Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2.4011.244.2025.1.ŁS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-17
Teza: Prawo pobierania podatku dochodowego od osób fizycznych
przy wypłaceniu byłemu pracownikowi kwoty wynikającej z
zawartej ugody sądowej.
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek płatnika
odszkodowania
płatnik
ugody-ugoda sądowa
zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Pobór podatku lub zaliczek na podatek przez płatników.-
Zakłady pracy.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-
Stosunek pracy.
1
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 12-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 3
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 3b
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 7-art. 32-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 kwietnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść
    wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    1 sierpnia 2024 r. rozwiązali Państwo umowę o pracę z pracownikiem z zachowaniem
    trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. W związku z rozwiązaniem umowy, pracownik
    wniósł powództwo przed Sąd pracy, domagając się uznania wypowiedzenia za
    bezskuteczne, przywrócenia do pracy na dotychczasowych warunkach względnie
    zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 45 Kodeksu pracy, a także zwrotu kosztów
    procesu.
    Składając odpowiedź na pozew, wnioskowali Państwo o oddalenie powództwa,
    podkreślając, że wypowiedzenie zostało dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami
    prawa pracy.
    W trakcie postępowania sądowego Sąd Pracy zaproponował stronom zawarcie ugody. 28
    listopada 2024 r. strony osiągnęły porozumienie, którego istotne dla niniejszego wniosku
    postanowienia brzmiały:
    1. Pozwany zobowiązuje się wydać powodowi świadectwo pracy, w którym stwierdza się,
      że stosunek pracy ustał z dniem 30 listopada 2024 r. za porozumieniem stron – w
      terminie 7 dni od uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania;
    2. Pozwany zobowiązuje się zapłacić na rzecz powoda kwotę 6.500 zł (sześć tysięcy
      pięćset złotych) tytułem odszkodowania w terminie 7 dni od uprawomocnienia się
      postanowienia o umorzeniu postępowania, wraz z ustawowymi odsetkami za
      opóźnienie w razie opóźnienia w płatności, na rachunek bankowy powoda znany
      pracodawcy;
    3. Koszty zastępstwa procesowego wzajemnie się znoszą;
    4. Strony oświadczają, że niniejsza ugoda wyczerpuje wszelkie roszczenia stron
      wynikające z łączącego strony stosunku pracy.
    Ugoda nie zawierała zapisów wskazujących, że wypowiedzenie umowy o pracę zostało
    dokonane z naruszeniem przepisów prawa pracy. Nie zawarto w niej również uznania
    powództwa w zakresie żądania przywrócenia do pracy ani zmiany roszczeń pracownika na
    roszczenie odszkodowawcze, o którym mowa w art. 45 § 1 oraz art. 47¹ Kodeksu pracy.
    W ramach ugody zmieniono natomiast tryb rozwiązania umowy o pracę. Zamiast
    rozwiązania z woli Pracodawcy uzgodniono rozwiązanie umowy na mocy porozumienia
    stron. Ugoda została zatwierdzona prawomocnym postanowieniem Sądu rozpoznającego
    sprawę.
    Pomimo, że w toku postępowania nie ustalono, iż do rozwiązania umowy doszło z
    Państwa winy, to dla polubownego zakończenia sprawy zdecydowali się Państwo na
    zawarcie ugody, która w części odpowiadała roszczeniom pracownika.

    Od kwoty wynikającej z ugody sądowej została pobrana zaliczka na podatek dochodowy
    od osób fizycznych.
    Pracownik twierdzi, że kwota ta została przez Państwa nienależnie obciążona
    potrąceniami publicznymi (podatkiem i składkami ZUS). W treści ugody nie zostało
    określone na podstawie jakich przepisów została zawarta.

