Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB1/415-447/14-4/KO
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-11-14
Teza: Określenie źródła przychodów z tytułu wykonywania czynności biegłego sądowego
Słowa kluczowe: biegły-biegły sądowy; działalność-działalność gospodarcza; działalność-działalność wykonywana osobiście
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 5a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 11 sierpnia 2014 r. (data wpływu 13 sierpnia 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 23 października 2014 r. (data wpływu 24 października 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie określenia źródła przychodów z tytułu wykonywania czynności biegłego sądowego za 2010 r. – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 sierpnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz ustawy Ordynacja podatkowa.

Wniosek nie spełniał wymogów, o których mowa m.in. w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), w związku z czym pismem z dnia 15 października 2014 r., Nr IPTPB1/415-447/14-2/KO, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h wymienionej ustawy, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie wysłano za pośrednictwem poczty w dniu 15 października 2014 r., skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 21 października 2014 r., następnie w dniu 24 października 2014 r. uzupełniono ww. wniosek.

We wniosku przedstawiono następujące stany faktyczne oraz zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. Działalność polega na sporządzaniu szeroko pojętych ekspertyz związanych z motoryzacją takich jak: wycena wartości pojazdów, rekonstrukcja zdarzeń drogowych, wykonanie kalkulacji napraw pojazdów, itp. Z mocy przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ten rodzaj działalności opodatkowany jest podatkiem od towarów i usług. Jednocześnie Wnioskodawca jest biegłym sądowym i ten sam rodzaj pracy wykonuje na zlecenie sądów, prokuratur, komend policji i innych jednostek budżetowych. Zlecenia z ww. instytucji Wnioskodawca dostaje w formie postanowień o powołaniu biegłego. Po wykonaniu ww. czynności (opinii) Wnioskodawca sporządza kartę pracy, w której rozpisuje szczegółowo ile godzin poświęcił na poszczególne czynności potrzebne do zrealizowania zlecenia i wydania opinii. Na podstawie ww. karty pracy Wnioskodawca wystawia faktury VAT (działalność wykonywana przez Wnioskodawcę, tj. usługi rzeczoznawcze objęte są z mocy przepisów podatkiem od towarów i usług). Pomimo, że ww. jednostki otrzymują od Wnioskodawcy faktury VAT (wystawione przez Firmę Wnioskodawcy), to potrącają zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, a na koniec roku wystawiają PIT-11 (lub PIT-8B - lata wcześniejsze). Wnioskodawca z jednej strony wykazuje obrót z faktur VAT wystawianych na rzecz sądów jako obrót z prowadzonej działalności gospodarczej w ramach podatku od towarów i usług, natomiast z drugiej strony przychód netto z tych faktur stanowi przychód z działalności wykonywanej osobiście (podatek dochodowy), gdyż jest wykazywany przez płatników (sądy) w PIT-11. Poza opisanym wyżej rodzajem działalności Wnioskodawca nie jest nigdzie zatrudniony i nie wykonuje innej działalności oraz nie otrzymuje z tego tytułu żadnych dochodów. Firma, którą Wnioskodawca prowadzi jest jedynym źródłem Jego dochodu. Od 2005 r. z tytułu tej działalności Wnioskodawca rozlicza się na podatku liniowym z dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej. Jednocześnie w związku z tym, że sądy i inne jednostki budżetowe wystawiają Wnioskodawcy PIT-11 z tytułu przychodów uzyskiwanych z czynności biegłego wykonywanych na zlecenie tych jednostek, rozlicza się równocześnie na formularzu PIT-37 i opodatkowuje te przychody według skali podatkowej. Wnioskodawcy trudno jest wyszczególnić dochody uzyskane z prowadzonej działalności i z tytułu PIT-11, skoro na wszystkie te usługi Wnioskodawca wystawia faktury VAT z Firmy (działalności gospodarczej Wnioskodawcy). Nierzadko zdarza się, że za te same czynności Wnioskodawca płaci podwójne podatki dochodowe, tj. opodatkowuje przychody z czynności biegłego wykonywanych na zlecenie sądów, prokuratur w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, jak również z działalności wykonywanej osobiście po wystawieniu przez te jednostki informacji PIT-11.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku:

