Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/443-1601a/11/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-02-07
Teza: 1. Czy Spółka postępuje prawidłowo jako Lider Konsorcjum, rozliczając się z zamawiającym na podstawie faktury VAT, obejmującej wartość prac wykonanych przez Spółkę oraz drugiego uczestnika Konsorcjum? 2. Czy Spółka jako Lider Konsorcjum nalicza podatek od towarów i usług wg stawki 0% od całej kwoty wynagrodzenia wynikającego z umowy z zamawiającym? 3. Czy Spółka jako uczestnik Konsorcjum ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktur otrzymanych od podwykonawców i dostawców w związku z realizacją powierzonego jej w umowie konsorcjum zakresu robót?
Słowa kluczowe: faktura; odliczenia; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 9 listopada 2011 r. (data wpływu 15 listopada 2011 r.), uzupełnionym w dniu 1 lutego 2012 r. (data wpływu), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych rozliczeń w ramach konsorcjum zawiązanego w celu realizacji usługi polegającej na wykonaniu prac remontowych statku - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 listopada 2011 r. złożono wniosek, uzupełniony w dniu 1 lutego 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych rozliczeń w ramach konsorcjum zawiązanego w celu realizacji usługi polegającej na wykonaniu prac remontowych statku.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółka w związku z udziałem w przetargu ogłoszonym przez Skarb Państwa, zawarła z innym przedsiębiorcą - podatnikiem podatku od towarów i usług umowę konsorcjum w celu wykonania zadania określonego tym przetargiem oraz umową zawartą z zamawiającym, tzn. na prace remontowe statku mieszczącego się w klasie PKWiU ex 30.11. Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia. Umowa konsorcjum miała umożliwić Spółce udział w przetargu, którego warunków sama nie spełniała. Po wygranym przetargu, zawarta została umowa przez wykonawcę zwanym Konsorcjum na realizację inwestycji z zamawiającym. Zgodnie z tą umową, jest ona realizowana w dwóch etapach. Za realizację każdego z etapów, wykonawca (czyli zgodnie z umową konsorcjum - Lider) zobowiązany jest do wystawienia faktury VAT na zamawiającego. Faktura ta obejmuje prace wykonane zarówno przez Spółkę oraz drugiego uczestnika Konsorcjum. Zgodnie z przedmiotową umową konsorcjum, Spółka jest uczestnikiem Konsorcjum oraz jednocześnie Liderem Konsorcjum.

Umowa konsorcjum zasadniczo nie precyzuje udziału procentowego uczestników - członków Konsorcjum w realizacji przedsięwzięcia. W załączniku do Umowy wskazany został zakres rzeczowy zadania inwestycyjnego realizowany przez uczestników Konsorcjum (podział zadań przez Spółkę oraz drugiego uczestnika). Uczestnicy jednocześnie w umowie konsorcjum zastrzegają, że jeżeli będzie to uzasadnione, podział zadań może za zgodą obu uczestników ulec zmianie. Umowa również stanowi, iż w razie przystąpienia do realizacji zadań w ramach zamówienia, każdy uczestnik (w tym Spółka) będzie wykonywał przypisany mu zakres zadań na własny koszt i ryzyko. W takim też zakresie każdy uczestnik będzie miał prawo samodzielnego zawierania umów ze swoimi dostawcami lub ewentualnymi usługodawcami, bądź podwykonawcami. Rozliczenia z tego tytułu odbywać się będą (odbywają się) na podstawie faktur VAT. Ponadto każdy z uczestników Konsorcjum ponosi własne koszty w takiej części, w jakiej są one związane z zakresem zadań powierzonych każdemu z uczestników. Tymi kosztami są: koszty obsługi prawno-organizacyjnej, finansowo-księgowej, koszty badań technicznych, wytrzymałościowych, niezbędnych usług doradców i ekspertów, i inne. Zgodnie z treścią umowy konsorcjum, rozliczenia z zamawiającym za realizację poszczególnych etapów zadań będzie dokonywał Lider Konsorcjum - tzn. Spółka. Jak wynika z umowy z zamawiającym, umowa realizowana jest w dwóch etapach. Lider Konsorcjum, tzn. Spółka na podstawie umowy konsorcjum jest zobowiązany do rozliczenia się z drugim uczestnikiem. Zapłata wynagrodzenia należnego drugiemu uczestnikowi konsorcjum, odbywa się na podstawie faktur VAT, wystawionych Liderowi Konsorcjum. Faktury za zrealizowane roboty wystawia zamawiającemu Lider Konsorcjum. Lider Konsorcjum otrzymuje faktury VAT za zrealizowane roboty od drugiego członka Konsorcjum. Każdy z uczestników Konsorcjum (w tym Spółka) ponosi na bieżąco koszty związane z wykonaniem robót i realizacją dostaw na podstawie faktur otrzymanych od podwykonawców oraz od dostawców.

