Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB4.4014.442.2018.2.LB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-02-07
Teza: Czy czynności dokonywane w ramach przedstawionej w opisie zdarzenia przyszłego umowy cash poolingu zawartej pomiędzy AC PL i AK PL nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; umowa-umowa nienazwana; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800, ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 10 grudnia 2018 r. (data wpływu – 13 grudnia 2018 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 grudnia 2018 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

A.K. Sp. z o.o. (dalej jako: „AK PL” lub „Spółka”), podmiot z siedzibą w Polsce, zamierza zawrzeć umowę cash poolingu ze spółką A. C. Sp. z o.o. (dalej jako „AC PL”). Umowa ma wejść w życie w 2019 r, w związku z czym niniejszy wniosek dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2019 r.

Przedmiotowa umowa będzie stanowiła element większego systemu cash poolingu, zorganizowanego w ten sposób, że AC PL zawrze jednocześnie dwustronne umowy cash poolingu z trzema innymi spółkami, tj:

*   z A. C. (limited by shares), z siedzibą w Irlandii (dalej zwaną „AC IED”),
*   z A. C. s.r.o., z siedzibą w Słowacji (dalej zwaną „AC SK”),
*   E.G.R. z siedzibą we Francji (dalej zwaną „GR FR”),

Głównym celem zawarcia ww. umów cash poolingu jest efektywne zarządzanie środkami finansowymi AC PL, AC SK, GR FR i AK PL przy wykorzystaniu zasobów i umiejętności podmiotów wyznaczonych do tej funkcji w ramach Grupy (tj. AC IED i AC PL) a w konsekwencji zmniejszenie kosztów ewentualnego finansowania działalności spółek uczestniczących w systemie oraz efektywniejsze i bezpieczniejsze gospodarowanie nadwyżkami finansowymi wygenerowanymi przez poszczególne spółki. Rozliczenia w ramach ww. umowy będą odbywać się walucie PLN.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że Spółka złożyła również podobny wniosek dot. skutków podatkowych umowy cash poolingu dot. rozliczeń w EUR. Jednak w zakresie rozliczeń w PLN struktura działania systemu jest odmienna. W zakresie cash poolingu w EUR AC PL zamierza zawrzeć umowę dwustronną z AC IED. Natomiast w przypadku cash poolingu w PLN, planowana struktura będzie miała charakter dwustopniowy. Z jednej strony, AC PL zawrze umowę dwustronną z AC IED, jako Pool Owner’em. Z drugiej strony AC PL będzie pełniła także rolę tzw. Local Poolmaster’a, zawierającego umowy dwustronne z trzema innymi spółkami z Grupy, w tym umowę z AK PL stanowiącą przedmiot niniejszego wniosku. AC PL będzie pełniła wobec tych spółek, w tym wobec AK PL, podobną rolę do tej, jaką AC IED pełni w stosunku do AC PL.

Spółka nadmienia, że AC IED jest podmiotem powołanym w ramach Grupy A. C. („Grupa”) do prowadzenia profesjonalnej działalności w zakresie finansowania w Grupie.

Działalność ta obejmuje udostępnianie oraz przyjmowanie środków finansowych od podmiotów z Grupy zainteresowanymi usługami AC IED w powyższym zakresie, jak również zarządzanie środkami finansowymi pozyskanymi w związku z zawarciem przez AC IED umów cash poolingu.

Z kolei AC PL zasadniczo prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej maszyn i urządzeń, jednak w związku z planowanym zawarciem umów, w ramach których będzie pełniła rolę Local Poolmastera, zakres jej działalności ulegnie koniecznemu rozszerzeniu o świadczenie usług pośrednictwa finansowego. Usługi te będą świadczone stale, w sposób zorganizowany i ciągły. Działalność będzie też miała charakter zarobkowy, gdyż AC PL będzie przysługiwało od AK PL oraz od dwóch innych spółek, z którymi zawrze analogiczne umowy, wynagrodzenie w postaci odsetek naliczanych od udostępnianych tym spółkom środków pieniężnych.

Przedmiotowa umowa cash poolingu zostanie zawarta wyłącznie pomiędzy AK PL oraz AC PL (umowa dwustronna). AC PL, jak wskazano wyżej, będzie zawierała podobne umowy dwustronne także z innymi spółkami z Grupy, korzystającymi z cash poolingu. Każda z tych umów również będzie miała charakter dwustronny. Tym samym Spółkę nie będą łączyły żadne relacje prawne z innymi spółkami z Grupy niż AC PL.

