Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0461-ITPP2.4512.932.2016.1.AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2017-02-07
Teza: Opodatkowanie czynności wykonywanych w ramach realizacji wspólnego przedsięwzięcia oraz sposób ich dokumentowania.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201) oraz § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 19 października 2016 r. (data wpływu 12 grudnia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania czynności wykonywanych w ramach realizacji wspólnego przedsięwzięcia oraz sposobu ich dokumentowania – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 grudnia 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania czynności wykonywanych w ramach realizacji wspólnego przedsięwzięcia oraz sposobu ich dokumentowania.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Organizacja … (dalej P.) jest Stowarzyszeniem, którego działalnością statutową jest między innymi: turystyczna promocja Województwa oraz zapewnienie funkcjonowania i rozwój systemu informacji turystycznej Województwa. Jest podatnikiem VAT czynnym.

P. realizuje umowę z podmiotem X (też Stowarzyszenie), dotyczącą działalności Centrum Informacji Turystycznej funkcjonującego w ramach projektu „Z." Umowa ze Stroną X jest konsekwencją innego dokumentu - Umowy partnerskiej zawartej pomiędzy podmiotami A i B przy kontrasygnacie P. i podmiotu X jako Partnerów Zapewniających Ciągłość Przedsięwzięcia, której przedmiotem jest współpraca przy realizacji projektu „Z.".

Wyżej przywołana umowa z podmiotem X, jest umową o charakterze partnerskim, w ramach której obie Strony zobowiązują się do wspólnego prowadzenia informacji turystycznej na terenie Województwa i Miasta \`(...)\`

W tym celu obie Strony zobowiązują się do zatrudnienia co najmniej 4 osób do obsługi Centrum Informacji Turystycznej (CIT).

Strony zgodnie postanawiają, że pracodawcą dla zatrudnianych osób będzie P., natomiast druga Strona X, w ramach obsługi części dotyczącej miejskiej informacji, partycypować będzie finansowo w 50% kosztów zatrudnienia personału do obsługi ww. P. w wymiarze odnoszącym się do dwóch etatów.

Zgodnie z umową P. tytułem ponoszenia kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników na dwóch etatach do obsługi części dotyczącej miejskiej informacji, wystawia dla Strony X fakturę VAT z naliczonym podatkiem należnym 23%.

W ramach Umowy, podmiot X przejmuje na siebie inne obowiązki dotyczące funkcjonowania P., przykładowo: przeprowadzanie na własny koszt badania jakości obsługi w P. i przedstawiania raportu z badania do wiadomości P., zapraszania pracowników P. na szkolenia organizowane dla pracowników informacji turystycznej, wsparcie merytoryczne bieżących zadań oraz inicjatyw podejmowanych przez P.. Za swoje działania na rzecz P., podmiot X nie pobiera wynagrodzenia od P.. P. nie partycypuje w żaden sposób w kosztach ponoszonych przez podmiot X na rzecz P..

Strony umowy rozważają zmianę umowy w zakresie dotyczącym wystawiania faktury VAT z naliczonym podatkiem należnym 23% tytułem zatrudniania dwóch pracowników do obsługi części miejskiej punktu informacji turystycznej. W miejsce dotychczasowej faktury VAT z naliczeniem podatku należnego, P. wystawiałby Stronie X notę księgową tytułem zwrotu kosztów we wspólnie realizowanym przedsięwzięciu.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy na podstawie przedstawionego stanu faktycznego i w oparciu o art. 8 ust. 1 Ustawy VAT:

1.  można uznać, że P. nie świadczy usługi na rzecz Strony X w rozumieniu przywołanego art. 8 Ustawy, przyjmując na siebie zobowiązanie zatrudnienia czterech pracowników do realizacji wspólnego przedsięwzięcia ze Stroną X, z czego dwóch pracowników jest zatrudnionych do obsługi miejskiej informacji i ich koszt zatrudnienia jest zwracany P. przez Stronę X?
2.  Czy w konsekwencji, w miejsce faktury VAT z naliczonym podatkiem od towarów i usług według stawki 23% P. mógłby wystawiać notę księgową bez naliczania podatku VAT?

Pytanie dotyczy ewentualnego stanu przyszłego, albowiem aktualnie P. jak wyżej wskazano wystawia Stronie X fakturę VAT z naliczonym podatkiem od towarów i usług.

Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle obowiązujących przepisów VAT, możliwa jest zmiana umowy ze Stroną X, w ten sposób, że w miejsce faktury VAT ze stawką 23%, P. wystawi Stronie X notę księgową tytułem zwrotu kosztów we wspólnie realizowanym przedsięwzięciu.

