Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDWP.4011.150.2023.1.ASZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-02-02
Teza: Skoro nabył Pan nieruchomość od spółdzielni za wkład ustalony na kwotę 182 tys. zł oraz nieruchomość w drodze umowy sprzedaży za kwotę 185 tys. zł, to brak jest możliwości ustalenia wartości początkowej na podstawie wyceny, z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia ich zużycia albo na podstawie wyceny dokonanej przez biegłego, powołanego przez podatnika.
Słowa kluczowe: cena-cena nabycia; wartość-wartość początkowa-wartość początkowa środka trwałego; wartość-wartość rynkowa
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Określenie wartości początkowej środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.-Cena nabycia.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Określenie wartości początkowej środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.-Koszt wytworzenia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22g-ust. 3; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22g-ust. 4

Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
=====================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie ustalenia wartości początkowej środków trwałych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

16 października 2023 r. wpłynął Pana wniosek z 6 października 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie ustalenia wartości początkowej środków trwałych, możliwości zmiany formy opodatkowania na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i sprzedaży przedmiotowych środków trwałych.

Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 22 sierpnia 2023 r. (wpływ 23 sierpnia 2023 r.). Treść wniosku jest następująca:

**Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego**

Prowadzi Pan (dalej jako: „Podatnik”) od 2004 r. indywidualną działalność gospodarczą w zakresie wynajmu nieruchomości. Jest Pan czynnym podatnikiem VAT.

Jest Pan właścicielem nieruchomości zlokalizowanych w (\`(...)\`), w skład których wchodzą:

Nieruchomość 1:

*   Prawo użytkowania wieczystego działki gruntu nr 1 o powierzchni 424 m2 oraz prawo własności posadowionego na niej budynku mieszkalnego o powierzchni całkowitej 713 m2.
*   Prawo współużytkowania wieczystego - w udziale wynoszącym 1/6 części działki gruntu nr 2 o powierzchni 577 m2, stanowiącej drogę wewnętrzną.

Nieruchomość 2:

*   Prawo użytkowania wieczystego działki gruntu nr 3 o powierzchni 321 m2 oraz prawo własności posadowionego na niej budynku mieszkalnego o powierzchni całkowitej 713 m2.
*   Prawo użytkowania wieczystego działki gruntu nr 5 o powierzchni 86 m2, która została zabudowana częścią wyżej wymienionego budynku mieszkalnego.
*   Prawo współużytkowania wieczystego - w udziale wynoszącym 2/12 części działki gruntu nr 2 o powierzchni 577 m2, stanowiącej drogę wewnętrzną.
*   Prawo współużytkowania wieczystego- w udziale wynoszącym 2/12 części działki gruntu nr 4 o powierzchni 16 m2, stanowiącej część drogi dojazdowej.

Wskazane nieruchomości są wykorzystywane przez Pana w prowadzonej przez niego indywidualnej działalności gospodarczej w zakresie wynajmu nieruchomości. Pomimo ich wykorzystywania w działalności gospodarczej, przedmiotowe nieruchomości nie zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych firmy prowadzonej przez Pana.

Poniżej przedstawiono historię nabycia/wytworzenia przez Pana nieruchomości oznaczonej jako Nieruchomość 1.

Nieruchomość 1

W dniu 23.04.1990 r. został Pan przyjęty na członka Spółdzielni Mieszkaniowej (…) (dalej jako: „Spółdzielnia"). W ramach członkostwa w Spółdzielni przydzielono Panu działkę nr 7 (działka u zbiegu ulicy (…) (obecnie działka oznaczona numerem: 1).

W dniu 19.06.1991 r. zawarł Pan ze Spółdzielnią umowę o wzajemnych zobowiązaniach, na mocy której zobowiązał się do wybudowania domu na przydzielonej działce we własnym zakresie i z własnych środków do końca 1992 r. W ramach umowy Spółdzielnia zobowiązała się do koordynacji prac związanych z budową infrastruktury (przyłączy). Zobowiązał się Pan do płatności za prace związane z budową przyłączy w formie wskazanej przez zarząd Spółdzielni.

Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez Pana sporządzonym w dniu 2.10.1997 r. budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej na przydzielonej działce nr 7 został wybudowany przez Pana w latach 1992-1994 systemem gospodarczym.

Zgodnie z zaświadczeniem Spółdzielni z dnia 2.10.1997 r. ostatecznie ustalony wkład budowlany wniesiony do Spółdzielni przez Pana wyniósł 182 tys. zł.

Budynek mieszkalny został przekazany do użytkowania na podstawie poświadczenia zgłoszenia użytkowania z dnia 20.08.1997 r.

Dnia 21.10.1997 r. aktem notarialnym nr (…) zawarł Pan ze Spółdzielnią umowę przeniesienia własności domu jednorodzinnego oraz prawa wieczystego użytkowania gruntu.

Na mocy zawartej umowy na Pana i Pana żonę na zasadach wspólności ustawowej przeniesione zostały następujące nieruchomości:

*   Prawo wieczystego użytkowania działki nr 1 o powierzchni 424 m2 oraz prawo własności usytuowanego na niej budynku mieszkalnego 4-kondygnacyjnego o powierzchni całkowitej 713 m2.
*   Prawo współużytkowania wieczystego - w udziale wynoszącym 1/6 działki gruntu oznaczonej nr 2 o powierzchni 577 m2, stanowiącej drogę wewnętrzną.

Decyzją nr (\`(...)\`) z dnia 21.06.1999 r. (\`(...)\`) Miasta (\`(...)\`) udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania parteru i piętra budynku mieszkalnego jednorodzinnego posadowionego na działce nr 1 (Nieruchomość 1) - na biuro.

Budynek posadowiony na działce nr 1 był od 2012 r. przedmiotem wynajmu na rzecz B.

Nieruchomość 2

Budynek mieszkalny, usytuowany na działce gruntu nr 3 został przekazany do użytkowania na podstawie decyzji (\`(...)\`) a Miasta (\`(...)\`) nr (\`(...)\`) z dnia 28.05.1999 r.

Dnia 18.06.1999 r. aktem notarialnym nr (…)/99 Pan wraz ze swoją żoną zawarł z Państwem K.B. i M.B. umowę sprzedaży.

Na mocy zawartej umowy Pan i Pana żona nabyli na zasadach wspólności ustawowej spółdzielcze własnościowe prawo do domu jednorodzinnego o powierzchni 713 m2, wraz z przynależnym wkładem budowlanym, wybudowanego na działce nr 3, której użytkownikiem wieczystym była Spółdzielnia. Przedmiotowe spółdzielcze własnościowe prawo do domu jednorodzinnego zostało nabyte przez Pana i Pana żonę za cenę: 185 tys. zł.

Następnie dnia 5.04.2006 r. aktem notarialnym nr (\`(...)\`) zawarł Pan ze Spółdzielnią umowę przeniesienia własności domu jednorodzinnego oraz prawa wieczystego użytkowania gruntu.

Na mocy zawartej umowy na Pana i Pana żonę na zasadach wspólności ustawowej przeniesione zostały nieodpłatnie następujące nieruchomości:

*   Własność stanowiącego odrębną nieruchomość budynku mieszkalnego numer (…) o powierzchni 713 m2 oraz prawo użytkowania wieczystego działki gruntu, na której został wzniesiony wskazany budynek mieszkalny, oznaczonej numerem 3 o powierzchni 321 m2.
*   Prawo użytkowania wieczystego działki gruntu oznaczonej numerem 5 o powierzchni 86 m2, która została zabudowana częścią wyżej wymienionego budynku mieszkalnego.
*   Prawo współużytkowania wieczystego - w udziale wynoszącym 2/12 części działki gruntu oznaczonej numerem 4 o powierzchni 16 m2, stanowiącej część drogi dojazdowej.
*   Prawo współużytkowania wieczystego - w udziale wynoszącym 2/12 części działki gruntu oznaczonej numerem 2 o powierzchni 577 m2 stanowiącej drogę wewnętrzną.

