Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 3063-ILPP2-1.4512.81.2016.1.AS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2016-11-16
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie ustalenia, czy powiat, wykonując zadania publiczne z zakresu wspierania rodziny, wychowania i edukacji publicznej, których usługami pomocniczymi są usługi wyżywienia i zakwaterowania w MOW, będzie podatnikiem podatku VAT oraz czy czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT oraz w zakresie ustalenia, czy powiat, wykonując zadania publiczne z zakresu wspierania rodziny, wychowania i edukacji publicznej, których usługami pomocniczymi są usługi wyżywienia i zakwaterowania w MOS, realizowane przez jednostkę organizacyjną na wniosek rodzica lub opiekuna prawnego, będzie podatnikiem podatku VAT oraz czy czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Słowa kluczowe: podatek-podatek od towarów i usług; powiat; usługi-usługi pomocnicze; wyżywienie; zakwaterowanie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko Powiatu, reprezentowanego przez pełnomocnika doradcę podatkowego, przedstawione we wniosku z dnia 14 września 2016 r. (data wpływu 19 września 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   ustalenia, czy powiat, wykonując zadania publiczne z zakresu wspierania rodziny, wychowania i edukacji publicznej, których usługami pomocniczymi są usługi wyżywienia i zakwaterowania w MOW, realizowane przez jednostkę organizacyjną na mocy orzeczenia sądu, będzie podatnikiem podatku VAT oraz czy czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT – **jest prawidłowe,**
*   ustalenia, czy powiat, wykonując zadania publiczne z zakresu wspierania rodziny, wychowania i edukacji publicznej, których usługami pomocniczymi są usługi wyżywienia i zakwaterowania w MOS, realizowane przez jednostkę organizacyjną na wniosek rodzica lub opiekuna prawnego, będzie podatnikiem podatku VAT oraz czy czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 września 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia, czy powiat, wykonując zadania publiczne z zakresu wspierania rodziny, wychowania i edukacji publicznej, których usługami pomocniczymi są usługi wyżywienia i zakwaterowania w MOW, będzie podatnikiem podatku VAT oraz czy czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT oraz w zakresie ustalenia, czy powiat, wykonując zadania publiczne z zakresu wspierania rodziny, wychowania i edukacji publicznej, których usługami pomocniczymi są usługi wyżywienia i zakwaterowania w MOS, realizowane przez jednostkę organizacyjną na wniosek rodzica lub opiekuna prawnego, będzie podatnikiem podatku VAT oraz czy czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Powiat (dalej: „Powiat” lub „Wnioskodawca”) realizuje zadania własne w celu zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, czyli mieszkańców powiatu.

Podstawowym aktem prawnym regulującym działalność powiatu, jako organu władzy publicznej, jest ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 814, dalej: ustawa o samorządzie powiatowym).

Powiat, na mocy art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (t.j. Dz. U. z 1998 r., Nr 96, poz. 603, z późn. zm.), stanowi jednostkę samorządu terytorialnego.

Wnioskodawca, będący jednostką samorządu terytorialnego, uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej, zgodnie z art. 16 ust. 2 Konstytucji oraz wykonuje zadania publiczne niezastrzeżone dla innych organów władzy publicznej, zgodnie z art. 163 Konstytucji. W swoich działaniach organy samorządu korzystają ze środków prawnych właściwych władzy państwowej.

Działając we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność, Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym (nie naruszające zakresu działania gmin), określone w art. 4 ustawy o samorządzie powiatowym, m.in. w zakresie:

1.  edukacji publicznej,
2.  promocji i ochrony zdrowia,
3.  pomocy społecznej,
4.  polityki prorodzinnej,
5.  wspierania osób niepełnosprawnych,
6.  transportu zbiorowego i dróg publicznych, itd.

Realizując wskazane wyżej zadania, Powiat, w oparciu zarówno o art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami. Podmioty takie są wyodrębnionymi jednostkami organizacyjnymi niemającymi osobowości prawnej, które prowadzą swoją działalność w formie samorządowego zakładu budżetowego lub jednostki budżetowej.

