Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB5/4510-810/15-2/RS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-10-26
Teza: Czy jako moment powstania po stronie Wnioskodawcy przychodu w związku z realizacją Kontraktu (kontrakty futures na indeks TGe24) należy identyfikować datę dokonania przez Giełdę S.A. rozliczenia danego Kontraktu i w konsekwencji powstanie po stronie Wnioskodawcy roszczenia o zapłatę świadczenia pieniężnego?
Słowa kluczowe: instrumenty-pochodne instrumenty finansowe; przychód; przychód-moment powstania przychodów; przychód-powstanie przychodu
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 27 sierpnia 2015 r. (data wpływu 1 września 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie momentu powstania przychodu po stronie Wnioskodawcy w związku z realizacją Kontraktu futures na indeks TGe24 – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 września 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie momentu powstania przychodu po stronie Wnioskodawcy w związku z realizacją Kontraktu futures na indeks TGe24.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

S.A. (Wnioskodawca) jest przedsiębiorstwem prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie krajowego hurtowego obrotu energią elektryczną, sprzedaży energii elektrycznej do odbiorców końcowych oraz działalność związaną z wytwarzaniem energii elektrycznej w źródłach odnawialnych.

Wnioskodawca planuje rozpoczęcie działalności w zakresie handlu instrumentami finansowymi opartymi o ceny energii elektrycznej (kontrakty futures na indeks TGe24) (Kontrakt), na Rynku Instrumentów Finansowych, który zostanie uruchomiony przez Giełdę S.A. Poniżej Wnioskodawca przedstawia zwięzłą charakterystykę instrumentu bazowego dla kontraktów futures opublikowaną na stronie internetowej Giełdy S.A.

Podstawowe informacje o indeksie TGe24 - instrumencie bazowym dla kontraktów futures:

Charakterystyka indeksu

Indeks TGe24 jest instrumentem bazowym dla kontraktów futures na energię elektryczną, zawieranych na Giełdzie S.A. Określany jest na podstawie transakcji giełdowych na energię elektryczną, zawartych na produktach godzinowych w systemie kursu jednolitego na I fixingu który odbywa się na Rynku Dnia Następnego, (RDN) prowadzonym przez Giełdę. Określenie kursu jednolitego w ramach I fixingu następuje każdego dnia o godz. 10:30. Obliczona i podana do publicznej wiadomości w dniu obrotu wartość indeksu TGe24 dotyczy dnia, w którym energia zakontraktowana na RDN zostanie dostarczona lub odebrana, którym jest następny dzień kalendarzowy (dzień dostawy). Indeks TGe24 jest obliczany codziennie, także w dni świąteczne.

Zasady obliczania indeksu

Indeks TGe24 określany jest jako średnia arytmetyczna cen transakcji, zawartych podczas I fixingu, odbywającego się na RDN na poszczególnych godzinach z całej doby N-1 dla tej samej daty dostawy.

Procedura wyznaczania kursu fixingu, czyli zasady ustalania kursu i realizacji zleceń w systemie kursu jednolitego, jest prowadzona zgodnie z przepisami Szczegółowych zasad obrotu i rozliczeń dla energii elektrycznej na RDN, które są dostępne na stronie internetowej giełdy (www.tge.pl).

Kontrakty te będą miały charakter "nierzeczywisty" (brak dostawy towarów lub świadczenia usług), a realizacja prawa wynikającego z tego instrumentu pochodnego polegać będzie na dokonaniu przez strony rozliczenia wzajemnych zobowiązań i należności i nabyciu na dzień realizacji transakcji roszczenia o wypłatę środków pieniężnych w wysokości różnicy pomiędzy kursem terminowym oraz kursem bieżącym indeksu.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy jako moment powstania po stronie Wnioskodawcy przychodu w związku z realizacją Kontraktu (kontrakty futures na indeks TGe24) należy identyfikować datę dokonania Giełdę S.A. rozliczenia danego Kontraktu i w konsekwencji powstanie po stronie Wnioskodawcy roszczenia o zapłatę świadczenia pieniężnego?

Zdaniem Wnioskodawcy, jako moment powstania po jego stronie przychodu w związku z realizacją Kontraktu należy identyfikować datę dokonania przez Giełdę S.A. rozliczenia danego Kontraktu i w konsekwencji powstanie po stronie Wnioskodawcy roszczenia o zapłatę świadczenia pieniężnego - podstawą prawną będzie zaś art. 12 ust. 3f ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851, z póz. zm.; dalej: ustawa CIT).

Podniesiono, że stanowisko Wnioskodawcy wynika z okoliczności z których wynika, że Kontrakty te będą miały charakter "nierzeczywisty" (brak dostawy towarów lub świadczenia usług), a realizacja prawa wynikającego z tego Kontraktu polegać będzie na dokonaniu przez strony rozliczenia wzajemnych zobowiązań i należności i nabyciu na dzień realizacji transakcji roszczenia o wypłatę środków pieniężnych w wysokości różnicy pomiędzy kursem terminowym oraz kursem bieżącym indeksu. W związku z powyższym przychód po stronie Wnioskodawcy powstanie w momencie w którym dokonane zostanie rozliczenie finansowe tych praw (ustalenie wyniku finansowego) przez Giełdę S.A. Obowiązywać powinna w tym zakresie zasada memoriałowa, co oznacza, że rozstrzygający jest moment powstania po stronie uczestnika obrotu roszczenia o zapłatę a nie data faktycznego otrzymania należności. W konsekwencji oznacza to, że moment uzyskania przychodu należy identyfikować zgodnie z art. 12 ust. 3f Ustawy CIT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie momentu powstania przychodu po stronie Wnioskodawcy w związku z realizacją Kontraktu futures na indeks TGe24 – jest prawidłowe.

