Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-1.4012.33.2019.11.S.AK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-03
Teza: Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z
nabywaniem usług prawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu
koszt
odliczenia-brak prawa do odliczenia
odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług
postępowanie-postępowanie sądowe
wierzytelność-nabycie wierzytelności
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie
i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1.
Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku
naliczonego-Odliczenie podatku naliczonego z tytułu
nabycia towarów i usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-
Rozdział 1-art. 86-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 listopada 2019 r. wpłynął Państwa wniosek z 22 listopada 2019 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca - A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (...) powstała w
    (...). Przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez
    Wnioskodawcę jest działalność związana z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat
    (66.21.Z). Wnioskodawca jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT.
    Wnioskodawca zamierza w ramach prowadzonej działalności gospodarczej kupować:
    1) wierzytelności wynikające z tytułu obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w
      związku z przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki przez kredytobiorców
      /pożyczkobiorców będących osobami fizycznymi. Wnioskodawca będzie nabywał
      wierzytelności od cedentów ww. osób fizycznych na podstawie umowy sprzedaży
      wierzytelności, tj. w drodze cesji wierzytelności. Cedenci będą konsumentami w
      rozumieniu art. 22[1] Kodeksu cywilnego, oraz
    2) wierzytelności wynikające z tytułu obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w
      związku z przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki przez kredytobiorców
      /pożyczkobiorców (osoby fizyczne) od podmiotów gospodarczych (tj. osób fizycznych
      prowadzących działalność gospodarczą lub osób prawnych lub jednostek
      organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje
      zdolność prawną), które wcześniej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej
      nabyły ww. wierzytelności w drodze sprzedaży wierzytelności od osób fizycznych
      będących w ramach umowy sprzedaży cesji konsumentami w rozumieniu art. 22[1]
      Kodeksu cywilnego.
    Zakup wierzytelności w obu wskazanych przypadkach będzie się odbywać na podstawie
    umowy sprzedaży wierzytelności, tj. w drodze cesji wierzytelności. Następnie
    Wnioskodawca będzie dochodzić we własnym imieniu wierzytelności od banków,
    spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych lub innych tzw. firm pożyczkowych.
    Cedentami będą osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej lub
    przedsiębiorcy, którzy w ramach swego przedsiębiorstwa zajmują się nabywaniem i
    sprzedażą wierzytelności o wierzytelność nabył od konsumenta. Cesjonariuszem będzie
    Wnioskodawca.
    Wierzytelności kupowane przez Cesjonariusza to wierzytelności wynikające z tytułu
    obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w związku z ich przedterminową spłatą
    przez konsumenta.
    Z treści cesji wynikać będzie oświadczenie cedenta, że w określonym dniu zawarł umowę
    kredytu/pożyczki oraz że w konkretnym dniu spłacił w całości przedmiotowy kredyt
    /pożyczkę przed terminem spłaty wynikającym z umowy kredytu/pożyczki. Cedent w
    umowie sprzedaży wierzytelności będzie ponadto oświadczać, m.in. że wierzytelność nie
    została zaspokojona w całości lub części przez podmiot zobowiązany. Cesja nie będzie
    zobowiązywać Wnioskodawcy do żadnych czynności na rzecz cedenta poza zapłatą ceny. Z
    chwilą zawarcia umowy cesji cedent za umówioną cenę przenosi na własność

