Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-645/11-4/NS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-07-12
Teza: Prawo do odzyskania podatku naliczonego.
Słowa kluczowe: gmina; inwestycje; kanalizacja; odliczenia; odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług; odliczenia-prawo do odliczenia; podatek-podatek naliczony; projekt; wodociągi; zadania-zadania własne; zarząd-trwały zarząd
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Gminy, przedstawione we wniosku z dnia 12 kwietnia 2011 r. (data wpływu 18 kwietnia 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 21 czerwca 2011 r. (data wpływu 24 czerwca 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odzyskania podatku naliczonego w związku z realizacją zadania pn. „Rozbudowa systemu oczyszczania ścieków (…)” – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 kwietnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odzyskania podatku naliczonego w związku z realizacją zadania pn. „Rozbudowa systemu oczyszczania ścieków (…)”. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 21 czerwca 2011 r. (data wpływu 24 czerwca 2011 r.) o informacje doprecyzowujące przedstawiony stan faktyczny.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Gmina zwraca się z prośbą o udzielenie pisemnej interpretacji w oparciu o przepisy prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odzyskania podatku naliczonego w związku z realizacją zadania pn. „Rozbudowa systemu oczyszczania ścieków (…)”.

Zainteresowany w roku 2009 wystąpił z wnioskiem o dofinansowanie wyżej wymienionej inwestycji ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach priorytetu III, „Środowisko przyrodnicze”, działanie 3.4 „Gospodarka wodno-ściekowa” i w roku 2010 uzyskał wnioskowane dofinansowanie.

Wnioskodawca zaznaczył, iż Gmina nie figuruje w ewidencji Urzędu Skarbowego jako podatnik podatku od towarów i usług.

W dniu 13 lipca 2010 r. Zainteresowany zawarł z S.A., będącą podatnikiem podatku od towarów i usług, umowę na „Rozbudowę systemu oczyszczania ścieków (…)” za wynagrodzeniem w wysokości brutto 17.859.788,19 zł, oraz umowę na „Rozbudowę systemu oczyszczania ścieków (…)”, za wynagrodzeniem w wysokości brutto 4.540.659,20 zł.

Po zrealizowaniu przedsięwzięcia polegającego na budowie sieci kanalizacji sanitarnej oraz budowie takiej sieci w miejscowości O. wraz z przebudową i rozbudową oczyszczalni ścieków, wybudowane budowle zostaną nieodpłatnie przekazane w trwały zarząd do Zakładu Gospodarki Komunalnej, zwanym dalej Zakładem. Zakład jest zakładem budżetowym Gminy i nie posiada osobowości prawnej. Przedmiotem jego działania jest między innymi prowadzenie gospodarki wodno-ściekowej na terenie Gminy.

Po zakończeniu inwestycji i przejęciu sieci kanalizacji sanitarnej w M. oraz O., usługi odprowadzania i oczyszczania ścieków na rzecz osób trzecich będzie świadczył Zakład Gospodarki Komunalnej we własnym imieniu, wystawiając faktury i uiszczając należny podatek VAT.

Zakład Gospodarki Komunalnej jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Z pisma z dnia 21 czerwca 2011 r., stanowiącego uzupełnienie do wniosku wynika, iż:

1.  Przedmiotowe zadanie należy do zadań własnych Gminy, określonych w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w art. 7 ust. 1 pkt 3 – zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym „wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymywania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz”. Zadanie to wykonuje jednostka organizacyjna Gminy – Zakład Gospodarki Komunalnej.
2.  Zrealizowane zadanie nie będzie służyć Zainteresowanemu – Gminie – do wykonywania czynności opodatkowanych, zwolnionych i niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ po zrealizowaniu przedsięwzięcia wybudowane budowle zostaną nieodpłatnie przekazane w trwały zarząd do Zakładu Gospodarki Komunalnej. Zrealizowane zadanie będzie służyć Zakładowi Gospodarki Komunalnej, który jest oddzielnym podatnikiem podatku VAT (a nie Gminie) do wykonywania czynności opodatkowanych polegających na świadczeniu usług oczyszczania ścieków

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy Gmina jako beneficjent otrzymanego dofinansowania, po zakończeniu realizacji zadania inwestycyjnego, ma prawo do odzyskania podatku VAT?
2.  Czy gdyby Gmina zgłosiła deklarację bycia czynnym podatnikiem podatku VAT, a sprzedaż usług prowadzona byłaby nadal w Zakładzie Gospodarki Komunalnej, to czy Gmina miałaby prawo do odzyskania podatku VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1

Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku od towarów i usług od realizowanego zadania, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, ani ubiegania się o zwrot podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.

Ad. 2

Gdyby Gmina zarejestrowała się jako podatnik podatku od towarów i usług nie przysługuje prawo do odliczenia podatku od towarów i usług od realizowanego zadania, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, ani ubiegania się o zwrot podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, z uwagi na brak związku z czynnościami opodatkowanymi.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), podatnikami ww. podatku są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych (art. 15 ust. 6 ustawy).

