Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4514-88/15/ASz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-10-12
Teza: Czy w przedstawionym stanie faktycznym, czynność udzielenia Spółce pożyczki za wynagrodzeniem podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; pożyczka
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 25 czerwca 2015 r. (wpływ do Biura – 9 lipca 2015 r.), uzupełnionym 16 i 21 września 2015 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 czerwca 2015 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej – jak zaznaczono w części E.2. druku ORD-IN – podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki.

Z uwagi na fakt, że treść wniosku wskazywała, że Wnioskodawca może oczekiwać również interpretacji w zakresie podatku od towarów i usług, w piśmie z 9 września 2015 r. znak: IBPB-2-1/4514-88/15/ASz, IBPP2/4512-631/15/IK wezwano do jego uzupełnienia.

Wniosek uzupełniono 16 września 2015 r. (data wpływu dodatkowej opłaty) oraz 21 września 2015 r. (data wpływu pisma).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca (dalej: Spółka, Pożyczkobiorca) zawarł umowę odpłatnej pożyczki ze Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Pożyczkodawca).

Jednocześnie, Spółka informuje, że Pożyczkodawca nie jest jej udziałowcem. Oba podmioty są podatnikami podatku od towarów i usług (dalej: VAT).

Spółka nie ma możliwości ustalenia czy Pożyczkodawca zawiera z innymi podmiotami umowy pożyczek.

Pożyczki udzielono w związku z prowadzoną przez oba podmioty działalnością gospodarczą. Pożyczkodawca udziela Spółce pożyczki na zapłacenie przez Spółkę faktur za zakup produktów informatycznych, których producentem jest między innymi Pożyczkodawca i udzielenie pożyczki uzależnione jest od nabycia przez Pożyczkobiorcę produktów informatycznych (sprzętu i/lub oprogramowania, jak również usług) od wskazanego przez Pożyczkodawcę dostawcy produktów informatycznych.

Spółka, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, korzysta z produktów Pożyczkodawcy, natomiast Pożyczkodawca zyskuje nabywcę swoich produktów. W związku z tym pożyczka ma charakter celowy.

Zgodnie z treścią umowy, pożyczka udzielona została w kwocie netto i spłaty następować będą w kwocie netto. Ponadto Spółka otrzymała oświadczenie Pożyczkodawcy, że w ramach umowy występuje jako podatnik VAT czynny, który świadczy usługi finansowe. Wynagrodzeniem za udzielenie pożyczki są odsetki.

Pożyczkodawca prowadzi działalność gospodarczą między innymi w poniższym zakresie:

*   64 2 (PKD 2007) działalność holdingów finansowych;
*   64 92 (PKD 2007) pozostałe formy udzielania kredytów;
*   64 99 (PKD 2007) pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy w przedstawionym stanie faktycznym, czynność udzielenia Spółce pożyczki za wynagrodzeniem podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Spółki, w związku z tym, że Pożyczkodawca działa w ramach umowy w charakterze podatnika VAT czynnego świadczącego usługi finansowe, a umowa pożyczki jest zwolniona z opodatkowania VAT, zawarta umowa pożyczki, opisana powyżej nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w myśl przepisu art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy opodatkowaniu podlega czynność cywilnoprawna, jaką jest umowa pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziane są wyjątki od powyższej zasady.

Nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana VAT,
2.  zwolniona z VAT, z wyjątkami niedotyczącymi umowy pożyczki (art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych).

Powyższe oznacza, że w świetle art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych konieczne jest ustalenie, czy w odniesieniu do konkretnej czynności cywilnoprawnej, przynajmniej jedna ze stron umowy występowała w charakterze podatnika VAT. Zasada ta ma zastosowanie niezależnie od tego, która ze stron czynności cywilnoprawnej wymienionej w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu jej dokonania jest opodatkowana podatkiem VAT lub od tego podatku zwolniona.

Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, z póżn. zm.; dalej: ustawa o VAT) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: VAT) podlegają między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Artykuł 8 ust. 1 tej ustawy definiuje świadczenie usług jako „każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów”.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, „zwalnia się od podatku (\`(...)\`) usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę”.

Oznacza to, że udzielenie pożyczki w ramach działalności gospodarczej jest usługą zwolnioną z VAT.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Na gruncie ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zdaniem Spółki, warunkiem uznania, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa w charakterze podatnika podatku VAT, jest ustalenie, iż prowadzi on zawodowo działalność gospodarczą w danym zakresie. Należy zatem każdorazowo badać, czy w okolicznościach konkretnego przypadku została ona wykonana w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w danym zakresie, tj. o konkretnym profilu.

Udzielenie pożyczki w przedmiotowej sprawie miało przede wszystkim na celu doprowadzenie do zakupu przez Spółkę produktów informatycznych, których producentem jest między innymi Pożyczkodawca. Zatem celem umowy pożyczki jest czerpanie przez Pożyczkodawcę zysku z dwóch źródeł, tj. związanego z prowadzoną przez Pożyczkodawcę działalnością w zakresie sprzedaży produktów informatycznych, jak również z oprocentowania pożyczki.

