Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-201/10-3/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-12-17
Teza: Darowizna udziałów w spółce z o.o. od męża.
Słowa kluczowe: darowizna; formularze-formularze podatkowe; udział; zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. u. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. u. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 14 września 2010 r. (data wpływu 17 września 2010 r.), uzupełnionym pismem z dnia 15 grudnia 2010 r. (data wpływu 16 grudnia 2010 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania darowizny jest:

*   **nieprawidłowe** - w części dotyczącej wykazania na formularzu SD-Z2 w pozycji „wielkość udziału nabytego w rzeczy lub w prawie majątkowym” wartości 100%,
*   **prawidłowe** - w pozostałej części.

UZASADNIENIE

W dniu 17 września 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania darowizny.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Mąż Wnioskodawczyni zamierza darować Jej udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Przedmiotem darowizny będą wszystkie posiadane przez niego udziały w spółce. Wartość rynkowa udziałów dla potrzeb umowy darowizny zostanie określona przez rzeczoznawcę. Między małżonkami istnieje ustrój wspólności majątkowej, a udziały w spółce zostały objęte przez męża Wnioskodawczyni w trakcie trwania ustawowej wspólności majątkowej. w Krajowym Rejestrze Sądowym jako właściciel udziałów wpisany jest mąż Zainteresowanej. Udziały zostaną przekazane do majątku odrębnego Wnioskodawczyni.

Umowa darowizny udziałów zostanie zawarta, bądź w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi stosownie do art. 180 k.s.h., bądź w formie aktu notarialnego.

W przypadku, gdy umowa darowizny udziałów zostanie zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, wówczas w terminie 6 miesięcy Zainteresowana dokona zgłoszenia nabytych praw majątkowych na formularzu SD-Z2 w celu skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. w związku z powyższym Zainteresowana ma wątpliwości dotyczące wypełnienia powyższego formularza. w ocenie Wnioskodawczyni:

*   w pozycji „wartość rynkowa” należy wpisać wartość wynikającą z wyceny dokonanej przez biegłego rzeczoznawcę,
*   w pozycji „wielkość udziałów” należy wskazać, że chodzi o 100% udziałów.

Przed przyjęciem darowizny Wnioskodawczyni chciałaby potwierdzić, czy prawidłowo rozpoznała skutki podatkowe związane z przyjęciem darowizny udziałów oraz jej opodatkowaniem w zakresie podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy darowizna udziałów w spółce z o.o. dokonana pomiędzy małżonkami stanowi czynność, która podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn?
2.  Czy darowizna udziałów w spółce z o.o. dokonana pomiędzy małżonkami będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, przy zachowaniu przewidzianych we wskazanym przepisie warunków?
3.  Czy prawidłowe będzie określenie poszczególnych pozycji formularza zgłoszeniowego SD-Z2 w ten sposób, że:

*   w pozycji „wartość rynkowa” Wnioskodawczyni wpisze wartość wynikającą z wyceny dokonanej przez biegłego rzeczoznawcę,
*   w pozycji „wielkość udziałów” Zainteresowana poda, że chodzi o 100% udziałów.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania 1, nieodpłatne przekazanie składnika majątku do majątku odrębnego drugiego z małżonków w ramach umowy darowizny podlega przepisom ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. u. z 2004 r., Nr 142, poz. 1514 ze zm.), dalej u.p.s.d.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania 2, zgodnie z treścią art. 4a ust. 1 u.p.s.d., zwolnione z podatku od spadków i darowizn jest nabycie własności rzeczy i praw majątkowych przez małżonka, jeżeli zgłosi on nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, którym w przypadku nabycia w formie darowizny jest, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. chwila złożenia oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. w przypadku, gdy ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczenia obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń. Podstawą opodatkowania, w przypadku nabycia udziałów w formie darowizny będzie wartość rynkowa udziałów z dnia powstania obowiązku podatkowego (art. 7 ust. 1 u.p.s.d.). Wskazane nabycie udziałów przez jednego z małżonków będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. pod warunkiem spełnienia wymogu dotyczącego dokonania, w odpowiednim terminie, zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania 3, zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, które jest warunkiem skorzystania ze zwolnienia z podatku, o którym mowa w art. 4a u.p.s.d. powinno zostać dokonane na formularzu określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. Wartość nabytych rzeczy lub praw majątkowych należy wskazać na formularzu SD-Z2, w którym w rubryce:

