Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-2.4012.571.2018.1.GM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-12-07
Teza: Odliczenie podatku VAT w związku z realizacją inwestycji oraz sposób dokonania odliczenia.
Słowa kluczowe: czynności; gmina; kanalizacja; opodatkowanie; wyłączenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 31 października 2018 r. (data wpływu 6 listopada 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   prawa do pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na budowę Infrastruktury kanalizacyjnej – poszczególnych kanałów bocznych, wykorzystywanych wyłącznie do transakcji zewnętrznych, tj. do wykonywania na podstawie umów cywilnoprawnych odpłatnych czynności w zakresie odbioru ścieków od mieszkańców i przedsiębiorców oraz
*   sposobu dokonania odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków na ww. Infrastrukturę

– **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 listopada 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na budowę Infrastruktury kanalizacyjnej – poszczególnych kanałów bocznych, wykorzystywanych wyłącznie do transakcji zewnętrznych, tj. do wykonywania na podstawie umów cywilnoprawnych odpłatnych czynności w zakresie odbioru ścieków od mieszkańców i przedsiębiorców oraz sposobu dokonania odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków na ww. Infrastrukturę.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenia przyszłe.

Gmina (dalej: Gmina) jest podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: VAT), zarejestrowanym jako podatnik czynny. Z dniem 1 stycznia 2017 r. Gmina dokonała centralizacji rozliczeń podatku VAT wraz z podległymi jednostkami budżetowymi i obecnie rozlicza się z Urzędem Skarbowym w sposób skonsolidowany.

Gmina za pośrednictwem referatu w Urzędzie Gminy prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz odbioru ścieków.

Gmina, co do zasady wykorzystuje istniejącą infrastrukturę kanalizacyjną do świadczenia usług zbiorowego odbioru ścieków. W ramach działalności prowadzonej w powyższym zakresie Gmina:

1.  wykonuje, na podstawie umów cywilnoprawnych, odpłatnie czynności w zakresie odbioru ścieków na rzecz podmiotów zewnętrznych, tj. mieszkańców Gminy oraz działających na jej terenie przedsiębiorstw (dalej: transakcje zewnętrzne)  wskazane czynności Gmina dokumentuje wystawianymi na mieszkańców/kontrahentów fakturami VAT oraz rozlicza z tego tytułu podatek należny,
2.  wykonuje odpłatne czynności w zakresie odbioru ścieków dla własnych jednostek budżetowych (dalej: czynności na rzecz Jednostek)  wskazane czynności, jako czynności wewnętrzne Gminy, są dokumentowane notami księgowymi,
3.  wykonuje czynności w zakresie odbioru ścieków w związku z realizacją własnych potrzeb Gminy, tj. w związku z innymi niż określone w powyższych punktach A i B czynnościami, w szczególności na potrzeby Urzędu Gminy oraz innych budynków i budowli, dla których koszty odprowadzania ścieków ponosi Gmina (dalej: zużycie własne).

Na potrzeby złożonego wniosku czynności na rzecz Jednostek oraz zużycie własne łącznie będą określane, jako transakcje wewnętrzne.

W związku z prowadzoną działalnością, Gmina ponosi wydatki związane z budową infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej (dalej jako: Infrastruktura).

Obecnie Gmina realizuje inwestycję, dofinansowaną ze środków zewnętrznych (gdzie podatek VAT uznano za wydatek niekwalifikowany), polegającą na wykonaniu kanalizacji sanitarnej w południowo-wschodniej części miejscowości (…). Jest to etap II budowy kanalizacji i obejmuje on 5 zadań, w ramach których powstaną kolejne odcinki kanału głównego (kolektora) oraz podłączone do niego kanały boczne, doprowadzone do granic poszczególnych działek oraz przykanaliki.

Wśród planowanej Infrastruktury kanalizacyjnej, znajdują się odcinki sieci i urządzenia, które będą wykorzystywane wyłącznie do transakcji zewnętrznych (np. gdy do danego odcinka sieci podłączeni będą wyłącznie prywatni odbiorcy), jak i urządzenia i odcinki sieci, które będą wykorzystywane w sposób mieszany, tj. zarówno do transakcji zewnętrznych, jak i wewnętrznych.

