Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1462-IPPB6.4510.633.2016.1.AM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2017-01-17
Teza: w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwot rozliczanych drogą nettingu, kompensaty (potrąceń) w świetle art. 15d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
Słowa kluczowe: kompensata; koszt; koszt-koszty uzyskania przychodów; netting; rachunki-rachunek bankowy; zobowiązanie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 19 grudnia 2016 r. (data wpływu 27 grudnia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwot rozliczanych drogą nettingu, kompensaty (potrąceń) w świetle art. 15d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 grudnia 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwot rozliczanych drogą nettingu, kompensaty (potrąceń) w świetle art. 15d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Spółka jest producentem i dystrybutorem wyrobów na bazie węglanu wapnia. Klientami Spółki są firmy z branży papierniczej, kosmetycznej, z przemysłu spożywczego i agrotechnicznego oraz producenci farb i lakierów, tworzyw sztucznych, chemii budowlanej, chemii gospodarczej, szkła. Spółka prowadzi działalność handlową w zakresie sprzedaży innych towarów chemicznych uzupełniających ofertę podstawową.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka zawiera transakcje zakupu i sprzedaży zarówno z podmiotami trzecimi, jak i podmiotami należącymi do tej samej grupy kapitałowej. W przypadku rozliczeń w ramach grupy kapitałowej przeważającą metodą rozliczeń jest netting.

W celu dokonania rozliczeń w systemie nettingu:

1.  W systemie księgowym SAP Spółka generuje zestawienia rozrachunków (tylko zobowiązań) wobec spółek z grupy, które mają być uregulowane w danym miesiącu (numer faktury, wartość, waluta).
2.  Następnie zbiorcze informacje (kontrahent, kwota, waluta) Spółka wprowadza do systemu banku obsługującego grupę kapitałową w zakresie rozliczeń nettingowych.
3.  W przypadku wystąpienia rozliczeń w innej walucie niż EURO Spółka wprowadza dodatkowo informację o tym do systemu bankowego.
4.  Ostatecznie wprowadzone przez Spółkę dane są autoryzowane przez uprawnione osoby.
5.  Inne podmioty z grupy kapitałowej wprowadzają do w/w systemu bankowego kwoty swoich zobowiązań wobec Spółki.
6.  Bank po weryfikacji wprowadzonych przez podmioty uczestniczące w tym procesie danych przesyła informację do każdego z podmiotów uczestniczących w nettingu o wartości netto jego zobowiązania (różnica do zapłaty pomiędzy zobowiązaniami wykazanymi przez Spółkę a należnościami/zobowiązaniami wykazanymi względem Spółki przez innych uczestników nettingu) do zapłaty w terminie określonym w kalendarzu nettingowym (ustalonym przez uczestników systemu wykazie dat sesji nettingowych).
7.  Na podstawie otrzymanej od banku pisemnej informacji Spółka, po ostatecznej weryfikacji wartości netto zobowiązania, zleca płatność tej różnicy przypadającej do zapłaty w banku prowadzącym rachunek bieżący Spółki.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy podany powyżej sposób rozliczeń nettingowych Spółki a także kompensaty pomiędzy należnościami i zobowiązaniami nie będą objęte dyspozycją wchodzącego w życie z dniem 01.01.2017 r. przepisu art. 15d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych i Spółka będzie miała prawo do zaliczania kwot rozliczanych drogą nettingu i kompensat (potrąceń) do kosztów uzyskania przychodów pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 ustawy także po dniu 1 stycznia 2017 r.?

Stanowisko Wnioskodawcy.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że podany powyżej sposób rozliczeń nie będzie objęty dyspozycją wchodzącego w życie z dniem 01.01.2017 r. przepisu art. 15d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U z 2016 r., poz. 1888, z późn. zm.), tj. Spółka będzie miała prawo do zaliczania kwot rozliczanych drogą nettingu, kompensaty (potrąceń) do kosztów uzyskania przychodów pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 ustawy także po dniu 1 stycznia 2017 r.

Zdaniem Wnioskodawcy prawidłową jest wykładnia prowadząca do wniosku, że nowa regulacja nie obejmuje swoim zakresem potrącenia czyli tzw. kompensaty (w tym również opierającego się na potrąceniu tzw. systemu nettingowego), a w konsekwencji nie wyłącza możliwości zaliczenia kosztu do kosztów uzyskania przychodu.

1.  Nowelizacja

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 780), w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych po art. 15c dodaje się art. 15d ust. 1 w brzmieniu:

„ Art. 15d. 1. Podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.) została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego”.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r., dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy:

1.  stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
2.  jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 zł, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

1.  Wyrażenie „płatność”

Wobec braku definicji ustawowej terminu "płatność" należy odnieść się do definicji słownikowej tego wyrażenia.

Zgodnie z definicją słownikową (Słownik Języka Polskiego PWN, www.sjp.pwn.pl) płacić oznacza "dawać pieniądze jako należność za pracę, za towar, uiszczać dług, podatek, itp.".

Tak rozumiana płatność obejmuje więc jedynie sytuacje, gdy następuje przekazanie pieniędzy tak w formie gotówkowej jak i bezgotówkowej (przelew). Nie obejmuje natomiast innych sposobów wykonania lub wygaśnięcia zobowiązań (np. potrącenia).

1.  Potrącenie w prawie cywilnym

Wskazówką przy ocenie czy potrącenie jest zapłatą/płatnością może być również orzecznictwo sądowe w sprawach cywilnych.

W wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. V CSK 37/13) Sąd Najwyższy wskazał, że potrącenie nie jest zapłatą ani surogatem zapłaty, tylko wywołuje tożsamy skutek w postaci wygaśnięcia zobowiązania.

1.  Uzasadnienie nowelizacji

Uzasadnienie powołanej powyżej ustawy wprowadzającej nowe regulacje nie zawiera bezpośredniego odniesienia do kwestii potrącenia.

Wskazówką w tym zakresie może być jednak uwaga do zastrzeżenia zgłoszonego w trakcie konsultacji publicznych nowelizacji ujęta na druku nr 322 załączonym do uzasadnienia ustawy przesłanego do Marszałka Sejmu w dniu 10 marca 2016 r.

Na stronie 6 raportu z konsultacji publicznych znajduje się odniesienie do zgłoszonego zastrzeżenia odnośnie potrąceń. Raport odnosi się do tego zastrzeżenia wskazując, że nowe regulacje odnoszą się wyłącznie do płatności gotówkowych/bezgotówkowych a w przypadku uregulowania lub wygaśnięcia zobowiązania z innych powodów, omawianych przepisów nie stosuje się.

1.  Dotychczasowe orzecznictwo dotyczące art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

W dotychczasowym orzecznictwie art. 22 ww. ustawy interpretowany był m.in. w związku z art. 87 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Wprawdzie powyżej powołany przepis dotyczy odmiennej regulacji (wcześniejszy zwrot podatku) to jednak wnioski ogólne płynące z orzeczeń sądów administracyjnych są aktualne także w stosunku do nowych regulacji.

W wyroku z dnia 2 czerwca 2011 r. (sygn. I FSK 1075/10) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, mówiący o płatnościach, zapłacie, odnosi się do spełnienia świadczenia w formie pieniężnej, rozliczeń pieniężnych. W tym też zakresie wprowadza on obowiązek regulowania należności powyżej określonej w nim kwoty za pośrednictwem rachunku bankowego.

Także w wyroku z dnia 30 listopada 2015 r. (sygn. I FSK 1292/14) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie jednoznacznie wskazuje, że potrącenie nie jest "zapłatą" (rozumianą jako przekazanie środków pieniężnych gotówką/przelewem), a spełnienie świadczenia należnego może nastąpić także w inny sposób niż zapłata. Jeżeli więc ustawodawca ogranicza zakres przepisu do jednego ze sposobów spełnienia świadczenia (tu zapłaty) to należy uznać to za zamierzoną eliminację innych sposobów wygaśnięcia zobowiązania pieniężnego, w tym przez potrącenie.

1.  Stanowisko Ministerstwa Finansów oraz organów podatkowych

Powyższe wnioski Wnioskodawcy poparte są również dotychczasowym stanowiskiem Ministerstwa Finansów oraz organów podatkowych:

1.  Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na pytanie „Rzeczpospolitej” podkreśliło, że nowe przepisy mówią o dokonywaniu płatności za pośrednictwem rachunku. Przy kompensacie nie mamy natomiast do czynienia z płatnością, mimo że dochodzi do uregulowania zobowiązania. Takie operacje będą mogły być rozliczone w kosztach („Rzeczypospolita”, wydanie internetowe, publikacja: 25.10.2016).
2.  Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 22.11.2016 r. (sygn. 2461-IBPB-1-3.4510.901.2016.1.APO), uznał za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy, który wskazywał, że z uwagi na brak obowiązku zastosowania art. 15d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, wchodzącego w życie z 1 stycznia 2017 r. do rozliczeń dokonywanych drogą Nettingu, Wnioskodawca będzie miał prawo do ujmowania kwot rozliczanych drogą Nettingu do kosztów uzyskania przychodu bez potrzeby stosowania określonych w ww. przepisie ograniczeń.
3.  Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 08.11.2016 r. (sygn. 2461-IBPB-1-3.4510.932.2016.1.KB), uznał za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy, który wskazywał, że uregulowanie zobowiązania w drodze kompensaty (potrącenia) wzajemnych wierzytelności Wnioskodawcy i jego kontrahentów (zarówno umownego, jak i w wyniku jednostronnego oświadczenia woli), nie mieści się w dyspozycji przepisów art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 15d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, a tym samym zobowiązanie Wnioskodawcy, które zostało uregulowane w drodze kompensaty (potrącenia) stanowi w całości koszt uzyskania przychodów, przy założeniu, iż spełnia pozostałe warunki uznania go za koszt uzyskania przychodów wymagane przez ustawę z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
4.  Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 03.11.2016 r. (sygn. 2461-IBPB-1-1.4510.289.2016.2.EN), uznał za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy, który wskazywał, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. możliwe będzie wygaszanie zobowiązań poprzez kompensatę realizowaną w formie rozliczeń nettingowych, bez utraty możliwości zaliczenia takiego wydatku (w kwocie powyżej 15.000 zł) do kosztów uzyskania przychodu.
5.  Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 07.10.2016 r. (sygn. 2461-IBPB-1-3.4510.824.2016.1.SK), uznał za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy, który wskazywał, że uregulowanie zobowiązania w drodze kompensaty nie ma wpływu na ograniczenie w zakresie kosztów uzyskania przychodów o którym mowa w art. 15d ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych i Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć tak uiszczone zobowiązania w całości do kosztów uzyskania przychodu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.