Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/443-950/14/AD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-10-15
Teza: podatek od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z budową drogi.
Słowa kluczowe: drogi; odliczenia; środek-środki pieniężne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88a (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 10 lipca 2014 r. (data wpływu 15 lipca 2014 r.), uzupełnionym w dniu 23 września 2014 r. (data wpływu), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z budową drogi – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 lipca 2014 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony w dniu 23 września 2014 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z budową drogi.

We wniosku oraz jego uzupełnieniu, przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Zamierza Pan założyć działalność gospodarczą i wprowadzić do niej działki o nr …, …, …, …, … w mieście R. Na niniejszej nieruchomości planuje wybudować halę magazynową, place składowe i siedzibę firmy. Jest Pan czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i będzie świadczył usługi wyłącznie opodatkowane tym podatkiem. W związku z zamiarem realizacji inwestycji otrzymał Pan propozycję zawarcia umowy z Gminą na współfinansowanie wybudowania drogi gminnej o utwardzonej nawierzchni, gdyż na chwilę obecną dojazd do Pana nieruchomości jest utrudniony. Połączenie ww. działek z drogą publiczną stanowi wąska droga piaskowa, która jest własnością Gminy. Ze względu na zły stan drogi gminnej niemożliwy jest bezpieczny dojazd do Pana nieruchomości, na której ma być wybudowana hala magazynowa, place i siedziba firmy. Pozostawienie wąskiej drogi piaskowej o nierównej nawierzchni uniemożliwi prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż dojazd do siedziby firmy, zwłaszcza w okresie opadów atmosferycznych, jest niemożliwy.

Propozycja Gminy jest następująca:

Jako prowadzący działalność gospodarczą i współfinansujący w wybudowaniu gminnej drogi dojazdowej do swojej siedziby firmy (hali magazynowej) wpłaci Pan określoną wysokość środków pieniężnych (na poczet wykonania usługi) na rachunek bankowy Gminy, zgodnie z zawartą umową. Następnie Gmina wytypuje w ramach przetargu publicznego - wykonawcę usługi i zawrze z nim umowę na wykonanie drogi. Po wykonaniu usługi wykonawca wystawi fakturę VAT na rzecz Gminy, która zgodnie z zawartą umową z Panem, jako współfinansującym, dokona na rzecz Pana refaktury części poniesionych kosztów wystawiając fakturę VAT. Strony ustaliły wstępnie, że 48% kosztów na wybudowanie drogi pokryje Gmina, a 52% kosztów pokryje Pan, a zatem pokryje Pan część kosztów na wybudowanie drogi. Faktura VAT wystawiona przez Gminę będzie zawierała w sobie tę część kwoty, którą wcześniej Pan wpłaci.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy z faktury otrzymanej od Gminy, wystawionej zgodnie z umową na współfinansowanie gminnej drogi dojazdowej do siedziby firmy - hali magazynowej, jako prowadzący działalność gospodarczą i będący czynnym podatnikiem VAT będzie miał Pan prawo do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, może odliczyć podatek naliczony wynikający z zakupów towarów i usług związanych z budową drogi gminnej. W myśl przepisu art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług, podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonania czynności opodatkowanych. Nakłady na budowę gminnej drogi dojazdowej do siedziby firmy i hali magazynowej pozostają w ścisłym związku z czynnościami opodatkowanymi - świadczeniem usług związanych z działalnością gospodarczą, w tym usługami związanymi z wynajmowaniem hali magazynowej i placów. Obecny stan drogi utrudnia bezpieczny dojazd do nieruchomości, a tym samym sprawia, że prowadzenie działalności gospodarczej jest niemożliwe. Zatem wszystkie przesłanki do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zostaną spełnione.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do ust. 2 pkt 1 ww. artykułu, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko podatnikom podatku od towarów i usług w takim przypadku, gdy dokonywane zakupy mają związek z czynnościami opodatkowanymi. Odliczyć zatem można podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Wskazana norma prawna wyraża zasadę neutralności podatku od towarów i usług, w następstwie której podatnicy realizujący czynności zwolnione, są w podobnej sytuacji jak ostateczny nabywca (konsument) towaru lub usługi, z wyjątkiem przypadków jednoznacznie wskazanych w ustawie o podatku od towarów i usług. Ustawa wyłącza zatem możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu.

Według treści art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i sług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Zauważyć należy, że jak wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług dla uznania, że świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.

Należy stwierdzić, iż czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi.

Kolejnym czynnikiem decydującym o tym czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest określenie czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni i niezbędny związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz dostawcy towaru lub świadczącego usługę oraz gdy świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.

Zatem pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – w świetle ust. 2 ww. artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Jak stanowi ust. 6 tegoż artykułu, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, z późn. zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Z art. 7 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wynika, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego.

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że zamierza Pan założyć działalność gospodarczą i wprowadzić do niej 5 działek. Na gruntach tych planuje wybudować halę magazynową, place składowe i siedzibę firmy. Jest Pan czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i będzie świadczył usługi wyłącznie opodatkowane tym podatkiem. W związku z zamiarem realizacji inwestycji otrzymał Pan propozycję zawarcia umowy z Gminą na współfinansowanie wybudowania drogi gminnej o utwardzonej nawierzchni, gdyż dojazd do nieruchomości jest utrudniony. Połączenie ww. działek z drogą publiczną stanowi wąska droga piaskowa, która jest własnością Gminy. Ze względu na zły stan drogi gminnej niemożliwy jest bezpieczny dojazd do Pana nieruchomości, na której ma być wybudowana hala magazynowa, place (mające być przedmiotem wynajmu) i siedziba firmy. Pozostawienie wąskiej drogi piaskowej o nierównej nawierzchni uniemożliwi prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż dojazd do siedziby firmy, zwłaszcza w okresie opadów atmosferycznych jest niemożliwy. Propozycja Gminy jest taka, że wpłaci Pan 52% środków pieniężnych (na poczet wykonania usługi) na rachunek bankowy Gminy zgodnie z zawartą umową, a Gmina pokryje 48% kosztów. Następnie Gmina wytypuje w ramach przetargu publicznego wykonawcę usługi i zawrze z nim umowę. Po wykonaniu usługi wykonawca wystawi fakturę VAT na rzecz Gminy, która zgodnie z zawartą umową z Panem, jako współfinansującym, dokona na jego rzecz refaktury części poniesionych kosztów wystawiając fakturę VAT.

W tym miejscu należy zauważyć, że obowiązek udziału Pana w budowie lub przebudowie drogi publicznej wynika z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 z późn. zm.). W myśl tego przepisu budowa lub przebudowa dróg publicznych spowodowana inwestycją niedrogową należy do inwestora tego przedsięwzięcia. Stosownie do ust. 2 tego artykułu, szczegółowe warunki realizacji tego obowiązku reguluje umowa pomiędzy zarządcą drogi a inwestorem.

Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz treści przywołanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego nie wynika aby w niniejszej sprawie miało dojść do odpłatnego świadczenia usług na rzecz Pana. Skoro inwestycja drogowa jest realizowana na gruncie stanowiącym własność Gminy, a budowa dróg należy do zadań własnych Gminy, to sama czynność przekazania środków finansowych na tę inwestycję drogową nie będzie stanowić zapłaty za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego przy uwzględnieniu treści art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, wbrew stanowisku zawartemu we wniosku, nie będzie Panu przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z realizacją tej inwestycji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.