1.  Czy przychód z czynności biegłego wykonywanych przez Wnioskodawcę na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych uzyskany w roku podatkowym 2010 stanowi przychód z działalności gospodarczej wykonywanej przez Wnioskodawcę, czy przychód z działalności wykonywanej osobiście i w konsekwencji, czy wystawiane przez ww. jednostki PIT-11 za 2010 r. obligują Wnioskodawcę do rozliczania się z nich na formularzu PIT-37 za 2010 r., czy też Wnioskodawca powinien te przychody zaliczyć do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej i rozliczać łącznie na formularzu PIT-36L za 2010 r.?
2.  Czy przychód z czynności biegłego wykonywanych przez Wnioskodawcę na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych uzyskany w roku podatkowym 2011 stanowi przychód z działalności gospodarczej wykonywanej przez Wnioskodawcę, czy przychód z działalności wykonywanej osobiście i w konsekwencji, czy wystawiane przez ww. jednostki PIT-11 za 2011 r. obligują Wnioskodawcę do rozliczania się z nich na formularzu PIT-37 za 2011 r., czy też Wnioskodawca powinien te przychody zaliczyć do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej i rozliczać łącznie na formularzu PIT-36L za 2011 r.?
3.  Czy przychód z czynności biegłego wykonywanych przez Wnioskodawcę na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych uzyskany w roku podatkowym 2012 stanowi przychód z działalności gospodarczej wykonywanej przez Wnioskodawcę, czy przychód z działalności wykonywanej osobiście i w konsekwencji, czy wystawiane przez ww. jednostki PIT-11 za 2012 r. obligują Wnioskodawcę do rozliczania się z nich na formularzu PIT-37 za 2012 r., czy też Wnioskodawca powinien te przychody zaliczyć do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej i rozliczać łącznie na formularzu PIT-36L za 2012 r.?
4.  Czy przychód z czynności biegłego wykonywanych przez Wnioskodawcę na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych uzyskany w roku podatkowym 2013 stanowi przychód z działalności gospodarczej wykonywanej przez Wnioskodawcę, czy przychód z działalności wykonywanej osobiście i w konsekwencji, czy wystawiane przez ww. jednostki PIT-11 za 2013 r. obligują Wnioskodawcę do rozliczania się z nich na formularzu PIT-37 za 2013 r., czy też Wnioskodawca powinien te przychody zaliczyć do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej i rozliczać łącznie na formularzu PIT-36L za 2013 r.?
5.  Czy przychód z czynności biegłego wykonywanych przez Wnioskodawcę na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych uzyskany w roku podatkowym 2014 stanowi przychód z działalności gospodarczej wykonywanej przez Wnioskodawcę, czy przychód z działalności wykonywanej osobiście i w konsekwencji, czy wystawiane przez ww. jednostki PIT-11 za 2014 r. obligują Wnioskodawcę do rozliczania się z nich na formularzu PIT-37 za 2014 r., czy też Wnioskodawca powinien te przychody zaliczyć do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej i rozliczać łącznie na formularzu PIT-36L za 2014 r.?
6.  Czy Wnioskodawca może dokonać korekty zeznań podatkowych PIT-37 i PIT-36L za 2010 r. w ten sposób, że do przychodu z działalności gospodarczej w zeznaniu podatkowym PIT-36L doliczy przychód z czynności biegłego wykonywanych na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych, a w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2010 r. nie wykaże przychodu z czynności biegłego wykonywanych na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych?
7.  Czy Wnioskodawca może dokonać korekty zeznań podatkowych PIT-37 i PIT-36L za 2011 r. w ten sposób, że do przychodu z działalności gospodarczej w zeznaniu podatkowym PIT-36L doliczy przychód z czynności biegłego wykonywanych na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych, a w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2011 r. nie wykaże przychodu z czynności biegłego wykonywanych na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych?
8.  Czy Wnioskodawca może dokonać korekty zeznań podatkowych PIT-37 i PIT-36L za 2012 r. w ten sposób, że do przychodu z działalności gospodarczej w zeznaniu podatkowym PIT-36L doliczy przychód z czynności biegłego wykonywanych na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych, a w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2012 r. nie wykaże przychodu z czynności biegłego wykonywanych na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych?
9.  Czy Wnioskodawca może dokonać korekty zeznań podatkowych PIT-37 i PIT-36L za 2013 r. w ten sposób, że do przychodu z działalności gospodarczej w zeznaniu podatkowym PIT-36L doliczy przychód z czynności biegłego wykonywanych na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych, a w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2013 r. nie wykaże przychodu z czynności biegłego wykonywanych na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych?
10.  Czy w zeznaniu rocznym za 2014 r. i kolejne lata (przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym) do przychodu z działalności gospodarczej Wnioskodawca może doliczać przychód z czynności biegłego wykonywanych na zlecenie sądów, komend policji i innych jednostek budżetowych?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie oznaczone Nr 1. Pytania oznaczone Nr 2-10 będą przedmiotem odrębnych rozstrzygnięć.