I tak:

Wszystkie wydatki związane z powstaniem kanału głównego ze względu na jego funkcję (łączy on całą sieć powstałą w ramach inwestycji w jedną całość) będą miały związek jednocześnie z transakcjami zewnętrznymi i transakcjami wewnętrznymi. Natomiast sposób wykorzystania kanałów bocznych będzie uzależniony od rodzaju nieruchomości podłączonych do danego odcinka. Niektóre kanały boczne będą służyły do odprowadzania ścieków wyłącznie z prywatnych nieruchomości, tj. od konsumentów i przedsiębiorców (transakcje zewnętrzne)  infrastruktura dalej oznaczona lit. A), a niektóre będą służyły do odprowadzania ścieków zarówno z nieruchomości prywatnych, jak i budynków gminnych (a więc będą wykorzystywane do transakcji wewnętrznych i zewnętrznych) – dalej oznaczone lit. B.

Gmina jest w stanie precyzyjnie wskazać odcinki sieci, które będą miały wykorzystanie mieszane oraz te, które w pełni będą wykorzystywane do transakcji zewnętrznych oraz precyzyjnie wyodrębnić kwoty VAT naliczonego od wydatków na ich wykonanie na fakturach.

Zadanie nr 1

W ramach zadania powstanie odcinek kanału głównego wraz z kanałami bocznymi. Na odcinku od studni B6 do studni B22, kanał główny wraz z kanałami bocznymi będzie służył do odprowadzania ścieków m.in. z budynków instytucji publicznych, w związku z czym odcinki te będą wykorzystywane do transakcji zewnętrznych i wewnętrznych (B). Pozostałe odcinki boczne zrealizowane w ramach tego zadania będą miały związek wyłącznie z transakcjami zewnętrznymi (A).

Zadanie nr 2

W ramach zadania powstanie odcinek kanału głównego wraz z kanałami bocznymi. Na odcinkach od studni A17 do A26 oraz od studni A26 do B6, kanał główny wraz z kanałami bocznymi będzie służył do odprowadzania ścieków m.in. z budynków instytucji publicznych, w związku z czym odcinki te będą wykorzystywane do transakcji zewnętrznych i wewnętrznych (B). Pozostałe odcinki boczne zrealizowane w ramach tego zadania będą miały związek wyłącznie z transakcjami zewnętrznymi (A).

Zadanie nr 3

W ramach zadania powstanie odcinek kanału głównego wraz z kanałami bocznymi. Na odcinku od studni G1 do studni A17, kanał główny wraz z kanałami bocznymi będzie służył do odprowadzania ścieków m.in. z budynków instytucji publicznych, w związku z czym odcinki te będą wykorzystywane do transakcji zewnętrznych i wewnętrznych (B). Pozostałe odcinki boczne zrealizowane w ramach tego zadania będą miały związek wyłącznie z transakcjami zewnętrznymi (A).

Zadanie nr 4

W ramach zadania powstanie odcinek kanału głównego wraz z kanałami bocznymi. Na odcinkach od studni B22 do B36 oraz od studni B36 do B53, kanał główny wraz z kanałami bocznymi będzie służył do odprowadzania ścieków m.in. z budynków instytucji publicznych, w związku z czym odcinki te będą wykorzystywane do transakcji zewnętrznych i wewnętrznych (B). Pozostałe odcinki boczne zrealizowane w ramach tego zadania będą miały związek wyłącznie z transakcjami zewnętrznymi (A).

Zadanie nr 5

W ramach zadania powstanie odcinek kanału głównego wraz z kanałami bocznymi. Kanały boczne powstałe w ramach tego zadania będą służyły wyłącznie do odprowadzania ścieków z prywatnych nieruchomości należących do konsumentów i przedsiębiorców, w związku z czym odcinki te będą wykorzystywane wyłącznie do transakcji zewnętrznych (A).

Złożony wniosek o interpretację dotyczy Infrastruktury kanalizacyjnej powstałej w ramach ww. inwestycji, wykorzystywanej wyłącznie do transakcji zewnętrznych, oznaczonej w stanie faktycznym lit. A.

