Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/415-831/14-2/AMN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-11-07
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.
Słowa kluczowe: działalność-działalność wykonywana osobiście; inkasenci; komisja; przychód; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Urzędu Gminy, przedstawione we wniosku z dnia 11 sierpnia 2014 r. (data wpływu 14 sierpnia 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 sierpnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w zakresie obowiązków płatnika.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

1.  Wójt Gminy w ramach zadań własnych Gminy powołuje Zarządzeniem Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (art. 4(1) ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r. poz. 1356, z późn. zm.). Członkowie Komisji otrzymują określone wynagrodzenie, ustalane corocznie przez Radę Gminy w Gminnym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (art. 4(1) ust. 3 i art. 4(1) ust. 5 ww. ustawy). Za udział w posiedzeniu członkom Komisji przysługuje wynagrodzenie w zależności od pełnionej funkcji:
    *   Przewodniczący Komisji - 20% minimalnego wynagrodzenia,
    *   Sekretarz Komisji - 15% minimalnego wynagrodzenia,
    *   pozostali członkowie Komisji - 15% minimalnego wynagrodzenia,
    *   członkowi Komisji prowadzącemu jej dokumentację i obsługę administracyjną przysługuje dodatkowe wynagrodzenie miesięczne w wysokości 5 % minimalnego wynagrodzenia,
    *   za udział w kontroli wyjazdowej w punktach sprzedaży każdemu z członków przysługuje 35 zł.Komisja spotyka się na posiedzeniach nie częściej niż dwa razy w miesiącu, a kontrole wyjazdowe w punktach sprzedaży przeprowadza w miarę potrzeb. Z członkami Komisji nie są zawarte żadne umowy cywilnoprawne. Działają oni na podstawie uchwały Rady Gminy i Zarządzenia Wójta. Wynagrodzenia dla członków Komisji wypłacane są na podstawie list obecności z posiedzeń komisji oraz protokołów z kontroli wyjazdowych.
2.  Wójt Gminy w ramach zadań własnych Gminy powołuje Zarządzeniem Gminną Komisję Urbanistyczno-Architektoniczną na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647, z późn. zm.) jako organ doradczy. Członkowie Komisji za udział w posiedzeniu Komisji otrzymują 180 zł diety, której wysokość ustala Wójt Gminy w Zarządzeniu powołującym komisję i wprowadzającym regulamin jej działania. Z członkami Komisji nie są zawarte żadne umowy cywilnoprawne. Wynagrodzenia wypłacane są na podstawie protokołów z posiedzeń komisji i załączonych do nich list obecności.
3.  Rady Gminy na podstawie art. 6 ust. 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014r. poz. 849) w drodze uchwały ustala pobór podatków od nieruchomości, leśnego, rolnego oraz opłat od posiadania psa w drodze inkasa przez sołtysów/ przewodniczących zarządów osiedli lub w następnej kolejności członków rad sołeckich/ zarządów osiedli. Rada Gminy ustaliła inkasentom wynagrodzenie w wysokości 4% od zebranych podatków i opłat. Z inkasentami nie są zawarte żadne umowy cywilnoprawne. Wynagrodzenia wypłacane są na podstawie zestawienia rozliczonych przez inkasentów wpłat podatków i opłat sporządzanego przez pracownika merytorycznego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy wynagrodzenia wypłacane członkom Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, członkom Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej oraz inkasentom podlegają opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy ww. wynagrodzenia korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, wynagrodzenie członków Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, członków Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej oraz inkasentów jest działalnością wykonywaną osobiście (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody osób, którym organ administracji samorządowej zlecił wykonywanie określonych czynności, w tym także przychody z tytułu inkasa należności publicznoprawnych oraz z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy administracji samorządowej (art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Wobec powyższego Urząd Gminy jako płatnik jest zobowiązany pobrać zaliczki na podatek na zasadach określonych w art. 41 ust. 1 ww. ustawy. Zaliczkę należy pobrać w wysokości 18% należnego wynagrodzenia pomniejszonego o koszty uzyskania przychodów w wysokości 20% − określonej w art. 22 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy. Następnie należy odprowadzić zaliczkę do urzędu skarbowego. Ww. wynagrodzeń bez względu na ich nazewnictwo (dieta czy wynagrodzenie) nie można zaliczyć do przychodów otrzymywanych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich. Nie ma tu zastosowania zwolnienie określone w art. 21 ust. 1 pkt 17 ww. ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 8 Ordynacji podatkowej, płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu art. 10 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wynika, że jednym ze źródeł przychodów jest działalność wykonywana osobiście.

