Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DD3/033/216/CRS/14/RD-69754/14
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2014-07-30
Teza: Czy otrzymana jednorazowa opłata obejmująca jednorazowe wynagrodzenie za wyłączenie z użytkowania gruntu zajętego pod słup z uwzględnieniem pasa ochronnego w kwocie 5431,80 zł z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na gruntach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego powinna zostać uznana za odszkodowanie wypłacone na podstawie zawartej umowy, którą nie należy ujmować w rocznym zeznaniu o wysokości dochodów za rok 2013? Czy jednorazową opłatę w kwocie 601,14 zł z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na gruntach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego Wnioskodawczyni powinna uznać za odszkodowanie wypłacone na podstawie zawartej umowy i nie ujmować go w rocznym zeznaniu o wysokości dochodów za rok 2013?
Słowa kluczowe: przychód; służebność; umowa; wynagrodzenia; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) Minister Finansów, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 9 stycznia 2014 r. Nr IBPBII/1/415-933/13/BD, wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, zmienia z urzędu wyżej wymienioną interpretację stwierdzając, że stanowisko (Wnioskodawczyni) przedstawione we wniosku z dnia 28 września 2013 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 9 października 2013 r. Wnioskodawczyni złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w jej indywidualnej sprawie.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Wnioskodawczyni przedstawiła następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni jest właścicielką gospodarstwa rolnego. Na gruntach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego w marcu 2013 r. Wnioskodawczyni ustanowiła aktem notarialnym służebność przesyłu, na trzech działkach, polegającą na:

1.  prawie dostępu pracowników przedsiębiorcy wraz z odpowiednim sprzętem oraz wszystkich podmiotów i osób działających dla S.A. w związku z prowadzoną działalnością dotyczącą linii napowietrznej 110 kV w celu jej budowy, eksploatacji, konserwacji, naprawy, modernizacji, remontu, wymiany, przebudowy czy rozbudowy,
2.  zakazie utrzymywania drzew i krzewów w odległości nie mniejszej niż 4 m od przewodu elektroenergetycznej linii napowietrznej wysokiego napięcia, w pasie o szerokości 18 m i długości 32,65 m, 68,97 m oraz 16,70 m dla poszczególnych działek,
3.  znoszeniu, w granicach służebności przesyłu, ograniczeń w zabudowie obciążonej nieruchomości wynikających z obowiązujących przepisów.

Służebność ustanowiona została na rzecz S.A. z siedzibą … .

Z tytułu ustanowienia służebności przesyłu Wnioskodawczyni otrzymała w 2013 r. jednorazową opłatę obejmującą jednorazowe wynagrodzenie za wyłączenie z użytkowania gruntu zajętego pod słup wraz ze strefą ochronną w wysokości 5431,80 zł, jednorazową opłatę w wysokości 601,14 zł za ustanowienie służebności przesyłu.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy otrzymana jednorazowa opłata obejmująca jednorazowe wynagrodzenie za wyłączenie z użytkowania gruntu zajętego pod słup z uwzględnieniem pasa ochronnego w kwocie 5431,80 zł z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na gruntach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego powinna zostać uznana za odszkodowanie wypłacone na podstawie zawartej umowy, którą nie należy ujmować w rocznym zeznaniu o wysokości dochodów za rok 2013?
2.  Czy jednorazową opłatę w kwocie 601,14 zł z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na gruntach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego Wnioskodawczyni powinna uznać za odszkodowanie wypłacone na podstawie zawartej umowy i nie ujmować go w rocznym zeznaniu o wysokości dochodów za rok 2013?

Zdaniem Wnioskodawczyni, otrzymane świadczenia pieniężne są zwolnione z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z poniższych względów.

1.  Jednorazowe wynagrodzenie otrzymane przez posiadacza gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od S.A z tytułu ustanowienia służebności przesyłu w wysokości 5431,80 zł jest wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ww. ustawy, który stanowi, że: „wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego z tytułu ustanowienia służebności gruntowej\`(...)\`”. Idąc dalej, o czym przesądza art. 3054 Kodeksu cywilnego, określenie „służebność przesyłu” zostało wprowadzone w celu zabezpieczenia interesów przedsiębiorstw będących właścicielami sieci przesyłowych i właścicieli gruntów, zatem jest szczególnym rodzajem „służebności gruntowej”, o której mowa w powołanym artykule. Natomiast pojęcie „wynagrodzenie” spełnia cele odszkodowawcze, gdyż zostało ustalone szacunkowo, z góry i ma charakter ekwiwalentny. Nie jest w tym wypadku zapłatą za faktycznie wykonaną pracę.
2.  Jednorazowa opłata w wysokości 601,14 zł otrzymana za ustanowienie służebności przesyłu przez posiadacza gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od S.A jest wolna od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Opłata ta spełnia cele odszkodowawcze gdyż ustalona została szacunkowo, z góry i ma charakter ekwiwalentny. Jest to świadczenie pieniężne, które nie stanowi zapłaty za konkretnie wykonaną pracę.

Wnioskodawczyni na poparcie swojego stanowiska powołała wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 stycznia 2011 r. sygn. akt II FSK 88/10 oraz z dnia 29 września 2011 r. sygn. akt FSK 654/10.

