Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-2.4011.227.2025.2.IM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-23
Teza: Zwolnienie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku
dochodowym od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: dług
egzekucja
komornik
przychód-przychód podlegający opodatkowaniu
zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 3b

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

Dnia 10 marca 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 5 lutego 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismami z 14 kwietnia 2025 r. (wpływ 22 kwietnia 2025
    r.) oraz z 29 kwietnia 2025 r. (wpływ 5 maja 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść
    wniosku jest następująca:

    Opis stanu faktycznego
    Zwraca się Pani z prośbą o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie rozliczenia
    podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z otrzymaniem kwoty, którą
    uzyskała Pani w wyniku egzekucji komorniczej.
    W dniu (...) października 2016 r. Sąd Okręgowy w (...) wydał wyrok orzekający na Pani rzecz
    kwoty (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia (...) lutego 2016 r. Następnie została
    wszczęta egzekucja, która początkowo okazała się bezskuteczna. Dopiero ponowny
    wniosek o wszczęcie egzekucji przyniósł oczekiwany rezultat i tak w dniu (...) grudnia 2014
    r., zostało wydane postanowienie o przyznaniu wierzycielowi kosztów wobec
    wyegzekwowania całości roszczenia. Następnie w wyniku postępowania egzekucyjnego
    komornik ściągnął należne Pani kwoty, które zostały następnie przekazane na Pani
    rachunek bankowy przez Pani pełnomocnika.
    Otrzymanie tych środków miało miejsce po 8 latach od wyroku.
    Pani ogromną wątpliwość budzi kwestia, czy otrzymana kwota powinna być traktowana
    jako przychód podlegający opodatkowaniu. Z perspektywy Pani sytuacji, środki te nie
    stanowią dochodu w sensie przepisów podatkowych, ponieważ nie są wynikiem Pani
    działalności gospodarczej ani zysków, a jedynie odzyskaniem środków, które wcześniej
    poniosła Pani w wyniku nieuczciwego działania innej osoby. Przez wiele lat zmagała się
    Pani z konsekwencjami tego oszustwa, a otrzymana kwota jest po prostu zwrotem Pani
    własnego, wcześniej utraconego majątku.
    Z tego powodu, w Pani ocenie, nie powinna Pani być zobowiązana do zapłaty podatku od
    tych środków, które w Pani ocenie nie są Pani dochodem, lecz zwróconymi Pani
    należnościami.
    W załączniku przesyła Pani kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w (...) z dnia (...)
    października 2016 r., oraz postanowienie KS przy SR w (...) z dnia (...) grudnia 2024 r.
    Uzupełnienie wniosku
    Czy prowadzi Pani działalność gospodarczą, jeżeli tak – to proszę wskazać w jakim
    zakresie?
    Nie prowadzi Pani i nigdy nie prowadziła Pani działalności gospodarczej.
    Z jakiego tytułu i w jakich okolicznościach powstała wierzytelność (proszę opisać)?
    Z jakich zdarzeń wynika ta wierzytelność (proszę opisać)?
    Wyrokiem z dnia (...) października 2016 r. wydanym w sprawie o sygn. akt (...) Sąd
    Okręgowy w (...) zasądził od pozwanej (...) na rzecz powódki (...) kwotę (...) zł z ustawowymi
    odsetkami od dnia (...) lutego 2016 r. do dnia zapłaty oraz kwotę (...) zł, a w niej kwotę (...)
    zł podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę
    prawnego powódce z urzędu.
    Przedmiotowy wyrok został wydany w stanie faktycznym opisanym w dalszej części
    niniejszego pisma.
    Na mocy ustaleń poczynionych z dłużniczką — (...) w dniu (...) stycznia 2011 r.
    Wnioskodawczyni (...) zawarła umowę kredytu konsumpcyjnego nr (...) z (...) Bank na kwotę
    (...) złotych. Przedmiotowa kwota została przekazana przez Bank bezpośrednio na dwa
    rachunki bankowe, których posiadaczem była (...), uwidocznione w podpisanej przez
    Wnioskodawczynię dyspozycji uruchomienia kredytu.
    Zgodnie z ustaleniami (...) i (...) udzielona kwota kredytu miała zostać przekazana (...) na
    pokrycie kosztów związanych z prowadzeniem kurzej fermy przez (...) oraz jej ojca. (...)
    zobowiązała się wobec Wnioskodawczyni do spłaty zaciągniętego kredytu w miesięcznych
    ratach po (...) złotych, płatnych do 14-go dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy (...)

