Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-759/08-4/AJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-02-19
Teza: Czy Wnioskodawca jest zobowiązany z uzyskanego dochodu z tytułu wykonywanej pracy na rzecz szwajcarskiego podmiotu rozliczać się w Polsce czy w Szwajcarii?
Słowa kluczowe: praca-praca najemna; Republika Południowej Afryki; statek-statek morski; umowa-umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 3-ust. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 25 listopada 2008 r. (data wpływu 01 grudnia 2008 r.), uzupełnionym pismem z dnia 09 lutego 2009 r. (data wpływu 12 lutego 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodów z pracy najemnej wykonywanej na pokładach statków – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 01 grudnia 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodów z pracy najemnej wykonywanej na pokładach statków.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w związku z czym pismem z dnia 26 stycznia 2009 r. znak ILPB2/415-759/08-2/AJ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia tego wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Jednocześnie poinformowano Zainteresowanego, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ, a jego uzupełnieniem przez Wnioskodawcę nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 05 lutego 2009 r., a w dniu 11 lutego 2009 r. Zainteresowany uzupełnił wniosek (data wpływu 12 lutego 2009 r.).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca mieszka w Polsce i ma tutaj centrum interesów życiowych. Jest On zatrudniony w Szwajcarii jako geofizyk. Zainteresowany swoją pracę wykonuje głownię na morzu, na pokładzie statków badawczych. Ma status marynarza, udokumentowany przez książeczkę marynarza wydaną przez generalnego konsula Republiki Panamy.

W związku z pracą Wnioskodawca przebywa za granicą ponad 183 dni w roku.

Jest On zatrudniony na podstawie tzw. „employment agreement" noszącej przesłanki umowy o pracę w firmie w Szwajcarii, której zarząd znajduje się również w Szwajcarii.

Wynagrodzenie Zainteresowanego jest wypłacane przez pracodawcę. Jest ono przelewane bezpośrednio do banku w Polsce oraz automatycznie konwertowane przez bank z EUR na PLN. Poza powyższym wynagrodzeniem z zagranicy Wnioskodawca nie uzyskuje w Polsce żadnych innych dochodów.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wyjaśnił, iż wykonuje pracę najemną na podstawie zawartego kontraktu noszącego przesłanki umowy o pracę z firmą, której siedziba oraz faktycznie sprawowany zarząd znajdują się w Szwajcarii. Ma On przyznany status marynarza, a wynagrodzenie wypłacane jest przez tego przedsiębiorcę - z siedzibą w Szwajcarii.

Wobec czego w pełni spełnione są wymagania uregulowane w art. 15 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Bernie 2 września 1992 r. (Dz. U z 1993 r. Nr 22, poz. 92).

Firma z jaką łączy Zainteresowanego podpisany przez obydwie strony kontrakt nie jest przedsiębiorcą, który to faktycznie zajmuje się eksploatacją statków.

Eksploatacją statków zajmują się firmy siostrzane, w przypadku Zainteresowanego – z siedzibą w Republice Południowej Afryki.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawca jest zobowiązany z uzyskanego dochodu z tytułu wykonywanej pracy na rzecz szwajcarskiego podmiotu rozliczać się w Polsce, czy w Szwajcarii?

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z zawartą umową z podmiotem szwajcarskim kwestie podatkowe powinny być regulowane na podstawie konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Konfederacja Szwajcarską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Bernie dnia 2 września 1992 r. (Dz. U. z 1993 roku Nr 22, poz. 92).

W związku z tym, iż Zainteresowany prace wykonuje na pokładzie statku, dlatego Jego przypadek powinien być regulowany na mocy artykułu 15 punkt 3 Konwencji, który stanowi, że wynagrodzenie za pracę najemną wykonywaną na pokładzie statku może podlegać opodatkowaniu tylko w tym kraju gdzie znajduje się miejsce rzeczywistego zarządu przedsiębiorstwa. W przypadku Zainteresowanego rzeczywisty zarząd przedsiębiorstwa znajduje się w Szwajcarii.

Jako że powyższe wynagrodzenie może być opodatkowane tylko w Szwajcarii, w związku z tym nie może być opodatkowane w Polsce.

