Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-501a/14/PS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-01-19
Teza: Czy działalność statutowa prowadzona przez Fundację w zakresie realizacji celów określonych w jej Statucie może stanowić podstawę do skorzystania ze zwolnienia dochodów Fundacji przeznaczonych na realizację tych celów, przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: cel-cele statutowe; dochód-dochody wolne od podatku; działalność-działalność gospodarcza; działalność-działalność statutowa; fundacje; nauka; oświata; wydatek; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 24 października 2014 r. (data wpływu 28 października 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych między innymi w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 października 2014 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych między innymi w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Fundacja X (dalej: „Wnioskodawca” lub „Fundacja”) utworzona została zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 1991 r., Nr 46, poz. 203 ze zm.). Fundacja posiada osobowość prawną i jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Zgodnie z § 7 statutu, w oparciu o który działa, prowadzi działalność statutową, której celem jest:

*   propagowanie działalności wspomagającej rozwój gospodarczy poprzez rozpowszechnianie w Polsce i poza jej terytorium instytucji i rozwoju towarzystw ubezpieczeń wzajemnych,
*   działalność naukowa i edukacyjna w zakresie kształtowania kadr podmiotów prowadzących działalność ubezpieczeniową w formie towarzystw ubezpieczeń wzajemnych,
*   działalność wspomagająca rozwój wspólnot i społeczności lokalnych, w szczególności w zakresie tworzenia związków wzajemności członkowskiej oraz towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, w szczególności na terenach wiejskich oraz sektorze rolnym,
*   udzielanie wsparcia technicznego, organizacyjnego i finansowego dla inicjatyw tworzenia i rozwoju związków wzajemności członkowskiej oraz towarzystw ubezpieczeń wzajemnych,
*   prowadzenie działalności prewencyjnej polegającej na zapobieganiu powstawaniu albo zmniejszeniu skutków wypadków ubezpieczeniowych,
*   edukacja finansowa i przeciwdziałanie wykluczeniu finansowemu.

Stosownie od postanowień Statutu, Fundacja realizuje swoje cele poprzez:

*   organizowanie i prowadzenie różnorodnych form działalności informacyjnej, edukacyjnej i doradczej,
*   upowszechnianie wiedzy dotyczącej funkcjonowania towarzystw ubezpieczeń wzajemnych i innych instytucji finansowych oraz rynku finansowego i działalności gospodarczej oraz społecznej,
*   finansowanie badań naukowych, w tym w dziedzinie funkcjonowania towarzystw ubezpieczeń wzajemnych oraz związków wzajemności członkowskiej oraz innych instytucji finansowych, rynku finansowego i działalności gospodarczej i społecznej,
*   organizowanie lub współorganizowanie oraz finansowanie wykładów, seminariów, konferencji naukowych oraz innych spotkań edukacyjnych i naukowych,
*   organizowanie i finansowanie pobytów w Polsce ekspertom, celem prowadzenia przez nich wykładów i badań naukowych z dziedziny funkcjonowania towarzystw ubezpieczeń wzajemnych,
*   upowszechnianie wiedzy o celach Fundacji, w kraju i za granicą za pośrednictwem radia, telewizji, wydawnictw książkowych i prasowych oraz Internetu,
*   dofinansowywanie placówek naukowych, w tym szkolnictwa wyższego w kraju i za granicą kształcących w dziedzinie ubezpieczeń gospodarczych, w tym fundowanie stypendiów dla osób fizycznych studiujących na kierunkach związanych z ubezpieczeniami gospodarczymi,
*   fundowanie stypendiów dla osób fizycznych na prace naukowo-badawcze w kraju i za granicą związane z rozwojem i funkcjonowaniem towarzystw ubezpieczeń wzajemnych,
*   wspomaganie lokalnych inicjatyw społecznych i samorządowych,
*   współpracę z międzynarodowymi i zagranicznymi organizacjami, instytucjami i fundacjami,
*   obejmowanie udziałów w towarzystwach ubezpieczeń wzajemnych,
*   finansowanie działań organizacyjnych towarzystw ubezpieczeń wzajemnych.

Dla osiągnięcia swych celów Fundacja może wspierać działalność innych osób prawnych oraz osób fizycznych, których działalność jest zbieżna z celami Fundacji.

