treści wniosku - upłynął okres dłuższy niż dwa lata. Jednocześnie, jak wskazano we wniosku, dłużnik nie ponosił wydatków na ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, przekraczających 30% wartości nieruchomości.

Powyższe zwolnienie od podatku - przy uwzględnieniu treści art. 29a ust. 8 ustawy - będzie miało również zastosowanie do zbycia prawa wieczystego użytkowania gruntu, na którym posadowione są przedmiotowe budynki.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy (komornika sądowego) przedstawione we wniosku należy uznać za prawidłowe, jednakże wyłącznie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, a nie jak wskazał Wnioskodawca w myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a.

Należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.