Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-3.4012.71.2020.1.JF/JG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2020-04-28
Teza: prawo Wnioskodawcy do korzystania ze zwolnienia z podatku VAT jako rolnik ryczałtowy w odniesieniu do gospodarstwa rolnego będącego we wspólnocie majątkowej małżeńskiej, oraz w zakresie statusu rolnika ryczałtowego w odniesieniu do własnego odrębnego gospodarstwa rolnego oraz dokumentowania dostaw towarów pochodzących z produkcji rolnej Wnioskodawcy fakturami VAT RR
Słowa kluczowe: faktura-anulowanie faktury; rolnik-rolnik ryczałtowy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.) oraz art. 15zzs ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 3 lutego 2020 r. (data wpływu 7 lutego 2020 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług jest:

*   **nieprawidłowe** – w zakresie prawa Wnioskodawcy do korzystania ze zwolnienia z podatku VAT jako rolnik ryczałtowy w odniesieniu do gospodarstwa rolnego będącego we wspólnocie majątkowej małżeńskiej, oraz

*   **prawidłowe** – w zakresie statusu rolnika ryczałtowego w odniesieniu do własnego odrębnego gospodarstwa rolnego oraz dokumentowania dostaw towarów pochodzących z produkcji rolnej Wnioskodawcy fakturami VAT RR.

UZASADNIENIE

W dniu 7 lutego 2020 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa Wnioskodawcy do korzystania ze zwolnienia z podatku VAT jako rolnik ryczałtowy w odniesieniu do gospodarstwa rolnego będącego we wspólnocie majątkowej małżeńskiej oraz w zakresie statusu rolnika ryczałtowego w odniesieniu do własnego odrębnego gospodarstwa rolnego oraz dokumentowania dostaw towarów pochodzących z produkcji rolnej Wnioskodawcy fakturami VAT RR.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca nie jest obecnie podatnikiem VAT zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny na zasadach ogólnych. Wnioskodawca w najbliższym czasie otrzyma od najbliższej rodziny w formie darowizny grunty rolne (ok. 50 ha) i po spełnieniu ustawowych wymagań zamierza zarejestrować gospodarstwo rolne na swoje imię i nazwisko, będąc przy tym rolnikiem ryczałtowym VAT. Gospodarstwo to składać się będzie oprócz nieruchomości gruntowej również z zabudowań gospodarczych.

Żona Wnioskodawcy również w najbliższym czasie otrzyma w formie darowizny od swojej rodziny grunty rolne (ok. 15 ha) i zamierza również zarejestrować gospodarstwo rolne pod swoim imieniem i nazwiskiem, z innym numerem identyfikacyjnym. W skład gospodarstwa, które otrzyma żona Wnioskodawcy wchodzić będzie budynek mieszkalny, gospodarczy, garaże itp.

Pod adresem tego gospodarstwa rolnego żona Wnioskodawcy zarejestruje jednoosobową działalność gospodarczą zajmująca się naprawą, konserwacją i sprzedażą maszyn rolniczych, świadczeniem usług rolniczych i zamierza w związku z tym zarejestrować się jako podatnik czynny VAT. Rejestracja działalności gospodarczej żony Wnioskodawcy nastąpi w CEDIG, a przeważającym PKD będzie 46.61.Z - Sprzedaż hurtowa maszyn i urządzeń rolniczych oraz dodatkowego wyposażenia.

Małżonkowie pozostaną w czasie prowadzenia ww. działalności w ustawowej wspólności majątkowej. W ramach wspólnoty majątkowej małżonkowie dokupią 25 ha gruntów rolnych, a także wydzierżawią dalsze 50 ha, którymi zarządzać będzie Wnioskodawca w ramach swojego indywidualnego gospodarstwa rolnego, prowadzonego osobiście i rozliczając się ryczałtem VAT. Gospodarstwo żony Wnioskodawcy oprócz ww. działalności gospodarczej zajmować się będzie produkcją rolną polegającą na uprawie kukurydzy, rzepaku i pszenicy.