Przykładem takiej jednostki organizacyjnej jest - Zespół Placówek Resocjalizacyjno-Socjoterapeutycznych (dalej: ZPRS lub Zespół Placówek), utworzony na mocy Uchwały Rady Powiatu z dnia 22 lutego 2012 r. w sprawie utworzenia z dniem 1 czerwca 2012 r. Zespołu Placówek Resocjalizacyjno-Socjoterapeutycznych.

W skład Zespołu wchodzą:

1.  Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii (dalej: MOS),
2.  Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy (dalej: MOW),
3.  Gimnazjum Specjalne A,
4.  Gimnazjum Specjalne B.

Wnioskodawca, jak i jego jednostka - ZPRS - jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT.

Począwszy od 1 stycznia 2017 r., zgodnie z projektem ustawy o zasadach rozliczeń w podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektu, finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego:

*   z mocy prawa ZPRS zostanie wykreślona z rejestru podatników VAT, zaś
*   Wnioskodawca zobowiązany będzie do objęcia rozliczeniem VAT wszystkich zdarzeń występujących w Powiecie.

ZPRS jest placówką całoroczną, pełniącą całodobową opiekę nad dziećmi.

W skład MOS i MOW wchodzą Gimnazja Specjalne. W związku z uchwalonym nowym rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1872, z późn. zm.), w szczególności w myśl § 30 ust. 2, ust. 3, od 1 września 2016 r. MOS będzie placówką pracującą w ciągu całego roku oprócz ferii letnich, natomiast MOW, zgodnie z § 30 ust. 1, jest placówką całoroczną.

Placówka przeznaczona jest dla 60 chłopców. Podstawową formą organizacyjną jest klasa, która stanowi odpowiednik grupy wychowawczej.

W MOS funkcjonują trzy oddziały klasowe, natomiast w MOW dwa oddziały klasowe - które są jednocześnie odpowiednikami grup wychowawczych.

W każdej klasie/grupie wychowawczej może przebywać maksymalnie 12 chłopców.

Do zadań Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego należy eliminowanie przyczyn i przejawów niedostosowania społecznego oraz przygotowanie wychowanków do życia zgodnego z obowiązującymi normami społecznymi i prawnymi.

Zadania te są realizowane przez:

1.  organizowanie zajęć resocjalizacyjnych, terapeutycznych, rewalidacyjnych oraz profilaktyczno-wychowawczych, umożliwiających nabywanie umiejętności życiowych ułatwiających prawidłowe funkcjonowanie w środowisku rodzinnym i społecznym;
2.  organizowanie i udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formach, o których mowa w przepisach w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach.

MOW umożliwia wychowankom udział w:

1.  indywidualnych lub grupowych zajęciach resocjalizacyjnych, terapeutycznych, rewalidacyjnych oraz profilaktyczno-wychowawczych;
2.  zajęciach sportowych, turystycznych, rekreacyjnych, w tym w zajęciach organizowanych na świeżym powietrzu w wymiarze co najmniej dwóch godzin dziennie, o ile pozwalają na to warunki atmosferyczne;
3.  zajęciach kulturalno-oświatowych;
4.  zajęciach rozwijających zainteresowania i szczególne uzdolnienia.

MOW przeznaczony jest wyłącznie dla młodzieży, wobec której Sądy Rodzinne i Nieletnich zastosowały środek wychowawczy w postaci umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym - w myśl art. 6 pkt 9), w związku z art. 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 382, z późn. zm., dalej: u.o.p.w.s.n.).

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej (dalej: MEN) z 27 grudnia 2011 r., w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 296, poz. 1755, z późn. zm.), procedura umieszczenia nieletniego w MOW jest następująca:

*   nieletni, wobec którego sąd rodzinny orzekł zastosowanie środka wychowawczego w postaci umieszczenia w MOW, kierowany jest do ośrodka wskazanego przez Ośrodek Rozwoju Edukacji, zwany dalej „ORE”, przez starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania nieletniego,
*   starosta, na podstawie dokumentacji nieletniego (orzeczenie sądu rodzinnego o umieszczeniu nieletniego w ośrodku; kopia wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez kuratora sądowego, kopia opinii rodzinnego ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego, innej specjalistycznej placówki, biegłego lub biegłych; odpis aktu urodzenia nieletniego; posiadane informacje o stanie zdrowia nieletniego; orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, jeżeli zostało wydane), sporządza wniosek o wskazanie odpowiedniego dla nieletniego ośrodka i przekazuje wniosek do ORE za pośrednictwem systemu teleinformatycznego,
*   na podstawie wniosku starosty, ORE wskazuje właściwemu staroście odpowiedni dla nieletniego ośrodek oraz powiadamia o tym sąd rodzinny i wskazany ośrodek,
*   właściwy starosta wydaje w formie decyzji skierowanie dla nieletniego do wskazanego przez ORE ośrodka i przekazuje skierowanie do wskazanego ośrodka za pośrednictwem systemu teleinformatycznego oraz poczty; o wydaniu skierowania starosta powiadamia rodziców lub opiekunów, a także osobę odpowiedzialną za pieczę zastępczą, jeżeli nieletni został umieszczony w pieczy zastępczej.

Zatem właściwy starosta reprezentujący Powiat, wykonuje zadania publiczne, jako organ władzy, bowiem kieruje nieletniego do wskazanego przez ORE ośrodka.

W Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym wychowankowie mogą przebywać tylko do osiągnięcia pełnoletniości, a w wyjątkowych wypadkach do ukończenia klasy w roku szkolnym, w którym osiągnie pełnoletność, zgodnie z wydanym przez sąd stosownym postanowieniem.

Do zadań Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii należy eliminowanie przyczyn i przejawów zaburzeń zachowania oraz przygotowanie wychowanków do życia zgodnego z obowiązującymi normami społecznymi i prawnymi. Zadania te są realizowane przez:

1.  organizowanie zajęć dydaktycznych, profilaktyczno-wychowawczych, terapeutycznych i resocjalizacyjnych, umożliwiających nabywanie umiejętności życiowych ułatwiających prawidłowe funkcjonowanie w środowisku rodzinnym i społecznym;
2.  pomoc w planowaniu kariery edukacyjnej i zawodowej, z uwzględnieniem możliwości i zainteresowań wychowanków;
3.  udzielanie pomocy rodzicom (prawnym opiekunom) w zakresie doskonalenia umiejętności niezbędnych we wspieraniu rozwoju dzieci i młodzieży, w szczególności w zakresie rozwijania potencjalnych możliwości oraz unikania zachowań ryzykownych;
4.  organizowanie i udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniom.

MOS umożliwia wychowankom:

1.  udział w indywidualnych lub grupowych zajęciach specjalistycznych w zakresie terapii pedagogicznej, zajęciach psychoedukacyjnych, rewalidacyjnych, socjoterapeutycznych, profilaktyki społecznej i resocjalizacji;
2.  udział w zajęciach sportowych, turystycznych, rekreacyjnych, organizowanych na świeżym powietrzu w wymiarze co najmniej 2 godzin dziennie, o ile pozwalają na to warunki atmosferyczne;
3.  udział w zajęciach kulturalno-oświatowych;
4.  udział w zajęciach rozwijających zainteresowania i szczególne uzdolnienia.

Zgodnie z ustawą z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156, z późn. zm., dalej: ustawa o systemie oświaty), procedura umieszczenia nieletniego w MOS jest następująca:

*   kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w młodzieżowym ośrodku socjoterapii, o którym mowa w art. 2 pkt 5 ustawy,
*   starosta, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia,
*   jeżeli powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka nie prowadzi młodzieżowego ośrodka socjoterapii, o którym mowa w art. 2 pkt 5, starosta tego powiatu kieruje dziecko do najbliższego powiatu prowadzącego taki ośrodek,
*   starosta najbliższego powiatu prowadzącego taki ośrodek nie może odmówić przyjęcia dziecka do ośrodka,
*   rodzice lub opiekunowie prawni nie zawierają żadnej umowy cywilnoprawnej z MOS, do którego trafia nieletni,
*   dyrektor jednostki organizacyjnej, za pośrednictwem której Wnioskodawca wykonuje czynności wyżywienia i zakwaterowania nieletnich, wydaje decyzję, która określa wysokość opłaty za wyżywienie i termin wnoszenia opłat. Nie jest to forma decyzji administracyjnej, tylko informacja. Dyrektor jedynie przyjął ustalenie o nazwaniu decyzją takiego sposobu powiadamiania rodziców o zaistniałej opłacie. Przy czym, o samej wysokości opłat jakie musi ponosić rodzic lub opiekun prawny wychowanka, stanowi paragraf 76.1. rozporządzenia MEN z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci w tych placówkach oraz wysokości odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach.

