Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.830.2024.1.AS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-27
Teza: Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem i otrzymania „kwoty dodatkowej”.
Słowa kluczowe: dług-zwolnienie z długu; kredyt-kredyt mieszkaniowy; kredyt-spłata kredytu; małżeństwo; przychód-powstanie przychodu; ugody-ugoda sądowa; umowa-umowa o kredyt; wypłata-wypłata pieniężna
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe

    Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
    Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
    11 grudnia 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 7 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, dotyczący skutków
    podatkowych zawarcia ugody z bankiem i otrzymania „kwoty dodatkowej”. Treść wniosku
    wspólnego jest następująca:
    Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
    1) Zainteresowany będący stroną postępowania: A.A;
    2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: B.A, ul. (...).
    Opis stanu faktycznego
    (...) 2007 r. oraz aneksem z (...) 2008 r. pomiędzy B.A i A.A a bankiem (...) Oddział (...) w (...)
    zawarta została umowa kredytu mieszkaniowego (...) nr (...), udzielonego we frankach
    szwajcarskich na kwotę 133.559,29 CHF, tj. 300.000 zł na zakup działki i budowę na niej
    domu jednorodzinnego, położonego w X przy ul. A1 (działka nr 1/1), co stanowi jedną
    inwestycję mieszkaniową.
    Wypłata środków dokonywana była w transzach. Spłatę kredytu określono do dnia (...)
    2032 r. Zabezpieczenie kredytu stanowiła ustanowiona na ww. nieruchomości hipoteka
    zwykła w kwocie 133.559,29 CHF na zabezpieczenie wierzytelności głównej oraz hipoteka
    kaucyjna do wysokości 31.000 CHF na zabezpieczenie wierzytelności ubocznych (księga
    wieczysta KW nr (...), (...). Wydział Ksiąg Wieczystych w (...)), weksel oraz cesja praw do
    odszkodowania na rzecz (...) z polisy ubezpieczeniowej.
    Bank (z uwagi na zmianę w międzyczasie wysokości kursu franka szwajcarskiego) z
    przyznanej ww. kwoty kredytu wypłacił w transzach łączną kwotę 294.686,77 zł
    (zaświadczenie z banku z dnia (...) 2024 r., nr (...)).
    (...) 2023 r. z uwagi na zawarty w umowie niedozwolony charakter postanowień umowy -
    klauzule abuzywne złożony został pozew o unieważnienie umowy kredytowej. Sprawa
    toczyła się przed Sądem Okręgowym w (...), I Wydział Cywilny, pod sygnaturą akt (...).
    W trakcie prowadzonego postępowania, z uwagi na brak terminu rozprawy po prawie
    półtorarocznym okresie oczekiwania, podjęli Państwo negocjacje z bankiem, w czasie
    których ustalono, że kwota pozostałego kredytu zostanie umorzona w całości, a bank
    zwróci część wpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych jako kwotę dodatkową (propozycja
    ugodowa z (...) 2024 r. - aktualizacja warunków ugody do sprawy (...)).
    (...) 2024 roku w sprawie (...) ugoda sądowa została podpisana i zgodnie z jej
    postanowieniem bank:
    - przeliczył zadłużenie we frankach na walutę polską (na dzień (...) 2024 r. wysokość
      zadłużenia wynosiła 47.601,92 CHF, tj. 217.907,31 zł, z czego kapitał to kwota
      217.632,33 zł),
    - umorzył pozostałe zadłużenie w kwocie 217.907,31 zł,
    - wypłacił dodatkową kwotę w wysokości 115.000 zł,
    - oraz 500 zł tytułem poniesionych kosztów sądowych.
    Przez cały okres obsługi kredytu spłacona została kwota 423.246,01 zł (zaświadczenie z
    banku z dnia (...) 2024 r., nr (...)) z czego kwotę kapitału stanowiła kwota 333.268,02 zł i
    odsetek 89.977,99 zł. Bank udzielił kredytu w kwocie 294.686,77 zł.
    W związku z powyższym nadpłata wynikająca z różnicy pomiędzy wpłaconymi do banku
    ratami a udzielonym kredytem wynosi 128.559,24 zł.