Gospodarstwo Wnioskodawcy będzie zajmować się tylko i wyłącznie produkcją rolną i skupiać się będzie na uprawie buraków cukrowych, pszenicy, jęczmienia i rzepaku.

Gospodarstwo żony Wnioskodawcy jak i Gospodarstwo Wnioskodawcy będzie prowadzić odrębną dokumentację podatkową pozwalającą na rzetelne rozdzielenie majątku zaangażowanego w działalność Wnioskodawcy i w działalność rolniczą jego małżonki.

Jednocześnie Wnioskodawca wyjaśnia, że małżonkowie nie będą dokonywali sprzedaży towarów między sobą, a Wnioskodawca będzie dokonywał jako rolnik ryczałtowy tylko dostaw płodów rolnych wyprodukowanych (wyhodowanych) na gruntach stanowiących wydzielone gospodarstwo rolne prowadzone tylko na swoje imię i nazwisko i w ramach swojego indywidualnego numeru ewidencyjnego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy pozostając we wspólnocie majątkowej prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w opisanej sytuacji, będzie miał On prawo do korzystania ze zwolnienia z VAT jako rolnik ryczałtowy?
2.  Czy prawidłowe będzie dokumentowanie dokonanych dostaw towarów pochodzących z produkcji rolnej Wnioskodawcy fakturami VAT RR?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad 1

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) podatnikiem VAT są m.in. osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników. Zgodnie więc z przepisami ustawy o VAT osoby fizyczne prowadzące działalność rolniczą są podatnikami VAT. Jednakże, zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o VAT, w przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która zarejestruje się we właściwym urzędzie skarbowym dla celów VAT.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu tym podatkiem podlega co do zasady każda odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Jednakże ustawodawca daje podatnikom szereg możliwości zastosowania zwolnień podatkowych. W myśl art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego. Przez rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych - art. 2 pkt 19 ustawy. Przez produkty rolne, zgodnie z art. 2 pkt 20 ustawy rozumie się towary wymienione w załączniku nr 2 do ustawy oraz towary wytworzone z nich przez rolnika ryczałtowego z produktów pochodzących z jego własnej działalności rolniczej przy użyciu środków zwykle używanych w gospodarstwie rolnym, leśnym i rybackim. Natomiast przez usługi rolnicze, zgodnie z art. 2 pkt 21 ustawy, rozumie się usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy.

Z powyższych przepisów wynika, że zwolnienie rolnika ryczałtowego od podatku ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Od podatku zwolnieni są tylko rolnicy ryczałtowi i tylko w zakresie wyraźnie wskazanym w przepisie.

Z jednej więc strony osoby fizyczne prowadzące działalność rolniczą są podatnikami VAT niejako z założenia, z drugiej jednak strony są podatnikami VAT dopiero wówczas, gdy zarejestrują się dla celów VAT. Zdaniem Wnioskodawcy, powyższe przepisy należy rozumieć w ten sposób, że rolnik co do zasady podlega zwolnieniu z VAT, jako rolnik ryczałtowy, chyba że zrezygnuje z tego zwolnienia i zarejestruje się dla celów VAT stając się podatnikiem VAT opodatkowanym na zasadach ogólnych. Rolnicy mają więc wybór, czy chcą korzystać ze zwolnienia z VAT, czy też chcą być opodatkowani VAT na zasadach ogólnych.

Co do zasady podatnikiem VAT jest ta osoba fizyczna prowadząca wyłącznie gospodarstwo rolne, która złożyła wniosek o rejestrację dla celów VAT. Wydaje się, że ustawodawca założył, że jedno gospodarstwo rolne może być prowadzone przez większą ilość osób, stanowiąc gospodarstwo rodzinne. W przypadku takich gospodarstw status podatnika VAT przypada nie całemu gospodarstwu lub wszystkim osobom je prowadzącym, a tylko tej osobie, która złożyła wniosek o rejestrację dla celów VAT (ta osoba wystawia faktury VAT i na nią są wystawiane faktury VAT).