    Banku wskazany w umowie, począwszy od dnia (...) r. do dnia (...) r. Niestety, po pięciu
    terminowych spłatach (...) zaprzestała dokonywania regularnych spłat swoich zobowiązań,
    by następnie wpłacać je okazjonalnie lub w niższej kwocie aniżeli ustalona wysokość raty.
    W związku z zaprzestaniem dokonywania spłat kredytu, (...) Bank uzyskał tytuł
    wykonawczy w postaci nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w (...) w dniu (...)
    lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt (...), a następnie złożył wniosek o wszczęcie egzekucji
    przeciwko (...). Postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez komornika sądowego
    przy Sądzie Rejonowym w (...), a następnie przez komornika sądowego przy Sądzie
    Rejonowym w (...), z lokalu mieszkalnego położonego przy (...), stanowiącego Pani
    własność. Postanowieniem z dnia 12 października 2015 r. Sąd Rejonowy w (...) przysądził
    prawo własności lokalu mieszkalnego na rzecz (...) Sp. z o.o. z siedzibą w (...) za kwotę (...)
    złotych.
    Podnieść należy, iż przedmiotowy lokal mieszkalny był w bardzo dobrym stanie
    technicznym i został wyceniony na kwotę (...) złotych. Eksmisja była dla Pani bardzo
    trudnym doświadczeniem, bowiem zamieszkiwała Pani w przedmiotowym lokalu przez 30
    lat, zaś zaistniała sytuacja nie została zawiniona przez Panią, lecz została spowodowana
    oszustwem, jakiego dopuściła się (...). Znalazła się Pani wówczas na skraju załamania
    nerwowego.
    W związku z zerwaniem umowy kredytowej poniosła Pani ogromne koszty związane z
    naliczeniem przez (...) Bank odsetek umownych w kwocie (...) złotych oraz innego
    oprocentowania. Co więcej, poniosła Pani koszty procesu sądowego i koszty egzekucyjne –
    przez okres 3 lat, tj. od grudnia 2012 r. do grudnia 2015 r., z pobieranej przez Panią renty
    rodzinnej potrącano kwotę (...) złotych miesięcznie tytułem kosztów postępowania
    komorniczego. Nadto, została Pani zmuszona do poniesienia kosztów związanych z
    przeprowadzeniem się do innego, mniejszego lokalu mieszkalnego.
    Podstawą prawną zasądzenia od dłużniczki (...) na rzecz Pani odszkodowania był art. 415 k.
    c. w zw. z art. 471 k.c.
    Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt (...) komornik
    sądowy przy Sądzie Rejonowym w (...) wobec ukończenia egzekucji wskutek
    wyegzekwowania roszczenia wierzyciela w całości, postanowił:
    1) przyznać wierzycielowi koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym w
      wysokości (...) zł,
    2) ustalić koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji na kwotę (...) zł i w
      całości obciążyć nimi dłużnika,
    3) rozliczyć zaliczkę wyasygnowanej na tymczasowe pokrycie wydatków od Prezesa Sądu
      Rejonowego w (...) w kwocie (...) zł w ten sposób, że kwotę (...) zł przeznaczyć na
      pokrycie wydatków postępowania, a kwotę (...) zł zwrócić do Sądu Rejonowego w (...)
    4) rozliczyć zaliczkę uiszczoną przez wierzyciela w kwocie (...) zł i w całości przeznaczyć na
      pokrycie wydatków postępowania.
    W treści tegoż postanowienia wskazano: „Wierzyciel otrzymał łącznie na swoje roszczenie
    kwotę (...), która została wyegzekwowana od dłużnika”, przy czym kwota (...) złotych
    stanowi wynagrodzenie należne Pani pełnomocnikowi z tytułu reprezentowania jej w
    postępowaniu egzekucyjnym, wobec czego przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji
    indywidualnej jest kwota (...) zł, która to kwota stanowi różnicę pomiędzy należnością
    wypłaconą przez organ egzekucyjny (... zł) oraz kosztami zastępstwa prawnego w
    postępowaniu egzekucyjnym (... zł).
    Kto był dłużnikiem i czy występują jakieś powiązania między Panią a dłużnikiem?
    Dłużnikiem Pani jest (...). Pomiędzy Panią oraz (...) nie występują żadne powiązania. (...) jest
    Pani znajomą – kuzynką swatowej.