    Nie korzystali Państwo wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych
    wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej
    inwestycji mieszkaniowej. W celu zaniechania poboru podatku złożone zostało
    oświadczenie o zaciągnięciu kredytu na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.
    W kredytowanej nieruchomości nadal Państwo zamieszkują, pozostają w związku
    małżeńskim, nie posiadają rozdzielności majątkowej. Kredyt w całości przeznaczono na
    zakup ww. nieruchomości.
    Z informacji banku zawartej w ugodzie wynika, że pierwsza kwota jest na mocy
    stosownego rozporządzenia MF dotyczącego zaniechania poboru podatku dochodowego
    od niektórych przychodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele
    mieszkaniowe zwolniona z podatku, a druga kwota stanowi przychód kredytobiorcy i Bank
    wystawi PIT -11.
    Bank zrealizował postanowienia finansowe ugody (...) 2024 r. PIT-11 jeszcze Państwo nie
    otrzymali.
    Pytania
    1. Czy wypłacona przez bank kwota 115.000 zł wynikająca z tytułu ugody sądowej dot.
      kredytu frankowego zaciągniętego na realizację inwestycji mieszkaniowej stanowi
      przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
    2. Czy w świetle opisanego stanu faktycznego są Państwo zobowiązani zapłacić podatek
      dochodowy od ww. kwoty?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Państwa zdaniem, wypłacona przez bank kwota 115.000 zł nie stanowi Państwa dochodu,
    nie przysporzyła majątku, ma jedynie charakter zwrotny, co było jednym z warunków
    podpisania ugody i zgodnie ze stosownymi przepisami oraz rozporządzeniem MF
    dotyczącym zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych przychodów
    związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe nie stanowi
    dochodu. W związku z powyższym nie powinni Państwo płacić podatku od osób fizycznych
    w związku z otrzymanymi środkami pieniężnymi.
    Na mocy ww. umowy kredytowej bank wypłacił łącznie 294.686,77 zł. Przez cały okres
    obsługi kredytu wpłacona została przez Państwa kwota rat w wysokości 423.246,01 zł, z
    czego kapitał stanowiła kwota 333.268,02 zł i odsetki 89.977,99 zł. Łącznie nadpłata
    wynikająca z różnicy pomiędzy wpłaconymi do banku ratami a udzielonym kredytem
    wynosi 128.559,24 zł (co znacznie przekracza wypłacone przez bank środki w wyniku
    ugody).
    Biorąc powyższe pod uwagę zwrócona dodatkowa kwota w wysokości 115.000 zł i
    udzielonego kredytu jest niższa od uiszczonych rat w okresie obsługi kredytu i w Państwa
    ocenie stanowi jedynie zwrot części uiszczonych rat uprzednio już opodatkowanych
    podatkiem dochodowym z tytułu otrzymywanego wynagrodzenia.
    Bank w umowie nie przywołuje żadnych przepisów, na podstawie których możliwe było
    zawarcie ugody, a jedynie wskazał, że zamiarem Banku i Kredytobiorcy jest polubowne
    zakończenie sporu i uchylenie stanu niepewności w zakresie klauzul abuzywnych poprzez
    przyjęte w ugodzie rozwiązania. Ponadto sam zwrócił uwagę kredytobiorcy na
    korzystniejsze rozwiązanie finansowe dla kredytobiorcy w przypadku unieważnienia
    umowy przez sądem. Cyt. „Kredytobiorca mając pełną świadomość i rozumiejąc skutki
    dokonywanej czynności prawnej (w tym w szczególności finansowe), dobrowolnie godzi
    się odstąpić od dochodzenia od Banku roszczeń objętych Sporem. Kredytobiorca
    oświadcza, iż jest świadomy, że przed sądami polskimi toczą się postępowania, z
    powództw kredytobiorców przeciwko bankom, w ramach których podnoszone są przez
    kredytobiorców zarzuty istnienia w umowach kredytów denominowanych lub
    indeksowanych do waluty CHF klauzul abuzywnych lub zarzuty nieważności tych umów