Zdaniem Wnioskodawcy nie oznacza to jednak, że w ramach jednej rodziny (np. małżeństwa) nie może występować kilku niezależnych od siebie podatników VAT. Zgodnie z komentarzem do ustawy o VAT autorstwa Zdzisława Modzelewskiego i Grzegorza Mularczyka: „Przepisy nie wykluczają jednak sytuacji, w której w jednym gospodarstwie może być więcej niż jeden podatnik. Szczególnym tego przypadkiem może być sytuacja, gdy w jednym gospodarstwie jest podatnik (zarejestrowany na potrzeby VAT i rozliczający VAT należny i naliczony) oraz rolnik ryczałtowy (podatnik zarejestrowany na potrzeby VAT, ale korzystający ze zwolnienia od VAT).” Oznacza to więc, że przepisy ustawy o VAT nie zawierają norm zakazujących tego, żeby jeden małżonek był podatnikiem VAT czynnym, rozliczającym się na zasadach ogólnych i jednocześnie żeby drugi małżonek pozostawał rolnikiem ryczałtowym, zwolnionym od VAT.

Skoro przepisy ustawy o VAT nie zabraniają, żeby w ramach jednego gospodarstwa rodzinnego funkcjonował podatnik VAT rozliczający się na zasadach ogólnych oraz rolnik ryczałtowy, to należy uznać, że sytuacja opisana przez Wnioskodawcę jest jak najbardziej dopuszczalna. Co więcej, jeżeli taka sytuacja jest dopuszczalna w odniesieniu do jednego gospodarstwa rodzinnego, to tym bardziej jest dopuszczalna w odniesieniu do takiej sytuacji, gdzie jeden małżonek prowadzi własną, wyodrębnioną działalność gospodarczą, a drugi małżonek prowadzi własną, wyodrębnioną działalność w zakresie własnej produkcji rolnej, jak będzie to miało miejsce w przypadku Wnioskodawcy i jego małżonki.

Zdaniem Wnioskodawcy, nie ma przy tym znaczenia fakt, czy małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej, czy też mają rozdzielność majątkową. Kwestia ustroju majątkowego małżonków jest regulowana w przepisach prawa cywilnego, które nie mają związku z normami dotyczącymi VAT, w szczególności przepisy prawa cywilnego nie mogą wpływać na status podatników VAT oraz na sposób opodatkowania podatkiem VAT dokonywanych transakcji. Przedstawione powyżej wnioski dotyczące przepisów ustawy o VAT w kontekście przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego znajdują potwierdzenie w interpretacjach wydawanych przez organy podatkowe, a także w wyrokach sądów administracyjnych.

W interpretacji indywidualnej z 15 czerwca 2011r. nr IPPP2/443-216/10-3/RR, Minister Finansów - Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził: „W świetle ustawy o podatku od towarów i usług mamy bowiem do czynienia z dwoma odrębnymi podmiotami - osoby fizycznej prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, zarejestrowaną jako podatnik VAT czynny oraz małżonka - rolnika ryczałtowego - korzystającym ze zwolnienia od podatku. Zatem sprzedaż przez małżonka, występującego w tej transakcji jako odrębny podmiot - rolnik ryczałtowy - na rzecz drugiego małżonka wypełni definicję dostawy towarów zdefiniowaną w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Wobec tego, skoro z tytułu gospodarstwa rolnego jeden z małżonków jest rolnikiem ryczałtowym i na niego wystawiane są faktury VAT-RR dokumentujące nabycie produktów rolnych dokonywane przez podatników VAT czynnych, to jest odrębnym podmiotem gospodarczym w świetle ustawy o podatku od towarów i usług, który ma prawo do dokonywania sprzedaży na rzecz drugiego małżonka - podatnika VAT czynnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Tym samym Minister Finansów potwierdził, że jeden małżonek może mieć status podatnika VAT czynnego, a drugi małżonek może mieć status rolnika ryczałtowego. W tym miejscu należy zauważyć, iż interpretacja ta dotyczyła sytuacji, gdy dostawy towarów były dokonywane przez rolnika ryczałtowego na rzecz jego małżonka (będącego podatnikiem VAT). W przedmiotowej sprawie, Wnioskodawca nie zamierza dokonywać dostaw na rzecz współmałżonka, czyli całość płodów ze swojego gospodarstwa rolnego sprzeda podmiotom trzecim. Wyrażone przez organ stanowisko w przywołanej interpretacji ma istotne znaczenie dla sytuacji będącej przedmiotem wniosku. Zgodnie bowiem z zasadą wnioskowania ad maiori ad minus, skoro organ podatkowy uznał, że w sytuacji dostawy towarów przez rolnika RR na rzecz małżonka tego rolnika (będącego czynnym podatnikiem VAT) możliwym jest zachowanie przez dostawcę statusu rolnika ryczałtowego, to tym bardziej - w ocenie Wnioskodawcy - możliwym jest zachowanie przez Wnioskodawcę statusu rolnika ryczałtowego, jeśli będzie on dokonywał dostaw jedynie na rzecz innych podmiotów.