Z ww. art. 8 ust. 1 Ustawy VAT wynika, że przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej,(\`(...)\`), które nie stanowi dostawy towarów. Bezsprzecznie, istotą umowy P. z podmiotem X jest zobowiązanie obu Stron do partnerskiego współdziałania przy realizacji projektu. Dlatego też nie można mówić o tym, żeby P. świadczył usługi na rzecz podmiotu X, występując w roli pracodawcy dla pracowników P.. Jak podkreślone to zostało przy opisie stanu faktycznego, w ramach Umowy podmiot X przejmuje na siebie inne obowiązki dotyczące funkcjonowania P., przykładowo: przeprowadzanie na własny koszt badania jakości obsługi w P. i przedstawiania raportu z badania do wiadomości P., zapraszania pracowników P. na szkolenia organizowane dla pracowników informacji turystycznej, wsparcie merytoryczne bieżących zadań oraz inicjatyw podejmowanych przez P.. Za swoje działania na rzecz P., podmiot X nie pobiera wynagrodzenia od P.. P. nie partycypuje w żaden sposób w kosztach ponoszonych przez podmiot X na rzecz P.. Mając na uwadze charakter stosunku prawnego wiążącego go z podmiotem X, P. wyraża przekonanie, że z tytułu zawartej umowy z podmiotem X nie świadczy na jego rzecz usługi w rozumieniu ww. art. 8 ust. 1 Ustawy VAT z tytułu prowadzenia P. w części miejskiej. P. realizuje swoje zobowiązanie w podjętym wspólnie przedsięwzięciu, a podmiot X partycypuje w 50% kosztów ponoszonych na zatrudnienie pracowników.

Tym samym, P. uważa, że dotychczasowy zapis umowny dotyczący wystawiania faktury VAT z naliczonym podatkiem należnym 23% tytułem zatrudniania dwóch pracowników do obsługi części miejskiej punktu informacji turystycznej może być zmieniony w ten sposób, że w miejsce dotychczasowej faktury VAT z naliczeniem podatku należnego, P. wystawiałby Stronie X notę księgową tytułem zwrotu kosztów we wspólnie realizowanym przedsięwzięciu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z regulacji art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zatem na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). W przypadku uznania danego świadczenia za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, winien istnieć bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia, odnoszący wymierną korzyść.

Dana usługa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie świadczenia.

Ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje, co należy rozumieć przez czynność odpłatną, jednakże kwestia ta była niejednokrotnie przedmiotem rozpatrzenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”. Należy też zwrócić uwagę na wyrok C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, w którym Trybunał zauważył, iż czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy". W orzeczeniu z dnia 5 lutego 1981 r., C-154/80 Trybunał stwierdził, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Analiza okoliczności faktycznych sprawy, w tym zapisów umowy, z której wynika, że obie strony zobowiązały się do zatrudnienia co najmniej 4 osób do obsługi P., w kontekście obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa pozwala stwierdzić, że wpłata otrzymana przez P. od Strony X z tytułu partycypacji finansowej w 50% kosztów zatrudnienia personelu do obsługi P. w wymiarze odnoszącym się do dwóch etatów będzie stanowiła zapłatę za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zdaniem tutejszego organu, P. przejmując na siebie obowiązki związane z zatrudnieniem pracowników do obsługi P., uwolnił od nich jednocześnie Stronę X. P. łączą zatem więzy prawne ze Stroną X, w ramach których następuje świadczenie wzajemne, tj. wynagrodzenie otrzymane przez P. stanowi zapłatę za ww. konkretną czynność. Niewątpliwie istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść z punktu widzenia Strony X w postaci uwolnienia się od obowiązku zatrudnienia we własnym zakresie pracowników do obsługi P.. Otrzymane przez P. środki pozostają w bezpośrednim związku z czynnością – przejęciem na siebie obowiązków związanych z zatrudnieniem pracowników. Istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

W konsekwencji wskazana czynność, z tytułu której P. otrzymuje ww. środki pieniężne – zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy - winna zostać udokumentowana fakturą.

Wskazać należy, że niniejsza interpretacja nie rozstrzyga kwestii zasadności zmiany treści zawartej umowy, gdyż przepisy podatkowe nie regulują zasad zawierania umów cywilnoprawnych, ani nie mają wpływu na ich treść. Kwestie zawierania umów reguluje ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r., poz. 380, z późn. zm.). Stosownie do art. 353¹ ustawy Kodeks cywilny, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Organy podatkowe nie mają prawa ingerować w treść zawieranych umów i przyjęty w nich sposób rozliczeń pomiędzy stronami, chyba że postanowienia umów naruszają przepisy podatkowe, a to może być stwierdzone jedynie w trakcie przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania podatkowego.

Zaznacza się ponadto, że wszelkie obowiązki i prawa podatnika wynikają bezpośrednio z obowiązujących przepisów prawa podatkowego, a nie z zawieranych umów cywilnoprawnych, w związku z tym zapisy w tych umowach nie wpływają na obowiązki dokumentacyjne.

Podkreślić należy, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionych we wniosku okoliczności, co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto tut. organ informuje, że zgodnie z art. 14na pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n dotyczących ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku stanowią element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. czynności dokonanych w ramach transakcji, które pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miały zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.