Przedmiotem umowy z zamawiającym jest remont statku mieszczącego się w klasie PKWiU ex 30.11 i wobec tego do tych usług zastosowanie znajduje stawka 0% na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług. Umowa konsorcjum została zawarta na czas przygotowania ofert oraz realizacji zamówienia.

Umowa konsorcjum, na tle której sformułowano wniosek o interpretację podatkową, została zawarta w dniu 17 maja 2011 r. Konsorcjum zawiązane przedmiotową umową, w dniu 12 sierpnia 2011 r. zawarło umowę z zamawiającym, na podstawie której realizowało, realizuje i będzie realizować roboty remontowe do dnia 30 marca 2012 r. (termin ostateczny realizacji umowy z zamawiającym).

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy Spółka postępuje prawidłowo jako Lider Konsorcjum, rozliczając się z zamawiającym na podstawie faktury VAT, obejmującej wartość prac wykonanych przez Spółkę oraz drugiego uczestnika Konsorcjum?
2.  Czy Spółka jako Lider Konsorcjum nalicza podatek od towarów i usług wg stawki 0% od całej kwoty wynagrodzenia wynikającego z umowy z zamawiającym?
3.  Czy Spółka jako uczestnik Konsorcjum ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktur otrzymanych od podwykonawców i dostawców w związku z realizacją powierzonego jej w umowie konsorcjum zakresu robót?

Zdaniem Wnioskodawcy, cytującego treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, umowa konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Wyjątkiem jest prawo bankowe, które wymienia konsorcjum bankowe. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne (w ramach swobody umów). Spółka zaznaczyła, że stosownie do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Spółka wskazała, że konsorcjum jest umową gospodarczą co najmniej dwóch przedsiębiorców, zawartą w celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia, dla odniesienia wspólnych korzyści, przy jednoczesnej solidarnej odpowiedzialności wykonawców (konsorcjantów) za wykonanie umowy - z zakresu prawa zamówień publicznych. Wspólne przedsięwzięcia charakteryzuje to, że jego uczestnicy są związani ustaleniami umownymi. Ustalenia te mogą dotyczyć różnych kwestii, zgodnie z zasadą swobody umów wyrażoną w Kodeksie cywilnym, np. zasad reprezentacji, sposobu rozliczeń danego przedsięwzięcia, podziału robót, udziału w zyskach i stratach, itp. Celem zawiązania konsorcjum jest najczęściej wspólne działanie w realizacji konkretnego przedsięwzięcia gospodarczego, które ze względu na potencjał finansowy lub też szeroki zakres przedmiotowy przekracza możliwość jednego podmiotu. Umowa konsorcjum z reguły wiąże podmioty na czas określony najczęściej oznaczony osiągnięciem celu, do którego zostało powołane. Podmioty tworzące konsorcjum zachowują niezależność w działaniach nieobjętych umową zaś w działaniach konsorcjum realizują wspólną politykę finansową objętą porozumieniem. Konsorcjum nie jest spółką prawa handlowego, nie posiada osobowości prawnej, nie jest odrębnym podmiotem gospodarczym, nie podlega więc rejestracji.

