Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/4512-685/15/KS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-12-14
Teza: w zakresie wyłączenia z opodatkowania czynności polegającej na wydzieleniu majątku ze Spółki dzielonej Oddziału Nieruchomości na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy.
Słowa kluczowe: opodatkowanie; przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa; spółki; wyłączenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 22 kwietnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 9 września 2015 r. (data wpływu 15 września 2015 r.), uzupełnionym pismem z 3 grudnia 2015 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania czynności polegającej na wydzieleniu majątku ze Spółki dzielonej Oddziału Nieruchomości na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 września 2015 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania czynności polegającej na wydzieleniu majątku ze Spółki dzielonej Oddziału Nieruchomości na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy. Wniosek został uzupełniony pismem z 3 grudnia 2015 r.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

L.M. Sp. z o.o. („Spółka”) prowadzi działalność w zakresie handlu wyrobami medycznymi (m.in. stenty prowadniki, balony, rozruszniki, kardiowertery). Spółka nabyła dwa budynki – przy ul. Ł. oraz ul. B. w K. z zamiarem rozszerzenia zakresu swojej działalności na działalność w zakresie sprzedaży lokali oraz ich wynajmu. W celu oddzielenia od siebie dwóch ww. rodzajów działalności (handel wyrobami medycznymi oraz budowa i wynajem nieruchomości) podjęto decyzję o utworzeniu osobnego Oddziału Nieruchomości – w formie Uchwały Zarządu Spółki. Oddział Nieruchomości zostanie wpisany do rejestru przedsiębiorców KRS.

Przedmiotem jego działalności będzie (wg PKD):

41.10.Z: Realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków

41.20.Z: Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych

68.10.Z: Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek (działalność przeważająca)

68.20.Z: Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi

68.32.Z: Zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie

43.11.Z: Rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych

43.12.Z: Przygotowanie terenu pod budowę

43.21.Z: Wykonywanie instalacji elektrycznych

43.22.Z: Wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych

43.29.Z: Wykonywanie pozostałych instalacji budowlanych

Oddział Nieruchomości wyposażony zostanie w następujące składniki majątkowe (aktywa i pasywa):

*   Nieruchomość (budynek) przy ul. Ł. w K.;
*   Nieruchomość (budynek) przy ul. B. w K.;
*   Prawa i obowiązki wynikające z umowy najmu powierzchni biurowej przy ul. M. w K.;
*   Środki pieniężne;
*   Środki trwałe (sprzęt biurowy i komputerowy, meble);
*   Pracownicy Spółki wyznaczeni do obsługi administracyjnej Oddziału;
*   Prawa i obowiązki wynikające z umowy najmu samochodu osobowego wykorzystywanego w działalności Oddziału;
*   Prawa i obowiązki wynikające z umów o dostawę mediów oraz wywóz śmieci z budynków;
*   Należności z tytułu wynajmu;
*   Zobowiązanie z tytułu kredytu zaciągniętego pod zakup nieruchomości przy ul. B.
*   Ogół praw i obowiązków komandytariusza w spółce D. C. D. Sp. z o.o. spółka komandytowa;
*   Należności i zobowiązania z umowy inwestycyjnej z W. C. D. Sp. z o.o. SKA z dnia 30 stycznia 2015 roku.

Przedmiotem działalności Spółki (po wydzieleniu Oddziału) będzie przede wszystkim:

46.46.Z: Sprzedaż hurtowa wyrobów farmaceutycznych i medycznych,

47.74.Z: Sprzedaż detaliczna wyrobów medycznych, włączając ortopedyczne, prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach.

