Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.13.2020.2.BB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2020-03-31
Teza: cesja książeczki mieszkaniowej nie przybierze cech umowy darowizny, nabycie wkładu zgromadzonego na książęce mieszkaniowej (wraz z prawem do odsetek od oszczędności i premii gwarancyjnej) na podstawie umowy cesji nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Słowa kluczowe: cesja; darowizna; książeczka mieszkaniowa
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 28 stycznia 2020 r. (data wpływu – 28 stycznia 2020 r.), uzupełnionym 13 marca 2020 r., o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych cesji praw z książeczki mieszkaniowej – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 28 stycznia 2020 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych cesji praw z książeczki mieszkaniowej.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w związku z czym w piśmie z 04 marca 2020 r., znak: 0111-KDIB2-3.4015.13.2020.1.BB, wezwano do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono 13 marca 2020 r.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Brat Wnioskodawczyni jest właścicielem Oszczędnościowej Książeczki Mieszkaniowej („książeczka mieszkaniowa”) prowadzonej przez Bank z prawem do premii gwarancyjnej i odsetek od oszczędności Na dzień sporządzenia wniosku, na książeczce mieszkaniowej zgromadzona jest kwota przekraczająca 10.000 zł.

Brat Wnioskodawczyni zamierza przenieść na Wnioskodawczynię prawa z książeczki mieszkaniowej wraz z prawem do odsetek oraz premii gwarancyjnej. W tym celu Wnioskodawczyni wraz z bratem planuje udać się do oddziału Banku i dokonać cesji praw z książeczki mieszkaniowej na bankowym formularzu. Za czynność dokonania przelewu (cesji) praw do wkładu na książeczce mieszkaniowej, zostanie pobrana opłata w wysokości określonej w Taryfie prowizji i opłat bankowych pobieranych w Banku. Wnioskodawczyni wraz z bratem nie zamierza zawierać innych umów z zakresu prawa cywilnego, np. umowy darowizny.

Z informacji jakie Wnioskodawczyni uzyskała w Banku wynika, że zawarcie umowy cesji na bankowym druku jest wystarczające i powoduje zmianę właściciela książeczki. Zgodnie z informatorem dotyczącym Oszczędnościowych Książeczek Mieszkaniowych (pkt 11) – stan na 30 września 2019 r. (zamieszczony na stronie internetowej (…)) istnieje możliwość dokonania na rzecz wskazanej osoby z kręgu najbliższej rodziny, przelewu (cesji) praw do wkładu na książeczce mieszkaniowej. Zgodnie z warunkami umowy, określonymi w postanowieniach dla właścicieli oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych Banku, książeczka może być przedmiotem przelewu (cesji) praw do wkładu pomiędzy następującymi członkami rodziny: małżonkami (również rozwiedzionymi), rodzicami i dziećmi (również przysposobionymi i przysposabiającymi), dziadkami i wnukami, rodzeństwem rodzonym i przyrodnim, oraz pomiędzy powinowatymi (macochą lub ojczymem i pasierbami).

Osoby zainteresowane, czyli cedent oraz cesjonariusz, powinni zgłosić się do Oddziału Banku z dokumentami stwierdzającymi tożsamość, dokumentami potwierdzającymi stopień pokrewieństwa oraz przedmiotową książeczką mieszkaniową. Dokonanie cesji praw do wkładu na książeczce mieszkaniowej nastąpi w oddziale Banku. Przelew praw do wkładu książeczki mieszkaniowej nastąpi na podstawie druku bankowego a brat Wnioskodawcy (cedent) nie otrzyma z tego tytułu wynagrodzenia (przeniesienie praw do wkładu książeczki mieszkaniowej nastąpi nieodpłatnie).

Po dokonaniu cesji praw do wkładu na książęce mieszkaniowej Wnioskodawczyni zamierza dokonywać wpłat na książeczkę mieszkaniową, a następnie (w roku 2020 albo 2021) złożyć w oddziale Banku wniosek o jej likwidację, wypłatę środków zgromadzonych na książeczce wraz z odsetkami od oszczędności oraz wypłatę premii gwarancyjnej (wraz z odpowiednio udokumentowanym dokonaniem czynności uprawniającej do wypłaty premii gwarancyjnej).

