Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: PT8/033/169/599/PSG/12/PK-900/RD71822
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2014-08-04
Teza: „Czy sprzedaż prawa własności nieruchomości gruntowej obciążonej prawem użytkowania wieczystego, na rzecz jej użytkownika wieczystego, stanowi dostawę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i jest obciążona podatkiem VAT w wysokości 23 %?”
Słowa kluczowe: dostawa; grunty; miasto; użytkowanie (używanie)-użytkowanie wieczyste
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) Minister Finansów, wobec stwierdzenia nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 6 lipca 2011 r. nr IBPP3/443-444/11/AM, wydanej w imieniu Ministra Finansów, przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach dla Miasta na prawach Powiatu, na wniosek z dnia 1 kwietnia 2011 r. (data wpływu 6 kwietnia 2011 r.), uzupełniony pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. (data wpływu 22 czerwca 2011 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w przedmiocie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności sprzedaży prawa własności gruntu oznaczonego jako działka 3028/56 na rzecz jego dotychczasowego użytkownika wieczystego, zmienia ww. interpretację z urzędu stwierdzając, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione w ww. wniosku jest **prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 6 kwietnia 2011 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach wpłynął wniosek z dnia 1 kwietnia 2011 r., złożony przez Miasto na prawach Powiatu (dalej: Wnioskodawca), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności sprzedaży prawa własności gruntu oznaczonego jako działka 3028/56 na rzecz jego dotychczasowego użytkownika wieczystego. Wniosek ten został następnie uzupełniony pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. (data wpływu 22 czerwca 2011 r.).

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Decyzją z 17 marca 1989 r. Miasto oddało Z. w użytkowanie wieczyste działkę 3028/56 o pow. 0,0744 ha, z przeznaczeniem pod budowę budynku handlowo-usługowego. Czas trwania użytkowania wieczystego został określony na 99 lat tj. do 2088 r. Dnia 3 września 1997 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A Z. zbył użytkowanie wieczyste działki 3028/56 na rzecz Y. Wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2008 r. Y. zwrócił się o zbycie na jego rzecz prawa własności działki 3028/56. Uchwałą nr LXIII/801/2010 z dnia 28 października 2010 r. Rada Miasta wyraziła zgodę na sprzedaż w drodze bezprzetargowej prawa własności działki 3028/56 na rzecz Y jako użytkownika wieczystego. Obecnie działka 3028/56 zapisana jest w KW oraz posadowiony jest na niej budynek mieszkalno-usługowy będący własnością użytkownika wieczystego jako odrębny przedmiot własności.

W uzupełnieniu wniosku z dnia 15 czerwca 2011 r. Wnioskodawca poinformował, iż zbycie prawa własności nastąpi na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej, Pana Y., który nabył przedmiotową nieruchomość aktem notarialnym Rep. A z dnia 3 września 1997 r.

W związku z przedstawionym zdarzeniem przyszłym zadano następujące pytanie:

Czy sprzedaż prawa własności nieruchomości gruntowej obciążonej prawem użytkowania wieczystego, na rzecz jej użytkownika wieczystego, stanowi dostawę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i jest obciążona podatkiem VAT w wysokości 23%?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym przypadku podstawowym problemem jest określenie czy zbycie gruntu na rzecz użytkownika wieczystego stanowi dostawę towaru. Odpowiadając na to pytanie, wpierw należy rozważyć czy oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste można potraktować jako dostawę towaru. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Prawo użytkowania wieczystego jako szczególne prawo rzeczowe odznacza się natomiast tym, że jak słusznie wskazano w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 8 stycznia 2007 r. sygn. akt I FPS 1/06: „użytkowanie wieczyste stanowi wprawdzie prawo na rzeczy cudzej, ale daje użytkownikowi wieczystemu uprawnienia do dysponowania rzeczą w sposób zbliżony do praw właściciela, czym w istotny sposób różni się od ograniczonych praw rzeczowych, stanowiąc tym samym pośrednie ogniwo pomiędzy tymi prawami a własnością”. Prawo użytkowania wieczystego jest więc prawem na kształt prawa własności. Wobec tego za dostawę towaru (gruntu) należy przyjąć dzień ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W tym dniu bowiem użytkownik wieczysty nabywa prawo „władania gruntem jak właściciel” przez co spełniona zostaje hipoteza art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Wobec powyższego zbycie prawa własności na rzecz użytkownika wieczystego jako, że nie stanowi dostawy w rozumieniu ustawy o VAT, nie podlega opodatkowaniu.

