Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-307/13/AA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-06-13
Teza: Czy uposażenie rodzinne po zmarłym prokuratorze w stanie spoczynku wypłacane dzieciom zmarłego, spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczących ulgi podatkowej (ulgi prorodzinnej) z tytułu wychowania dzieci – art. 27f ww. ustawy, jest traktowana jak wskazana tam renta rodzinna, czy w związku z powyższym matka samotnie wychowująca dzieci uczące się, otrzymujące uposażenie rodzinne, ma prawo do skorzystania z niej?
Słowa kluczowe: dzieci i młodzież; rozliczanie (rozliczenia)-rozliczenie roczne; ulga-ulga prorodzinna
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 27

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 13 marca 2013 r. (data wpływu do tut. Biura – 14 marca 2013 r.), uzupełnionym w dniu 14 marca 2013 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwość zastosowania ulgi prorodzinnej:

*   w części dotyczącej zakwalifikowania uposażenia rodzinnego do przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – **jest nieprawidłowe;**
*   w pozostałej części – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 marca 2013 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek (złożony w trzech egzemplarzach) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W marcu 2011 r. zmarł mąż Wnioskodawczyni będący prokuratorem w stanie spoczynku. Po śmierci męża dzieciom przyznano uposażenie rodzinne na podstawie art. 102 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 62a ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze. Pełnoletni syn jest obecnie na pierwszym roku studiów (przewidywany termin ukończenia nauki to 2017 r.), natomiast małoletni syn jest uczniem II klasy liceum ogólnokształcącego. Wnioskodawczyni jest matką samotnie wychowującą synów i dlatego korzysta z prawa do ulgi z tytułu wychowania dzieci. Starszy syn Wnioskodawczyni jest osobą pełnoletnią, nie ukończył jednak 25 roku życia i nadal się uczy. Oprócz przyznanego dzieciom Wnioskodawczyni uposażenia rodzinnego nie osiągają oni żadnego innego dochodu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy uposażenie rodzinne po zmarłym prokuratorze w stanie spoczynku, wypłacane dzieciom zmarłego, spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczących ulgi podatkowej (ulgi prorodzinnej) z tytułu wychowania dzieci – art. 27f ww. ustawy, jest traktowana jak wskazana tam renta rodzinna, czy w związku z powyższym matka samotnie wychowująca dzieci uczące się, otrzymujące uposażenie rodzinne, ma prawo do skorzystania z niej?

Zdaniem Wnioskodawczyni z uwagi na to, że uposażenie rodzinne jest świadczeniem pochodnym od świadczenia ze stosunku pracy (uposażenie zmarłego męża – prokuratora), wypłacanym na podstawie przepisów ustawy o prokuraturze, nie można go zakwalifikować do źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dlatego też uposażenie rodzinne stanowi przychód synów Wnioskodawczyni z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Z uwagi na charakter ww. świadczenia, a także na spełnianą przez niego funkcję i fakt, że uprawnieni do jego pobierania są jedynie członkowie rodziny zmarłego prokuratora w stanie spoczynku, spełniający warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej – w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – świadczenie to jest tożsame pod względem podatkowym z rentą rodzinną.

Dlatego też, Wnioskodawczyni jako matka samotnie wychowująca dzieci w swoim rozliczeniu rocznym podatku dochodowego od osób fizycznych w załączniku PIT-0 ma prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej na dwoje dzieci, tj. syna urodzonego 12 lipca 1993 r. (pełnoletniego ale nadal uczącego się) i syna urodzonego 13 lipca 1995 r. (małoletniego, uczącego się), którzy otrzymują od prokuratury (organu uprawnionego) uposażenie rodzinne.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje:

Zasady korzystania z tzw. ulgi prorodzinnej określa art. 27f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.). Zgodnie z art. 27f ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki, o której mowa w art. 27b, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

1.  wykonywał władzę rodzicielską,
2.  pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało,
3.  sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Stosownie do art. 27f ust. 2 ww. ustawy, odliczeniu podlega kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1. Odliczenie nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

1.  na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,
2.  wstąpiło w związek małżeński.

Według art. 27f ust. 5 cyt. ustawy odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

1.  odpis aktu urodzenia dziecka,
2.  zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,
3.  odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą,
4.  zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Natomiast art. 27f ust. 6 powyższej ustawy stanowi, że przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3, w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

Dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3, to dzieci:

*   bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
*   do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej.