Zdaniem Wnioskodawcy, stosownie do przepisu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na 1 stycznia 2010 r., zwanej dalej updof, ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej - oznacza to działalność zarobkową:

1.  wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
2.  polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
3.  polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

\- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

W myśl. art. 5b ust. 1 updof, za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
2.  są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
3.  wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, źródłem przychodów jest działalność wykonywana osobiście.

Z kolei zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, źródłem przychodów jest pozarolniczą działalność gospodarcza.

Do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej co do zasady należą wszystkie przychody osiągane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, określone w art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wyjątkiem przychodów wymienionych w art. 14 ust. 3 tej ustawy.

W świetle powyższego, przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej są wszelkiego rodzaju przysporzenia lub korzyści majątkowe, jakie podatnik uzyskuje w związku z tą działalnością, o ile na podstawie przepisów ustawy nie są one wyłączone z kategorii tych przychodów.

Stosownie do art. 13 pkt 6 updof, za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9.

Zdaniem Wnioskodawcy, przychód uzyskany w 2010 r. z czynności biegłego wykonywanych przez Wnioskodawcę na zlecenie sądów i innych jednostek budżetowych stanowi przychód z działalności gospodarczej wykonywanej przez Wnioskodawcę, a nie przychód z działalności wykonywanej osobiście. Pomiędzy tymi dwoma źródłami przychodów zachodzi relacja tego rodzaju, że przychody z działalności gospodarczej wchłaniają przychody z działalności wykonywanej osobiście. Czynności biegłego są bowiem tożsame z czynnościami wykonywanymi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Zgodnie z interpretacją ogólną Ministra Finansów z dnia 21 listopada 2013 r., Nr …, kwalifikacja do źródła przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, jest zależna od formy prawnej wykonywania przez niego zawodu. Dnia 21 października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie całej Izby Finansowej, po rozpoznaniu powyższego zagadnienia prawnego, podjął uchwałę (sygn. akt II FPS 1/13), którą uwzględnił Minister Finansów w interpretacji ogólnej wydanej 21 listopada br. Zgodnie z wykładnią dokonaną w uchwale, Minister stwierdził w interpretacji, że kwalifikacja do źródła przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, jest zależna od formy prawnej wykonywania przez niego zawodu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, czy rzecznika patentowego. Jeżeli adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, czy rzecznik patentowy działalność zawodową wykonuje w formie organizacyjnej, w ramach której osiąga dochody kwalifikowane do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 updof, wówczas wynagrodzenie z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy zaliczyć do przychodów z tego źródła. Jeżeli natomiast radca prawny, doradca podatkowy, czy rzecznik patentowy wykonuje swoją działalność zawodową w innej formie, np. w ramach stosunku pracy, wówczas ich wynagrodzenie z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy kwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 pkt 6 updof. W tym przypadku na sądzie spoczywają obowiązki płatnika, określone w art. 41 ust. 1 oraz w art. 42 ust. 1 i 2 updof.