## Pytanie

Czy postąpili Państwo zgodnie z prawem pobierając podatek dochodowy przy wypłaceniu
    byłemu pracownikowi kwoty wynikającej z zawartej ugody sądowej?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Państwa zdaniem, od kwoty ustalonej w ugodzie sądowej należało pobrać zaliczkę na
    podatek dochodowy od osób fizycznych, ponieważ świadczenie to nie podlega zwolnieniu
    podatkowemu przewidzianemu w art. 21 ust. 1 pkt 3 ani art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa PIT”), a tym samym w całości
    podlega opodatkowaniu.
    Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT, zwolnione z opodatkowania są odszkodowania
    lub zadośćuczynienia, pod warunkiem, że ich wysokość lub zasady ustalania wynikają
    bezpośrednio z przepisów odrębnych ustaw.
    Oznacza to, że możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego istnieje wyłącznie
    wówczas, gdy kwota odszkodowania lub sposób jej ustalenia są jednoznacznie określone
    w przepisach prawa.
    W niniejszej sprawie kluczową przesłanką do opodatkowania odszkodowania
    wypłaconego byłemu pracownikowi na podstawie ugody sądowej jest zmiana trybu
    rozwiązania stosunku pracy. W punkcie 1 ugody z dnia 28 listopada 2024 r. strony ustaliły
    zmianę trybu rozwiązania umowy o pracę z „za wypowiedzeniem” na „za porozumieniem
    stron”. Tymczasem przepisy Kodeksu pracy nie przewidują wypłaty odszkodowania w
    przypadku rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron, co oznacza, że brak jest
    podstaw prawnych do określenia wysokości takiego świadczenia na gruncie Kodeksu
    pracy.
    W rezultacie ugoda zawarta między Państwem a byłym pracownikiem ma charakter
    porozumienia w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego. Oznacza to, że stanowi ona
    formę wzajemnych ustępstw, które strony podjęły w celu zakończenia sporu oraz
    zaspokojenia roszczeń pracownika zgłoszonych w postępowaniu sądowym.
    Ugoda ta przewiduje również, że były pracownik zrzeka się wszelkich roszczeń
    wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wydania nowego świadectwa pracy
    oraz do wypłaty odszkodowania określonego w ugodzie.
    W konsekwencji wypłacona kwota ma charakter umowny i uwzględnia interesy obu stron,
    a jej wysokość nie wynika z przepisów prawa, układów zbiorowych pracy ani innych
    regulacji określających zasady ustalania odszkodowania. W rzeczywistości świadczenie to
    stanowi rekompensatę za rezygnację byłego pracownika z roszczenia o przywrócenie do
    pracy, a nie odszkodowanie w rozumieniu ustawy PIT.
    W Państwa ocenie, odszkodowanie przewidziane w ugodzie sądowej nie spełnia również
    warunków zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy PIT.
    Przepis ten stanowi, że opodatkowaniu podlegają odszkodowania wynikające z wyroku lub
    ugody sądowej, jeżeli stanowią one rekompensatę za utracone korzyści – czyli za dochód,
    który podatnik mógłby uzyskać, gdyby nie doszło do powstania szkody. W niniejszym
    przypadku wypłacona kwota ma na celu wyrównanie byłemu pracownikowi dochodu, jaki
    mógłby osiągnąć, gdyby umowa o pracę nie została rozwiązana. Nie jest to więc
    rekompensata rzeczywistej szkody (np. bezprawnego rozwiązania stosunku pracy), lecz
    forma wyrównania utraconych korzyści.

    Państwa zdaniem, świadczenie wypłacone byłemu pracownikowi na podstawie ugody
    stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy PIT. Przepis ten
    wskazuje, że do przychodów ze stosunku pracy (a także stosunku służbowego, pracy
    nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy) zalicza się wszelkie wypłaty pieniężne oraz
    wartość świadczeń w naturze lub ich ekwiwalenty, niezależnie od źródła ich finansowania.
    Obejmuje to m.in. wynagrodzenia zasadnicze, dodatki, nagrody, ekwiwalenty za
    niewykorzystany urlop oraz inne świadczenia, zarówno pieniężne, jak i nieodpłatne lub
    częściowo odpłatne.
    W niniejszej sprawie wypłacone odszkodowanie pozostaje w bezpośrednim związku z
    zatrudnieniem byłego pracownika. Oznacza to, że gdyby strony nie łączył stosunek pracy,
    pracownik nie miałby podstaw do występowania z roszczeniem wobec Państwa.
    Mając na uwadze powyższe, świadczenie wypłacone byłemu pracownikowi – Państwa
    zdaniem – stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy PIT,
    który nie spełnia przesłanek do zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1
    pkt 3 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy PIT i w całości podlega opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.) jest zasada
    powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stanowi
    on, że:
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem
    tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych,
    zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Wyszczególnienia źródeł przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ustawodawca
    dokonał w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy
      stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni
      zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
    Natomiast w świetle art. 12 ust. 1 omawianej ustawy:
      Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz
      spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz
      wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło
      finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze,
      wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody,

      ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy
      ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za
      pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń
      częściowo odpłatnych.
    Należy zauważyć, że użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów
    stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są
    więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem
    przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą
    stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do
    przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego
    świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko
    wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale
    również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty,
    jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy.
    Przy czym na podmiocie dokonującym wypłaty ww. świadczeń (pracodawcy) ciążą
    natomiast obowiązki płatnika, wynikające z art. 32 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych, zgodnie z którym:
      Zakłady pracy będące osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami
      organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej są obowiązane jako płatnicy
      obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które
      uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, z
      pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy, z zasiłków pieniężnych z
      ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy lub z tytułu udziału w
      nadwyżce bilansowej wypłacanej w spółdzielniach pracy.
    Z kolei z art. 38 ust. 1 cytowanej ustawy wynika, że:
      Płatnicy, o których mowa w art. 32-35, przekazują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, kwoty
      pobranych zaliczek na podatek w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po
      miesiącu, w którym pobrano zaliczki, na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy
      którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika
      wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź
      miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jeżeli między kwotą
      potrąconego podatku a kwotą wpłaconego podatku występuje różnica, należy ją
      wyjaśnić w deklaracji, o której mowa w ust. 1a.
    Odszkodowanie stanowi, co do zasady, przychód w rozumieniu przytoczonego wyżej art.
    11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że
    wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w
    katalogu zwolnień przedmiotowych, określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze
    zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji
    podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy
    spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną
    danej preferencji.
    Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia,
      jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw
      lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów
      administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane
      odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania
      wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na
      ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9
      § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465), z
      wyjątkiem:

        a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu
        wypowiedzenia umowy o pracę,
        b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych
        zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn
        niedotyczących pracowników,
        c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia
        funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
        d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
        e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną
        działalnością gospodarczą,
        f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z
        prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są
        opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o
        których mowa w art. 30c,
        g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
    Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
      Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia
      otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym
      wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
        a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
        b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie
        wyrządzono.
    W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt
    3 cyt. ustawy objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia, w sytuacji gdy ich wysokość
    lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów
    wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych
    wydanych na podstawie tych przepisów; lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania
    wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie
    porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z
    dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g tego przepisu.
    Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których
    wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost ze stosownych przepisów prawa lub aktów
    administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, z wyjątkiem enumeratywnie
    wymienionych kategorii odszkodowań.
    Natomiast zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy,
    obejmuje swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie
    wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z
    regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przy czym ze zwolnienia, o którym
    mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z
    prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które
    podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
    Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu
    szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach
    przez prawo chronionych. W praktyce szkoda może obejmować stratę polegającą na
    ubytku w majątku – wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był
    dotychczas, lub może dotyczyć utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógłby się
    spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono – wówczas poszkodowany nie staje się
    bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się.