W ramach umowy zawartej pomiędzy AC IED a AC PL, AC IED będzie pełniła funkcję tzw. Pool Owner’a – będzie właścicielem rachunku w PLN, określanego dalej jako „Rachunek Główny”, AC IED będzie uprawniona do samodzielnego (tj. niezależnego od AC PL):

*   dysponowania otrzymanymi od AC PL nadwyżkami środków finansowych – ich dalszego deponowania, oraz
*   decydowania o źródłach pozyskiwania środków służących pokryciu niedoborów środków finansowych występujących po stronie AC PL.

Z kolei w ramach umowy zawartej pomiędzy AC PL a Spółką oraz umów zawartych przez AC PL z AC SK i GR FR, AC PL będzie pełniła rolę Local Poolmaster’a – będzie właścicielem rachunku w PLN określanego dalej jako „Rachunek Konsolidacyjny”. Rachunek Konsolidacyjny będzie połączony z Rachunkiem Głównym.

Z Rachunkiem Konsolidacyjnym będą z kolei połączone rachunki w PLN należące zarówno do Spółki jak i do AC PL, GR FR i AK PL (dalej jako „Rachunki Źródłowe”).

Na gruncie umów cash poolingu zawartych z AC SK, GR FR i AK PL, Spółka (winno być AC PL) – jako Local Poolmaster – będzie formalnie uprawniona do niezależnego od AC SK, GR FR i AK PL:

*   dysponowania otrzymanymi od AC SK, GR FR i AK PL nadwyżkami środków, oraz
*   decydowania o źródłach pozyskiwania środków służących pokryciu niedoborów środków finansowych występujących po stronie AC SK, GR FR i AK PL.

W praktyce natomiast, z uwagi na odrębną umowę zawartą przez AC PL z AC IED, swoboda Spółki w powyższym zakresie będzie ograniczona w ten sposób, że:

*   jeżeli na Koncie Konsolidacyjnym należącym do AC PL na koniec dnia, po pokryciu ewentualnych niedoborów na Rachunkach Źródłowych powstanie nadwyżka, zostanie ona automatycznie przekazana na Rachunek Główny AC IED,
*   jeżeli AC PL nie będzie w stanie pokryć niedoborów na Rachunkach Źródłowych we własnym zakresie, a tym samym na Rachunku Konsolidacyjnym na koniec dnia powstanie niedobór środków, to zostanie on pokryty środkami przekazywanymi przez AC IED z Rachunku Głównego.

W rozważanym systemie cash pooling będzie dochodziło do przepływów środków pieniężnych między AC PL oraz AC IED oraz odrębnie, pomiędzy AC PL oraz AC SK, GR FR i AK PL.

*   Na koniec każdego dnia roboczego, nadwyżki z Rachunków Źródłowych AC PL, AC SK, GR FR i AK PL będą automatycznie przekazywane na Rachunek Konsolidacyjny AC PL. Jeżeli natomiast na Rachunkach Źródłowych AC PL, AC SK, GR FR i AK PL wystąpi niedobór środków finansowych, to niedobór ten będzie automatycznie pokrywany środkami z należącego do AC PL Rachunku Konsolidacyjnego.
*   Jednocześnie, na koniec każdego dnia roboczego, nadwyżki z Rachunku Konsolidacyjnego AC PL będą automatycznie przekazywane na Rachunek Główny AC IED. Jeżeli natomiast na Rachunku Konsolidacyjnym AC PL wystąpi niedobór środków finansowych, zostanie on pokryty środkami przekazywanymi przez AC IED z Rachunku Głównego.

Tym samym, w ramach planowanej struktury cash poolingu AC IED będzie zobowiązana przyjąć nadwyżki środków AC PL oraz AC IED będzie zobowiązana przekazać AC PL środki finansowe celem wyrównania niedoborów AC PL. Z kolei AC PL będzie zobowiązana przekazać AC IED nadwyżki finansowe zgromadzone na własnym Rachunku Konsolidacyjnym oraz AC PL będzie zobowiązana do przyjęcia od AC IED środków celem finansowania niedoborów na Rachunku Konsolidacyjnym.

Jednocześnie AC PL będzie zobowiązana przyjąć nadwyżki środków AC SK, GR FR i AK PL oraz AC PL będzie zobowiązana przekazać AC SK, GR FR i AK PL środki finansowe celem wyrównania niedoborów na Rachunkach Źródłowych tych spółek.

