Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.304.2018.1.EC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-06-12
Teza: Opodatkowanie świadczenia pieniężnego otrzymywanego od męża
Słowa kluczowe: alimenty; rodzina; ugody-ugoda sądowa; wspólność-wspólność majątkowa; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe; świadczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 21 maja 2018 r. (data wpływu 25 maja 2018 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania świadczenia pieniężnego otrzymywanego od męża – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 maja 2018 r. wpłynął do Organu podatkowego ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania świadczenia pieniężnego otrzymywanego od męża.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W dniu 18 sierpnia 2000 r. została zawarta ugoda sądowa dotycząca zasądzenia na rzecz Wnioskodawczyni środków pieniężnych, w kwocie 900 zł miesięcznie, od męża …. Było to związane z zabezpieczeniem środków pieniężnych potrzebnych na utrzymanie domu, ponieważ od 1993 r. mąż Wnioskodawczyni choruje na schizofrenię dwubiegunową. Choroba ta uniemożliwia kontrolę jego decyzji, w szczególności dotyczących wydatków finansowych. Z tego tytułu mąż Wnioskodawczyni ma orzeczenie o inwalidztwie I grupy z adnotacją niezdolności do samodzielnej egzystencji. Do 2014 r. Wnioskodawczyni nie otrzymywała żadnej informacji PIT-8C z Wojskowego Biura Emerytalnego w …, dotyczącego opodatkowania ww. kwoty. Wojskowe Biuro Emerytalne jest płatnikiem powyższego świadczenia. Nie nastąpiła zmiana dotycząca podstawy prawnej wypłacanego Wnioskodawczyni świadczenia, ani płatnik nie żądał od Wnioskodawczyni jakiejkolwiek dodatkowej dokumentacji, oprócz oryginału sądowej ugody z 2000 r. Wnioskodawczyni zdziwiła się kiedy w 2016 r. otrzymała PIT-8C za 2015 r., dotyczący nadwyżki sumy dochodu miesięcznego powyżej 700 zł. Nie zmienił się rodzaj świadczenia, które jest Wnioskodawczyni wypłacane na podstawie ugody sądowej. Wnioskodawczyni nadal jest w związku małżeńskim, nie ma rozdzielności majątkowej i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. W sprawie przyznanego Wnioskodawczyni świadczenia nie nastąpiła żadna zmiana. Wnioskodawczyni otrzymała informację PIT-8C za 2016 r. i 2017 r. Mąż Wnioskodawczyni otrzymuje rentę inwalidzką wypłacaną przez Wojskowe Biuro Emerytalne i otrzymuje rozliczenie PIT-40A z całej kwoty przyznanej renty. Część z jego renty otrzymuje Wnioskodawczyni zgodnie z ustaleniami ugody sądowej z 2000 r. Otrzymywana kwota wchodziła w skład majątku wspólnego na zaspokojenie wspólnych codziennych potrzeb. Ww. świadczenie Wnioskodawczyni otrzymuje od 2000 r. Wojskowe Biuro Emerytalne nie pobierało zaliczki na podatek od kwoty wypłacanego Wnioskodawczyni świadczenia. Biuro Emerytalne pobierało zaliczkę na podatek od całej renty męża Wnioskodawczyni, tzn. przed podzieleniem.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy świadczenie przyznane Wnioskodawczyni na podstawie prawomocnej ugody sądowej z 2000 r. w wysokości 900 zł miesięcznie podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, otrzymywane przez Nią świadczenie jest wyłączone ze stosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ dotyczy zaspokojenia potrzeb rodziny, o których mowa w art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, objętych wspólnością majątkową małżeńską. Świadczenie to jest zwolnione z opodatkowania podatkiem od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z ogólną zasadą sformułowaną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 200, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Katalog źródeł, do których kwalifikuje się przychód danego rodzaju został wymieniony w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W pkt 9 tego przepisu wymieniono jako źródło przychodu – „inne źródła”.

