Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP1/443-314/12-2/MW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2012-07-12
Teza: Podstawą opodatkowania czynności nieodpłatnego świadczenia usług na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą podatnika, które podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, jest kwota netto (bez VAT) wynikająca z faktury wystawionej przez usługodawcę, od którego Spółka nabywa przedmiotowe usługi.
Słowa kluczowe: opodatkowanie-podstawa opodatkowania; przekazanie-przekazanie odpłatne; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko. przedstawione we wniosku z dnia 16 kwietnia 2012r. (data wpływu 18 kwietnia 2012r.) o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie podstawy opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 kwietnia 2012r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie podstawy opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący zaistniały stan faktyczny.

W toku prowadzonej działalności Wnioskodawca dokonuje nieodpłatnego świadczenia usług (w szczególności hotelowych i gastronomicznych) na rzecz kontrahentów, potencjalnych kontrahentów, pracowników lub innych osób. Zazwyczaj nieodpłatne świadczenie usług związane jest z działalnością gospodarczą Spółki i dotyczy przykładowo zapewnienia hoteli i wyżywienia pracownikom podczas podróży służbowych czy spotkań biznesowych z kontrahentami w restauracjach. Takie nieodpłatne świadczenie usług nie podlega opodatkowaniu VAT.

Niemniej jednak zdarzają się sytuacje, w których Spółka zakupuje np. usługę hotelową czy gastronomiczną i przekazuje ją nieodpłatnie w celach niemających związku z działalnością gospodarczą (np. zapewnia nocleg w hotelu kontrahentowi przybywającemu na spotkanie). Takie nieodpłatne świadczenie usług zrównane jest na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT z podlegającym opodatkowaniu odpłatnym świadczeniem usług.

Dla udokumentowania czynności nieodpłatnego świadczenia usług dla celów innych niż działalność gospodarcza, Spółka wystawia faktury wewnętrzne. Wątpliwość Spółki budzi wartość, jaka ma być przyjęta za podstawę opodatkowania.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy podstawą opodatkowania czynności nieodpłatnego świadczenia usług na cele niezwiązane z działalnością gospodarcza podatnika, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, jest kwota netto (bez VAT) wynikająca z faktury wystawionej przez usługodawcę, od którego Spółka nabywa usługi, które następnie przekazuje nieodpłatnie?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, „podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.”

Ponadto, na podstawie art. 29 ust. 12 ustawy, „w przypadku świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2, podstawą opodatkowania jest koszt świadczenia tych usług poniesiony przez podatnika.”

Zdaniem Spółki, w przypadku nabycia przez Spółkę usług hotelowych i gastronomicznych, które Spółka przekazuje nieodpłatnie pracownikom i innym osobom nie będącym pracownikami, i to nieodpłatne przekazanie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy jako podstawę opodatkowania należy przyjąć - zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 29 ust. 12 ustawy o VAT- faktyczny koszt świadczenia tych usług poniesiony przez Spółkę. Jeżeli tym kosztem jest kwota, jaką Spółka płaci na podstawie faktury wystawionej przez usługodawcę, to wartość tej faktury, tj. - zgodnie z cyt. art. 29 ust. 1 ustawy - kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku (czyli kwota netto) powinna być przyjęta za podstawę opodatkowania opisanych usług.

Stanowisko Spółki potwierdzają dodatkowo następujące okoliczności:

Należy wskazać, iż przyjęcie interpretacji odmiennej (wg której podstawą opodatkowania byłaby kwota brutto) byłoby równoznaczne z naliczaniem podatku VAT od podatku VAT. Zasadą ogólną obowiązującą na gruncie VAT jest natomiast to, że nie nalicza się podatku VAT od podatku VAT. Ustawodawca dał temu wyraz w przywołanym wcześniej art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym z podstawy opodatkowania VAT wyłącza się kwotę podatku.

