Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/415-103/13-4/IM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-04-12
Teza: Czy kwota zadatku stanowiła dla Wnioskodawcy przychód w rozumieniu u.p.d.o.f. w momencie jej otrzymania czy też stanowić będzie przychód dopiero w momencie ewentualnego jej zatrzymania albo zaliczenia na poczet wynagrodzenia umorzeniowego?
Słowa kluczowe: akcja-umorzenie akcji; przychód; spółki-spółka komandytowo-akcyjna; umowa-umowa przedwstępna; zadatek
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 24 stycznia 2013 r. (data wpływu 28 stycznia 2013 r.), uzupełnionym w dniu 6 marca 2013 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 stycznia 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 14b § 3 oraz art. 14f § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z czym pismem z dnia 21 lutego 2013 r., znak ILPB1/415-103/13-2/IM, na podstawie art. 169 § 1 i § 2 tej ustawy wezwano Wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 4 marca 2013 r., a w dniu 6 marca 2013 r. wniosek uzupełniono o brakujące informacje.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca podlega w Rzeczypospolitej Polskiej opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągnięcia. Jest akcjonariuszem w spółce komandytowo-akcyjnej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dalej S.K.A. W związku z brakiem porozumienia z drugim z akcjonariuszy Zainteresowany zdecydował wycofać się z S.K.A. poprzez tzw. dobrowolne umorzenie akcji, tj. ich zbycie na rzecz S.K.A. w celu umorzenia.

W związku z powyższym w dniu 29 listopada 2012 r. Wnioskodawca zawarł umowę przedwstępną, na mocy której zobowiązał się wraz z drugą stroną (tj. S.K.A.) zawrzeć do dnia 31 marca 2013 r. umowę przyrzeczoną, na podstawie której dokona na rzecz S.K.A. zbycia w celu umorzenia posiadanych przeze siebie akcji w tej S.K.A. Zobowiązanie to nastąpiło pod warunkiem zawieszającym, że do dnia 31 marca 2013 r. zwyczajne walne zgromadzenie S.K.A. zatwierdzi sprawozdanie finansowe S.K.A. za rok obrotowy kończący się dnia 31 grudnia 2012 r.

Na podstawie umowy przedwstępnej, na poczet wynagrodzenia, które Wnioskodawca ma otrzymać z tytułu zbycia w celu umorzenia opisanych akcji S.K.A. (wynagrodzenia umorzeniowego), w dniu 30 listopada 2012 r. Zainteresowany otrzymał zadatek w kwocie stanowiącej ok. 30% tego wynagrodzenia.

Zgodnie z umową przedwstępną:

1.  w przypadku zawarcia umowy przyrzeczonej w terminie do dnia 31 marca 2013 r. otrzymany przez Wnioskodawcę zadatek ulegnie zaliczeniu na poczet wynagrodzenia umorzeniowego,
2.  w przypadkach niezawarcia umowy przyrzeczonej w terminie do dnia 31 marca 2013 r. m.in. z przyczyn leżących po stronie S.K.A. (czyli nabywcy) lub z powodu niezatwierdzenia w tym terminie przez zwyczajne walne zgromadzenie S.K.A. sprawozdania finansowego S.K.A. za rok obrotowy kończący się dnia 31 grudnia 2012 r., Wnioskodawca będzie uprawniony do odstąpienia od umowy przedwstępnej i zachowania otrzymanego zadatku,
3.  w przypadku niezawarcia umowy przyrzeczonej w terminie do dnia 31 marca 2013 r. z przyczyn leżących po stronie Wnioskodawcy, S.K.A. będzie uprawniona do odstąpienia od umowy przedwstępnej i żądania od Wnioskodawcy dwukrotności wypłaconego Jemu zadatku.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że złożony wniosek z dnia 24 stycznia 2013 r. dotyczył zadatku otrzymanego przez Zainteresowanego w dniu 30 listopada 2012 r. Pytanie zadane w tym wniosku dotyczyło więc zaistniałego stanu faktycznego, a nie zdarzenia przyszłego. Wskazanie w poz. 52 tego wniosku liczby „1” jako liczby zdarzeń przyszłych było w tym kontekście oczywistą omyłką. Liczba „1” powinna była być wskazana w poz. 51 („liczba zaistniałych stanów faktycznych”).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy kwota zadatku stanowiła dla Wnioskodawcy przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w momencie jej otrzymania czy też stanowić będzie przychód dopiero w momencie ewentualnego jej zatrzymania albo zaliczenia na poczet wynagrodzenia umorzeniowego?

