Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/4512-176/15/LG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-08-26
Teza: Miejsce opodatkowania usługi - prac projektowych i jej udokumentowania, tj. miejsce położenia nieruchomości
Słowa kluczowe: dostawa-dostawa towarów; faktura-wystawienie faktury; miejsce-miejsce opodatkowania; usługi-usługi związane z nieruchomościami; świadczenie-miejsce świadczenia usług; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z 31 maja 2015 r. (data wpływu 8 czerwca 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca opodatkowania usługi – prac projektowych i jej udokumentowania – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 czerwca 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca opodatkowania usługi – prac projektowych i jej udokumentowania.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT z nadanym nr NIP PL … (zgłoszenie do Nr unijnego PL od 29 maja 2015 r.). Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych (skala podatkowa), prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej m.in. wykonuje projekty instalacji sprężonego powietrza wykorzystywanych w różnych procesach technologicznych. Na zlecenie firmy której siedziba (zakład produkcyjny) znajduje się w Irlandii (firma produkuje sprężarki, osuszacze, filtry) Wnioskodawca opracował dokumentację projektową polegającą na: wykonaniu projektu modernizacji sprężarkowni znajdującej się w budynkach zakładu produkcyjnego na terenie Polski.

Firma z Irlandii jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Prace projektowe zostały odebrane w dniu 30 maja 2015 r.

Prace projektowe polegały na :

*   wykonaniu inwentaryzacji istniejącej instalacji sprężonego powietrza na terenie zakładu produkcyjnego w Polsce.
*   zaprojektowaniu wymiany istniejących osuszaczy (będących w złym stanie technicznym) na nowe z uwzględnieniem niezbędnych rurociągów, filtra, zbiornika sprężonego powietrza i armatury. Instalacja sprężarkowni składa się ze sprężarek, osuszaczy, zbiorników sprężonego powietrza, filtrów, armatury odcinającej i pomiarowej oraz rurociągów stalowych. Elementy instalacji (rurociągi z elementami armatury) podparte są na wspornikach mocowanych do ścian lub posadzki przy pomocy kotew. Sprężarki i osuszacze są posadowione na posadzce.

Celem zlecenia wykonanych prac projektowych była konieczność przystosowania istniejącej instalacji dla potrzeb sprzedawanych przez zleceniodawcę urządzeń. Bez wykonania tego projektu nie byłaby możliwa sprzedaż produktu. Sprzedawany przez irlandzkiego zleceniodawcę produkt (osuszacze) jest sprzedawany razem z wykonanym przez Wnioskodawcę projektem modernizacji instalacji. Wykonany projekt modernizacji nie jest więc projektem całej instalacji, natomiast jest elementem sprzedaży towaru (osuszaczy) z Irlandii do Polski. Zamontowane urządzenia oraz rurociągi można przenieść w inne miejsce.

Wstawiono fakturę na wykonane usługi projektowe z adnotacją odwrotne obciążenie i ze stawką VAT niepodlegającą opodatkowaniu jako wykonanie usługi wg siedziby usługobiorcy zgodnie z art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług.

Instalacja technologiczna zlokalizowana jest w istniejącym budynku na terenie Polski, ale jej demontaż nie naruszałby konstrukcji budynku. Instalacja nie jest nierozerwalnie połączona z nieruchomością i dotyczy technologii produkcji.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy wystawienie faktury dla podatnika unijnego ze stawką VAT niepodlegającą opodatkowaniu w Polsce (odwrotne obciążenie) było prawidłowe?

Zdaniem Wnioskodawcy.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej na zlecenie firmy której siedziba (zakład produkcyjny) znajduje się w Irlandii (firma produkuje sprężarki, osuszacze, filtry) Wnioskodawca opracował dokumentację projektową polegającą na: wykonaniu projektu modernizacji sprężarkowni znajdującej się w budynkach zakładu produkcyjnego na terenie Polski. Firma z Irlandii jest czynnym podatnikiem podatku VAT

Warunkiem sprzedaży urządzeń (osuszaczy) przez zleceniodawcę z Irlandii, do zakładu w Polsce (gdzie będą montowane), było dostarczenie towaru wraz z projektem modernizacji instalacji. Bez wykonania tego projektu nie byłaby możliwa sprzedaż urządzeń. Sprzedawane przez irlandzkiego zleceniodawcę urządzenia (osuszacze) są dostarczane razem z wykonanym przez Wnioskodawcę projektem modernizacji instalacji.