    cesjonariusza wszelkie wierzytelności o zapłatę całości lub pozostałej części nadpłaty
    wynikającej z obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w związku z przedterminową
    spłatą całości kredytu lub pożyczki.
    Na cesjonariusza (Wnioskodawcę) wraz z wierzytelnością przechodzą wszelkie prawa z nią
    związane, w tym prawo do odsetek za opóźnienie w zapłacie. Pozostała należna część
    zwrotu nadpłaty wynikającej z obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w związku z
    przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki nie jest określona kwotowo w treści
    umowy i nie jest dokładnie znana w chwili podpisywania umowy cesji. Jest ona określana
    dopiero wyrokiem sądowym lub zawartą z bankiem lub spółdzielczą kasą
    oszczędnościowo-kredytową ugodą bądź dobrowolnym uznaniem przez podmiot
    zobowiązany.
    W chwili zawierania cesji znana będzie jedynie orientacyjna (przybliżona) wysokość
    należności. Różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, które Wnioskodawca
    nabędzie od cedenta, a ceną ich nabycia od cedenta, będzie odzwierciedlała rzeczywistą
    ekonomiczną wartość tych wierzytelności w chwili ich nabycia przez Wnioskodawcę. Poza
    ceną, umowa sprzedaży wierzytelności nie będzie nakładać na Wnioskodawcę
    jakiegokolwiek innego dodatkowego świadczenia do wykonania na rzecz zbywcy
    wierzytelności. Poza przelewem wierzytelności nie dojdzie do przekazania żadnego innego
    wynagrodzenia dla Wnioskodawcy.
    Wnioskodawca nabędzie wierzytelność we własnym imieniu. Nabyte wierzytelności będą
    stanowiły w dacie ich nabycia wierzytelności wymagalne, możliwe do dochodzenia na
    drodze postępowania sądowego. Wnioskodawca będzie nabywać wierzytelności sporne
    jedynie co do ich wysokości (w pozostałym zakresie wierzytelności będą bezsporne).
    Umowa przelewu wierzytelności nie będzie przewidywała zwrotnego przeniesienia
    wierzytelności. Zgodnym zamiarem stron umowy sprzedaży wierzytelności będzie
    jednorazowy, definitywny i skuteczny przelew wierzytelności na rzecz Wnioskodawcy.
    Wnioskodawca nie zamierza dalej odsprzedawać wierzytelności.
    Wnioskodawca będzie dochodzić wierzytelności we własnym imieniu i na własny
    rachunek. Wnioskodawca nie będzie dochodzić wierzytelności wobec dłużnika na rzecz
    cedenta.
    Dochodzenie wierzytelności przez Wnioskodawcę w przeważającej większości spraw
    będzie wymagało poniesienia przez niego dodatkowych kosztów (obsługą prawną,
    kosztami sądowymi, wykonaniem wyliczenia wysokości nadpłaty, kosztami wysyłki
    korespondencji itp.). Każda z nabytych wierzytelności przed zakupem jest poddawana
    analizie. W przypadku odmowy dobrowolnej zapłaty przez bank lub spółdzielczą kasę
    oszczędnościowo-kredytową, w celu dochodzenia wierzytelności przez Wnioskodawcę
    niezbędne będzie kierowanie spraw na drogę postępowania sądowego w celu uzyskania
    tytułu wykonawczego, na podstawie którego podmiot zobowiązany będzie miał obowiązek
    spełnić świadczenie na rzecz Wnioskodawcy wraz z zasądzonymi odsetkami i kosztami
    procesu.
    W stosunku do nabytych wierzytelności może być konieczne prowadzenie postępowania
    egzekucyjnego i sądowego, aczkolwiek będzie to zależało od dłużnika, tj. czy spełni on
    świadczenie polubownie. Jeżeli dłużnik spełni świadczenie na drodze polubownej wówczas
    nie będzie potrzeby występowania na drogę sądową, jeżeli natomiast dłużnik odmówi
    spełnienia świadczenia (dopłaty odszkodowania) konieczne stanie się wystąpienie
    przeciwko niemu do sądu i ewentualnie skierowanie przeciwko niemu egzekucji
    komorniczej. Wnioskodawca przypuszcza, że w zdecydowanej większości spraw, jeśli nie
    we wszystkich, konieczne będzie postępowanie sądowe. Wydaje się jednak, że po
    zapadnięciu prawomocnego wyroku, dłużnik (ponieważ dłużnikiem będą głównie banki)
    dokona realizacji wyroku (wypłaty odszkodowania) bez potrzeby prowadzenia egzekucji
    komorniczej.

    Wnioskodawca wskazuje, że ze względu na to, iż Wnioskodawca nabywając wierzytelności
    nie zobowiązuje się do ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie, czynność nabycia
    przez Wnioskodawcę wierzytelności nie jest czynnością opodatkowaną podatkiem VAT w
    myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
    Wnioskodawca zamierza zatem kupować na własne ryzyko wierzytelności z tytułu
    obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki na skutek ich przedterminowej spłaty,
    które następnie będą ściągane w imieniu własnym, a nie na rachunek cedenta (zbywcy
    wierzytelności). W celu dochodzenia roszczeń z nabywanych wierzytelności,
    Wnioskodawca korzystać będzie z usług kancelarii prawnej. Kancelaria prawna z tytułu
    sprzedaży usług wystawiać będzie fakturę VAT. Wnioskodawca każdorazowo ponosić
    będzie koszt brutto.
    Pytania
    1. Czy od nabycia ww. usług prawnych Wnioskodawca ma prawo do odliczenia podatku
      naliczonego VAT?
    2. Czy od nabycia ww. usług prawnych Wnioskodawca ma prawo do odliczenia podatku
      naliczonego VAT w razie uznania, że usługa nabycia wierzytelności przez
      Wnioskodawcę nie jest czynnością opodatkowaną podatkiem VAT w myśl art. 5 ust. 1
      pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Wnioskodawca wskazuje, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o
    podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do
    wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ww.
    ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku
    naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
    Zgodnie z art. 86 ust. 10-11 ustawy o podatku od towarów i usług, prawo to powstaje w
    rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny za
    wykonaną usługę lub w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
    Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w
    zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności
    opodatkowanych lub nieopodatkowanych, niezbędnych lub tylko potrzebnych dla
    prowadzenia działalności gospodarczej. Art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i
    usług nie wprowadza wymogu istnienia bezpośredniego związku między nabyciem usługi,
    a czynnością opodatkowaną. Europejski Trybunału Sprawiedliwości w orzeczeniu z dnia 26
    maja 2005 r. (C 465/03, Kretztechnik) wskazał, że znaczenie ma związek pośredni, który
    przyczyni się do zintensyfikowania opodatkowanej działalności gospodarczej podatnika.
    W ocenie Wnioskodawcy, w kontekście brzmienia art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od
    towarów i usług, do odliczenia kwalifikują się nie tylko wydatki bezpośrednio związane z
    konkretną czynnością opodatkowaną VAT, ale także inne wydatki, ponoszone przez
    podatników w związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT (np. obsługa
    prawna). Usługi prawne mają pośredni, lecz istotny związek z czynnościami
    wykonywanymi przez Wnioskodawcę.
    Nabycie usług prawnych przez Wnioskodawcę każdorazowo będzie konieczne ze względu
    na przysługujące mu roszczenie z tytułu nabytej wierzytelności. Zgodnie z wyrokiem
    Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie
    sygn. akt: I SA/Kr 459/13, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT od
    usługi prawnej związanej z dochodzeniem roszczeń przed sądem. W ocenie sądu
    poniesione przez podatnika wydatki na usługę prawną celem wystąpienia na drogę
    postępowania sądowego o dochodzenie wierzytelności, wpływa na uzyskanie obrotu
    opodatkowanego podatkiem od towarów i usług. Zaznaczyć przy tym należy, że nie jest
    uzasadnione obciążenie podmiotu podatkiem VAT w zakresie, w jakim wykorzystuje on

