Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-532/09-4/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-03-25
Teza: umowa darowizny nieruchomości wraz z zaciągniętym kredytem dokonanej na rzecz Wnioskodawcy przez brata i bratową
Słowa kluczowe: ciężar; darowizna; dług; hipoteka; podatek; spadek; umowa-umowa darowizny
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 30.12.2009 r. (data wpływu 31.12.2009 r.) uzupełnionym pismem na wezwanie z dnia 19.02.2010 r. Nr IPPB2/436-532/09-2/MZ (data nadania 19.02.2010 r., data doręczenia 24.02.2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie umowy darowizny nieruchomości wraz z zaciągniętym kredytem dokonanej na rzecz Wnioskodawcy przez brata i bratową - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 31.12.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie umowy darowizny nieruchomości wraz z zaciągniętym kredytem dokonanej na rzecz Wnioskodawcy przez brata i bratową.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 18 marca 2008 r. Wnioskodawca wspólnie z bratem Markiem N oraz jego żoną Mariolą N. wzięli kredyt mieszkaniowy w kwocie 252.417,09 złotych. Przewidywana kwota do spłaty wraz z odsetkami wyniesie 487 362, 81 złotych. Za uzyskany kredyt został zakupiony dom mieszkalny wraz z działką w G przy ul. P. Łączna wartość nieruchomości według umowy kupna-sprzedaży z marca 2008 r. wyniosła 250 000 złotych. W akcie notarialnym z dnia 20 marca 2008 r. jako właściciele nieruchomości widnieją Marek N oraz jego żona Mariola N. Na nieruchomości zostały ustanowione następujące hipoteki:

*   hipoteka zwykła umowna na rzecz Powszechnej Kasy Oszczędności Bank Polski S.A. (bank udzielający kredyt mieszkaniowy) w kwocie 262.417,09 złotych,
*   hipoteka umowna kaucyjna do kwoty 73.476,79 złotych jako zabezpieczenie spłaty odsetek,
*   hipoteka przymusowa kaucyjna w kwocie 11.063,31 złotych na rzecz Skarbu Państwa - z tytułu zaległości z tytułu opłacania składek ZUS przez Marka N.

Na dzień dzisiejszy do spłaty pozostaje około 230.000,00 złotych tylko z tytułu zaciągniętego kredytu nie licząc odsetek. Do tej pory z własnych środków na ten cel Wnioskodawca wpłacił około 25.000,00 złotych. Ponieważ brat Wnioskodawcy wraz z żoną mają problemy ze spłatą kredytu, chcą przekazać Wnioskodawcy ww. nieruchomość wraz z zaciągniętym kredytem. Przekazanie mogłoby odbyć się w drodze darowizny.

Pismem z dnia 19.02.2010 r. Nr IPPB2/436-532/09-2/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego, które winno być powiązane z przedstawionym zdarzeniem przyszłym.
*   Uzupełnienie wniosku w zakresie określenia: w jakiej formie nastąpi przekazanie przez brata i bratową na rzecz Wnioskodawcy nieruchomości wraz z zaciągniętym kredytem. (w przedstawionym we wniosku zdarzeniu przyszłym Wnioskodawca stwierdził, iż przekazanie mogłoby odbyć się w drodze darowizny).

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie informując, iż:

*   Brat wraz z żoną przekazaliby Wnioskodawcy dom mieszkalny wraz z działką w drodze darowizny. Umowa darowizny będzie sporządzona w formie aktu notarialnego. Nieruchomość obciążona jest następującymi hipotekami:

\- hipoteką zwykła umowną na rzecz P S.A. (bank udzielający kredyt mieszkaniowy) w kwocie 262.417,09 złotych,

Hipoteka umowna kaucyjna do kwoty 73.476,79 złotych jako zabezpieczenie odsetek,

Hipoteka przymusowa kaucyjna w kwocie 11.063,31 złotych na rzecz Skarbu Państwa - z tytułu zaległości z tytułu opłacania składek ZUS przez Marka N.

Łączna kwota ustanowionych hipotek wynosi 246.957,19 złotych. Wartość nieruchomości wpisana do aktu notarialnego wynosi 250.000,00 złotych. Ustanowione hipoteki, które są długami, przewyższają zatem wartość nieruchomości.

