Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDWPT.4011.17.2019.2.MH
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2020-01-02
Teza: Obowiązki płatnika w związku z wypłaconym odszkodowaniem na rzecz byłego pracownika
Słowa kluczowe: odszkodowania; płatnik; ugody; wynagrodzenia
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku złożonym za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 15 listopada 2019 r. (identyfikator poświadczenia ePUAP-…), uzupełnionym pismem złożonym w dniu 17 grudnia 2019 r. (identyfikator poświadczenia ePUAP-UPP…….), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w związku z wypłaconym odszkodowaniem na rzecz byłej pracownicy **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 listopada 2019 r. do tutejszego Organu wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wniosek ten nie spełniał wymogów, o których mowa m.in. w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.), w związku z czym pismem z dnia 10 grudnia 2019 r., nr 0113 KDWPT.4011.17.2019.1.MH, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ww. ustawy, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie do uzupełnienia ww. wniosku wysłano za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 10 grudnia 2019 r. (data doręczenia 10 grudnia 2019 r.). Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek pismem złożonym za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 17 grudnia 2019 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W dniu 21 sierpnia 2019 r. Wnioskodawca (dalej również: „Spółka”) rozwiązał umowę o pracę z pracownicą na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040). W dniu 19 września 2019 r. pracownica ta (dalej: „powódka”) wystąpiła do Sądu Rejonowego z pozwem o zapłatę odszkodowania.

W powyższym pozwie wniosła o zasądzenie od pracodawcy (dalej: „pozwany”) na swoją rzecz kwoty 19 071 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 45 § 1 Kodeksu pracy), tj. w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia w kwocie brutto 6 357 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu pozwanej do dnia zapłaty. Termin rozprawy został wyznaczony przez Sąd Rejonowy na dzień 5 listopada 2019 r. W toku postępowania, w dniu 5 listopada 2019 r. pomiędzy powódką a pozwanym doszło do zawarcia ugody sądowej, zgodnie z którą pozwany zobowiązał się zapłacić stronie kwotę 4 000 zł tytułem odszkodowania, w terminie do dnia 19 listopada 2019 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Pozwany wycofał swoje oświadczenie woli z dnia 21 sierpnia 2019 r. w przedmiocie wypowiedzenia powódce umowy o pracę, na co powódka wyraziła zgodę. Strony zgodnie oświadczyły, że stosunek pracy między nimi ulegnie rozwiązaniu z dniem 30 listopada 2019 r. za porozumieniem stron. Jednocześnie strony oświadczyły, że treść niniejszej ugody wyczerpuje całość roszczeń powódki z tytułu wniesionego powództwa.

W uzupełnieniu wniosku złożonym w dniu 17 grudnia 2019 r., Wnioskodawca wskazał, że umowa o pracę z pracownicą była zawarta na czas nieokreślony. Wyłączną podstawą prawną wypłaty była zawarta z byłą pracownicą ugoda sądowa. W ugodzie sądowej Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa pracy traktujących o rozwiązaniu umowy o pracę. W ugodzie sądowej nie podano, że wysokość i zasady ustalania odszkodowania wynikają z przepisów odrębnych ustaw lub z przepisów wykonawczych wydanych na ustawie, porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy. Wypłacone odszkodowanie nie było zadośćuczynieniem ani nie miało na celu wyrównania straty w majątku byłej pracownicy (damnum emergens). Jeżeli wypłatę świadczenia traktować jako rekompensatę utraconego zarobku w przypadku kontynuowania zatrudnienia (lucrum cessans), to wypłacone odszkodowanie dotyczyło korzyści (ponad stan istniejącego majątku), które była pracownica mogłaby osiągnąć, gdyby szkody jej nie wyrządzono. Wypłata nastąpiła w dniu 19 listopada 2019 r.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy w oparciu o przedstawiony stan faktyczny, Wnioskodawca wypłacając pracownicy odszkodowanie ustalone w ugodzie sądowej, oraz w której rozwiązana została umowa o pracę za porozumieniem stron, ma obowiązek obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy w oparciu o art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1387, dalej jako: „updof”), czy kwota ta podlega zwolnieniu od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, a pracodawca nie ma obowiązku obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconej kwoty?
2.  Czy w oparciu o przedstawiony stan faktyczny, pracodawca wypłacając pracownicy odszkodowanie ustalone w ugodzie sądowej, oraz w której rozwiązana została umowa o pracę za porozumieniem stron, ma obowiązek obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy w oparciu o art. 31 updof, czy kwota ta podlega zwolnieniu od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, a pracodawca nie ma obowiązku obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconej kwoty?

