Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-123/08-4/AS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-07-14
Teza: Usługi świadczone przez Bank, wykonywane w ramach umowy o zarządzanie płynnością finansową podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT jako usługi pośrednictwa finansowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w związku z poz. 3 Załącznika nr 4 do ustawy o VAT. Umowa o zarządzenie płynnością finansową nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w związku z zamkniętym katalogiem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem PCC zawartym w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC.
Słowa kluczowe: cash pooling; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Państwa, przedstawione we wniosku z dnia 10.04.2008 r. (data wpływu 14.04.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie usługi cash pooling - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14.04.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie usługi cash pooling.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

C. Oddział w Polsce (dalej jako: „Bank”) na podstawie art. 14 b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 9, poz. 60 ze zm.), składa wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie zastosowania przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej jako: ustawa o VAT) oraz ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2005r. Nr 41, poz. 399 ze zm., dalej jako: ustawa o PCC).

Bank zamierza oferować swoim klientom usługę zarządzania wspólną płynnością finansową powiązanych kapitałowo podmiotów tzw. usługę Cash poolingu (dalej jako: usługa lub usługa o zarządzanie płynnością finansową).

Usługa świadczona będzie na rzecz grupy podmiotów powiązanych (dalej jako: uczestnicy), posiadających w Banku bieżące rachunki bankowe, na których występować mogą salda dodatnie stanowiące wierzytelności uczestników wobec Banku albo salda ujemne stanowiące długi uczestników wobec Banku.

Celem usługi Cash poolingu oferowanej przez Bank ma być zwiększenie efektywności zarządzania środkami finansowymi podmiotów z grupy kapitałowej poprzez optymalne wykorzystanie nadwyżek środków pieniężnych oraz zminimalizowanie ponoszonych kosztów działalności gospodarczej podmiotów uczestniczących w umowie.

Usługa polegać będzie na bilansowaniu sald do określonej wysokości na rachunkach bankowych poszczególnych uczestników z wykorzystaniem rachunku rozliczeniowego agenta. Bilansowanie sald na rachunkach bankowych uczestników dokonywane będzie na koniec oraz na początek każdego dnia określonego w umowie. Podstawą prawną dokonywanych transferów środków pieniężnych w ramach wykonywanej usługi będzie subrogacja (wstąpienie w prawa zaspokojonego wierzyciela art. 518 K.c.)

W związku z dokonywanymi transferami poszczególni uczestnicy nabywają prawo do odsetek. Uczestnicy posiadający salda ujemne, zobowiązani będą do zapłaty odsetek w wysokości wynikającej z Umowy.

Na koniec każdego dnia określonego w umowie, Bank naliczał będzie odsetki debetowe/kredytowe poszczególnym uczestnikom według ustalonego w Umowie schematu. W ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, Bank odpowiednio uzna lub obciąży rachunek bankowy uczestnika naliczonymi odsetkami. Bankowi będzie przysługiwało wynagrodzenie od każdego uczestnika, w postaci prowizji początkowej z tytułu zawarcia Umowy oraz prowizji okresowej za wykonanie czynności przewidzianych w Ustawie.

Pismem z dnia 14 maja 2008 r. Nr IPPB2/436-123/08-2/AS wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w zakresie przesłania aktualnego pełnomocnictwa lub innego dokumentu poświadczonego za zgodność z oryginałem, z którego wynika prawo do występowania w imieniu Wnioskodawcy z wnioskiem o interpretację przepisów prawa podatkowego przez Pana P. K. i Pana M. O.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

W świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego Bank wnosi o potwierdzenie prawidłowości swojego stanowiska przy zastosowaniu aktualnie obowiązujących przepisów.

Usługi świadczone przez Bank, wykonywane w ramach umowy o zarządzanie płynnością finansową podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT jako usługi pośrednictwa finansowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w związku z poz. 3 Załącznika nr 4 do ustawy o VAT.

Umowa o zarządzenie płynnością finansową nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w związku z zamkniętym katalogiem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem PCC zawartym w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC.

Zdaniem wnioskodawcy:

Czynności wykonywane przez Bank w ramach Umowy składają się na kompleksową usługę zarządzania płynnością finansową uczestników stanowiącą usługę z zakresu pośrednictwa finansowego świadczoną przez Bank. W konsekwencji, należy uznać, że Bank posiadać będzie status podatnika VAT w związku ze świadczeniem przedmiotowej usługi.

PW przypadku gdy czynności składające się na Umowę zarządzania płynnością finansową będą wykonywane na rzecz uczestników krajowych, usługa cash poolingu będzie podlegała zwolnieniu z podatku VAT. Zgodnie z art. 43 ust 1 pkt 1 ustawy o VAT zwolnione z podatku VAT są usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o VAT, w tym wymienione w pozycji 3 usługi pośrednictwa finansowego (sekcja J PKWiU …). Zdaniem Banku, świadczona przez niego usługa cash poolingu stanowi usługę w zakresie kompleksowego zarządzania płynnością finansową grupy podmiotów i jest usługą z zakresu pośrednictwa finansowego sklasyfikowaną w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług pod numerem … „Usługi pośrednictwa finansowego, pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane”.

