Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.462.2024.1.DA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-07-19
Teza: Preferencyjne opodatkowanie dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci.
Słowa kluczowe: małoletni; osoba-osoby samotnie wychowujące dzieci
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-Podmiot i przedmiot opodatkowania-Opodatkowanie małżonków i osób samotnie wychowujących dzieci.-Opodatkowanie rodziców samotnie wychowujących dzieci.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 6-ust. 4; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 6-ust. 4c

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
=====================================================

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

21 maja 2024 r. złożyła Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci.

Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

Posiada Pani dwoje dzieci, które zamieszkują razem z Panią.

Data urodzenia Pani syna to … grudnia 2009 r., data urodzenia Pani córki to … sierpnia 2017 r.

Z pierwszego związku posiada Pani syna, którego ojciec ma zasądzone alimenty (2016 r.) i jest pozbawiony władzy rodzicielskiej (2019 r.).

W dniu 14 maja 2019 r. na Pani wniosek Sąd orzekł o pozbawieniu władzy rodzicielskiej ojca Pani syna (sygn. akt …).

W 2017 r. wyszła Pani za mąż. Za 2018 r. i 2019 r. rozliczała się Pani wspólnie z mężem. Mają Państwo wspólnie córkę.

W maju 2020 r. Pani mąż wyprowadził się z domu i przestał utrzymywać kontakt z córką (może świadczyć o tym również zmiana sposobu Pani rozliczenia − z rozliczenia wspólnie z małżonkiem na indywidualne rozliczenie). Brak kontaktu Pani męża z córką od momentu wyprowadzki z domu doprowadził do tego, że w 2021 r. złożyła Pani w Sądzie wniosek o ustalenie kontaktów ojca z dzieckiem, gdzie Sąd ustalił kontakty poprzez zawarcie ugody przed Sądem z dnia 4 kwietnia 2022 r. (sygn. akt …). Niestety zapału do widzeń ojca z dzieckiem wystarczyło do października 2022 r. Nawet ugoda sądownie ustalona nie spowodowała, aby ojciec chętnie uczestniczył w życiu córki przynajmniej weekendowo. Następstwem tych zdarzeń było złożenie przez Panią pozwu rozwodowego wobec Pani męża i pozbawienie go władzy rodzicielskiej wobec córki.

Ta sprawa, na chwilę złożenia wniosku o interpretację jest w toku z zabezpieczonymi alimentami na zaspokajanie potrzeb dziecka (2023 r.) (sygn. akt …).

W dniu … października 2023 r. Sąd wydał postanowienie o zasądzonych alimentach, Pani mąż nienależycie i nieregularnie wywiązuje się z tego obowiązku. Do dnia złożenia niniejszego wniosku, na poczet dziecka powinna Pani otrzymać 7 500 zł, wpływów ma Pani na kwotę 5 194,15 zł (żadna kwota nie została wpłacona dobrowolnie, tylko za pośrednictwem komornika). Zaległość na dzień dzisiejszy to 2 305,85 zł. Pani mąż nie wykazywał i nie wykazuje do dnia złożenia wniosku żadnych chęci w partycypowaniu w wydatkach związanych z potrzebami córki. To Pani w latach 2021-2023 sprawowała nad córką samodzielnie ciągłą opiekę i tylko Pani do października 2023 r. ponosiła koszty związane z jej utrzymaniem. Nadmienia Pani, że od października, tj. od kiedy przysługują Pani alimenty, nie można z ojca córki ściągnąć całości i jest zaległość, i nigdy dobrowolnie ojciec dziecka nie przekazał Pani na córkę nawet jednej złotówki.

W latach 2021-2023 Pani dzieci uczęszczały do … w …, syn do szkoły podstawowej nr …, a córka do przedszkola nr ….

W latach 2021-2023 Pani córka była małoletnia i oboje z mężem posiadali Państwo pełną władzę rodzicielską.

W latach 2021-2023 Pani syn był małoletni, a Pani posiadała pełnię władzy rodzicielskiej. Pani mąż nie przysposobił Pani syna, nie posiadał i nie wykonywał względem niego władzy rodzicielskiej.