W Spółce (po wydzieleniu Oddziału) pozostaną następujące składniki majątkowe:

*   Zapasy towarów handlowych,
*   Należności z tytułu dostawy towarów handlowych – wyrobów medycznych,
*   Zobowiązania handlowe (z tytułu zakupu towarów handlowych – wyrobów medycznych),
*   Prawa i obowiązki wynikające z umowy najmu powierzchni biurowej przy ul. A. K. w K.,
*   Środki pieniężne na koncie bankowym,
*   Lokaty pieniężne,
*   Środki trwałe (sprzęt biurowy i komputerowy, meble),
*   Wartości niematerialne i prawne – oprogramowanie komputerowe,
*   Pracownicy (zajmujący się działalnością handlową oraz obsługą administracyjną),
*   Prawa i obowiązki wynikające z umów najmu samochodów osobowych wykorzystywanych w działalności handlowej,
*   Należności z tytułu udzielonych pożyczek,
*   Prawa i obowiązki wynikające z zawartych umów handlowych.

Należy zaznaczyć, że w systemie księgowym prowadzona będzie osobna ewidencja aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów pozwalająca na osobne określenie stanu majątku oraz wyników finansowych Spółki oraz Oddziału. Udziałowcy Spółki zakładają, że w przyszłości dojść może do podziału Spółki przez wydzielenie z niej majątku Oddziału Nieruchomości i wniesienie go do nowej spółki kapitałowej.

Spółka kapitałowa, do której Wnioskodawca planuje wnieść Oddział Nieruchomości, będzie kontynuować dotychczasową działalność gospodarczą Oddziału.

Oddział Nieruchomości stanowi zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań), przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania w obrocie gospodarczym.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w świetle przedstawionego zdarzenia przyszłego, planowany podział Spółki nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT? (pytanie oznaczone we wniosku nr 2)

Stanowisko Wnioskodawcy (oznaczone we wniosku nr 2):

Zdaniem Spółki operacja polegająca na wydzieleniu majątku ze Spółki dzielonej do spółki przejmującej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

Uzasadnienie stanowiska:

Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy VAT, przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Z kolei w myśl art. 2 pkt 27e ustawy VAT, zorganizowana część przedsiębiorstwa zdefiniowana jest dla celów VAT jako „organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”. Definicja ZCP przewidziana w ustawie VAT jest zatem tożsama z definicją ZCP na gruncie przepisów o podatkach dochodowych (w tym na gruncie ustawy CIT). Tym samym wszelkie uwagi dotyczące możliwości zakwalifikowania majątku wydzielonego do spółek przejmujących jako ZCP dla potrzeb podatku dochodowego (wskazane w uzasadnieniu Spółki do stanowiska zajętego w kwestii pytania 1), zachowują swą aktualność również na gruncie rozważań dotyczących przepisów VAT. Mając na uwadze okoliczność, iż majątek wydzielany do spółki przejmującej, będzie stanowić ZCP (co Spółka wykazała w uzasadnieniu swojego stanowiska w zakresie pytania 1), przeniesienie tego majątku na skutek planowanego podziału na spółkę przejmującą nie będzie podlegać ustawie VAT, zgodnie z treścią art. 6 pkt 1 tej ustawy.

W związku z powyższym wskazaniem Wnioskodawcy, w myśl którego definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa w ustawie o VAT jest zbieżna z definicją istniejącą na gruncie podatku CIT, tym samym wszelkie uwagi dotyczące możliwości zakwalifikowania majątku wydzielonego do spółek przejmujących jako ZCP dla potrzeb podatku dochodowego (wskazane w uzasadnieniu Spółki do stanowiska zajętego w kwestii pytania 1), zachowują swą aktualność również na gruncie rozważań dotyczących przepisów VAT, poniżej przywołano uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy do pytania przedstawionego na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych w części odnoszącej się do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Warunkiem niezbędnym do uznania określonego zespołu składników majątkowych za ZCP jest:

*   istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
*   wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie na płaszczyźnie organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej,
*   uznanie, że wydzielana cześć może potencjalnie stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze (do realizacji których służy w istniejącym przedsiębiorstwie).