W dniu 24.04.2009 r. złożył Pan wniosek do (\`(...)\`) Miasta (\`(...)\`) o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego (parteru i pierwszego piętra) jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego przy ulicy (\`(...)\`) na cele biurowe (300 m2).

Decyzją z dnia 21.08.2009 r. nr (\`(...)\`) (…) Miasta (\`(...)\`) ustalił warunki i szczegółowe zasady gospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania na cele biurowe części budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego przy ulicy (\`(...)\`). Dla inwestycji ustalono zmianę sposobu użytkowania parteru i pierwszego piętra budynku mieszkalnego jednorodzinnego na cele usługowe- biuro- powierzchnia użytkowa 300 m2.

Budynek posadowiony na działce nr 3 był od 2000 r. przedmiotem wynajmu na rzecz A. S.A. (później: C. Sp. z o.o.) dokonywanego w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Pana. Od kilku lat budynek nie jest wynajmowany.

**Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego**

Informuje Pan, że posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Polski w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W roku 2023 r. prowadzi Pan wyłącznie indywidualną działalność gospodarczą. Przychód z prowadzonej przez Pana indywidualnej działalności gospodarczej nie przekroczył w poprzednim roku kwoty 2 000 000 euro. Nie prowadzi Pan działalności jako wspólnik spółki cywilnej, jawnej.

Obecnie stosuje Pan do prowadzonej działalności gospodarczej formę opodatkowania podatek liniowy.

Zamierza Pan zmienić formę opodatkowania działalności gospodarczej na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych od 2024 r.

Do wykonywanej przez Pana działalności nie mają / będą miały zastosowanie wyłączenia zawarte w art. 8 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Ostatecznie ustalony wkład budowlany zgodnie z zaświadczeniem Spółdzielni z dnia 2.10.1997 r. nie odpowiada wysokości nakładów poczynionych przez Pana na budowę domu na przydzielonej działce.

Wymienione we wniosku nieruchomości stanowią zgodnie z KŚT budynki niemieszkalne - ponad połowa powierzchni użytkowej budynków jest wykorzystywana na cele biurowe.

Nieruchomości znajdujące się na ulicy (\`(...)\`) są obecnie wynajmowane. Stanowią składniki majątku związane z działalnością gospodarczą.

Przeniesienie aktem notarialnym nr (…) własności domu jednorodzinnego oraz prawa wieczystego gruntu z 21.10.1997 r. nastąpiło w ramach rozliczenia zadania inwestycyjnego powierzonego mi jako członkowi spółdzielni. W dniu 23.04.1990 r. został Pan przyjęty na członka (…) Spółdzielni Mieszkaniowej (…) (dalej jako: „Spółdzielnia”). W ramach członkostwa w Spółdzielni przydzielono Panu działkę nr 7 (działka u zbiegu ulicy (…) (obecnie działka oznaczona numerem: 1).