    zakupione towary i usługi do prowadzenia działalności gospodarczej (wyrok ETS z dnia 14
    lutego 1985 r. w sprawie Rompelman przeciwko Minister van Financien, 268/83).
    W ocenie Wnioskodawcy, wydatki, które zostaną przez niego poniesione na usługę prawną
    w związku z wystąpieniem na drogę postępowania sądowego w celu dochodzenia
    wierzytelności, wpływać będą na uzyskanie obrotu opodatkowanego podatkiem od
    towarów i usług lub nieopodatkowanego z racji zwolnień podatkowych. W wyniku tej
    czynności Wnioskodawca uzyskuje środki pieniężne, które następnie przeznaczone zostają
    na prowadzenie przez niego podstawowej działalności gospodarczej. Zlecenie usług
    Kancelarii Prawnej każdorazowo jest związane z działalnością gospodarczą.
    Tym samym, stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług
    Wnioskodawcy przysługiwać będzie prawo do odliczenia VAT od usług prawniczych
    świadczonych przez Kancelarię. Zdaniem Wnioskodawcy bezspornym jest fakt, że
    poniesienie przez Wnioskodawcę wydatków na nabycie usług prawniczych świadczonych
    przez Kancelarię związane jest z wykonywanymi przez Wnioskodawcę czynnościami.
    Interpretacja indywidualna
    Rozpatrzyłem Państwa wniosek – 29 stycznia 2020 r. wydałem interpretację indywidualną
    znak 0114-KDIP4-1.4012.33.2019.1.AK, w której uznałem Państwa stanowisko za
    nieprawidłowe.
    Interpretację doręczono Państwu 31 stycznia 2020 r.
    Skarga na interpretację indywidualną
    17 lutego 2020 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w Warszawie.
    Wnieśli Państwo o:
    1) na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA - uchylenie zaskarżonej Interpretacji
      Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 stycznia 2020 r., znak sprawy:
      0114#KDIP4#1.4012.33.2019.1.AK;
    2) na podstawie art. 209 PPSA w zw. art. 200 PPSA - zasądzenie od Dyrektora Krajowej
      Informacji Skarbowej na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania
      poniesionych w sprawie w zakresie objętym skargą.
    Postępowanie przed sądami administracyjnymi
    Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił skarżoną interpretację – wyrokiem z
    25 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 623/20.
    Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
    Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 września 2024 r. sygn. akt I FSK 1567/21
    oddalił skargę kasacyjną.
    Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny 27 września 2024 r.
    Odpis prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25
    lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 623/20 wpłynął do tut. Organu 4 grudnia 2024 r.
    Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
    Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
    administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):
      Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu
      sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe
      prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że
      przepisy prawa uległy zmianie.
    Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

        uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził
        Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyroku;
        ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej –
        stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest
        nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1
    ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz.
    106) – zwanej dalej „ustawą”:
      W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności
      opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do
      obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem
      art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
    Art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:
      Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur
      otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
    Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje
    gdy:
        podatek odlicza podatnik podatku od towarów i usług,
        towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
    Aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług
    zakupionych na potrzeby wykonania określonej czynności, podmiot musi wykonywać tę
    czynność jako podatnik podatku od towarów i usług, który działa w ramach prowadzonej
    działalności gospodarczej.
    Art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Warunkiem, który daje podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego jest związek
    zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
    Podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku
    naliczonego od nabywanych towarów i usług, których nie będzie wykorzystywał do
    wykonywania czynności opodatkowanych (czyli czynności zwolnionych od podatku oraz
    niepodlegających temu podatkowi).
    Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:
        spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz

        nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy – pozbawiają one
        podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku
        naliczonego.
    Z okoliczności przedstawionych przez Państwa wynika, że zamierzają Państwo w ramach
    prowadzonej działalności gospodarczej kupować:
    1. wierzytelności wynikające z tytułu obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w
      związku z przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki przez kredytobiorców
      /pożyczkobiorców będących osobami fizycznymi. Będą Państwo nabywać
      wierzytelności w drodze cesji wierzytelności. Cedenci będą konsumentami w
                1rozumieniu art. 22 Kodeksu cywilnego, oraz
    2. wierzytelności wynikające z tytułu obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w
      związku z przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki przez kredytobiorców
      /pożyczkobiorców (osoby fizyczne) od podmiotów gospodarczych (tj. osób fizycznych
      prowadzących działalność gospodarczą lub osób prawnych lub jednostek
      organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje
      zdolność prawną), które wcześniej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej
      nabyły ww. wierzytelności w drodze sprzedaży wierzytelności od osób fizycznych
                                                  1będących w ramach umowy sprzedaży cesji konsumentami w rozumieniu art. 22
      Kodeksu cywilnego.
    Z treści cesji wynikać będzie oświadczenie cedenta, że w określonym dniu zawarł umowę
    kredytu / pożyczki oraz że w konkretnym dniu spłacił w całości przedmiotowy kredyt /
    pożyczkę przed terminem spłaty wynikającym z umowy kredytu/pożyczki.
    Cedent w umowie sprzedaży wierzytelności będzie ponadto oświadczać m.in. że
    wierzytelność nie została zaspokojona w całości lub części przez podmiot zobowiązany.
    Dochodzenie przez Państwa wierzytelności w przeważającej większości spraw będzie
    wymagało poniesienia przez Państwa dodatkowych kosztów (związanych z obsługą
    prawną, kosztami sądowymi, wykonaniem wyliczenia wysokości nadpłaty, kosztami
    wysyłki korespondencji itp.). W celu dochodzenia roszczeń z nabywanych wierzytelności,
    będą Państwo korzystać z usług kancelarii prawnej. Kancelaria prawna z tytułu sprzedaży
    usług wystawiać będzie fakturę VAT. Każdorazowo będą ponosić Państwo koszt brutto.
    Wskazują Państwo, że ze względu na to, że nabywając wierzytelności nie zobowiązują się
    Państwo do ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie, czynność nabycia przez
    Państwa wierzytelności nie jest czynnością opodatkowaną podatkiem VAT w myśl art. 5
    ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
    Odliczenia podatku naliczonego, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, może dokonać
    zarejestrowany czynny podatnik podatku VAT pod warunkiem, że nabyte towary i usługi
    są lub będą związane z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez tego
    podatnika.
    Zatem w celu określenia czy będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku
    naliczonego związanego z nabywanymi usługami prawnymi, w pierwszej kolejności należy
    ustalić czy czynności, w związku z którymi te usługi są nabywane, są usługami
    podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i niekorzystającymi ze
    zwolnienia z tego podatku.
    Katalog czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług zawiera art. 5 ust. 1
    ustawy, który w pkt 1 stanowi, że:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, (...) podlegają odpłatna dostawa
      towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Art. 7 ust. 1 ustawy:

      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, (...).
    Art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
        formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie „świadczenie usług” ma bardzo szeroki zakres, nie obejmuje wyłącznie działań
    podatnika, lecz także jego zaniechania poprzez zobowiązanie do powstrzymania się od
    dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Usługa w rozumieniu
    omawianej regulacji jest transakcją gospodarczą, co oznacza, że stosunek prawny łączący
    strony musi wiązać się ze świadczeniem wzajemnym.
    Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie to, że ustawa o
    podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie niebędące dostawą
    towarów. Jednoznacznie z tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których
    przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one
    realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności
    gospodarczej w rozumieniu ww. ustawy.
    Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż
    nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania
    się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem
    usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może
    zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też
    tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde
    powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać
    uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy.
    Z powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa
    towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu tym podatkiem
    wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w
    art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).
    Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za
    wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność,
    a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia,
    zwrotu kosztów, płatny. Istotną cechą wynagrodzenia jest więc istnienie bezpośredniego
    związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.
    Zatem czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane
    odpłatnie. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i
    jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub świadczącego usługę.
    Kolejnym czynnikiem decydującym o tym czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest
    określenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność
    opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego
    określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni i niezbędny
    związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego

    wynagrodzenia oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie
    wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu.
    W związku z tym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana
    jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana
    za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną
    płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter
    bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za
    to świadczenie.
    W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z dnia 8
    marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko
    Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy,
    gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a
    otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w
    pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie
    przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota
    uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt
    wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk
    sprzedającego.
    Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że
    zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy
    pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego
    stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać
    wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana
    czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć
    bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a
    świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania
    świadczenia.
    Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas
    wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego
    otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach
    zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy,
    podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
    Zatem dostawa towarów lub świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług wtedy, gdy są wykonane odpłatnie, oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru
    lub świadczącym usługę i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany
    stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.
    Jak Państwo wskazali, cesja nie będzie zobowiązywać Państwa do żadnych czynności na
    rzecz cedenta poza zapłatą ceny. Z chwilą zawarcia umowy cesji cedent za umówioną cenę
    przenosi na własność cesjonariusza wszelkie wierzytelności o zapłatę całości lub
    pozostałej części nadpłaty wynikającej z obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w
    związku z przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki.
    Umowa przelewu wierzytelności nie będzie przewidywała zwrotnego przeniesienia
    wierzytelności. Zgodnym zamiarem stron umowy sprzedaży wierzytelności będzie
    jednorazowy, definitywny i skuteczny przelew wierzytelności na Państwa rzecz. Nie
    zamierzają Państwo dalej odsprzedawać wierzytelności. Będą Państwo dochodzić
    wierzytelności we własnym imieniu i na własny rachunek. Nie będą Państwo dochodzić
    wierzytelności wobec dłużnika na rzecz cedenta.
    Na cesjonariusza (na Państwa) wraz z wierzytelnością przechodzą wszelkie prawa z nią
    związane, w tym prawo do odsetek za opóźnienie w zapłacie. Pozostała należna część
    zwrotu nadpłaty wynikającej z obniżenia całkowitego kosztu kredytu/pożyczki w związku z
    przedterminową spłatą całości kredytu lub pożyczki nie jest określona kwotowo w treści
    umowy i nie jest dokładnie znana w chwili podpisywania umowy cesji. Jest ona określana