Zatem aby móc skorzystać z ulgi, o której mowa w art. 27f ww. ustawy należy m.in.:

*   osiągnąć dochody opodatkowane według skali podatkowej, określonej w art. 27f ww. ustawy,
*   wychowywać w roku podatkowym dzieci własne lub przysposobione lub też utrzymywać – w związku z wykonywaniem ciążącego obowiązku alimentacyjnego – dzieci do ukończenia 25 roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym, jeżeli w roku dzieci te nie uzyskiwały dochodów w kwocie określonej w cyt. art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
*   wykazać podatek (po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne).

Z wniosku wynika, że w marcu 2011 r. zmarł mąż Wnioskodawczyni będący prokuratorem w stanie spoczynku. Po śmierci męża dzieciom Wnioskodawczyni przyznano uposażenie rodzinne, na podstawie art. 102 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 62a ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze. Pełnoletni syn (nie ukończył 25 roku życia) jest obecnie na pierwszym roku studiów – przewidywany termin ukończenia nauki to 2017 r., natomiast małoletni syn jest uczniem II klasy liceum ogólnokształcącego. Synowie Wnioskodawczyni oprócz przyznanego uposażenia rodzinnego nie osiągają żadnego innego dochodu.

Dla rozstrzygnięcia, czy uzyskiwane przez synów Wnioskodawczyni uposażenie rodzinne stanowi rentę rodzinną, należy odwołać się do art. 62a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U z 2011 r. Nr 270, poz. 1599 z późn. zm.), z którego wynika, że do prokuratorów stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 2-5, przepisy art. 69-71, art. 73 i 74, art. 76, art. 85 § 4, art. 99-102 i art. 104 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2013 r., poz. 427 z późn. zm.). Przewidziane w tej ustawie uprawnienia Krajowej Rady Sądownictwa i Ministra Sprawiedliwości przysługują w stosunku do prokuratorów odpowiednio Krajowej Radzie Prokuratury i Prokuratorowi Generalnemu, a uprawnienia kolegiów i prezesów właściwych sądów – właściwym prokuratorom przełożonym.

Stosownie do art. 102 § 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427 z późn. zm.), zgodnie z którym, w razie śmierci sędziego albo sędziego w stanie spoczynku, członkom jego rodziny, spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przysługuje uposażenie rodzinne w wysokości:

1.  dla jednej osoby uprawnionej - 85%,
2.  dla dwóch osób uprawnionych - 90%,
3.  dla trzech lub więcej osób uprawnionych - 95%

\-podstawy wymiaru.

Podstawę wymiaru uposażenia rodzinnego przysługującego rodzinie stanowi:

1.  w przypadku rodziny zmarłego sędziego w stanie spoczynku – uposażenie, jakie przysługiwało w chwili śmierci zmarłemu sędziemu w stanie spoczynku, z zastrzeżeniem pkt 2;
2.  w przypadku rodziny zmarłego sędziego albo zmarłego sędziego w stanie spoczynku przeniesionego na podstawie art. 100 § 1 – uposażenie, jakie przysługiwałoby mu w chwili śmierci zgodnie z art. 100 § 2 (art. 102 § 2 ww. ustawy).

W razie zbiegu prawa do uposażenia rodzinnego z prawem do emerytury lub renty, na wniosek uprawnionego, przysługuje albo uposażenie rodzinne, albo emerytura lub renta (art. 102 § 4 cyt. ustawy).

W myśl art. 62b ustawy o prokuraturze Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb ustalania i wypłacania uposażeń oraz uposażeń rodzinnych prokuratorom w stanie spoczynku i członkom ich rodzin oraz terminy przekazania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek, o których mowa w art. 62 ust. 1i i 1j, mając na względzie w szczególności konieczność zapewnienia osobom uprawnionym ciągłości źródeł utrzymania oraz udogodnień w odbiorze uposażeń i uposażeń rodzinnych.

Zgodnie z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania i wypłacania uposażeń oraz uposażeń rodzinnych sędziom i prokuratorom w stanie spoczynku oraz członkom ich rodzin (Dz. U. Nr 130, poz. 869) uposażenie wypłacają właściwe jednostki organizacyjne.

Przepis § 1 pkt 3 ww. rozporządzenia stanowi, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o właściwej jednostce organizacyjnej – rozumie się przez to jednostkę organizacyjną, w której sędzia lub prokurator otrzymywał ostatnio wynagrodzenie lub uposażenie, bądź jednostkę organizacyjną, która przejęła zlikwidowany sąd lub prokuraturę, wypłacające to wynagrodzenie lub uposażenie.