Bank opiera swoje stanowisko na odpowiedzi Ministra Finansów z dnia 2 lipca 2004r. udzieloną na interpelację poselską nr 6005 dotyczącą kwalifikacji dla celów podatkowych porozumień o wspólnym zarządzaniu płynnością finansową przez grupę spółek. W piśmie tym Minister Finansów wskazuje, że: „z przekazanej przez Główny Urząd Statystyczny w W…informacji wynika, że zgodnie z zasadami metodycznymi Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) opisane w ww. interpelacji usługi wykonywane w ramach porozumień o wspólnym zarządzaniu płynnością finansową przez grupę spółek – klasyfikuje się w grupowaniu PKWiU … ”.

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone także w interpretacji prawa podatkowego wydanej przez Ministra Finansów z dnia 7 września 2007r. o Nr IPP1/443-101/07-2/SM. W powyższym piśmie stwierdzono, że usługa której celem jest zwiększenie efektywności zarządzania środkami finansowymi podmiotów z grupy poprzez optymalne wykorzystanie nadwyżek środków pieniężnych na poszczególnych rachunkach bankowych podmiotów z grupy stanowi usługę w zakresie kompleksowego zarządzania płynnością finansową grupy podmiotów i jest usługą pośrednictwa finansowego objętą zwolnieniem z VAT. Takie samo stanowisko zostało zaprezentowane również w innych interpretacjach prawa podatkowego, m. in. pismo Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2007r., Nr IS.II/2-443/209/06 oraz pismo Urzędu Skarbowego Warszawa-Mokotów z dnia 8 września 2006r., Nr 1433/NG/GV/443-71/2006/LŚ.

Mając na względzie przedmiot świadczonych przez Bank usług oraz wskazane powyżej interpretacje, zdaniem Banku świadczone przez niego usługi zarządzania płynnością finansową podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT jako usługi pośrednictwa finansowego.

Natomiast w przypadku, gdy Bank świadczyć będzie omawianą usługę na rzecz:

(i) osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego (t. j. terytorium państwa nie wchodzącego w skład terytorium Wspólnoty), bądź

(ii) podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż Polska

*   miejscem opodatkowania takiej usługi będzie zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o VAT, miejsce siedziby nabywcy usługi (t. j. uczestnika).

W związku z powyższym, usługi finansowe świadczone przez Bank na rzecz uczestników (osób prawnych) posiadających siedzibę poza terytorium Polski, nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce. Podmiotem zobowiązanym do rozliczenia ewentualnego podatku będzie nabywca usługi. Rozliczenie to dokonywane będzie na podstawie regulacji podatkowych obowiązujących w Państwie, w którym siedzibę posiada nabywca usługi.

Zakres opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej: PCC) wyznacza art. 1 ustawy o PCC, stanowiąc że podatkiem tym objęte są czynności enumeratywnie w nim wymienione. Z takim stanowiskiem przemawia użycie w treści tego przepisu wyrazu „następujące”, który wyraźnie wskazuje, że podatkowi temu podlegają czynności, które zostały „expressis Derbis” w nim wyrażone.

Czynności cywilnoprawne, które nie zostały w sposób wyraźny wymienione w katalogu ustawowym nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Oznacza to, że jakakolwiek inna czynność prawna nie wymieniona w tym wyliczeniu pozostaje poza zakresem ustawy o PCC.

Należy zauważyć, że umowa zarządzania finansowego jako umowa nienazwana nie została wymieniona w katalogu czynności prawnych podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Tym samym, umowa zarządzania płynnością finansową nie będzie zdaniem Banku podlegała opodatkowaniu PCC. Poza zakresem opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych pozostaje również subrogacja stanowiąca podstawę prawną dla dokonywanych w ramach struktury transferów środków pieniężnych pomiędzy poszczególnymi Uczestnikami.

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w interpretacjach organów podatkowych na temat implikacji usług typu cash-pooling na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych, wskazując, że czynności wykonywane w ramach takich struktur nie podlegają temu podatkowi. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w R… w piśmie z dnia 1 września 2006r. (sygn. …) stwierdził, że „w enumeratywnym wyliczeniu czynności cywilnoprawnych objętych zakresem przedmiotowym ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie znalazła się umowa cash poolingu”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:

1) następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowa dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat i dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki (akty założycielskie);

2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;

3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki, w których w myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Przedstawiona we wniosku Spółki konstrukcja „cash poolingu”, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. „Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Uczestnik cash poolingu posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”.

Reasumując stwierdza się, iż wszystkie czynności wykonywane przez Bank składające się na usługę zarządzana płynnością finansową typu cash pooling nie zostały wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy pożyczki wymienionej w tym katalogu. Tym samym czynności dokonywane w ramach umowy „cash poolingu” nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej powoduje, że niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.