    dopiero wyrokiem sądowym lub zawartą z bankiem lub spółdzielczą kasą
    oszczędnościowo - kredytową ugodą bądź dobrowolnym uznaniem przez podmiot
    zobowiązany. W chwili zawierania cesji znana będzie jedynie orientacyjna (przybliżona)
    wysokość należności. Różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, które
    Państwo nabędą od cedenta, a ceną ich nabycia od cedenta, będzie odzwierciedlała
    rzeczywistą ekonomiczną wartość tych wierzytelności w chwili ich nabycia przez Państwa.
    Poza ceną, umowa sprzedaży wierzytelności nie będzie nakładać na Państwa
    jakiegokolwiek innego dodatkowego świadczenia do wykonania na rzecz zbywcy
    wierzytelności. Poza przelewem wierzytelności nie dojdzie do przekazania żadnego innego
    wynagrodzenia dla Państwa.
    Nabędą Państwo wierzytelność we własnym imieniu. Nabyte wierzytelności będą
    stanowiły w dacie ich nabycia wierzytelności wymagalne, możliwe do dochodzenia na
    drodze postępowania sądowego. Będą Państwo nabywać wierzytelności sporne jedynie co
    do ich wysokości (w pozostałym zakresie wierzytelności będą bezsporne).
    W przypadku odmowy dobrowolnej zapłaty przez bank lub spółdzielczą kasę
    oszczędnościowo-kredytową, w celu dochodzenia przez Państwa wierzytelności niezbędne
    będzie kierowanie spraw na drogę postępowania sądowego w celu uzyskania tytułu
    wykonawczego, na podstawie którego podmiot zobowiązany będzie miał obowiązek
    spełnić świadczenie na Państwa rzecz wraz z zasądzonymi odsetkami i kosztami procesu.
    W stosunku do nabytych wierzytelności może być konieczne prowadzenie postępowania
    egzekucyjnego i sądowego, aczkolwiek będzie to zależało od dłużnika, tj. czy spełni on
    świadczenie polubownie. Przypuszczają Państwo, że w zdecydowanej większości spraw,
    jeśli nie we wszystkich, konieczne będzie postępowanie sądowe. Wydaje się jednak, że po
    zapadnięciu prawomocnego wyroku, dłużnik (ponieważ dłużnikiem będą głównie banki)
    dokona realizacji wyroku (wypłaty odszkodowania) bez potrzeby prowadzenia egzekucji
    komorniczej.
    Wskazać należy, że wierzytelność jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem
    obrotu gospodarczego. Instytucja przelewu wierzytelności została uregulowana
    przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145
    ze zm.).
    Art. 509 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny:
      § 1. Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią
      (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo
      właściwości zobowiązania.
      § 2. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w
      szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
    Art. 510 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
      Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do
      przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis
      szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
    Przelew wierzytelności jest swoistą konstrukcją prawną, przewidzianą w ogólnych
    zasadach zobowiązań prowadzącą do zmiany osoby wierzyciela, podczas gdy przedmiot
    zobowiązania pozostaje ten sam. Umowy cesji wierzytelności należą do czynności
    prawnych rozporządzających o skutkach zbliżonych do umowy przenoszącej własność.
    Cesja nie ma formy samoistnej umowy, dlatego też dla jej realizacji musi być dokonana
    czynność cywilnoprawna, na podstawie której nastąpi przeniesienie wierzytelności.
    Istotą przelewu wierzytelności jest zatem umowa zawierana przez wierzyciela z osobą
    trzecią, na podstawie której osoba ta nabywa od wierzyciela przysługującą mu
    wierzytelność. W wyniku przelewu wierzytelności prawa przysługujące dotychczasowemu
    wierzycielowi przechodzą na nabywcę wierzytelności, przy czym sam stosunek