Stosownie do art. 20 ust. 1 tej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Zauważyć należy, że powołany wyżej przepis wymienia określone rodzaje przychodów stanowiące pewien katalog o charakterze otwartym, a tym samym nie rozstrzyga w sposób ostateczny co jest przychodem z „innych źródeł”. Użycie przez ustawodawcę zwrotu „w szczególności” przesądza, że przedmiotowy katalog nie ma charakteru zamkniętego, wyczerpującego. Innymi słowy, przychody niemieszczące się w źródłach przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8a ww. ustawy i niewymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych przewidzianych w tej ustawie stanowią przychody z innych źródeł.

Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisów ustawy nie stosuje się do świadczeń na zaspokojenie potrzeb rodziny, o których mowa w art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, objętych wspólnością majątkową małżeńską.

Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, że wyłączeniu spod działania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają wyłącznie świadczenia na zaspokojenie potrzeb rodziny, o których mowa w art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, objęte wspólnością majątkową małżeńską.

Możliwość skorzystania z wyłączenia określonego w art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uzależniona jest od łącznego spełnienia wszystkich zawartych w tym przepisie przesłanek, a mianowicie:

1.  przyznane świadczenie musi być przeznaczone na zaspokojenie potrzeb rodziny,
2.  potrzeby rodziny muszą być zgodne z określonymi w art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,
3.  świadczenie musi być objęte wspólnością majątkową małżeńską.

Stosunki majątkowe między małżonkami uregulowane zostały w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682, z późn. zm.). Zgodnie z art. 31 § 1 ww. ustawy, z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Natomiast stosownie do art. 31 § 2 ww. ustawy, do majątku wspólnego należą w szczególności:

1.  pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
2.  dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,
3.  środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,
4.  kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121).

Obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny został uregulowany w art. 27 i 28 ww. ustawy. Jego celem jest zapewnienie środków materialnych umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie rodziny jako całości oraz zaspokojenie uzasadnionych potrzeb poszczególnych członków, przy zachowaniu zasady równej stopy życiowej.

Stosownie natomiast do art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.

Obowiązek ten, jako wynikający z przepisu powszechnie obowiązującego, powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa i gaśnie z chwilą jego ustania, orzeczenia separacji lub unieważnienia. Rodzaj i zakres potrzeb, które powinny zostać zaspokojone, zależą od uzasadnionych indywidualnych okoliczności dotyczących każdego z członków rodziny. Określenie, każdy z małżonków ma się przyczynić do zaspokojenia potrzeb rodziny oznacza, że realizacji tego obowiązku można dochodzić drogą prawną.

Jeżeli jeden z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu nie spełnia ciążącego na nim obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, wówczas, zgodnie z treścią art. 28 § 1 ww. ustawy, sąd może nakazać, ażeby wynagrodzenie za pracę albo inne należności przypadające temu małżonkowi były w całości lub w części wypłacane do rąk drugiego małżonka.

Z treści przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że od 1993 r. mąż Wnioskodawczyni choruje na schizofrenię dwubiegunową. Choroba ta uniemożliwia kontrolę jego decyzji, w szczególności dotyczących wydatków finansowych. Z tego tytułu mąż Wnioskodawczyni ma orzeczenie o inwalidztwie I grupy. W dniu 18 sierpnia 2000 r. została zawarta ugoda sądowa dotycząca zasądzenia od męża na rzecz Wnioskodawczyni środków pieniężnych, w kwocie 900 zł miesięcznie, na utrzymanie domu. Do 2014 r. Wnioskodawczyni nie otrzymywała żadnej informacji PIT-8C z Wojskowego Biura Emerytalnego. Wojskowe Biuro Emerytalne jest płatnikiem powyższego świadczenia, nie nastąpiła zmiana dotycząca podstawy prawnej wypłacanego Wnioskodawczyni świadczenia pieniężnego. W 2016 r. Wnioskodawczyni otrzymała PIT-8C za 2015 r. dotyczący nadwyżki sumy dochodu miesięcznego powyżej 700 zł. Wnioskodawczyni nadal jest w związku małżeńskim, nie ma z mężem rozdzielności majątkowej i prowadzi wspólnie z mężem gospodarstwo domowe. W sprawie przyznanego Wnioskodawczyni świadczenia pieniężnego nie nastąpiła żadna zmiana. Wnioskodawczyni otrzymała także informację PIT-8C za 2016 r. i 2017 r. Mąż Wnioskodawczyni otrzymuje rentę inwalidzką wypłacaną przez Wojskowe Biuro Emerytalne i otrzymuje rozliczenie PIT-40A z całej kwoty przyznanej renty. Część z jego renty otrzymuje Wnioskodawczyni zgodnie z ustaleniami ugody sądowej z 2000 r. Otrzymywana kwota wchodziła w skład majątku wspólnego na zaspokojenie wspólnych codziennych potrzeb. Wojskowe Biuro Emerytalne nie pobierało zaliczki na podatek od kwoty wypłacanego Wnioskodawczyni świadczenia. Wojskowe Biuro Emerytalne pobierało zaliczkę na podatek od całej renty męża, tzn. przed podzieleniem.

