Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP4/443-40/11-2/PG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-04-12
Teza: Usługi świadczone przez Wnioskodawcę korzystają ze zwolnienia od podatku VAT.
Słowa kluczowe: opodatkowanie; usługi; usługi-usługi ubezpieczeniowe; zwolnienie; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 10 stycznia 2011 r. (data wpływu 13 stycznia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku dla wykonywanych czynności – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 stycznia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku dla wykonywanych czynności.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W listopadzie 2010 r. Wnioskodawca rozpoczął jednoosobową działalność gospodarczą. W jej ramach wykonuje on m.in. usługi na rzecz i w imieniu zakładów ubezpieczeń związane z pomocniczymi czynnościami w procesie likwidacji szkód komunikacyjnych i majątkowych, polegające na oględzinach uszkodzonego mienia, określania wysokości roszczeń, sprawdzania wysokości roszczeń oraz weryfikacji okoliczności powstałych zdarzeń (ustalania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy okolicznościami zaistnienia szkody, a jej skutkami). Usługi te są wykonywane na podstawie zlecenia od podmiotu niebędącego zakładem ubezpieczeń lecz będącym zleceniobiorcą działającym na rzecz i w imieniu tych zakładów, z wykorzystaniem druków i procedur likwidacji szkód stosowanych w tych zakładach ubezpieczeń.

Informacje z przeprowadzonych czynności, w postaci sporządzonej oceny technicznej, dokumentacji fotograficznej oraz zebranych dokumentów od strony poszkodowanej, związanych ze zgłoszonym roszczeniem są przesyłane ubezpieczycielowi w formie elektronicznej i papierowej za pośrednictwem podmiotu zlecającego.

W roku podatkowym 2010 usługi pomocnicze związane z ubezpieczeniami opisane powyżej były sklasyfikowane pod symbolem PKWiU 67.20.10-00.30 i były zwolnione od podatku zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, załącznik nr 4, poz. 3 oraz art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej.

Nowa klasyfikacja statystyczna PKWiU, obowiązująca od 2011 r. i klucz powiązań, zmieniły klasyfikację usług określonych symbolem 67.20.10-00.30 na nowy 66.21.10.0.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w związku z nowelizacją ustawy o podatku od towarów i usług (ustawa z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług), usługi wykonywane przez Zainteresowanego, polegające na oględzinach uszkodzonego mienia, określania wysokości roszczeń, sprawdzania wysokości roszczeń oraz weryfikacji okoliczności powstałych zdarzeń (ustalania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy okolicznościami zaistnienia szkody, a jej skutkami) na rzecz i w imieniu zakładów ubezpieczeń, czynności sklasyfikowanych obecnie pod symbolem PKWiU 66.21.10.0 (usługi związane z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat), podlegają zwolnieniu od podatku od towarów i usług w roku podatkowym 2011?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, zakład ubezpieczeń może zlecić wykonanie czynności, o których mowa w ust. 4 pkt 1-6 oraz ust. 5 innym podmiotom. Czynności, o których mowa w ust. 4 pkt 1-6 oraz ust. 5, wykonywane przez te podmioty są traktowane jak czynności ubezpieczeniowe, w zakresie, w jakim są wykonywane w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń. W rozumieniu przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej oraz ustawy z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, usługi ubezpieczeniowe składają się m.in. z czynności oceny ryzyka, zawierania umów ubezpieczenia oraz wypłaty odszkodowań po uprzednim oszacowaniu roszczenia.

Usługi, jakie są wykonywane na rzecz i w imieniu zakładu ubezpieczeń, czyli oględziny uszkodzonego mienia, określanie wysokości roszczeń, sprawdzanie wysokości roszczeń oraz weryfikacja okoliczności powstałych zdarzeń, ustalanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zdarzeniem a jego skutkami i sporządzanie odpowiedniej dokumentacji zgodnej z wymogami zakładu ubezpieczeń są wyodrębnioną fazą technicznej likwidacji szkody, a jednocześnie integralną częścią usługi ubezpieczeniowej w myśl art. 1 ust. 37 ustawy z dnia 29 października 2010 r. i Zainteresowany uważa, że podlegają one zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Zgodnie z nowelizacją ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Wykonywane usługi na rzecz i w imieniu zakładów ubezpieczeń nie są usługami pośrednictwa.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…) (art. 7 ust. 1 ustawy).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, należy rozumieć każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Stosownie do art. 5a ustawy, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011 r., towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w ramach której wykonuje m.in. usługi związane z pomocniczymi czynnościami w procesie likwidacji szkód komunikacyjnych i majątkowych, polegające na oględzinach uszkodzonego mienia, określenia wysokości roszczeń, sprawdzania wysokości roszczeń oraz weryfikacji okoliczności powstałych zdarzeń (ustalania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy okolicznościami zaistnienia szkody a jej skutkami). Usługi te są wykonywane na podstawie zlecenia od podmiotu nie będącego zakładem ubezpieczeń lecz będącym zleceniobiorcą działającym na rzecz i w imieniu tych zakładów, z wykorzystaniem druków i procedur likwidacji szkód stosowanych w tych zakładach ubezpieczeń. Informacje z przeprowadzonych czynności w postaci sporządzonej oceny technicznej, dokumentacji fotograficznej oraz zebranych dokumentów od strony poszkodowanej, związanych ze zgłoszonym roszczeniem, są przesyłane ubezpieczycielowi w formie elektronicznej i papierowej za pośrednictwem podmiotu zlecającego.