Jednocześnie, w ramach ww. cash poolingu AC IED nie będzie zobowiązana do automatycznego przelewania (lokowania) nadwyżek środków finansowych z Rachunku Głównego (należącego do AC IED) na rachunek bankowy Spółki (winno być AC PL), ani też AC PL nie będzie zobowiązana do finansowania działalności AC IED (uzupełnianie niedoborów AC IED na Rachunku Głównym). Podobnie AC PL nie będzie zobowiązana do automatycznego przelewania nadwyżek środków finansowych z Rachunku Konsolidacyjnego na Rachunki Źródłowe AC SK, GR FR i AK PL, ani też AC SK, GR FR i AK PL nie będą zobowiązane do uzupełniania niedoborów na Rachunku Konsolidacyjnym AC PL.

Z perspektywy AC PL zasadniczo bez znaczenia są źródła i sposób pozyskania przez AC IED środków niezbędnych do pokrycia niedoborów na Rachunku Konsolidacyjnym AC PL. Pewne jest jednak, że w przypadku, gdy na Rachunku Głównym pojawi się saldo ujemne (tj. AC IED nie będzie w stanie pozyskać wystarczających środków finansowych z innych źródeł, lecz będzie zmuszony do pozyskania finansowania od banku), AC IED będzie zobowiązana do zapłaty odsetek na rzecz banku zaangażowanego w schemat cash poolingu. Podobnie z perspektywy AC SK, GR FR i AK PL zasadniczo bez znaczenia są źródła i sposób pozyskania przez AC PL środków niezbędnych do pokrycia niedoborów na Rachunkach Źródłowych AC SK, GR FR i AK PL. W praktyce, gdy na Rachunku Konsolidacyjnym pojawi się saldo ujemne, a tym samym AC PL będzie zmuszona do pozyskania finansowania od AC IED na podstawie umowy cash poolingu zawartej z tą spółką, AC PL będzie zobowiązana do zapłaty odsetek na rzecz AC IED.

Wyłącznym wynagrodzeniem przysługującym AC IED w ramach umowy cash poolingu z AC PL będą odsetki naliczane od udostępnianych Spółce (winno być AC PL) środków, służących pokryciu niedoborów na jej Rachunku Konsolidacyjnym. Z kolei w sytuacji przekazania przez Spółkę (winno być AC PL) nadwyżek finansowych na własnym Rachunku Konsolidacyjnym do AC IED, Spółce będą przysługiwały odsetki od salda dodatniego.

Analogicznie wyłącznym wynagrodzeniem przysługującym AC PL w ramach umów cash poolingu zawartych z AC SK, GR FR i AK PL będą odsetki naliczane od udostępnianych tym spółkom środków służących pokryciu niedoborów na ich Rachunkach Źródłowych. Z kolei w sytuacji przekazania do AC PL przez AC SK, GR FR i AK PL nadwyżek finansowych na własnym Rachunkach Źródłowych, AC SK, GR FR i AK PL będą przysługiwały odsetki od salda dodatniego.

Odsetki od:

*   udostępnionych przez AC IED środków służących pokryciu niedoborów Spółki (winno być AC PL) lub
*   przekazanych AC IED przez AC PL środków finansowych będących nadwyżkami finansowymi Spółki (winno być AC PL) lub udostępnionych przez AC PL środków służących pokryciu niedoborów AC SK, GR FR i AK PL
*   przekazanych AC PL przez AC SK, GR FR i AK PL środków finansowych będących nadwyżkami finansowymi tych spółek

–będą płatne w okresach miesięcznych.

Tytuł prawny do ww. odsetek wypłacanych przez strony umów cash poolingu (tj. przez AC PL na rzecz AC IED, AC SK, GR FR i AK PL, oraz przez AC IED, AC SK, GR FR i AK PL na rzecz AC PL) oraz wierzytelność o wypłatę ww. odsetek będzie przysługiwała wyłącznie stronom poszczególnych umów (tj. AC PL i AC IED oraz odpowiednio AC PL i AC SK, AC PL i GR FR, AC PL i AK PL). Tym samym, na podstawie ww. umów:

*   AC IED będzie: (i) przysługiwał tytuł prawny do odsetek wypłacanych przez AC PL na podstawie umowy cash poolingu zawartej z AC PL oraz (ii) wyłącznie zobowiązana do wypłaty odsetek na rzecz AC PL na podstawie ww. umowy,
*   AC PL będzie: (i) przysługiwał tytuł prawny do odsetek wypłacanych jej przez AC IED oraz (ii) zobowiązana do wypłaty odsetek wyłącznie na rzecz AC IED,
*   AC PL będzie (i) przysługiwał tytuł prawny do odsetek wypłacanych przez AC SK, GR FR i AK PL na podstawie umów cash poolingu zawartych z AC SK, GR FR i AK PL oraz (ii) wyłącznie zobowiązana do wypłaty odsetek na rzecz AC SK, GR FR i AK PL na podstawie tych umów,
*   AC SK, GR FR i AK PL będą: (i) przysługiwały tytuły prawne do odsetek wypłacanych im przez AC PL oraz (ii) zobowiązane do wypłaty odsetek wyłącznie na rzecz AC PL.

Spółka chciałaby wskazać, że bank będzie odpowiedzialny za obsługę uczestniczących w umowie cash poolingu Rachunku Konsolidacyjnego Spółki, Rachunku Głównego, którego posiadaczem jest AC IED oraz Rachunków Źródłowych AC PL, AC SK, GR FR i AK PL.

W szczególności zadaniem banku będzie dokonywanie automatycznego:

*   przeniesienia wszystkich nadwyżek z Rachunku Konsolidacyjnego Spółki (winno być AC PL) na Rachunek Główny AC IED, oraz
*   pokrycia wszystkich niedoborów na Rachunku Konsolidacyjnym Spółki (winno być AC PL) poprzez przeniesienie środków finansowych AC IED z jej Rachunku Głównego na Rachunek Konsolidacyjny Spółki, oraz
*   przeniesienia wszystkich nadwyżek z Rachunków Źródłowych AC PL, AC SK, GR FR i AK PL na Rachunek Konsolidacyjny AC PL, oraz
*   pokrycia wszystkich niedoborów na Rachunkach Źródłowych AC PL, AC SK, GR FR i AK PL poprzez przeniesienie środków finansowych AC PL z jej Rachunku Konsolidacyjnego na ww. Rachunki Źródłowe.

Bank będzie także zapewniał zestawienia, na podstawie których możliwe będzie wyodrębnienie transferów środków pieniężnych oraz należności z tytułu odsetek przypadających na każdą z umów cash poolingu zawartych przez AC PL.

AC PL i AK PL są polskimi rezydentami podatkowymi. Każda z ww. spółek jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

AC PL i AK PL nie są podmiotami bezpośrednio powiązanymi, tj. (i) ani AC PL nie posiada bezpośrednio udziałów w kapitale AK PL (ii) ani AK PL nie posiada bezpośrednio udziałów w kapitale AC PL. Są natomiast powiązane przez wspólnego, bezpośredniego udziałowca. AC BV z siedzibą w Holandii posiada bezpośrednio 100% udziałów w kapitale AC PL i posiada bezpośrednio 100% udziałów w kapitale AK PL.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy czynności dokonywane w ramach przedstawionej w opisie zdarzenia przyszłego umowy cash poolingu zawartej pomiędzy AC PL i AK PL nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 3).

Zdaniem Wnioskodawcy, czynności dokonywane w ramach przedstawionej w opisie zdarzenia przyszłego umowy cash poolingu zawartej pomiędzy Spółką a AC PL nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca, przywołując art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazał, że w doktrynie prawa podatkowego oraz orzecznictwie powszechnie uznaje się, że katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest zamknięty. Opodatkowaniu podlegają więc wyłącznie czynności cywilnoprawne, które są wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przesądza o tym użycie w treści tego przepisu terminu „następujące”, wyraźnie odwołującego się do tych czynności cywilnoprawnych, które zostały w nim wymienione.

W ocenie Wnioskodawcy, ustanawiając zamknięty katalog czynności opodatkowanych podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ustawodawca zadecydował tym samym o wyłączeniu innych czynności z zakresu opodatkowania tym podatkiem. W konsekwencji, czynności cywilnoprawne, które nie zostały wyraźnie wyliczone w ustawowym katalogu, a także umowy nienazwane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W tym miejscu Wnioskodawca zaznaczył, że wskazany w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie obejmuje swym zakresem czynności wykonywanych w ramach przedstawionej w opisie zdarzenia przyszłego umowy cash poolingu.