Zdaniem Wnioskodawcy, kwota zadatku nie stanowiła przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w momencie jej otrzymania lecz będzie stanowić przychód dopiero w momencie ewentualnego jej zatrzymania albo zaliczenia na poczet wynagrodzenia umorzeniowego.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-l5, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3 są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z kolei art. 10 ust. 1 pkt 7 cyt. ustawy stanowi, iż jednym ze źródeł przychodów są kapitały pieniężne prawa majątkowe, w tym, odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c). Uszczegółowieniem ww. przepisu jest przepis art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

Zgodnie z art. 5a pkt 11 ww. ustawy ilekroć w ustawie mowa jest o papierach wartościowych oznacza to papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Zgodnie z kolei z art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych rozumie się przez to m.in. akcje, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, czyli także akcje w spółkach komandytowo-akcyjnych.

Dobrowolne umorzenie akcji za wynagrodzeniem (odpłatne zbycie akcji na rzecz spółki w celu ich umorzenia) jest obecnie traktowane na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako „odpłatne zbycie akcji”, a w związku z tym wynagrodzenie z tego tytułu jest przychodem na mocy art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (a nie jest przychodem z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy).

W umowie przedwstępnej jedna lub obie strony zobowiązują się do zawarcia w przyszłości oznaczonej umowy, którą Kodeks cywilny w art. 339 określa mianem umowy przyrzeczonej. Zawarcie umowy przedwstępnej nie powoduje skutków podatkowych, ponieważ jest ona jedynie zobowiązaniem do przeniesienia własności akcji w określonym terminie. Z kolei zadatek jest instytucją prawa cywilnego związaną z wykonaniem zobowiązań umownych. Uiszczenie zadatku służyć ma zabezpieczeniu wykonania świadczenia umownego. Może również stanowić rodzaj świadczenia odszkodowawczego na wypadek niewykonania zobowiązania. Zastosowanie omawianej instytucji nie ma jednak charakteru obligatoryjnego, lecz zależy od decyzji stron umowy.

W ocenie Wnioskodawcy z powyższych okoliczności należy wyprowadzić następujący wniosek. Generalnie rzecz ujmując zadatek związany z umową przedwstępną - sam w sobie - nie stanowi przychodu, jeżeli nie zostaje definitywnie zatrzymany lub zaliczony na poczet wynagrodzenia z tytułu zawarcia umowy przyrzeczonej. Jest tak, ponieważ o przychodzie można mówić wtedy, gdy ma on charakter trwałego, definitywnego przysporzenia majątkowego (otrzymane kwoty, które nie stanowią przysporzenia definitywnego, nie mogą więc stanowić przychodu). Ponadto umowa przedwstępna jedynie zobowiązuje do zawarcia umowy przyrzeczonej i dopiero ta druga rodzi określone skutku podatkowe (związane np. z przeniesieniem własności akcji).

Biorąc powyższe pod uwagę, Wnioskodawca uważa, że kwota zadatku, który otrzymał w dniu 30 listopada 2012 r., nie stanowiła dla Zainteresowanego w tym dniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie bowiem z umową przedwstępną w momencie otrzymania tego zadatku nie był (i na dzień złożenia wniosku jeszcze nie jest) definitywnie do niego uprawniony. Wnioskodawca będzie bowiem zobowiązany do zwrotu dwukrotności otrzymanego zadatku, jeżeli do dnia 31 marca 2013 r. nie dojdzie do zawarcia umowy przyrzeczonej z przyczyn leżących po Jego stronie. Ponadto na podstawie umowy przedwstępnej, którą Wnioskodawca zawarł 29 listopada 2012 r., nie nastąpiło zbycie posiadanych przez Zainteresowanego akcji, lecz dopiero zobowiązanie do ich zbycia.

W ocenie Wnioskodawcy kwota zadatku, który otrzymał w dniu 30 listopada 2012 r., stanie się przychodem dopiero w momencie, w którym zostanie zaliczona na poczet wynagrodzenia umorzeniowego (i wówczas jako kwota wynagrodzenia należnego z tytułu zbycia akcji w celu ich umorzenia stanowić będzie przychód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit a) ww. ustawy) albo w momencie, w którym zostanie przez Wnioskodawcę zatrzymana w związku z niezawarciem umowy przyrzeczonej z przyczyn nieleżących po Jego stronie (i wówczas jako quasi odszkodowanie stanowić będzie przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.