W zakresie pozostałej infrastruktury, powstałej w ramach ww. inwestycji, a wykorzystywanej do transakcji mieszanych (zewnętrznych i wewnętrznych), oznaczonej w stanie faktycznym lit. B, Gmina zwróci się z odrębnym wnioskiem o interpretację.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych w ramach inwestycji na budowę Infrastruktury kanalizacyjnej (poszczególnych kanałów bocznych) wykorzystywanej wyłącznie do transakcji zewnętrznych, oznaczonej w stanie faktycznym lit. A?
2.  W jaki sposób Gmina powinna dokonać odliczenia podatku naliczonego od wydatków na budowę Infrastruktury kanalizacyjnej, o której mowa w pytaniu nr 1?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1.

Gminie będzie przysługiwało prawo do pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na budowę Infrastruktury kanalizacyjnej (poszczególnych kanałów bocznych) wykorzystywanej wyłącznie do transakcji zewnętrznych, oznaczonej w stanie faktycznym lit. A, w sytuacji, gdy będzie ona w stanie precyzyjnie wyodrębnić wydatki związane z tymi transakcjami.

Ad. 2.

Gmina będzie mogła zrealizować prawo do odliczenia nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres otrzymania faktury VAT od wykonawcy robót budowlanych lub w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Jeżeli Gmina nie odliczy podatku naliczonego w ww. okresach, to po ich upływie, będzie mogła dokonać korekty stosownych deklaracji VAT za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Uzasadnienie stanowiska do pytania nr 1.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Dla oceny możliwości skorzystania z prawa do odliczenia, w każdym przypadku istotne jest więc ustalenie, czy towary i usługi przy zakupie których naliczono VAT:

*   zostały nabyte przez podatnika tego podatku oraz
*   pozostają w związku z wykonywanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Nie uznaje się jednak za podatników organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych (art. 15 ust. 6 ustawy o VAT).

Oznacza to, że jednostki samorządu terytorialnego mogą być uznane za podatników VAT jedynie wówczas, gdy dokonują czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W przedmiotowym stanie faktycznym, Gmina dokonuje odpłatnego świadczenia usług odprowadzania ścieków na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z usługobiorcami (osobami fizycznymi i podmiotami gospodarczymi). W rezultacie, w opinii Gminy, pierwszy z ww. warunków zawartych w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, należy uznać za spełniony.

Odnosząc się natomiast do drugiej ze wskazanych powyżej przesłanek warunkujących możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, tj. związku ponoszonych wydatków z wykonywaniem czynności opodatkowanych, zdaniem Gminy, istnieje bezsprzeczny i bezpośredni związek pomiędzy ponoszonymi przez nią wydatkami, a świadczonymi usługami w zakresie odprowadzania ścieków. Ponoszone przez Gminę wydatki dotyczą bowiem Infrastruktury, która będzie przez nią bezpośrednio wykorzystywana do odpłatnego świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT.

Gmina podkreśla, że Infrastruktura, której dotyczy złożony wniosek, nie będzie wykorzystywana do odbierania ścieków z jakichkolwiek gminnych jednostek budżetowych. Infrastruktura ta będzie wykorzystywana wyłącznie do świadczenia opodatkowanych usług na rzecz zewnętrznych odbiorców (konsumentów i przedsiębiorców). Co więcej, Gmina będzie w stanie wyodrębnić (w postaci odrębnych środków trwałych) wydatki związane z budową odcinków wykorzystywanych wyłącznie do świadczenia usług opodatkowanych. W konsekwencji, należy uznać, że nabywane przez Gminę towary i usługi do budowy Infrastruktury, będą wykorzystywane wyłącznie do celów prowadzenia działalności gospodarczej.

Wobec powyższego, w ocenie Gminy, będzie jej przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na budowę Infrastruktury kanalizacyjnej wykorzystywanej wyłącznie do transakcji zewnętrznych, oznaczonej w stanie faktycznym lit. A.

Uzasadnienie stanowiska do pytania nr 2.

