Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-302/12-5/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-02-15
Teza: Darowizna nieruchomości na rzecz zstępnych (dzieci).
Słowa kluczowe: darowizna; działki; grunty; nieruchomości; wstępny; zstępny; zwolnienie-zwolnienie podmiotowe
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 12 listopada 2012 r. (data wpływu 15 listopada 2012 r.), uzupełnionym w dniach 8 i 13 lutego 2013 r. (daty odpowiednio: uiszczenia brakującej opłaty i wpływu odpowiedzi na wezwanie), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zwolnienia podmiotowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 listopada 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn.

Z uwagi na fakt, że ww. wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14f § 1 i § 2 oraz art. 14b § 3 ustawy – Ordynacja podatkowa, pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. nr ILPP1/443 -1058/12-2/MK, ILPB2/415-1044/12-2/WM, ILPB2/436-302/12-2/MK Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów wezwał Zainteresowaną do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Jednocześnie poinformowano Wnioskodawczynię, iż nieuzupełnienie wniosku w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Wezwanie wysłano w dniu 31 stycznia 2013 r. (skutecznie doręczono dnia 5 lutego 2013 r.), zaś w dniach 8 i 9 lutego 2013 r. Zainteresowana uzupełniła ww. wniosek (daty odpowiednio: uiszczenia brakującej opłaty oraz nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego).

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Dnia 7 marca 2003 r. Wnioskodawczyni otrzymała wraz z mężem, w drodze darowizny od syna i synowej, niezabudowaną nieruchomość w granicach działki o pow. 1,9209 ha, przeznaczoną w planie zagospodarowania przestrzennego i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego na cele rolne. Darowizna została przekazana i przyjęta przez małżonków w celu umożliwienia im wybudowania siedliska rolniczego, osiedlenia się na wsi i prowadzenia dla własnych potrzeb produkcji rolnej i ogrodniczej.

Następnie, dnia 13 października 2006 r. wójt gminy, w odpowiedzi na złożony wniosek, wydał małżonkom decyzję o warunkach zabudowy dla planowanej przez nich inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wolnostojącym budynkiem gospodarczo-garażowym w zabudowie zagrodowej.

W oparciu o przywołane warunki zabudowy dla części będącej własnością małżonków działki, starosta dnia 4 kwietnia 2007 r. wydał decyzję, zatwierdzającą złożony przez małżonków projekt budowlany i udzielił im pozwolenia na budowę siedliska rolniczego, w skład którego wchodzą przywołany wyżej budynek mieszkalny jednorodzinny i obiekt gospodarczo-garażowy z przydomową oczyszczalnią ścieków. Budowę przedmiotowego siedliska, w którym po zakończeniu inwestycji małżonkowie zamierzają zamieszkać, rozpoczęli w czerwcu 2007 r. W chwili obecnej budynek mieszkalny znajduje się w stanie surowym otwartym, natomiast gospodarczo-garażowy w stanie częściowo wykończonym.

W związku z budową budynku mieszkalnego, w oparciu o przepisy ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, małżonkowie korzystają ze zwrotu części podatku VAT zawartego w cenie materiałów budowlanych służących do jego budowy.

Pod koniec 2007 r. Wnioskodawczyni oraz Jej mąż zmienili plany dotyczące zagospodarowania części należącej do nich działki i postanowiliśmy wystąpić do urzędu gminy o wydanie warunków zabudowy. Dnia 10 grudnia 2008 r. wójt w odpowiedzi na wniosek małżonków wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych z garażami. W oparciu o niniejsze warunki zabudowy, starosta w dniach 3 i 9 czerwca 2009 r. wydał cztery decyzje zatwierdzające projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przywołanych wyżej czterech budynków mieszkalnych. Wszystkie decyzje uprawomocniły się dnia 26 czerwca 2009 r.

Budowę czterech przedmiotowych budynków na wydzielonych działkach o powierzchni nie przekraczającej 0,1 ha, małżonkowie rozpoczęli z ewentualnym zamiarem ich sprzedaży. Sprzedaż warunkowali pozyskaniem środków na realizację zamierzonej inwestycji. Niezbędnych środków nie udało się im niestety pozyskać, w konsekwencji czego budowa została wstrzymana 2 lata temu. Żadna z nieruchomości nie została sprzedana. W chwili obecnej jeden z budynków jest w stanie surowym otwartym, dwa kolejne pozostały w stanie „0” (fundamenty, ściany fundamentowe i tzw. chudziak”), w granicach ostatniej działki wylane zostały jedynie fundamenty i wzniesione zostały ściany fundamentowe.

