Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.213.2025.1.AC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-03
Teza: Status osoby samotnie wychowującej dziecko.
Słowa kluczowe: małżeństwo
osoba-osoby samotnie wychowujące dzieci
ulga-ulga dla osób samotnie wychowujących dzieci
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Podstawa obliczenia i wysokość podatku.-Ulga dla osoby
samotnie wychowującej dzieci.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 1-art. 6-ust. 4c
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 1-art. 6-ust. 4d

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 lutego 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła
    go Pani pismem z 24 lutego 2025 r. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

W 2000 r. wyszła Pani za mąż za B.A. W 2001 r. urodził się Pani syn C.A. W 2004 r. urodził
    się Pani syn D.A. W 2009 r. po rocznej sądowej separacji został orzeczony rozwód, a dzieci
    decyzją Sądu zostały pod Pani opieką. W Pani miejscu zamieszkania rozpoczęła Pani
    samodzielne ich wychowywanie.
    W 2010 r. wyszła Pani ponownie za mąż za E.B. W 2012 r. urodził się Państwu syn F.B.
    W 2018 r. Pani pierwszy mąż B.A. zginął tragicznie w wypadku samochodowym. Od roku
    2018 wychowuje Pani syna C. i D. całkowicie sama. Pani obecny małżonek nie przysposobił
    Pani dzieci z pierwszego małżeństwa, nie adoptował ich, nie był i nie jest ich prawnym
    opiekunem, nie wpływał na ich wychowanie. Prawnie jest to osoba dla nich obca, nie
    posiada żadnych praw opiekuńczo-rodzicielskich, nie utrzymuje ich finansowo, nawet nie
    mógł uczestniczyć w zebraniach szkolnych, podejmować decyzji w ich sprawie, ani
    otrzymywać informacji o nich w instytucjach. C. i D. kontynuują cały czas naukę, posiadają
    status studenta/ucznia i nie ukończyli jeszcze 26 lat.

## Pytanie

Czy ma Pani prawo rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko?
    Pani stanowisko w sprawie
    Według Pani oceny jest to zasadne i zgodne z prawem, gdyż od śmierci pierwszego męża
    samodzielnie wychowuje Pani synów C. i D. Skoro Pani drugi mąż nie przysposobił dzieci z
    pierwszego małżeństwa i jest dla nich w świetle prawa osobą obcą, to należy przyjąć -
    zgodnie również z interpretacją Sądów, że są one wychowywane przez Panią jako
    samotnego rodzica.
    Pani zdaniem istnieją podstawy do uznania Pani za osobę samotnie wychowującą dziecko,
    bez względu na zawarcie przez Panią drugiego związku małżeńskiego.
    Urzędy Skarbowe powinny uwzględnić dobro niepełnej rodziny, którą Pani tworzy ze
    swoimi dziećmi z pierwszego małżeństwa. Podobną linię orzeczniczą przyjęły różne Sądy:
    W świetle art. 3 pkt 17a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.
    2020.111, dalej u.ś.r.) za osobę samotnie wychowującą dziecko uznaje się pannę,
    kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym
    wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno
    dziecko z jego rodzicem.
    Natomiast dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie
    wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi
    prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz
    dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:
    1) drugi z rodziców dziecka nie żyje;
    2) ojciec dziecka jest nieznany;
    3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało
      oddalone.
    W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 19
    stycznia 2021 r., II SA/Rz 1052/20, LEX nr 3115159, Sąd wskazał że: „przepis art. 3 pkt 17a u.
    ś.r. należy wykładać prokonstytucyjnie. Przy interpretacji pojęcia osoba samotnie
    wychowująca dziecko należy mieć na względzie to, że co do zasady dziecko wychowuje
    jego naturalny rodzic. W sensie prawnym nie można uznać, aby dziecko miał wychowywać
    również jego ojczym/macocha, chyba że osoby te adoptowały dziecko”.
    Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2020 r. w sprawie I OSK
    3084/19 (LEX nr 3040676) wskazał, że: „rodzic samotnie wychowujący dziecko to ten, kto
    wychowuje go bez udziału drugiego rodzica dziecka. Zawarcie przez rodzica dziecka
    związku małżeńskiego nie rzutuje na ocenę tej sytuacji”.

    Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn.
    akt III SA/Gd 646/21, zgodnie z którym - sąd uznał, że osobą samotnie wychowującą
    dziecko jest wyłącznie osoba stanu wolnego, która wychowuje dziecko bez pomocy innej
    osoby; to taki rodzic który wychowuje swoje dziecko bez drugiego rodzica tego dziecka;
    Sąd wskazał: „Przy dokonywaniu interpretacji art. 3 pkt 17a ustawy istotny jest sposób
    wychowywania dziecka uprawnionego do świadczenia, czyli to kto go wychowuje, na co
    wskazuje wykładnia zwrotu »chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z
    jego rodzicem«, który używając słowa »z jego rodzicem« ma na myśli rodzica
    biologicznego. Zatem spełniona jest przesłanka samotnego wychowywania dziecka zawsze
    wówczas, gdy jest ono wychowywane tylko przez jednego jego rodzica, tj. biologicznego
    ojca lub matkę dziecka”.
    Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 marca 2022 r. sygn.
    akt II SA/Rz 1793/21 - „W niniejszej sprawie Sąd podziela wskazaną wyżej linię orzeczniczą
    oraz stojące u jej podstaw argumenty. Ponadto należy przytoczyć stanowisko WSA w
    Rzeszowie wyrażone w wyroku z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1052/20, że
    przepis art. 3 pkt 17a u.ś.r. wyraźnie odwołuje się do prawnorodzinnej kategorii »
    wychowania dziecka«. Ponieważ u.ś.r. nie definiuje autonomicznie tego pojęcia, konieczne
    w tym zakresie jest sięgnięcie do regulacji wynikającej z ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.
    Kodeks rodzinny i opiekuńczy (K.r.io.). Zgodnie z art. 95 § 1 w zw. z art. 92 i art. 93 § 1 K.r.
    io. władza rodzicielska nad dzieckiem aż do uzyskania przez nie pełnoletności przysługuje
    co do zasady jego rodzicom, obejmując prawo i obowiązek rodziców do wychowywania
    dziecka. Z przepisów tych wynika, że osobą wychowującą dziecko jest zasadniczo jego
    naturalny rodzic. Nie jest natomiast w sensie prawnym osobą wychowującą dziecko mąż
    matki albo żona ojca, niebędący rodzicami tego dziecka, chyba że osoby te przysposobią
    dziecko drugiego małżonka (art. 1211 K.r.io.)”.
    Wedle wykazanych argumentów, uważa Pani, że może rozliczyć zeznanie podatkowe za
    rok 2022, 2023 oraz 2024 jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163):
      Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi
      podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową,
      wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono
      separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został
      pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten
      rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
      1) małoletnie,
      2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek)
        pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
      3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w
        przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe,
        obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
      - podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym
        zeznaniu podatkowym.
    Na podstawie art. 6 ust. 4d wskazanej ustawy:
      W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej
      wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej

      dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się
      dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach
      określonych w niniejszej ustawie.
    Art. 6 ust. 4e ww. ustawy stanowi, że:
      Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie,
      uzyskało w roku podatkowym:
      1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach
        określonych w art. 27 lub art. 30b lub
      2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
      - w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej
        określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r.
        poz. 2194), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
    W świetle art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego
    przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw i mającego zastosowanie
    do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:
      Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby,
      która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej
      jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku
      z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z
      art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu
      dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981 i 2270).
    W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w
      przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko
      lub jej dziecko:
      1) stosuje przepisy:
      a) art. 30c lub
      b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej
        ustawy
      - w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów
        uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub
        pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub
        uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
      2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia
        2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji
        przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
    Ze wskazanych przepisów wynika, że aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania
    dochodów na zasadach w nich przewidzianych należy mieć ściśle określony stan cywilny
    oraz wychowywać samotnie dzieci.
    Co istotne, do kręgu osób samotnie wychowujących dzieci ustawodawca zaliczył zarówno
    osoby, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), jak i osoby,
    których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub
    został rozwiązany poprzez orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie
    wychowującą dzieci jest również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w
    rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw
    rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

    Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do
    preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą
    samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu
    roku, a nie trwał przez cały rok.
    Mając na uwadze powyższe przepisy prawa i przedstawiony we wniosku opis zdarzenia
    oraz nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowawczy małoletnich dzieci,
    stwierdzić należy, że mimo samotnego wychowywania dzieci nie posiada Pani statusu
    „osoby samotnie wychowującej dziecko”, bowiem przez lata podatkowe 2022, 2023 i 2024
    była Pani w związku małżeńskim. Tym samym nie spełnia Pani warunku posiadania
    określonego stanu cywilnego. W konsekwencji, nie przysługuje Pani prawo do skorzystania
    z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2022,
    2023 i 2024 r., według zasad określonych w art. 6 ust. 4c i 4d tej ustawy.
    Pani stanowisko uznaję za nieprawidłowe.
    Powyższe stanowisko potwierdzają prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego o sygn. akt: I SA/Bd 79/42 z 26 marca 2024 r., III SA/Wa 2497/14 z 5
    marca 2015 r., I SA/Gl 1182/10 z 23 marca 2011 r., I SA/Gl 1183/10 z 23 marca 2011 r.,
    sygn. akt I SA/Łd 1155/11 z 7 grudnia 2011 r. oraz III SA/Wa 1614/24 z 18 września 2024 r.
    Sąd zwrócił uwagę na stan cywilny osoby samotnie wychowującej dziecko:
        w wyroku WSA sygn. akt I SA/Kr 289/24 z 25 lipca 2024 r.:
      (...) skoro omawiana preferencja uzależniona jest również od stanu cywilnego
      rodzica, starającego się o status osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), to
      wnioskująca nie może z niej skorzystać, gdyż w latach 2021-2023 była mężatką. (...)
      Zatem nie będąc w okresie od 2021-2023 roku panną, wdową, rozwódką, ani osobą,
      w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, ani
      też osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony
      praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności – nie można
      wnioskodawczyni przypisać statusu "osoby samotnie wychowującej dzieci".
        w wyroku WSA sygn. akt III SA/Wa 1180/21 z 8 grudnia 2021 r.:
      Z treści powołanego przepisu art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, wynika, że obok faktycznego
      samotnego wychowywania dziecka, skarżący winien spełniać jeszcze jedno kryterium
      odnoszące się do stanu cywilnego. Mianowicie w roku podatkowym 2020, skarżący
      powinien mieć status osoby nie pozostającej w związku małżeńskim (...).
    Odnosząc się natomiast do powołanych przez Panią wyroków Wojewódzkich Sądów
    Administracyjnych stwierdzić należy, że rozstrzygnięcia w nich zawarte zapadły w
    konkretnych sprawach, osadzonych w określonym stanie faktycznym i nie stanowią one
    materialnego prawa podatkowego i nie mają mocy powszechnie obowiązującej.
    Powołane przez Panią wyroki, tj.: sygn. akt. III SA/Gd 646/21 z 7 kwietnia 2022 rczy II SA/Rz
    1052/20 z 19 stycznia 2021 r., II SA/Rz 1793/21 z 29 marca 2022 r. oraz I OSK 3084/19 z 10
    lipca 2020 r. dotyczą innego stanu faktycznego, w tym m.in. ojciec dziecka był nieznany,
    czy ojciec dziecka zmarł.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie
        zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje
        się Pani do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za
    pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie
    trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.