Wykonany projekt modernizacji nie jest więc projektem całej instalacji, natomiast jest elementem sprzedaży (osuszaczy) z Irlandii do Polski.

Projekt jest właściwie projektem montażowym sprzedawanych urządzeń, który firma z Irlandii dostarcza wraz z towarem do odbiorcy w Polsce. Wykonana usługa nie dotyczy wg Wnioskodawcy usług związanych z nieruchomością (art 28e ustawy podatku od towarów i usług) lecz dotyczy transakcji sprzedaży towaru. Na tej podstawie, po odebraniu prac projektowych w dniu 30 maja 2015 r. wystawiono fakturę na wykonane usługi projektowe z adnotacją odwrotne obciążenie i ze stawką VAT niepodlegającą opodatkowaniu jako wykonanie usługi wg siedziby usługodawcy zgodnie z art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Powyższy przepis wprowadza powszechność opodatkowania podatkiem VAT ww. czynności.

Jak stanowi art. 8 ust. 1 ww. ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W przypadku świadczenia usług istotnym, dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług, jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

W art. 28a ustawy wskazano, iż na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:

1.ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:

1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;

2.podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Powyższy artykuł wprowadza definicję podatnika, która ma zastosowanie tylko na potrzeby ustalenia miejsca świadczenia usług.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (art. 28b ust. 2 ustawy).

Z powyższych przepisów wynika, że miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika działającego w takim charakterze jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą ma stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

Od powyższych zasad ustawodawca przewidział szereg wyjątków, wskazując m.in. szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia usług związanych m.in. z nieruchomościami.

I tak zgodnie z art. 28e ustawy, miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.

Z powyższej regulacji prawnej wynika, że o miejscu świadczenia, a tym samym opodatkowania usługi związanej z nieruchomością decyduje wyłącznie miejsce położenia nieruchomości, z którą dana usługa jest ściśle związana, niezależnie od tego dla jakiego podmiotu jest wykonywana oraz gdzie znajduje się siedziba usługodawcy. Zasada ta ma zastosowanie wówczas, gdy usługę można przyporządkować do konkretnej nieruchomości, która jest możliwa do zlokalizowania, co do miejsca jej położenia. Przepis ten - jak wynika z jego brzmienia - stanowi wyjątek od zasady, przyjmując jako kryterium, odniesienie się nie do podmiotu lecz do przedmiotu, którym jest nieruchomość, a usługi, które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według miejsca jej położenia. Jednocześnie usługi te mogą mieć charakter nieograniczony, na co wskazuje katalog zamieszczony w tym przepisie, który ma charakter otwarty. Do zakresu tych usług ustawodawca zaliczył bowiem nie tylko usługi stricte dotyczące prac wykonywanych w nieruchomościach i obrotu nieruchomościami, ale także usługi, których wykonanie oparte jest na wykorzystaniu, używaniu i użytkowaniu nieruchomości.

Podkreślenia wymaga fakt, że w świetle przepisów dotyczących miejsca świadczenia usług, aby uznać usługi za związane z nieruchomością, wynik prac musi się wiązać z konkretną nieruchomością, np. działką, budynkiem, budowlą o określonych parametrach, numerach, będącą w posiadaniu określonych osób.

Zasada z art. 28e ustawy o podatku od towarów i usług obejmuje wszelkiego rodzaju usługi, które są bezpośrednio związane z konkretną nieruchomością. Nie jest zatem istotny rodzaj danej usługi, ale fakt, że efekty tej usługi czy jej charakter są związane z nieruchomością - ściśle oznaczoną a więc podatkowo zidentyfikowaną.