Zdaniem Wnioskodawcy, ostatecznie doprecyzowanym w uzupełnieniu wniosku,

Ad. 1)

Pracodawca wypłacając odszkodowanie w związku z rozwiązaniem umowy o pracę na mocy zawartej ugody sądowej ma obowiązek obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy w oparciu o art. 31 updof i kwota ta nie podlega zwolnieniu od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 updof.

W świetle art. 21 ust. 1 pkt 3 updof, aby dane świadczenie mogło zostać objęte zwolnieniem od podatku dochodowego, musi spełniać warunki określone w pierwszej części przepisu i nie może być wymienione wśród świadczeń wyłączonych ze zwolnienia, wymienionych pod literami od a) do g).

Zatem, zwolnieniem objęte są te świadczenia wypłacone przez pracodawcę, które mają charakter odszkodowania lub zadośćuczynienia, a jednocześnie ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych. Istotne jest, że sprawa o odszkodowanie, ostatecznie zakończyła się zawarciem przez strony ugody sądowej. Na mocy tej ugody, oprócz zobowiązania pracodawcy do zapłaty odszkodowania, rozwiązano stosunek pracy za porozumieniem stron, a zatem uprawniony jest wniosek, że stosunek pracy ostatecznie ustał z woli powódki, która zdecydowała się zawrzeć z pracodawcą porozumienie w tym przedmiocie. Była to decyzja samej strony, która zrezygnowała z dalszego dochodzenia swoich roszczeń dotyczących odszkodowania w rozumieniu art. 45 Kodeksu pracy w postępowaniu sądowym. Podstawą wypłaty spornego odszkodowania nie jest zatem przepis art. 45 Kodeksu pracy, stanowi on bowiem podstawę prawną wypłaty odszkodowania w przypadku bezprawnego działania pracodawcy (wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy wypowiadaniu tych umów).

Warunkiem zastosowania analizowanej ulgi jest to, aby wysokość odszkodowania, albo zasady jego ustalania wynikały wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych, wydanych na ich podstawie (wyrok NSA z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 3966/13). W analizowanym przypadku przepisy Kodeksu pracy, w tym art. 45 i art. 471 oraz art. 55 § l1 Kodeksu pracy, regulujące zasady i wysokość odszkodowania, nie miały zastosowania.

Z powyższego wynika, że wypłata tego odszkodowania nie ma „ustawowego źródła” tym samym nie podlega zwolnieniu na zasadach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 3 updof. Z tego powodu, świadczenie nie jest odszkodowaniem zwolnionym na podstawie tego przepisu, ponieważ stanowi wypłatę pieniężną, której podstawą prawną nie są źródła prawa, o których mowa w tym przepisie.

Ad. 2)

Zdaniem Spółki, Pracodawca wypłacając odszkodowanie w związku z rozwiązaniem umowy o pracę na mocy zawartej ugody sądowej ma obowiązek obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy w oparciu o art. 31 updof i kwota ta nie podlega zwolnieniu od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b updof.

W przypadku, gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b updof, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit a) i b) ustawy.

Dokonując wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b updof, należy mieć na uwadze, że o charakterze danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, a rzeczywisty charakter świadczenia. Na gruncie zastosowania tego przepisu należy badać, oprócz jego podstawy prawnej także charakter i funkcje świadczenia, żeby ocenić, czy jest ono zwolnione od podatku. Kwota wynikająca z zawartej ugody, nazwana przez strony odszkodowaniem, nie musi mieć rzeczywiście charakteru odszkodowawczego i odwrotnie - nie sprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego charakteru tegoż świadczenia.

Świadczeniu przewidzianemu w ugodzie nie można przypisać ani charakteru zadośćuczynienia ani charakteru odszkodowania z tytułu poniesionych strat (damnum emergens). Powódka nie utraciła bowiem, w związku z rozwiązaniem umowy o pracę, już posiadanego majątku. Należy zauważyć, że zakończenie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy nie jest równoznaczne z utratą możliwości podjęcia innej pracy.

