Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-296/14-3/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-08-08
Teza: Wykup certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz na podstawie art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych, jako szczególny rodzaj umowy niewymienionej w katalogu art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W związku z powyższym bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie wniosku pod kątem zastosowania art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: certyfikaty-certyfikat inwestycyjny; fundusz; fundusz-fundusz inwestycyjny; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; umorzenie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 30 maja 2014 r. (data wpływu 4 czerwca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych wykupienia certyfikatów inwestycyjnych przez fundusz na podstawie art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 czerwca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych wykupienia certyfikatów inwestycyjnych przez fundusz na podstawie art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Fundusz (dalej: Fundusz lub Wnioskodawca) jest zamkniętym funduszem inwestycyjnym posiadającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Fundusz działa na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 157 ze zm., dalej: ustawa o funduszach inwestycyjnych).

Certyfikaty inwestycyjne wyemitowane przez Fundusz zostały w całości objęte przez spółkę utworzoną zgodnie z prawem holenderskim (dalej jako: Spółka Holenderska).

Fundusz jest aktualnie akcjonariuszem T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna (dalej jako: T.). W świetle przepisów przejściowych ustawy z dnia 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym (Dz. U. Nr 1387, dalej jako: Ustawa zmieniająca) do dnia 30 listopada 2014 r. T. pozostanie spółką niebędacą podatnikiem podatku dochodowego.

Utworzenie SCSp

Intencją Wnioskodawcy jest utworzenie wraz z inną spółką zagraniczną spółki typu Société en Commandite Spéciale (dalej jako: SCSp), działającej na podstawie przepisów prawa luksemburskiego. Fundusz obejmie papiery wartościowe inkorporujące prawa do udziału w SCSp, wyemitowane przez SCSp zgodnie z prawem jej właściwym, w zamian za wniesienie stosownego wkładu w postaci całości posiadanych przez niego akcji w T.. W konsekwencji powyższego:

*   SCSp stanie się większościowym wspólnikiem T.,

*   Fundusz stanie się bezpośrednim większościowym udziałowcem SCSp oraz

*   pośrednio, Fundusz stanie się większościowym udziałowcem w T..

Konstrukcja prawna /charakterystyka SCSp

Celem pełniejszego zrozumienia konstrukcji prawnej SCSp, Wnioskodawca poniżej przedstawia główne cechy charakteryzujące ten podmiot.

Na gruncie prawa luksemburskiego SCSp jest podmiotem nieposiadającym osobowości prawnej. Luksemburska ustawa o spółkach handlowych (Loi du 10 août 1915 concernant les sociétés commerciales), w katalogu podmiotów posiadających osobowość prawną, nie wymienia SCSp, co więcej, przepisy prawa luksemburskiego wskazują wprost, iż SCSp nie posiada osobowości prawnej.

Pomimo braku osobowości prawnej prawo luksemburskie przyznaje SCSp pewną autonomię prawną w postaci posiadania własnego majątku, możliwości nabywania praw i zaciągania zobowiązań oraz posiadania zdolności sądowej.

Spółka SCSp powinna posiadać co najmniej dwóch wspólników przy czym, generalnie:

*   odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika jest ograniczona jedynie do wysokości wniesionych wkładów (limited partner), natomiast

*   co najmniej jeden ze wspólników odpowiada za zobowiązania SCSp całym swoim majątkiem, tj. ponosi nieograniczoną odpowiedzialność (general partner).

Co do zasady, osobami odpowiedzialnymi do reprezentowania SCSp są wspólnicy ponoszący nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania tej spółki.

Wkłady do SCSp mogą przyjmować zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną. Jednocześnie, w zależności od przyjętych postanowień umownych, charakter prawa wspólników związanego z uczestnictwem w SCSp może zostać ukształtowany jako papier wartościowy lub jako inne prawo udziałowe.

W analizowanej sytuacji, intencją stron jest, aby prawa udziałowe zostały określone jako papiery wartościowe, a umowa SCSp przewidywała swobodę zbywania posiadanych przez wspólników papierów wartościowych. Tym samym nabycie tak ukształtowanego prawa udziałowego w SCSp poprzez wniesienie wkładu w postaci akcji T., stanowić będzie inwestycję dopuszczalną z punktu widzenia Funduszu.