W związku ze wskazanymi wyżej działaniami związanymi z realizacją celów statutowych Fundacja ponosi i będzie ponosiła w przyszłości między innymi następującego rodzaju koszty:

*   działalności wydawniczej (książki, poradniki) i publikacji prasowych o tematyce ubezpieczeniowej, służących edukacji finansowej oraz popularyzacji wiedzy na temat ubezpieczeń wzajemnych, w szczególności są to koszty: honorariów dla autorów artykułów i publikacji, koszty składu i edycji, koszty druku, koszty kolportażu;
*   organizacji konkursów wiedzy, w szczególności są to koszty nagród dla laureatów konkursów oraz inne koszty takie jak druk materiałów informacyjno-promocyjnych, plakatów, kampanii informacyjnej w mediach, itp.;
*   działalności edukacyjnej i oświatowej, organizacji seminariów, konferencji, itp., w szczególności są to koszty wynajmu pomieszczenia lub innego miejsca, w którym odbywać się będzie dane wydarzenie, koszty oprawy audiowizualnej, koszty poczęstunku dla uczestników, koszty zatrudnienia prelegentów i wykładowców, oraz inne koszty takie jak druk materiałów szkoleniowych i informacyjnych, plakatów, kampanii informacyjnej w mediach;
*   działalności naukowej w obszarze zagadnień związanych z ubezpieczeniami wzajemnymi, w szczególności są to koszty honorariów autorów opracowań naukowych zamawianych przez Fundację, koszty prowadzonych badań naukowych, zbierania, przygotowania i selekcji materiałów do pracy naukowej, koszty publikacji wyników badań naukowych w publikacjach książkowych i artykułach w prasie fachowej;
*   darowizn na rzecz innych podmiotów, których działalność statutowa jest zbieżna z celami statutowymi Fundacji.

Ponadto Fundacja ponosi lub będzie ponosiła w przyszłości ogólne koszty związane z prowadzeniem działalności, w szczególności:

*   koszty opłat za prowadzenie rachunków bankowych i dokonywane operacje bankowe;
*   koszty podróży i noclegów członków Zarządu Fundacji, współpracowników i wolontariuszy związane z udziałem w przedsięwzięciach prowadzonych przez Fundację, bądź w związku z prowadzeniem jej spraw;
*   koszty wynajmu powierzchni biurowej dla potrzeb siedziby Fundacji;
*   koszty mediów (telefony, energia elektryczna);
*   koszty usług teleinformatycznych w tym związanych z tworzeniem i utrzymywaniem strony internetowej Fundacji;
*   koszty udostępnienia sprzętu biurowego;
*   koszty obsługi prawnej, księgowej i podatkowej;
*   koszty zakupu środków trwałych wykorzystywanych do prowadzenia działalności statutowej;
*   inne koszty (np. przesyłki pocztowe i kurierskie, pieczątki, wizytówki itp.).

Rozpoczynając działalność Fundacji Rada Fundatorów postanowiła w podjętej uchwale, że wszystkie dochody uzyskane przez Fundację przeznaczone będą na realizowane przez Fundację cele statutowe, tj. działalność naukową i oświatową, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a w konsekwencji podlegać będą zwolnieniu z opodatkowania.

Realizacja celów Fundacji finansowana jest z jej funduszu założycielskiego oraz z uzyskanych dochodów, które mogą pochodzić w szczególności z:

*   darowizn, spadków, zapisów;
*   dotacji i subwencji;
*   udziału w zyskach osób prawnych;
*   dochodów z posiadanych udziałów, praw własności i papierów wartościowych;
*   dochodów ze zbiórek i imprez publicznych;
*   dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez Fundację;
*   odsetek od środków pieniężnych Fundacji.