W opinii Wnioskodawcy – czynności, które będą wykonywane przez strony umowy cash poolingu nie można nawet uznać za czynności podobne do którejkolwiek z czynności prawnych wymienionych w art. 1 ust.1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ nie wypełniają znamion żadnej z czynności wymienionych w tym zamkniętym katalogu.

Należy podkreślić, iż umowa cash poolingu pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny w części trzeciej „Zobowiązania” nie zawiera przepisów regulujących tego typu umowy.

Wnioskodawca chciałaby podkreślić, że przedstawiona we wniosku konstrukcja planowanej umowy cash poolingu, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestników nie wyczerpuje wszystkich elementów przedmiotowo istotnych dla umowy pożyczki, określonych w art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Biorąc powyższe pod uwagę należy podkreślić, że ani stosunek prawny, ani obowiązki AC PL i Spółki w ramach planowanej struktury nie spełniają wskazanej powyżej definicji pożyczki. Należy wskazać, iż cash pooling to forma zarządzania finansami stosowana przez podmioty należące zwykle do jednej grupy kapitałowej lub podmioty powiązane ekonomicznie w inny sposób. Istotą jej jest optymalizacja wykorzystania środków będących w dyspozycji podmiotów będących stroną umowy.

Powyższe oznacza wielotorowość przepływów pieniężnych między AC PL a Spółką, które są z sobą silnie skorelowane – tj. po stronie Spółki mogą powstać zarówno nadwyżki jak i niedobory, które w ramach wykonywania przez AC PL jej obowiązków nałożonych umową cash poolingu zostaną w ekonomicznie uzasadniony sposób zarządzone (nadwyżki zostaną zainwestowane w celu uzyskania przychodów, a niedobory zostaną pokryte wolnymi środkami, aby zapewnić finansowanie bieżącej działalności gospodarczej).

Istotą planowanej struktury jest zarządzanie środkami finansowymi poprzez wykorzystanie zarówno nadwyżek, jak i niedoborów środków finansowych i nie można tych operacji sztucznie rozgraniczać, gdyż wówczas sens ekonomiczny planowanej struktury przestałby istnieć.

Celem planowanej struktury jest również optymalizacja zaangażowania Spółki, gdyż pozwoli ona na wyłączenie konieczności każdorazowego podejmowania decyzji o wykorzystaniu wolnych środków finansowych (nadwyżek), czy zarządzenia pojawiającymi się w ramach prowadzonej działalności niedoborami środków finansowych. Umowa cash poolingu umożliwiała będzie zatem zarządzenie jedną i drugą sytuacją.

Z tego względu weryfikacja tylko jednego strumienia płatności (wynikającego z nadwyżek finansowych) bez uwzględnienia drugiego strumienia płatności (wynikającego z niedoborów finansowych) prowadzi do zniekształceń i nie oddaje istoty planowanego instrumentu finansowego.

W ocenie Wnioskodawcy z opisanych wyżej powodów umowy cash poolingu nie można również uznać za depozyt nieprawidłowy, do którego, z godnie z art. 845 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce (z wyłączeniem czasu i miejsca zwrotu, który określają przepisy o przechowaniu).

Skoro więc czynności w ramach systemu cash poolingu dotyczące zarządzania płynnością finansową nie zostały wymienione w ustawowym, zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to nie będą podlegały opodatkowaniu tym podatkiem.

Ponadto – nawet, gdyby hipotetycznie uznać, że umowa cash poolingu podlegać powinna opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych – to rozważyć należy pozostałe regulacje ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych określające zakres zastosowania postanowień tej ustawy.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

*   opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
*   zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zgodnie zatem z powyższymi przepisami, jeżeli którakolwiek ze stron transakcji będzie zwolniona z podatku od towarów i usług z tytułu realizacji danej czynności (a nie będą w stosunku do niej zachodzić wskazane w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wyjątki, tj. nie będzie dotyczyła sprzedaży i zamiany nieruchomości itp. oraz nie będzie stanowiła umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych), to także nie będzie ona podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Jak to zostało przedstawione w stanowisku do pyt. 1 usługi świadczone przez AC PL na rzecz AK PL na podstawie umowy cash poolingu stanowią usługi zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Dodatkowo, czynności dokonywane przez AC PL na rzecz AK PL na podstawie umowy cash poolingu:

*   nie będą stanowiły umów sprzedaży i zamiany nieruchomości, jej części, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, prawa do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udziału w tych prawach,
*   nie będą stanowiły umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.
*   Tym samym, spełnione zostaną przesłanki wymienione w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, a więc nie będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na potwierdzenie swego stanowiska Wnioskodawca przywołał szereg interpretacji indywidualnych oraz orzecznictwo sądów.