Działalność ZPRS reguluje:

1.  ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156, z późn. zm., dalej: ustawa o systemie oświaty);
2.  uchwała nr XLVI/271/2006 Rady Powiatu w O z dnia 26 kwietnia 2006 r. w sprawie przekształcenia Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w O w Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii w O;
3.  rozporządzenie MEN z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczególnych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1872, z późn. zm.);
4.  rozporządzenie MEN z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 296, poz. 1755, z późn. zm.);
5.  rozporządzenie MEN z dnia 10 czerwca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobów oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 843, z późn. zm.);
6.  rozporządzenie MEN z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania, kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1113, z późn. zm.);
7.  rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 532).

ZPRS dokonuje świadczenia wyżywienia i zakwaterowania w swoich placówkach na mocy orzeczenia sądu lub na wniosek rodzica, bowiem Zespół Placówek zapewnia wychowankom opiekę całodobową (zakwaterowanie, wyżywienie, naukę, opiekę pedagogiczną i medyczną).

Na mocy rozporządzenia MEN z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach, rodzice lub opiekunowie prawni wnoszą opłaty za wyżywienie nieletnich przebywających w ZPRS, tj. w placówkach MOW i MOS.

Zgodnie z par. 76.1 rozporządzenia, rodzice dzieci i młodzieży przebywających w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, wnoszą opłatę za posiłki w stołówce ośrodka, równą wysokości kosztów surowca przeznaczonego na wyżywienie. W myśl par. 76.4, wysokość opłat za posiłki, a także termin i sposób ich wnoszenia ustala dyrektor placówki w uzgodnieniu z organem prowadzącym.

Zatem rodzicom lub opiekunom prawnym jest wydawana decyzja przez dyrektora placówki, w której informuje on o wysokości dziennej stawki żywieniowej i terminie wnoszonej opłaty. Przy czym, jak już Wnioskodawca wspomniał, nie jest to decyzja administracyjna, tylko informacja. Dyrektor jedynie przyjął ustalenie o nazwaniu decyzją takiego sposobu powiadamiania rodziców o zaistniałej opłacie.

Dopuszcza się również możliwość, że rodzice lub opiekunowie prawni nieletniego, których sytuacja materialna nie pozwala na wnoszenie opłat, zwracają się do Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej: OPS), właściwego ze względu na miejsce zamieszkania rodziców lub opiekunów prawnych, o pomoc w opłatach za wyżywienie dzieci w ośrodkach. W takiej sytuacji OPS może zawrzeć z ZPRS porozumienie określające zasady świadczenia usług żywieniowych oraz zasady ich finansowania. Obecnie jest zawarte jedno porozumienie z OPS w Głogowie. OPS wydaje decyzję określającą odpłatność za wyżywienie, bądź też decyzję o zwolnieniu z opłat za wyżywienie. Porozumienie ma na celu jedynie określenie danych informacyjnych, jakie powinna zawierać pisemna informacja wystawiana przez Zespół Placówek, na podstawie decyzji OPS.

W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym, który będzie kontynuowany od 1 stycznia 2017 r., a więc po tzw. zcentralizowaniu rozliczeń VAT Wnioskodawcy i jego jednostek organizacyjnych, w tym ZPRS, Wnioskodawca powziął wątpliwość w zakresie skutków w podatku VAT opisanych wyżej świadczeń.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy Wnioskodawca, wykonując od 1 stycznia 2017 r. zadania publiczne z zakresu:
    1.  wspierania rodziny,
    2.  wychowania,
    3.  edukacji publicznej,których usługami pomocniczymi są usługi wyżywienia i zakwaterowania w MOW realizowane przez jednostkę organizacyjną, na mocy orzeczenia sądu, w zakresie tych czynności nie będzie podatnikiem podatku VAT? A zatem, czy czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm.; dalej: ustawa o VAT)?
2.  Czy Wnioskodawca, wykonując od 1 stycznia 2017 r. zadania publiczne z zakresu:
    1.  wspierania rodziny,
    2.  wychowania,
    3.  edukacji publicznej,których usługami pomocniczymi są usługi wyżywienia i zakwaterowania w MOS realizowane przez jednostkę organizacyjną, na wniosek rodzica lub opiekuna prawnego, w zakresie tych czynności nie będzie podatnikiem podatku VAT? A zatem, czy czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy.