*   Ponadto Wnioskodawca przedstawił własne stanowisko w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy należy zapłacić podatek od spadków i darowizn, czy też w związku z ustanowionymi hipotekami i zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn ustanowione hipoteki zostaną potraktowane jako długi i ciężary, i podatku nie należy odprowadzać?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Na podstawie art. 7 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn Wnioskodawca uważa, że po przekazaniu domu mieszkalnego wraz z działką w drodze darowizny nie musi odprowadzać podatku od darowizny.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego, stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny.

Art. 5 ww. ustawy stanowi, iż obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jak wynika z brzmienia ww. przepisu podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn stanowi czysta wartość.

Nadmienia się, iż ustawodawca nie podaje definicji długów i ciężarów. Jednocześnie rozszerza to pojęcie w ust. 2 i 3 art. 7 ustawy przykładowo wyliczając przypadki, które stanowią długi i ciężary. Oznacza to, iż długi i ciężary w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowią katalog otwarty. Ustanowienie na nieruchomości hipotek w przypadku umowy darowizny bezspornie stanowi obciążenie, który należy zaliczyć do długów i ciężarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W myśl art. 9 ust. 1 ww. ustawy opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

1.  9637 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
2.  7276 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
3.  4902 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Na podstawie art. 14 ust. 1-3 ustawy wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 ww. ustawy do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1.  do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2.  do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3.  do grupy III – innych nabywców.

Należy wskazać, iż brat Wnioskodawcy zaliczany jest do I grupy podatkowej, natomiast bratowa do II grupy podatkowej.

Stosownie do zapisu art. 4a ust. 1 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku na bycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo - kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgodnie z art. 4a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art. 4a ust. 1 i 2 ww. ustawy, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

W myśl art. 4a ust. 4 ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca w dniu 18 marca 2008 r. wspólnie z bratem Markiem N oraz jego żoną wziął kredyt mieszkaniowy w kwocie 252.417,09 zł. Za uzyskany kredyt został zakupiony dom mieszkalny wraz z działką. Łączna wartość nieruchomości według umowy kupna-sprzedaży z marca 2008 r. wynosił 250.000,00 zł. W akcie notarialnym z dnia 20 marca 2008 r. jako właściciele nieruchomości widnieją Marek Nk oraz jego żona Mariola N. Na nieruchomości zostały ustanowione następujące hipoteki:

*   hipoteka zwykła umowna na rzecz…. S.A. w kwocie 262 417,09 zł,
*   hipoteka umowna kaucyjna do kwoty 73 476, 79 zł jako9 zabezpieczenie spłaty odsetek,
*   hipoteka przymusowa kaucyjna w kwocie 11 063, 31 zł na rzecz Skarbu Państwa – z tytułu zaległości z tytułu opłacania składek ZUS przez Marka N.

Z uwagi na fakt, iż brat wraz z żoną mają problemy ze spłatą kredytu, chcą przekazać Wnioskodawcy nieruchomość wraz z zaciągniętym kredytem. Przekazanie nastąpi w drodze darowizny.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w przypadku darowizny dokonanej przez brata na rzecz Wnioskodawcy, powyższa czynność będzie korzystała ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn zgodnie z art. 4a ustawy, o ile obdarowany spełni wszystkie wymienione w tym przepisie warunki. W przypadku nie spełnienia powyższych warunków, czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, zgodnie z art. 1 ust.1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przy ustalaniu podstawy opodatkowania ww. podatkiem wartość nieruchomości może być pomniejszona o wartość hipoteki, którą obciążona jest nieruchomość. Należy wskazać, iż jeżeli wartość ustanowionych hipotek przekroczy przedmiot darowizny, umowa darowizny nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Natomiast, w przeciwnym przypadku darowizna od brata będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, po odliczeniu kwoty wolnej w I grupie podatkowej, tj. 9.637 zł.

W przypadku darowizny dokonanej przez bratową na rzecz Wnioskodawcy, czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, zgodnie z art. 1 ust.1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nadmienia się, że przy ustalaniu podstawy opodatkowania ww. podatkiem wartość nieruchomości może być pomniejszona o wartość hipoteki, którą obciążona jest nieruchomość. Należy wskazać, iż jeżeli wartość ustanowionych hipotek przekroczy przedmiot darowizny, umowa darowizny nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Natomiast, w przeciwnym przypadku darowizna od bratowej będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, po odliczeniu kwoty wolnej w II grupie podatkowej, tj. 7.276 zł.

W związku z powyższym, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Administracyjnego w Lublinie, ul. M.C. Skłodowskiej 40, 20-029 Lublin po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.