Zgodnie z postanowieniami Statutu, Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji celów statutowych, a cały dochód z tej działalności przeznaczany będzie na działalność statutową Fundacji. Przedmiotem działalności gospodarczej Fundacji, zgodnie z jej statutem, mogą być:

*   badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych, PKD 72.20.Z,
*   pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej nie sklasyfikowane, PKD 85.59.B,
*   działalność wspomagająca edukację, PKD 85.60.Z,
*   badanie rynku i opinii publicznej, PKD 73.20.Z,
*   pozostała działalność komercyjna, gdzie indziej nie sklasyfikowana (PKD 74.84B),
*   pozostała działalność usługowa, gdzie indziej nie sklasyfikowana (PKD 93.05.Z),
*   pozostała działalność wspomagająca ubezpieczenia i fundusze emerytalne (PKD 66.29.Z)

Wolne środki pieniężne pozyskane w toku działalności Fundacja przechowuje w bankach i spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych na rachunkach rozliczeniowych (bieżących i pomocniczych).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy działalność statutowa prowadzona przez Fundację w zakresie realizacji celów określonych w jej Statucie może stanowić podstawę do skorzystania ze zwolnienia dochodów Fundacji przeznaczonych na realizację tych celów, przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
2.  Czy ponoszone przez Fundację opisane we wniosku wydatki związane z realizacją celów statutowych określonych w § 6 Statutu, spełniają warunek faktycznego wydatkowania dochodów na cele określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
3.  Czy pokrywanie przez Fundację kosztów ogólno-administracyjnych w przypadku finansowania ich z dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy uznać za wydatkowanie dochodu zwolnionego zgodnie z przeznaczeniem?

Przedmiot niniejszej interpretacji indywidualnej stanowi odpowiedź w zakresie pytania pierwszego. Wniosek Fundacji w części dotyczącej pytania drugiego i trzeciego będzie przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.

Fundacja wskazuje, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wolne od podatku dochodowego od osób prawnych są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele.

W myśl art. 17 ust. 1a pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, nie dotyczy dochodów, bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż wymienione w tych przepisach.

Stosownie do art. 17 ust. 1b tej ustawy, zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 5a.

W ocenie Fundacji do działalności oświatowej i naukowej wymienionej w art. 17 ust. 1 pkt 4 zaliczyć należy działalność naukową i edukacyjną (oświatową) Fundacji, która obejmuje swoim zakresem edukację finansową oraz popularyzację wiedzy na temat ubezpieczeń wzajemnych, w szczególności poprzez przygotowywanie i publikowanie wydawnictw i artykułów o tematyce ubezpieczeniowej, kształcenie kadr podmiotów prowadzących działalność ubezpieczeniową w formie towarzystw ubezpieczeń wzajemnych; organizowanie lub współorganizowanie oraz finansowanie wykładów, seminariów, konferencji naukowych oraz innych spotkań edukacyjnych i naukowych oraz działalność polegającą na rozpowszechnianiu w Polsce i poza jej terytorium instytucji i rozwoju towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, a także wiedzy o działalności Fundacji oraz wspieranie finansowe podmiotów realizujących cele zgodne z celami statutowymi Fundacji.

Powołane przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawierają definicji pojęcia „oświaty”, jednak kierując się językowym znaczeniem tego pojęcia, oświatą jest: „proces kształcenia, upowszechnienia wiedzy i kultury w społeczeństwie” (Słownik Języka Polskiego PWN). W ocenie Fundacji pojęcia oświaty nie należy zawężać wyłącznie do szkolnych lub innych zorganizowanych w sposób formalny form kształcenia, o których mowa jest w przepisach ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.), ale obejmuje ono wszelkie formy przekazywania i upowszechniania wiedzy i kultury w społeczeństwie.

Mając na uwadze powyższe, Fundacja stoi na stanowisku, że prowadzona przez Fundację działalność statutowa w zakresie realizacji celów statutowych w obszarze działalności naukowej i edukacyjnej (oświatowej) odpowiada celom, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a zatem przeznaczając, a następnie faktycznie wydatkując osiągane dochody na tak określone cele statutowe, Fundacja jest uprawniona do skorzystania w odniesieniu do tych dochodów ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203, z późn. zm.) fundacje mogą być ustanowione dla realizacji zgodnych z interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, takich jak ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska i opieka nad zabytkami. Powołując fundację fundator - stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy - m.in. określa cele, zasady, formy i zakres działalności fundacji.

Fundacje posiadają osobowość prawną, tak więc jako osoby prawne są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych. Jednocześnie nie zostały one wymienione przez ustawodawcę w treści art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851 z późn. zm.), jako podmioty, które zwolnione są od podatku. Z uwagi na powyższe należy wskazać, iż fundacje, tak jak inne podmioty posiadające osobowość prawną, podlegają ogólnym regułom podatkowym przewidzianym w tej ustawie. Oznacza to, że fundacje ustalają dochód bez względu na rodzaje źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 o podatku dochodowym od osób prawnych wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo – techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenie wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego – w części przeznaczonej na te cele.