    tożsame lub podobne do zarzutów podnoszonych przez Kredytobiorcę w ramach
    przedmiotowego Sporu i dochodzone są roszczenia kredytobiorców o zapłatę należności
    odpowiadającej wysokości uiszczonych w wykonaniu umów kredytów rat kapitałowo-
    odsetkowych i ewentualnie innych opłat oraz że w ostatnich latach zdecydowaną
    przewagę uzyskała linia orzecznicza, w ramach której najczęściej zapadającym
    rozstrzygnięciem jest stwierdzenie nieważność całej umowy kredytu oraz zasądzenia na
    rzecz kredytobiorcy roszczeń dochodzonych z tego tytułu”. Dlatego uważają Państwo, że
    Bank rozliczając się z Wami dobrowolnie bez procesu sądowego zdecydował się umorzyć
    pozostałe zadłużenie i dokonać zwrotu środków pieniężnych świadomy, że unieważnienie
    umowy spowodowałoby konieczność wypłaty całości uiszczonych rat wraz z odsetkami za
    zwłokę.
    W związku z powyższym, do tej sytuacji należy zastosować takie same zasady jak do kwot
    zasądzonych przez sąd w wyniku unieważnienia ugody i zwracanych kredytobiorcom.
    Ponadto z licznych publikacji, w tym również interpretacji KIS, wynika, że kwoty wynikające
    z rozliczeń związanych z ugodami, jak i w wyniku procesów sądowych nie są traktowane
    jako dochód. Wypłacona kwota nie jest Państwa dodatkowym dochodem, a jedynie
    zwrotem niesłusznie wpłaconych uprzednio rat z otrzymywanego wynagrodzenia za pracę
    już opodatkowanego podatkiem od osób fizycznych. Otrzymana kwota nie stanowi
    dodatkowego wynagrodzenia za podpisaną ugodę. Do banku została wpłacona kwota
    dużo wyższa niż otrzymana w ramach umowy kredytu, a zwrot dodatkowej kwoty łącznie z
    udzielonym kredytem nie przekroczył uiszczonej łącznej kwoty rat kapitałowo-
    odsetkowych.
    W związku z zawarciem ugody otrzymali Państwo jedynie zwrot nienależnie pobranego
    świadczenia, które wcześniej na mocy umowy kredytu zostało przekazane do banku w
    ramach spłaty rat udzielonego kredytu mieszkaniowego. Konieczność płacenia podatku od
    tej kwoty, która została już w przeszłości opodatkowana podatkiem, porównywalna byłaby
    z płaceniem podatku od zwrotu podatku. Poza tym, gdyby ugoda podpisana była dużo
    wcześniej to przy takim samym rozliczeniu kredytu - jego koszcie nie byłoby żadnej
    wypłaty gotówkowej, traktowanej jako dochód lub jej zwrot byłby niewielki. Natomiast w
    naszym przypadku z uwagi na przeciągający się proces sądowy i dłuższy okres negocjacji
    kwota, którą bank zamierzał dodatkowo wypłacić, została w dniu podpisania ugody
    jeszcze podniesiona z uwagi na dokonane w międzyczasie kolejne wpłaty rat.
    Dlatego też podtrzymują Państwo stanowisko w sprawie, że wypłacona przez bank kwota
    115.000 zł w ramach podpisanej ugody sądowej dot. kredytu mieszkaniowego nie stanowi
    dochodu w myśl ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    W świetle art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Jak wynika z powołanego przepisu ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

    · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie
      pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał,
      zainkasował, objął w posiadanie”;
    · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj.
      takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do
      odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do
      swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości
      pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone
      pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
    Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z
    wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 powołanej
    ustawy mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro
    bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego
    otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
    Źródła przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych. Wśród nich ustawodawca wyodrębnił – w punkcie 9 ww. przepisu – „inne
    źródła”.
    Stosownie do treści art. 20 ust. 1 tejże ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
      wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
      przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z
      tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
      indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
      osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
      ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu
      umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
      dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w treści art. 20 ust. 1 ustawy. O
    przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u
    podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2488). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas
      oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a
      kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w
      umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Z informacji przez Państwa przedstawionych wynika, że:
    · (...) 2007 r. oraz aneksem z (...) 2008 r. zawarli Państwo umowę kredytu mieszkaniowego,
    · (...) 2024 r. zawarli Państwo z bankiem ugodę sądową,

    · na podstawie zawartej ugody bank – obok zwolnienia Państwa z długu – wypłacił
      Państwu kwotę dodatkową 115.000 zł.
    Powzięli Państwo wątpliwość, czy wypłacona Państwu kwota dodatkowa podlega
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Odnosząc się do Państwa wątpliwości, skoro kwota dodatkowa, którą otrzymali Państwo
    od banku w wyniku zawartej ugody, mieści się w kwocie wpłacanej podczas spłaty kredytu
    hipotecznego, to jej otrzymanie nie powoduje po Państwa stronie dodatkowego
    przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie są Państwa przychodem w
    rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich
    uzyskanie nie skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze
      zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja
      będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z
      funkcji ochronnej będą mogli Państwo skorzystać, jeśli zastosują się do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
      dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

przez Zainteresowanego, który
    jest stroną postępowania
    Pan A.A (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji
    podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r
    Ordynacji podatkowej.