Mając na uwadze przyszłe plany ewentualnej sprzedaży, bazując na ówczesnych interpretacjach prawa podatkowego, przed przystąpieniem do inwestycji Wnioskodawczyni zarejestrowała się w urzędzie skarbowym jako czynny podatnik VAT. Dnia 29 stycznia 2010 r. (w czasie, gdy aktualne było pierwotne zamierzenie przyszłej warunkowej sprzedaży, które nie będzie miało miejsca) Zainteresowana złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej prosząc Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu o ustosunkowanie się do Jej wątpliwości dotyczących w przedmiotowym zakresie opodatkowania ewentualnej przyszłej sprzedaży nieruchomości podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi na wniosek w dniu 19 kwietnia wydana została interpretacja indywidualna, w zakresie podatku od towarów i usług, zgodna z oczekiwaniami Zainteresowanej, natomiast dnia 28 kwietnia 2010 r. wydana została interpretacja w zakresie stosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którą postępowanie tożsame z opisanymi wyżej planami, tj. ewentualna przyszła sprzedaż kolejnych budynków mieszkalnych, pomimo faktu, iż budowa realizowana była w ramach majątku prywatnego osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, byłaby zakwalifikowana do źródła przychodów z działalności gospodarczej i w związku z tym byłaby opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zarówno złożona przez Wnioskodawczynię skarga na interpretację podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych do WSA we Wrocławiu, jak i wniosek o kasację złożony do NSA zostały oddalone.

W obecnej sytuacji, z uwagi na brak środków do kontynuowania budowy, Zainteresowana zmieniła pierwotne zamierzenia inwestycyjne. W zależności od przyszłej interpretacji prawa podatkowego planuje:

*   w wariancie pierwszym: wzniesiony budynek w stanie surowym wraz z działką sprzedać jednemu z synów dla zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych, trzy pozostałe działki z rozpoczętymi inwestycjami darować trzem synom, ewentualnie
*   w drugim wariancie: wszystkie cztery działki z rozpoczętymi inwestycjami darować trzem synom.

W konsekwencji zmiany pierwotnych planów sprzedaży „częstotliwej”, na bazie których oparta była wcześniejsza rejestracja, Wnioskodawczyni zamierza sporządzić remanent likwidacyjny i w konsekwencji wyrejestrować się z rejestru czynnych podatników VAT.

W piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku Zainteresowana podała, iż wszelkie Jej działania związane z nieruchomością należącą do małżonków, miały na celu bądź zaspokojenie potrzeb własnych, bądź długotrwały charakter inwestycyjny. Zmierzały one w celu maksymalizacji wartości majątku w związku z chęcią przekazania go synom, czy to w formie gotówki, czy w formie majątku trwałego. Ponadto, Wnioskodawczyni wskazała, iż nie prowadzi działalności gospodarczej. Nigdy wcześniej ani Ona, ani Jej mąż, nie prowadzili działalności gospodarczej.

Zainteresowana podała również, iż podział działki został przeprowadzony na wspólny wniosek małżonków. Przedmiotowe działki powstałe z podziału działki zostały przez Wnioskodawczynię uzbrojone w energię elektryczną. Małżonkowie partycypowali w budowie sieci wodociągowej w drodze wewnętrznej wzdłuż wydzielonych działek (nie zostały jednak wykonane przyłącza do sieci wodociągowej). Zainteresowana nadmienia, iż nie ingerowała w kwestię dostępu do drogi publicznej (działki mają do niej dostęp poprzez drogę wewnętrzną, którą przejazd umożliwił małżonkom jej właściciel).