Gmina będzie miała prawo do zrealizowania swojego uprawnienia poprzez odliczenie podatku zawartego w fakturach VAT związanych z budową Infrastruktury w rozliczeniu za okresy, w których zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: powstanie obowiązek podatkowy w stosunku do nabywanych towarów lub usług, a Gmina otrzyma fakturę dokumentującą ich nabycie – zgodnie z art. 86 ust. 10 i 10b ustawy o VAT. Mając na uwadze, iż obowiązek podatkowy w przypadku usług budowlano-montażowych powstaje z chwilą wystawienia faktury, w praktyce Gmina będzie mogła zrealizować prawo do odliczenia w rozliczeniu za okres otrzymania faktury VAT od wykonawcy robót budowlanych. Jeśli Gmina nie zrealizuje tego uprawnienia w rozliczeniu za okres otrzymania faktury, wówczas będzie mogła obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (por. art. 86 ust. 11 ustawy o VAT).

Jednocześnie, w świetle art. 86 ust. 13 ww. ustawy, jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w terminach o których mowa w ust. 10, l0d, l0e, i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia podatku należnego.

Oznacza to, że jeżeli Gmina nie odliczy podatku naliczonego z faktur VAT związanych z wydatkami na Infrastrukturę kanalizacyjną w ww. okresach, to po ich upływie, będzie mogła dokonać korekty stosownych deklaracji VAT za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą – w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowaw art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Jak stanowi art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy – kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z powyższych regulacji wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, wówczas, po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, jest wykonywanie czynności opodatkowanych.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, podatnik może zrealizować w terminach określonych w art. 86 ust. 10-13 ustawy.

Zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

W myśl art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a – powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

Jak wynika z treści art. 86 ust. 10c ustawy, przepis ust. 10 stosuje się odpowiednio do całości lub części zapłaty uiszczanej przed dokonaniem dostawy lub wykonaniem usługi.

Na mocy art. 86 ust. 11 ustawy, jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Stosownie do treści art. 86 ust. 13 ustawy, jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 13a.

Podkreślić należy, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza, według art. 15 ust. 2 ustawy, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp. umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Ponieważ tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Gmina, w świetle art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994, z późn. zm.), wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Na podstawie art. 6 ust. 1 tej ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy m.in. wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym).

Z powyższych konstrukcji prawnych jednoznacznie wynika, że Gmina, wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działa w charakterze podatnika podatku VAT.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca – Gmina jest podatnikiem podatku od towarów i usług zarejestrowanym jako podatnik czynny. Z dniem 1 stycznia 2017 r. Gmina dokonała centralizacji rozliczeń podatku VAT wraz z podległymi jednostkami budżetowymi i obecnie rozlicza się z Urzędem Skarbowym w sposób skonsolidowany. Gmina za pośrednictwem referatu w Urzędzie Gminy prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz odbioru ścieków. Gmina, wykorzystuje istniejącą infrastrukturę kanalizacyjną do świadczenia usług zbiorowego odbioru ścieków. W ramach działalności prowadzonej w powyższym zakresie Gmina:

1.  wykonuje, na podstawie umów cywilnoprawnych, odpłatnie czynności w zakresie odbioru ścieków na rzecz podmiotów zewnętrznych, tj. mieszkańców Gminy oraz działających na jej terenie przedsiębiorstw (dalej: transakcje zewnętrzne)  wskazane czynności Gmina dokumentuje wystawianymi na mieszkańców/kontrahentów fakturami VAT oraz rozlicza z tego tytułu podatek należny,
2.  wykonuje odpłatne czynności w zakresie odbioru ścieków dla własnych jednostek budżetowych (dalej: czynności na rzecz Jednostek)  wskazane czynności, jako czynności wewnętrzne Gminy, są dokumentowane notami księgowymi,
3.  wykonuje czynności w zakresie odbioru ścieków w związku z realizacją własnych potrzeb Gminy, tj. w związku z innymi niż określone w powyższych punktach A i B czynnościami, w szczególności na potrzeby Urzędu Gminy oraz innych budynków i budowli, dla których koszty odprowadzania ścieków ponosi Gmina (dalej: zużycie własne).