Zasada ta znajduje pełne potwierdzenie w przepisach prawa wspólnotowego. Zgodnie z artykułem 78 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE. L.2006.347.1; w dalszej części: „Dyrektywa VAT") podstawa opodatkowania obejmuje wszelkie podatki, opłaty, w tym opłaty celne oraz inne należności, które nabywca zobowiązany jest pokryć w ramach ceny płaconej dostawcy z tytułu nabycia towarów i usług. Do podstawy opodatkowania nie wlicza się jednak samego podatku od wartości dodanej - należnego z tytułu danej transakcji. Dokonując wykładni prowspólnotowej należałoby zatem uznać, że Spółka jako podstawę opodatkowania w przypadku podlegającego opodatkowaniu VAT nieodpłatnego świadczenia (przekazania) usług gastronomicznych i hotelowych powinna przyjąć wartość netto wynikającą z faktury zakupu, a nie wartość brutto.

Obowiązek opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług gastronomicznych i hotelowych w sytuacji, gdy podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy ich nabyciu, stanowi wyłom od zasady neutralności VAT. Opodatkowanie usługi nieodpłatnie świadczonej (przekazywanej) w sytuacji, gdy Spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, prowadzi w istocie do podwójnego opodatkowania tej usługi, również w przypadku przyjęcia za podstawę opodatkowania nieodpłatnie świadczonej przez Spółkę usługi jej wartości netto wynikającej z faktury zakupu. Spółka nalicza bowiem VAT należny przy nieodpłatnym przekazaniu usługi, od której na poprzednim etapie obrotu już naliczono VAT należny, a jednocześnie nie ma prawa do odliczenia tego VAT naliczonego w poprzednim etapie obrotu. Konieczność naliczenia przez Spółkę podatku VAT od wartości brutto faktury zakupu, z której Spółka nie może odliczyć VAT, a zatem od wartości obejmującej VAT, prowadziłaby zatem do potrójnego opodatkowania VAT. Stanowiłoby to kwalifikowane naruszenie zasady neutralności podatku od wartości dodanej. Również i z tego powodu wykładnia przepisu art. 29 ust 12 ustawy o VAT musi prowadzić do wniosku, że podstawą opodatkowania w omawianym przypadku jest kwota netto. Tylko bowiem taka interpretacja pozwala na uniknięcie potrójnego opodatkowania.

Konkludując, w ocenie Spółki, w przypadku, gdy Spółka nieodpłatnie udostępnia pracownikom lub innym osobom niebędącym pracownikami, usługi gastronomiczne lub hotelowe i jednocześnie jest zobligowana do opodatkowania tego nieodpłatnego przekazania usług, jako podstawę opodatkowania tych usług Spółka powinna przyjąć kwotę netto z faktury zakupu dokumentującej nabycie tych usług.

Podobne stanowisko zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 10 listopada 2011 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zaistniałego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177 poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Ponadto, na podstawie art. 29 ust. 12 ustawy, w przypadku świadczenia usług, o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, podstawą opodatkowania jest koszt świadczenia tych usług poniesiony przez podatnika.

Ustawodawca nie określił w sposób precyzyjny, jakiego rodzaju koszty mogą zostać uznane za poniesione przez podatnika w związku ze świadczeniem nieodpłatnie usług. Nie ulega jednak wątpliwości, iż chodzi tu o koszty rzeczywiście poniesione w związku ze świadczoną usługą, tzn. takiego rodzaju koszty, bez poniesienia których wykonanie usługi byłoby niemożliwe.

Ww. przepis art. 29 ust. 1 ustawy stanowi odzwierciedlenie art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347.1 ze zm.) z treści którego wynika, iż w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.

Stosownie do art. 75 Dyrektywy, w odniesieniu do świadczenia usług, o których mowa w art. 26 (tj. m.in. usług świadczonych przez podatnika nieodpłatnie na prywatny użytek jego lub jego pracowników, lub bardziej ogólnie do celów innych niż działalność jego przedsiębiorstwa, uznawanych za usługi świadczone odpłatnie)w przypadku gdy towary stanowiące część majątku przedsiębiorstwa używane są do celów prywatnych lub usługi są świadczone nieodpłatnie, podstawę opodatkowania stanowi całkowita kwota wydatków poniesionych przez podatnika na wykonanie tych usług.

