Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4015.9.2019.1.HS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-03-18
Teza: Zachowanie prawa do zwolnienia przedmiotowego.
Słowa kluczowe: darowizna; gospodarstwa-gospodarstwa rolne; podatek-podatek od spadków i darowizn; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 17 stycznia 2019 r. (data wpływu 18 stycznia 2019 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do zwolnienia przedmiotowego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 stycznia 2019 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do zwolnienia przedmiotowego.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W grudniu 2017 r. Wnioskodawca nabył gospodarstwo rolne. Gospodarstwo przekazał mu w formie darowizny ojciec, który przeszedł na emeryturę. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy

o podatku od spadków i darowizn Wnioskodawca skorzystał ze zwolnienia od podatku od przyjęcia tej darowizny. Wnioskodawca w dalszym ciągu prowadzi gospodarstwo rolne. W bieżącym roku Wnioskodawca chciałby przekazać siostrze w formie darowizny działkę o powierzchni około 60 arów.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy przekazując siostrze działkę o powierzchni 60 arów przed upływem 5 lat od momentu nabycia gospodarstwa rolnego Wnioskodawca utraci możliwość dalszego korzystania ze zwolnienia od przyjętej przez niego darowizny?

Zdaniem Wnioskodawcy, przekazanie siostrze działki nie spowoduje utraty możliwości dalszego korzystania przez Wnioskodawcę ze zwolnienia od podatku od nabytego przez niego gospodarstwa rolnego, ponieważ nie będzie to miało wpływu na fakt dalszego prowadzenia przez Wnioskodawcę gospodarstwa rolnego. Tym samym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy

o podatku od spadków i darowizn w dalszym ciągu Wnioskodawca będzie mógł korzystać ze zwolnienia od podatku od nabytego i prowadzonego przez niego gospodarstwa.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 644 ze zm.) – podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: darowizny, polecenia darczyńcy.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn – obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy – obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – zwalnia się od podatku nabycie własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem że w wyniku nabycia zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia; zwolnienie to stanowi pomoc de minimis w rolnictwie, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 9).

Zwolnienie zawarte w przywołanym powyżej art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn ma charakter warunkowy. Oznacza to, że nabycie będzie zwolnione z podatku od spadków i darowizn, tylko wtedy, gdy w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, w chwili nabycia nabywca posiada już grunty rolne (użytki rolne), nabywany grunt będzie stanowił gospodarstwo rolne, a w wyniku dokonania czynności zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, którego powierzchnia będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia. Ostatnią przesłanką determinującą skorzystanie z omawianego zwolnienia od podatku jest spełnienie warunków do przyznania pomocy de minimis, a więc zawarcie się kwoty zwolnienia (ulgi podatkowej) w przysługującym podatnikowi limicie pomocy de minimis w rolnictwie.

W przypadku niespełnienia któregokolwiek ze wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn warunków, prawo do ww. zwolnienia z podatku nie przysługuje.

Natomiast niedotrzymanie powyższych warunków powoduje utratę omawianego zwolnienia.

Należy bowiem podkreślić, że omawiane zwolnienie, podobnie jak wszystkie ulgi i zwolnienia jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania wynikającej z art. 84 Konstytucji RP (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) stanowiącego, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą.

Z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że Wnioskodawca w grudniu 2017 r. nabył w drodze darowizny od ojca (który przeszedł na emeryturę) gospodarstwo rolne. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn Wnioskodawca skorzystał ze zwolnienia od podatku od przyjęcia tej darowizny. Wnioskodawca w dalszym ciągu prowadzi gospodarstwo rolne; w bieżącym roku chciałby przekazać siostrze działkę o powierzchni około 60 arów w formie darowizny.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przekazanie siostrze działki nie spowoduje utraty możliwości dalszego korzystania przez niego ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić.

Jak już wskazano powyżej omawiane zwolnienie będzie miało zastosowanie jedynie wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie wszystkie warunki wskazane w cytowanym przepisie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Oznacza to, że w okresie co najmniej 5 lat od dnia nabycia gospodarstwa rolnego w drodze darowizny Wnioskodawca nie może m.in. zbyć (sprzedać lub darować), zarówno całości jak i części nabytego gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca musi bowiem je prowadzić co najmniej 5 lat od dnia nabycia. Powyższy wniosek wynika z istoty omawianego zwolnienia i oznacza, że w sytuacji, gdy Wnioskodawca nabył gospodarstwo rolne to właśnie to gospodarstwo w całości jest zobowiązany prowadzić przez ww. okres aby zachować prawo do zwolnienia.

W konsekwencji należy stwierdzić, że skoro Wnioskodawca nabył gospodarstwo rolne i z tytułu nabycia tego gospodarstwa o konkretnej powierzchni skorzystał ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy to jest on obowiązany prowadzić to gospodarstwo, w takim kształcie w jakim jego nabycie objęte zostało zwolnieniem.

Zatem w momencie darowizny przez Wnioskodawcę siostrze działki warunek prowadzenia gospodarstwa przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia (w omawianej sprawie nabycie nastąpiło w drodze darowizny od ojca w grudniu 2017 r.) nie zostanie dotrzymany.

W rozpatrywanej sprawie nie może więc mieć nadal zastosowania zwolnienie zawarte w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ nie zostanie spełniony warunek konieczny do zastosowania tego zwolnienia, dotyczący prowadzenia przez Wnioskodawcę gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia.

Reasumując, mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe nie można zgodzić się z Wnioskodawcą, że w sytuacji darowizny działki na rzecz siostry prawo do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn nadal będzie mu przysługiwało.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Jednakże Organ wyjaśnia, że art. 4a ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn przewiduje zwolnienie od tego podatku nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych od najbliższej rodziny, po spełnieniu określonych w tym przepisie warunków. Nie ma wśród tych warunków obowiązku prowadzenia nabytego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia.

Stosownie bowiem do przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku do spadków i darowizn – zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 oraz
2.  w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo –kredytowej lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2060).

Należy również wskazać, że zgodnie z art. 4a ust. 4 ww. ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, w celu skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn należy spełnić łącznie następujące warunki:

*   podmiotem nabywającym własność rzeczy lub praw majątkowych powinien być: małżonek, zstępny, wstępny, pasierb, rodzeństwo, ojczym lub macocha;
*   nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych powinno zostać zgłoszone przez nabywającego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego (art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy) – warunek ten nie dotyczy jednak nabycia następującego na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego (art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy),
*   udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 tejże ustawy).

Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn – zwolnienia określone w ust. 1 oraz art. 4a i 4b stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa.

Wnioskodawca (zstępny) nabył własność gospodarstwa rolnego od ojca w drodze darowizny, umowa winna mieć zatem formę aktu notarialnego. Stosownie bowiem do przepisu art. 158 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.) – umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego.

Oznacza to, że jeśli w istocie w grudniu 2017 r. umową darowizny Wnioskodawca otrzymał od ojca gospodarstwo rolne i umowa ta przybrała formę aktu notarialnego, Wnioskodawca miał prawo skorzystać z innego zwolnienia niż zwolnienie określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, a mianowicie ze zwolnienia wynikającego z przywołanego w niniejszej interpretacji art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wówczas Wnioskodawca mógłby darować siostrze działkę o powierzchni około 60 a, a darowizna ta nie wywołałaby skutków podatkowych w postaci ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.