Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-1154/14-3/MR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-01-16
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego w przypadku świadczenia usług najmu lokalu.
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; limit; podatek-podatek od towarów i usług; podatnik; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XII-Rozdział 1-art. 113

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z 15 października 2014 r. (data wpływu 20 października 2014 r.) uzupełnionym pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. (data wpływu 9 stycznia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego w przypadku świadczenia usług najmu lokalu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 października 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego w przypadku świadczenia usług najmu lokalu. Wniosek uzupełniono w dniu 9 stycznia 2015 r. o doprecyzowanie opisu sprawy.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Jako małżonkowie, A.;B., zamieszkują razem w J. i tam są zameldowani. Posiadają lokal położony w J., który należy do ich majątku wspólnego. Lokal ten jest obecnie wynajmowany na cele biurowe. Wynajmującym w umowie najmu jest tylko mąż (Wnioskodawca). On też, na podstawie oświadczenia złożonego w Urzędzie Skarbowym korzysta ze zwolnienia od podatku VAT i samodzielnie rozlicza dochód z najmu w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w wysokości 8,5%, który płaci kwartalnie, a także składa deklarację roczną PIT-28. Roczne dochody z tego najmu nie przekraczają kwoty 150 tys. zł. Innych nieruchomości obecnie Wnioskodawca z żoną nie wynajmują - ani razem, ani osobno. Ponadto, małżonkowie posiadają dochody z zatrudnienia i rozliczają się wspólnie na zasadach ogólnych, składają deklarację PIT-37.

W uzupełnieniu do wniosku wskazano, że:

1.  Wnioskodawca wraz z żoną dokonali całej przedpłaty za nabywany lokal w K. w formie faktur zaliczkowych, wystawionych na żonę Wnioskodawcy jako kupującą w następujący sposób:
    *   jedna faktura VAT zaliczkowa zapłacona 15 października 2014 r.,
    *   dwie faktury VAT zaliczkowe zapłacone 24 grudnia 2014 r.
2.  W styczniu 2015 r. nastąpi:
    *   podpisanie aktu notarialnego i przekazanie lokalu kupującemu (protokół zdawczo -odbiorczy),
    *   w tym samym dniu zostanie zawarta umowa najmu między A. a Spółką prowadzącą działalność hotelowo-turystyczną i umowa od razu rozpocznie swój bieg,
    *   po akcie notarialnym zostanie wystawiona faktura końcowa sprzedaży na kupującego A.. Będzie to tzw. faktura zerowa, ponieważ całość zapłacono w 2014 r. w ww. sposób.
3.  Z ostatnich informacji uzyskanych telefonicznie z BIP wynika, że:
    *   A. może w każdej chwili zarejestrować się jako podatnik czynny VAT i nie będzie to skutkować tym, że mąż będzie również zobowiązany złożyć deklarację VAT-R. Może on nadal korzystać ze zwolnienia z VAT i wynajmować lokal w J. w sposób dotychczasowy,
    *   wg opinii experta BIP, uzyskanej telefonicznie w dniu 2 stycznia 2015 r. w uzasadnionych przypadkach Urząd Skarbowy może wyrazić zgodę na zrejestrowanie podatnika czynnego VAT z datą wstecz.

W opisanym przypadku, w ocenie Wnioskodawcy, uzasadnienie takie jest oczywiste, ponieważ żona Wnioskodawcy nie złożyła dotychczas wniosku VAT-R tylko z powodu długiego oczekiwania na pisemną interpretację ORD-IN.

W związku z powyższym Wnioskodawca wnosi o wyrażenie zgody na zarejestrowanie w Urzędzie Skarbowym A. jako podatnika czynnego VAT z datą wstecz, np. 1 grudnia 2014 r.

Takie rozwiązanie jest dla Wnioskodawcy i jego żony bardzo istotne, ponieważ pozwoli na jednorazowy zwrot całego podatku VAT naliczonego na fakturach zaliczkowych i szybszą spłatę zadłużeń związanych z zakupem lokalu.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy rejestracja żony jako podatnika czynnego VAT będzie skutkować tym, że Wnioskodawca (mąż) będzie zobowiązany do zarejestrowania się również jako podatnik czynny VAT, czy też może nadal korzystać ze zwolnienia i prowadzić najem na dotychczasowych zasadach?

Zdaniem Wnioskodawcy, rejestracja żony jako podatnika czynnego VAT nie skutkuje tym, że mąż powinien zrezygnować ze zwolnienia i że będzie zobowiązany zarejestrować się również jako podatnik czynny VAT. Może on nadal wynajmować i rozliczać dochód z najmu w sposób dotychczasowy, zgodnie z opisem stanu faktycznego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl postanowień art. 7 ust. 1 ustawy – przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Definicja świadczenia usług ma zatem charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatnika w ramach działalności gospodarczej.

Zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – w myśl art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na mocy art. 113 ust. 1 ustawy – zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

Natomiast, na podstawie art. 113 ust. 2 ustawy – do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:

1.  wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju;
2.  odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:
    1.  transakcji związanych z nieruchomościami,
    2.  usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,
    3.  usług ubezpieczeniowych\- jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych;
3.  odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Z przepisu art. 113 ust. 5 ustawy wynika, że jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Natomiast stosownie do art. 113 ust. 9 ustawy, zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności określonych w art. 5, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty określonej w ust. 1.