W dniu 19.06.1991 r. zawarł Pan ze Spółdzielnią umowę o wzajemnych zobowiązaniach, na mocy której zobowiązał się Pan do wybudowania domu na przydzielonej działce we własnym zakresie i z własnych środków do końca 1992 r. W ramach umowy Spółdzielnia zobowiązała się do koordynacji prac związanych z budową infrastruktury (przyłączy). Zarząd Spółdzielni, uchwałą nr I Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni z dnia 14.08.1990 r. został upoważniony do przeniesienia użytkowania wieczystego działek i własności wybudowanych na tych działkach domów mieszkalnych na rzecz poszczególnych członków Spółdzielni. Przydzielony został Panu dom usytuowany na działce 1. Uchwałą nr 1 z dnia 2 września 1997 r. zarząd Spółdzielni postanowił przenieść na Pana rzecz własność wskazanego powyżej budynku oraz użytkowanie działki nr 1, a także udział wynoszący 1/6 użytkowania wieczystego działki nr 2. Przeniesienie własności zostało dokonane aktem notarialnym nr (…)/97 z dnia 21.10.1997 r. na podstawie wskazanej powyżej uchwały nr 1 Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni z dnia 14.08.1990 r. oraz na podstawie art. 235 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - prawo spółdzielcze (Dz.U. nr 30 poz. 210). Ostatecznie ustalony wkład budowlany wyniósł 182.000 zł. Stosownie do par. 4 Aktu Notarialnego nr (…)/97 przedstawiciele Spółdzielni oświadczyli, że rozliczył się Pan całkowicie ze wszystkich zobowiązań finansowych związanych z prowadzeniem we własnym zakresie budowy wskazanego powyżej budynku.

Przed przeniesieniem własności, jako członkowi Spółdzielni przysługiwało Panu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Przedmiotowe nieruchomości są związane/wykorzystywane od początku prowadzenia Pana działalności.

Budynek posadowiony na działce 3 był przedmiotem wynajmu na rzecz A. S.A. od 2004 r. a nie jak błędnie wskazano w opisie stanu faktycznego od 2000 r. Wynajem na rzecz A. S.A. był rozliczany w ramach prowadzonej przez Pana indywidualnej działalności gospodarczej.

Nieruchomości nie były kiedykolwiek amortyzowane przeze Pana ani przez Pana małżonkę.

Nieruchomości nie były wprowadzone do ewidencji środków trwałych przez Pana lub Pana małżonkę.

**Pytania**

1\. Czy w celu ujęcia nieruchomości oznaczonej we wniosku jako Nieruchomość 1 w ewidencji środków trwałych Podatnik może ustalić wartość początkową tej nieruchomości zgodnie z art. 22g ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ?

2\. Czy w celu ujęcia nieruchomości oznaczonej we wniosku jako Nieruchomość 2 w ewidencji środków trwałych Podatnik może ustalić wartość początkową tej nieruchomości zgodnie z art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ?

3\. Czy w przypadku gdy Podatnik złoży w ustawowym terminie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego oświadczenie o wyborze jako formy opodatkowania prowadzonej indywidualnej działalności gospodarczej, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, sprzedaż przez Podatnika nieruchomości oznaczonych we wniosku jako Nieruchomość 1 oraz Nieruchomość 2, będzie opodatkowana stawką zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości 10% ?

Niniejsza interpretacja dotyczy ustalenia wartości początkowej środków trwałych (pytanie Nr 1 i 2), natomiast w zakresie możliwości zmiany formy opodatkowania na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i sprzedaży przedmiotowych środków trwałych (pytanie Nr 3) zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

**Pana stanowisko w sprawie**

Ad. 1

Stosownie do art 22g ust. 1 pkt 2 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako: "Ustawa PIT") za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, uważa się w razie wytworzenia we własnym zakresie - koszt wytworzenia.

Stosownie do art. 22g ust. 4 Ustawy PIT za koszt wytworzenia uważa się wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych.

Przepisy Ustawy PIT dopuszczają również możliwość ustalenia wartości początkowej wytworzonych środków trwałych według wyceny dokonywanej przez podatnika na podstawie wartości rynkowej składników majątkowych.

Stosownie do art. 22g ust. 9 Ustawy PIT jeżeli podatnik nie może ustalić kosztu wytworzenia, o którym mowa w ust. 4, wartość początkową środków trwałych ustala się w wysokości określonej z uwzględnieniem cen rynkowych, o których mowa w ust. 8, przez biegłego, powołanego przez podatnika.