W związku z powyższym, Zainteresowany nie musi odprowadzać podatków ani rozliczać powyższych dochodów w Polsce. W przypadku, gdy osiągnie On inny dochód, podlegający opodatkowaniu w Polsce, powinien wykazać powyższe dochody w PIT/ZG w polu 9, oraz PIT-36 w polu 162 oraz rozliczyć ten dochód zgodnie z polskim prawem.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wyjaśnił, iż wykonuje pracę najemną na podstawie zawartego kontraktu, z firmą, której siedziba oraz faktycznie sprawowany zarząd znajdują się w Szwajcarii. Firma nie jest przedsiębiorcą, który faktycznie zajmuje się eksploatacją statków.

Eksploatacją statków zajmują się firmy z siedzibą w Republice Południowej Afryki.

Zainteresowany zmienił wcześniej prezentowane przez siebie stanowisko i wskazał, iż brzmienie art. 15 ust 3 umowy podpisanej między Polską a Republiką Południowej Afryki ma tożsame brzmienie co umowa zawarta między Polską a Konfederacją Szwajcarską, wobec czego należy stwierdzić, iż w tym wypadku miejscem opodatkowania dochodów Zainteresowanego z tytułu pracy najemnej wykonywanej na statku na podstawie wskazanego wyżej kontraktu będzie Republika Południowej Afryki, czyli kraj w którym znajduje się faktyczny zarząd firmy eksploatującej statki.

Na potwierdzenie stanowiska Wnioskodawca przywołuje interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy.

Zdaniem Zainteresowanego dochody uzyskiwane przez Niego z tytułu pracy najemnej na podstawie kontraktu między firmą z siedzibą w Szwajcarii, (która nie eksploatuje statków) w przypadku gdy rzeczywistym eksploatatorem statków jest firma siostrzana z siedzibą i faktycznym zarządem w Republice Południowej Afryki, należy rozliczyć właśnie w tym umawiającym się państwie. Stanowi o tym art. 15 ust 3 umowy między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Południowej Afryki w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzonej w Warszawie dnia 10 listopada 1993 r. (Dz. U. z 1996 r., Nr 28, poz. 124).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie tut. organ wskazuje, że przedstawiając stan faktyczny w uzupełnieniu z dnia 09 lutego 2009 r. Wnioskodawca błędnie podał, iż Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona została w Berlinie 2 września 1992 r. Mając jednak na uwadze merytoryczną treść przedmiotowego wniosku, tut. organ zrozumiał, iż Wnioskodawca miał na uwadze Konwencję między Rzecząpospolitą Polską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzoną w Bernie 2 września 1992 r.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Stosownie do art. 4a ww. ustawy przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Należy zwrócić również uwagę na tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i brzmienie Komentarza do niej. Zostały one wypracowane w drodze konsensusu przez wszystkie państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania zawartych w nich postanowień.

Modelowa Konwencja, jak i Komentarz do niej, nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, natomiast stanowią wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.

Zgodnie zatem z Komentarzem do Modelowej Konwencji OECD (pkt 9) w zakresie art. 15 ust. 3, do wynagrodzeń załóg statków morskich lub statków powietrznych eksploatowanych w transporcie międzynarodowym (…) stosuje się zasadę, która zgodna jest z zasadą odnoszącą się do dochodów z żeglugi morskiej, śródlądowej i transportu lotniczego, zatem podlegają one opodatkowaniu w państwie, w którym znajduje się faktyczny zarząd przedsiębiorstwa.

Dla rozstrzygnięcia, jaką umowę międzynarodową należy zastosować do osoby wykonującej pracę na pokładzie statku morskiego – niezależnie od tego pod jaką banderą pływa – istotne jest więc to, w jakim państwie znajduje się miejsce faktycznego zarządu przedsiębiorstwa eksploatującego ten statek.

Z treści złożonego wniosku wynika, że Wnioskodawca jako geofizyk faktycznie świadczy pracę na pokładach statków eksploatowanych przez przedsiębiorstwo, którego siedziba i faktyczny zarząd znajduje się w Republice Południowej Afryki. Natomiast firma z siedzibą w Szwajcarii zatrudniająca Zainteresowanego na podstawie umowy o pracę nie eksploatuje statków, na których wykonywał On pracę.

Z tego też względu w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania postanowienia konwencji z dnia 2 września 1991 r. między Rzecząpospolitą Polską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 1993 r. Nr 22, poz. 92).

Zasady opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce z tytułu pracy najemnej wykonywanej w Republice Południowej Afryki mają zastosowanie postanowienia umowy z dnia 10 listopada 1993 roku między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Południowej Afryki w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 1996 Nr 28, poz. 124).