Na gruncie luksemburskiej ustawy o podatku dochodowym SCSp jest podmiotem transparentnym podatkowo, tj. niepodlegającym opodatkowaniu w zakresie osiąganych dochodów. W szczególności, dochody SCSp nie podlegają opodatkowaniu na poziomie tej spółki, ale na poziomie jej wspólników (proporcjonalnie do posiadanego przez nich udziału). Należy podkreślić, iż transparentność podatkowa SCSp nie jest warunkowa ani opcjonalna.

Niezależnie od powyższego, SCSp może podlegać podatkowi municypalnemu (Municipal Business Tax) w Luksemburgu w przypadku spełnienia następujących przesłanek:

*   SCSp prowadzi aktywną działalność gospodarczą w rozumieniu luksemburskich przepisów podatkowych albo

*   wspólnik SCSp odpowiadający za zobowiązania SCSp bez ograniczeń (tzw. General Partner - GP) posiada ca najmniej 5% udział w zysku.

Podleganie zatem opodatkowaniu podatkiem municypalnym, ma charakter warunkowy jest uzależnione od spełnienia określonych powyżej warunków.

Należy wskazać, że, zgodnie z założeniami SCSp będzie prowadzić działalność w ograniczonym zakresie, tj. polegającą jedynie na posiadaniu udziałów w spółce zależnej. Mając na uwadze powyższe, z perspektywy luksemburskiej, taka działalność SCSp nie będzie uznana za prowadzenie aktywnej działalności gospodarczej. Jednocześnie, wspólnikami w SCSp będą Fundusz (rezydent polski) oraz zagraniczna spółka kapitałowa, przy czym udział spółki zagranicznej pełniącej funkcję General Partnera w SCSp będzie mniejszy niż 1%.W konsekwencji, nie dojdzie do sytuacji, w której podmiot występujący jako General Partner będzie posiadał ponad 5% udziału w SCSp. Mając na uwadze powyższe, SCSp nie będzie podlegała opodatkowaniu również z punktu widzenia podatku municypalnego.

Niezależnie jednak od uregulowań dotyczących podatku municypalnego, należy podkreślić, iż brak przymiotu podatnika podatku dochodowego SCSp na gruncie przepisów prawa luksemburskiego wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie jest przedmiotem wyboru jej wspólników.

Podsumowując powyższe, SCSp będzie charakteryzowała się następującymi cechami:

*   nie będzie posiadała osobowości prawnej;

*   będzie transparentna podatkowo na gruncie prawa luksemburskiego;

*   nabyte przez Fundusz prawa udziałowe w SCSp będą ustanowione jako papiery wartościowe, które mogą być przedmiotem swobodnego obrotu.

Wnioskodawca pragnie także wskazać, iż SCSp nie będzie zarejestrowanym podatnikiem dla celów podatku od towarów i usług / podatku od wartości dodanej w Luksemburgu oraz nie będzie prowadziła aktywnej działalności gospodarczej.

Przekształcenie T.

Docelowo T. zostanie przekształcona w spółkę komandytową lub spółkę jawną (dalej jako: Spółka osobowa) w trybie art. 551 § 1 Kodeksu Spółek Handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm., dalej: KSH). W przyszłości SCSp może zatem uzyskiwać przychody z udziału w Spółce osobowej.

Do momentu przekształcenia T. w Spółkę osobową, w świetle przepisów Ustawy zmieniającej, nie stanie się ona podatnikiem podatku dochodowego.

Funkcjonowanie struktury docelowej

W wyniku opisanych wyżej zdarzeń:

1.  Fundusz może uzyskiwać przychody z udziału w SCSp, w związku z jej udziałem w Spółce osobowej,
2.  posiadacze certyfikatów inwestycyjnych mogą otrzymywać wypłaty z Funduszu na skutek:

(i) wykupienia przez Fundusz certyfikatów zgodnie z art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych na podstawie odpowiednich postanowień statutu Funduszu,

(ii) wypłat przez Fundusz dochodu na podstawie brzmienia statutu Funduszu w związku z art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o funduszach inwestycyjnych,

(iii) wypłaty przychodu ze zbycia lokat funduszu zgodnie z art. 198 ustawy o funduszach inwestycyjnych na podstawie odpowiednich postanowień statutu Funduszu,