Ponadto, stosownie do art. 113 ust. 10 ustawy, jeżeli faktyczna wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 9, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy w trakcie roku podatkowego kwotę określoną w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia sprzedaży od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia określonego w ust. 1 (art. 113 ust. 11 ustawy).

Stosownie zaś do art. 113 ust. 13 ustawy, zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników:

1.  dokonujących dostaw:
    1.  towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy,
    2.  towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:
        *   energii elektrycznej (PKWiU 35.11.10.0),
        *   wyrobów tytoniowych,
        *   samochodów osobowych, innych niż wymienione w lit. e, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji,
    3.  budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b,
    4.  terenów budowlanych,
    5.  nowych środków transportu;
2.  świadczących usługi:
    1.  prawnicze,
    2.  w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
    3.  jubilerskie;
3.  nieposiadających siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.

W świetle powołanych wyżej przepisów należy stwierdzić, że podatnik może korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług w sytuacji, gdy spełnione zostaną następujące warunki:

*   podatnik w poprzednim roku podatkowym oraz w trakcie roku podatkowego nie może przekroczyć określonej wartości sprzedaży, definiowanej zapisem art. 113 ust. 1 ustawy,
*   podatnik nie może wykonywać czynności wymienionych w art. 113 ust. 13 ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że małżonkowie posiadają lokal, który należy do ich majątku wspólnego. Lokal ten jest obecnie wynajmowany na cele biurowe. Wynajmującym w umowie najmu jest tylko mąż (Wnioskodawca). On też, na podstawie oświadczenia złożonego w urzędzie skarbowym korzysta ze zwolnienia od podatku VAT i samodzielnie rozlicza dochód z najmu w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w wysokości 8,5%, który płaci kwartalnie, a także składa deklarację roczną PIT-28. Roczne dochody z tego najmu nie przekraczają kwoty 150 tys. zł. Innych nieruchomości obecnie Wnioskodawca z żoną nie wynajmują - ani razem, ani osobno. Ponadto, małżonkowie posiadają dochody z zatrudnienia i rozliczają się wspólnie na zasadach ogólnych, składają deklarację PIT-37.

Na tle powyższego opisu sprawy, wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii, czy rejestracja jego żony jako podatnika czynnego VAT będzie skutkować tym, że Zainteresowany będzie zobowiązany do zarejestrowania się również jako podatnik czynny VAT, czy też może nadal korzystać ze zwolnienia i prowadzić najem na dotychczasowych zasadach.

Wskazać należy, że ustawa o podatku od towarów i usług nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Należy zauważyć, że żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.

Wobec powyższego podmiot świadczący usługę najmu będzie podatnikiem podatku od towarów i usług wówczas, gdy najem ten będzie wykonywał we własnym imieniu i na własny rachunek. Jeżeli przedmiotem najmu jest rzecz stanowiąca majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług, w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy, będzie ten małżonek, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu, czyli ten, który dokonuje wynajmu we własnym imieniu (jest stroną czynności prawnej). Natomiast jeżeli małżonkowie dokonali czynności wspólnie, to każdy z nich z osobna jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W świetle art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zatem istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

Zgodnie z brzmieniem art. 36 § 1 oraz § 2 cyt. ustawy, oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny. Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.

W konsekwencji podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu. Natomiast jeżeli małżonkowie dokonali czynności wspólnie, to każdy z nich z osobna jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W oparciu o art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.), przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Tak więc najem jest umową dwustronnie obowiązującą i wzajemną; odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu.

Zatem, biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy stwierdzić, że najem jako usługa wymieniona w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, wypełnia określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej, jeżeli wykonywany jest w sposób ciągły dla celów zarobkowych, bez względu na to czy najem będzie prowadzony w ramach działalności gospodarczej, czy jako odrębne źródło przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji najem nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Należy również zauważyć, że w przypadku zawarcia umowy najmu majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską tylko przez jednego z małżonków (Zainteresowanego), podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy będzie ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu. W przedmiotowej sprawie będzie to Wnioskodawca, który zawarł umowę najmu lokalu i to jemu przysługuje prawo do skorzystania ze zwolnienia podmiotowego od podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy, do momentu przekroczenia wartości sprzedaży w nim określonej, tj. 150.000 zł. Tym samym, w przedmiotowej sprawie, rejestracja żony Wnioskodawcy jako podatnika czynnego VAT nie spowoduje, że powinien On zrezygnować ze zwolnienia i że będzie zobowiązany zarejestrować się również jako podatnik czynny VAT.

Tut. Organ informuje, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego przy wynajmie lokalu użytkowego. Natomiast w kwestii dotyczącej daty nabycia lokalu, rejestracji jako podatnika VAT czynnego oraz odzyskania podatku zapłaconego przy kupnie lokalu przez żonę Wnioskodawcy wydano odrębne rozstrzygnięcie z dnia 16 stycznia 2015 r. Nr ILPP2/443-1154/14-4/MR.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.