Brak możliwości ustalenia wartości początkowej środka trwałego zgodnie z generalną zasadą powinna mieć przy tym charakter obiektywny, a więc dotyczyć np. tych sytuacji, w których podatnik nie posiada - bo nie musiał posiadać - stosownych dokumentów stwierdzających wysokość poniesionych przez niego wydatków na nabycie lub wytworzenie określonego składnika majątku.

Wskazana okoliczność zachodzi zdaniem Pana w opisanym stanie faktycznym. Z uwagi na fakt, że nieruchomość oznaczona jako Nieruchomość 1 została wybudowana systemem gospodarczym przez Pana, nieprowadzącego wówczas ani nie planującego prowadzić działalności gospodarczej, to należy przyjąć, że nie jest możliwym ustalenie wartości początkowej tej nieruchomości (środka trwałego), o której mowa w art. 22g ust. 4 Ustawy PIT.

W konsekwencji Pana zdaniem w celu ujęcia nieruchomości oznaczonej we wniosku jako Nieruchomość 1 w ewidencji środków trwałych Podatnik może ustalić wartość początkową tej nieruchomości zgodnie z art. 22g ust. 9 Ustawy PIT.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ad. 2

Stosownie do art. 22g ust. 1 pkt 1 Ustawy PIT za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, uważa się w razie odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia, a jeżeli były używane przez podatnika przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i nie były wcześniej amortyzowane - cenę ich nabycia, nie wyższą jednak od ich wartości rynkowej.

Stosownie do art. 22g ust. 3 Ustawy PIT za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku.

Przepisy Ustawy PIT dopuszczają również możliwość ustalenia wartości początkowej nabytych środków trwałych według wyceny dokonywanej przez podatnika na podstawie wartości rynkowej składników majątkowych. Jak stanowi bowiem przepis art. 22g ust. 8 Ustawy PIT jeśli nie można ustalić ceny nabycia środków trwałych lub ich części nabytych przez podatników przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, wartość początkową tych środków przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika, z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia ich zużycia.

Brak możliwości ustalenia wartości początkowej środka trwałego zgodnie z generalną zasadą powinna mieć przy tym charakter obiektywny, a więc dotyczyć np. tych sytuacji, w których podatnik nie posiada - bo nie musiał posiadać - stosownych dokumentów stwierdzających wysokość poniesionych przez niego wydatków na nabycie lub wytworzenie określonego składnika majątku.

Wskazana okoliczność zachodzi zdaniem Podatnika w opisanym stanie faktycznym. Z uwagi na fakt, że nieruchomość oznaczona jako Nieruchomość 2 została nabyta przez Pana oraz Pana małżonkę na zasadach wspólności ustawowej w 1999 r. kiedy to Pan nie prowadził ani nie planował prowadzić działalności gospodarczej, to należy przyjąć, że nie jest możliwym ustalenie wartości początkowej tej nieruchomości (środka trwałego), o której mowa w art. 22g ust. 3 Ustawy PIT.

W konsekwencji Pana zdaniem w celu ujęcia nieruchomości oznaczonej we wniosku jako Nieruchomość 2 w ewidencji środków trwałych Podatnik może ustalić wartość początkową tej nieruchomości zgodnie z art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Na gruncie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2647 ze zm.) wskazać należy, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy:

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

W przypadku źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza należy przyjąć, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.

Obowiązek jednoznacznego wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a przychodem uzyskanym z działalności, zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła tego przychodu - każdorazowo spoczywa na podatniku.

Aby zatem wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu winien, w myśl powołanego przepisu, spełniać łącznie następujące warunki:

*   pozostawać w związku przyczynowym z przychodem lub ze źródłem przychodu i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,
*   nie znajdować się na liście wydatków nieuznanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
*   być właściwie udokumentowany.

W przypadku źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza należy przyjąć, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.

Obowiązek jednoznacznego wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a przychodem uzyskanym z działalności, zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła tego przychodu – każdorazowo spoczywa na podatniku.

W myśl art. 22 ust. 8 powołanej ustawy:

Kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o, z uwzględnieniem art. 23.