(iv) umorzenia certyfikatów w związku z likwidacją Funduszu, zgodnie z art. 249 ustawy o funduszach inwestycyjnych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym transakcja wniesienia wkładu do SCSp w postaci całości posiadanych przez Fundusz akcji w T. w zamian za wyemitowane przez SCSp papiery wartościowe inkorporujące prawa wspólnika w luksemburskiej spółce osobowej, nie stanowi czynności cywilnoprawnej podlegającej opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej: PCC)?
2.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym luksemburska spółka osobowa SCSp, która nie jest traktowana jak osoba prawna i nie podlega opodatkowaniu od całości swoich dochodów na podstawie przepisów prawa właściwego, nie będzie podatnikiem dla celów podatku dochodowego w Polsce i w związku z tym jej ewentualne dochody z tytułu udziału w polskiej spółce osobowej będą, co do zasady, podlegały opodatkowaniu na poziomie Funduszu?
3.  Czy prawidłowe jest stanowisko Funduszu, zgodnie z którym wszystkie przychody Funduszu, niezależnie od ich charakteru podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych, a w szczególności takiemu zwolnieniu podlegają (i) przychody luksemburskiej spółki osobowej SCSp, niepodlegającej opodatkowaniu od całości swoich dochodów zgodnie z właściwym prawem państwa siedziby lub zarządu, której akcjonariuszem będzie Fundusz, uzyskane w związku z jej udziałem w T. oraz (ii) dochody (przychody) osiągnięte przez Fundusz w przypadku przekształcenia T. w Spółkę osobową (jeśli takie wystąpią), uzyskane przez Fundusz za pośrednictwem niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem dochodowym luksemburskiej spółki osobowej SCSp?
4.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym w świetle ustawy o CIT przychód Spółki Holenderskiej z tytułu wykupienia przez Fundusz certyfikatów inwestycyjnych na podstawie art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych stanowi przychód podlegający opodatkowaniu „na zasadach ogólnych” zgodnie z art. 12 ustawy o CIT i tym samym nie stanowi dochodu (przychodu), o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o CIT?
5.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym przychód z tytułu wykupienia przez Fundusz certyfikatów inwestycyjnych na podstawie art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych stanowi przychód, który nie podlega opodatkowaniu w Polsce na mocy konwencji między Rzeczpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów (dalej: Konwencja)?
6.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym Fundusz nie będzie zobowiązany jako płatnik do pobrania i wpłaty podatku od dochodu osiąganego przez Spółkę Holenderską z tytułu wykupienia przez Fundusz certyfikatów inwestycyjnych na podstawie art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych?
7.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym w świetle ustawy o CIT przychód Spółki Holenderskiej z tytułu wypłacenia przez Fundusz dochodów Funduszu, zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o funduszach inwestycyjnych stanowi przychód podlegający opodatkowaniu „na zasadach ogólnych” zgodnie z art. 12 ustawy o CIT i tym samym nie stanowi dochodu (przychodu), o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o CIT?
8.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym przychód Spółki Holenderskiej z tytułu wypłacenia przez Fundusz dochodów Funduszu, zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o funduszach inwestycyjnych, stanowi przychód, który nie podlega opodatkowaniu w Polsce na mocy Konwencji?
9.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym Fundusz nie będzie zobowiązany jako płatnik do pobrania i wpłaty podatku od dochodu osiąganego przez Spółkę Holenderską z tytułu wypłacenia przez Fundusz dochodów Funduszu, zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o funduszach inwestycyjnych?
10.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym w świetle ustawy o C1T przychód Spółki Holenderskiej z tytułu wypłacenia przez Fundusz przychodów ze zbycia lokat Funduszu zgodnie z art. 198 ustawa o funduszach inwestycyjnych stanowi przychód podlegający opodatkowaniu „na zasadach ogólnych” zgodnie z art. 12 ustawy o CIT i tym samym nie stanowi dochodu (przychodu), o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o CIT?
11.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym przychód Spółki Holenderskiej z tytułu wypłacenia przez Fundusz przychodów ze zbycia lokat Funduszu zgodnie z art. 198 ustawy o funduszach inwestycyjnych stanowi przychód, który nie podlega opodatkowaniu w Polsce na mocy Konwencji?
12.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym Fundusz nie będzie zobowiązany, jako płatnik, do pobrania i wpłaty podatku od dochodu osiąganego przez Spółkę Holenderską z tytułu wypłacenia przez Fundusz przychodów ze zbycia lokat Funduszu zgodnie z art. 198 ustawy o funduszach inwestycyjnych?
13.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym w świetle ustawy o CIT przychód Spółki Holenderskiej z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych poprzez wypłatę środków pieniężnych w związku z likwidacją Funduszu, zgodnie z art. 249 ustawy o funduszach inwestycyjnych stanowi przychód podlegający opodatkowaniu „na zasadach ogólnych” zgodnie z art. 12 ustawy o CIT i tym samym nie stanowi dochodu (przychodu) o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o CIT?
14.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym przychód z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych poprzez wypłatę środków pieniężnych w związku z likwidacją Funduszu, zgodnie z art. 249 ustawy o funduszach inwestycyjnych stanowi przychód, który nie podlega opodatkowaniu w Polsce na mocy Konwencji?
15.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym Fundusz nie będzie zobowiązany jako płatnik do pobrania i wpłaty podatku od przychodu Spółki Holenderskiej z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych poprzez wypłatę środków pieniężnych w związku z likwidacją Funduszu, zgodnie z art. 249 ustawy o funduszach inwestycyjnych?
16.  Czy prawidłowe jest stanowisko Funduszu, zgodnie z którym wykupienie certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz na podstawie art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych nie będzie stanowić czynności cywilnoprawnej podlegającej opodatkowaniu PCC?
17.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym wniesienie wkładu do SCSp w postaci całości posiadanych przez Fundusz akcji w T. do luksemburskiej spółki osobowej SCSp w zamian za wyemitowane przez SCSp papiery wartościowe inkorporujące prawa wspólnika w luksemburskiej spółce osobowej stanowi czynność zwolnioną z opodatkowania na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług?

