Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.140.2020.5.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2020-08-12
Teza: nabycie przez Wnioskodawcę nieruchomości lub lokalu – w wyniku zawarcia umowy o przeniesienie własności nieruchomości w wykonaniu umowy o zwolnienie z długu (świadczenie w miejsce wykonania) – nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: dług-zwolnienie z długu; nieruchomości; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 2 kwietnia 2020 r. (data wpływu – 2 kwietnia 2020 r.), uzupełnionym 25 maja 2020 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia nieruchomości lub lokalu w wykonaniu umowy o zwolnienie z długu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 kwietnia 2020 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia nieruchomości lub lokalu w wykonaniu umowy o zwolnienie z długu.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych (zawierał braki), w związku z czym, w piśmie z 19 maja 2020 r., znak 0115-KDIT3.4011.281.2020.2.AW oraz znak: 0111-KDIB2-3.4014.48.2020.1.AD wezwano do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono 25 maja 2020 r.

W przedmiotowym wniosku i jego uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca chce sprzedać małżonkom K. C. i A. C. nieruchomość niezabudowaną, nabytą w drodze darowizny 27 kwietnia 2016 r. W umowie postanowiono, że płatność ceny sprzedaży nastąpi w terminie najpóźniej do dnia 1 kwietnia 2023 r. W związku z tym, iż nie minęło 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nabyta została nieruchomość, odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, tj. zbywca płaci podatek dochodowy w wysokości 19% dochodu.

Małżonkowie K. C. i A. C. planują wybudowanie na nabytej nieruchomości dwóch budynków mieszczących cztery oddzielne mieszkania.

Wnioskodawca postanowił zawrzeć z małżonkami K. C. i A. C. umowę o zwolnienie z długu w zamian za przeniesienie na rzecz Wnioskodawcy lub na rzecz Wnioskodawcy oraz jego małżonki, do ich wspólności ustawowej, jednego z mieszkań znajdujących się w jednym z budynków wraz z częścią gruntu. Na podstawie tej umowy zobowiązanie do zapłaty ceny wygaśnie, a Wnioskodawca lub Wnioskodawca wraz z żoną staną się właścicielami wydzielonej części nieruchomości powstałej po zabudowaniu lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość w tejże zabudowanej nieruchomości.

Przewiduje się, że własność nabywanej nieruchomości przewyższy wartość rynkową sprzedawanej 4 kwietnia 2020 r. nieruchomości.

Małżonkowie K. C. i A. C. będą zobowiązani względem Wnioskodawcy do świadczenia polegającego na zapłacie ceny sprzedaży. Za jego zgodą, wyrażoną w umowie, zobowiązują się spełnić inne świadczenie – przeniesienie własności wybudowanej przez siebie nieruchomości (lub lokalu). W tej umowie dochodzi do bezwarunkowego rozporządzenia nieruchomością, więc następuje przeniesienie własności. Będzie to umowa o świadczenie w miejsce wykonania.

W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytanie:

Czy Wnioskodawca z tytułu nabycia nieruchomości lub lokalu w wyniku zawarcia umowy o przeniesienie własności nieruchomości w wykonaniu umowy o zwolnienie z długu (świadczenie w miejsce wykonania) zapłaci podatek od czynności cywilnoprawnych? W przypadku, gdyby była to umowa sprzedaży, podlegałaby podatkowi od czynności cywilnoprawych. Wątpliwość dotyczy umowy o zbliżonym charakterze – przeniesienia własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu. Czy taka umowa w związku z brakiem wyszczególnienia w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlega temu podatkowi?

Zdaniem Wnioskodawcy, umowa o przeniesienie własności nieruchomości w wykonaniu umowy o zwolnienie z długu (świadczenie w miejsce wykonania) nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Z uwagi na zakres niniejszej interpretacji, powyżej przywołano tylko tę część stanowiska Wnioskodawcy, która odnosi się do podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest wyłącznie ocena stanowiska Wnioskodawcy zajęta na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 815) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z tym przepisem podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany umów, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3).

Należy stwierdzić, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W związku z tym, szczegółowe wyznaczenie zakresu przedmiotowego opodatkowania ww. podatkiem ma określone konsekwencje prawne. Oznacza to, że ustawodawca wprowadzając tę zasadę, wyłączył od opodatkowania inne podobne czynności, które nie zostały wyraźnie wskazane w omawianym przepisie. Tym samym należy stwierdzić, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, iż Wnioskodawca chce sprzedać małżonkom K. C. i A. C. nieruchomość niezabudowaną. Małżonkowie K. C. i A. C. planują wybudowanie na nabytej nieruchomości dwóch budynków mieszczących cztery oddzielne mieszkania. Wnioskodawca postanowił zawrzeć z małżonkami K. C. i A. C. umowę o zwolnienie z długu w zamian za przeniesienie na jego rzecz lub na jego rzecz oraz jego małżonki, do ich wspólności ustawowej, jednego z mieszkań znajdujących się w jednym z budynków wraz z częścią gruntu. Na podstawie tej umowy zobowiązanie do zapłaty ceny wygaśnie, a Wnioskodawca lub Wnioskodawca wraz z żoną staną się właścicielami wydzielonej części nieruchomości powstałej po zabudowaniu lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość w tejże zabudowanej nieruchomości. Będzie to umowa o świadczenie w miejsce wykonania.

Umowa oparta na cywilnoprawnej konstrukcji świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum) – określana również jako świadczenie w miejsce wypełnienia – jest formą umowy uregulowanej w art. 453 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r., poz. 1145, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem (zdanie pierwsze), jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się ze zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.

Celem datio in solutum jest zatem wygaśnięcie istniejących pomiędzy stronami zobowiązań poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści pierwotnej umowy. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie (np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty), przy czym konieczną przesłanką wygaśnięcia zobowiązania – poza umową stron – jest rzeczywiste spełnienie świadczenia przez dłużnika.

Uregulowana w tym przepisie instytucja świadczenia w miejsce wypełnienia/wykonania (datio in solutum) stanowi jeden z wyjątków od zasady realnego wykonywania zobowiązań cywilnych, znajdujący podstawę w zasadzie swobody umów. Wskutek zawarcia umowy o świadczenie w miejsce wypełnienia dłużnik uzyskuje upoważnienie przemienne (facultas alternativa), umożliwiające mu wykonanie zobowiązania przez spełnienie świadczenia innego niż pierwotne. Z chwilą wypełnienia świadczenia zastępczego następuje wykonanie umowy datio in solutum, a zarazem wykonanie istniejącego zobowiązania, co prowadzi do jego wygaśnięcia. Roszczenie wierzyciela, wynikające z umowy zobowiązaniowej zostaje zaspokojone wskutek spełnienia przed dłużnika na jego rzecz świadczenia zastępczego.

Jak powyżej zostało wskazane, katalog czynności cywilnoprawnych ujęty w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem. W rezultacie, nabycie przez Wnioskodawcę nieruchomości lub lokalu – w wyniku zawarcia umowy o przeniesienie własności nieruchomości w wykonaniu umowy o zwolnienie z długu (świadczenie w miejsce wykonania) – nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Na Wnioskodawcy nie będzie zatem ciążył z tego tytułu obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U., poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we … za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.