Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-182/14/MZa
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-05-19
Teza: zbycie udziału w lokalu mieszkalnym poprzez zniesienie współwłasności w zamian za zwolnienie z długu po upływie 5-letniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: dług-zwolnienie z długu; nieruchomości; przychód-źródła przychodu; sprzedaż; udział; zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 21 stycznia 2014 r. (data otrzymania 18 lutego 2014 r.), uzupełnionym 10 kwietnia 2014 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności lokalu mieszkalnego w zamian za zwolnienie z długu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 lutego 2014 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności lokalu mieszkalnego w zamian za zwolnienie z długu.

W związku z brakami formalnymi stwierdzonymi we wniosku, pismem z 31 marca 2014 r. Znak: IBPBII/2/415-182/14/MZa wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano 10 kwietnia 2014 r.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W 2008 r. Wnioskodawca wraz z obcą mu prawie osobą (3 grupa) zakupił mieszkanie na rynku pierwotnym (oboje są właścicielami w ½ udziału). Mieszkanie zostało opłacone z zaciągniętego na niego kredytu hipotecznego w walucie CHF (oboje są kredytobiorcami). W chwili zakupu mieszkanie to kosztowało 280.000 zł i cena ta nie uległa zmianie. Zmieniła się jednak wartość kredytu z uwagi na różnice kursowe od 2008 r. Pożycie pomiędzy Wnioskodawcą a drugim współkredytobiercą na tyle ustało, że nie ma możliwości odwrotu.

Wnioskodawca wraz z drugim współwłaścicielem chcą znieść współwłasność. W związku z tym postanowili przepisać zarówno kredyt jak i mieszkanie na drugiego współwłaściciela. Wnioskodawca otrzymał informację w banku, że w przypadku zniesienia współwłasności bank zwolni go z kredytu hipotecznego, ale wystawi PIT-8C, gdyż „wzbogaci” się o kwotę kredytu umorzonego. Początkowo Wnioskodawca otrzymał informację, że PIT-8C zostanie wystawiony od połowy kwoty kredytu, która przysługuje mu do spłaty, a następnie, że PIT-8C zostanie wystawiony od całej kwoty kredytu. Wnioskodawca otrzymał również informację, że nie będzie musiał zapłacić podatku, bo owszem wzbogacił się o wartość kredytu, ale utracił tytuł prawny do mieszkania. Wnioskodawca zaznaczył, że wartość kredytu, z którego będzie zwolniony jest większa od wartości mieszkania i jest to kwota 133.385 CHF. Dodatkowo wartość zbywanego udziału w lokalu mieszkalnym będzie równa wartości za jaką Wnioskodawca go zakupił.

Wnioskodawca dodał, że zniesienie współwłasności i przeniesienie udziału w lokalu mieszkalnym na drugiego współwłaściciela jeszcze nie nastąpiło.

W związku z powyższym zdarzeniem zadano następujące pytania:

1.  Czy Wnioskodawca będzie zobowiązany do uiszczenia podatku dochodowego w przypadku odstąpienia od kredytu hipotecznego przy jednoczesnym zniesieniu współwłasności?
2.  Co w przypadku jeśli wartość nieruchomości byłaby równa wartości kredytu?
3.  Czy Wnioskodawca będzie zobowiązany do uiszczenia podatku dochodowego w przypadku odstąpienia od kredytu hipotecznego przy jednoczesnym zniesieniu współwłasności jeśli wartość umorzonego długu jest większa od wartości mieszkania?
4.  Jakie stanowisko może obrać Izba Skarbowa, kiedy dochody Wnioskodawcy nie są na tyle wysokie by uiścić taki podatek jeśli by taki wystąpił?

Zdaniem Wnioskodawcy, odstąpienie od kredytu przy jednoczesnym zniesieniu współwłasności nie powoduje wzbogacenia. Stan majątkowy nie uległ zmianie. Wnioskodawca zbywa kredyt ale też i mieszkanie. Wnioskodawca uważa więc, że taką sytuację należy interpretować jako odpłatne zbycie nieruchomości – zbycie udziału w nieruchomości w zamian za zwolnienie z kredytu. W tej sytuacji, mimo że nie upłynęło 5 lat od nabycia nieruchomości nie wystąpi podatek dochodowy, gdyż wartość zbywanego majątku odpowiada wartości majątku nabywanego. Ponadto wartość długu jest wyższa od wartości nieruchomości. Drugi kredytobiorca, na którego zostanie przeniesiona cała nieruchomość i cały kredyt będzie go spłacał bankowi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) źródłem przychodu jest – z zastrzeżeniem ust. 2 -odpłatne zbycie m. in.:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości (w tym lokalu mieszkalnego),
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Zauważyć należy, że każda czynność prawna, której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli zostanie dokonana w określonym czasie, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.