Brak jest podstaw, aby świadczenie przewidziane w ugodzie traktować jako zadośćuczynienie, które na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3b updof byłoby zwolnione od podatku dochodowego. Zadośćuczynienie, to forma rekompensaty pieniężnej z tytułu szkody niemajątkowej. Podstawą jego żądania jest krzywda w postaci ujemnych przeżyć związanych z cierpieniami psychicznymi i fizycznymi, wynikająca z naruszenia wskazanych w Kodeksie cywilnym dóbr osobistych (art. 24 § 1 i 2 w zw. z art. 23 Kodeksu cywilnego oraz art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego). Przewidziana w ugodzie kwota, nie rekompensuje straty w sferze niematerialnej. Treść ugody nie potwierdza, aby odszkodowanie miało zrekompensować uszczerbek niematerialny powódki (a zatem, że stanowi zadośćuczynienie).

Strony rozwiązały ostatecznie umowę za porozumieniem stron, a zatem zgodziły się na to, że ustanie tego stosunku pracy nastąpiło zgodnie z prawem. Powódka zawarła to porozumienie dobrowolnie. Odszkodowanie na podstawie ugody sądowej ma na celu dodatkowe usatysfakcjonowanie pracownika w związku z rozwiązaniem umowy o pracę za porozumieniem stron. Natomiast świadczenia odszkodowawcze są konsekwencją odpowiedzialności materialnej pracodawcy względem pracownika. Obowiązek ich zapłaty zachodzi wtedy, gdy zostanie wyrządzona szkoda i w konsekwencji trzeba tę szkodę naprawić.

Podkreślić przy tym należy, że przepisy Kodeksu pracy nie łączą z samym rozwiązaniem umowy o pracę na mocy porozumienia stron żadnych świadczeń odszkodowawczych. Brak jest podstaw, aby rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron, kwalifikować jako zawinione przez pracodawcę zdarzenie wyrządzające pracownikowi krzywdę wymagającą zadośćuczynienia lub uszczerbek w jego mieniu, powodujący konieczność wypłaty odszkodowania.

Świadczenie ustalone w ugodzie nie ma zatem charakteru odszkodowawczego, bowiem w odniesieniu do niego nie zostały spełnione warunki: uszczerbku w majątku powódki, bezprawności działania oraz wystąpienia tego uszczerbku bez woli powódki. Wnioskodawca podkreśla, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z woli powódki, która zdecydowała się rozwiązać umowę o pracę za porozumieniem stron.

Zważywszy na powyższe można co najwyżej stwierdzić, że wypłacone świadczenie miało zrekompensować byłej pracownicy zarobki, które osiągnęłaby w przypadku kontynuowania zatrudnienia. Świadczenie takie podlega jednak opodatkowaniu, z uwagi na fakt, iż nie ma ono na celu wyrównania stanu majątku osoby otrzymującej świadczenie. Zbliża się ono swym charakterem do wynagrodzenia - zauważyć należy, że gdyby podatnik osiągnął spodziewany zysk, zysk ten podlegałby opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Odszkodowanie z tytułu utraconego zysku powinno być więc opodatkowane. W przeciwnym razie podatnik, który korzyść osiągnął, znalazłby się w sytuacji korzystniejszej, niż podatnik, który korzyść utracił (wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt III SA 1016/99).

Z powyższego wynika, że świadczenie nie jest odszkodowaniem zwolnionym na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b updof.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.), płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Z kolei płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8 ww. ustawy, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony, o czym stanowi art. 30 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1387, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyty powyżej zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wskazane jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.

Zgodnie z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zwane dalej „zakładami pracy”, są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy – wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.

Stosownie do art. 38 ust. 1 ww. ustawy, płatnicy, o których mowa w art. 31 i art. 33-35, przekazują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, kwoty pobranych zaliczek na podatek w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki, na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jeżeli między kwotą potrąconego podatku a kwotą wpłaconego podatku występuje różnica, należy ją wyjaśnić w deklaracji, o której mowa w ust. 1a.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, płatnicy, o których mowa w art. 31, art. 33 i art. 35, są obowiązani przesłać podatnikowi i urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania, imienne informacje sporządzone według ustalonego wzoru. Informację, o której mowa w zdaniu pierwszym, sporządza się również w przypadku dokonywania wypłaty świadczeń określonych w art. 21 ust. 1 pkt 46 i 74. W informacji tej wykazuje się również dochody zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych.