Zgodnie z art. 13 cytowanej ustawy, za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się:

*   przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7 (pkt 5),
*   przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9 (pkt 6).

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich - do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 2280 zł.

Zgodnie z ukształtowanym przez doktrynę poglądem, „za pełnienie obowiązków obywatelskich i społecznych uznaje się działalność posłów i senatorów, radnych i innych przedstawicieli samorządu terytorialnego, składów komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, składów inspekcji Państwowej Komisji Wyborczej i inspekcji wojewódzkich komisarzy wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, Trybunału Stanu, ławników sądów powszechnych”. Jak wynika z powyższego, z obowiązkami społecznymi i obywatelskimi mamy więc do czynienia w przypadku czynności i zadań związanych z pełnieniem funkcji publicznych i państwowych, jakimi są obowiązki wynikające z funkcji np.: radnego, posła, czy senatora. Są to przede wszystkim obowiązki związane z uczestniczeniem obywateli w sprawowaniu władzy publicznej (zarówno wykonawczej, sądowniczej, jak i ustawodawczej). Dotyczy to również określonych funkcji w ramach organizacji o charakterze społecznym (organizacje pozarządowe), w tym również w ramach wolontariatu. Powyższe oznacza, że pojęcie obowiązków społecznych i obywatelskich jest spełnione w przypadku czynności i zadań, związanych z pełnieniem funkcji publicznych i państwowych.

Zwolnienie określone w art. 21 ust. 1 pkt 17 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych znajduje zastosowanie jedynie w przypadku przychodów określonych w art. 13 pkt 5 ww. ustawy, w związku z czym przychody uzyskane z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 6, w tym przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, nie korzystają z przedmiotowego zwolnienia.

Zadania własne gminy określone zostały w art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594, z późn. zm.). Zaliczyć do nich można m.in. sprawy ochrony zdrowia i ładu przestrzennego.

Stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1356, z późn. zm.), prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu należy do zadań własnych gmin. (…).

W ramach realizacji powyższych zadań, na podstawie art. 41 ust. 3 cytowanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) powołują gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych, w szczególności inicjujące działania w zakresie określonym w ust. 1 oraz podejmujące czynności zmierzające do orzeczenia o zastosowaniu wobec osoby uzależnionej od alkoholu obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego. W skład gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych wchodzą osoby przeszkolone w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (art. 41 ust. 4 powołanej ustawy). Zasady wynagradzania członków gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych określa, zgodnie z art. 41 ust. 5 tejże ustawy, rada gminy w gminnych programach rozwiązywania problemów alkoholowych.

Ponadto w myśl art. 24 ww. ustawy o samorządzie gminnym, radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany.

Na podstawie art. 8 ust. 3 z dnia 27 marca 2003 r. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, z późn. zm.), marszałek województwa, wójt, burmistrz albo prezydent miasta powołuje, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, odpowiednio wojewódzką albo gminną komisję urbanistyczno-architektoniczną, jako organ doradczy, oraz ustala, w drodze regulaminu, jej organizację i tryb działania.

Natomiast inkasent jest specyficznym podmiotem prawa publicznego, w stosunku do którego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W myśl art. 9 ww. ustawy, inkasentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

W myśl art. 19 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849), rada gminy może zarządzić pobór opłat określonych w ustawie w drodze inkasa oraz określić inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso.

