Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-928/11/NG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-11-14
Teza: skutki podatkowe sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze rozszerzenie wspólności majątkowej
Słowa kluczowe: małżonkowie-majątek wspólny małżonków; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; wspólność-wspólność majątkowa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 10 sierpnia 2011 r. (data wpływu do tut. Biura 12 sierpnia 2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości nabytej na podstawie rozszerzenia ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 sierpnia 2011 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości nabytej na podstawie rozszerzenia ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Małżonek wnioskodawczyni, w 1975 r. zakupił nieruchomość gruntową. W 1980 r. wnioskodawczyni zawarła związek małżeński. W tym samym roku małżonkowie wybudowali dom letniskowy na opisywanym gruncie stanowiącym odrębną własność małżonka wnioskodawczyni (nie wchodzącym do ich majątku wspólnego). Budowa domu letniskowego finansowana była wspólnie przez małżonków. W dniu 19 lutego 2009 r. małżonkowie zawarli umowę majątkową małżeńską, w wyniku której rozszerzyli majątkową wspólność ustawową obowiązującą w ich małżeństwie na wszystkie składniki majątkowe wchodzące w skład ich majątków osobistych, które mogą być objęte wspólnością majątkową. W dniu 28 lipca 2011 r. małżonkowie zawarli w drodze aktu notarialnego umowę sprzedaży opisywanej nieruchomości.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy rozszerzenie ustawowej wspólności majątkowej stanowi nabycie nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy wnioskodawczyni ma obowiązek zapłacić podatek dochodowy w związku ze sprzedażą opisanej w stanie faktycznym nieruchomości przed upływem 5 lat od rozszerzenia majątkowej wspólności ustawowej?

Zdaniem wnioskodawczyni, małżeńskie ustroje majątkowe zostały uregulowane w dziale III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

I tak, na podstawie art. 31 § 1 Kodeksu, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Z kolei, zgodnie z art. 33 pkt 1 Kodeksu, do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej.

Zgodnie z art. 47 § 1 Kodeksu, małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa), co też w przedmiotowej sytuacji małżonkowie uczynili zawierając w dniu 19 lutego 2009 r. umowę rozszerzającą majątkową wspólność ustawową.

Umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską jest umową, której celem jest ustanowienie ustroju majątkowego między małżonkami w sposób odmienny, aniżeli przewidziany w przepisach o wspólności ustawowej. Umowa ta jest czynnością prawną organizacyjną, regulującą stosunki majątkowe małżonków w czasie trwania ich związku małżeńskiego. Zgodnie z poglądem prezentowanym przez Sąd Najwyższy, umowa taka ma charakter czynności prawnej rozporządzającej o charakterze nieodpłatnym. Wspólność małżeńska jest współwłasnością łączną, co oznacza jej bezudziałowy charakter. Prowadzi to do konkluzji, iż w przypadku sprzedaży nieruchomości każde z małżonków sprzedaje całą nieruchomość, a nie swój udział w tej nieruchomości. Również przychód ze sprzedaży nieruchomości staje się w całości elementem majątku wspólnego.

Tym samym zdaniem wnioskodawczyni należy stwierdzić, iż czynność prawna polegająca na włączeniu do majątku wspólnego małżonków, w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową, nieruchomości należącej dotychczas do majątku odrębnego jednego z małżonków, nie stanowi nabycia tej nieruchomości przez drugiego małżonka w rozumieniu art. 10 ust 1 pkt 8 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Oznacza to, iż datą nabycia nieruchomości przez każdego z małżonków, w związku z łączącą ich umową rozszerzającą wspólność ustawową, jest data nabycia tej nieruchomości przez tego z małżonków, który nieruchomość nabył do swojego majątku odrębnego, a następnie włączył do majątku wspólnego. Skoro nabycie nieruchomości miało miejsce w 1975 r., a sprzedaż nastąpiła w 2011 r., od nabycia do sprzedaży upłynęło ponad 35 lat, u żadnego z małżonków nie powstanie przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, w tym także u małżonka, który stał się współwłaścicielem nieruchomości w drodze rozszerzenia ustawowej wspólności majątkowej.