    zobowiązaniowy nie ulega zmianie. W zamian za nabywaną wierzytelność cesjonariusz
    (nabywca) zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia na rzecz cedenta.
    Spełnienie świadczenia, wynikającego z umowy przelewu nastąpi, gdy cedent przeniesie
    wierzytelność na cesjonariusza, a on zapłaci mu cenę za cedowaną wierzytelność (w
    sytuacji, kiedy cesja będzie miała charakter odpłatny).
    Umowa cesji wierzytelności wypełnia znamiona usługi określone w art. 8 ust. 1 ustawy o
    podatku od towarów i usług, polega bowiem na przeniesieniu prawa do wartości
    niematerialnych i prawnych, a w związku z tym stanowi świadczenie usług w rozumieniu
    tej ustawy. Z punktu widzenia nabywcy wierzytelności do świadczenia usług dochodzi już
    w momencie samego nabycia wierzytelności, obojętnie czy nabycie zostało dokonane w
    celu windykacji tej wierzytelności przez samego nabywcę, czy też innego jej wykorzystania
    do celów prawno-gospodarczych. Celem nabycia cudzej wierzytelności nie musi być jej
    odsprzedaż, ale także inne wykorzystanie do celów prawno-gospodarczych przez
    nabywcę. Sposób wykorzystania nabytej wierzytelności może decydować o charakterze
    usługi nie zaś o istocie czynności prawnej, jaką jest nabycie cudzej wierzytelności. Dlatego
    usługą na rzecz cedenta jest nabycie wierzytelności danego podmiotu w celu jej
    wykorzystania do operacji prawno-podatkowych.
    Zatem zakup wierzytelności stanowi usługę polegającą na przeniesieniu wierzytelności z
    majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej
    między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem). Oznacza to, że
    w takim przypadku nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę, której
    celem jest uwolnienie sprzedawcy od ciężaru egzekwowania wierzytelności. Jednakże jak
    wskazano na wstępie ww. usługa podlega opodatkowaniu wówczas, gdy jest świadczona
    odpłatnie.
    Powyższe rozumienie przelewu wierzytelności jako usługi znajduje potwierdzenie w
    wyrokach polskich sądów administracyjnych. Przykładowo w orzeczeniu z dnia 6 listopada
    2009 r., sygn. akt I SA/Po 628/09 WSA w Poznaniu stwierdził:
      „Biorąc pod uwagę powyższe Sąd podziela pogląd organów podatkowych, że
      wierzytelność nie jest towarem, a zakup wierzytelności jest usługą. Istotą tej usługi
      jest zdjęcie z dotychczasowego wierzyciela (zbywcy) ciężaru egzekucji, czy też
      niewypłacalności dłużnika. Usługa ta wyraża się w tym, że usługodawca uzyskuje zysk
      generowany „kosztem zbywcy”.
      Zbywca w tym wypadku otrzymuje za wierzytelność cenę niższą od jej wartości
      nominalnej. Z drugiej strony zbywca uzyskuje konkretne świadczenie w postaci
      zdjęcia z niego: ryzyka niewypłacalności dłużnika, konieczności prowadzenia
      postępowania egzekucyjnego, czy też opóźnień związanych z egzekwowaniem
      gotówki.
      Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy należy podkreślić, że
      stosunek cywilnoprawny pomiędzy zbywcą i nabywcą wierzytelności kończy się po
      dokonaniu tej czynności prawnej. Po zbyciu wierzytelności, zbywca nie ma wpływu na
      dalszy byt wierzytelności i nie jest zainteresowany dalszym postępowaniem nabywcy
      w tym względzie. Nie można więc przyjąć, że usługa trwa od chwili nabycia
      wierzytelności do czasu jej zbycia albo wyegzekwowania”.
    W kwestii nabycia wierzytelności trudnych po cenie niższej od ich wartości nominalnej
    wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 27 października 2011 r., w
    sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG. W
    powyższym orzeczeniu TSUE wskazał, że artykuł 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy Rady 77
    /388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw
    członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od
    wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku należy interpretować w ten
    sposób, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej
    od ich wartości nominalnej, nie świadczy odpłatnie usługi w rozumieniu art. 2 pkt 1 i nie

    dokonuje tym samym czynności z zakresu działalności gospodarczej objętej zakresem
    stosowania wspomnianej dyrektywy, jeżeli różnica między wartością nominalną tych
    wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość
    owych wierzytelności w chwili sprzedaży. W pkt 25 ww. orzeczenia, Trybunał wskazał, że
    różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności a ceną ich sprzedaży nie
    stanowi bowiem wynagrodzenia za tego rodzaju usługę, lecz odzwierciedla rzeczywistą
    ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży, która jest uzależniona od
    wątpliwych perspektyw na ich spłatę i zwiększonego ryzyka niewypłacalności dłużników.
    Jak Państwo wskazali, różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, które nabędą
    Państwo od cedenta, a ceną ich nabycia od cedenta, będzie odzwierciedlała rzeczywistą
    ekonomiczną wartość tych wierzytelności w chwili ich nabycia przez Państwa. Poza ceną,
    umowa sprzedaży wierzytelności nie będzie nakładać na Państwa jakiegokolwiek innego
    dodatkowego świadczenia do wykonania na rzecz zbywcy wierzytelności. Poza przelewem
    wierzytelności nie dojdzie do przekazania na Państwa rzecz żadnego innego
    wynagrodzenia.
    WSA w Warszawie w wyroku z 25 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 623/20 zwrócił uwagę
    na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2012 r. wydany w składzie 7
    sędziów (sygn. akt I FPS 5/11) i zauważył, że:
      „(...) NSA wskazał, że odpowiedź udzielona przez TSUE na wskazane

## Pytanie

prejudycjalne wiąże sądy krajowe państw członkowskich Unii Europejskiej w zakresie
      dokonanej wykładni prawa wspólnotowego i na jej podstawie sformułował na
      gruncie ustawy VAT tezę, że nabycie wierzytelności pieniężnej na własne ryzyko, w
      celu windykacji, w swoim imieniu i na swoją rzecz, nie jest odpłatną usługą w
      rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1, a tym samym art. 8 ust. 1 ustawy VAT, jeżeli różnica
      między wartością nominalną tych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla
      rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży.”
    Następnie WSA w Warszawie wskazał, że:
      „Mając na uwadze orzeczenie TSUE oraz wyrok NSA z 19 marca 2012 r. przyjąć
      należy, że opisana we wniosku działalność polegająca na nabywaniu wierzytelności
      nie może być traktowana jako świadczenie przez Skarżącego odpłatnych usług. Otóż
      analiza opisu stanu faktycznego prowadzi do jednoznacznego stanowiska, że
      Skarżący będzie nabywać wierzytelności na własny rachunek i na własne ryzyko.
      Skarżący w ramach tych czynności będzie zobowiązany do przekazania zbywcy
      wierzytelności wyłącznie umówionej ceny sprzedaży. W konsekwencji zbywca nie
      będzie miał obowiązku przekazania jakiegokolwiek wynagrodzenia na rzecz
      Skarżącego w przypadku ściągnięcia długu, gdyż Skarżący będzie ściągał je na własną
      rzecz.
      Podstawowym i koniecznym warunkiem uznania transakcji za odpłatną usługę, a
      więc czynność opodatkowaną, jest wystąpienie wynagrodzenia bezpośrednio
      związanego z tą czynnością, rzeczywiście otrzymanego (bądź należnego) jako
      świadczenia wzajemnego za wykonaną usługę. Badając zatem konkretną transakcję
      należy poszukiwać takiego ewentualnego bezpośredniego wynagrodzenia, które
      otrzymuje kupujący - cesjonariusz, jako świadczenie wzajemne za ewentualnie
      wykonaną na rzecz zbywcy - cedenta, usługę.
      Inaczej rzecz ujmując poszukiwać należy strumienia pieniędzy płynącego od zbywcy
      (cedenta) do nabywcy (cesjonariusza) za wykonaną usługę, czyli płynącego odwrotnie
      niż w przypadku umowy kupna sprzedaży, kiedy zapłatę za wierzytelność otrzymuje
      zbywca od nabywcy.
      Zasadnym jest zatem twierdzenie, że z racji tego, że z opisu stanu faktycznego nie
      wynika jakiekolwiek wynagrodzenie należne od cedenta (zbywcy) dla cesjonariuszem
      (nabywcy), to nie może być mowy o wykonywaniu przez Spółkę odpłatnej usługi.