Tak jak opisano, działalnością rolniczą jest bowiem m.in. świadczenie usług rolniczych, którymi są np. wynajem i dzierżawa maszyn rolniczych. Wynajmować te maszyny można zaś w ogóle nie będąc posiadaczem gospodarstwa rolnego (którym są tylko grunty - zgodnie z definicją zawartą w ustawie o VAT, w związku z przepisami ustawy o podatku rolnym). Można zatem świadczyć usługi rolnicze (a zatem prowadzić działalność rolniczą), która nie jest związana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Innymi słowy, nie można utożsamiać na gruncie przepisów o VAT prowadzenia działalności rolniczej tylko i wyłącznie z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Tym samym, skoro małżonkowie nie prowadzą wyłącznie gospodarstwa rolnego, ani nie prowadzą wyłącznie działalności rolniczej w innym zakresie, nie znajdzie do nich zastosowania art. 96 ust. 2 ustawy o VAT. Oznacza to, że zgłoszenie rejestracyjne może być dokonane przez każdego z nich w ramach prowadzonej działalności, ergo - każdy z nich w tym zakresie będzie podatnikiem podatku VAT.

Inna interpretacja prowadzi do wniosków sprzecznych z ustawą o VAT.

Ad 2

W związku z przedstawionym stanowiskiem do pytania nr 1, biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skoro małżonka Wnioskodawcy będzie czynnym podatnikiem podatku VAT z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej innej niż rolnicza i nie będzie dokonywać dostaw, od których przysługuje zryczałtowany zwrot podatku, to Wnioskodawca może skorzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, przy zachowaniu warunków przewidzianych przepisami ustawy o VAT. Tym samym prawidłowe będzie dokumentowanie przez nabywców towarów pochodzących z produkcji rolnej Wnioskodawcy fakturami VAT RR.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe w zakresie prawa Wnioskodawcy do korzystania ze zwolnienia z podatku VAT jako rolnik ryczałtowy w odniesieniu do gospodarstwa rolnego będącego we wspólnocie majątkowej małżeńskiej, oraz prawidłowe w zakresie statusu rolnika ryczałtowego w odniesieniu do własnego odrębnego gospodarstwa rolnego oraz dokumentowania dostaw towarów pochodzących z produkcji rolnej Wnioskodawcy fakturami VAT RR.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r., poz. 106) zwanej dalej ustawą - podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Działalność rolnicza - stosownie do art. 2 pkt 15 ustawy - to produkcja roślinna i zwierzęca, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza, gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, chów, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowla ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin „in vitro”, fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowla i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowla dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowla innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (PKWiU 02.20.13.0) oraz bambusa (PKWiU ex 01.29.30.0), a także świadczenie usług rolniczych.

Jak stanowi art. 15 ust. 4 ustawy w przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1.

Wobec przywołanej wyżej definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy należy uznać, że prowadzenie działalności rolniczej (art. 2 pkt 15 ustawy) stanowi prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy. Zatem rolnik, w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, posiada status podatnika podatku VAT prowadzącego działalność gospodarczą (działalność rolniczą).