Zgodnie z art . 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 851, z późn. zm.), przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art . 13 i 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.

W myśl postanowień art. 12 ust. 3 ww. ustawy, za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Zatem przychodem są wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, których rzeczywiste otrzymanie, a w niektórych przypadkach już sam fakt, że są należne, powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Co do zasady, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa.

Zasady podatkowego rozpoznawania momentu uzyskania przychodów, określonych w art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, uregulowane zostały w art. 12 ust. 3a-3i.

W tym miejscu wskazać należy, że ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r. poz. 1328 ze zm., dalej: „ustawa zmieniająca”), dokonano szeregu zmian przepisów m.in. ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Skutkiem uchwalenia powyższych zmian było m.in. wprowadzenie definicji instrumentu pochodnego (art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej), określenie momentu powstania przychodu z tytułu z tytułu realizacji praw wynikających z instrumentów pochodnych (art. 1 pkt 8 lit. e ustawy zmieniającej) oraz uchylenie art. 16 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 1 pkt 13 lit. b ustawy zmieniającej).

W myśl art. 4a pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych, oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, z wyłączeniem tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania oraz instrumentów rynku pieniężnego.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2014 r., poz. 94, z późn. zm.), instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi:

1.  tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,
2.  instrumenty rynku pieniężnego,
3.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne,
4.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
5.  opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,
6.  niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
7.  instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
8.  kontrakty na różnicę,
9.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

Zgodnie z art. 12 ust. 3f ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw.

Z przedstawionego we wniosku opis zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca planuje rozpoczęcie działalności w zakresie handlu instrumentami finansowymi opartymi o ceny energii elektrycznej (kontrakty futures na indeks TGe24) na Rynku Instrumentów Finansowych, który zostanie uruchomiony przez Giełdę S.A. Indeks TGe24 jest instrumentem bazowym dla kontraktów futures na energię elektryczną i określany jest na podstawie transakcji giełdowych na energię elektryczną, zawartych na produktach godzinowych w systemie kursu jednolitego na I fixingu, który odbywa się na Rynku Dnia Następnego prowadzonym przez Giełdę. Określenie kursu jednolitego w ramach I fixingu następuje każdego dnia o godz. 10:30. Kontrakty te będą miały charakter "nierzeczywisty" (brak dostawy towarów lub świadczenia usług), a realizacja prawa wynikającego z tego instrumentu pochodnego polegać będzie na dokonaniu przez strony rozliczenia wzajemnych zobowiązań i należności i nabyciu na dzień realizacji transakcji roszczenia o wypłatę środków pieniężnych w wysokości różnicy pomiędzy kursem terminowym oraz kursem bieżącym indeksu.

Kontrakt terminowy to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia) i po ustalonej w umowie cenie, określonej ilości instrumentu bazowego lub dokonania równoważnego rozliczenia pieniężnego. Dochodzi do niego w drodze rozliczenia różnic między ceną kontraktu a ceną rynkową. Do kontraktów terminowych należą przede wszystkim cztery grupy umów: kontrakty futures i forward, opcje oraz kontrakty wymiany swap.

Warto w tym miejscu wskazać, że w przypadku transakcji terminowych wyróżniamy transakcje:

*   nierzeczywiste, w których nie następuje fizyczna dostawa instrumentu bazowego, natomiast realizacja transakcji jest dokonywana poprzez rozliczenie między stronami różnicy cen, oraz

*   rzeczywiste, w których następuje faktyczne przeniesienie prawa własności ze sprzedającego na kupującego w drodze fizycznego dostarczenia instrumentu bazowego kupującemu przez sprzedającego, w określonym terminie i miejscu w zamian za ekwiwalent pieniężny.

Zatem, zgodnie z cytowanym powyżej art. 12 ust. 3f ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, od 1 stycznia 2015 r. za datę powstania przychodu tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw.

W świetle powyższych przepisów, w przypadku zawieranych przez Wnioskodawcę kontraktów futures na indeks TGe24 na instrumentach pochodnych opartych o ceny energii elektrycznej, przychód dla celów podatku dochodowego od osób prawnych dla transakcji nierzeczywistych powinien być rozpoznany w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, zgodnie z art. 12 ust. 3f cytowanej ustawy, tj. w przedmiotowej sprawie w momencie dokonania przez strony rozliczenia wzajemnych zobowiązań i należności i nabyciu na dzień realizacji transakcji roszczenia o wypłatę środków pieniężnych w wysokości różnicy pomiędzy kursem terminowym oraz kursem bieżącym indeksu.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.