Ponadto, Wnioskodawczyni wskazuje, iż nie ogłaszała w mediach oferty sprzedaży przedmiotowych działek, jak również nigdy wcześniej ani Zainteresowana, ani Jej mąż nie dokonali sprzedaży (dostawy) żadnej nieruchomości. Realizowali oni jedynie długookresowy cel inwestycyjny.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Zdarzenie przyszłe – Wariant I

1.  Czy ewentualna sprzedaż budynku mieszkalnego synowi w opisanym stanie faktycznym będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy darowizna trzech pozostałych dziatek z rozpoczętymi inwestycjami trzem synom będzie rodzić powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych?
3.  Czy ewentualna sprzedaż budynku mieszkalnego synowi w opisanym stanie faktycznym będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT?
4.  Czy darowizna trzech pozostałych działek z rozpoczętymi inwestycjami trzem synom będzie rodzić powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług VAT?
5.  Czy darowizna trzech działek z rozpoczętymi inwestycjami trzem synom będzie zwolniona od podatku od spadków i darowizn?

Zdarzenie przyszłe – Wariant II

1.  Czy darowizna czterech działek z rozpoczętymi inwestycjami trzem synom w opisanym stanie faktycznym będzie rodzic powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych?
2.  Czy darowizna czterech działek z rozpoczętymi inwestycjami trzem synom będzie rodzić powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług VAT?
3.  Czy darowizna czterech działek z rozpoczętymi inwestycjami trzem synom będzie zwolniona od podatku od spadków i darowizn?

Tut. Organ informuje, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie trzecie zawarte w wariancie II. W pozostałym zakresie wydane zostały odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawczyni – w odniesieniu do pytania nr 3 dotyczącego zdarzenia przyszłego opisanego w Wariancie II – zgodnie z przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, darowizna majątku prywatnego osobie z najbliższej rodziny (I grupa podatkowa z wyłączeniem teściowej, teścia, synowej i zięcia) jest zwolniona z podatku od spadków i darowizn pod warunkiem dopełnienia narzuconych ustawa obowiązków informacyjnych w tym zakresie (formularz „Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych” SD-Z1 należy złożyć w urzędzie skarbowym darczyńcy w ciągu miesiąca od daty jej dokonania). W związku z powyższym opisana w zdarzeniu przyszłym darowizna, majątku prywatnego w postaci czterech działek z rozpoczętymi inwestycjami, trzem synom będzie zwolniona od podatku od spadków i darowizn w przypadku dopełnienia opisanych wyżej obowiązków.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Art. 5 ww. ustawy stanowi, iż obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Według art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9 637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Natomiast zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. dla I grupy podatkowej 9 637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej - art. 4a ust. 3 ww. ustawy.

Z kolei w myśl art. 4a ust. 4 przedmiotowej ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków jedynie, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

W cytowanych przepisach nie zostały wyszczególnione ani rodzaj, czy charakter darowanych składników majątku objętych zwolnieniem, ani sposób, czy czas ich użytkowania jak również ich maksymalna wartość. Należy jednak mieć na uwadze, że podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest zakwalifikowanie obdarowanego jako jednej z osób wymienionych w tym przepisie.

Ponadto podkreślenia wymaga fakt, że obowiązek zgłoszenia faktu nabycia majątku nie występuje m.in. w sytuacji, gdy nabycie to nastąpi na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego. Z kolei zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione. Jak wskazuje się w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 25 listopada 2011 r.; sygn. II CSK 77/11) przewidziane w art. 158 k.c. wymaganie zachowania formy aktu notarialnego dotyczy wszelkich umów zobowiązujących do przeniesienia własności nieruchomości, zarówno nazwanych, jak i nienazwanych.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że opisana we wniosku darowizna czterech działek zawarta pomiędzy rodzicami a dziećmi będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Dodatkowo ze względu na fakt, że jej przedmiotem będą nieruchomości, nie wystąpi również obowiązek zgłoszenia nabycia ww. majątku właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Na koniec, należy podkreślić, że niezależnie od powyższego, zgodnie z ww. art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, na Wnioskodawczyni jako darczyńcy nie ciąży obowiązek podatkowy, co jednocześnie oznacza, że opisane we wniosku działanie jest dla niej neutralne podatkowo.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Wskazać należy, iż z uwagi na to, że wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej stosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych został złożony przez Wnioskodawczynię – jednego ze współwłaścicieli przedmiotowych nieruchomości, zaznacza się, iż interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla drugiego ze współwłaścicieli, tj. męża Wnioskodawczyni.

Mąż Zainteresowanej, chcąc uzyskać interpretację indywidualną powinien wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej udzielenie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.