W latach 2021-2023 to tylko Pani samotnie i faktycznie wykonywała władzę rodzicielską (uczestniczyła w wychowaniu dzieci, sprawowała nad nimi opiekę, ponosiła koszty utrzymania, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, ponosiła koszty związane z wypoczynkiem, pomagała w edukacji szkolnej itp.).

W latach 2021-2023 zamieszkiwała Pani tylko z synem i córką.

W latach 2021-2023 ojciec córki nie uczestniczył w jej wychowaniu oraz nie wykonywał władzy rodzicielskiej, nie wykonywał obowiązków, dzięki którym zapewnione byłyby dziecku potrzeby bytowe, edukacyjne, rozwojowe, zdrowotne, emocjonalne itp. Kontakty ojca z córką nie były regularne, a jak już dochodziło do spotkań to między kwietniem a październikiem 2022 r.

W 2021 r. ojciec nie widział się z córką. W 2022 r. ojciec spotkał się z córką 13 razy (10 kwietnia, 12 kwietnia, 18 kwietnia, 24 kwietnia, 26 kwietnia, 22 maja, 6 czerwca, 12 czerwca, 10 lipca, 7 sierpnia, 4 września, 18 września, 23 października), na 30 możliwych spotkań, do których uprawniała ugoda sądowa. W 2023 r. ojciec nie widział się z córką.

Pani mąż partycypuje w wydatkach dopiero od października 2023 r. i to też przy wsparciu komornika, sam dobrowolnie nie dokłada się do kosztów.

W latach 2021-2023 Pani dzieci nie zostały umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniu rodzinnym.

W latach 2021-2023 żadne z Pani dzieci nie osiągnęło pełnoletności.

Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci niż wskazane w treści wniosku.

W latach 2021-2023 osiągnęła Pani dochody opodatkowane wg skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W latach 2021-2023 Pani dochody pochodziły z umowy o pracę i umowy zlecenia oraz były odprowadzone zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

W latach 2021-2023 nie prowadziła Pani działalności gospodarczej.

W latach 2021-2023 w stosunku do Pani i Jej dzieci nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym oraz ustawy z dnia 24 sierpnia 2006r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

W latach 2021-2023 żadne z Pani dzieci nie osiągnęło dochodów, ponieważ są osobami małoletnimi poniżej 15 roku życia.

W latach 2021-2023 żadne z Pani dzieci nie otrzymało zasiłku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej. W latach 2021-2023 podlegała Pani nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Poniżej przedstawia Pani w jakim zakresie wykonywanie władzy rodzicielskiej względem małoletniej córki w latach 2021-2023 odbywało się przez Panią, a w jakim przez Pani męża; w jakim zakresie każdy z Państwa troszczył się o dziecko zapewniając mu rozwój fizyczny i intelektualny, dostarczał niezbędnych dóbr materialnych, sprawował pieczę nad córką:

\- rok 2021: cały rok kalendarzowy tylko Pani troszczyła się o dziecko w każdym możliwym zakresie, począwszy od zapewnienia rozwoju intelektualnego, zaprowadzając i odprowadzając dziecko do i z przedszkola, chodząc na zebrania, po opiekę lekarską (chodzenie z córką do lekarza w trakcie choroby), dostarczała Pani niezbędne dobra materialne takie jak jedzenie i środki do higieny osobistej. Ojciec dziecka w tym czasie nie miał żadnego kontaktu z córką, ani razu córka u niego nie nocowała, ani nie była z nim na wakacjach;