W związku z prowadzoną działalnością, Gmina ponosi wydatki związane z budową infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej (dalej jako: Infrastruktura). Gmina realizuje inwestycję, dofinansowaną ze środków zewnętrznych (gdzie podatek VAT uznano za wydatek niekwalifikowany), polegającą na wykonaniu kanalizacji sanitarnej w południowo-wschodniej części miejscowości (…). Jest to etap II budowy kanalizacji i obejmuje on 5 zadań, w ramach których powstaną kolejne odcinki kanału głównego (kolektora) oraz podłączone do niego kanały boczne, doprowadzone do granic poszczególnych działek oraz przykanaliki. Wśród planowanej Infrastruktury kanalizacyjnej, znajdują się odcinki sieci i urządzenia, które będą wykorzystywane wyłącznie do transakcji zewnętrznych (np. gdy do danego odcinka sieci podłączeni będą wyłącznie prywatni odbiorcy), jak i urządzenia i odcinki sieci, które będą wykorzystywane w sposób mieszany, tj. zarówno do transakcji zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Wszystkie wydatki związane z powstaniem kanału głównego ze względu na jego funkcję (łączy on całą sieć powstałą w ramach inwestycji w jedną całość) będą miały związek jednocześnie z transakcjami zewnętrznymi i transakcjami wewnętrznymi. Natomiast sposób wykorzystania kanałów bocznych będzie uzależniony od rodzaju nieruchomości podłączonych do danego odcinka. Niektóre kanały boczne będą służyły do odprowadzania ścieków wyłącznie z prywatnych nieruchomości, tj. od konsumentów i przedsiębiorców (transakcje zewnętrzne)  infrastruktura dalej oznaczona lit. A), a niektóre będą służyły do odprowadzania ścieków zarówno z nieruchomości prywatnych, jak i budynków gminnych (a więc będą wykorzystywane do transakcji wewnętrznych i zewnętrznych) – dalej oznaczone lit. B). Gmina jest w stanie precyzyjnie wskazać odcinki sieci, które będą miały wykorzystanie mieszane oraz te, które w pełni będą wykorzystywane do transakcji zewnętrznych oraz precyzyjnie wyodrębnić kwoty VAT naliczonego od wydatków na ich wykonanie na fakturach.

W ramach zadania nr 1 powstanie odcinek kanału głównego wraz z kanałami bocznymi. Na odcinku od studni B6 do studni B22, kanał główny wraz z kanałami bocznymi będzie służył do odprowadzania ścieków m.in. z budynków instytucji publicznych, w związku z czym odcinki te będą wykorzystywane do transakcji zewnętrznych i wewnętrznych (B). Pozostałe odcinki boczne zrealizowane w ramach tego zadania będą miały związek wyłącznie z transakcjami zewnętrznymi (A).

W ramach zadania nr 2 powstanie odcinek kanału głównego wraz z kanałami bocznymi. Na odcinkach od studni A17 do A26 oraz od studni A26 do B6, kanał główny wraz z kanałami bocznymi będzie służył do odprowadzania ścieków m.in. z budynków instytucji publicznych, w związku z czym odcinki te będą wykorzystywane do transakcji zewnętrznych i wewnętrznych (B). Pozostałe odcinki boczne zrealizowane w ramach tego zadania będą miały związek wyłącznie z transakcjami zewnętrznymi (A).

W ramach zadania nr 3 powstanie odcinek kanału głównego wraz z kanałami bocznymi. Na odcinku od studni G1 do studni A17, kanał główny wraz z kanałami bocznymi będzie służył do odprowadzania ścieków m.in. z budynków instytucji publicznych, w związku z czym odcinki te będą wykorzystywane do transakcji zewnętrznych i wewnętrznych (B). Pozostałe odcinki boczne zrealizowane w ramach tego zadania będą miały związek wyłącznie z transakcjami zewnętrznymi (A).