Z definicji zawartej w art. 2 pkt 19 ustawy wynika, że rolnik ryczałtowy to rolnik dokonujący dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczący usługi rolnicze, korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Przez produkty rolne, zgodnie z art. 2 pkt 20 ustawy rozumie się towary wymienione w załączniku nr 2 do ustawy oraz towary wytworzone z nich przez rolnika ryczałtowego z produktów pochodzących z jego własnej działalności rolniczej przy użyciu środków zwykle używanych w gospodarstwie rolnym, leśnym i rybackim.

Z kolei przez usługi rolnicze - stosownie do art. 2 pkt 21 ustawy - rozumie się usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy.

W załączniku nr 2 do ustawy stanowiącym wykaz towarów i usług, od których dostawy i świadczenia przysługuje zryczałtowany zwrot podatku od towarów i usług w poz. nr 35 pod symbolem PKWiU ex 01.6 znajdują się usługi związane z rolnictwem oraz chowem i hodowlą zwierząt, z wyłączeniem usług weterynaryjnych oraz usług podkuwania koni i prowadzenia schronisk dla zwierząt gospodarskich (PKWiU ex 01.62.10.0).

Natomiast w pozycji 38 ww. załącznika pod symbolem PKWiU 77.31.10.0 znajdują się usługi związane z wynajmem i dzierżawą maszyn i urządzeń rolniczych, bez obsługi.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 3 rolnik ryczałtowy dokonujący dostawy produktów rolnych lub świadczący usługi rolnicze, które są zwolnione od podatku na podstawie ust. 1 pkt 3, może zrezygnować z tego zwolnienia pod warunkiem dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 i 2.

Stosownie do art. 96 ust. 1 ustawy podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.

Przy czym, z art. 96 ust. 2 ustawy wynika, że w przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 15 ust. 4 i 5, zgłoszenie rejestracyjne może być dokonane wyłącznie przez jedną z osób, na które będą wystawiane faktury przy zakupie towarów i usług i które będą wystawiały faktury przy sprzedaży produktów rolnych.

Stosownie do art. 96 ust. 3 ustawy, podmioty wymienione w art. 15, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.

Stosownie do art. 96 ust. 4 ustawy naczelnik urzędu skarbowego po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym rejestruje podatnika jako „podatnika VAT czynnego”, a w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 - jako „podatnika VAT zwolnionego”, i na wniosek podatnika potwierdza to zarejestrowanie.

Z powyższych przepisów wynika, że ustawa o podatku od towarów i usług zawiera pewne szczególne rozwiązania dotyczące podatników, którzy prowadzą gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie oraz podatników, którzy prowadzą działalność rolniczą w innych ramach niż gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie. Wówczas bowiem za podatnika jest uważana osoba, która składa zgłoszenie rejestracyjne.

Przyjęta zasada ma uprościć rozliczenia podatkowe, gdyż wymienione gospodarstwa to w istocie działalność, w przypadku której często nie można wyodrębnić osoby prowadzącej gospodarstwo. W takim przypadku, podatnikiem jest ta osoba fizyczna, która zarejestruje się jako podatnik.

Dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego ma takie znaczenie, że faktury dotyczące tego gospodarstwa czy wspólnej działalności rolniczej (przy nabyciu towarów i usług) będą wystawiane na tę właśnie osobę, która dokonała zgłoszenia rejestracyjnego. Jednocześnie ta sama osoba występować będzie w roli zbywcy (dostawcy) przy sprzedaży (dostawie) produktów rolnych i w związku ze świadczeniem usług rolniczych.