Stanowisko, zgodnie z którym wydzielenie z działalności spółki osobnych oddziałów wypełnia kryteria odrębności organizacyjnej i finansowej majątku organy podatkowe wielokrotnie zajmowały w swoich interpretacjach indywidualnych np.:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 15 grudnia 2011 r., IPPB1/415-873/11 -2/EC;
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z dnia 18 maja 2012 r., ITPB3/423-120/12/DK;
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z dnia 6 grudnia 2012 r., ILPB3/423-353/12-3/AO;
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z dnia 27 czerwca 2012 r., IBPBI/2/423-331/12/JD;
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 14 stycznia 2013 r., IPPB2/415-922/12-4/AK;
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 20 lutego 2013 r., IPPB2/415-1026/12-4/MK.

a.Wydzielenie organizacyjne

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma określone miejsce w strukturze organizacyjnej danego przedsiębiorstwa. Przyjmuje się, że dany zespół składników majątkowych jest wyodrębniony organizacyjnie, jeśli w strukturze danego przedsiębiorstwa utworzony został na przykład wydział, zakład, czy dział. Wyodrębnienie organizacyjne musi wynikać z umowy spółki, regulaminu, uchwały zarządu lub innego aktu o podobnym charakterze (tak np. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z dnia 5 stycznia 2012 r., znak IBPP3/443-1122/11/AM, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z dnia 10 kwietnia 2009 r., znak ILPP2/443-67/09-4/EN, podobnie Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 7 kwietnia 2009 r., znak IPPP3/443-29/09-4/SM). O najwyższym stopniu wyodrębnienia organizacyjnego można mówić w sytuacji, gdy w ramach przedsiębiorstwa dochodzi do wyodrębnienia oddziału zarejestrowanego w Krajowym Rejestrze Sądowym. Taki warunek zostanie w przypadku transakcji opisywanej w stanie faktycznym spełniony - na mocy uchwały wspólników utworzony został oddział, który wpisany zostanie do rejestru przedsiębiorców KRS. Również część majątku pozostająca w Spółce będzie wydzielona pod względem organizacyjnym. Zdaniem organów podatkowych o organizacyjnym wyodrębnieniu części przedsiębiorstwa można mówić przykładowo w sytuacji, w której w danym przedsiębiorstwie wyszczególnione zostały dwa piony, które prowadzą inną działalność. W takim wypadku każdy pion przedsiębiorstwa może być uznany za organizacyjnie wyodrębnioną część przedsiębiorstwa (tak np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 8 czerwca 2009 r., znak ILPB3/423-209/09-2/EK). Z interpretacji podatkowych wynika ponadto, że za uznaniem danej części przedsiębiorstwa za wyodrębnioną organizacyjnie może przemawiać także struktura zarządzania, czy podległość służbowa i funkcjonalna pracowników danej jednostki wewnętrznej itp. (por. np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 13 lutego 2012 r., znak IBPP3/443-1257/11/KO, Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r., znak IPPP2/443-174/09-3/MK, interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 10 czerwca 2009 r., znak IPPP3/443-230/09-2/MM).

b.Wydzielenie finansowe

Część majątku jest wyodrębniona finansów jeśli możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do tej części majątku. O najwyższym stopniu wydzielenia finansowego można mówić w sytuacji, w której ZCP jest samobilansującym się oddziałem. Konieczność wyodrębnienia finansowego nie oznacza jednak automatycznie, że zorganizowana część przedsiębiorstwa musi być samobilansującym się oddziałem. W judykaturze podkreśla się, że wyodrębnienie finansowe nie musi oznaczać pełnej samodzielności finansowej, lecz sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. I SA/Sz 197/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2011 r., sygn. III SA/Wa 1765/10). Wystarczające jest zatem wyodrębnienie danej części przedsiębiorstwa dla celów rachunkowości zarządczej, jeśli polega ono na odrębnym ewidencjonowaniu przychodów i kosztów związanych z prowadzeniem danej części przedsiębiorstwa. Taki pogląd potwierdzają organy podatkowe w wydawanych interpretacjach.