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy pytania nr 16 w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, wykupienie certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz na podstawie art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych nie będzie stanowić czynności cywilnoprawnej podlegającej opodatkowaniu PCC.

Zgodnie z:

a) art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, opodatkowaniu PCC podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

*   umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

*   umowy dożywocia,

*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,

*   ustanowienie hipoteki,

*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

*   umowy depozytu nieprawidłowego,

*   umowy spółki;

*   oraz zmiany powyższych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania PCC i orzeczenia sądów oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne jak czynności cywilnoprawne wymienione powyżej;

b) art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

*   opodatkowana podatkiem od towarów i usług,

*   zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży zamiany których przedmiotemjest nieruchomość lub jej część albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,

*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych;

c) art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT zwalnia się od tego podatku między innymi usługi zarządzania;

*   funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych,

*   portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. powyżej, lub ich części.

Zgodnie z literalną, logiczną i powszechnie akceptowaną interpretacją ustawy o PCC, katalog czynności podlegających opodatkowaniu PCC jest katalogiem zamkniętym, a w rezultacie dokonanie czynności niewymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC nie wiąże się z powstaniem obowiązku podatkowego w zakresie PCC.

Wykup certyfikatów inwestycyjnych nie został wymieniony na powyższej liście czynności podlegających opodatkowaniu PCC.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy o PCC odnosi się wyłącznie do czynności cywilnoprawnych wyraźnie zdefiniowanych w przepisach prawa cywilnego / handlowego i nie obejmuje swoim zakresem innych czynności cywilnoprawnych, co potwierdza doktryna wskazując, m.in. że „nie definiując czynności prawnych objętych opodatkowaniem, w całości odwołuje się do znaczenia nadanego im w przepisach prawa cywilnego (kodeksu cywilnego, kodeksu spółek handlowych oraz innych ustaw)” (M. Goettel, A. Goettel; Podatek od czynności cywilnoprawnych 2007; Oficyna, 2007).

