Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/4512-371/16/IK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2016-07-25
Teza: Brak opodatkowania czynności przekazania nieruchomości zabudowanych w nieodpłatne użytkowanie.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane; nieruchomości-nieruchomość zabudowana; użytkowanie (używanie); świadczenie-nieodpłatne świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 20 maja 2016 r. (data wpływu 30 maja 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania czynności przekazania nieruchomości zabudowanych w nieodpłatne użytkowanie – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 maja 2016 r. został złożony wniosek, o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności przekazania nieruchomości zabudowanych w nieodpłatne użytkowanie.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Powiat jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W przyszłości zamierza przekazać w nieodpłatne użytkowanie, na rzecz \`(...)\` \`(...)\` Zakładu Opieki Zdrowotnej w \`(...)\` na czas nieoznaczony, powiatowe nieruchomości zabudowane położone:

1.  przy ul. K., oznaczone numerami geodezyjnymi działek: … o pow. . ha, … o pow. …ha, …. o pow. …..ha, …. o pow.. ….. ha, …..o pow. …. ha;
2.  przy ul. K., oznaczone numerami geodezyjnymi działek: …. o pow. …. ha. ….o pow. …. ha.

Nieruchomość położona przy ul. K., oznaczona numerami geodezyjnymi działek: …. i …. (powstałe z podziału działki nr….) o łącznej pow. … ha zabudowana jest budynkiem byłego Studium \`(...)\` . Nieruchomość ogrodzona jest z wszystkich stron siatką metalową, posiadającą wyasfaltowaną drogę dojazdową do budynku z ul. K.. Na terenie nieruchomości znajduje się murowany śmietnik, wiata drewniana przy wejściu do budynku, zaś pozostała cześć nieruchomości stanowi teren zieleni, na którym znajduje się boisko.

Powiat stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości na podstawie decyzji Wojewody X nr ….. z dnia …. roku (na podstawie art. 60 w związku z art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną; Dz.U. Nr 133, poz. 872, Nr 162 poz. 1126).

Zgodnie z decyzją Zarządu Powiatu Nr … z dnia …. r., zabudowana nieruchomość, położona przy ul. K., została przekazana w trwały zarząd na rzecz Zespołu Szkół \`(...)\` na czas nieokreślony i jest we władaniu jednostki do chwili obecnej. Oddanie nieruchomości w użytkowanie poprzedzone będzie wygaszeniem trwałego zarządu. Wartość księgowa powyższej nieruchomości (grunty, budynki, obiekty inżynierii lądowej i wodnej) wg stanu na dzień 31 grudnia 2015 r. wynosi …. zł.

Nieruchomość położona przy ul. K., oznaczona numerami geodezyjnymi działek: …, …., ….., ….,….. zabudowana jest obiektami szpitala. Powiat stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości na podstawie decyzji Wojewody X nr ………. z dnia …… roku (na podstawie art. 60 w związku z art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczna: Dz.U. Nr 133,poz.872, Nr 162 poz. 1126).

Na mocy umowy użyczenia zawartej w dniu …. roku Powiat \`(...)\` jako „Użyczający” przekazał na rzecz \`(...)\` \`(...)\` Zakładu Opieki Zdrowotnej w Y jako ,,Biorącego w użyczenie” do bezpłatnego używania wyżej wymienione zabudowane nieruchomości. Umowa użyczenia obowiązuje do 31 grudnia 2033 roku. Wartość księgowa powyższej nieruchomości (grunty, budynki, obiekty inżynierii lądowej i wodnej) wg stanu na dzień 31 grudnia 2015 r. wynosi….. .

Dyrektor \`(...)\` \`(...)\` Zakładu Opieki Zdrowotnej w Y wystąpił do Zarządu Powiatu z prośbą o przekazanie ww. nieruchomości w nieodpłatne użytkowanie z przeznaczeniem na cele udzielania świadczeń zdrowotnych.

Oddanie wymienionych nieruchomości do nieodpłatnego użytkowania na rzecz \`(...)\`ZOZ odbędzie w formie aktu notarialnego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy oddanie nieruchomości, będących własnością Powiatu \`(...)\`, na rzecz \`(...)\` \`(...)\` Zakładu Opieki Zdrowotnej w Y., w nieodpłatne użytkowanie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, oddanie nieruchomości w nieodpłatne użytkowanie na rzecz \`(...)\`ZOZ z przeznaczeniem na cele udzielania świadczeń zdrowotnych, jest czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 czerwca1998 r. o samorządzie powiatowym ( Dz.U. z 2015 r. poz. 1445, ze zm.) powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym. Są to zadania własne obejmujące między innymi sprawy: edukacji publicznej, promocji i ochrony zdrowia, pomocy społecznej, wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, polityki prorodzinnej, wspierania osób niepełnosprawnych, transportu zbiorowego i dróg publicznych, kultury i ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, kultury fizycznej i turystyki, geodezji, kartografii i katastru, gospodarki nieruchomościami, administracji architektoniczno-budowlanej gospodarki wodnej. ochrony środowiska i przyrody.

Powiat \`(...)\` w celu realizacji zadań własnych w szczególności gospodaruje nieruchomościami z własnego zasobu - ustanawia nieodpłatne tytuły korzystania z nieruchomości przez podmioty wykonujące zadania w powyższym zakresie.

Tak więc przekazanie przedmiotowych nieruchomości w nieodpłatne użytkowanie na rzecz \`(...)\` ZOZ mieści się w zadaniach własnych w zakresie gospodarki nieruchomościami powiatowymi oraz promocji i ochrony zdrowia.

Z przepisu art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2015 r. poz. 618, ze zm.) wynika, iż samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej gospodaruje samodzielnie przekazanymi w nieodpłatne użytkowanie nieruchomościami jednostki samorządu terytorialnego udzielając świadczeń zdrowotnych mieszkańcom Powiatu.

W przedmiotowej sprawie nie będzie miał zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054, ze zm.) z uwagi na nieodpłatność czynności oddania nieruchomości w nieodpłatne użytkowanie jako nieodpłatnego świadczenia usług.

Również nie znajduje zastosowanie przepis art. 8 ust. 2 ustawy VAT:

1.  przy nabyciu przedmiotowych nieruchomości przy ul. K., Wnioskodawcy nie przysługiwało w całości lub w części prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (nabyte w drodze reformy administracyjnej),
2.  oddanie nieruchomości w nieodpłatne użytkowanie na rzecz \`(...)\` ZOZ stanowi świadczenie usług w ramach prowadzonej działalności Wnioskodawcy jako zadania własne w zakresie gospodarki nieruchomościami i ochrony zdrowia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. Nr 710 z późn. zm.), opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W świetle art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, (\`(...)\`).

Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi być wykonana przez podatnika.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na mocy art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże, w świetle unormowań prawa wspólnotowego w przypadku, gdy organy władzy publicznej bądź urzędy obsługujące te organy podejmują takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań, lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

W związku z powyższym należy podkreślić, iż tylko spełnienie ww. warunków łącznie daje możliwość legalnego wyłączenia z kategorii podatników podatku od towarów i usług na mocy art. 15 ust. 6 ustawy.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W niniejszej sprawie przekazanie z użytkowanie nieruchomości zabudowanych ma nastąpić w formie aktu notarialnego, zatem Powiat jako właściciel nieruchomości, na której zamierza ustanowić ograniczone prawo rzeczone na rzecz \`(...)\`ZOZ, działa jako podatnik w myśl art. 15 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, a tym samym za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Należy zatem stwierdzić, że opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością. Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczowym unormowanym w art. 252-270 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r., poz. 380). Prawo to polega na możności obciążenia rzeczy (ruchomej albo nieruchomości) prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków. Jest prawem niezbywalnym i wygasa wskutek niewykonywania go przez określony czas. Zakres użytkowania, wysokość czynszu (opłat) oraz terminy płatności ustalają strony w umowie.

Natomiast mając na uwadze regulacje zawarte w art. 252 Kodeksu cywilnego, rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków (użytkowanie).

Użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczowym o najszerszej treści uprawnień, zatem stanowi największe obciążenie prawa własności. Ustanawia się je w sytuacji, gdy występuje potrzeba korzystania przez osobę trzecią z cudzej rzeczy w szerokim zakresie. Użytkowanie występuje pod dwoma postaciami: użytkowanie odpłatne i użytkowanie nieodpłatne.

Przekazanie nieruchomości w użytkowanie nie oznacza, że następuje przeniesienie prawa do rozporządzania tymi nieruchomościami jak właściciel, nie daje również użytkownikowi uprawnienia do dysponowania rzeczą w sposób zbliżony do właściciela. Oznacza to, że przekazanie w nieodpłatne użytkowanie stanowi nieodpłatne świadczenie usług.

Treść powołanych wyżej przepisów wskazuje, że aby uznać nieopodatkowane świadczenie za opodatkowane podatkiem muszą zostać spełnione warunki określone w art. 8 ust. 2 ustawy.

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 2 i 10 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 814), powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie promocji i ochrony zdrowia oraz gospodarki nieruchomościami.

Zgodnie z art. 25a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz.1774 ze zm.), do powiatowego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności powiatu i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego powiatu.

Stosownie do brzemienia art. 14 ust. 2 ww. ustawy, nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być nieodpłatnie obciążane na rzecz jednostek samorządu terytorialnego ograniczonymi prawami rzeczowymi. Nieruchomości stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego mogą być nieodpłatnie obciążane na rzecz Skarbu Państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego ograniczonymi prawami rzeczowymi.

Stosownie do treści art. 54 ust. 1 ustawy 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2015 r. poz. 618 z późn. zm.), samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej gospodaruje samodzielnie przekazanymi w nieodpłatne użytkowanie nieruchomościami i majątkiem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz majątkiem własnym (otrzymanym lub zakupionym).

Odnosząc powołane przepisy do przedstawionych we wniosku okoliczności stwierdzić należy, że nieodpłatne przekazanie przez Powiat nieruchomości zabudowanych do użytkowania przez \`(...)\`ZOZ w celu realizacji usług związanych z ochroną zdrowia stanowi zadanie publiczne, należące do sfery działalności jednostki samorządowej. Zatem czynność ustanowienia na nieruchomościach zabudowanych nieodpłatnego użytkowania na rzecz \`(...)\`ZOZ, nie stanowi nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z odpłatnym świadczeniem usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy.

W konsekwencji w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania ww. przepis ustawy, a czynność ta nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym stanowisko Powiatu, zgodnie z którym przekazanie nieruchomości zabudowanych Powiatu w nieodpłatne użytkowanie na rzecz \`(...)\`ZOZ nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.