Stosownie do § 1 pkt 1 lit. c) i e) oraz pkt 2 ww. rozporządzenia, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

1.osobie uprawnionej – rozumie się przez to:

*   członka rodziny sędziego lub prokuratora zmarłego w czasie służby lub w stanie spoczynku, uprawnionego do renty rodzinnej;
*   członka rodziny zmarłego sędziego lub prokuratora, pobierającego z tego tytułu przed dniem 1 stycznia 1998 r. rentę rodzinną z ubezpieczenia społecznego;

2.uposażeniu – rozumie się przez to uposażenie osób, o których mowa w pkt 1.

Przechodząc na grunt przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy wskazać, iż stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy źródłem przychodu jest m.in. emerytura lub renta.

W myśl art. 12 ust. 7 ww. ustawy przez emeryturę lub rentę rozumie się łączną kwotę świadczeń emerytalnych i rentowych, w tym kwot emerytur kapitałowych wypłacanych na podstawie ustawy o emeryturach kapitałowych wraz ze wzrostami i dodatkami, z wyłączeniem dodatków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz dodatków dla sierot zupełnych do rent rodzinnych.

Mając na uwadze wyżej przywołane uregulowania prawne oraz przedstawiony stan faktyczny należy zauważyć, że uprawnionymi do pobierania uposażenia rodzinnego są członkowie rodziny (mąż, żona, dzieci) zmarłego prokuratora albo prokuratora w stanie spoczynku spełniający warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

A więc, w pojęciu „świadczenie rentowe”, którym posługuje się przepis art. 12 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy mieści się uposażenie rodzinne, o którym mowa w art. 102 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze.

Uposażenie rodzinne, o którym mowa w art. 102 Prawo o ustroju sądów powszechnych, – wypłacane członkom rodziny zmarłego prokuratora w stanie spoczynku – w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze, pełni więc funkcję renty rodzinnej.

Członkowie rodziny zmarłego prokuratura w stanie spoczynku muszą bowiem spełniać warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów „o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych”.

Zatem należy stwierdzić, że „uposażenie rodzinne”, o którym mowa w art. 102 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze, członkom rodziny zmarłego prokuratora albo zmarłego prokuratora w stanie spoczynku jest, na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych, „świadczeniem rentowym” – rentą (rentą rodzinną), o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 12 ust. 7 ww. ustawy.

Reasumując, wypłacane „świadczenie rentowe” dla osób pobierających uposażenia rodzinne, po zmarłym prokuratorze w stanie spoczynku (tak jak w przypadku dzieci Wnioskodawczyni) stanowi dla tych osób przychód z renty, w rozumieniu art. 12 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należy uznać za nieprawidłowe w części dotyczącej zakwalifikowania uposażenia rodzinnego do przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się natomiast do możliwość skorzystania przez Wnioskodawczynię z ulgi prorodzinnej należy wskazać, że zastosowanie ww. ulgi uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Jednym z tych warunków jest, aby dzieci pełnoletnie uczące się w szkołach nie uzyskały dochodów – podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b czyli wg reguł przez te przepisy ustalonych – w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej.

Jak już wcześniej wskazano, zarówno małoletni syn jak i pełnoletni syn Wnioskodawczyni uzyskują tylko i wyłącznie dochód w postaci uposażenia rodzinnego, które – jak wyżej wskazano – należy na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uznać za rentę rodzinną.

Zatem, Wnioskodawczyni przysługuje prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej wobec pełnoletniego syna, o ile spełni wszystkie ustawowe warunki wymagane do jej zastosowania oraz z uwagi na to, że nie została spełniona przesłanka wykluczająca możliwość skorzystania z ulgi prorodzinnej, gdyż uposażenie rodzinne otrzymywane przez pełnoletniego syna Wnioskodawczyni – jak powyżej wskazano – na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych jest „świadczeniem rentowym”, tj. rentą, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 12 ust. 7 ww. ustawy.

Odnosząc się natomiast do sytuacji małoletniego syna Wnioskodawczyni, który również otrzymuje ww. uposażenie rodzinne, należy wskazać, że ustawodawca nie wskazał w przepisach kryterium dochodowego – tak jak ma to miejsce w przypadku pełnoletnich dzieci – jako przesłanki warunkującej możliwość skorzystania z ulgi prorodzinnej.

Zatem, Wnioskodawczyni będzie miała prawo odliczyć od podatku dochodowego za 2012 r. tzw. ulgę prorodzinną, jeżeli będzie w tymże roku wykonywała władzę rodzicielską i będzie wychowywała małoletniego syna.

Wobec powyższego w pozostałej części stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

W związku z dołączeniem do wniosku kserokopii dokumentów należy zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez Wnioskodawczynię i jej stanowiskiem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.