Kwestię charakteru prawnego i zasad wykupu certyfikatów inwestycyjnych reguluje ustawa o funduszach inwestycyjnych. W szczególności:

1.  Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 138 ustawy o funduszach inwestycyjnych Fundusz nie może nabywać certyfikatów inwestycyjnych, które wyemitował, z wyjątkiem wykupu certyfikatów inwestycyjnych, w przypadku określonym w art. 139.
2.  W świetle art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych Fundusz może wykupywać certyfikaty inwestycyjne, które wyemitował, jeżeli statut funduszu tak stanowi (statut funduszu powinien określać m.in. przesłanki, tryb i warunki wykupywania certyfikatów oraz czy wykup certyfikatów następuje na żądanie uczestnika czy też niezależnie od zgłoszenia takiego żądania).
3.  Z chwilą wykupienia przez Fundusz certyfikaty inwestycyjne są umarzane z mocy prawa.
4.  Cena wykupu certyfikatu inwestycyjnego jest równa wartości aktywów netto funduszu, przypadającej na certyfikat inwestycyjny, według wyceny aktywów z dnia wykupu.

Specyficzna konstrukcja prawna czynności wykupu przez Fundusz wyemitowanych przez niego certyfikatów inwestycyjnych i w konsekwencji potrzeba odrębnego, szczegółowego uregulowania takiej operacji wynika z jej odmiennej funkcji ekonomicznej w porównaniu do umowy sprzedaży lub zamiany. Celem wykupu certyfikatów inwestycyjnych, w przeciwieństwie do umowy sprzedaży, czy zamiany, nie jest przeniesienie określonego prawa majątkowego, ale (całkowite lub częściowe) wycofanie się uczestnika funduszu z inwestycji, poprzez wycofanie uprzednio wniesionych aktywów, które były lokowane przez fundusz inwestycyjny. Wartość tych aktywów jest korygowana o zysk (stratę) wynikający z działalności inwestycyjnej funduszu.

Konsekwencją specyficznego celu dokonania wykupu certyfikatów przez fundusz inwestycyjny jest brak, charakterystycznego dla umowy sprzedaży (zamiany), wzajemnego charakteru transakcji, tj. ekwiwalentności świadczeń obu stron. Mając na uwadze, że z chwilą wykupienia certyfikatów inwestycyjnych przez fundusz inwestycyjny certyfikaty są umarzane z mocy prawa, w przypadku wykupu certyfikatów nie można mówić o ekwiwalentności świadczeń typowej dla umowy sprzedaży (zamiany), bowiem w wyniku tej transakcji fundusz inwestycyjny nie uzyskuje żadnego przysporzenia w postaci otrzymywanych rzeczy (praw).

Należy również podkreślić, iż przekazywana uczestnikowi funduszu inwestycyjnego „cena wykupu certyfikatu inwestycyjnego” nie stanowi ceny w rozumieniu art. 535 kodeksu cywilnego, stanowiącej niezbędny przedmiotowo element umowy sprzedaży, tj. ekwiwalent rzeczy (praw) nabywanych w drodze umowy sprzedaży. Jak wskazano bowiem powyżej, cena wykupu certyfikatu inwestycyjnego odzwierciedla udział uczestnika w wartości aktywów netto funduszu, który podlega zwrotowi w ramach transakcji wykupu.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że czynność wykupu certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz nie może być utożsamiana z żadną z czynności określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, w szczególności z umową sprzedaży lub zamiany.

Dodatkowo należy wskazać, że jeżeli nawet wykupienie certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz na podstawie art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych mogłoby być uznane za jedną z czynności zawartych w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, co zdaniem Funduszu jest nieprawidłowe, to będzie ona podlegała zwolnieniu z VAT i w konsekwencji wyłączeniu z opodatkowania PCC na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC.

Fakt, że w odniesieniu do analizowanej czynności Fundusz, zarządzający aktywami poprzez wykupienie certyfikatów inwestycyjnych i będzie zwolniony z VAT wynika wprost z powyżej wskazanych regulacjach art. 43 ustawy o VAT.

W rezultacie, jak wynika z art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC, w przypadku, gdy jedna ze stron czynności cywilnoprawnej jest zwolniona z tytułu jej dokonania z VAT, czynność nie podlega PCC. Jednocześnie należy podkreślić, że w analizowanej sytuacji nie znajdzie zastosowania ograniczenie wyłączenia z opodatkowania PCC dotyczące umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych. Jak bowiem wykazano powyżej, przedmiotowa transakcja nie może być utożsamiana z umową sprzedaży.