W myśl art. 30 ust. 1 pkt 5a ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu, o którym mowa w art. 13 pkt 2 i 5-9, jeżeli kwota należności określona w umowie zawartej z osobą niebędącą pracownikiem płatnika nie przekracza 200 zł - w wysokości 18% przychodu.

Z analizy powyższego przepisu wynika, że zryczałtowane opodatkowanie stosuje się do przychodów, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 5a ww. ustawy, jeżeli kwota należności określona w umowie zawartej z osobą niebędącą pracownikiem płatnika nie przekracza 200 zł. Znaczenie ma zatem kwota wynikająca z umowy (tzn. z danego tytułu prawnego). Nie jest istotne, czy takich przychodów w miesiącu od tego samego płatnika jest więcej, czy nie. Decyduje tylko i wyłącznie kwota wynikająca z pojedynczej umowy (pojedynczego tytułu prawnego).

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Wójt Gminy w ramach zadań własnych powołał zarządzeniem Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Gminną Komisję Urbanistyczno-Architektoniczną. Ponadto Rada Gminy na podstawie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uchwaliła pobór podatków oraz opłat w drodze inkasa. Członkom ww. komisji oraz inkasentom przyznano wynagrodzenie/diety. Z członkami przedmiotowych komisji oraz inkasentami nie zawarto żadnych umów cywilnoprawnych w związku z pełnionymi funkcjami.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego oraz obowiązujące uregulowania prawne, stwierdzić należy, że przychody otrzymywane przez członków Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz członków Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej należy zakwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, o których mowa w art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Udział w posiedzeniach komisji nie jest bowiem realizacją obowiązku obywatelskiego, ale obowiązków nałożonych przez organ gminy w związku z realizacją zadań własnych gminy, a kwoty otrzymywane przez członków komisji stanowią wynagrodzenie za udział w ich pracach.

Ponadto każde wynagrodzenie inkasenta należności publicznoprawnych, w tym podatków i opłat, bez względu na rodzaj budżetu, którego są dochodem, jest przychodem z działalności wykonywanej osobiście, stosownie do treści ww. art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należności otrzymywanych przez członków ww. komisji oraz inkasentów nie można zakwalifikować do diet, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 17, ponieważ o tym, czy dane świadczenie jest dietą w rozumieniu wskazanego przepisu decyduje jego istota, a nie nazwa. Ponadto stwierdzić należy, że aby świadczenie można było zakwalifikować jako „dietę” musi być ono w taki właśnie sposób nazwane w ustawie i następować w wykonaniu ustawowego uprawnienia do tego rodzaju świadczenia, co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Otrzymywanych przez członków komisji należności nie można zakwalifikować także do dochodów (przychodów), od których pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 18% przychodu. Wynagrodzenie dla członków Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz inkasentów ustalono uchwałą Rady Gminy, a dla członków Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej ustalono zarządzeniem Wójta Gminy, co oznacza, że kwoty wynagrodzenia nie wynikają z umów.

W związku z powyższym Wnioskodawca obowiązany jest do poboru zaliczek na podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 41 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie bowiem z tym przepisem, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.

Zaliczkę od dochodów, o których mowa w ust. 1, obliczoną w sposób określony w tym przepisie zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w art. 27b, pobranej ze środków podatnika przez płatnika, o którym mowa w ust. 1 (art. 41 ust. 1a ww. ustawy).

Przy tym, zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy, koszty uzyskania niektórych przychodów określa się z tytułów określonych w art. 13 pkt 2, 4, 6 i 8 - w wysokości 20% uzyskanego przychodu, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.

Z przepisu art. 42 ust. 1 ww. ustawy wynika, że płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jednakże w przypadku, gdy podatek został pobrany zgodnie z art. 30a ust. 2a, płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 10, przekazują kwotę tego podatku na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Reasumując, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie wynagrodzenia wypłacane członkom Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, członkom Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej oraz inkasentom podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenia te nie korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 17 ww. ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.