Zgodnie z art. 22a ust. 1 ww. ustawy:

Amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,

2) maszyny, urządzenia i środki transportu,

3) inne przedmioty

\- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi.

Stosownie do art. 22b ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:

Amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, nabyte od innego podmiotu, nadające się do gospodarczego wykorzystywania w dniu przyjęcia do używania spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego.

Jak stanowi art. 22d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Składniki majątku, o których mowa w art. 22a-22c, z wyłączeniem składników wymienionych w ust. 1, wprowadza się do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n, najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Późniejszy termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego, o którym mowa w art. 22h ust. 1 pkt 4.

W myśl art. 22f ust. 1 ww. ustawy:

Podatnicy, z wyjątkiem tych, którzy ze względu na ogłoszoną upadłość obejmującą likwidację majątku nie prowadzą działalności gospodarczej, dokonują odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w art. 22a ust. 1 i ust. 2 pkt 1-3 oraz w art. 22b.

W sytuacji, gdy podatnik zamierza amortyzować środek trwały lub wartość niematerialną i prawną istotnym jest ustalenie ich wartości początkowej. Podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych, zgodnie z art. 22f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowi wartość początkowa środka trwałego oraz wartości niematerialnej i prawnej.

Sposób ustalania wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych określa art. 22g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 22g ust. 1 ww. ustawy:

1) za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych z uwzględnieniem ust. 2-18 uważa się w razie odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia, a jeżeli były używane przez podatnika przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i nie były wcześniej amortyzowane - cenę ich nabycia, nie wyższą jednak od ich wartości rynkowej,

2) w razie wytworzenia we własnym zakresie - koszt wytworzenia.

Zgodnie z art. 22g ust. 3 ww. ustawy:

Za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku.

W myśl z art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli nie można ustalić ceny nabycia środków trwałych lub ich części nabytych przez podatników przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, o których mowa w art. 22n, wartość początkową tych środków przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika, z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia ich zużycia.

Natomiast stosownie do treści art. 22g ust. 9 ww. ustawy:

Jeżeli podatnik nie może ustalić kosztu wytworzenia, o którym mowa w ust. 4, wartość początkową środków trwałych ustala się w wysokości określonej z uwzględnieniem cen rynkowych, o których mowa w ust. 8, przez biegłego, powołanego przez podatnika.

Jak stanowi art. 22g ust. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przy ustalaniu wartości początkowej poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zgodnie z ust. 1 pkt 3-5 oraz ust. 2, 8, 9, 14 i 15, przepis art. 19 stosuje się odpowiednio.

Możliwość ustalenia wartości początkowej środka trwałego poprzez wycenę dokonaną przez podatnika lub przez biegłego dotyczy jedynie przypadków, w których środek trwały odpowiednio został nabyty przed dniem założenia ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oraz brak jest możliwości ustalenia tej wartości (w przypadku nabycia) lub w przypadku, gdy został wytworzony przez podatnika we własnym zakresie. Przepis art. 22g ust. 8 i ust. 9 cyt. ustawy nie ma służyć podnoszeniu rynkowej wartości nieruchomości dzięki odwołaniu się do ich aktualnych cen na rynku nieruchomości.

Zasadnicze znaczenie dla sposobu ustalenia wartości początkowej środka trwałego ma sposób jego nabycia. Przy czym, możliwość ustalenia wartości początkowej środka trwałego poprzez wycenę dokonaną przez podatnika lub przez biegłego dotyczy jedynie przypadków, w których środek trwały odpowiednio został nabyty przed dniem założenia ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i brak jest możliwości ustalenia tej wartości. Te sposoby ustalenia wartości początkowej stanowią jednakże wyjątek od obowiązujących zasad ustalania tejże wartości według zasad określonych w art. 22g ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (a więc według ceny nabycia i według kosztu wytworzenia).