W myśl art. 15 ust. 1 ww. umowy z uwzględnieniem postanowień artykułów 16, 18, 19 i 20, pensje, płace i inne podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie osiąga z pracy najemnej, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że praca wykonywana jest w drugim Umawiającym się Państwie. Jeżeli praca jest tam wykonywana, to osiągane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w tym drugim Państwie.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 cyt. umowy, bez względu na postanowienia ustępu 1 tego artykułu, wynagrodzenia, jakie osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie osiąga z pracy najemnej, wykonywanej w drugim Umawiającym się Państwie, podlegają opodatkowaniu tylko w pierwszym wymienionym Państwie, jeżeli:

1.  odbiorca przebywa w drugim Państwie przez okres lub okresy nie przekraczające łącznie 183 dni podczas danego roku kalendarzowego, oraz
2.  wynagrodzenia są płacone przez osobę lub w imieniu osoby, która nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w drugim Państwie, oraz
3.  wynagrodzenia nie są ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w drugim Państwie.

Jednocześnie na podstawie ust. 3 ww. artykułu, bez względu na poprzednie postanowienia niniejszego artykułu, wynagrodzenia z pracy najemnej, wykonywanej na pokładzie statku morskiego lub statku powietrznego, eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej, mogą być opodatkowane tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym znajduje się faktyczny zarząd przedsiębiorstwa.

Użyty w art. 15 ust. 3 ww. Konwencji zwrot „może podlegać opodatkowaniu tylko w tym Państwie” oznacza brak wyłączności do opodatkowania tego dochodu przez państwo, w którym znajduje się miejsce rzeczywistego zarządu przedsiębiorstwa.

Zatem dochód osoby mającej miejsce zamieszkania w Polsce z tytułu pracy wykonywanej na pokładzie statku morskiego eksploatowanego przez przedsiębiorstwo mające miejsce faktycznego zarządu i siedzibę na terytorium Republiki Południowej Afryki, może być opodatkowany zarówno w Republice Południowej Afryki, jak i w państwie rezydencji tj. w Polsce.

Jednocześnie, w Polsce - w celu zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu - należy zastosować określoną w art. 23 Konwencji metodę zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu (tzw. metodę wyłączenia z progresją).

Jak stanowi przepis art. 23 ust. 1 lit. a) umowy, w przypadku Polski podwójnego opodatkowania unikać się będzie w sposób następujący: jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód, który zgodnie z postanowieniami niniejszej umowy może być opodatkowany w Południowej Afryce, to Polska, z zastrzeżeniem postanowień ustępów 2 i 3, zwolni taki dochód od podatku;

Zgodnie z ust. 3 ww. artykułu, jeżeli zgodnie z jakimkolwiek postanowieniem niniejszej umowy dochód osiągnięty przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce jest zwolniony od podatku w Polsce, to Polska może, mimo to, przy obliczaniu kwoty od pozostałego dochodu takiej osoby wziąć pod uwagę dochód zwolniony od podatku.

Stosownie do cyt. wyżej artykułu w związku z art. 27 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 1 (mający miejsce zamieszkania na terytorium Polski), oprócz dochodów podlegających opodatkowaniu, zgodnie z ust. 1, osiągał również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych - podatek określa się w następujący sposób:

1.  do dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym dodaje się dochody zwolnione od tego podatku i od sumy tych dochodów oblicza się podatek według skali określonej w ust. 1,
2.  ustala się stopę procentową tego podatku do tak obliczonej sumy dochodów,
3.  ustaloną zgodnie z pkt 2 stopę procentową stosuje się do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Zasadę opodatkowania przedstawioną w wyżej powołanym art. 27 ust. 8 ustawy stosuje się wyłącznie w przypadku, jeżeli podatnik oprócz dochodów zwolnionych z opodatkowania na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, osiągnął inne dochody podlegające opodatkowaniu w Polsce na ogólnych zasadach albo chciał skorzystać z preferencyjnego rozliczenia rocznego np:. łącznie z małżonkiem.

Jak wynika ze stanu faktycznego Wnioskodawca nie uzyskuje żadnego dochodu w Polsce, w związku z czym nie spoczywa na Nim obowiązek opodatkowania w Polsce dochodów osiągniętych z tytułu pracy na statkach eksploatowanych przez przedsiębiorstwo, którego faktyczny zarząd znajduje się w Republice Południowej Afryki.

Do wniosku Wnioskodawca dołączył plik dokumentów. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego, w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i jego stanowiskiem.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.