Spółka zaznaczyła, że podstawowy obowiązek dokumentowania obrotu dla potrzeb podatku od towarów i usług fakturami VAT przez podatników tego podatku został określony w art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem Spółki z ww. przepisu, a także z przepisów rozporządzenia wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 106 ust. 8 ustawy, wynika, że fakturę wystawia się wyłącznie w przypadku dokonania sprzedaży (tj. odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju, eksportu towarów oraz wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, a wystawia ją (co do zasady) podmiot wykonujący daną czynność (podatnik) dla nabywcy towarów lub usługobiorcy. W związku z tym od zapisów umowy zależy, czy członkowie konsorcjum świadczą usługi na rzecz Lidera i mają prawo wystawić faktury, jak to wskazano we wniosku, czy usług tych nie świadczą i nie mają prawa wystawić takich faktur. Spółka zaznaczyła, iż umowy należy oceniać nie według nazwy, a według zapisów, które regulują wzajemne prawa i obowiązki stron umowy. Przedstawione w stanie faktycznym, zapisy umowy konsorcjum, dotyczące wzajemnych rozliczeń uczestników Konsorcjum wskazują, że faktury za zrealizowane roboty wystawia zamawiającemu Lider Konsorcjum. Lider Konsorcjum otrzymuje faktury VAT za zrealizowane roboty od drugiego uczestnika Konsorcjum i wystawia fakturę za dany etap prac na łączną na sumę wartości robót swoich i drugiego uczestnika. Każdy z uczestników Konsorcjum ponosi na bieżąco koszty związane z wykonaniem robót i realizacją dostaw na podstawie faktur otrzymanych od podwykonawców oraz od dostawców. W świetle powyższego – w opinii Spółki- przyjęte przez uczestników Konsorcjum rozliczenia należy ocenić prawidłowo, gdyż w ramach swobody umów mają oni do tego prawo. Mając na uwadze przywołane wyżej przepisy prawa podatkowego oraz zasady funkcjonowania Konsorcjum np. fakt, że przedmiotowe Konsorcjum składa się z dwóch odrębnych podatników, którzy występują wobec siebie w relacji Lider Konsorcjum - drugi uczestnik Konsorcjum uprawnieni są do fakturowania wzajemnych świadczeń oraz wyboru podmiotu, który odpowiedzialny jest za rozliczenia z Zamawiającym. Tym samym uwzględniając charakter wzajemnych powiązań kontraktowych Spółka wskazała, iż Lider Konsorcjum (Spółka), jako podmiot reprezentujący Konsorcjum przed zamawiającym we wszystkich sprawach związanych z wykonaniem oraz rozliczeniem kontraktu oraz odpowiedzialny za kierowanie i kontrolowanie wykonywania kontraktu jest zobowiązany, w świetle przedstawionych powyżej założeń oraz przepisów podatkowych, do wystawiania na rzecz zamawiającego faktur VAT, dokumentujących całość robót wykonanych przez Konsorcjum na rzecz zamawiającego. Niemożliwym jest w szczególności, by strony odrębnie wystawiały faktury na zamawiającego, skoro kontrakt wykonywany jest kompleksowo wobec zamawiającego. Działania członków Konsorcjum związane z wykonywaniem umowy stanowią działania odrębnych i niezależnych z punktu widzenia podatkowego podmiotów prawa - podatników podatku od towarów i usług. Dlatego też podmioty działające w ramach Konsorcjum powinny do wzajemnych rozliczeń oraz do rozliczeń z zamawiającym stosować ogólne reguły w zakresie wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

W konsekwencji powyższego Spółka stwierdziła, że stanowisko w kwestii ustalenia, czy postępuje prawidłowo jako Lider Konsorcjum, rozliczając się z zamawiającym na podstawie faktury VAT obejmującej wartość prac wykonanych przez Spółkę oraz drugiego uczestnika Konsorcjum oraz czy Spółka jako Lider Konsorcjum nalicza podatek wg stawki 0% od całej kwoty wynagrodzenia wynikającego z umowy z zamawiającym, należało uznać za prawidłowe.

Zdaniem Spółki, powołującej art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit a) ustawy o podatku od towarów i usług, z przepisów tych wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Przedstawiona zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu. Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez niego tzw. przesłanek pozytywnych (m. in. tego, ze zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych) oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ww. ustawy. Spółka zaznaczyła, że jako Lider na podstawie umowy konsorcjum wykonuje przypisany jej zakres zadań na własny koszt i ryzyko. W takim też zakresie ma prawo do samodzielnego zawierania umów ze swoimi dostawcami lub ewentualnymi usługodawcami bądź podwykonawcami. Jeżeli zatem Spółka w celu realizacji powierzonych jej zadań zawrze (zawarła) umowę z ww. podmiotami, prace przez nich dokumentowane będą (są) stosowanymi fakturami VAT. Odnosząc przedstawiony stan faktyczny do powołanych przepisów Spółka stwierdziła, że jeżeli otrzymane przez nią faktury VAT dokumentowały wykonane przez podwykonawców oraz dostawców roboty i dostawy, które były niezbędne do zrealizowania umowy zawartej z zamawiającym i sprzedaży danego etapu prac zamawiającemu oraz nabywane usługi i towary udokumentowane ww. fakturami VAT służyły w całości wykonywaniu przez Spółkę czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, Spółce przysługiwało i przysługuje prawo do pomniejszenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z ww. faktur VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.