Zdaniem organów podatkowych o wyodrębnieniu finansowym może świadczyć między innymi plan kont danej spółki, czy sprawozdawczość finansowa (tak np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 22 grudnia 2011 r., znak IBPB1/2/423-1186/11/MO, interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 2 stycznia 2012r., znak IBPP3/443-1099/11 MM, interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 14 maja 2009 r., ILPP2/443-319/09-4/MR). Z punktu widzenia przepisów o rachunkowości Spółka i Oddział prowadzić będą osobne rozliczenia finansowe w oparciu o osobne konta w systemie księgowym. Na ich podstawie sporządzane będą osobne bilanse i rachunki wyników, które podlegać będą konsolidacji i wykazaniu w sprawozdaniu jednostki macierzystej (Spółki). Tym samym spełnione zostanie kryterium wyodrębnienia finansowego.

c.Wydzielenie funkcjonalne

Aby dany zespół składników majątkowych mógł zostać uznany za ZCP musi być również wyodrębniony pod względem funkcjonalnym. Innymi słowy składniki majątkowe zaliczane do ZCP muszą umożliwiać prowadzenie niezależnej działalności gospodarczej.

Część przedsiębiorstwa wydzielona ze Spółki, jak również w niej pozostająca powinna zatem obejmować elementy posiadające potencjalną zdolność do samodzielnego działania. Jak opisano w treści wniosku zarówno Spółka (spółka dzielona) jak również Oddział Nieruchomości wydzielany ze Spółki posiadać będą majątek (w tym aktywa i pasywa) pozwalające im na prowadzenie działalności gospodarczej w dotychczasowym kształcie. Spółka dzielona i przejmująca przejmą też personel niezbędny do realizacji określonych zadań gospodarczych. W konsekwencji zarówno część majątku pozostająca w Spółce jak i wnoszona do spółki przejmującej będzie spełniać przesłankę wydzielenia funkcjonalnego. Każda z tych części będzie bowiem w stanie wykonywać określone zadania gospodarcze i to w sposób całkowicie niezależny od drugiej.

Zdaniem organów podatkowych istotne jest to, aby wyodrębniony majątek był wystarczający (kompletny), aby bez jakichkolwiek uzupełnień kontynuować działalność gospodarczą, jaka była dotychczas prowadzona z jego wykorzystaniem (tak interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 13 lutego 2012 r., znak IBPP3/443-1257/11/KO). Taka sytuacja będzie miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

Reasumując w opisanym stanie faktycznym spełnione zostaną wszystkie przesłanki pozwalające na uznanie, że zarówno majątek pozostający w Spółce jak i majątek wydzielany do spółki przejmującej spełnia przesłanki pozwalające na uznanie go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

*   Po pierwsze zespół składników majątkowych pozostających w Spółce (spółce dzielonej) jak i wnoszony do spółki przejmującej składać się będzie zarówno ze składników materialnych jaki niematerialnych (w tym zobowiązań). Ponadto każdy z ww. zespołów majątkowych będzie powiązany z określonym substratem ludzkim niezbędnym do uznania określonej części przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część,
*   Po drugie w odniesieniu do zespołu składników majątkowych pozostających w Spółce (spółce dzielonej) jak i wnoszonych do spółki przejmującej spełnione zostaną kryteria odrębności organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej.
*   Po trzecie aktywa oraz związane z nimi pasywa, zarówno wnoszone do spółki przejmującej jak i pozostające w Spółce (spółce dzielonej) pozwolą obydwu spółkom na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej i kontynuowanie zadań gospodarczych realizowanych przez poszczególne masy majątkowe przed restrukturyzacją.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z art. 7 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W świetle art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy, nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zapisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te – chociaż można je zakwalifikować jako odpłatną dostawę towarów czy też odpłatne świadczenie usług – nie podlegają opodatkowaniu.

A zatem, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np.: sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść tytułu IV działu II ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030).