Przy czym pod pojęciem „odpłatne zbycie” należy rozumieć nie tylko sprzedaż czy zamianę, ale każdą czynność prawną, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości, jej części lub udziału w niej za odpłatnością, a więc co do zasady również odpłatne zniesienie współwłasności.

Jak wskazano we wniosku, Wnioskodawca wraz z drugim współwłaścicielem nabył w 2008 r. za wspólnie zaciągnięty kredyt hipoteczny, udziały w wysokości ½ każdy w lokalu mieszkalnym. Obecnie współwłaściciele chcą znieść współwłasność. Wnioskodawca planuje przepisać zarówno kredyt jak i przysługujący mu udział ½ w lokalu mieszkalnym na rzecz drugiego współwłaściciela w zamian za przejęcie przez niego długu Wnioskodawcy polegającego na solidarnej spłacie zaciągniętego wcześniej kredytu. Wartość kredytu, z którego Wnioskodawca będzie zwolniony jest większa od wartości mieszkania. Dodatkowo wartość zbywanego udziału w lokalu mieszkalnym będzie równa wartości za jaką Wnioskodawca go zakupił.

W celu udzielenia odpowiedzi na pytanie Wnioskodawcy kwestią niezbędną jest ustalenie czy po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, związany z przeniesieniem udziału na drugiego współwłaściciela w zamian za przejęcie długu Wnioskodawcy względem banku.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych ani inne akty prawne nie zawierają definicji „odpłatnego zbycia” rzeczy lub praw. W celu ustalenia znaczenia tych terminów, należy więc posłużyć się wykładnią językową. Do stwierdzenia powstania przychodu warunkiem koniecznym jest uzyskanie przysporzenia majątkowego. Wskazać należy w tym miejscu na definicję przywołaną w komentarzu do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a wywiedzioną przez Adama Bartosiewicza, który definiuje odpłatne zbycie jako „przeniesienie prawa własności rzeczy lub praw, o których mowa, na inną osobę za wynagrodzeniem. Podstawową formą odpłatnego zbycia będzie sprzedaż oraz zamiana. Zgodnie z zasadą swobody umów, odpłatne zbycie może nastąpić także w innej formie.”, po czym dodaje: „cena odpłatnego zbycia wyrażona w umowie nie musi być wyrażona w pieniądzu (wartościach pieniężnych). Nie jest bowiem wykluczone, że zapłatą za przeniesienie własności rzeczy lub przeniesienie praw będzie inna forma przysporzenia majątkowego”. (A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Podatek dochodowy od osób fizycznych. Komentarz, Lex, 2010, wyd. II). Tym samym wynagrodzenie można określić nie tylko w pieniądzu, ale także poprzez inne określenie jego wartości, np. zwolnienie z długu czy potrącenie wzajemnych wymagalnych wierzytelności.

Potwierdzeniem powyższych spostrzeżeń jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2000 r. sygn. akt SA/Gd 2258/95, w którym wywiedziono, że zapłatę ceny sprzedaży można wyrazić nie tylko w pieniądzu, lecz również poprzez inne określenie jej wartości, w tym m.in. przez zwolnienie z długu, czy też potrącenie wymagalnych wierzytelności. Taki sposób rozliczenia się sprzedającego i kupującego nie pozbawia zawartej umowy tego elementu, jakim jest określenie ceny sprzedaży. Podobnie stwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny z Bydgoszczy w wyroku z 11 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 133/09, który orzekł, że odpłatnością może być także zwolnienie nabywcy z długu.

Osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu) – art. 519 § 1 ustawy Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 121).

Zgodnie z § 2 tego przepisu, przejęcie długu może nastąpić:

1.  przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika; oświadczenie dłużnika może być złożone którejkolwiek ze stron;
2.  przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela; oświadczenie wierzyciela może być złożone którejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna.