W świetle powyższego osoba fizyczna, prowadząca wskazaną działalność rolniczą spełnia definicję rolnika ryczałtowego dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej i jako rolnik ryczałtowy korzysta ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca w najbliższym czasie otrzyma od najbliższej rodziny w formie darowizny ok. 50 ha gruntów rolnych i po spełnieniu ustawowych wymagań zamierza zarejestrować gospodarstwo rolne na swoje imię i nazwisko, będąc przy tym rolnikiem ryczałtowym VAT. Gospodarstwo to składać się będzie oprócz nieruchomości gruntowej również z zabudowań gospodarczych. Żona Wnioskodawcy również w najbliższym czasie otrzyma w formie darowizny od swojej rodziny ok. 15 ha gruntów rolnych i zamierza również zarejestrować gospodarstwo rolne pod swoim imieniem i nazwiskiem, z innym numerem identyfikacyjnym. W skład gospodarstwa, które otrzyma żona Wnioskodawcy wchodzić będzie budynek mieszkalny, gospodarczy, garaże itp. Pod adresem tego gospodarstwa rolnego żona Wnioskodawcy zarejestruje jednoosobową działalność gospodarczą zajmująca się naprawą, konserwacją i sprzedażą maszyn rolniczych, świadczeniem usług rolniczych i zamierza w związku z tym zarejestrować się jako podatnik czynny VAT. Małżonkowie pozostaną w czasie prowadzenia ww. działalności w ustawowej wspólności majątkowej. W ramach wspólnoty majątkowej małżonkowie dokupią 25 ha gruntów rolnych, a także wydzierżawią dalsze 50 ha. Gospodarstwo żony Wnioskodawcy oprócz ww. działalności gospodarczej zajmować się będzie produkcją rolną polegającą na uprawie kukurydzy, rzepaku i pszenicy. Gospodarstwo Wnioskodawcy będzie zajmować się tylko i wyłącznie produkcją rolną i skupiać się będzie na uprawie buraków cukrowych, pszenicy, jęczmienia i rzepaku. Gospodarstwo żony Wnioskodawcy jak i Gospodarstwo Wnioskodawcy będzie prowadzić odrębną dokumentację podatkową. Wnioskodawca będzie dokonywał jako rolnik ryczałtowy tylko dostaw płodów rolnych wyprodukowanych na gruntach stanowiących wydzielone gospodarstwo rolne prowadzone tylko na swoje imię i nazwisko i w ramach swojego indywidualnego numeru ewidencyjnego.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą prawa do korzystania ze zwolnienia z podatku VAT w ramach odrębnego własnego gospodarstwa rolnego, gruntów nabytych i dzierżawionych wspólnie z małżonką, jako rolnik ryczałtowy pozostając we wspólnocie majątkowej.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, regulujące opodatkowanie działalności rolniczej przewidują, że w odniesieniu do działalności rolniczej prowadzonej przez osoby fizyczne (w gospodarstwie objętym małżeńską wspólnością majątkową) może występować tylko jeden podatnik podatku od towarów i usług (art. 96 ust. 2 i art. 15 ust. 4 ustawy).

Z powyższego wynika, że do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego uprawniona jest tylko i wyłącznie jedna osoba fizyczna spośród tych, które prowadzą wspólne gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie. Dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego ma takie znaczenie, że faktury dotyczące tego gospodarstwa (przy nabyciu towarów i usług) będą wystawiane na tę właśnie osobę, która dokonała zgłoszenia rejestracyjnego. Jednocześnie ta sama osoba występować będzie w roli zbywcy (dostawcy) przy sprzedaży (dostawie) produktów rolnych i w związku ze świadczeniem usług rolniczych.

Przepis art. 15 ust. 4 ww. ustawy w odniesieniu do gospodarstwa rolnego uznaje za podatnika osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne. Oznacza to, że jeżeli zostało złożone takie zgłoszenie rejestracyjne, to w przypadku produktów pochodzących z tego gospodarstwa nie może występować jako podatnik inna osoba, a zatem nie może w odniesieniu do produktów rolnych pochodzących z tego gospodarstwa zaistnieć sytuacja, w której dostawy dokonują dwaj podatnicy – podatnik rozliczający się na zasadach ogólnych i podatnik objęty zwolnieniem – rolnik ryczałtowy. Dopuszczenie takiej interpretacji oznaczałoby m.in. pozbawienie podatnika objętego zwolnieniem korzystania ze wszystkich przysługujących takiemu podatnikowi praw, a w szczególności z możliwości rezygnacji ze zwolnienia i wyboru opodatkowania na zasadach ogólnych. Ponadto takie rozróżnienie oznaczałoby, że pomimo wyboru sposobu opodatkowania, jednolitego dla całego gospodarstwa, produkty z niego pochodzące byłyby raz opodatkowane, drugi raz korzystały ze zwolnienia od VAT. Sytuacja taka (stosowanie niejednolitych metod w stosunku do jednego gospodarstwa rolnego) jest niedopuszczalna.