Z uwagi na zakres niniejszej interpretacji przywołano powyżej tylko tę część stanowiska Wnioskodawcy, która odnosi się do zagadnienia dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawcy tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku od towarów i usług zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1150, ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają również zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Należy stwierdzić, że umowa cash poolingu pozostaje umową nienazwaną. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2018 r., poz. 1025, ze zm.) – w księdze trzeciej zobowiązania – nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy.

Umowa cash poolingu jest najbardziej zbliżona swą konstrukcją do umowy pożyczki wymienionej w katalogu określonym w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Jednakże nie jest taką umową, bowiem w myśl art. 720 § 1 ustawy Kodeks cywilny, dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Umowy cash poolingu, jako sposobu zarządzania płynnością finansową uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Cash pooling polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków podmiotów należących do danej grupy nadwyżkami innych podmiotów należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków. W przypadku cash poolingu mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz podmiotem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik cash poolingu posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tak samo uczestnik, który posiada niedobory nie wie, środkami którego podmiotu zostaną one zniwelowane. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest – co do zasady – rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników cash poolingu lub też rachunek któregoś z uczestników, który posiada saldo dodatnie.

Przedstawiona we wniosku umowa cash poolingu nie jest typową umową cash poolingu. Typowa umowa cash poolingu ma bowiem charakter umowy wielostronnej. Tymczasem opisana we wniosku umowa cash poolingu dotycząca Wnioskodawcy będzie umową dwustronną. Wnioskosdawca planuje bowiem zawrzeć umowy tylko z jednym podmiotem – AC PL, pełniącym rolę tzw. Local Poolmaster’a. Co prawda Local Poolmaster zawrze umowy o takim samym charakterze również z innymi podmiotami. W ramach tych umów będzie funkcjonować Rachunek Konsolidacyjny, na który będą wpływały nadwyżki finansowe poszczególnych podmiotów i to z tego rachunku będą finansowane niedobory podmiotów, które zawarły z Local Poolmasterem umowy, a więc także Wnioskodawcy. To oznacza, że nie jest jednoznacznie wiadomym, z czyich środków (którego podmiotu), finansowane są niedobory Wnioskodawcy.

Przedstawiona we wniosku konstrukcja cash poolingu, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestników niewątpliwie zawiera w sobie pewne elementy kredytowania jednych podmiotów przez drugie. Nie sposób jednak uznać, że wyczerpuje ona wszystkie elementy przedmiotowo istotne dla umowy pożyczki.

Czynności tego typu nie można wobec tego uznać jako umowy pożyczki.

Umowa cash poolingu nie stanowi także umowy depozytu nieprawidłowego, gdyż nie spełnia jego warunków. Zgodnie z art. 845 Kodeksu cywilnego, przez depozyt nieprawidłowy rozumieć należy umowę, zgodnie z którą przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku. Do tego rodzaju umów stosuje się przepisy o pożyczce. Czas i miejsce zwrotu określają przepisy o przechowaniu. Umowa cash poolingu nie wyczerpuje zatem znamion instytucji depozytu nieprawidłowego.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że skoro zawarcie umowy cash poolingu nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych a czynności tego typu nie można zakwalifikować, np. jako umowy pożyczki czy też innej czynności tym katalogiem objętej, to tym samym – z powyższych przyczyn – czynności dokonywane w ramach umowy cash poolingu dotyczące zarządzania wspólną płynnością finansową nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych; nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem przedstawiona we wniosku umowa cash poolingu, do której przystąpi Wnioskodawca oraz świadczone w jej ramach czynności nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Tym samym, skoro wskazane we wniosku czynności nie zostały wymienione wśród tych czynności, które określone są w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to zbędna jest analiza możliwości zastosowania wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 2 pkt 4 cyt. ustawy, zgodnie z którym nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

1.  w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
2.  jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Jednocześnie informuje się, że stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Przedmiotowa interpretacja – zgodnie ze złożonym wnioskiem – została wydana wyłącznie dla Wnioskodawcy i tylko on może czerpać z niej ochronę.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w \`(...)\`, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.