Zgodnie z art. 521 § 1 Kodeksu cywilnego – jeżeli skuteczność umowy o przejęcie długu zależy od zgody dłużnika, a dłużnik zgody odmówił, umowę uważa się za nie zawartą. Jeżeli skuteczność umowy o przejęcie długu zależy od zgody wierzyciela, a wierzyciel zgody odmówił, strona, która według umowy miała przejąć dług, jest odpowiedzialna względem dłużnika za to, że wierzyciel nie będzie od niego żądał spełnienia świadczenia (art. 521 § 2 Kodeksu cywilnego).

Podkreślenia wymaga fakt, że charakterystyczną cechą odpłatnego zbycia jest ekwiwalentność świadczeń stron, przy czym świadczenia stron względem siebie nie muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów obiektywnych. Wskazać należy, że odpłatne czynności prawne charakteryzują się tym, że każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową (niekoniecznie w postaci pieniężnej). Cechą umów odpłatnych jest to, że świadczenie jednej strony umowy znajduje swój odpowiednik w świadczeniu drugiej strony. Jest to sytuacja, gdy każda ze stron umowy uzyskuje ekwiwalent (równoważnik) dla świadczenia własnego. Nie dochodzi więc w takim przypadku do sytuacji, gdy tylko jedna ze stron odnosi korzyść z dokonanego świadczenia, a świadczenie zbywcy nie odbywa się kosztem uszczuplenia własnego majątku. Niewątpliwe w przypadku odpłatnego zbycia opisanego w niniejszej sprawie mamy do czynienia z klasycznym przykładem ekwiwalentności świadczeń, bowiem świadczeniu zbywcy odpowiada uiszczenie ceny przez nabywcę (co potwierdza Wnioskodawca w opisanym zdarzeniu wskazując, że wartość zbywanego udziału będzie równa wartości za jaką go zakupił).

Istotą odpłatnego zbycia jest bowiem to, że zbywca dokonując przysporzenia nie czyni tego kosztem własnego majątku, albowiem uzyskuje ekwiwalentne świadczenie, posiadające określony wymiar materialny, przejawiający się w zwolnieniu Wnioskodawcy ze spłacania kolejnych rat kredytu.

W rozpatrywanej zatem sprawie przeniesienie udziału ½ w lokalu mieszkalnym w drodze zniesienia współwłasności na drugiego współwłaściciela w zamian za przejęcie długu, jest więc odpłatnym zbyciem tego udziału, natomiast dla osoby, która w zamian za otrzymany udział z tego długu zwalnia, jest nabyciem tego udziału. W przedstawionej we wniosku sytuacji, zwolnienie z długu spowodowało, że Wnioskodawca w zamian za przeniesienie udziału ½ we współwłasności lokalu mieszkalnego, został zwolniony ze spłaty kredytu hipotecznego.

W tym miejscu należy Wnioskodawcy wyjaśnić, że 5-letni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych minął z końcem 2013 r. Zatem skoro przeniesienie własności tego udziału w lokalu mieszkalnym nabytego w 2008 r. na drugiego współwłaściciela w zamian za przejęcie długu nastąpi po 2013 r., to dla Wnioskodawcy nie będzie to stanowiło źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, bowiem zostanie ono dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału.

Reasumując, skoro przeniesienie udziału ½ w lokalu mieszkalnym, który został nabyty w 2008 r. w zamian za zwolnienie z długu w związku ze zniesieniem współwłasności, nastąpi po 2013 r., to sprzedaż ta nie będzie stanowić dla Wnioskodawcy w ogóle źródła przychodu, z uwagi na fakt, że od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości (udziału w lokalu mieszkalnym) upłynął pięcioletni okres czasu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do uiszczenia podatku dochodowego w przypadku odstąpienia od kredytu hipotecznego przy jednoczesnym zniesieniu współwłasności.

Fakt, że wartość zbywanego majątku odpowiada wartości majątku nabywanego oraz że wartość długu jest wyższa od wartości nieruchomości nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, ponieważ odpłatne zbycie udziału ½ w lokalu mieszkalnym nie stanowi w ogóle źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienie pytania nr 2, 3 i 4 zadane przez Wnioskodawcę są bezprzedmiotowe i wobec tego odstąpiono od udzielenia na nie odpowiedzi.

Stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.