W myśl art. 78 lit. a) Dyrektywy, do podstawy opodatkowania wlicza się podatki, opłaty, w tym opłaty celne oraz inne należności, z wyjątkiem samego VAT.

Do podstawy opodatkowania nie wilcza się zatem samego podatku od wartości dodanej - należnego z tytułu danej transakcji.

Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca w toku prowadzonej działalności dokonuje nieodpłatnego świadczenia usług (w szczególności hotelowych i gastronomicznych) na rzecz kontrahentów, potencjalnych kontrahentów, pracowników lub innych osób. Zazwyczaj nieodpłatne świadczenie usług związane jest z działalnością gospodarczą Spółki i dotyczy przykładowo zapewnienia hoteli i wyżywienia pracownikom podczas podróży służbowych czy spotkań biznesowych z kontrahentami w restauracjach. Takie nieodpłatne świadczenie usług nie podlega opodatkowaniu VAT. Niemniej jednak zdarzają się sytuacje, w których Spółka zakupuje np. usługę hotelową czy gastronomiczną i przekazuje ją nieodpłatnie w celach niemających związku z działalnością gospodarczą (np. zapewnia nocleg w hotelu kontrahentowi przybywającemu na spotkanie). Takie nieodpłatne świadczenie usług zrównane jest na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT z podlegającym opodatkowaniu odpłatnym świadczeniem usług. Dla udokumentowania czynności nieodpłatnego świadczenia usług dla celów innych niż działalność gospodarcza, Spółka wystawia faktury wewnętrzne.

W myśl art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

W przypadku czynności wymienionych w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, oraz świadczenia usług, dla którego podatnikiem jest ich usługobiorca, są wystawiane faktury wewnętrzne; za dany okres rozliczeniowy podatnik może wystawić jedną fakturę dokumentującą te czynności dokonane w tym okresie. Faktury wewnętrzne są wystawiane także dla udokumentowania zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze (art. 106 ust. 7 ustawy).

Zatem, mając na uwadze ww. przepisy, w przypadku nabycia przez Spółkę usług hotelowych i gastronomicznych, które Spółka przekazuje nieodpłatnie na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą podatnika i to nieodpłatne przekazanie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, dla udokumentowania ww. czynności Wnioskodawca zobowiązany jest do wystawienia faktur wewnętrznych, o których mowa w art. 106 ust. 7 ustawy, przyjmując jako podstawę opodatkowania - zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 29 ust. 12 ustawy – faktyczny koszt świadczenia tych usług poniesiony przez Spółkę. Jeżeli tym kosztem jest w przedmiotowej sytuacji kwota, jaką Spółka płaci na podstawie faktury wystawionej przez usługodawcę, to wartość tej faktury, tj. – zgodnie z cyt. art. 29 ust. 1 ustawy - kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku (czyli kwota netto) powinna być przyjęta za podstawę opodatkowania opisanych usług.

Reasumując, podstawą opodatkowania czynności nieodpłatnego świadczenia usług na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą podatnika, które podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, jest kwota netto (bez VAT) wynikająca z faktury wystawionej przez usługodawcę, od którego Spółka nabywa przedmiotowe usługi.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie wynikające z opisu sprawy bądź przedstawionego stanowiska, które nie zostały objęte pytaniem - nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 oraz art. 14f § 2 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Podkreślić należy, iż interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Należy zatem zaznaczyć, iż niniejsza interpretacja nie rozstrzyga kwestii czy nieodpłatne świadczenie wskazanych przez Wnioskodawcę we wniosku usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż nie było to przedmiotem wniosku oraz nie zadano pytania w tym zakresie. Wydając przedmiotową interpretację tut. Organ oparł się na opisie sprawy (stanu faktycznego), w którym jednoznacznie wskazano, iż nieodpłatne świadczenie przedmiotowych usług przez wnioskodawcę podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy. Powyższe zostało przyjęte jako element przedstawionego przez Wnioskodawcę opisu stanu faktycznego i nie było przedmiotem oceny. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego stanu faktycznego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski