Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-999/14/MZM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-02-06
Teza: sprzedaż nieruchomości nabytej częściowo w 1961 r., 1991 r., 2001 r. a dział spadku miał miejsce w 2011 r.
Słowa kluczowe: nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; spadek; spadek-dział spadku
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 31 października 2014 r. (data otrzymania 6 listopada 2014 r.), uzupełnionym 7 stycznia 2015 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 listopada 2014 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku.

W związku z brakami formalnymi stwierdzonymi we wniosku, pismem z 30 grudnia 2014 r. Znak: IBPBII/2/415-999/14/MZM wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano 7 stycznia 2015 r.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Postanowieniem z 3 grudnia 2001 r. Sąd Rejonowy potwierdził nabycie przez Wnioskodawcę spadku – masy spadkowej w postaci działki wraz z zabudową po zmarłych: matce w 1961 r., ojcu w 1991 r. oraz niezamężnej i bezdzietnej siostrze zmarłej w 2001 r. Wnioskodawca wraz z trojgiem rodzeństwa otrzymał spadek. Sąd wobec braku zgody spadkobierców nie rozdzielił masy spadkowej a jedynie wskazał udziały każdego ze spadkobierców w całej masie spadkowej po ¼. Stan taki trwał do 5 kwietnia 2011 r. W tym dniu przed notariuszem stawili się wszyscy spadkobiercy i dokonano podziału spadku w ten sposób, że każdy ze spadkobierców otrzymał równą działkę o powierzchni 0,1225 ha, po wcześniejszym podziale geodezyjnym oraz stosownych decyzjach terenowych organów administracji. W dniu 24 kwietnia 2014 r. aktem notarialnym Wnioskodawca i jedna z jego sióstr sprzedali swoje otrzymane w drodze spadku działki.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że żadne ze spadkobierców w dniu działu spadku nie dokonywało jego wyceny przez rzeczoznawców lub biegłych w tym zakresie. Wartością dla wszystkich spadkobierców był równy podział terenu, na równe cztery działki budowlane, które szacunkowo miały wówczas wartość poniżej 20.000 zł każda. Cena jednego ara w tym czasie i na tym terenie wynosiła około 1.500 zł z uwagi na brak uzbrojenia terenu.

Otrzymana przez Wnioskodawcę działka w wyniku zgodnego podziału wszystkich spadkobierców częściowo zabudowana budynkiem mieszkalno-gospodarczym, drewnianym, budowanym w okresie powojennym w latach 45-50, bez trwałych fundamentów, bez wody, kanalizacji itp., bez remontu nie zamieszkałym od 2000 r. posiadała taką samą wartość jak pozostałe działki, gdyż zabudowania te nadawały się do rozbiórki a nie do zamieszkania, zaś sam koszt rozbiórki mógł być wyższy od uzyskanych materiałów rozbiórkowych.

Wnioskodawca zaznaczył, że podziałowi temu nie towarzyszyły żadne warunki spłaty, dopłaty, jakiegokolwiek zadośćuczynienia komukolwiek ze spadkobierców. Wartość pozostałych dwóch działek siostry i brata dotychczas nie sprzedanych, w chwili obecnej może być rożna z uwagi na dozbrajanie terenu i sytuację rynkową.

W związku z powyższym zdarzeniem zadano następujące pytanie:

Czy sprzedaż nabytej w drodze spadku nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a)?

Zdaniem Wnioskodawcy, mając na uwadze art. 922 i 924 Kodeksu Cywilnego, działając zgodnie z art. 1025 ww. Kodeksu Sąd Rejonowy w 2001 r. stwierdził nabycie spadku i tym samym Wnioskodawca wraz z rodzeństwem stali się współwłaścicielami działki, stanowiącej masę spadkową, której podział nastąpił aktem notarialnym w 2011 r. Orzeczenie Sądu z 2001 r. było orzeczeniem o charakterze obligatoryjnym, które nie stanowiło nowych uprawnień spadkobierców, lecz potwierdziło jedynie nabycie przez nich spadku. W związku z powyższym faktem sprzedaż w 2014 r. działki, stanowiącej przypadającą dla Wnioskodawcy części spadku nie podlega podatkowi dochodowemu od osób fizycznych wynikającego z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na upływ 5 lat od daty nabycia działki.

Stanowisko to potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 września 2011 r. sygn. akt II FSK 500/10 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – źródłem przychodu jest – z zastrzeżeniem ust. 2 – odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego.

Zatem w przypadku sprzedaży nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment i forma jej nabycia.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w spadku po zmarłych: w 1961 r. matce, w 1991 r. ojcu oraz w 2001 r. siostrze Wnioskodawca wraz z trojgiem rodzeństwa nabył udział ¼ w masie spadkowej, do której należała nieruchomość – działka wraz z zabudową. W wyniku podziału terenu powstały cztery równe działki budowlane, które – jak zaznaczył Wnioskodawca – szacunkowo miały wówczas wartość poniżej 20.000 zł każda. Następnie 5 kwietnia 2011 r. dokonano podziału spadku w taki sposób, że każdy ze spadkobierców w tym również Wnioskodawca otrzymał na wyłączna własność równą działkę o powierzchni 0,1225 ha.