Wypłaconą kwotę pieniężną (środki zgromadzone na książeczce mieszkaniowej odsetki od oszczędności oraz premię gwarancyjną – w przypadku jej otrzymania) Wnioskodawczyni zamierza przeznaczyć na jedną z następujących czynności:

1.  uzyskanie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, albo
2.  nabycie, w drodze zakupu lub zamiany, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, z wyjątkiem nabycia tego prawa w części ułamkowej, albo
3.  nabycie w drodze zakupu lub zamiany, własności lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość, lub domu jednorodzinnego samodzielnie lub na zasadach ustawowej małżeńskiej wspólności majątkowej, albo
4.  przystąpienie do użytkowania wybudowanego własnego domu jednorodzinnego na warunkach określonych odrębnymi przepisami, albo
5.  uzyskanie własności domu jednorodzinnego lub odrębnej własności lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, w związku z wykonaniem umowy zobowiązującej właściciela gruntu do wybudowania na tym gruncie domu jednorodzinnego lub budynku wielorodzinnego, bądź w związku z budową budynku wielorodzinnego na gruncie stanowiącym własność właściciela książeczki mieszkaniowej, albo
6.  uzyskanie odrębnej własności lokalu mieszkalnego powstałego w drodze przebudowy, nadbudowy lub rozbudowy budynku mieszkalnego, bądź pomieszczeń niemieszkalnych, albo
7.  uzyskanie własności domu jednorodzinnego lub odrębnej własności lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, wybudowanym przez spółdzielnię mieszkaniową w celu przeniesienia na jej członków własności domów jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych w budynku wielorodzinnym.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazała, że przeniesienie na nią praw z książeczki mieszkaniowej, której zamierza dokonać brat Wnioskodawczyni odbędzie się na podstawie umowy cesji, a konkretnie oświadczenia w sprawie cesji oszczędnościowej książeczki mieszkaniowej, zawierającej następujące elementy:

1.  dane identyfikujące strony, tj. cedenta i cesjonariusza,
2.  oświadczenie cedenta o odstąpieniu na własność całkowitego stanu oszczędności wykazanego w oszczędnościowej książeczce mieszkaniowej,
3.  oświadczenie cedenta o zrzeczeniu się na rzecz cesjonariusza wszelkich związanych z nią praw oraz należnych do dnia sporządzenia cesji a nie dopisanych w książeczce odsetek lub premii pieniężnych,
4.  podpis cedenta, cesjonariusza oraz pracownika banku.

Na podstawie ww. oświadczenia bank dokona dyspozycji w postaci zmiany właściciela książeczki mieszkaniowej, tj. Wnioskodawczyni stanie się właścicielem książeczki mieszkaniowej wraz z prawem do dopisanych w książeczce odsetek lub premii gwarancyjnej.

W związku z powyższym opisem – po przeformułowaniu – zadano następujące pytania:

1.  Czy będąc nabywcą (cesjonariuszem) wkładu zgromadzonego na książęce mieszkaniowej (wraz z prawem do odsetek od oszczędności i premii gwarancyjnej) na podstawie umowy cesji (oświadczenia cedenta w sprawie cesji książeczki mieszkaniowej, w łącznej kwocie przewyższającej 10.000 zł) Wnioskodawczyni podlega obowiązkowi podatkowemu przewidzianemu w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. z tytułu nabycia własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 1, Wnioskodawczyni wniosła o odpowiedź na pytanie:2.  Czy będąc nabywcą (cesjonariuszem) wkładu zgromadzonego na książęce mieszkaniowej (wraz z prawem do odsetek od oszczędności i premii gwarancyjnej), w łącznej kwocie przewyższającej 10.000 zł a następnie dokonując likwidacji książeczki mieszkaniowej, Wnioskodawczyni podlega zwolnieniu na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, po zgłoszeniu nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (formularz SD-Z2)?

Zdaniem Wnioskodawczyni, umowa cesji nie została wskazana w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jako czynność prawna podlegająca opodatkowaniu, w związku z powyższym, umowa cesji książeczki mieszkaniowej (oświadczenie w sprawie praw cesji książeczki mieszkaniowej) nie będzie stanowiła darowizny w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zdaniem Wnioskodawczyni, będąc nabywcą (cesjonariuszem) wkładu zgromadzonego na książęce mieszkaniowej (z prawem do odsetek od oszczędności i premii gwarancyjnej), w łącznej kwocie przewyższającej 10.000 zł a następnie dokonując likwidacji książeczki mieszkaniowej, nie podlega ona obowiązkowi podatkowemu przewidzianemu w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. z tytułu nabycia własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem darowizny.