1.  wartość rynkowa nabytej rzeczy lub nabytego prawa należy wskazać wartość rynkową udziałów na dzień powstania obowiązku podatkowego. Jakkolwiek dzień dokonania wyceny przez rzeczoznawcę nie będzie tożsamy z dniem powstania obowiązku podatkowego, to w ocenie Zainteresowanej nie ma przeszkód, aby przy określaniu wartości rynkowej nabytych praw majątkowych posiłkować się wyceną dokonaną na potrzeby umowy darowizny, przy założeniu, że pomiędzy dniem dokonania wyceny a dniem powstania obowiązku podatkowego nie zaistnieją żadne okoliczności rzutujące na wartość rynkową przedmiotu darowizny;
2.  wielkość udziału nabytego w rzeczy lub w prawie majątkowym należy zaznaczyć wartość 100%. Nabycie udziałów w drodze darowizny do majątku odrębnego jednego z małżonków prowadzi do nabycia tych udziałów w całości, czyli 100% wartości.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za:

*   **nieprawidłowe** - w części dotyczącej wykazania na formularzu SD-Z2 w pozycji „wielkość udziału nabytego w rzeczy lub w prawie majątkowym” wartości 100%,
*   **prawidłowe** - w pozostałej części.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. u. z 2009 r. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Natomiast zgodnie z treścią art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. u. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Dla określenia, czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym będzie miało miejsce przekazanie darowizny, istotne jest zatem stwierdzenie, czy nastąpi bezpłatne przysporzenie majątkowe u jednego z małżonków kosztem majątku drugiego małżonka.

Kwestie stosunków majątkowych w małżeństwie reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. u. Nr 9, poz. 59 ze zm.).

Na podstawie art. 31 § 1 tej ustawy, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie stanowią jednakże przepisów prawa podatkowego zdefiniowanych w art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Stąd też w trybie wydawania interpretacji, określonym w art. 14b Ordynacji podatkowej, Minister właściwy do spraw finansów publicznych nie ma uprawnienia do interpretowania tych przepisów. Tut. Organ nie ocenia więc prawidłowości oraz skuteczności dokonanych czynności – przekazanie udziałów z majątku wspólnego małżonków do majątku osobistego jednego z nich.

W związku z powyższym ocena stanowiska Wnioskodawczyni została dokonana jedynie na podstawie przepisów prawa podatkowego.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawczyni otrzyma od męża udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, które wejdą do Jej majątku osobistego.

Tym samym - przyjmując, że zarówno teraz, jak i w chwili przekazania udziałów między Wnioskodawczynią a Jej mężem będzie istniał ustrój ustawowej wspólności majątkowej – fakt nieodpłatnego przekazania Zainteresowanej udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spowoduje przysporzenie Jej majątku, kosztem uszczuplenia majątku wspólnego małżonków, w którym mąż Wnioskodawczyni ma swoje udziały.

W konsekwencji, stwierdzić należy, że udziały otrzymane przez Wnioskodawczynię do Jej majątku osobistego, w części odpowiadającej udziałowi męża w majątku wspólnym małżonków stanowią dla Niej darowiznę, w konsekwencji czego tego rodzaju czynność podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. dla i grupy podatkowej 9 637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do i grupy podatkowej - art. 4a ust. 3 ww. ustawy.

Z kolei w myśl art. 4a ust. 4 przedmiotowej ustawy, obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

W cytowanych przepisach nie zostały wyszczególnione ani rodzaj, czy charakter darowanych składników majątku objętych zwolnieniem, ani sposób, czy czas ich użytkowania jak również ich maksymalna wartość. Dla skorzystania ze zwolnienia nie ma więc znaczenia wartość majątku jaki będzie przedmiotem darowizny.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych – w sytuacji gdy podatnik chce skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn -winno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. u. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W powyższym zgłoszeniu należy wskazać m.in. wielkość udziału nabytego w rzeczy lub w prawie majątkowym, miejsce położenia rzeczy lub wykonywania prawa majątkowego (adres), a także wartość rynkową nabytej rzeczy lub nabytego prawa majątkowego (udziału) w dniu powstania obowiązku podatkowego (w zł).