W przedstawionych okolicznościach, żona Wnioskodawcy zamierza zarejestrować się jako czynny podatnik podatku VAT pod swoim imieniem i nazwiskiem z tytułu świadczenia m.in. usług rolniczych w ramach własnego gospodarstwa rolnego. Tym samym żona Wnioskodawcy w zakresie świadczenia usług rolniczych i dostawy płodów rolnych z własnego gospodarstwa będzie czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Pod adresem tego gospodarstwa rolnego żona Wnioskodawcy ma zamiar również zarejestrować jednoosobową działalność gospodarczą zajmującą się naprawą, konserwacją i sprzedażą maszyn rolniczych, z kolei – jak wynika z wniosku – Wnioskodawca wraz z żoną w czasie prowadzenia ww. działalności pozostaną w ustawowej wspólności majątkowej. W ramach tej wspólnoty małżonkowie dokupią 25 ha gruntów rolnych, a także wydzierżawią dalsze 50 ha. Ponadto Wnioskodawca w najbliższym czasie również będzie posiadał swoje odrębne gospodarstwo rolne.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skoro żona Wnioskodawcy, będzie zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT zarówno z tytułu prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego jak i z tytułu wskazanej wyżej działalności, która stanowi wspólnotę majątkową małżonków i w ramach tej wspólnoty Wnioskodawca wraz z żoną dokupią 25 ha gruntów rolnych, a także wydzierżawią dalsze 50 ha, to zostają spełnione przesłanki art. 96 ust. 2 i art. 15 ust. 4 ustawy wskazujące, że w gospodarstwie objętym małżeńską wspólnością majątkową może występować tylko jeden podatnik podatku od towarów i usług. W tej sytuacji Wnioskodawca nie będzie miał prawa do korzystania ze zwolnienia od podatku VAT jako rolnik ryczałtowy, gdyż z tego samego gospodarstwa rejestracji jako czynny podatnik podatku VAT dokona Jego żona i to Ona będzie podatnikiem podatku VAT ze wspólnego gospodarstwa rolnego.

Wnioskodawca w odniesieniu do prowadzonego samodzielnie na swoje imię i nazwisko i w ramach swojego odrębnego gospodarstwa rolnego otrzymanego w darowiźnie prowadząc produkcję buraka cukrowego, pszenicy, jęczmienia i rzepaku, będzie miał prawo do korzystania ze zwolnienia od podatku VAT jako rolnik ryczałtowy lub będzie mógł zrezygnować ze zwolnienia od podatku od towarów i usług i dokonać rejestracji jako odrębny podatnik VAT czynny na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w związku prowadzoną na własny rachunek działalnością rolniczą (tj. niezależnie od prowadzonego wspólnie z żoną gospodarstwa rolnego).

Zatem w opisanej sytuacji Wnioskodawca nie będzie miał prawa do korzystania z opodatkowania podatkiem VAT jako rolnik ryczałtowy z gospodarstwa stanowiącego wspólnotę majątkową małżonków. Powyższe wynika z faktu, że to żona Wnioskodawcy dokona zgłoszenia rejestracyjnego jako czynny podatnik podatku VAT zarówno ze swojego indywidualnego gospodarstwa rolnego jak i z gospodarstwa stanowiącego małżeńską wspólnotę majątkową.