Mając na uwadze treść wyżej cytowanych przepisów należy stwierdzić, że warunkiem istnienia obowiązków płatnika dla określonego podmiotu jest fakt dokonywania świadczeń przez ten podmiot zaliczanych m.in. do przychodów ze stosunku pracy.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że w dniu 21 sierpnia 2019 r. Wnioskodawca rozwiązał umowę o pracę z pracownicą na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks pracy. W dniu 19 września 2019 r. pracownica wystąpiła do Sądu Rejonowego z pozwem o zapłatę odszkodowania. W powyższym pozwie wniosła o zasądzenie od pracodawcy na swoją rzecz kwoty 19 071 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 45 § 1 Kodeksu pracy), tj. w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia w kwocie brutto 6 357 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu pozwanej do dnia zapłaty. Termin rozprawy został wyznaczony przez Sąd Rejonowy na dzień 5 listopada 2019 r. W toku postępowania, w dniu 5 listopada 2019 r. pomiędzy powódką a pozwanym doszło do zawarcia ugody sądowej, zgodnie z którą pozwany zobowiązał się zapłacić stronie kwotę 4 000 zł tytułem odszkodowania, w terminie do dnia 19 listopada 2019 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Pozwany wycofał swoje oświadczenie woli z dnia 21 sierpnia 2019 r. w przedmiocie wypowiedzenia powódce umowy o pracę, na co powódka wyraziła zgodę. Strony zgodnie oświadczyły, że stosunek pracy między nimi ulegnie rozwiązaniu z dniem 30 listopada 2019 r. za porozumieniem stron. Jednocześnie strony oświadczyły, że treść niniejszej ugody wyczerpuje całość roszczeń powódki z tytułu wniesionego powództwa. Umowa o pracę z pracownicą była zawarta na czas nieokreślony. Wyłączną podstawą prawną wypłaty była zawarta z byłą pracownicą ugoda sądowa. W ugodzie sądowej Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa pracy traktujących o rozwiązaniu umowy o pracę. W ugodzie sądowej nie podano, że wysokość i zasady ustalania odszkodowania wynikają z przepisów odrębnych ustaw lub z przepisów wykonawczych wydanych na ustawie, porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy. Wypłacone odszkodowanie nie było zadośćuczynieniem ani nie miało na celu wyrównania straty w majątku byłej pracownicy (damnum emergens). Jeżeli wypłatę świadczenia traktować jako rekompensatę utraconego zarobku w przypadku kontynuowania zatrudnienia (lucrum cessans), to wypłacone odszkodowanie dotyczyło korzyści (ponad stan istniejącego majątku), które była pracownica mogłaby osiągnąć, gdyby szkody jej nie wyrządzono. Wypłata nastąpiła w dniu 19 listopada 2019 r.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 917, 1000 i 1076), z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Z powyższego wynika, że ustawodawca zwolnił z opodatkowania te odszkodowania, których wysokość lub zasady wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw, z wyjątkiem wymienionych w lit. a)-g) tego przepisu, tj. między innymi odszkodowań wypłacanych na podstawie zawartych ugód i umów innych niż ugody sądowe.

Powyższe wskazuje, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosownych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.

Kwestie zasad i podstawy do wypłaty odszkodowania z tytułu nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę reguluje ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040, z późn. zm.).

W myśl art. 45 § 1 Kodeksu pracy, w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo odszkodowaniu.

Na podstawie art. 45 § 2 cyt. ustawy, sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe, w takim przypadku sąd orzeka o odszkodowaniu.

Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45 powyższej ustawy, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 471 Kodeksu pracy).

Przepis art. 52 § 1 ustawy Kodeks pracy stanowi, że pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie:

1.  ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,
2.  popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
3.  zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Zgodnie z art. 56 § 1 ww. ustawy, pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu orzeka sąd pracy.

Stosownie do treści art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, umowę o pracę rozwiązuje się na mocy porozumienia stron. Jednakże należy zauważyć, że przepisy Kodeksu pracy nie przewidują wypłaty odszkodowania w sytuacji rozwiązania umowy za porozumieniem stron. Konsekwencją tego jest brak możliwości sprecyzowania na gruncie powołanych wyżej przepisów Kodeksu pracy ustalenia wysokości odszkodowania.

