Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB5/423-234/09-4/AJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-07-24
Teza: Żaden przepis nie zwalnia także Syndyka do czasu zakończenia postępowania upadłościowego z obowiązku określonego w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym podatnicy, z wyjątkiem zwolnionych od podatku na podstawie art. 6 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4a lit. a) i przepisów ustawy wymienionej w art. 40 ust. 2 pkt 8, są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym - do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż deklaracja CIT-8 powinna być sporządzona na podstawie ewidencji przewidzianych w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy.
Słowa kluczowe: księgi-księgi rachunkowe; rachunkowość-ustawa o rachunkowości; sprawozdania-sprawozdania finansowe; sprzedaż; syndycy; upadłość; urząd-urząd skarbowy
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 6-art. 27

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Syndyka przedstawione we wniosku z dnia 25.03.2009 r. (data wpływu 06.05.2009 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, uzupełnionym pismem z dnia 8.06.2009 r. (data wpływu 10.06.2009 r.) będącym odpowiedzią na wezwanie z dnia 28.05.2009 r. w zakresie wykładni przepisu art. 27 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym:

*   Syndyk nie ma obowiązku składania do urzędu skarbowego sprawozdań finansowych – **za prawidłowe,**

*   Syndyk nie ma obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych (handlowych) „po sprzedaży przedsiębiorstwa upadłego” – **za nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 maja 2009 r. wpłynął wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie wykładni przepisu art. 27 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Dnia 5.06.2003 r. Sąd Rejonowy ogłosił upadłość Spółki (akcyjnej) z opcją likwidacji majątku upadłego. Od dnia 5.06.2003 r. do dnia 18.09.2008 r. syndykiem ww. Spółki był pan X., natomiast postanowieniem z dnia 19.09.2008 r. Sąd wyznaczył syndyka w osobie Wnioskodawcy. Na dzień ogłoszenia upadłości tj. 5.06.2003 r. syndyk X. otworzył księgi handlowe spółki bilansem otwarcia i prowadził je do dnia 28.06.2004 r., czyli do dnia sprzedaży przedsiębiorstwa upadłego. Syndyk X. złożył do urzędu skarbowego sprawozdanie finansowe za okres od 05.06.2003 r. do 31.12.2003 r. oraz CIT-8. Od dnia sprzedaży przedsiębiorstwa upadłego zaprzestał prowadzenia ksiąg handlowych, sporządza i składania do urzędu skarbowego i KRS sprawozdań finansowych. Zaprzestał wykonywania tych czynności z uwagi na ówczesny przepis art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości z dnia 29.09.2004 r., który stanowił, iż za kierownika jednostki ustawa ta uznaje syndyka lub zarządcę, jeśli prowadzą oni przedsiębiorstwo upadłego. Wskazany przepis wyklucza zatem stosowanie jej przepisów do podmiotów postawionych w stan upadłości o ile syndyk nie prowadzi przedsiębiorstwa upadłego. Syndyk po sprzedaży przedsiębiorstwa nie był już kierownikiem jednostki w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości i nie był władny wypełniać jej dyspozycji i ponosić odpowiedzialności w tym zakresie.

Wnioskodawca nadmienił, iż po sprzedaży przedsiębiorstwa cały czas toczy się postępowanie upadłościowe, i w związku z tym zatrudniani są pracownicy na podstawie umów zleceń i umów o dzieło, przedsiębiorstwo otrzymuje faktury od kontrahentów, składane są deklaracje VAT-7. Ponadto w związku z trwającym postępowaniem Spółka nie została również wykreślona z KRS, a zatem nie złożono deklaracji NIP-2 ani VAT-Z.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy prawidłowo Syndyk zinterpretował przepis art. 27 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych uznając, iż dotyczy on podatników obowiązanych do sporządzania i składania sprawozdań finansowych (Syndyk uznał, iż skoro nie jest kierownikiem jednostki, nie prowadzi przedsiębiorstwa upadłego, to na podstawie tego przepisu nie jest obowiązany do składania sprawozdań finansowych) ?

Zdaniem Wnioskodawcy Syndyk nie ma obowiązku prowadzenia ksiąg handlowych i na ich podstawie sporządzania i składania sprawozdań finansowych do urzędu skarbowego, gdyż nie prowadzi przedsiębiorstwa upadłego (przedsiębiorstwo sprzedane zostało w 2004 r.). Dla potrzeb sporządzania sprawozdań dla Sędziego Komisarza Syndyk prowadzi ręcznie raporty kasowe, prowadzi rejestry VAT, składa deklaracje VAT-7 i deklaracje PIT-4R, PIT-11 dla osób, którym zostały wypłacone wynagrodzenia w okresie po sprzedaży przedsiębiorstwa.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r., nr 54, poz. 654 z późn. zm. ) podatnicy obowiązani do sporządzenia sprawozdania finansowego przekazują do urzędu skarbowego sprawozdanie wraz z opinią i raportem podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych, w terminie 10 dni od daty zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego, a spółki - także odpis uchwały zgromadzenia zatwierdzającej sprawozdanie finansowe. Obowiązek złożenia opinii i raportu nie dotyczy podatników, których sprawozdania finansowe, na podstawie odrębnych przepisów, są zwolnione z obowiązku badania.

Wykładnia literalna powołanego przepisu wskazuje, iż ustawodawca nałożył obowiązek składania sprawozdań finansowych do urzędu skarbowego na podmioty, które:

*   są obowiązane do sporządzenia sprawozdania finansowego,

*   mają obowiązek zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.

Ustawodawca w art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości wprowadził obowiązek zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego jednostki przez organ zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego.

