Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.838.2017.2.ICz
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-03-15
Teza: opodatkowanie czynności wykonywanych w ramach umowy cash poolingu.
Słowa kluczowe: cash pooling; import-import usług; umowa; usługi; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 14 grudnia 2017 r. (data wpływu 20 grudnia 2017 r.), uzupełnionym pismem z 12 lutego 2018 r. (data wpływu 20 lutego 2018 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania:

*   czy w związku z otrzymywaniem przez Wnioskodawcę środków pieniężnych w wyniku realizacji Umowy, Wnioskodawca będzie zobowiązany do rozliczenia importu usług – **jest prawidłowe,**
*   czy w związku z przekazywaniem przez Wnioskodawcę środków pieniężnych na podstawie Umowy do innego uczestnika systemu cash-poolingu, Wnioskodawca będzie świadczył usługi - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 grudnia 2017r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od towarów i usług w zakresie uznania czy w związku z otrzymywaniem przez Wnioskodawcę środków pieniężnych w wyniku realizacji Umowy, Wnioskodawca będzie zobowiązany do rozliczenia importu usług oraz czy w związku z przekazywaniem przez Wnioskodawcę środków pieniężnych na podstawie Umowy do innego uczestnika systemu cash-poolingu, Wnioskodawca będzie świadczył usługi.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 12 lutego 2018 r. (data wpływu 20 lutego 2018 r.), przesłanym w związku z wezwaniem tut. organu z 24 stycznia 2018 r. znak: 0111-KDIB3-1.4012.838.2017.1.ICz.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca należy do międzynarodowego holdingu spółek K. G. (dalej: „Grupa”) zajmującego się produkcją i dostawą części i podzespołów dla przemysłu samochodowego na całym świecie, a w szczególności metalowych i hybrydowych zespołów szkieletów strukturalnych nadwozi i podwozi samochodowych.

Wnioskodawca podpisał umowę (dalej: „Umowa”) ze spółką niemiecką należącą do Grupy – K. A. GmbH - na podstawie której przystąpił do systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową w ramach Grupy (do tzw. cash poolingu). Celem przystąpienia Wnioskodawcy do tego systemu jest poprawa płynności finansowej, optymalizacja obciążeń odsetkowych w ramach Grupy poprzez centralizację zarządzania płynnością, zmniejszenie kosztów finansowania zewnętrznego, zwiększenie efektywności krótkoterminowego zarządzania środkami pieniężnymi oraz efektywne finansowanie zapotrzebowania na kapitał obrotowy uczestników systemu.

Zgodnie z Umową funkcję pool lidera (czyli spółki zarządzającej) w powyższym systemie pełni spółka K. A. GmbH (dalej: „Lider”), która jest podmiotem z siedzibą w Niemczech i nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów Ustawy o VAT. W preambule do Umowy wskazano, że Lider udostępnia spółkom z Grupy środki finansowe na korzystnych zasadach pod względem warunków, kosztów i wielkości.

Zgodnie z Umową, Lider (lub jedna z jego spółek zależnych - również z siedzibą w Niemczech, nieposiadająca w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o VAT) umożliwia spółkom z Grupy dokonywanie między uczestnikami systemu cash poolingu bieżących pożyczek pieniężnych oraz składanie przez uczestników tego systemu bieżących depozytów w przypadkach posiadania przez nich nadwyżek finansowych.

Umowa przewiduje, że uczestnicy systemu cash-poolingu mogą zwrócić się do spółki zarządzającej systemem o dokonanie w ich imieniu płatności do podmiotów trzecich - w takim przypadku ich rozliczenia w ramach systemu zostaną odpowiednio obciążone.

Zgodnie z Umową spółka zarządzająca systemem cash-poolingu będzie obciążać uczestników systemu odsetkami w wysokości odpowiadającej poniesionym przez nią kosztom refinansowania powiększonej o niewielką marżę w celu pokrycia kosztów administracyjnych i obciążeń podatkowych. Umowa przewiduje, że odsetki uzyskane przez uczestników systemu od udzielonych pożyczek będą nieznacznie niższe niż odsetki do zapłaty od zaciągniętych pożyczek. Stosownie do postanowień Umowy odsetki będą obliczane za każdy dzień, a ich płatność będzie rozliczana w okresach miesięcznych. Jeśli należne za dany miesiąc odsetki nie zostaną zapłacone, będą doliczone do podstawy naliczania odsetek w kolejnym miesiącu.

Umowa została zawarta za granicą (w Niemczech). Środki, które Wnioskodawca będzie otrzymywać w związku z realizacją Umowy będą udostępnione (przekazane) Wnioskodawcy z zagranicznego rachunku bankowego.