Należy zaznaczyć, że jednostki samorządu terytorialnego takie jak gminy, powiaty czy województwa, są innymi niż organy władzy publicznej uczestnikami sektora finansów publicznych, zatem nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy, lecz są objęte zwolnieniem wskazanym w § 13 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 246, poz. 1649). Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Art. 15 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Jak stanowi art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty podatku lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni zgodnie z art. 96 (z wyłączeniem przypadków o których mowa w art. 86 ust. 20).

Z treści cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Zatem, zwolnienie od podatku VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych).

Gospodarkę wodno-ściekową, w tym usługi polegające na dostawie wody i odprowadzaniu ścieków, prowadzi na terenie Gminy Zakład Gospodarki Komunalnej.

Po zakończeniu inwestycji, której inwestorem jest Gmina, nastąpi nieodpłatne przekazanie składników majątku na rzecz ww. zakładu budżetowego Gminy. Po przejęciu wybudowanej sieci kanalizacji sanitarnej w M. oraz w O. Zakład, korzystając z niej będzie świadczyć usługi na rzecz osób trzecich.

Gmina nie prowadzi i nie będzie prowadziła sprzedaży opodatkowanej związanej z nabywanymi towarami i usługami wykorzystywanymi do realizowanej inwestycji pn. „Rozbudowa systemu oczyszczania ścieków (…)”.

Gmina nie jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT, a przedmiotowy projekt należy do zadań własnych Gminy.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy warunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W omawianej sprawie warunki uprawniające do odliczenia nie zostaną spełnione, gdyż nabywane towary i usługi w ramach realizacji zadania nie będą związane z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. Zatem, inwestor którym jest Gmina nie będzie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych z tytułu realizacji inwestycji.

Zatem, zgodnie, z opisem sprawy, w myśl powołanych wyżej przepisów nabyte towary i usługi, związane z realizacją przedmiotowego zadania nie będą służyły czynnościom opodatkowanym Gminy. Tym samym, nie zostanie spełniony podstawowy warunek zawarty w art. 86 ust. 1 ustawy, co powoduje, iż zarówno Gminie, jak i Zakładowi Gospodarki Komunalnej nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W zakresie przedmiotowych wydatków Gmina nie będzie miała również możliwości uzyskania zwrotu podatku VAT na zasadach określonych w rozdziale 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U Nr 246, poz. 1649) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 73, poz. 392).

Ewentualny zwrot na podstawie tych przepisów obwarowany jest określonymi warunkami m. in. pochodzenie środków finansowych ze źródeł określonych w § 8 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia, a w zakresie środków pochodzących z Unii Europejskiej podpisanie umowy o dofinansowanie przed dniem 1 maja 2004 r.

Ponieważ Gmina nie spełnia tych warunków, nie będzie miała możliwości ubiegania się o zwrot VAT na podstawie przepisów rozdziału 9 ww. rozporządzenia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Kwotę podatku naliczonego – na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r. nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym – stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Jak stanowi art. 87 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika zostały określone w art. 87 ust. 2-6 ustawy.

W świetle art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20.

Stosownie natomiast do przepisu art. 96 ust. 1 ustawy, podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.

Zgodnie z tym zastrzeżeniem, na mocy art. 96 ust. 3 ustawy, podmioty wymienione w art. 15, zwolnione od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 i art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.

Z powyższego wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na mocy ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jednostki samorządu terytorialnego takie jak gminy, powiaty czy województwa, są innymi niż organy władzy publicznej uczestnikami sektora finansów publicznych, zatem nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy, lecz są objęte zwolnieniem wskazanym w § 13 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 73, poz. 392). Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Natomiast, zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym m. in. zadania obejmujące sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz – art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy.

Z informacji zawartych we wniosku wynika, iż Wnioskodawca w roku 2009 wystąpił z wnioskiem o dofinansowanie inwestycji pn. „Rozbudowa systemu oczyszczania ścieków (…)” ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach priorytetu III, „Środowisko przyrodnicze”, działanie 3.4 „Gospodarka wodno-ściekowa” i w roku 2010 uzyskał wnioskowane dofinansowanie. Zainteresowany nie figuruje w ewidencji Urzędu Skarbowego jako podatnik podatku od towarów i usług. Po zrealizowaniu przedsięwzięcia polegającego na budowie sieci kanalizacji sanitarnej w M. oraz budowie takiej sieci w miejscowości O. wraz z przebudową i rozbudową oczyszczalni ścieków, wybudowane budowle zostaną nieodpłatnie przekazane w trwały zarząd do Zakładu Gospodarki Komunalnej. Zakład ten jest zakładem budżetowym Gminy i nie posiada osobowości prawnej. Przedmiotem jego działania jest między innymi prowadzenie gospodarki wodno-ściekowej na terenie Gminy. Po zakończeniu inwestycji i przejęciu sieci kanalizacji sanitarnej w M. oraz O., usługi odprowadzania i oczyszczania ścieków na rzecz osób trzecich będzie świadczył Zakład Gospodarki Komunalnej we własnym imieniu, wystawiając faktury i uiszczając należny podatek VAT. Ponadto, Zainteresowany wskazał, iż przedmiotowe zadanie należy do zadań własnych Gminy, określonych w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w art. 7 ust. 1 pkt 3 – zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym „wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymywania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz”. Zadanie to wykonuje jednostka organizacyjna Gminy – Zakład Gospodarki Komunalnej. Zrealizowane zadanie nie będzie służyć Gminie do wykonywania czynności opodatkowanych, zwolnionych i niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ po zrealizowaniu przedsięwzięcia wybudowane budowle zostaną nieodpłatnie przekazane w trwały zarząd do Zakładu Gospodarki Komunalnej.