      Ponadto, jak już wskazywano z opisu zdarzenia przyszłego przedstawianego we
      wniosku wynika, że nabywane wierzytelności będą wymagalne, ich cena ustalana
      będzie poniżej wartości nominalnej i nie będzie zawierała żadnego wynagrodzenia
      dla zbywcy, zaś cesja będzie miała charakter definitywny, a nabycie wierzytelności
      nastąpi na ryzyko Skarżącego we własnym imieniu. Ponadto uzyskanie żądanej kwoty
      wierzytelności nie jest pewne, gdyż w wielu przypadkach będzie wymagało
      przeprowadzenia postępowania sądowego, a zatem do cesji tych wierzytelności
      znajdą zastosowanie tezy powołanych powyżej wyroków: TSUE z 27 października
      2011 r. w sprawie C-93/10 oraz NSA z 19 marca 2012 r. w sprawie o sygn. akt I FPS 5
      /11. Różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności, a ceną ich
      sprzedaży, nie będzie stanowiła wynagrodzenia dla Skarżącego, lecz będzie
      odzwierciedlać rzeczywistą ekonomiczną wartość wierzytelności w chwili sprzedaży.
      Jak się wskazuje w orzecznictwie, egzekwowanie własnych należności na swoją rzecz
      jest zwyczajnym elementem obrotu gospodarczego i nie tworzy usługi w rozumieniu
      przepisu art. 8 ust. 1 ustawy VAT, a w konsekwencji, nie podlega opodatkowaniu
      podatkiem VAT (tak też wyrok NSA z 14 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 344/17).
      Nabycie wierzytelności w imieniu własnym i na własne ryzyko, w sytuacji gdy cena za
      wierzytelności ustalona została poniżej ich wartości nominalnej i odzwierciedla ich
      rzeczywistą wartość z chwili sprzedaży, nie może być traktowana jako odpłatna
      usługa ściągania długów. Stwierdzenie więc w odniesieniu do takiej czynności, że
      wnioskodawcy nie przysługuje żadne wynagrodzenie, uzasadnia stanowisko, że nie
      podlega ona w związku z tym opodatkowaniu podatkiem VAT (tak wyrok NSA z 26
      września 2017 r., sygn. akt I FSK 2323/15).
      Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że transakcja nabycia na
      własne ryzyko wierzytelności przez Skarżącego po cenie niższej od jej wartości
      nominalnej nie będzie mogła być zakwalifikowana jako świadczona przez Skarżącego,
      jako nabywcę wierzytelności, usługa w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8
      ust. 1 ustawy o VAT, ze względu na to, że w takim przypadku nie będziemy mieli do
      czynienia z zobowiązaniem się przez Skarżącego do ściągnięcia długu w zamian za
      wynagrodzenie. Jednocześnie, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów
      administracyjnych, sprzedaż wierzytelności przez cedentów, niezależnie czy dotyczy
      sprzedaży wierzytelności własnych czy nabytych, nie jest dokonywanym przez nich
      świadczeniem usług, zatem po ich stronie nie powstaje obowiązek podatkowy w
      podatku VAT.
    Z uwagi zatem na stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z 25 lutego 2021 r.
    sygn. akt III SA/Wa 623/20 oraz z uwagi na treść ww. wyroku TSUE z 27 października 2011
    r., w sprawie C#93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG,
    nabycie przez Państwa wierzytelności, o których mowa we wniosku, nie będzie stanowiło
    usługi określonej w art. 8 ust. 1 ustawy w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy, a w związku z tym nie
    będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Państwa wątpliwości wyrażone we wniosku dotyczą wskazania czy przysługuje Państwu
    prawo do odliczenia podatku naliczonego od usług prawnych nabywanych w celu
    dochodzenia roszczeń z nabywanych wierzytelności.
    Jak już wskazano, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku
    naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn.
    odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług
    oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane
    do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest
    określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
    Zasada ta wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę
    podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są wykorzystywane
    przez podatnika do czynności opodatkowanych.

    Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują, jaki związek musi istnieć
    pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia.
    Związek ten może być bezpośredni lub pośredni.
    Związek bezpośredni występuje wówczas, gdy nabywane towary bądź usługi służą dalszej
    odsprzedaży lub też w bezpośredni sposób wiążą się z czynnościami opodatkowanymi
    wykonywanymi przez podatnika.
    Natomiast o związku pośrednim mówimy wtedy, gdy ponoszone wydatki wiążą się z
    całokształtem funkcjonowania podmiotu, a więc w sposób pośredni wiążą się z
    działalnością gospodarczą i z osiąganymi przychodami. Aby wskazać, czy określone zakupy
    mają związek pośredni musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy między dokonanymi
    zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. Pośredni związek dokonanych zakupów
    z działalnością gospodarczą występuje wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia
    się bezpośrednio do uzyskania przychodu lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie
    przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotów.
    W niniejszej sprawie wydatki poniesione przez Państwa na nabycie usług prawnych nie
    będą miały bezpośredniego związku z wykonywanymi przez Państwa czynnościami
    opodatkowanymi. Poniesione przez Państwa wydatki na usługę prawną nie będą miały
    również pośredniego związku z wykonywanymi przez Państwa czynnościami
    opodatkowanymi. Nie można tych kosztów traktować jako ogólnego kosztu
    przedsiębiorstwa, od którego przysługuje prawo do odliczenia podatku od towarów i
    usług.
    Korzystanie przez Państwa z usług prawnych w celu dochodzenia wierzytelności nie
    będzie miało związku z prowadzoną przez Państwa działalnością opodatkowaną, gdyż w
    żaden sposób nie przyczyni się do uzyskania przychodu i nawet w sposób pośredni nie
    wpłynie na generowanie przez Państwa obrotów. Zauważyć należy, że każdy przejaw
    Państwa aktywności jest w sposób ekonomiczny związany z Państwa działalnością, co nie
    oznacza jednak, że każda podejmowana przez Państwa działalność jest lub będzie
    związana z czynnościami generującymi obrót. Aby dane działanie można było uznać za
    związane z Państwa działalnością chociażby w sposób pośredni, związek ten musi być
    widoczny i łatwy do rozpoznania. Natomiast w sytuacji opisanej we wniosku taki związek
    trudno dostrzec. Zauważyć należy, że poczynione przez Państwa wydatki na usługi prawne
    związane będą wprost z odzyskaniem należności z związku z pozyskanymi wcześniej przez
    Państwa wierzytelnościami.
    W efekcie nie będzie spełniona podstawowa przesłanka zawarta w treści art. 86 ust. 1
    ustawy i nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego przy
    nabyciu usług prawnych.
    Nabywane usługi prawne nie będą służyły ani bezpośrednio ani pośrednio prowadzonej
    przez Państwa działalności opodatkowanej, zatem nie będą Państwo mieli prawa do
    obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami
    prawnymi nabywanymi w celu dochodzenia wcześniej nabytych przez Państwa
    wierzytelności.
    Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego został potwierdzony przez WSA w
    Warszawie w wyroku z 25 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 623/20, który wskazał, że:
      „(...) stanowisko Skarżącego przedstawione we wniosku o interpretację pozostaje w
      sprzeczności nie tylko z zasadą neutralności VAT, ale również z - wielokrotnie
      podkreślaną przez TSUE - podstawową zasadą podatku VAT jaką jest związek
      wydatków z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Nie do pogodzenia z nią jest
      bowiem założenie, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje od
      wydatków poniesionych w ramach każdej działalności, a więc i tej wyłączonej z
      opodatkowania podatkiem VAT.

      Powyższe, znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku NSA z 13 czerwca 2019 r. (sygn.
      akt. I FSK 677/17), wydanym w bardzo zbliżonym stanie faktycznym. NSA wskazał
      bowiem, że: „prawidłowe jest stanowisko, że nabycie przez spółkę opisanych we
      wniosku wierzytelności nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
      Ich windykacja przez spółkę we własnym imieniu i na własny rachunek jest
      przejawem wykonywania prawa własności w stosunku do wierzytelności powstałej z
      innego tytułu, wobec czego także na tym etapie nie dojdzie do odpłatnego
      świadczenia usług, o którym mowa w wyżej powołanych przepisach. W tej sytuacji,
      nabyte przez skarżącą usługi kancelarii prawnej mające na celu dochodzenie
      wierzytelności własnej (nabytej w drodze cesji) nie mają ani bezpośredniego, ani
      pośredniego związku z wykonywanymi przez skarżącą czynnościami
      opodatkowanymi. Wydatki na usługi kancelarii prawnej związane są wprost z
      odzyskaniem należności wynikających z nabytych przez spółkę wierzytelności, tj.
      czynności która nie podlegała podatkowi od towarów i usług, a zatem prawidłowe
      jest stanowisko, że nie została spełniona przesłanka z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, tj.
      wykorzystywanie przez podatnika podatku od towarów i usług nabytych towarów i
      usług do wykonywania czynności opodatkowanych.”
    Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dniu wydania pierwotnej interpretacji, tj. 29 stycznia 2020 r.
    Odnosząc się do powołanego przez Państwa wyroku Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w Krakowie z 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 459/13 wskazać
    należy, że dotyczy on wyłącznie konkretnej sprawy, w danym stanie prawnym.
    Rozstrzygnięcie to zapadło w indywidualnej sprawie i w świetle art. 87 Konstytucji
    Rzeczypospolitej Polskiej nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym
    samym nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w analizowanej sprawie. Zatem
    moc obowiązująca powołanego przez Państwa wyroku zamyka się w obrębie sprawy, dla
    której wyrok ten został wydany.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja
        będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i
        zastosują się Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.