Zgodnie z przedstawionym opisem sprawy Wnioskodawca będący czynnym podatnikiem podatku VAT na zlecenie irlandzkiej firmy wykonał prace projektowe, które polegały na wykonaniu inwentaryzacji istniejącej instalacji sprężonego powietrza na terenie zakładu produkcyjnego w Polsce oraz zaprojektowaniu wymiany istniejących osuszaczy (będących w złym stanie technicznym) na nowe z uwzględnieniem niezbędnych rurociągów, filtra, zbiornika sprężonego powietrza i armatury. Instalacja sprężarkowni składa się ze sprężarek, osuszaczy, zbiorników sprężonego powietrza, filtrów, armatury odcinającej i pomiarowej oraz rurociągów stalowych. Elementy instalacji (rurociągi z elementami armatury) podparte są na wspornikach mocowanych do ścian lub posadzki przy pomocy kotew. Sprężarki i osuszacze są posadowione na posadzce. Celem zlecenia wykonanych prac projektowych była konieczność przystosowania istniejącej instalacji dla potrzeb sprzedawanych przez mojego zleceniodawcę urządzeń. Bez wykonania tego projektu nie byłaby możliwa sprzedaż produktu. Sprzedawany przez irlandzkiego zleceniodawcę produkt (osuszacze) jest sprzedawany razem z wykonanym przez Wnioskodawcę projektem modernizacji instalacji. Wnioskodawca wskazał, że zamontowane urządzenia oraz rurociągi można przenieść w inne miejsce. Instalacja technologiczna zlokalizowana jest w istniejącym budynku na terenie Polski, ale jej demontaż nie naruszałby konstrukcji budynku. Instalacja nie jest nierozerwalnie połączona z nieruchomością i dotyczy technologii produkcji. Jednocześnie – jak wskazał Wnioskodawca - projekt jest właściwie projektem montażowym sprzedawanych przez firmę irlandzką urządzeń. Wnioskodawca wystawił fakturę na wykonane usługi projektowe z adnotacją odwrotne obciążenie i ze stawką VAT niepodlegającą opodatkowaniu jako wykonanie usługi wg siedziby usługobiorcy.

Przedmiotem wniosku jest miejsce opodatkowania wykonanej przez Wnioskodawcę usługi projektowej.

Odnosząc cytowane wyżej przepisy dotyczące miejsca świadczenia usług do opisu sprawy należy stwierdzić, że miejsce świadczenia przedmiotowej usługi, polegającej na wykonaniu projektu modernizacji sprężarkowi znajdującej się w budynkach zakładu produkcyjnego na terenie Polski, której celem było zaprojektowanie wymiany w określonych budynkach istniejących urządzeń sprężarkowni łącznie z ich elementami (rurociągami rozprowadzonymi w budynkach i przymocowanymi do elementów budynku) znajduje się w miejscu położenia tej nieruchomości, z którą ta usługa była związana, tj. w Polsce. Przedmiotowa usługa bowiem niewątpliwie powiązana jest z konkretną lokalizacją, w której ma zostać przeprowadzona modernizacja, pod przygotowanie której został sporządzony projekt. Bez wykonania tego projektu nie byłaby możliwa ani sprzedaż określonych elementów sprężarkowni ani też ich montaż w określonej (zidentyfikowanej) nieruchomości, w której te elementy są odpowiednio (z uwzględnieniem cech danej nieruchomości) instalowane dla potrzeb zakładu produkcyjnego.

Tym samym wykonana przez Wnioskodawcę usługa projektowa miała ścisły, nierozerwalny i wystarczająco bezpośredni związek z określoną nieruchomością, która to nieruchomość stanowiła zarazem nieodzowny element świadczonej usługi. Nie ma przy tym znaczenia, że wykonany projekt modernizacji na rzecz podmiotu irlandzkiego nie jest projektem całej instalacji, którą podmiot z Irlandii sprzedaje wraz z urządzeniami.

Zatem nieprawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy w zakresie stwierdzenia, że wykonana przez Wnioskodawcę usługa nie jest związaną z nieruchomością, która jest zlokalizowana na terytorium Polski i opodatkowana jest na terytorium Irlandii zgodnie z miejscem siedziby kontrahenta Wnioskodawcy.

Jednocześnie skoro miejscem opodatkowania przedmiotowej usługi jest miejsce położenia nieruchomości - terytorium Polski, Wnioskodawca nieprawidłowo postąpił dokumentując usługę poprzez wystawienie faktury ze stawką VAT niepodlegającą opodatkowaniu w Polsce (odwrotne obciążenie).

W związku z powyższym Wnioskodawca winien udokumentować wykonaną usługę podlegająca opodatkowaniu na terytorium Polski z wykazaną stawką podatku właściwą dla wykonanej usługi.

Reasumując: oceniając całościowo stanowisko Wnioskodawcy jest ono nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Interpretacja traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego stanu faktycznego lub zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.