Niemożność ustalenia wartości początkowej środka trwałego zgodnie z generalną zasadą powinna mieć przy tym charakter obiektywny, a więc dotyczyć, np. tych sytuacji, w których podatnik nie posiada - bo nie musiał posiadać - stosownych dokumentów stwierdzających wysokość poniesionych przez niego wydatków na nabycie lub wytworzenie określonego składnika majątku. Użycie formuły „podatnik nie może ustalić” w omawianym przepisie obejmuje także takie stany faktyczne, kiedy z przyczyn niezawinionych przez podatnika, od niego niezależnych, nie może ustalić kosztu nabycia lub kosztu wytworzenia środka trwałego według normy zawartej w art. 22g ust. 3 i ust. 4 omawianej ustawy podatkowej. Muszą to być więc okoliczności wyjątkowe, obiektywnie szczególne.

Z treści wniosku wynika, że w dniu 23.04.1990 r. został Pan przyjęty na członka Spółdzielni Mieszkaniowej (…). W ramach członkostwa w Spółdzielni przydzielono Panu działkę nr 7 (działka u zbiegu ulicy (…) (obecnie działka oznaczona numerem: 1).

Budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej na przydzielonej działce nr 7 został wybudowany przez Pana w latach 1992-1994 systemem gospodarczym.

Zgodnie z zaświadczeniem Spółdzielni z dnia 2.10.1997 r. ostatecznie ustalony wkład budowlany wniesiony do Spółdzielni przez Pana wyniósł 182 tys. zł.

Dnia 21.10.1997 r. aktem notarialnym nr (…)/97 zawarł Pan ze Spółdzielnią umowę przeniesienia własności domu jednorodzinnego oraz prawa wieczystego użytkowania gruntu.

Zauważam, że w tej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, w której ustalenie ceny nabycia środka trwałego nie jest możliwe, gdyż cena nabycia jest znana i wynika z zaświadczenia spółdzielni, w której został ostatecznie ustalony wkład budowlany na kwotę 182 tys. zł w przypadku nieruchomości przy ul. (\`(...)\`).

Natomiast nieruchomość oznaczona we wniosku jako Nieruchomość 2 została nabyta na mocy zawartej umowy sprzedaży (akt notarialny nr (\`(...)\`) z 5.04.2006 r.) na zasadach wspólności ustawowej. Przedmiotowe spółdzielcze własnościowe prawo do domu jednorodzinnego zostało nabyte przez Pana i Pana żonę za cenę 185 tys. zł.

Wskazane nieruchomości są wykorzystywane w prowadzonej przez Pana indywidualnej działalności gospodarczej w zakresie wynajmu nieruchomości. Pomimo ich wykorzystywania w działalności gospodarczej, przedmiotowe nieruchomości nie zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych firmy prowadzonej przez Pana.

Na podstawie przedstawionego opisu sprawy oraz powołanych przepisów prawa stwierdzam, że w tej sprawie wartość początkową nieruchomości oznaczonej we wniosku jako Nieruchomość 1 i Nieruchomość 2 stanowiących w działalności gospodarczej środek trwały powinien Pan ustalić zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. wg ceny nabycia. Wynikają one z zawartych umów ze spółdzielnią.

Zatem skoro nabył Pan nieruchomość od spółdzielni za wkład ustalony na kwotę 182 tys. zł oraz nieruchomość w drodze umowy sprzedaży za kwotę 185 tys. zł, to brak jest możliwości ustalenia wartości początkowej na podstawie wyceny, z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia ich zużycia albo na podstawie wyceny dokonanej przez biegłego, powołanego przez podatnika.

Z Pana wniosku nie wynika, że w sprawie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające możliwość zastosowania art. 22g ust. 8 lub art. 22g ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1 i 2 jest **nieprawidłowe**.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy:

*   stanu faktycznego, który Pan przedstawił, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,
*   zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).

Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Pana sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i musi się Pan zastosować do interpretacji.

*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

*   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (\`(...)\`). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).