W odniesieniu do usług, założenia metodologiczne klasyfikacji PKWiU 2008 nie pozwoliły na takie „przełożenie” przepisów wykorzystujących te klasyfikacje, aby zakres zwolnień, określony w załączniku nr 4 do ustawy był zgodny z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, poz. 1 ze zm.).

Dlatego też załącznik nr 4 do ustawy, zawierający wykaz usług zwolnionych od podatku został od dnia 1 stycznia 2011 r. uchylony. Jednocześnie uregulowania dotyczące tej tematyki zostały przeniesione do treści ustawy.

Przy określaniu nowego zakresu zwolnień, odstąpiono od ich identyfikacji przy pomocy klasyfikacji statystycznych, ustalając ich zakres z wykorzystaniem treści przepisów prawa unijnego i krajowego oraz orzecznictwa sądów (w szczególności Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej).

W związku z powyższym, od dnia 1 stycznia 2011 r. ustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 226, poz. 1476), zmieniono brzmienie art. 43 ustawy.

Zainteresowany ma wątpliwość, czy w związku z nowelizacją ustawy o podatku od towarów i usług (ustawa z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług), czynności wykonywane przez niego mogą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT.

Według art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

W myśl art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w jej treści, jak i przepisów wykonawczych do ustawy, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zastosowania zwolnienia od podatku VAT, dotyczące zarówno dostawy towarów jak i świadczenia usług, zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.

Stosownie do art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 – art. 43 ust. 14 ustawy.

Natomiast art. 43 ust. 15 ustawy stwierdza, że zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Wnioskodawca wskazał, że wykonywane przez niego usługi nie są usługami pośrednictwa.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Zatem, w pierwszej kolejności należy określić jakie czynności miał na myśli prawodawca formułując w art. 43 ust. 1 pkt 37 zwolnienie dla świadczonych usług ubezpieczeniowych, usług reasekuracyjnych i usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych.

Zarówno ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęcia usługi ubezpieczeniowe. W tym celu należy odwołać się do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151; tekst jednolity z dnia 16 grudnia 2009 r. Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 66 ze zm.).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy, przez działalność ubezpieczeniową rozumie się wykonywanie czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych.

Stosownie do art. 3 ust. 3 cyt. ustawy, czynnościami ubezpieczeniowymi, o których mowa w ust. 1, są:

1) zawieranie umów ubezpieczenia, umów gwarancji ubezpieczeniowych lub zlecanie ich zawierania uprawnionym pośrednikom ubezpieczeniowym w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz. U. Nr 124, poz. 1154 z późn. zm.), a także wykonywanie tych umów; 1a) zawieranie umów reasekuracji lub zlecanie ich zawierania brokerom reasekuracyjnym w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym, a także wykonywanie tych umów, w zakresie cedowania ryzyka z umów ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych (reasekuracja bierna); 2) składanie oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowania lub inne świadczenia należne z tytułu umów, o których mowa w pkt 1 i 1a; 3) ustalanie składek i prowizji należnych z tytułu zawieranych umów, o których mowa w pkt 1 i 1a; 4) ustanawianie w drodze czynności cywilnoprawnych zabezpieczeń rzeczowych lub osobistych, jeżeli są one bezpośrednio związane z zawieraniem umów, o których mowa w pkt 1 i 1a.