    Należy mieć również na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama
    jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem, nie musi
    mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie –
    niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego
    charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.
    Z treści wniosku wynika, że 1 sierpnia 2024 r. rozwiązali Państwo umowę o pracę z
    pracownikiem z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. W związku z
    rozwiązaniem umowy, pracownik wniósł powództwo przed Sąd pracy, domagając się
    uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, przywrócenia do pracy na dotychczasowych
    warunkach względnie zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 45 Kodeksu pracy, a
    także zwrotu kosztów procesu. Składając odpowiedź na pozew, wnioskowali Państwo o
    oddalenie powództwa, podkreślając, że wypowiedzenie zostało dokonane zgodnie z
    obowiązującymi przepisami prawa pracy. W trakcie postępowania sądowego Sąd Pracy
    zaproponował stronom zawarcie ugody. 28 listopada 2024 r. strony osiągnęły
    porozumienie, którego istotne dla niniejszego wniosku postanowienia brzmiały:
    1. Pozwany zobowiązuje się wydać powodowi świadectwo pracy, w którym stwierdza się,
      że stosunek pracy ustał z dniem 30 listopada 2024 r. za porozumieniem stron – w
      terminie 7 dni od uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania;
    2. Pozwany zobowiązuje się zapłacić na rzecz powoda kwotę 6.500 zł (sześć tysięcy
      pięćset złotych) tytułem odszkodowania w terminie 7 dni od uprawomocnienia się
      postanowienia o umorzeniu postępowania, wraz z ustawowymi odsetkami za
      opóźnienie w razie opóźnienia w płatności, na rachunek bankowy powoda znany
      pracodawcy;
    3. Koszty zastępstwa procesowego wzajemnie się znoszą;
    4. Strony oświadczają, że niniejsza ugoda wyczerpuje wszelkie roszczenia stron
      wynikające z łączącego strony stosunku pracy.
    Ugoda nie zawierała zapisów wskazujących, że wypowiedzenie umowy o pracę zostało
    dokonane z naruszeniem przepisów prawa pracy. Nie zawarto w niej również uznania
    powództwa w zakresie żądania przywrócenia do pracy ani zmiany roszczeń pracownika na
    roszczenie odszkodowawcze, o którym mowa w art. 45 § 1 oraz art. 47¹ Kodeksu pracy. W
    ramach ugody zmieniono natomiast tryb rozwiązania umowy o pracę. Zamiast
    rozwiązania z woli Pracodawcy uzgodniono rozwiązanie umowy na mocy porozumienia
    stron. Ugoda została zatwierdzona prawomocnym postanowieniem Sądu rozpoznającego
    sprawę. Pomimo, że w toku postępowania nie ustalono, iż do rozwiązania umowy doszło z
    Państwa winy, to dla polubownego zakończenia sprawy zdecydowali się Państwo na
    zawarcie ugody, która w części odpowiadała roszczeniom pracownika. Od kwoty
    wynikającej z ugody sądowej została pobrana zaliczka na podatek dochodowy od osób
    fizycznych. Pracownik twierdzi, że kwota ta została przez Państwa nienależnie obciążona
    potrąceniami publicznymi (podatkiem i składkami ZUS). W treści ugody nie zostało
    określone na podstawie jakich przepisów została zawarta.
    Powzięli Państwo wątpliwość czy postąpili Państwo zgodnie z prawem pobierając podatek
    dochodowy przy wypłaceniu byłemu pracownikowi kwoty wynikającej z zawartej ugody
    sądowej.
    Wobec powyższego wyjaśniam, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych
    ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, niemniej
    rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa
    cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w
    ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie może to jednak oznaczać
    dowolności w ich rozumieniu i stosowania wykładni rozszerzającej, przy czym oczywistym
    jest, że w celu uniknięcia takiej dowolności, kryteria rozumienia tych pojęć –
    niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – muszą mieć w
    pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.

    Odnośnie zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że zasady odpowiedzialności
    odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. Ustawa z
    dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.) przewiduje
    dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: deliktową, która wynika z czynów
    niedozwolonych (art. 415 Kodeksu cywilnego i następne) oraz kontraktową – powstającą z
    mocy umowy (art. 471 K.c. i nast.). Tym samym, na tle Kodeksu cywilnego świadczenie
    odszkodowawcze jest następstwem niewykonania bądź nienależytego wykonania
    zobowiązania lub czynu niedozwolonego.
    Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w
    ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. –
    Kodeks pracy (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm.):
      W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się
      odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami
      prawa pracy.
    Oznacza to, że przepisy Kodeksu cywilnego, wybrane do zastosowania w prawie pracy
    (stosunku pracy), nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym
    podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.
    Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że przepisy Kodeksu pracy posługują się
    terminami „odszkodowanie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do
                                          3d  1których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 18, art. 36 § 1, art. 45,
            3  2art. 56, art. 94 § 3, art. 99, art. 101 omawianego Kodeksu).
    W kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie, w
    sytuacji gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest
    nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45
    komentowanego Kodeksu), przepisy o wypowiadaniu warunków pracy i płacy (art. 45 w
    zw. z art. 42 § 1 cytowanego Kodeksu), bądź rozwiązano umowę o pracę bez
    wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie
    (art. 56 wskazanego Kodeksu). Ponadto, odszkodowanie przysługuje również w przypadku
    gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec
    pracownika (art. 55 § 11 omawianego Kodeksu).
    Należy zatem uznać, że funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy pełnią wyłącznie te
    świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które
    noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę.
    Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt SK
    18/05, w którym Trybunał Konstytucyjny uznał, że odszkodowanie z tytułu rozwiązania
    umowy o pracę nie jest odszkodowaniem sensu stricto, lecz sui generis świadczeniem
    majątkowym, pełniącym funkcję sankcji (ustawowej kary pieniężnej) wobec pracodawcy za
    bezprawne działanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że
    odszkodowanie należne pracownikowi z tytułu bezprawnego rozwiązania stosunku pracy
    lub bezprawnego wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy nie pozostaje
    w żadnej relacji do ewentualnej szkody, co oznacza, że przysługuje za samo bezprawne
    działanie pracodawcy, niezależnie od tego, czy jakakolwiek szkoda po stronie pracownika
    powstała. Odszkodowania takie traktowane są bowiem jak szczególny rodzaj
    odszkodowania ustawowego, należnego bez względu na to, czy pracownik – na skutek
    niezgodnego z prawem postępowania pracodawcy – poniósł szkodę w ogóle, lub poniósł
    ją w większym lub mniejszym rozmiarze, niż odszkodowanie przysługujące w kwocie z
    góry określonej w przepisach Kodeksu pracy. W judykaturze przypisuje się zresztą temu
    odszkodowaniu charakter kompensacyjno-sankcyjny, wynikający z unormowania
    zabezpieczającego pracownika przed bezprawnym działaniem pracodawcy.
    Zgodnie zaś z art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r.
    poz. 1061 ze zm.):