Jednakże na mocy art. 527 pkt 2 w zw. z art. 546 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2003 Nr 60 poz. 535, dalej: puin) z dniem 1 października 2003 r. został dodany art. 53 ust. 2a ustawy o rachunkowości, zgodnie z którym ww. przepis ust. 1 nie dotyczy jednostek, w stosunku do których ogłoszona została upadłość.

Zatem w odniesieniu do sprawozdań sporządzonych po dniu 1.10.2003 r. brak jest obowiązku ich zatwierdzania w przypadku jednostek w stosunku do których prowadzone jest postępowanie upadłościowe.

W konsekwencji należy uznać, iż w świetle przedstawionego stanu faktycznego Syndyk Masy Upadłości nie miał obowiązku składania sprawozdań finansowych (w rozumieniu ustawy o rachunkowości) do urzędu skarbowego z uwagi na okoliczność, iż od 01.10.2003 r. nie jest spełniona druga z przesłanek określonych w art. 27 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (obowiązek zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego).

Jednocześnie ustawodawca na mocy art. 527 pkt 1 puin dokonał zmiany w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694) ustalającej, iż w świetle art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy za kierownika jednostki uważa się również likwidatora, a także syndyka lub zarządcę ustanowionego w postępowaniu upadłościowym, jeżeli prowadzą przedsiębiorstwo upadłego.

Stosownie do treści art. 160 ust. 1 puin w sprawach dotyczących masy upadłości syndyk, zarządca oraz nadzorca sądowy dokonują czynności na rachunek upadłego, lecz w imieniu własnym.

Zgodnie z utartym poglądem doktryny czynności syndyka dotyczące masy upadłości są dokonywane na rachunek upadłego, lecz we własnym imieniu. Syndyk w sprawach dotyczących masy upadłości działa więc jako zastępca pośredni. Dotyczy to wszelkich czynności prawnych, w tym także czynności zobowiązaniowych.

W świetle opisanego stanu faktycznego Syndyk dokonał likwidacji masy upadłości w trybie przewidzianym w art. 316 puin (sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego jako całości w 2004 r.).

Jednakże po dokonaniu tej transakcji nadal toczy się postępowanie upadłościowe, są zatrudnieni pracownicy na podstawie umów zleceń i umów o dzieło, przedsiębiorstwo otrzymuje faktury od kontrahentów. W ramach tego postępowania Syndyk nadal działa w imieniu i na rzecz upadłego. Upadły nadal ujawniony jest w rejestrze przedsiębiorców (zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym „Spółka nie została wykreślona z KRS”). Zgodnie z zasadą rękojmi wiary publicznej rejestrów sądowych istnieje domniemanie, iż stan ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym jest zgodny ze stanem faktycznym.

W konsekwencji należy stwierdzić, iż nawet po sprzedaży określonej masy majątkowej stanowiącej przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93) i art. 316 puin Syndyk nadal prowadzi przedsiębiorstwo upadłego, nadal zaciąga zobowiązania w jego imieniu, ponosi koszty (np. wynagrodzeń), do czasu wykonania ostatecznego planu podziału posiada określony majątek w postaci funduszów masy upadłości, może uzyskiwać przychody (np. z lokat bankowych).

W tym stanie rzeczy należy uznać, iż brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, iż syndyk po sprzedaży „przedsiębiorstwa upadłego” rozumianego jako pewna masa majątkowa nie prowadzi nadal przedsiębiorstwa upadłego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości.

Na podstawie bezwzględnie obowiązującej normy prawnej wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m.

Natomiast w myśl generalnej zasady określonej w art. 169 ust. 1 puin syndyk wykonuje obowiązki sprawozdawcze, jakie ciążyłyby na upadłym.

Stąd za nieuprawnione należy uznać stwierdzenie, iż syndyk masy upadłości po sprzedaży określonej masy majątkowej mieszczącej się w definicji przedsiębiorstwa nie jest zobowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Na podstawie art. 217 Konstytucji RP i art. 4 Ordynacji podatkowej zarówno nałożenie obowiązku podatkowego, jak i zwolnienie z tego obowiązku musi wynikać z ustaw podatkowych. Przepisy ustawy o rachunkowości nie mogą zatem implikować skutku w postaci braku obowiązku podatkowego w odniesieniu do przedsiębiorstw w upadłości po likwidacji masy upadłości, a przed ostatecznym podziałem funduszów masy, z uwagi na niemożność ustalenia wysokości dochodu w wyniku braku odpowiednich narzędzi księgowych (nieprowadzenia ksiąg rachunkowych) wbrew postanowieniom art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Żaden przepis nie zwalnia także Syndyka do czasu zakończenia postępowania upadłościowego z obowiązku określonego w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym podatnicy, z wyjątkiem zwolnionych od podatku na podstawie art. 6 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4a lit. a) i przepisów ustawy wymienionej w art. 40 ust. 2 pkt 8, są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym - do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż deklaracja CIT-8 powinna być sporządzona na podstawie ewidencji przewidzianych w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy.

W konsekwencji powyższych stwierdzeń wykładnię art. 27 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dokonaną przez Syndyka należy uznać za nieprawidłową.

Zatem w świetle przedstawionego stanu faktycznego i powołanych przepisów prawa należy uznać stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym:

*   Syndyk nie ma obowiązku składania do urzędu skarbowego sprawozdań finansowych – za prawidłowe (chociaż z innych przyczyn, niż podane przez Wnioskodawcę),

*   Syndyk nie ma obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych (handlowych) „po sprzedaży przedsiębiorstwa upadłego” – za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.