W myśl art. 3 ust. 4 powołanej ustawy, czynnościami ubezpieczeniowymi są również:

1.  ocena ryzyka w ubezpieczeniach osobowych i ubezpieczeniach majątkowych oraz w umowach gwarancji ubezpieczeniowych;
2.  wypłacanie odszkodowań i innych świadczeń należnych z tytułu umów, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 1a;
3.  przejmowanie i zbywanie przedmiotów lub praw nabytych przez zakład ubezpieczeń w związku z wykonywaniem umowy ubezpieczenia lub umowy gwarancji ubezpieczeniowej;
4.  prowadzenie kontroli przestrzegania przez ubezpieczających lub ubezpieczonych, zastrzeżonych w umowie lub w ogólnych warunkach ubezpieczeń, obowiązków i zasad bezpieczeństwa odnoszących się do przedmiotów objętych ochroną ubezpieczeniową;
5.  prowadzenie postępowań regresowych oraz postępowań windykacyjnych związanych z wykonywaniem:
    1.  umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych,
    2.  umów reasekuracji w zakresie cedowania ryzyka z umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych;
6.  lokowanie środków zakładu ubezpieczeń;
7.  wykonywanie innych czynności określonych w przepisach innych ustaw.

Art. 3 ust. 5 cyt. ustawy stwierdza, że czynnościami ubezpieczeniowymi są także następujące czynności, jeżeli są wykonywane przez zakład ubezpieczeń:

1.  ustalanie przyczyn i okoliczności zdarzeń losowych;
2.  ustalanie wysokości szkód oraz rozmiaru odszkodowań oraz innych świadczeń należnych uprawnionym z umów ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych;
3.  ustalanie wartości przedmiotu ubezpieczenia;
4.  czynności zapobiegania powstawaniu albo zmniejszeniu skutków wypadków ubezpieczeniowych lub finansowanie tych działań z funduszu prewencyjnego.

Zakład ubezpieczeń może zlecać wykonanie czynności, o których mowa w ust. 4 pkt 1-6 oraz ust. 5, innym podmiotom. Czynności, o których mowa w ust. 4 pkt 1-6 oraz ust. 5, wykonywane przez te podmioty są traktowane jak czynności ubezpieczeniowe, w zakresie, w jakim są wykonywane w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń – art. 3 ust. 6 ww. ustawy.

Biorąc pod uwagę opis sprawy stwierdzić należy, iż Zainteresowany nie wykonuje „czynności ubezpieczeniowych” w rozumieniu art. 3 ust. 3-6 ustawy o działalności ubezpieczeniowej.

Bowiem jak wynika z ust. 6 tego artykułu, jako czynności ubezpieczeniowe można traktować zlecone przez zakład ubezpieczeniowy innym podmiotom czynności, lecz tylko w zakresie, w jakim są one wykonywane w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń.

Natomiast usługi będące przedmiotem pytania Wnioskodawca wykonuje nie w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń, lecz na zlecenie podmiotu niebędącego takim zakładem.

W konsekwencji, czynności wykonywane przez Zainteresowanego, nie stanowią usług ubezpieczeniowych, korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o podatku od towarów i usług.

Należy jednak rozważyć, czy czynności wykonywane przez Wnioskodawcę stanowią element usługi ubezpieczeniowej, która sama w sobie stanowi odrębną całość i jest właściwa oraz niezbędna do świadczenia tych usług. Charakter czynności wykonywanych przez Zainteresowanego wskazuje, że są one związane bezpośrednio z działalnością ubezpieczeniową.

Świadczone przez Wnioskodawcę usługi polegające na oględzinach uszkodzonego mienia, określania wysokości roszczeń, sprawdzania wysokości roszczeń oraz weryfikacji okoliczności powstałych zdarzeń (ustalania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy okolicznościami zaistnienia szkody, a jej skutkami), stanowią element usługi ubezpieczeniowej świadczonej przez zakład ubezpieczeń, przy czym czynności te stanowią odrębną całość niezbędną i właściwą do świadczenia usługi ubezpieczeniowej.

Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki stwierdzić należy, że świadczone przez Wnioskodawcę usługi spełniają przesłanki do uznania ich za odrębny i niezbędny element prowadzący do wykonania właściwej usługi ubezpieczeniowej.

Reasumując, w związku z nowelizacją ustawy o podatku od towarów i usług (ustawa z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług) usługi wykonywane przez Zainteresowanego polegające na oględzinach uszkodzonego mienia, określaniu wysokości roszczeń, sprawdzaniu wysokości roszczeń oraz weryfikacji okoliczności powstałych zdarzeń (ustalania związku przyczynowo skutkowego pomiędzy okolicznościami zaistnienia szkody a jej skutkami), korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług w roku podatkowym 2011, na podstawie art. 43 ust. 13 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.