Ustawa wskazuje zamknięty katalog tytułów podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Umowa cesji nie została wskazana w przedmiotowym katalogu.

Umowa cesji nie będzie nosiła znamion darowizny. Nie zostanie zachowana forma aktu notarialnego, charakterystyczna dla umowy darowizny a nabycie praw do książeczki mieszkaniowej (z prawem od odsetek od oszczędności i premii gwarancyjnej) nastąpi na bankowym druku.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Wnioskodawczyni nie będzie zobowiązana do zapłaty podatku od spadku i darowizn z tytułu nabycia praw do książeczki mieszkaniowej (z prawem do odsetek od oszczędności i premii gwarancyjnej).

Wnioskodawczyni podkreśliła, że w jej ocenie na pytanie nr 1 należy odpowiedzieć przecząco (tj. że Wnioskodawczyni nie podlega obowiązkowi podatkowemu w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia praw do książeczki mieszkaniowej, z prawem do odsetek od oszczędności i premii gwarancyjnej), w związku z tym nie jest zobowiązana do złożenia we właściwym Urzędzie Skarbowym formularza SD-Z2, by podlegać zwolnieniu podatkowemu zgodnie z ustawą. Jeśli jednak na pytanie nr 1 zostanie udzielona odpowiedź twierdząca, w ocenie Wnioskodawczyni będzie ona podlegała zwolnieniu podatkowemu wskazanemu w art. 4a ust. 1 pkt 1 oraz 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. po zgłoszeniu nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (formularz SD-Z2).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji – zgodnie z zakresem wskazanym we wniosku – jest ocena stanowiska Wnioskodawczyni tylko w zakresie ustawy o podatku od spadków i darowizn. W związku z powyższym niniejsza interpretacja nie rozstrzyga o ewentualnych skutkach podatkowych cesji praw z książeczki mieszkaniowej mogących powstać w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeśli wolą Wnioskodawczyni jest otrzymanie interpretacji w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych to winna w tym zakresie złożyć odrębny wniosek.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2019 r., poz. 1813), podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

W myśl ust. 2 tegoż przepisu podatkowi od spadków i darowizn podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Jak z powyższego wynika, ustawa o podatku od spadków i darowizn ściśle określa granice przedmiotu opodatkowania, tj. nabycie według określonych tytułów, wyczerpująco wymieniając tytuły, na podstawie których nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Powyższy katalog ujęty w art. 1 ww. ustawy ma charakter zamknięty. Zatem opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega tylko takie nabycie, które zostało w nim wymienione w sposób wyraźny.

Z wniosku wynika, że brat Wnioskodawczyni zamierza przenieść na nią prawa z książeczki mieszkaniowej wraz z prawem do odsetek oraz premii gwarancyjnej W tym celu Wnioskodawczyni wraz z bratem planują udać się do oddziału Banku i dokonać cesji praw z książeczki mieszkaniowej na bankowym formularzu. Za czynność dokonania przelewu (cesji) praw do wkładu na książeczce mieszkaniowej, zostanie pobrana opłata w wysokości określonej w Taryfie prowizji i opłat bankowych pobieranych w Banku. Wnioskodawczyni wraz z bratem nie zamierza zawierać innych umów z zakresu prawa cywilnego, np. umowy darowizny. Sama umowa cesji nie będzie nosiła znamion darowizny.

Instytucję przelewu (cesji) regulują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145, ze zm.). Zgodnie z art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego, wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Przelew wierzytelności jest swoistą konstrukcją prawną, przewidzianą w ogólnych zasadach zobowiązań prowadzącą do zmiany osoby wierzyciela podczas, gdy przedmiot zobowiązania pozostaje ten sam. Umowy cesji wierzytelności należą do czynności prawnych rozporządzających o skutkach zbliżonych do umowy przenoszącej własność.

Art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Zatem, przyjmując za Wnioskodawczynią, że cesja książeczki mieszkaniowej nie przybierze cech umowy darowizny, nabycie wkładu zgromadzonego na książęce mieszkaniowej (wraz z prawem do odsetek od oszczędności i premii gwarancyjnej) na podstawie umowy cesji nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

W związku z powyższym należy podkreślić, że w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 odstąpiono od jego analizy, ponieważ zostało zadane przez Wnioskodawczynię pod warunkiem podlegania opisanej czynności opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Tym samym, skoro opisana umowa nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, analiza zagadnień dotyczących zwolnienia z opodatkowania stała się bezzasadna.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem podanym przez Wnioskodawczynię w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.