Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB4/4510-1-64/15-2/ŁM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-05-11
Teza: Podatek dochodowy od osób prawnych w zakresie możliwości szacowania dochodu przez organy podatkowe w związku z dobrowolnym umorzeniem udziałów bez wynagrodzenia.
Słowa kluczowe: organ-organ podatkowy; szacowanie (szacunek); udział; udział-umorzenie udziałów; wynagrodzenia
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 11 (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej z dnia 10 lutego 2015 r. (data wpływu 12 lutego 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości szacowania dochodu przez organy podatkowe w związku z dobrowolnym umorzeniem udziałów bez wynagrodzenia – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 lutego 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości szacowania dochodu przez organy podatkowe w związku z dobrowolnym umorzeniem udziałów bez wynagrodzenia.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

S.A. (dalej „Spółka”) posiada udziały (60%) w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej „Sp. z o.o.”).

Planowane jest umorzenie należących do Spółki udziałów w Sp. z o.o., za zgodą Spółki, w drodze nabycia tych udziałów przez Sp. z o.o., tj. w formie tzw. umorzenia dobrowolnego, o którym mowa art. 199 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej: KSH).

Umorzenie przeprowadzone będzie na podstawie art. 199 § 3 KSH i za zgodą Spółki zostanie dokonane nieodpłatnie, tj. bez wypłaty wynagrodzenia na rzecz Spółki. Większościowy Akcjonariusz Spółki jest powiązany rodzinnie z udziałowcem Sp. z o.o., który posiada 40% udziałów.

W wyniku umorzenia udziałowiec posiadający obecnie 40% udziałów Sp. z o.o. będzie jedynym udziałowcem Sp. z o.o.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy na podstawie tak przeprowadzonego umorzenia (umorzenie bez wynagrodzenia) organ może szacować dochody Spółki w oparciu o art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a w szczególności zakwestionować możliwość przeprowadzenia umorzenia w oparciu o art. 199 § 3 KSH, tj. bez wypłaty wynagrodzenia na rzecz Spółki?

Zdaniem Wnioskodawcy umorzenie bez wynagrodzenia (nieodpłatne zbycie w celu umorzenia) należących do Spółki udziałów w Sp. z o.o. będzie dla Spółki czynnością neutralną na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: podatek CIT), tzn. po stronie Spółki nie powstanie z tego tytułu dochód/przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem CIT.

Umorzenie udziałów polega na ich prawnym unicestwieniu, tj. wygaśnięciu wszelkich praw, zarówno o charakterze majątkowym, jak i korporacyjnym, wynikających z posiadania udziałów. Tryb umarzania udziałów współce z ograniczoną odpowiedzialnością został uregulowany w art. 199 KSH.

Umorzenie może być przeprowadzone:

*   za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziałów przez spółkę − tzw. umorzenie dobrowolne;
*   bez zgody wspólnika − tzw. umorzenie przymusowe;
*   w razie ziszczenia się określonego zdarzenia − tzw. umorzenie automatyczne.

Ponadto umorzenie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością może nastąpić bez wypłaty wynagrodzenia na rzecz wspólnika, którego udziały są umarzane. Przesądza o tym wprost art. 199 § 3 KSH. W takim przypadku dochodzi do nieodpłatnego nabycia udziałów przez spółkę od jej udziałowca w celu ich umorzenia.

Zdaniem Wnioskodawcy umorzenie bez wynagrodzenia (nieodpłatne zbycie w celu umorzenia) należących do Spółki udziałów w Sp. z o.o. będzie dla Spółki czynnością neutralną na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: podatek CIT), tzn. po stronie Spółki nie powstanie z tego tytułu dochód/przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem CIT. Umorzenie udziałów polega na ich prawnym unicestwieniu, tj. wygaśnięciu wszelkich praw, zarówno o charakterze majątkowym, jak i korporacyjnym, wynikających z posiadania udziałów. Tryb umarzania udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością został uregulowany w art. 199 KSH.

Umorzenie może być przeprowadzone:

*   za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziałów przez spółkę − tzw. umorzenie dobrowolne;
*   bez zgody wspólnika − tzw. umorzenie przymusowe;
*   w razie ziszczenia się określonego zdarzenia − tzw. umorzenie automatyczne.

Ponadto, zdaniem Spółki, ze względu na rodzaj dokonywanego umorzenia (umorzenie bez wynagrodzenia) nie może mieć zastosowania art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż fakt nieodpłatności wynika wprost z przepisów KSH, tj. art. 199 § 3.

Art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych odnosi się wprost do sytuacji, w której w wyniku powiązań „zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podatnik nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały”.

W sytuacji planowanej transakcji nie może być mowy o wykazaniu dochodów niższych, gdyż fakt nie wystąpienia dochodów wynika ze specyfiki dokonywanej transakcji, a więc o nieodpłatnym (bez wynagrodzenia) umorzeniu udziałów Sp. z o.o. Należy również wskazać, iż, zdaniem Spółki, brak jest możliwości przeprowadzenia transakcji umorzenia udziałów pomiędzy podmiotami niepowiązanymi, gdyż z samej natury transakcji następuję ona pomiędzy Sp. z o.o., a jej udziałowcem, czyli co do zasady podmiotami powiązanymi.

Ponadto na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych „Dochody, o których mowa w ust. 1, określa się w drodze oszacowania, stosując następujące metody:

1.  porównywalnej ceny niekontrolowanej;
2.  ceny odprzedaży;
3.  rozsądnej marży („koszt plus”)”.

W zakresie omawianej transakcji polegającej na umorzeniu udziałów nie ma zastosowania pojęcie ceny, gdyż KSH posługuje się pojęciem wynagrodzenia. Skoro zatem przepisy prawa handlowego w zakresie umorzenia posługują się pojęciem wynagrodzenia, to jest to zabieg celowy i nie ma podstaw, by pojęcie to utożsamiać z ceną w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.

Zatem zakres podmiotowy i przedmiotowy art. 11 ww. ustawy nie obejmuje czynności umorzenia udziałów. Czynność taka nie podlega również porównaniu z innym takimi transakcjami na rynku, ponieważ co do zasady jest czynnością prawną indywidualną, nie mającą charakteru transakcji powtarzalnej, co jednoznacznie uniemożliwia wykazanie różnic w tych transakcjach bądź porównania ich z innymi transakcjami występującymi na rynku. W konsekwencji brak jest porównywalnych transakcji pomiędzy niezależnymi podmiotami, co wyklucza stosowanie powyższych przepisów.

Podsumowując, zdaniem Spółki, uprawnienie do umorzenia posiadanych udziałów w Sp. z o.o. bez wynagrodzenia jest suwerennym prawem wynikającym z art. 199 § 3 KSH. Zdaniem Spółki nie mają tu zastosowania przepisy dotyczące szacowania dochodu określone w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ze względu na fakt nie wystąpienia dochodu i neutralności podatkowej planowanej transakcji, a także na fakt, że planowana transakcja, co do swojej istoty, nie może być przeprowadzona przez podmioty niepowiązane.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.