Ad. 1.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wykonując od 1 stycznia 2017 r. zadania publiczne z zakresu:

*   wspierania rodziny,
*   wychowania,
*   edukacji publicznej,

których usługami pomocniczymi są usługi wyżywienia i zakwaterowania w MOW realizowane przez jednostkę organizacyjną, na mocy orzeczenia sądu, w zakresie tych czynności nie będzie podatnikiem podatku VAT, a zatem czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, poz. 1, ze zm.), krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego, nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Konsekwencją przepisu wynikającego z dyrektywy jest art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, zgodnie z którym, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Należy zaznaczyć, że Wnioskodawca nie zawiera żadnych umów cywilnoprawnych. Świadczone usługi wykonuje w ramach realizacji zadań własnych, do których jest zobligowany mocą ustawy o samorządzie powiatowym. Podstawą do świadczenia usług jest orzeczenie sądu rodzinnego, a nie umowa cywilnoprawna.

Sąd rodzinny, zgodnie z art. 6 pkt 9), w zw. z art. 5 u.o.p.w.s.n., stosuje środek wychowawczy w postaci umieszczenia nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Ośrodek wskazany jest przez ORE. Starosta, na podstawie dokumentacji nieletniego wskazanej w opisie zdarzenia przyszłego, sporządza wniosek o wskazanie odpowiedniego dla nieletniego ośrodka i przekazuje wniosek do ORE za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Następnie, decyzja o wskazanym przez ORE ośrodku trafia z powrotem do starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania nieletniego. ORE, o swojej decyzji dot. wskazania ośrodka dla nieletniego, informuje sąd rodzinny oraz organ prowadzący ośrodek. Właściwy starosta wydaje w formie decyzji skierowanie dla nieletniego do wskazanego przez ORE ośrodka i przekazuje skierowanie do wskazanego ośrodka za pośrednictwem systemu teleinformatycznego oraz poczty. O wydaniu skierowania starosta powiadamia rodziców lub opiekunów, a także osobę odpowiedzialną za pieczę zastępczą, jeżeli nieletni został umieszczony w pieczy zastępczej.

W przypadku świadczenia usług wyżywienia dla nieletnich przez Wnioskodawcę, obowiązek uiszczenia opłaty za powyższe wynika z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach.

Zgodnie z par. 76.1, rodzice dzieci przebywających w MOS i MOW wnoszą opłatę za posiłki w stołówce ośrodka równą wysokości kosztów surowca przeznaczonego na wyżywienie tzw. „wsadu do kotła”.

W myśl par. 76.4 ww. rozporządzenia, wysokość opłat za posiłki, a także termin i sposób ich wnoszenia zobligowany jest ustalić dyrektor placówki w uzgodnieniu z organem prowadzącym.

Z chwilą ustalenia na dany rok budżetowy stawki dziennego wyżywienia i tzw. „wsadu do kotła”, Dyrektor kierujący jednostką organizacyjną, za pośrednictwem której Wnioskodawca wykonuje czynności wyżywienia i zakwaterowania nieletnich, zwraca się do Zarządu Powiatu z pismem w sprawie uzgodnienia stawki żywieniowej. W odpowiedzi na pismo przekazuje informację, że Zarząd Powiatu wyraża zgodę na stawkę, a także termin i sposób jej wnoszenia, nie jest to decyzja Rady Powiatu, tylko zgoda Zarządu Powiatu skierowana do Dyrektora jednostki organizacyjnej.