\- rok 2022: do kwietnia 2022 r. tylko Pani troszczyła się o dziecko j.w.; od kwietnia do października 2022 r. ojciec córki odbył z nią 13 na 30 spotkań, które powinny się odbyć ze względu na ustalenie kontaktów jednodniowych, z czego 1 raz był z córką w ZOO (12 czerwca) − poniósł koszt dojazdu zakupu biletów i wyżywienia, 1 raz odwiedził swoją mamę (10 lipca) − poniósł koszt tylko dojazdów, wyżywienie zapewniła jego mama, (czyli babcia Pani córki od strony ojca), a 11 razy córka po prostu była u ojca w domu (10 kwietnia, 12 kwietnia, 18 kwietnia, 24 kwietnia, 26 kwietnia, 22 maja, 6 czerwca, 7 sierpnia, 4 września, 18 września, 23 października), gdzie ojciec dziecka poniósł tylko koszty wyżywienia w czasie spotkania. Dodatkowo ani razu córka nie nocowała u ojca ani nie była z nim na wakacjach. Od listopada do końca 2022 r. tylko Pani troszczyła się o dziecko, tak jak w 2021 r. Na każde z tych spotkań Pani córka jechała w zakupionych przez Panią ubraniach, z plecaczkiem, który Pani kupiła, w którym to znajdowały się kolejne ubrania zakupione przez Panią na przebranie w razie wylania wody na siebie czy też ubrudzenia;

\- rok 2023: cały rok kalendarzowy tylko Pani troszczyła się o dziecko w każdym możliwym zakresie, począwszy od zapewnienia rozwoju intelektualnego, zaprowadzając i odprowadzając dziecko do i z przedszkola, chodząc na zebrania, po opiekę lekarską jak chodzenie do lekarza w trakcie choroby, dostarczała Pani niezbędne dobra materialne jak jedzenie i środki do higieny osobistej. Ojciec dziecka w tym czasie nie miał żadnego kontaktu z córką, ani razu córka u niego nie nocowała, ani nie była z nim na wakacjach.

Sąd nie wskazał jeszcze miejsca zamieszkania Pani córki, będzie każdorazowo Pani miejsce zamieszkania − jest to w pozwie rozwodowym, który jest w trakcie oczekiwania na rozprawę do 5 listopada 2024 r., ponieważ termin który miał się odbyć 22 marca 2024 r. został odwołany z powodu choroby sędziego. Dlatego też Sąd jeszcze nie mógł tego wskazać, natomiast stan faktyczny (a o interpretację stanu faktycznego Pani występuje) jest taki, że oboje z Pani dzieci zamieszkują każdorazowo przy Pani.

Sąd nie ustalał jakie są obowiązki ojca wobec dziecka, ale ojciec nie wypełniał żadnych obowiązków względem swojej córki, ponieważ w latach 2021-2023 spędził z córką 13 dni.

Ojciec córki nie wykazuje wsparcia emocjonalnego, nie pyta sam z siebie o jej samopoczucie, nie przejawia zbytnio zainteresowania jej rozwojem fizycznym czy edukacją, nie był na zebraniu przedszkolnym, pikniku rodzinnym organizowanym przez przedszkole czy też przedstawieniu, które organizowane było przez grupę przedszkolną.

Nie zostało uregulowane sądownie kto ma pobierać świadczenie wychowawcze na córkę, lecz ustaliła Pani z mężem, że to Pani będzie pobierać świadczenie wychowawcze. Od momentu jak tylko zaczęło należeć się ww. świadczenie Pani rodzinie - wnioski składała Pani.

Świadczenie wychowawcze na Pani syna nie zostało przyznane Pani sądownie, ponieważ tylko Pani jest uprawniona do pobierania świadczenia, dlatego że ojciec syna jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, a tylko osoba z pełnią praw może o takie świadczenie wystąpić.

### Pytanie

Czy przysługuje Pani rozliczenie jako samotny rodzic?

### Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, może Pani skorzystać z preferencyjnego rozliczenia dla samotnych rodziców, ponieważ wychowuje Pani dzieci bez udziału drugiego rodzica, nie pozostaje w nieformalnym związku, otrzymuje świadczenie 800+ (wcześniej 500+) na obydwoje dzieci, sprawa rozwodowa jest w toku, pozew złożony w maju 2023 r., pierwszy termin odbył się … października, drugi termin wyznaczony był na … marca 2024 r., lecz z powodu choroby sędziego został przełożony na … listopada 2024 r. Sama ponosi Pani trud wychowania dzieci, sama troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dzieci, bez udziału ich ojców. Ojcowie nie uczestniczą w obowiązkach związanych z procesem wychowawczym dzieci, nie uczestniczą w podejmowaniu decyzji dotyczących zdrowia, rozwoju oraz wychowania (nie zabezpieczali potrzeb bytowych, edukacyjnych, zdrowotnych, rozwojowych dzieci). Pani sama kształtuje osobowości dzieci poprzez kształtowanie samodzielności, obowiązkowości, rozwijania ich predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych. To Pani kształtuje światopogląd oraz system wartości dzieci, jak i postawy emocjonalne. Ojcowie nie troszczą się o potrzeby dzieci. Tylko Pani dba o zdrowie i bezpieczeństwo dzieci, zapewnia całodzienną opiekę, troszczy się o prawidłowy rozwój psychiczny i fizyczny, uczestniczy w ich życiu (chodzi na zebrania, organizuje czas wolny poprzez spacery, dodatkowe zajęcia, kino, place zabaw w przypadku młodszego dziecka, organizuje urodziny dla obojga dzieci oraz wycieczki.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych reguluje ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.; t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.).

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub uzyskały przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej

– podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

W myśl art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265):

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

\- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 6 ust. 4d wskazanej ustawy, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Według art. 6 ust. 4e cytowanej ustawy, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw:

Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:

1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub

2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152

\- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 240), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

Art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981 i 2270).

W świetle art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Na mocy art. 6 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c, w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm.), wynika, że:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu wynikającym z art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

\- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wyjaśnić przy tym należy, że na gruncie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dodanego przez art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2427):

W przypadku opodatkowania dochodów uzyskanych w 2021 r., o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r., przepis art. 6 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio do osoby samotnie wychowującej dzieci i jej dziecka.

Natomiast art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw stanowi, że:

przepisy art. 6 ust. 4c–4h, 8 (…) ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, (…) stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.

Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

· posiadania określonego w ustawie stanu cywilnego,

· wychowywania przez rodzica samotnie w roku podatkowym dzieci (dziecka),

· nieuzyskiwania przez rodzica i dzieci (dziecko) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń,

· niepodlegania przez rodzica i dzieci (dziecko) opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2021-2023 w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, należy wyjaśnić, że każda preferencja podatkowa stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Z przywołanych wyżej przepisów art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wynika, że stanowią odstępstwo od generalnej zasady indywidualnego opodatkowania. Możliwość ich zastosowania obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w tej ustawie, które należy interpretować ściśle, co oznacza, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej.

W konsekwencji, aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach w nich przewidzianych należy posiadać ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko (dzieci).

Do kręgu osób samotnie wychowujących dzieci ustawodawca zaliczył zarówno osoby, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), jak i osoby, których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci jest również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Z opisu sprawy w szczególności wynika, że jest Pani matką dwójki małoletnich dzieci. Z pierwszego związku posiada Pani syna, którego ojciec w 2019 r. został przez Sąd pozbawiony władzy rodzicielskiej. W 2017 r. wyszła Pani za mąż. Ze związku małżeńskiego posiada Pani córkę. Pani mąż nie przysposobił Pani syna, nie posiadał i nie wykonywał względem niego władzy rodzicielskiej. W maju 2020 r. Pani mąż wyprowadził się z domu i przestał utrzymywać kontakt z córką. Na Pani wniosek Sąd ustalił kontakty ojca z córką poprzez zawarcie ugody, jednak ojciec nie wykazywał chęci uczestniczenia w życiu córki. Następstwem tych zdarzeń było złożenie przez Panią pozwu rozwodowego wobec Pani męża i pozbawienie go władzy rodzicielskiej wobec córki. Sprawa ta, na chwilę złożenia wniosku o interpretację jest w toku. W dniu … października 2023 r. Sąd wydał postanowienie o zasądzonych alimentach, jednak Pani mąż nienależycie i nieregularnie wywiązuje się z tego obowiązku. W latach 2021-2023 zamieszkiwała Pani tylko z synem i córką. W tym okresie samotnie i faktycznie wykonywała Pani władzę rodzicielską (uczestniczyła w wychowaniu dzieci, sprawowała nad nimi opiekę, ponosiła koszty utrzymania, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, ponosiła koszty związane z wypoczynkiem, pomagała w edukacji szkolnej itp.). Ojciec córki nie uczestniczył w jej wychowaniu oraz nie wykonywał władzy rodzicielskiej, nie wykonywał obowiązków, dzięki którym zapewnione byłyby dziecku potrzeby bytowe, edukacyjne, rozwojowe, zdrowotne, emocjonalne itp. Kontakty ojca z córką nie były regularne. W latach 2021-2023 Pani mąż spotkał się z córką 13 razy jedynie w 2022 r. Sąd nie wskazał jeszcze miejsca zamieszkania Pani córki, gdyż oczekuje Pani na rozprawę rozwodową, która jest wyznaczona na … listopada 2024 r. Nie zostało uregulowane sądownie kto ma pobierać świadczenie wychowawcze na córkę, lecz ustaliła Pani z mężem, że to Pani będzie pobierać ww. świadczenie.