Zdaniem wnioskodawczyni, na podstawie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

W związku z powyższym zdaniem wnioskodawczyni należy stwierdzić, iż rozszerzenie ustawowej wspólności majątkowej nie jest nabyciem nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem sprzedaż przedmiotowej nieruchomości w przypadku opisanym w stanie faktycznym nie rodzi przychodu podlegającego opodatkowaniu. Tym samym po stronie wnioskodawczni nie powstanie obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży opisywanej nieruchomości.

Na poparcie swojego stanowiska wnioskodawczyni powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. Akt: III SA 2717/00.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) podlegającym opodatkowaniu źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2 m.in.:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części oraz udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części oraz udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 28 lipca 2011 r. wnioskodawczyni wraz z mężem dokonała sprzedaży działki zabudowanej domem letniskowym. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność wnioskodawczyni i jej męża na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Współwłaścicielem tej działki wnioskodawczyni została na podstawie umowy majątkowej małżeńskiej o rozszerzeniu wspólności ustawowej zawartej w dniu 19 lutego 2009 r. Prawo własności do ww. działki mąż wnioskodawczyni nabył w 1975 r.

Dla rozstrzygnięcia skutków podatkowych powyższego, istotna będzie kwestia ustalenia momentu nabycia nieruchomości.

Stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. odeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Zgodnie z art. 31 § 1 ww. ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Co ięcej, wspólność ustawowa charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania udziały małżonków w majątku wspólnym nie są określone, a zatem jest to typ współwłasności łącznej.

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. I tak w myśl art. 33 pkt 2 Kodeksu, odrębny majątek każdego z małżonków stanowią przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Jednakże małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa (art. 47 § 1 ww. ustawy). Jest to zatem umowa, której celem jest ustanowienie ustroju majątkowego między małżonkami w sposób odmienny od przewidzianego w przepisach o wspólności ustawowej. Umowa ta jest czynnością prawną organizacyjną, która reguluje stosunki majątkowe małżonków przez czas trwania ich związku małżeńskiego.

Umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską ma charakter czynności prawnej rozporządzającej o charakterze nieodpłatnym. Wspólność małżeńską, która jest współwłasnością łączną cechuje bezudziałowy charakter. Włączenie do majątku małżonków w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego małżonka, nie jest nabyciem tej nieruchomości przez drugiego małżonka w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe oznacza, że za datę nabycia przez małżonków przedmiotowej nieruchomości, która stanowiła wcześniej majątek odrębny małżonka należy przyjąć dzień, w którym małżonek nabył tę nieruchomość do majątku odrębnego. W konsekwencji u małżonka, który stał się współwłaścicielem zbytej nieruchomości w drodze rozszerzenia ustawowej wspólności majątkowej, nie powstanie obowiązek podatkowy z tytułu uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości, stanowiącej majątek wspólny, jeżeli od końca roku, w którym nabyto tę nieruchomość (do majątku odrębnego) upłynęło pięć lat.

W przedmiotowej sprawie mąż – jak wskazuje wnioskodawczyni – nabył tę nieruchomość w drodze zawarcia umowy sprzedaży w 1975 r. Oznacza to, że za datę nabycia przez wnioskodawczynię przedmiotowej nieruchomości należy uznać rok zakupu przedmiotowej nieruchomości przez męża wnioskodawczyni tj. 1975 r. co oznacza, że u wnioskodawczyni, która w wyniku zawarcia w 2009 r. umowy rozszerzającej wspólność majątkową małżeńską stała się współwłaścicielką nieruchomości, nie powstanie obowiązek podatkowy z tytułu uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia w 2011 r. (wspólnie z małżonkiem) przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej majątek wspólny. Uzyskany przychód nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ od końca roku kalendarzowego, w którym nabyto tę nieruchomość (do majątku odrębnego) upłynęło pięć lat. Sprzedaż nieruchomości nie stanowi zatem dla wnioskodawczyni źródła przychodu.

Tym samym stanowisko wnioskodawczyni zarówno zakresie pytania pierwszego jak i drugiego należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.