W ramach zadania nr 4 powstanie odcinek kanału głównego wraz z kanałami bocznymi. Na odcinkach od studni B22 do B36 oraz od studni B36 do B53, kanał główny wraz z kanałami bocznymi będzie służył do odprowadzania ścieków m.in. z budynków instytucji publicznych, w związku z czym odcinki te będą wykorzystywane do transakcji zewnętrznych i wewnętrznych (B). Pozostałe odcinki boczne zrealizowane w ramach tego zadania będą miały związek wyłącznie z transakcjami zewnętrznymi (A).

W ramach zadania nr 5 powstanie odcinek kanału głównego wraz z kanałami bocznymi. Kanały boczne powstałe w ramach tego zadania będą służyły wyłącznie do odprowadzania ścieków z prywatnych nieruchomości należących do konsumentów i przedsiębiorców, w związku z czym odcinki te będą wykorzystywane wyłącznie do transakcji zewnętrznych (A).

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą w pierwszej kolejności kwestii ustalenia czy Gmina ma prawo do pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych w związku z budową Infrastruktury kanalizacyjnej – poszczególnych kanałów bocznych, wykorzystywanych wyłącznie do transakcji zewnętrznych, tj. do wykonywania na podstawie umów cywilnoprawnych odpłatnych czynności w zakresie odbioru ścieków od mieszkańców i przedsiębiorców.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług stwierdzić należy, że świadczenie na rzecz kontrahentów (mieszkańców i przedsiębiorców) usług odbioru ścieków będzie niewątpliwie czynnością cywilnoprawną (nie zaś publicznoprawną), zatem dla tych czynności Gmina będzie występować w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. W konsekwencji, Gmina jako osoba prawna podlega obowiązkowi podatkowemu na zasadach ogólnych. Czynności wykonywane na podstawie zawartych przez Gminę umów cywilnoprawnych nie będą podlegać wyłączeniu z opodatkowania na mocy powołanego wyżej art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zatem, w rozpatrywanej sprawie warunki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, zostaną spełnione, ponieważ Wnioskodawca świadcząc usługi odbioru ścieków na rzecz kontrahentów (mieszkańców i przedsiębiorców) będzie występować w charakterze podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Ponadto zrealizowana inwestycja – kanalizacja sanitarna – będąca przedmiotem zapytania Wnioskodawcy, tj. poszczególne kanały boczne wykorzystywane wyłącznie do transakcji zewnętrznych, będzie służyć wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Jak wynika z wniosku – wskazane czynności Gmina dokumentuje wystawianymi na mieszkańców/kontrahentów fakturami VAT oraz rozlicza z tego tytułu podatek należny. Ponadto Gmina podkreśliła, że infrastruktura nie będzie wykorzystywana do odbierania ścieków z jakichkolwiek gminnych jednostek budżetowych. Infrastruktura ta będzie wykorzystywana wyłącznie do świadczenia opodatkowanych usług na rzecz zewnętrznych odbiorców (konsumentów i przedsiębiorców). Nabywane przez Wnioskodawcę towary i usługi do budowy infrastruktury kanalizacyjnej, będą wykorzystywane wyłącznie do celów prowadzenia działalności gospodarczej.

W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w pełnej wysokości od wydatków poniesionych na budowę infrastruktury kanalizacyjnej – poszczególnych kanałów bocznych wykorzystywanych wyłącznie do transakcji zewnętrznych, tj. do wykonywania wyłącznie czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku są spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. Wnioskodawca działa jako podatnik podatku VAT, a wydatki związane z ww. inwestycją służą do wykonywania czynności opodatkowanych tym podatkiem.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 uznano za prawidłowe.

Wątpliwości Zainteresowanego dotyczą także kwestii ustalenia, w jaki sposób Gmina powinna dokonać odliczenia podatku naliczonego od wydatków na budowę przedmiotowej Infrastruktury.