Stosownie do art. 17 ust. 1a pkt 2 ustawy, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, nie dotyczy dochodów, bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż wymienione w tych przepisach.

Z kolei na podstawie art. 17 ust. 1b ustawy zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 5a.

Ze zwolnienia nie mogą jednak korzystać, bez względu na cele ich działalności, podatnicy wymienieni art. 17 ust. 1c ustawy:

*   przedsiębiorstwa państwowe, spółdzielnie i spółki,
*   przedsiębiorstwa komunalne mające osobowość prawną, dla których funkcję organu założycielskiego pełnią jednostki samorządu terytorialnego lub ich jednostki pomocnicze, zakłady budżetowe i inne jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, będące podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych - jeżeli przedmiotem ich działalności jest zaspokajanie potrzeb publicznych pośrednio związanych z ochroną środowiska w zakresie: wodociągów i kanalizacji, ścieków komunalnych, wysypisk i utylizacji odpadów komunalnych oraz transportu zbiorowego.

Podkreślenia wymaga, że zwolnienie to nie jest uzależnione od rodzaju uzyskiwanego dochodu, oprócz dochodów wymienionych w art. 17 ust. 1a. Ważny jest bowiem cel na jaki jest ten dochód przeznaczony, a nie źródło jego pochodzenia, przy czym źródłem dochodów mogą być przykładowo dochody z działalności statutowej, z działalności gospodarczej.

Użycie przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy sformułowania „w części przeznaczonej na te cele” oznacza, że jeżeli statut będzie przewidywał również realizację innych celów niż wymienione w tym przepisie - to przeznaczenie dochodów podatnika na realizację tych „innych celów” nie będzie stanowiło podstawy do zwolnienia od opodatkowania. Nie można bowiem w tym zakresie zastosować wykładni rozszerzającej ustawowy zakres zwolnienia podatkowego.

Przy czym w przypadku wątpliwości odnoszących się do kwestii, czy pod pojęciem "których celem statutowym jest działalność" należy rozumieć, że zwolnienie określone w tym przepisie ma zastosowanie jedynie w odniesieniu do tych podmiotów, które w sposób bezpośredni prowadzą działalność np. dobroczynną czy w zakresie pomocy społecznej, czy też przyczyniają się w sposób pośredni do jej prowadzenia przez inne jednostki, należy wskazać, że przez pojęcie to należy rozumieć nie tylko bezpośrednie wydatkowanie tych środków przez podatnika, lecz także wspieranie takiej działalności prowadzonej przez inne podmioty. W konsekwencji, zwolnienie dochodu z opodatkowania będzie miało miejsce także w sytuacji jego wydatkowania na wspieranie działalności, realizowanej przez inny podmiot. Ponadto wykładnia językowa pojęcia „działalność” oznacza, iż jest to „zespół czynności, działań, podejmowanych w jakimś celu, zakresie, czynny udział w czymś, działanie, praca; działalność artystyczna, literacka, polityczna, działalność w dziedzinie albo w zakresie (…)” - Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, PWN, Warszawa 1978. Wobec powyższego, można więc wywieść, że w tak definiowanej działalności mieszczą się zarówno bezpośrednie, jak i pośrednie działania podejmowane w określonym celu lub zakresie.

Zatem warunkiem skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy podatkowej jest aby cele przewidziane w statucie mieściły się w katalogu celów wymienionych w tym przepisie.

Z regulacji art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynika zatem wprost, iż podstawowym kryterium zastosowania przewidzianego w nim zwolnienia podatkowego jest przeznaczenie przez podatnika osiągniętego przez niego dochodu na ściśle określone w nim cele preferowane, przy czym cele te muszą w sposób nie budzący wątpliwości wynikać z postanowień statutu danego podmiotu. Jednocześnie określenie „cel statutowy” oznacza cel, który został wyraźnie sprecyzowany w statucie danej osoby prawnej.

Przepis ten nie zawiera natomiast wymogu, by wskazane w nim cele statutowe były głównymi czy też jedynymi celami działalności osoby prawnej. Jednak, aby podatnik, mógł skorzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, musi zadeklarować, iż osiągnięty przez niego dochód w całości lub w części przeznaczy na cele statutowe preferowane przez ustawodawcę i na te cele go faktycznie przeznaczy.

Wskazać należy również, że w praktyce krąg podmiotów mogących skorzystać z przedmiotowego zwolnienia podatkowego, obejmuje przede wszystkim organizacje typu non-profit. Zwolnienie określone w tym przepisie ma zastosowanie w szczególności do: stowarzyszeń, organizacji społecznych, fundacji, instytucji kultury, jednostek badawczo-rozwojowych, szkół wyższych i innych osób prawnych oraz niektórych zakładów budżetowych oraz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, realizujących cele określone w ww. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Reasumując, zwolnienie podatkowe, o którym mowa, jest obwarowane licznymi zastrzeżeniami. Obejmuje tylko tą część dochodów, która przeznaczona zostanie na cele statutowe wskazane w tym przepisie. Ponadto, przepisy ograniczają zakres podmiotowy zwolnienia, poprzez wyłączenie spod możliwości jego zastosowania dochodów różnych grup podatników - czy to z uwagi na rodzaj ich działalności, czy też na określoną formę organizacyjną.

Z punktu widzenia przedmiotu wniosku zauważyć należy, że istotą podniesionego problemu interpretacyjnego jest zagadnienie, które dotyczy rozstrzygnięcia, czy cele statutowe wskazane w przedmiotowym wniosku są tożsame z celami statutowymi preferowanymi przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W związku z powyższym wskazać należy, iż organy podatkowe sprawdzając, czy spełniony został warunek wyłączenia dochodów z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, uprawnione są jedynie do badania treści celów statutowych oraz treści przepisu warunkującego zwolnienie podatkowe.

A zatem sposób realizacji celów określonych w statucie jednostki powinien być wskazany w sposób ścisły i nie budzący wątpliwości by organy podatkowe mogły rozstrzygnąć, czy jest on zgodny z celami preferowanymi przez ustawodawcę. Organy podatkowe nie są bowiem uprawnione do dokonywania wykładni zapisów statutu.

Innymi słowy precyzyjne określenie celów, dla realizacji których dana osoba prawna została powołana jest istotne dlatego, że cele te nie mogą być ustalane przez organy podatkowe w drodze wykładni postanowień statutu, ponieważ nie są do tego upoważnione. Organ podatkowy, wydając interpretację w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej, nie przeprowadza bowiem postępowania dowodowego; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i stanowiskiem wnioskodawcy.

Zwrócić należy również uwagę na różnicę pojęciową, jaka występuje między „celami działania”, a „sposobem jego realizacji”. Określenie „cel statutowy” oznacza cel, który został wyraźnie sprecyzowany w statucie danej osoby prawnej. Działania faktyczne osoby prawnej polegające na realizacji tych celów to sposoby jego osiągnięcia.

W związku z tym, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie polskiego prawa podatkowego są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości podatkowej) nie można w tym zakresie stosować wykładni rozszerzającej ustawowy zakres zwolnienia podatkowego na pokrywanie wydatków związanych z całokształtem działalności podmiotów. Zatem, wydatkowanie dochodu na inne cele niż wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych lub na nabycie środków trwałych niesłużących bezpośrednio realizacji celów, o których w nim mowa, nie może być objęte przedmiotowo zwolnieniem.

Z przedstawionych we wniosku okoliczności wynika, że cele statutowe Wnioskodawcy noszą znamiona celów statutowych preferowanych przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie działalności naukowej i oświatowej. Wnioskodawca wskazał bowiem, że celami statutowymi Wnioskodawcy są między innymi:

*   działalność naukowa i edukacyjna w zakresie kształtowania kadr podmiotów prowadzących działalność ubezpieczeniową w formie towarzystw ubezpieczeń wzajemnych,
*   edukacja finansowa i przeciwdziałanie wykluczeniu finansowemu.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje takich pojęć jak: oświata, nauka. Uzasadnione jest zatem, posługiwanie się w tym przypadku wykładnią gramatyczną. Powołując się na językowe znaczenie tych wyrazów (Słownik Języka Polskiego PWN, http://sjp.pwn.pl/), przez oświatę należy rozumieć proces upowszechniania wykształcenia i kultury, który ma na celu podnoszenie poziomu umysłowego i wiedzy społeczeństwa. „Nauka” zaś to ogół wiedzy ludzkiej ułożonej w system zagadnień, czy też dyscyplina badawcza odnosząca się do pewnej dziedziny rzeczywistości.