W świetle obowiązującego stanu prawnego Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach uznał, iż stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, Minister Finansów stwierdza co następuje.

Uprawnienie do otrzymania wynagrodzenia związanego z ustanowieniem służebności przesyłu wprowadzono z dniem 3 sierpnia 2008 r. w art. 3051 i art. 3052 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121), w brzmieniu obowiązującym w dacie przedstawienia stanu faktycznego.

W myśl art. 3051 Kodeksu cywilnego nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Natomiast art. 3052 Kodeksu cywilnego stanowi, że jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem (§ 1). Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu (§ 2).

Zgodnie z art. 3054 Kodeksu cywilnego, do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.

W świetle powyższego służebność przesyłu jest ustanawiana na rzecz przedsiębiorcy za odpowiednim wynagrodzeniem należnym od przedsiębiorcy na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej. Wymaga to zawarcia stosownej umowy przez zainteresowane strony albo wydania konstytutywnego orzeczenia sądu (postanowienia), zapadającego na wniosek strony występującej z roszczeniem o ustanowienie służebności przesyłu.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2013 r., zwanej dalej „ustawą PIT”, wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

1.  ustanowienia służebności gruntowej,
2.  rekultywacji gruntów,
3.  szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

\-w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, w myśl którego po dniu 2 sierpnia 2008 r. przepis art. 21 ust. 1 pkt 120 lit.a ustawy PIT, odnosi się także do wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu (wyrok NSA: z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt II FSK 3050/11, z dnia 25 czerwca 2013 r. sygn. akt II FSK 2131/11, z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 88/10 oraz z dnia 29 września 2011 r. sygn. akt II FSK 654/10).

Na uwagę zwraca w szczególności wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt II FSK 3050/11, w którym NSA stwierdził, że ustanowienie nowego rodzaju służebności odnoszącej się do inwestycji polegających na budowie urządzeń infrastruktury technicznej wychodziło naprzeciw potrzebom gospodarczym i w sposób ustawowy regulowało istniejącą już, zapoczątkowaną uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2003 r. sygn. akt III CZP 79/02, praktykę ustanawiania służebności gruntowych dla realizacji tych inwestycji. Zastąpienie zatem takiej służebności służebnością przesyłu, oznacza, że po dniu 2 sierpnia 2008 r. nie jest już możliwe ustanowienie służebności gruntowej dla realizacji inwestycji polegających na budowie urządzeń infrastruktury technicznej, lecz jedynie służebności przesyłu, której istota jest taka sama jak w przypadku wcześniej stosowanej służebności gruntowej. Wobec tego, zastąpienie w sferze cywilistycznej służebności gruntowej służebnością przesyłu (spowodowane ustawowym uregulowaniem tej problematyki) ustanawianą w związku z budową lub użytkowaniem przedmiotowych urządzeń (sieci), nie zmieniło ani celu, ani treści tych służebności. Jednocześnie, w ocenie NSA, trudno przyjąć, aby wprowadzeniu nowych rozwiązań na gruncie prawa cywilnego, towarzyszyło założenie i zamiar ustawodawcy dokonania modyfikacji w systemie zwolnień podatkowych. Pozostawienie po dniu 2 sierpnia 2008 r. omawianego przepisu w niezmienionym brzmieniu, zdaniem NSA, należy interpretować jako brak zamiaru ustawodawcy wyeliminowania przedmiotowego zwolnienia podatkowego, a poprzestanie na literalnej wykładni tego przepisu prowadzi do niedających się zaakceptować w państwie prawa wniosków. Zatem przy uwzględnieniu wykładni historycznej i funkcjonalnej, NSA uznał, że zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit.a ustawy PIT, odnosi się do ustanawianych służebności przesyłu.

Mając na uwadze fakt, iż powyższe stanowisko NSA odzwierciedla jednolitą i utrwaloną linię orzecznictwa w kwestii stosowania art. 21 ust. 1 pkt 120 lit.a ustawy PIT, w dniu 21 maja 2014 r. Minister Finansów - dążąc do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej - wydał interpretację ogólną Nr DD3/033/126/CRS/14/RD-46264/14, w której uznał, iż odszkodowanie za ustanowienie służebności gruntowej, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit.a ustawy PIT odnosi się także do wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.

Odnosząc powyższe wyjaśnienia do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej – zgodnie z którym Wnioskodawczyni posiada gospodarstwo rolne (a), na gruncie wchodzącym w skład tego gospodarstwa ustanowiona została służebność przesyłu (b), za ustanowienie służebności przesyłu Wnioskodawczyni otrzymała jednorazowe wynagrodzenie, o którym mowa w art. 3052 Kodeksu cywilnego (c) – uznać należy, iż wynagrodzenie to korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit.a ustawy PIT.

W świetle powyższego za prawidłowe należy uznać stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego, a co za tym idzie należało z urzędu zmienić interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 9 stycznia 2014 r. Nr IBPBII/1/415-933/13/BD, gdyż stwierdzono jej nieprawidłowość.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy stanu faktycznego przedstawionego we wniosku i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

POUCZENIE

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie Ministra Finansów w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Minister Finansów nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Finansów, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.