W art. 529 § 1 Kodeksu spółek handlowych wyróżniono cztery sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych. Zgodnie z ww. przepisem, podział może być dokonany przez:

1.  przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały lub akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie),
2.  zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek (podział przez zawiązanie nowych spółek),
3.  przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę lub spółki (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki),
4.  przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Zatem należy stwierdzić, że przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych podział dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie), powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy – przeniesienie własności.

W świetle powyższych regulacji dokonany, na podstawie Kodeksu spółek handlowych, podział przez wydzielenie i przeniesienie na nową spółkę części majątku spółki dzielonej jest, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wyjaśnić jednak tutaj należy, że w sytuacji gdy w wyniku podziału spółki przez wydzielenie przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.

Przepis art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że pod pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest to, aby stanowiła ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie, które winno zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział, itp. Przy czym w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne, niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Oznacza to, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące w takich wzajemnych relacjach, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1.  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania,
2.  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3.  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4.  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów.

Mając na uwadze powyższe orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości należy stwierdzić, że zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy definicja legalna zorganizowanej części przedsiębiorstwa musi być interpretowana przez pryzmat treści art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE i w powiązaniu z rozumieniem pojęcia „przekazania całości lub części majątku”, wyłożonym przez Trybunał w ww. orzeczeniu. Trybunał Sprawiedliwości główny nacisk kładzie na badanie konkretnego przypadku, dopuszczając w pewnych przypadkach zbycie samych składników rzeczowych. Tym samym, w myśl orzecznictwa Trybunału, składniki niematerialne nie stanowią konstytutywnego elementu uznania części majątku za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w każdym przypadku. Trybunał uznał, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.

Zatem w ocenie Organu, dla uznania, że wydzielona część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, istotne znaczenie ma ocena, czy ta zbywana część przedsiębiorstwa jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.

Mając na uwadze przedstawiony opis zdarzenia przyszłego, z którego wynika, że:

*   Oddział Nieruchomości, który zajmuje się m.in. realizacją projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków, kupnem i sprzedażą nieruchomości na własny rachunek czy wynajmem i zarządzaniem nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, utworzono na podstawie uchwały Zarządu Spółki;
*   Oddział zostanie wpisany do rejestru przedsiębiorstw;
*   Oddział zostanie wyposażony w składniki majątkowe (aktywa i pasywa) takie jak: nieruchomości, środki pieniężne, środki trwałe, prawa i obowiązki wynikające z umów najmu, należności z tytułu wynajmu, ogół praw i obowiązków komandytariusza w spółce D.C. D. Sp. z o.o. spółka komandytowa czy należności i zobowiązania z umowy inwestycyjnej z W. C. D. Sp. z o.o. SKA, pozwalające na kontynuowanie działalności gospodarczej, pracowników wyznaczonych do obsługi administracyjnej oddziału, prawa i obowiązki wynikające z umów o dostawę mediów oraz wywóz śmieci, zobowiązania z tytułu kredytu zaciągniętego pod zakup nieruchomości;
*   w systemie księgowym prowadzona będzie osobna ewidencja aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów pozwalająca na osobne określenie stanu majątku oraz wyników finansowych Spółki oraz Oddziału;
*   Spółka kapitałowa, do której Wnioskodawca planuje wnieść Oddział Nieruchomości, będzie kontynuować dotychczasową działalność gospodarczą Oddziału;
*   Oddział Nieruchomości stanowi zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań), przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania w obrocie gospodarczym;

należy stwierdzić, że zostaną spełnione wszystkie wskazane wcześniej przesłanki do uznania przedmiotowego zespołu składników majątku Wnioskodawcy za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

W konsekwencji, planowana przez Wnioskodawcę czynność podziału Spółki przez wydzielenie majątku Oddziału Nieruchomości i wniesienie go do nowej spółki kapitałowej, będzie wyłączona spod działania ustawy o VAT zgodnie z cytowanym powyżej art. 6 pkt 1.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Należy wskazać, że przedmiotowa interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź skarbowej zostanie określony odmienny stan rzeczy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.