W przedmiotowej sprawie konieczne jest jednoznaczne ustalenie, czy Wnioskodawczyni otrzymuje świadczenie alimentacyjne przyznane na podstawie wyroku sądu lub ugody sądowej, do których mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też otrzymane świadczenie mieści się w kategorii świadczeń na zaspokojenie potrzeb rodziny, o których mowa w art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do których nie mają zastosowania przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (a zatem nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych).

Przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do świadczeń na zaspokojenie potrzeb rodziny, o których mowa w art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, objętych wspólnością majątkową małżeńską (art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Natomiast świadczenia alimentacyjne są dochodem w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy czym, z uwagi na istniejące zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 127, dochód ten nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach określonych w tym przepisie.

Na gruncie ww. ustawy, alimenty stanowią przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9, i podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej. W przypadku alimentów otrzymanych przez małżonka na podstawie wyroku sądu lub ugody sądowej, opodatkowaniu podlega wyłącznie kwota przekraczająca miesięcznie 700 zł, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru (PIT-8C) o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego, z zastrzeżeniem art. 45ba ust. 4, przesłać ją podatnikowi oraz Urzędowi Skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik Urzędu Skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, Urzędowi Skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik Urzędu Skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Jednakże przepis art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajdzie zastosowania do świadczeń na zaspokojenie potrzeb rodziny, o których mowa w art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, objętych wspólnością majątkową małżeńską, a tym samym w sytuacji wypłaty takiego świadczenia niezasadne jest zamieszczanie kwoty uzyskanego świadczenia w informacji PIT-8C.

Natomiast w sytuacji gdy, wypłacane Wnioskodawczyni na podstawie ugody sądowej świadczenie pieniężne ma inny charakter, tzn. są to alimenty, wówczas stanowią one przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

Jednakże, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 127 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są alimenty:

1.  na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25 roku życia, oraz dzieci bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymują zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
2.  na rzecz innych osób niż wymienione w lit. a), otrzymane na podstawie wyroku sądu lub ugody sądowej, do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 700 zł.

Wówczas, otrzymywane przez Wnioskodawczynię świadczenie pieniężne przyznane tytułem alimentów, do wysokości 700 zł miesięcznie, będzie korzystało ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast nadwyżka ponad tę kwotę, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym. W takim przypadku, Wnioskodawczyni zobowiązana będzie wykazać tę kwotę w zeznaniu rocznym.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że jeżeli Wnioskodawczyni otrzymuje od 2000 r. w ramach ugody sądowej świadczenie pieniężne, tytułem zabezpieczenia środków na zaspokojenie potrzeb rodziny, niebędące alimentami, finansowane z emerytury męża, w sytuacji istnienia między małżonkami wspólności majątkowej, o którym mowa w art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, to w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do wyłączenia z opodatkowania uzyskanego przez Wnioskodawczynię ww. świadczenia pieniężnego. Oznacza to, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód Wnioskodawczyni z tytułu przyznanego ww. świadczenia pieniężnego nie wywołuje względem Niej obowiązku podatkowego.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Podkreślić należy, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.), składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Wnioskodawczynię w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na ustawy Ordynacja podatkowa przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy

z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17,43-300 Bielsko-Biała.