Analogiczny problem był m.in. przedmiotem interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 15 października 2010 r. o sygn. IBPP1/443-970/10/EA, gdzie również stwierdzono, że zbycie prawa własności na rzecz użytkownika wieczystego nie stanowi dostawy towaru i nie podlega opodatkowaniu.

W dniu 6 lipca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając, na podstawie przepisów § 2 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), w imieniu Ministra Finansów – wydał interpretację indywidualną, nr IBPP3/443-444/11/AM, w której uznał, iż w świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w wydanej interpretacji indywidualnej przywołał przepisy: art. 2 pkt 6, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 6 i 7, art. 41 ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 9 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) oraz art. 46 § 1 i art. 235 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.), a także odniósł ich treść do zdarzenia przyszłego, pytania i stanowiska, przedstawionych przez Wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji.

W uzasadnieniu przedmiotowej interpretacji organ podatkowy wskazał, iż opodatkowaniu podlegają te dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku gruntów niezabudowanych, tylko te, które stanowią tereny budowlane lub przeznaczone pod zabudowę. Natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, będących na przykład gruntami rolnymi czy leśnymi, które nie są przeznaczone pod zabudowę, są zwolnione z podatku od towarów i usług. W związku z powyższym przedmiotem dostawy będzie jedynie grunt, gdyż budynki znajdujące się na tym gruncie stanowią odrębny przedmiot własności i są własnością użytkownika wieczystego. Zatem dostawa gruntu w postaci działki nr 3028/56 nie będzie korzystała ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT i zgodnie z art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT będzie podlegała opodatkowaniu podstawową 23% stawką podatku VAT. Organ podatkowy stwierdził, że dostawą towaru w rozumieniu przepisów ustawy o VAT było ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz Pana Z. jak również zbycie prawa użytkowania wieczystego gruntu przez Pana Z. na rzecz Pana Y.. Również sprzedaż gruntu przez Wnioskodawcę na rzecz Pana Y., zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako dostawa towaru. Organ podatkowy zauważył przy tym, iż sprzedaż nieruchomości na rzecz użytkownika wieczystego nie będzie traktowana jako dostawa towaru jedynie w sytuacji, gdy Wnioskodawca dokonuje tej sprzedaży temu użytkownikowi, na rzecz którego wcześniej ustanowiła prawo użytkowania wieczystego. Nie może być traktowana jako ponowna dostawa tego samego towaru między tymi samymi stronami.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy, Minister Finansów stwierdza, co następuje:

Zgodnie z art. 14e § 1 ustawy Ordynacja podatkowa minister właściwy do spraw finansów publicznych może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W wyniku przeprowadzonej analizy przedmiotowej sprawy stwierdzono, że interpretacja indywidualna z dnia 6 lipca 2011 r. nr IBPP3/443-444/11/AM, wydana w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach jest nieprawidłowa, dlatego też uzasadnione jest dokonanie jej zmiany. Zdaniem Ministra Finansów stanowisko Wnioskodawcy wyrażone we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) – dalej: ustawa o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się m.in. przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste (pkt 6) oraz zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6 (pkt 7).

Zgodnie z art. 232 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.), grunty stanowiące własność Skarbu Państwa położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym.

Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 8 stycznia 2007 r. sygn. akt I FPS 1/06: „W wyniku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego dochodzi do ekonomicznego przeniesienia władztwa nad gruntem /towarem - w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy/ na rzecz użytkownika wieczystego, co pozwala mu rozporządzać nim jak właściciel. Znajduje to wyraz zarówno w swobodzie korzystania z gruntu i czerpania z niego pożytków w sposób niemalże taki jak w przypadku właściciela tego gruntu, jak również w możliwości przeniesienia takiego władztwa na inny podmiot, tak jak ma to miejsce w przypadku dokonywania sprzedaży gruntu przez właściciela.

Właśnie z uwagi na uznanie użytkowania wieczystego za prawo rzeczowe o charakterze zbliżonym do prawa własności, a nie do praw rzeczowych ograniczonych, nie było konieczne odrębne wymienianie tego prawa w definicji dostawy zawartej w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT (\`(...)\`) Z pierwszej części definicji „dostawy towaru”, zawartej w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT /część zdania zakończona drugim przecinkiem/ wynika, że obejmuje ona w znaczeniu podatkowym ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, które daje użytkownikowi wieczystemu prawo do rozporządzania gruntem jak właściciel, czyli w sposób podobny pod względem skutków ekonomicznych do właściciela.

Konsekwencją stanowiska, że oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste stanowi dostawę towarów będzie stwierdzenie, że w przypadku gdy taka czynność nastąpiła w przed dniem 1 maja 2004 r. (\`(...)\`) nie podlega ona obecnie podatkowi od towarów i usług. W przypadku dostawy towarów zasadą jest bowiem, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru / art. 19 ust. 1 ustawy o VAT /. W momencie zaś ustanowienia użytkowania wieczystego ta czynność nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Tym samym opłaty dotyczące czynności niepodlegającej opodatkowaniu nie mogą być objęte podatkiem od towarów i usług po wejściu w życie nowej regulacji prawnej.(\`(...)\`)

Wobec powyższego należy uznać, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, ustanowionego przed dniem 1 maja 2004 r., gdy taka czynność nie podlegała podatkowi od towarów i usług, po wejściu w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz. U. nr 54 poz. 535 ze zm./ ani nie zawiera w sobie należnego podatku, ani też nie powinna być powiększona o taki podatek na podstawie przepisów tej ustawy.”.

Zgodnie z powyższym nabycie prawa własności nieruchomości przez dotychczasowego użytkownika, w przypadku gdy ustanowienie użytkowania wieczystego nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r., co do zasady jest zdarzeniem niewywołującym skutków w zakresie podatku od towarów i usług. Nabycie prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel nastąpiło bowiem już z chwilą zawarcia umowy o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania, które to ustanowienie przed dniem 1 maja 2004 r. nie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.

Powyższą zasadę stosuje się odpowiednio w stosunku do nabycia prawa własności nieruchomości przez dotychczasowego użytkownika, w przypadku gdy nabył on to prawo od poprzedniego użytkownika wieczystego przed dniem 1 maja 2004 r. – stosownie do wyżej przytoczonych przepisów art. 7 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o VAT zbycie prawa użytkowania wieczystego stanowi dostawę towarów tak samo jak jego ustanowienie. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie Pan Y. nabył – na mocy umowy sprzedaży z dnia 3 września 1997 r. – prawo do rozporządzania nieruchomością jak właściciel w momencie zakupu prawa użytkowania wieczystego od poprzedniego użytkownika wieczystego, to transakcja sprzedaży prawa własności tej nieruchomości przez Wnioskodawcę na rzecz Pana Y. jest czynnością neutralną pod względem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy, iż zbycie prawa własności nieruchomości na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego nie stanowi dostawy w rozumieniu ustawy o VAT i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, należy uznać za prawidłowe.

W świetle powyższego należało z urzędu zmienić interpretację indywidualną z dnia 6 lipca 2011 r. nr IBPP3/443-444/11/AM, wydaną w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, gdyż stwierdzono jej nieprawidłowość.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji indywidualnej przez działającego w imieniu Ministra Finansów Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach.

Wnioskodawcy przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację zmieniającą interpretację indywidualną. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie Ministra Finansów – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 47 i 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Finansów (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Minister Finansów, ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.