Wobec tego, zawarta między byłą pracownicą, a Wnioskodawcą ugoda sądowa stanowi ugodę w rozumieniu art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 917 powołanej powyżej ustawy, strony zawierające ugodę, czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

W związku z tym należy uznać, że określone w ugodzie świadczenie przyznane przez Wnioskodawcę byłej pracownicy nie jest odszkodowaniem wynikającym z przepisów odrębnych ustaw, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem, przedmiotowe świadczenie nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie ww. artykułu.

W przypadku, gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a) i b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

1.  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2.  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Warunkiem wystarczającym do powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych na zasadach przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych będzie więc niezrealizowanie choćby jednej ze wskazanych wyżej przesłanek.

Podstawowym warunkiem zwolnienia świadczenia od opodatkowania na podstawie przytoczonego przepisu jest jego odszkodowawczy charakter. Wyżej wymieniony przepis zwalnia od podatku jedynie takie odszkodowania, które nie stanowią ekonomicznego przysporzenia ponad stan majątkowy będący w posiadaniu podatnika przed ich wypłatą. Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. W praktyce szkoda może obejmować stratę polegającą na ubytku w majątku – wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był dotychczas, lub może dotyczyć utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógłby się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono – wówczas poszkodowany nie staje się bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się.

Na podstawie ww. przepisu (art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) opodatkowaniu podatkiem dochodowym – jako wyłączone ze zwolnienia – podlega odszkodowanie otrzymane (na podstawie wyroku lub ugody sądowej) z tytułu utraconych korzyści, które podatnik mógł otrzymać gdyby mu szkody nie wyrządzono. Opodatkowanie to wynika stąd, że gdyby podatnik osiągnął spodziewane korzyści, to korzyści te podlegałyby opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Kwota odszkodowania wynikająca z ustaleń zawartych między stronami ugody (ugody w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego), której wysokość uwzględnia interesy obu stron wynikające z łączącego strony stosunku pracy, ma rekompensować pracownikowi utracone przez niego, w wyniku rozwiązania umowy o pracę, spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę.

Zatem, wypłacone przez Wnioskodawcę byłej pracownicy odszkodowanie nie jest rekompensatą za szkodę z tytułu bezpodstawnego (krzywdzącego) sposobu rozwiązania umowy o pracę, jeśli rozwiązanie umowy nastąpiło w efekcie za porozumieniem stron (czyli za zgodą byłej pracownicy). Odszkodowanie to ma więc tak naprawdę zrekompensować zarobek, jaki była pracownica mogłaby otrzymać, gdyby do rozwiązania umowy nie doszło.

W związku z tym, wypłacona przez Wnioskodawcę kwota odszkodowania na rzecz byłej pracownicy nie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że kwota wypłaconego w dniu 19 listopada 2019 r. przez Wnioskodawcę odszkodowania ma rekompensować byłej pracownicy utracone w wyniku rozwiązania umowy o pracę spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę, a zatem winna być zakwalifikowana do przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegającego opodatkowaniu tym podatkiem, ponieważ wypłata tegoż świadczenia miała swe źródło w uprzednio łączącym pracownicę z Wnioskodawcą stosunku pracy. Gdyby tego stosunku nie było – pracownica nie miałaby podstaw występować z roszczeniem przeciwko pracodawcy o zasądzenie odszkodowania za nieuzasadnione i niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę. Tym samym wypłacone świadczenie na podstawie ugody sądowej zawartej z byłą pracownicą stanowi dla niej przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu. Zatem, Wnioskodawca, jako płatnik, wypłacając zasądzone odszkodowanie stanowiące rekompensatę za rozwiązanie stosunku pracy, zobowiązany był do naliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, a także do sporządzenia i wystawienia byłej pracownicy informacji PIT-11 za 2019 r., zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w której wykazać powinien kwotę ww. przychodu i pobranej zaliczki na podatek dochodowy.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia tego zdarzenia.

Końcowo, mając na uwadze treść przepisu art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie Organ podatkowy wydając interpretację indywidualną przepisów prawa opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę. Do postępowania w sprawie wydania interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego nie mają bowiem zastosowania przepisy o postępowaniu podatkowym, a postępowanie dowodowe jest częścią postępowania podatkowego.

Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 ustawy Ordynacja podatkowa). Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193, z późn. zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.