W piśmie uzupełniającym z 12 lutego 2018 r. Wnioskodawca doprecyzował opis sprawy i wskazał co następuje:

Pool Leader (lub jedna ze spółek zależnych) będzie pobierał od Wnioskodawcy marżę w celu pokrycia kosztów administracyjnych i obciążeń podatkowych. Wskazana marża stanowi wynagrodzenie za czynności stanowiące usługi pośrednictwa w udzielaniu pożyczek.

Wnioskodawca będzie świadczył innym uczestnikom usługi udzielania pożyczek i będzie z tego tytułu otrzymywał wynagrodzenie w postaci odsetek.

W związku z powyższym opisem, w zakresie podatku od towarów i usług, zadano następujące pytania (oznaczone jak we wniosku):

2\. Czy w związku z otrzymywaniem przez Wnioskodawcę środków pieniężnych w wyniku realizacji Umowy, Wnioskodawca będzie zobowiązany do rozliczenia importu usług, tj. usług udzielania pożyczek zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT?

3\. Czy w związku z przekazywaniem przez Wnioskodawcę środków pieniężnych na podstawie Umowy do innego uczestnika systemu cash-poolingu, Wnioskodawca będzie świadczył usługi udzielania pożyczek zwolnione z podatku VAT, których miejscem świadczenia będzie miejsce siedziby działalności gospodarczej (lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej) odbiorcy tych środków?

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie podatku od towarów i usług:

Ad 2

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z otrzymywaniem przez niego środków pieniężnych w wyniku realizacji Umowy, będzie on zobowiązany do rozliczenia importu usług, tj. usług udzielania pożyczek zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 2 pkt 9 Ustawy o VAT przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawy o VAT.

Na podstawie tego przepisu podatnikami są podmioty nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
2.  usługobiorcą jest:
    *   w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
    *   w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Na podstawie art. 28b ust. 1 Ustawy o VAT miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Stosownie do art. 28b ust. 2 Ustawy o VAT w przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Jak wskazano we własnym stanowisku dotyczącym pytania nr 1, uczestnicy systemu cash-poolingu w Grupie udzielają pożyczek w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o VAT.

W omawianym przypadku Wnioskodawca jest nabywcą usług świadczonych przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski. Miejscem świadczenia tych usług jest Polska (na podstawie art. 28b Ustawy o VAT), a zatem Wnioskodawca jest zobowiązany do ich rozliczenia jako importu usług w rozumieniu przepisów o VAT. Jako, że usługi udzielania pożyczek są zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT, Wnioskodawca jest zobowiązany do rozliczenia importu usług zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT.

Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, w związku z otrzymywaniem przez niego środków pieniężnych w wyniku realizacji Umowy, będzie on zobowiązany do rozliczenia importu usług, tj. usług udzielania pożyczek zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT.

Ad 3

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z przekazywaniem przez Wnioskodawcę środków pieniężnych na podstawie Umowy do innego uczestnika systemu cash-poolingu, Wnioskodawca będzie świadczył usługi udzielania pożyczek zwolnione z podatku VAT, których miejscem świadczenia będzie miejsce siedziby działalności gospodarczej (lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej) odbiorcy tych środków.

Jak wskazano we własnym stanowisku Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym pytań nr 1 i 2, uczestnicy systemu cash-poolingu udzielają sobie nawzajem pożyczek. Usługi udzielania pożyczek są zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT. Miejscem świadczenia przedmiotowych usług, stosownie do art. 28b Ustawy o VAT, jest miejsce siedziby działalności gospodarczej (lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej) usługobiorcy, a zatem pożyczkobiorcy.

W konsekwencji, przekazując środki pieniężne w ramach opisanego systemu cash-poolingu istniejącego w Grupie, Wnioskodawca będzie świadczył usługi zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT, których miejscem świadczenia będzie miejsce siedziby działalności gospodarczej (lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej) odbiorcy środków, czyli pożyczkobiorcy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w zakresie podatku od towarów i usług, jest:

*   **prawidłowe** w kwestii uznania czy w związku z otrzymywaniem przez Wnioskodawcę środków pieniężnych w wyniku realizacji Umowy, Wnioskodawca będzie zobowiązany do rozliczenia importu usług;
*   **nieprawidłowe** w kwestii uznania czy w związku z przekazywaniem przez Wnioskodawcę środków pieniężnych na podstawie Umowy do innego uczestnika systemu cash-poolingu, Wnioskodawca będzie świadczył usługi.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`).

Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Nie każda czynność stanowiąca usługę, w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza - art. 15 ust. 2 ustawy - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca podpisał umowę ze spółką niemiecką należącą do Grupy – K. A. GmbH - na podstawie której przystąpił do systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową w ramach Grupy do tzw. cash poolingu. Celem przystąpienia Wnioskodawcy do tego systemu jest poprawa płynności finansowej, optymalizacja obciążeń odsetkowych w ramach Grupy poprzez centralizację zarządzania płynnością, zmniejszenie kosztów finansowania zewnętrznego, zwiększenie efektywności krótkoterminowego zarządzania środkami pieniężnymi oraz efektywne finansowanie zapotrzebowania na kapitał obrotowy uczestników systemu.

Zgodnie z Umową funkcję pool lidera (czyli spółki zarządzającej) w powyższym systemie pełni spółka K.A. GmbH, która jest podmiotem z siedzibą w Niemczech i nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów Ustawy o VAT.

W ramach przedstawionego systemu czynności związane z funkcjonowaniem struktury cash-poolingu wykonywane są przez przez Pool Lidera. Zgodnie z Umową, Lider umożliwia spółkom z Grupy dokonywanie między uczestnikami systemu cash poolingu bieżących pożyczek pieniężnych oraz składanie przez uczestników tego systemu bieżących depozytów w przypadkach posiadania przez nich nadwyżek finansowych. Zgodnie z Umową spółka zarządzająca systemem cash-poolingu będzie obciążać uczestników systemu odsetkami w wysokości odpowiadającej poniesionym przez nią kosztom refinansowania powiększonej o niewielką marżę w celu pokrycia kosztów administracyjnych i obciążeń podatkowych. Umowa przewiduje, że odsetki uzyskane przez uczestników systemu od udzielonych pożyczek będą nieznacznie niższe niż odsetki do zapłaty od zaciągniętych pożyczek. Umowa została zawarta za granicą (w Niemczech). Środki, które Wnioskodawca będzie otrzymywać w związku z realizacją Umowy będą udostępnione (przekazane) Wnioskodawcy z zagranicznego rachunku bankowego. Pool Leader (lub jedna ze spółek zależnych) będzie pobierał od Wnioskodawcy marżę w celu pokrycia kosztów administracyjnych i obciążeń podatkowych. Wskazana marża stanowi wynagrodzenie za czynności stanowiące usługi pośrednictwa w udzielaniu pożyczek.

Jak wynika z opisu sprawy Pool Leader ma siedzibę w Niemczech oraz nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, natomiast Wnioskodawca jest podatnikiem posiadającym siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Usługa cash poolingu świadczona będzie przez Pool Leadera na rzecz Wnioskodawcy dla miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski.

Zatem dokonując oceny stanowiska Wnioskodawcy w zakresie objętym pytaniem nr 2 należy wskazać, że w przypadku świadczenia usług gdy jeden z kontrahentów posiada siedzibę poza terytorium kraju, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

W myśl art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania przepisów regulujących miejsce świadczenia przy świadczeniu usług:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

W oparciu o zasadę ogólną zawartą w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, wskazuje, że podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
2.  usługobiorcą jest:
    *   w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
    *   w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy, w przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4, 5, 7 i 8, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.

Ponadto, w myśl art. 17 ust. 1a ustawy, przepisy ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2 stosuje się również, w przypadku gdy usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów, jeżeli usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach.

Z wniosku wynika, że czynności związane z funkcjonowaniem struktury cash-poolingu wykonywane są przez Pool leadera, który ma siedzibę w Niemczech i nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a usługa cash-poolingu świadczona będzie z zagranicznego rachunku bankowego na rzecz Wnioskodawcy, zatem należy uznać, że w niniejszej sprawie Wnioskodawca nabywa usługę bezpośrednio od Pool Leadera. Natomiast usługobiorca (Wnioskodawca) spełniać będzie warunki określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, a zatem w niniejszym przypadku rozpozna on po swojej stronie import usług, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego, na terytorium Polski.

W konsekwencji, Wnioskodawca z tytułu nabycia od Pool Leadera usługi w ramach Umowy cash poolingu będzie zobowiązany do rozliczenia podatku od towarów i usług na zasadzie importu usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.

Przechodząc natomiast do kwestii możliwości zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych w ramach opisanego Umowy należy mieć na uwadze niżej wskazane przepisy:

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3 i art. 129 ust. 1.

Jednakże na mocy art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Ustawodawca zarówno w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

I tak, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy, zwalnia się z VAT usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.

Z kolei w świetle regulacji art. 43 ust. 15 ustawy zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwo od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia od podatku usług finansowych oparte zostały na obiektywnych kryteriach, nie są zaś uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi.

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy stwierdzić należy, że nabywane przez Wnioskodawcę usługi cash poolingu, nie będą stanowić czynności wymienionych w art. 43 ust. 15 ustawy, jako czynności wyłączonych ze zwolnienia od podatku.

Mając zatem na uwadze przedstawiony opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz powołane wyżej przepisy prawa stwierdzić należy, że będące przedmiotem sprawy usługi nabywane przez Wnioskodawcę od Leadera, będą podlegały zwolnieniu od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy.

W związku z tym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie podatku od towarów i usług, w zakresie pytania nr 2, jest prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do kwestii objętej pytaniem nr 3 należy wskazać co następuje:

Polskie przepisy podatkowe nie regulują zasad opodatkowania umowy cash poolingu. Występująca w obrocie prawnym jako umowa nienazwana - umowa cash poolingu - porównywana jest często z umową pożyczki. Chociaż umowa ta do pewnego stopnia przypomina w swym charakterze uregulowaną w polskim prawie umowę pożyczki, jednak nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik tego typu umów nie wie, czy jego środki zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym, nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników cash poolingu.

Ponadto, dla uznania, że dostawa towaru lub świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność. Pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, czy odbiorcy usługi zapłaty.

W konsekwencji, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegała tylko ta dostawa lub świadczenie usług, w przypadku których istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Usługą będzie jednak tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia.

Tak więc, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem, aby ustalić zasady opodatkowania danej czynności dokonywanej w zamian za opłatę, niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy czynności te skutkują uzyskaniem bezpośrednich korzyści przez wypłacającego.

Z przedstawionej w opisie sprawy umowy wynika, że uczestnicy systemu cash-poolingu mogą zwrócić się do spółki zarządzającej systemem o dokonanie w ich imieniu płatności do podmiotów trzecich - w takim przypadku ich rozliczenia w ramach systemu zostaną odpowiednio obciążone.

Zgodnie z Umową spółka zarządzająca systemem cash-poolingu będzie obciążać uczestników systemu odsetkami w wysokości odpowiadającej poniesionym przez nią kosztom refinansowania powiększonej o niewielką marżę w celu pokrycia kosztów administracyjnych i obciążeń podatkowych. Umowa przewiduje, że odsetki uzyskane przez uczestników systemu od udzielonych pożyczek będą nieznacznie niższe niż odsetki do zapłaty od zaciągniętych pożyczek.

Pool Leader będzie pobierał od Wnioskodawcy marżę w celu pokrycia kosztów administracyjnych i obciążeń podatkowych. Wskazana marża stanowi wynagrodzenie za czynności stanowiące usługi pośrednictwa w udzielaniu pożyczek.

Ponadto Wnioskodawca wskazał, że będzie świadczył innym uczestnikom usługi udzielania pożyczek i będzie z tego tytułu otrzymywał wynagrodzenie w postaci odsetek.

Odnosząc się do kwestii opodatkowania czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę w ramach wskazanej we wniosku umowy cash poolingu, gdzie Wnioskodawca występuje w jej ramach jako „Uczestnik”, należy stwierdzić, że jak wynika to z opisu sprawy, usługa cash-poolingu będzie świadczona przez Pool Leadera na podstawie stosownej umowy zawartej z Wnioskodawcą.

Pool Leader będzie pobierał od Wnioskodawcy marżę w celu pokrycia kosztów administracyjnych i obciążeń podatkowych. Wskazana marża stanowi wynagrodzenie za czynności stanowiące usługi pośrednictwa w udzielaniu pożyczek.

W tej sytuacji, biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne zaprezentowanej umowy cash-poolingu, należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie dochodzi do zawarcia umowy pożyczki, bowiem Wnioskodawca nie posiada wiedzy czy jego środki pieniężne zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika, zatem w ramach opisanej struktury cash poolingu Wnioskodawca, jako „Uczestnik” tej struktury nie będzie świadczył na rzecz pozostałych uczestników usług jak również nie będzie otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenia, natomiast czynności związane z funkcjonowaniem struktury cash-poolingu wykonywane są przez Pool Leadera, to Wnioskodawca z tytułu uczestnictwa w ww. strukturze cash-poolingu nie będzie podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Natomiast odsetki otrzymywane przez Wnioskodawcę z tytułu lokowania nadwyżek finansowych nie stanowią wynagrodzenia z tytułu działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Wobec powyższego w związku z przekazywaniem przez Wnioskodawcę środków pieniężnych na podstawie Umowy do innego uczestnika w ramach systemu cash-poolingu, Wnioskodawca nie będzie świadczył usług na rzecz pozostałych Uczestników.

Zatem Stanowisko Wnioskodawcy, w kwestii objętej pytaniem nr 3, jest nieprawidłowe.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Ocena stanowiska Wnioskodawcy w kwestii objętej pytaniem nr 1 tj. w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych będzie przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy:

*   zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.
*   zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.