Oddanie nieruchomości w trwały zarząd dokonywane jest w drodze decyzji przez właściwy organ. Nieruchomości stanowiące przedmiot własności lub przedmiot użytkowania wieczystego jednostki samorządu terytorialnego oddaje się w drodze decyzji w trwały zarząd (będący formą prawną władania nieruchomością) odpowiedniej jednostce organizacyjnej na czas oznaczony lub nieoznaczony.

Przepisy art. 43 ust. 1 i ust. 5, art. 44 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), z których wynika oddanie nieruchomości gminnych w trwały zarząd ich jednostkom organizacyjnym, wskazują zatem na inny niż cywilnoprawny charakter przekazania nieruchomości w trwały zarząd.

W świetle powyższego, przekazanie efektów realizacji wskazanego projektu Zakładowi Gospodarki Komunalnej w trwały zarząd, będzie nieodpłatnym świadczeniem usług.

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast świadczenie usług, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte – w przypadku dostawy towarów – w art. 7 ust. 2 oraz – w przypadku świadczenia usług – w art. 8 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2011 r., za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Z powyższego wynika, iż nie ma podstaw do opodatkowania usług świadczonych wprawdzie nieodpłatnie, lecz w związku z prowadzeniem przez podatnika przedsiębiorstwa.

W myśl cytowanych powyżej przepisów ustawy o samorządzie gminnym, zadania obejmujące sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz, tj. w przedmiotowej sprawie budowa sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przebudową i rozbudową oczyszczalni ścieków, należą do zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że czynność przekazania tego obiektu w trwały zarząd jest czynnością związaną z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a tym samym niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Wskazać należy, iż zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Ponadto, art. 88 ust. 4 ustawy wyklucza odliczenie w odniesieniu do podmiotów nie będących zarejestrowanymi, czynnymi podatnikami podatku VAT. W omawianej sprawie warunki uprawniające do odliczenia nie są spełnione, gdyż Wnioskodawca nie jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT, a towary i usługi zakupione w ramach realizacji inwestycji nie będą służyły czynnościom opodatkowanym. Zatem, Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych z tytułu realizacji przedmiotowego zadania.

W zakresie wskazanego zadania Gmina nie ma również możliwości uzyskania zwrotu podatku na zasadach określonych w rozdziale 9 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 73, poz. 392). Ewentualny zwrot na podstawie tych przepisów obwarowany jest pewnymi warunkami, które podatnik winien spełnić. Wśród warunków tych ustawodawca wymienia m. in. pochodzenie środków finansowych ze źródeł określonych w § 8 ust. 3 i ust. 4 cyt. rozporządzenia, a w zakresie środków pochodzących z Unii Europejskiej podpisanie umowy o dofinansowanie przed dniem 1 maja 2004 r.

Reasumując:

Ad. 1

Gmina jako beneficjent otrzymanego dofinansowania nie ma prawa do odzyskania podatku VAT w związku z realizacją zadania inwestycyjnego pn. „Rozbudowa systemu oczyszczania ścieków (…)”.

Ad. 2

W sytuacji, gdyby Gmina zgłosiła deklarację bycia czynnym podatnikiem podatku VAT, a sprzedaż usług prowadzona byłaby nadal w Zakładzie Gospodarki Komunalnej, Gmina nie miałaby prawa do odzyskania podatku VAT w związku z realizacją zadania inwestycyjnego pn. „Rozbudowa systemu oczyszczania ścieków (…)”, z uwagi na niespełnienie podstawowej przesłanki warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Tut. Organ informuje, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej prawa do odzyskania podatku naliczonego w związku z realizacją zadania pn. „Rozbudowa systemu oczyszczania ścieków (…)”. Natomiast w kwestii prawa do odzyskania podatku naliczonego przez Zakład Gospodarki Komunalnej jako przejmującego nieodpłatnie zmodernizowaną oczyszczalnię ścieków wraz z siecią kanalizacji sanitarnej wydano odrębne rozstrzygnięcie z dnia 12 lipca 2011 r. nr ILPP1/443-645/11-5/NS.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.