      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń
      wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po
    pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy
    między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń
    wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej
    niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez
    wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa
    stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy
    ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też
    odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też
    zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
    Ocena skutków podatkowych Państwa sytuacji
    W konsekwencji, w przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie
    zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego
    ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i
    naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy. Podkreślić również należy, że przepisy
    Kodeksu pracy nie przewidują wypłaty odszkodowania w sytuacji rozwiązania umowy o
    pracę za porozumieniem stron.
    Jak Państwo wyjaśnili, zawarta ugoda nie zawierała zapisów wskazujących, że
    wypowiedzenie umowy o pracę zostało dokonane z naruszeniem przepisów pracy, a w
    związku z jej zawarciem doszło do zmiany trybu rozwiązania stosunku pracy na
    rozwiązanie za porozumieniem stron.
    Wobec powyższego wynikające z ugody świadczenie nie spełnia wymogów określonych w
    art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji
    nie jest objęte zwolnieniem przedmiotowym wynikającym z tego przepisu. Przedstawione
    przez Państwa okoliczności wskazują jednoznacznie, że jego wysokość lub zasady
    ustalania nie wynikały z regulacji wymienionych w tym przepisie. Jak wyjaśniłem bowiem
    powyżej przepisy Kodeksu pracy nie przewidują wypłaty odszkodowania w sytuacji
    rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron.
    Świadczenie to ma zatem w istocie charakter umowny, gdyż wynika jedynie z ustaleń
    pomiędzy stronami ugody, a jego wysokość uwzględnia interesy obu stron – co
    potwierdza wskazanie, że ugoda sądowa wyczerpywała wszelkie roszczenia stron
    wynikające z łączącego je stosunku pracy.
    Do wypłaconej kwoty nie ma również zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 21
    ust. 1 pkt 3b omawianej ustawy. W sytuacji gdy ostatecznie rozwiązanie umowy nastąpiło
    za porozumieniem stron (czyli za zgodą pracownika) to otrzymane świadczenie nie może
    zostać uznane za rekompensatę za szkodę z tytułu bezpodstawnego (krzywdzącego)
    sposobu rozwiązania umowy o pracę. Świadczenie to, co prawda zostało wypłacone na
    podstawie ugody sądowej, jednak nie stanowi odszkodowania lub zadośćuczynienia, o
    którym mowa w tym przepisie. Nie dotyczy ono szkody rzeczywistej, lecz ma
    rekompensować pracownikowi utracone przez niego, w wyniku rozwiązania umowy o
    pracę spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę, które uzyskałby gdyby nie
    doszło do rozwiązania umowy o pracę.
    Zatem skoro wypłacone świadczenie nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na
    podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych, to stanowi dla byłego pracownika przychód ze stosunku pracy, o którym
    mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający
    opodatkowaniu tym podatkiem, bowiem wypłata tego świadczenia miała swe źródło w
    uprzednio łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy.

    W konsekwencji, wykonując obowiązki płatnika – stosownie do art. 32 ust. 1
    komentowanej ustawy – byli Państwo zobowiązani do naliczenia, pobrania i
    odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od kwoty wypłaconej
    byłemu pracownikowi na podstawie zawartej ugody sądowej.
    Wobec powyższego Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.