Wnioskodawca będzie jedynie uprawniony do posiadania statusu rolnika ryczałtowego w zakresie prowadzenia własnego odrębnego gospodarstwa rolnego.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 należało uznać za nieprawidłowe.

Ad 2

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą dokumentowania dokonanych dostaw towarów pochodzących z produkcji rolnej Wnioskodawcy fakturami VAT RR.

Zasady wystawiania faktur VAT RR zostały zawarte w treści art. 116 ustawy.

Zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy, podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów. Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy.

Na mocy art. 116 ust. 2 ustawy, faktura dokumentująca nabycie produktów rolnych powinna być oznaczona jako „Faktura VAT RR” i zawierać co najmniej:

1.  imię i nazwisko lub nazwę albo nazwę skróconą dostawcy i nabywcy oraz ich adresy;
2.  numer identyfikacji podatkowej lub numer PESEL dostawcy i nabywcy;
3.  uchylony;
4.  datę dokonania nabycia oraz datę wystawienia i numer kolejny faktury;
5.  nazwy nabytych produktów rolnych;
6.  jednostkę miary i ilość nabytych produktów rolnych oraz oznaczenie (opis) klasy lub jakości tych produktów;
7.  cenę jednostkową nabytego produktu rolnego bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku;
8.  wartość nabytych produktów rolnych bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku;
9.  stawkę zryczałtowanego zwrotu podatku;
10.  kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku od wartości nabytych produktów rolnych;
11.  wartość nabytych produktów rolnych wraz z kwotą zryczałtowanego zwrotu podatku;
12.  kwotę należności ogółem wraz z kwotą zryczałtowanego zwrotu podatku, wyrażoną cyfrowo i słownie;
13.  czytelne podpisy osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania faktury lub podpisy oraz imiona i nazwiska tych osób.

Faktura VAT RR – stosownie do art. 116 ust. 3 ustawy – powinna również zawierać oświadczenie dostawcy produktów rolnych w brzmieniu: „Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.”.

Wobec powyższego faktura stanowi dokument potwierdzający dokonanie sprzedaży towarów lub usług, a w szczególności faktura VAT RR potwierdza sprzedaż produktów rolnych dokonaną przez rolnika ryczałtowego na rzecz podatnika podatku od towarów i usług (dokumentuje nabycie produktów rolnych od rolnika ryczałtowego). Faktura VAT RR powinna zawierać elementy określone w art. 116 ust. 2 oraz w ust. 3 ustawy.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca będzie dokonywał jako rolnik ryczałtowy tylko dostaw płodów rolnych wyprodukowanych (wyhodowanych) na gruntach stanowiących wydzielone gospodarstwo rolne prowadzone tylko na swoje imię i nazwisko i w ramach swojego indywidualnego numeru ewidencyjnego. Gospodarstwo Wnioskodawcy będzie zajmować się tylko i wyłącznie produkcją rolną i skupiać się będzie na uprawie buraków cukrowych, pszenicy, jęczmienia i rzepaku.

Jak wskazano wyżej sprzedaż przez Wnioskodawcę produktów rolnych na rzecz czynnego podatnika VAT powinna zostać udokumentowana poprzez wystawienie faktury VAT RR, zawierającą elementy wskazane w przepisach art. 116 ust. 2 i ust. 3 ustawy.

Podsumowując, faktura VAT RR wystawiona przez czynnego podatnika podatku VAT dla rolnika ryczałtowego będzie właściwym dokumentem potwierdzającym zakup towarów z indywidualnego gospodarstwa rolnego prowadzonego przez na imię i nazwisko Wnioskodawcę i w ramach Jego indywidualnego numeru ewidencyjnego.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.

Odnośnie powołanej przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnej, należy zauważyć, że została ona wydana w indywidualnej sprawie, a zatem nie może przesądzać o niniejszym rozstrzygnięciu.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Podkreślenia wymaga, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…) za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP. W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). Stosownie do art. 15zzs ust. 7 ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r., czynności dokonane w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID są skuteczne. Tym samym, Strona może skutecznie wnieść skargę pomimo wstrzymania biegu powyższego terminu. Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.