Zatem rodzicom lub opiekunom prawnym jest wydawana decyzja, mająca charakter informacji, nie decyzji administracyjnej, przez dyrektora placówki, w której informuje on o wysokości dziennej stawki żywieniowej i terminie wnoszonej opłaty. Powyższe wynika z zadań własnych, narzuconych rozporządzeniem, nie z umów cywilnoprawnych, gdyż takowe nie są zawierane w sytuacji skierowania nieletniego do placówki na mocy wyroku sądu rodzinnego.

Opisane w zdarzeniu przyszłym świadczenia, dotyczące usług wyżywienia i zakwaterowania w Zespole Placówek, wskazanej we wniosku, wykonywane są przez Wnioskodawcę w związku z realizacją zadań własnych określonych ustawą o samorządzie powiatowym, w szczególności, zgodnie z art. 4 ww. ustawy, w zakresie wspierania rodziny i pomocy społecznej, a także edukacji publicznej. Realizacja tych zadań odbywa się za pośrednictwem utworzonego na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 5 ust. 3 ustawy o systemie oświaty - ZPRS. W związku z realizacją tych zadań, Wnioskodawca nie zawiera żadnych umów cywilnoprawnych.

ZPRS ma zawarte jedynie jedno porozumienie z OPS. Przedmiotem porozumienia jest określenie zasad świadczenia usług żywieniowych oraz zasad ich finansowania zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w szczególności zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r., o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 930, z późn. zm., dalej: ustawa o pomocy społecznej). Porozumienie de facto potwierdza przepisy ustawy. Nie ma ono charakteru umowy cywilnoprawnej. Określa jedynie elementy, jakie powinna posiadać pisemna informacja potwierdzająca finansowanie kosztów wyżywienia nieletniego, wystawiona na podstawie decyzji OPS.

W myśl porozumienia, pisemna informacja powinna zawierać:

*   dane dziecka objętego dożywianiem,
*   miejsce wydawania posiłków,
*   okres przyznania świadczenia,
*   dzienny koszt posiłku.

Zatem w zakresie, w jakim usługi wyżywienia reguluje porozumienie z OPS, świadczenia nadal wykonywane są mocą postępowania administracyjnego. Ich charakter nie ulega zmianie. Zmienia się jedynie płatnik świadczenia, zgodnie z ustawą o pomocy społecznej. Obowiązek uiszczania opłaty za wyżywienie nieletniego przechodzi z rodzica lub opiekuna prawnego na OPS.

Wnioskodawca podkreśla, że zgodnie z art. 4 ustawy o samorządzie powiatowym, Wnioskodawca jest zobligowany wykonywać określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym (nie naruszające zakresu działania gmin), do których należy m.in. wspieranie rodziny i pomoc społeczna, a także edukacja publiczna. Zatem wskazać należy, że z przedstawionych przez Wnioskodawcę informacji wynika, że działalność Powiatu realizowana poprzez ZPRS nie jest nastawiona na osiągnięcie dodatkowego dochodu.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca za pośrednictwem Zespołu Placówek, utworzonego na podstawie ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o systemie oświaty, będzie świadczył usługi wyżywienia i zakwaterowania młodzieży skierowanej do MOW mocą postanowienia sądu. Orzeczenie sądu rodzinnego stanowi środek wychowawczy dla niepełnoletniej młodzieży, co wynika wprost z ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.

Reasumując, od 1 stycznia 2017 r. Wnioskodawca, świadcząc usługi zakwaterowania i wyżywienia za pośrednictwem ZPRS, nie będzie działał jako podatnik VAT, ale jako organ władzy publicznej, w związku z realizacją zadań własnych.

Zatem, w oparciu o art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, wyżej wymienione usługi nie będą podlegać ustawie o VAT.

Ad. 2.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wykonując od 1 stycznia 2017 r. zadania publiczne z zakresu:

*   wspierania rodziny,
*   wychowania,
*   edukacji publicznej,

których usługami pomocniczymi są usługi wyżywienia i zakwaterowania w MOS realizowane przez jednostkę organizacyjną, na wniosek rodzica lub opiekuna prawnego, w zakresie tych czynności nie będzie podatnikiem podatku VAT, a zatem czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.

Każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o VAT.

Niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

*   w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
*   świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednakże Wnioskodawca zauważa, że samo stwierdzenie, że podmiot dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu, nie jest wystarczającą przesłanką, aby daną czynność opodatkować podatkiem od towarów i usług. Istotnym jest, aby podmiot działał w charakterze podatnika, a więc osoby prowadzącej działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy.

Zatem, jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy o VAT - podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Jednakże, stosownie do art. 15 ust. 6 ww. ustawy - nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Wnioskodawca podkreśla, że podstawą do świadczenia usług jest wniosek rodziców lub opiekunów prawnych, a nie umowa cywilnoprawna.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca, za pośrednictwem swojej jednostki organizacyjnej - ZPRS, świadczy usługi wyżywienia i zakwaterowania młodzieży skierowanej do MOS na wniosek rodziców lub opiekunów prawnych. Powiat nie zawiera z tymi podmiotami żadnych cywilnoprawnych umów, bowiem wykonuje zadania własne nałożone na niego, realizowane w ramach reżimu publicznoprawnego.

Starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia. W sytuacji, gdy powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka nie prowadzi MOS, starosta tego powiatu kieruje dziecko do najbliższego powiatu prowadzącego taki ośrodek. Nieletni kierowany jest do MOS - jednego z elementów ZPRS, zaś rodzice lub opiekunowie prawni nie zawierają żadnej umowy cywilnoprawnej z MOS, do którego trafia nieletni.

Zatem powyższe usługi wykonywane są również w ramach reżimu publicznoprawnego. Wnioskodawca, kierując na wniosek rodzica lub opiekuna prawnego nieletniego do placówki MOS, wykonuje zadania własne nałożone na niego mocą ustawy o samorządzie powiatowym i mocą ustawy o systemie oświaty.

Dyrektor jednostki organizacyjnej, za pośrednictwem której Wnioskodawca wykonuje czynności wyżywienia i zakwaterowania nieletnich wydaje decyzję, mającą charakter informacji, nie decyzji administracyjnej, która określa wysokość opłaty za wyżywienie i termin wnoszenia opłat, bowiem o tym, że rodzice lub opiekunowie prawni wnoszą opłaty za wyżywienie stanowi rozporządzenie, o którym Wnioskodawca już się rozwodził w uzasadnieniu do pytania 1.

W ocenie Wnioskodawcy, w odniesieniu do młodzieży trafiającej do placówki na wniosek rodziców lub opiekunów prawnych, wszelkie świadczenia realizowane na ich rzecz, tj. usługi zakwaterowania i wyżywienia, leżą poza zakresem opodatkowania VAT.

W sytuacji umieszczenia nieletniego w MOS na wniosek rodzica, uruchamiane jest również postępowanie administracyjne na mocy powołanych wcześniej aktów prawnych, na podstawie których Zespół Placówek działa, określonych w opisie zdarzenia przyszłego. Zatem Wnioskodawca również wobec tych czynności wykonuje zadania w ramach reżimu publicznoprawnego, co implikuje art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.

Reasumując, od 1 stycznia 2017 r. Wnioskodawca, działając jako organ władzy publicznej, wykonujący zadania własne nałożone odrębnymi przepisami, które to czynności realizowane są przez jednostkę organizacyjną, w oparciu o wniosek rodzica lub opiekuna prawnego, z którym nie są podpisywane żadne umowy cywilnoprawne, w zakresie tych czynności nie będzie działał jako podatnik VAT, zatem świadczenia nie będą stanowić czynności podlegających opodatkowaniu VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego, stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Należy zauważyć, że stosownie do przepisu art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Należy zatem zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację, tut. Organ oparł się na wynikającym z treści wniosku opisie przedstawionego zdarzenia przyszłego, a zwłaszcza na informacji Zainteresowanego, że w związku z realizacją świadczeń dotyczących wyżywienia i zakwaterowania w Zespole Placówek, Wnioskodawca nie zawiera żadnych umów cywilnoprawnych. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego zdarzenia przyszłego, udzielona interpretacja traci swą aktualność.

Ponadto, tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14na pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n dotyczących ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku stanowią element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. czynności dokonanych w ramach transakcji, które pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miały zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.