Mając zatem na uwadze zacytowane przepisy prawa oraz opis sprawy stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka pozwalająca na uznanie Pani za osobę samotnie wychowującą dzieci, tj. nie należy Pani do jednej z kategorii osób wymienionych w powołanym powyżej przepisie (nie jest Pani panną, wdową, rozwódką albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności), stanowiącym zamknięty katalog osób uznanych przez ustawodawcę za osobę samotnie wychowującą dzieci. Jak wynika z opisu sprawy, nie jest Pani rozwódką, bowiem proces rozwodowy jest w toku, tj. złożyła Pani do Sądu pozew rozwodowy, który oczekuje na rozprawę, która została wyznaczona na dzień … listopada 2024 r.

Zatem, skoro Pani małżeństwo nie zostało rozwiązane prawomocnym wyrokiem orzekającym rozwód, to nie przysługuje Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia się w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci za 2021 r. na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w stanie prawym obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.), jak również za lata 2022-2023 na podstawie art. 6 ust. 4c ww. ustawy (w stanie prawym stosowanym do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.).

Wobec powyższego, nie można uznać Pani za „osobę samotnie wychowującą dzieci” w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc nie przysługuje Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Preferencja ta uzależniona jest bowiem – jak już wcześniej wyjaśniono – również od stanu cywilnego rodzica, starającego się o status osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci). Powołany wyżej art. 6 ust. 4 oraz art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wskazują, w jakiej sytuacji osoba, która samotnie wychowuje dziecko (dzieci), może z preferencji podatkowej skorzystać. Jednym z warunków skorzystania z preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko (dzieci) jest uzyskanie prawomocnego orzeczenia o rozwodzie. Status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa.

Reasumując, w świetle przedstawionego stanu faktycznego i obowiązującego stanu prawnego, nie można uznać Pani za osobę samotnie wychowującą dzieci w 2021 r. w rozumieniu art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w stanie prawym obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.) oraz w latach 2022-2023 w rozumieniu art. 6 ust. 4c ww. ustawy (w stanie prawym stosowanym do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.), ponieważ w ww. latach pozostawała Pani w związku małżeńskim. Nie kwestionując zatem Pani zaangażowania w proces wychowawczy dzieci – okoliczność, że w latach 2021-2023 formalnie była Pani mężatką (brak prawomocnego orzeczenia rozwodowego Sądu) oraz Pani mąż − jak wynika z opisu sprawy − nie został pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywał kary pozbawienia wolności, wyklucza możliwość skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia się w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci w rozliczeniach rocznych za 2021 r. na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w stanie prawym obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.), jak również za lata 2022-2023 na podstawie art. 6 ust. 4c ww. ustawy (w stanie prawnym stosowanym do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.). Oznacza to, że nie przysługiwało Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci w zeznaniach podatkowych składanych za lata 2021-2023.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).