Jak wykazano wyżej, Gminie będzie przysługiwało prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę infrastruktury kanalizacyjnej – poszczególnych kanałów bocznych wykorzystywanych wyłącznie do transakcji zewnętrznych, tj. do wykonywania na podstawie umów cywilnoprawnych odpłatnych czynności w zakresie odbioru ścieków od mieszkańców oraz przedsiębiorców. Oznacza to, że Gmina będzie miała prawo do zrealizowania swojego uprawnienia poprzez odliczenie podatku VAT zawartego w fakturach związanych z budową ww. Infrastruktury w rozliczeniu za okresy, w których zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: powstanie obowiązek podatkowy w stosunku do nabywanych towarów lub usług, a Gmina otrzyma fakturę dokumentującą ich nabycie – zgodnie z art. 86 ust. 10 i 10b ustawy.

Natomiast, jeżeli Wnioskodawca nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki na przedmiotową inwestycję, w ww. terminach to będzie mógł obniżyć kwotę podatku należnego – zgodnie z art. 86 ust. 11 ustawy – w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Z kolei, w przypadku gdy Gmina nie obniży kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki na przedmiotową inwestycję, w terminach określonych w art. 86 ust. 10, 10d, 10e i 11 ustawy – to zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy, będzie mogła dokonać korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Tym samym Gmina będzie uprawniona do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków związanych z ww. inwestycją wykorzystywaną wyłącznie do transakcji zewnętrznych, tj. do wykonywania na podstawie umów cywilnoprawnych odpłatnych czynności w zakresie odbioru ścieków od mieszkańców oraz przedsiębiorców, dotyczących okresów rozliczeniowych nieobjętych przedawnieniem, występujących kolejno po sobie.

Reasumując, Wnioskodawca będzie mógł skorzystać z prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę infrastruktury kanalizacyjnej – poszczególnych kanałów bocznych wykorzystywanych wyłącznie do transakcji zewnętrznych, w terminach określonych w art. 86 ust. 10, ust. 10b i ust. 11 ustawy, tj. w rozliczeniu za okres, w którym powstanie obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów i usług, jednak nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym otrzyma stosowne faktury lub w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Natomiast w sytuacji, gdy Wnioskodawca nie dokona odliczenia zgodnie z ww. przepisami, będzie mógł – na podstawie art. 86 ust. 13 ustawy – zrealizować to prawo poprzez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, tj. za pierwszy okres rozliczeniowy, w którym spełni wszystkie warunki do dokonania odliczenia, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

W związku z tym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.

Tut. Organ informuje, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy oraz własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem wskazanym we wniosku – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. W szczególności – zgodnie z wolą Wnioskodawcy – Organ nie odnosił się do infrastruktury powstałej w ramach inwestycji służącej do wykonywania transakcji mieszanych (zewnętrznych i wewnętrznych) oznaczonych lit. B w przedmiotowym wniosku.

Tut. Organ zauważa, że granice szczególnego postępowania podatkowego, którego celem jest uzyskanie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, określa Wnioskodawca występując z konkretnym pytaniem prawnym, wyłącznie w odniesieniu do stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę, co wynika wprost z przepisu art. 14b § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej. Natomiast na podstawie art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, tut. Organ dokonuje oceny stanowiska Wnioskodawcy. Z powyższych przepisów wynika, że Organ rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji dokonuje oceny prawnej przedstawionych we wniosku okoliczności w kontekście zadanego pytania przyporządkowanego do danego stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie Wnioskodawcy.

Zatem, w analizowanej sprawie organ odniósł się wyłącznie do kwestii będących przedmiotem zadanego przez Gminę pytania, tj. prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na budowę Infrastruktury kanalizacyjnej – poszczególnych kanałów bocznych, wykorzystywanych wyłącznie do transakcji zewnętrznych, tj. do wykonywania na podstawie umów cywilnoprawnych odpłatnych czynności w zakresie odbioru ścieków od mieszkańców i przedsiębiorców oraz sposobu dokonania odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków na ww. Infrastrukturę.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, niniejsza interpretacja została wydana w oparciu o opis sprawy, w tym w szczególności o informację, że „Gmina jest w stanie precyzyjnie wskazać odcinki sieci, które będą miały wykorzystanie mieszane oraz te, które w pełni będą wykorzystywane do transakcji zewnętrznych oraz precyzyjnie wyodrębnić kwoty VAT naliczonego od wydatków na ich wykonanie na fakturach”. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.