Zgodnie z art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121) – spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staję się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei akt poświadczenia dziedziczenia potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia (art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego). Istotny zatem dla podatku dochodowego jest dzień otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy, wtedy bowiem następuje nabycie spadku.

W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego – jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Gdy w wyniku działu spadku udział danej osoby nie ulega powiększeniu, dział spadku nie może być traktowany w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób nie uległ powiększeniu zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (w tym przypadku nieruchomością), jak też stan jej majątku osobistego. Zatem za datę nabycia nieruchomości – w przypadku jej sprzedaży, która przypadła danej osobie w wyniku działu spadku, należy przyjąć datę jej pierwotnego nabycia, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku działu spadku mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku objętym współwłasnością oraz dział spadku został dokonany bez spłat i dopłat. Jeżeli natomiast wartość otrzymanej nieruchomości przekracza udział nabyty we współwłasności (w spadku), to wówczas za datę nabycia tego udziału w nieruchomości, który przekracza udział we współwłasności, należy przyjąć dzień, w którym dokonano działu spadku. Nie zmienia tego fakt, że działu spadku dokonano bez spłat i dopłat.

Należy jednak wyjaśnić Wnioskodawcy, że o tym czy w wyniku działu spadku doszło do nabycia nie decyduje porównanie powierzchni nieruchomości nabytych na wyłączną własność w wyniku działu spadku, lecz porównanie wartości tych nieruchomości.

Aby wyliczyć wielkość udziału jaki Wnioskodawca nabył w 2011 r. w drodze działu spadku, w pierwszej kolejności należy ustalić jaką wartość miała cała masa spadkowa po zmarłych spadkodawcach. Następnie należy porównać wartość udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadku z wartością działki nabytej w drodze działu spadku. Jeżeli wartość działki jest równa bądź mniejsza niż wartość udziału pierwotnie nabytego przez Wnioskodawcę w spadku w nieruchomości, to data działu spadku nie jest datą nowego nabycia nieruchomości. Natomiast jeśli z porównania wartości udziału nabytego w drodze spadku z wartością działki nabytej w drodze działu spadku powstanie nadwyżka wartości tak otrzymanej nieruchomości ponad wartość udziału spadkowego w całym spadku, to tylko ta nadwyżka będzie podlegała opodatkowaniu.

Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy w kontekście zapytania ujętego we wniosku stwierdzić należy, że Wnioskodawca na mocy postanowienia Sądu z 3 grudnia 2001 r. stwierdzającego nabycie spadku nabył udział w wysokości ¼ w opisanej we wniosku nieruchomości, w skład której po podziale geodezyjnym wchodziły cztery działki budowlane. Dział spadku jaki miał miejsce 5 kwietnia 2011 r. przyznał działkę na wyłączną własność Wnioskodawcy, a trzy pozostałe działki stały się wyłączną własnością reszty spadkobierców. Ponadto Wnioskodawca w uzupełnieniu wskazał, że wartość działki otrzymanej w wyniku zgodnego podziału jest taka sama jak wartość pozostałych działek. Jeżeli zatem prawdą jest, że wartość otrzymanej przez Wnioskodawcę działki była równa wartości działek otrzymanych przez pozostałych współwłaścicieli (spadkobierców) czyli nie przekraczała wartości udziału jaki przysługiwał Wnioskodawcy w wyniku nabycia spadku (¼), wówczas dokonana czynność zawarcia działu spadku nie będzie utożsamiana z nabyciem. Stąd też pięcioletni okres, o jakim mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy w tej sytuacji liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło pierwotne nabycie w drodze spadku poszczególnych udziałów we współwłasności nieruchomości przed dokonanym działem spadku, tj. z datą śmierci spadkodawców. Skoro śmierć spadkodawców miała miejsce w 1961 r., 1991 r, oraz 2001 r., to przychód ze sprzedaży działki uzyskany przez Wnioskodawcę w 2014 r. nie stanowił źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym dokonana sprzedaż w ogóle nie stanowiła podstawy do wyliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych.

Stanowisko Wnioskodawcy należało zatem uznać za prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do przywołanego przez Wnioskodawcę wyroku sądowego wskazać należy, że orzeczenie to dotyczy tylko konkretnej, indywidualnej sprawy podatnika, w określonym stanie faktycznym czy zdarzeniu przyszłym i tylko w tej sprawie rozstrzygnięcie zostało wydane. Natomiast organy podatkowe, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.