W konsekwencji, zdaniem Funduszu, nie ulega wątpliwości, że wykupienie certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz na podstawie art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych nie będzie stanowić czynności cywilnoprawnej podlegającej opodatkowaniu PCC.

Powyższe stanowisko Funduszu znajduje całkowite potwierdzenie w świetle istniejącej praktyki organów podatkowych, w szczególności:

*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 lipca 2013 r. (sygn. IPPB2/436-285/13-4/AF), zgodnie z którą: „wykup certyfikatów inwestycyjnych przez fundusz w celu ich umorzenia, jako szczególny rodzaj umowy niewymienionej w katalogu art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych”;

*   w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 23 maja 2012 roku (sygn. IPPB2/436-173/12-3/MZ), w której organ podatkowy stwierdził, że „wykup certyfikatów inwestycyjnych przez fundusz skutkujący ich umorzeniem, jako szczególny rodzaj umowy niewymienionej w katalogu art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlega takiemu podatkowi”.

Analogiczne stanowisko zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacjach z dnia 22 stycznia 2010 roku, (sygn. IPPB2/436-453/09-2/MZ) oraz z dnia 30 listopada 2009 roku, (sygn. IPPB2/436-323/09-4/AF).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.) fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

Wyemitowane zgodnie z postanowieniami powyższej ustawy certyfikaty nie mogą być jednak przedmiotem swobodnego obrotu między ich posiadaczami a emitującym je funduszem inwestycyjnym zamkniętym. Zakaz taki ustanawia wprost art. 138 ww. ustawy, który stanowi, że Fundusz nie może nabywać certyfikatów inwestycyjnych, które wyemitował z wyjątkiem wykupu certyfikatów inwestycyjnych w przypadku określonym w art. 139.

Stosownie do powołanego art. 139 ww. ustawy Fundusz może wykupywać certyfikaty inwestycyjne, które wyemitował, jeżeli statut funduszu tak stanowi. Cena wykupu certyfikatu inwestycyjnego jest równa wartości aktywów netto funduszu, przypadającej na certyfikat inwestycyjny, według wyceny aktywów z dnia wykupu. Przy wykupywaniu certyfikatów inwestycyjnych mogą być pobierane opłaty manipulacyjne, jeżeli statut funduszu tak stanowi i określa maksymalną wysokość i sposób pobierania tych opłat. Z chwilą wykupienia przez Fundusz certyfikaty inwestycyjne są umarzane z mocy prawa.

Z powyższego wynika, że o ile wykup certyfikatów inwestycyjnych jest dopuszczalny, to z mocy prawa zawsze wiąże się z ich unicestwieniem poprzez umorzenie z chwilą wykupu. Operacji wykupu certyfikatów inwestycyjnych towarzyszy zapłata ich posiadaczowi ceny wykupu. Czynności tej nie można jednak zakwalifikować jako umowy sprzedaży.

W myśl przepisu art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.

Czynność określona w art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych nie może być utożsamiana ze zbyciem w drodze sprzedaży. Czynności tej ustawodawca nadał bowiem odrębny charakter kwalifikując ją w tejże ustawie jako wykup certyfikatów i nadając jej szczególne walory związane ze skutkiem do jakiego prowadzi.

Nadmienić należy, że elementem przedmiotowo istotnym umowy sprzedaży jest również cena. Zapłata ceny jest podstawowym obowiązkiem kupującego. Cena jest ekwiwalentem rzeczy lub praw, nabytych w drodze umowy sprzedaży. Zawiera ona w sobie trzy elementy: wartość rzeczy, zysk sprzedawcy oraz koszty po jego stronie.

W przypadku określonego w art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych wykupu certyfikatów inwestycyjnych w celu ich umorzenia występuje wprawdzie cena ale cena wykupu. Użycie w art. 139 ust. 4 ww. ustawy terminu „cena wykupu” świadczy, iż na gruncie tego przepisu nie chodzi o sprzedaż w rozumieniu art. 535 Kodeksu cywilnego.

Pojęcie „ceny” zawarte w art. 535 Kodeksu cywilnego i pojęcie „ceny wykupu” określone w art. 139 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych nie są pojęciami tożsamymi, dlatego czynność wykupu certyfikatów inwestycyjnych przez wnioskodawcę celem ich umorzenia, regulowana przepisami art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych nie jest umową sprzedaży, o której mowa w art. 535 Kodeksu cywilnego.