W ocenie Spółki, sama ilość czy częstotliwość określonych czynności nie przesądza o tym, że dany podmiot staje się podatnikiem podatku VAT, lecz okoliczności wskazujące na powiązanie umowy z działalnością gospodarczą.

Kolejnym argumentem przemawiającym za uznaniem, że udzielenie pożyczki jest czynnością podlegającą VAT, jest fakt, iż pożyczka udzielona została w kwocie netto. Analizując umowę należy przede wszystkim brać pod uwagę zgodny zamiar i cel stron umowy. Zatem skoro strony umowy pożyczki umówiły się, że zarówno kwota nominalna pożyczki jak i raty opłacane będą w kwocie netto, to należy uznać że zamiarem stron było wykonanie tej czynności w ramach działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT. Ponadto Pożyczkodawca oświadczył, że działa w ramach umowy jako czynny podatnik VAT.

Podsumowując, decydujące znaczenie dla uznania pożyczkodawcy za podatnika VAT w związku z udzieleniem pożyczki mają dwie okoliczności: wykorzystanie przy udzieleniu pożyczki przedsiębiorstwa pożyczkodawcy (udzielenie pożyczki w ramach działalności gospodarczej) oraz odpłatny charakter czynności (wynagrodzeniem są odsetki ustalone przez Strony).

Również Pożyczkobiorca zawarł umowę w ramach swojej działalności gospodarczej. Uzyskane środki przeznaczane są na zakup produktów informatycznych wykorzystywanych w działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę.

Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych „nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest zwolniona z opodatkowania z podatku od towarów i usług”, (z wyjątkiem niedotyczącym umów pożyczek).

Biorąc pod uwagę powyższe, analizowana usługa udzielenia pożyczki będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Konsekwentnie w przedmiotowej sytuacji spełniona jest wymieniona w art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przesłanka wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych omawianej pożyczki.

Oznacza to, że w związku z zawarciem umowy pożyczki nie powstanie obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest wyłącznie ocena stanowiska Wnioskodawcy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku od towarów i usług, zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 626) podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Stosownie do art. 4 pkt 7 ww. ustawy obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży, przy umowie pożyczki, na biorącym pożyczkę.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że umowa pożyczki podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na biorącym pożyczkę.

Niezależnie od powyższego, w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

a.opodatkowana podatkiem od towarów i usług,

b.zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Należy jednak zaznaczyć, że w przypadku umów pożyczki o wyłączeniu, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług. Podstawę do ww. wyłączenia może stanowić wyłącznie fakt, że jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że Wnioskodawca zawarł umowę odpłatnej pożyczki ze Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Pożyczkodawca nie jest udziałowcem Wnioskodawcy. Oba podmioty są podatnikami podatku od towarów i usług. Spółka nie ma możliwości ustalenia czy Pożyczkodawca zawiera z innymi podmiotami umowy pożyczek.

Pożyczka udzielona jest w związku z prowadzoną przez oba podmioty działalnością gospodarczą. Pożyczkodawca udziela Spółce pożyczki na zapłacenie przez Spółkę faktur za zakup produktów informatycznych, których producentem jest między innymi Pożyczkodawca i udzielenie pożyczki uzależnione jest od nabycia przez Pożyczkobiorcę produktów informatycznych (sprzętu i/lub oprogramowania, jak również usług) od wskazanego przez Pożyczkodawcę dostawcy produktów informatycznych.

Zgodnie z treścią umowy, pożyczka udzielona została w kwocie netto i spłaty następować będą w kwocie netto. Ponadto Spółka otrzymała oświadczenie Pożyczkodawcy, że w ramach umowy występuje jako podatnik VAT czynny, który świadczy usługi finansowe. Wynagrodzeniem za udzielenie pożyczki są odsetki.

Wnioskodawca wskazał, że czynność udzielenia pożyczki przez Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz Wnioskodawcy będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług.

Z cytowanego powyżej przepisu art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlegają takie czynności, w których przynajmniej jedna ze stron z tytułu ich dokonania (dokonania tych czynności) jest opodatkowania podatkiem od towarów i usług lub zwolniona z podatku od towarów i usług (z wyjątkiem określonych czynności, które w przedmiotowej sprawie nie występują).

W związku z tym należy podkreślić, że jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższa transakcja – dokonana pomiędzy wskazanymi we wniosku Stronami – podlega regulacjom ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności regulacjami w zakresie podatku od towarów i usług skutkuje bowiem wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Przedmiotowa umowa pożyczki będzie podlegać regulacji ustawy o podatku od towarów i usług, co zostało potwierdzone interpretacją indywidualną z 7 października 2015 r. znak: IBPP2/4512-631/15/IK. A zatem na mocy art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych umowa ta nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym Wnioskodawca (pożyczkobiorca) nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu tej umowy.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.