Zdaniem Wnioskodawcy, interpretacja ta i uchwała winny być pomocniczo stosowane przy interpretacji, czy przychód z czynności biegłego wykonywanych na zlecenie sądów i innych jednostek budżetowych w sytuacji prowadzenia przez biegłego działalności gospodarczej jest przychodem z działalności gospodarczej, czy też z działalności wykonywanej osobiście.

Z zestawienia elementów charakteryzujących źródło przychodu z działalności gospodarczej widać, że osobiste świadczenie usług w oparciu o umowę zlecenia (lub o dzieło) na rzecz sądów, prokuratur itd. ma charakter zawodowy, zorganizowany i ciągły, co stanowi przejaw działalności gospodarczej. Zdaniem Wnioskodawcy działalność gospodarczą odróżnia od działalności wykonywanej osobiście nie tyle fakt realizowania osobiście działalności na rzecz określonego kręgu podmiotów niemających przymiotu ludności, ile zarobkowy, zorganizowany, zawodowy, określony administracyjno-prawnie i ciągły (powtarzalny i stały) charakter działalności, pozwalający na uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Taki charakter mają czynności biegłego wykonywane na zlecenie sądów i innych jednostek budżetowych.

Jak wynika z komentarza do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych autorstwa Bartosiewicz A., Kubacki R., Lex 2014, należy uznać, że jeśli dana osoba prowadzi w sposób zorganizowany i ciągły pewną aktywność zarobkową, to - choćby nawet przychody uzyskiwane w następstwie tych działań dawały się zaliczyć do innych źródeł przychodu, gdyby nie właśnie owo zorganizowanie i ciągłość działań - uzyskiwane przez nią przychody powinny być zaliczone do przychodów z działalności gospodarczej.

Ten sam przychód nie może być kwalifikowany do dwóch różnych źródeł przychodu, jak działalność gospodarcza i działalność wykonywana osobiście. Przychód z czynności biegłego jest kwalifikowany jako obrót z działalności gospodarczej w ramach podatku od towarów i usług i winien być tak samo kwalifikowany w ramach podatku dochodowego. W ocenie Wnioskodawcy, jeśli działalność, spełniająca przesłanki z art. 13 pkt 6 updof, dodatkowo posiada cechy działalności gospodarczej z art. 5a pkt 6 updof, faktycznie winna być zaliczona do źródła, o jakim mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stanowisko Wnioskodawcy jest zgodne ze stanowiskiem Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy zawartym w interpretacji indywidualnej z dnia 12 sierpnia 2014 r., Nr ITPB1/415-565/14/KK. W interpretacji tej organ stwierdził, że przychód jaki otrzymuje Wnioskodawca w ramach działalności gospodarczej z tytułu wypłacanego przez sąd powszechny wynagrodzenia za opracowywanie (jako biegły sądowy) opinii z zakresu geodezji, należy kwalifikować do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5a pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym sąd powszechny zlecający wykonanie usługi Wnioskodawcy, jako biegłemu, nie jest zobowiązany do pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy w związku z wypłatą ww. wynagrodzenia.

W związku z powyższym, wystawiane przez sądy i inne jednostki budżetowe informacje PIT-8B nie obligują Wnioskodawcy do rozliczania się z nich na formularzu PIT-37, a Wnioskodawca może te przychody zaliczyć do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej i rozliczać łącznie na formularzu PIT-36L.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Zaznaczyć należy, że niniejsza interpretacja oparta została na przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307, z późn. zm.).

Jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny różni się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.