Instytucja umorzenia certyfikatów w drodze wykupu przez fundusz jest związana ze stosunkiem uczestnictwa w funduszu i musi wynikać ze statutu funduszu. Zgodnie z art. 249 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych likwidacja funduszu inwestycyjnego polega na zbyciu jego aktywów, ściągnięciu należności funduszu, zaspokojeniu wierzycieli funduszu i umorzeniu jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych przez wypłatę uzyskanych środków pieniężnych uczestnikom funduszu, proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest zamkniętym funduszem inwestycyjnym posiadającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Fundusz działa na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 157 ze zm., dalej: ustawa o funduszach inwestycyjnych). Certyfikaty inwestycyjne wyemitowane przez Fundusz zostały w całości objęte przez spółkę utworzoną zgodnie z prawem holenderskim (dalej jako: Spółka Holenderska). Fundusz jest aktualnie akcjonariuszem T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna (dalej jako: T.). W świetle przepisów przejściowych ustawy z dnia 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym (Dz. U. Nr 1387, dalej jako: Ustawa zmieniająca) do dnia 30 listopada 2014 r. T. pozostanie spółką niebędacą podatnikiem podatku dochodowego. Intencją Wnioskodawcy jest utworzenie wraz z inną spółką zagraniczną spółki typu Société en Commandite Spéciale (dalej jako: SCSp), działającej na podstawie przepisów prawa luksemburskiego. Fundusz obejmie papiery wartościowe inkorporujące prawa do udziału w SCSp, wyemitowane przez SCSp zgodnie z prawem jej właściwym, w zamian za wniesienie stosownego wkładu w postaci całości posiadanych przez niego akcji w T.. W konsekwencji powyższego; SCSp stanie się większościowym wspólnikiem T., Fundusz stanie się bezpośrednim większościowym udziałowcem SCSp oraz pośrednio, Fundusz stanie się większościowym udziałowcem w T.. Na gruncie prawa luksemburskiego SCSp jest podmiotem nieposiadającym osobowości prawnej. Luksemburska ustawa o spółkach handlowych (Loi du 10 août 1915 concernant les sociétés commerciales), w katalogu podmiotów posiadających osobowość prawną, nie wymienia SCSp, co więcej, przepisy prawa luksemburskiego wskazują wprost, iż SCSp nie posiada osobowości prawnej. Pomimo braku osobowości prawnej prawo luksemburskie przyznaje SCSp pewną autonomię prawną w postaci posiadania własnego majątku, możliwości nabywania praw i zaciągania zobowiązań oraz posiadania zdolności sądowej. Spółka SCSp powinna posiadać co najmniej dwóch wspólników przy czym, generalnie: odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika jest ograniczona jedynie do wysokości wniesionych wkładów (limited partner), natomiast co najmniej jeden ze wspólników odpowiada za zobowiązania SCSp całym swoim majątkiem, tj. ponosi nieograniczoną odpowiedzialność (general partner). Co do zasady, osobami odpowiedzialnymi do reprezentowania SCSp są wspólnicy ponoszący nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania tej spółki. Wkłady do SCSp mogą przyjmować zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną. Jednocześnie, w zależności od przyjętych postanowień umownych, charakter prawa wspólników związanego z uczestnictwem w SCSp może zostać ukształtowany jako papier wartościowy lub jako inne prawo udziałowe. W analizowanej sytuacji, intencją stron jest, aby prawa udziałowe zostały określone jako papiery wartościowe, a umowa SCSp przewidywała swobodę zbywania posiadanych przez wspólników papierów wartościowych. Tym samym nabycie tak ukształtowanego prawa udziałowego w SCSp poprzez wniesienie wkładu w postaci akcji T., stanowić będzie inwestycję dopuszczalną z punktu widzenia Funduszu. Na gruncie luksemburskiej ustawy o podatku dochodowym SCSp jest podmiotem transparentnym podatkowo, tj. niepodlegającym opodatkowaniu w zakresie osiąganych dochodów. W szczególności, dochody SCSp nie podlegają opodatkowaniu na poziomie tej spółki, ale na poziomie jej wspólników (proporcjonalnie do posiadanego przez nich udziału). Należy