Z przedstawionych we wniosku okoliczności wynika również, że celkami statutowymi Fundacji są:

*   działalność wspomagająca rozwój wspólnot i społeczności lokalnych, w szczególności w zakresie tworzenia związków wzajemności członkowskiej oraz towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, w szczególności na terenach wiejskich oraz sektorze rolnym,
*   propagowanie działalności wspomagającej rozwój gospodarczy poprzez rozpowszechnianie w Polsce i poza jej terytorium instytucji i rozwoju towarzystw ubezpieczeń wzajemnych,
*   udzielanie wsparcia technicznego, organizacyjnego i finansowego dla inicjatyw tworzenia i rozwoju związków wzajemności członkowskiej oraz towarzystw ubezpieczeń wzajemnych,
*   prowadzenie działalności prewencyjnej polegającej na zapobieganiu powstawaniu albo zmniejszeniu skutków wypadków ubezpieczeniowych.

W kontekście powyższego stwierdzenia ponownie podkreślić należy, że określenie celów statutowych jednostki musi być precyzyjne, jasne i niebudzące wątpliwości. Cele statutowe danego podmiotu, będące warunkiem wyłączenia dochodu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych muszą wynikać wprost ze statutu. Zauważyć przy tym należy, że cele statutowe nie mogą być ustalane przez Organ w drodze wykładni postanowień tegoż statutu, ponieważ Organ nie jest do tych czynności upoważniony.

Reasumując, nie wszystkie cele statutowe wskazane w opisie stanu faktycznego i zdarzenie przyszłego są na tyle precyzyjnie sformułowane, by uznać, że spełniają warunek uznania ich za cele preferowane przez ustawodawcę w celu wyłączenia dochodu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Z przedstawionych we wniosku okoliczności wynika również, że rozpoczynając działalność Fundacji Rada Fundatorów postanowiła w podjętej uchwale, że wszystkie dochody uzyskane przez Fundację przeznaczone będą na realizowane przez Fundację cele statutowe, tj. działalność naukową i oświatową, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a w konsekwencji podlegać będą zwolnieniu z opodatkowania.

Skoro więc Wnioskodawca wyraźnie wskazał, że dochody Fundacji zgodnie z uchwałą Rady Fundatorów przeznaczone będą na działalność naukową i oświatową, a zatem cele, które mieszczą się w katalogu celów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, to Organ uznał ten fakt za element przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.

W konsekwencji przeznaczając dochód na ww. cele, Fundacja może skorzystać ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zastrzec należy jednak, że z przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego wynika, że we wskazanych w treści wniosku celach statutowych znalazły się również cele, które nie są na tyle precyzyjne, by wprost odzwierciedlały cele preferowane przez ustawodawcę enumeratywnie wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Dokonywanie analizy czy niejako pośrednio w celach tych mieszczą się obszary działań wskazane w ww. przepisie, w szczególności w zakresie działalności naukowej i oświatowej, prowadziłoby w istocie do interpretowania postanowień statutu, do czego, jak już wskazano, organ nie jest uprawniony.

Biorąc jednak pod uwagę przedstawione okoliczności stwierdzić należy, że stanowisko Fundacji, w świetle którego prowadzona przez Fundację działalność statutowa w zakresie realizacji celów statutowych w obszarze działalności naukowej i edukacyjnej (oświatowej) odpowiada celom, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a zatem przeznaczając, a następnie faktycznie wydatkując osiągane dochody na tak określone cele statutowe, Fundacja jest uprawniona do skorzystania w odniesieniu do tych dochodów ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 – jest co do zasady prawidłowe.

Podkreślenia wymaga, iż przepisy ustanawiające zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie polskiego prawa podatkowego są istotnym wyjątkiem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości podatkowej – toteż muszą być stosowane w sposób ścisły i jakakolwiek wykładnia rozszerzająca w odniesieniu do przepisów dotyczących ww. preferencji podatkowych jest niedopuszczalna.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z dnia 13 marca 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.