W przedmiotowej sprawie mąż Wnioskodawczyni zamierza darować Jej udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Jednocześnie Zainteresowana wskazała, że między małżonkami istnieje ustrój wspólności majątkowej, a darowane przez męża udziały zostaną przekazane do majątku odrębnego Wnioskodawczyni.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż Zainteresowana nabyła tylko 50% tych udziałów, a więc część przekraczającą jej udział we współwłasności.

Dlatego na formularzu SD-Z2 w pozycji „wielkość udziału nabytego w rzeczy lub w prawie majątkowym” Wnioskodawczyni powinna wskazać 50%.

Natomiast odnośnie pozycji „wartość rynkową nabytej rzeczy lub nabytego prawa majątkowego (udziału) w dniu powstania obowiązku podatkowego (w zł)” należy wskazać, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego (…).

Na podstawie art. 8 ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy, wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw (…). z kolei wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Natomiast jeżeli nabywca nie określił wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych albo wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny naczelnika urzędu skarbowego wartości rynkowej, organ ten wezwie nabywcę do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Jeżeli nabywca, pomimo wezwania, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez nabywcę wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33 % od wartości podanej przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca (art. 8 ust. 4 ww. ustawy).

Zatem to na podatniku (obdarowanym) w pierwszej kolejności spoczywa obowiązek dokonania wyceny otrzymanego w darowiźnie majątku lub prawa majątkowego pod kątem wartości rynkowej (art. 8 ust. 3 ustawy). Powyższe nie oznacza jednak, że podatnik jest zobligowany do określenia wartości rynkowej nabytej rzeczy lub prawa majątkowego w oparciu o opinię rzeczoznawcy (może się jednak nią posiłkować). Ustawodawca w przytoczonym wyżej art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn nałożył jedynie na organ podatkowy obowiązek uwzględnienia przedłożonej przez stronę, w toku postępowania podatkowego w sprawie podatku od spadków i darowizn, wyceny rzeczoznawcy, gdy wartość rynkowa przedmiotu umowy, według oceny organu podatkowego nie odpowiada wartości rynkowej zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy.

Innymi słowy, wartość udziałów wskazana przez Wnioskodawczynię, w umowie darowizny będzie odpowiadała wartości rynkowej, jeżeli zostanie określona z uwzględnieniem zapisów ww. art. 8 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Reasumując, opisana we wniosku darowizna udziałów w spółce z o.o. stanowi czynność, która podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, jednakże będzie ona korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn po spełnieniu warunków wymienionych w tym przepisie.

W sytuacji, gdy darowizna nie będzie dokonana w formie aktu notarialnego, w składanym przez Wnioskodawczynię zgłoszeniu SD-Z2 prawidłowym będzie wskazanie w pozycji „wielkość udziału nabytego w rzeczy lub w prawie majątkowym” 50%. Natomiast wartość rynkowa nabytego prawa majątkowego, powinna zostać określona z uwzględnieniem art. 8 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie należy zauważyć, że w myśl art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Stosownie do art. 3 pkt 2 ww. ustawy, przez przepisy prawa podatkowego należy rozumieć przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Natomiast według art. 3 pkt 1 ww. ustawy, przez ustawy podatkowe należy rozumieć ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.

W konsekwencji, w związku ze wskazaniem przez Wnioskodawczynię, iż między Nią i Jej małżonkiem istnieje ustrój wspólności majątkowej, a udziały w spółce zostały objęte przez męża Wnioskodawczyni w trakcie trwania ustawowej wspólności majątkowej, tut. Organ przyjął, iż udziały te należą do majątku wspólnego.

W sytuacji jednak, gdyby – na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. u. Nr 9 poz. 59 ze zm.) lub innych przepisów niepodatkowych - udziały te należały do majątku odrębnego męża Wnioskodawczyni, wówczas powinna Ona w zgłoszeniu SD-Z2 w pozycji „wielkość udziału nabytego w rzeczy lub w prawie majątkowym” wskazać 100%.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.