podkreślić, iż transparentność podatkowa SCSp nie jest warunkowa ani opcjonalna. Niezależnie od powyższego, SCSp może podlegać podatkowi municypalnemu (Municipal Business Tax) w Luksemburgu w przypadku spełnienia następujących przesłanek: SCSp prowadzi aktywną działalność gospodarczą w rozumieniu luksemburskich przepisów podatkowych albo wspólnik SCSp odpowiadający za zobowiązania SCSp bez ograniczeń (tzw. General Partner - GP) posiada ca najmniej 5% udział w zysku. Podleganie zatem opodatkowaniu podatkiem municypalnym, ma charakter warunkowy jest uzależnione od spełnienia określonych powyżej warunków. Należy wskazać, że, zgodnie z założeniami SCSp będzie prowadzić działalność w ograniczonym zakresie, tj. polegającą jedynie na posiadaniu udziałów w spółce zależnej. Mając na uwadze powyższe, z perspektywy luksemburskiej, taka działalność SCSp nie będzie uznana za prowadzenie aktywnej działalności gospodarczej. Jednocześnie, wspólnikami w SCSp będą Fundusz (rezydent polski) oraz zagraniczna spółka kapitałowa, przy czym udział spółki zagranicznej pełniącej funkcję General Partnera w SCSp będzie mniejszy niż 1%.W konsekwencji, nie dojdzie do sytuacji, w której podmiot występujący jako General Partner będzie posiadał ponad 5% udziału w SCSp, Mając na uwadze powyższe, SCSp nie będzie podlegała opodatkowaniu również z punktu widzenia podatku municypalnego. Niezależnie jednak od uregulowań dotyczących podatku municypalnego, należy podkreślić, iż brak przymiotu podatnika podatku dochodowego SCSp na gruncie przepisów prawa luksemburskiego wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie jest przedmiotem wyboru jej wspólników. Podsumowując powyższe, SCSp będzie charakteryzowała się następującymi cechami: nie będzie posiadała osobowości prawnej; będzie transparentna podatkowo na gruncie prawa luksemburskiego; nabyte przez Fundusz prawa udziałowe w SCSp będą ustanowione jako papiery wartościowe, które mogą być przedmiotem swobodnego obrotu. Wnioskodawca pragnie także wskazać, iż SCSp nie będzie zarejestrowanym podatnikiem dla celów podatku od towarów i usług / podatku od wartości dodanej w Luksemburgu oraz nie będzie prowadziła aktywnej działalności gospodarczej. Docelowo T. zostanie przekształcona w spółkę komandytową lub spółkę jawną (dalej jako: Spółka osobowa) w trybie art. 551 § 1 Kodeksu Spółek Handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm., dalej: KSH). W przyszłości SCSp może zatem uzyskiwać przychody z udziału w Spółce osobowej. Do momentu przekształcenia T. w Spółkę osobową, w świetle przepisów Ustawy zmieniającej, nie stanie się ona podatnikiem podatku dochodowego. W wyniku opisanych wyżej zdarzeń: Fundusz może uzyskiwać przychody z udziału w SCSp, w związku z jej udziałem w Spółce osobowej, posiadacze certyfikatów inwestycyjnych mogą otrzymywać wypłaty z Funduszu na skutek: wykupienia przez Fundusz certyfikatów zgodnie z art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych na podstawie odpowiednich postanowień statutu Funduszu, wypłat przez Fundusz dochodu na podstawie brzmienia statutu Funduszu w związku z art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o funduszach inwestycyjnych, wypłaty przychodu ze zbycia lokat funduszu zgodnie z art. 198 ustawy o funduszach inwestycyjnych na podstawie odpowiednich postanowień statutu Funduszu, umorzenia certyfikatów w związku z likwidacją Funduszu, zgodnie z art. 249 ustawy o funduszach inwestycyjnych.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wykup certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz na podstawie art. 139 ustawy o funduszach inwestycyjnych, jako szczególny rodzaj umowy niewymienionej w katalogu art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W związku z powyższym bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie wniosku pod kątem zastosowania art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych organu podatkowego należy stwierdzić, że interpretacje te zostały wydane w indywidualnej sprawie i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.