    Czy opisana we wniosku kwota (wierzytelność) stanowi odszkodowanie/rekompensatę;
    proszę wskazać podstawę prawną tego odszkodowania/rekompensaty?
    Opisana we wniosku wierzytelność stanowi odszkodowanie zasądzone na Pani rzecz
    wyrokiem Sądu Okręgowego w (...) z dnia (...)(...) października 2016 r. wydanym w sprawie
    o sygn. akt (...). Przedmiotowa należność obejmuje poniesioną przez Panią szkodę w
    postaci:
    a) poniesionych przez Powódkę kosztów z tytułu zerwania umowy kredytowej,
      naliczonych przez Bank odsetek umownych w kwocie (...) złotych, innego
      oprocentowania, kosztów procesu sądowego, egzekucyjnego, pobranych przez Zakład
      Ubezpieczeń Społecznych w (...) w okresie od grudnia 2012 r. do grudnia 2015 r.
      świadczeń z Pani renty rodzinnej w kwocie (...) złotych tytułem kosztów komorniczych,
      innych kosztów komorniczych, jak również kosztów związanych z przeprowadzeniem
      się do nowego wynajętego lokalu mieszkalnego, co daje kwotę (...) złotych;
    b) oszacowanej w postępowaniu egzekucyjnym wartości mieszkania, tj. (...) złotych
      pomniejszonej o ustaloną przez komornika kwotę podlegającą zwrotowi tytułem
      nadpłaty na podstawie postanowienia o sporządzeniu projektu planu podziału sumy
      uzyskanej z egzekucji nieruchomości z dnia (...) grudnia 2015 r., tj. (...) złotych, co daje
      kwotę (...) złotych;
    c) odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od dnia 22 lutego 2016 r. do dnia zapłaty.
    Czy opisana we wniosku kwota (wierzytelność) powstała w związku z udzieleniem przez
    Panią pożyczki osobie fizycznej; jeśli tak, to:
    a) czy była ona oprocentowana; czy zasądzona kwota (...) zł obejmuje wyłącznie
      należność główną czy również należne odsetki od tej pożyczki,
    b) czy otrzymana kwota należności głównej stanowiła zwrot przekazanych przez Panią
      osobie fizycznej środków pieniężnych,
    c) czy otrzymane przez Panią odsetki stanowią odsetki za zwłokę, o których mowa w art.
      481 § 1 Kodeksu cywilnego?
    Przedmiotowa kwota nie powstała w związku z udzieleniem przez Panią pożyczki.

## Pytanie

Czy uzyskana na skutek prowadzonej egzekucji komorniczej kwota, tj. (...) zł, podlega w
    całości zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26
    lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych bądź na jakiejkolwiek innej
    podstawie prawnej?
    Pani stanowisko w sprawie
    W Pani ocenie – odszkodowanie wypłacone na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w (...)
    z dnia (...) października 2016 r. wydanego w sprawie o sygn. akt (...), na podstawie art. 415
    K.c. w zw. z art. 471 K.c., zgodnie z postanowieniem komornika sądowego przy Sądzie
    Rejonowym w (...) z dnia 2 grudnia 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt (...), w kwocie
    (...) złotych podlega w całości zwolnieniu od podatku dochodowego na podstawie art. 21
    ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższe dotyczy także
    odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od dnia 22 lutego 2016 r. do dnia zapłaty.
    W myśl art. 21 ust. 1 pkt 3 b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm.): Wolne od podatku dochodowego
    są: inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody
    sadowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań
    lub zadośćuczynień:
    a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

    b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie
    wyrządzono.
    Podnieść należy, iż uzyskana przez Panią kwota jest odszkodowaniem, podstawą jej
    zasądzenia jest wyrok sądowy, a ponadto nie dotyczy ona działalności gospodarczej
    prowadzonej przez Panią ani korzyści, które mogłaby osiągnąć gdyby jej szkody nie
    wyrządzono.
    Nadto, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny (...) w wyroku z dnia (...) marca 2017 r.
    wydanym w sprawie o sygn. akt (...) (numer (...)): „W świetle art. 481 KC należy uznać, że
    odsetki za opóźnienie mają charakter akcesoryjny względem długu głównego i dzielą jego
    los. Z faktu zaś, że odsetki w chwili powstania uzyskują byt niezależny od długu głównego,
    nie można wywodzić odmiennej kwalifikacji na gruncie przepisów ustawy dnia 26 lipca
    1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).
    Wprawdzie ustawa przewiduje prawo do żądania zapłaty odsetek, jednakże niezmiennym
    elementem tego prawa jest niewykonanie świadczenia przez dłużnika. Skoro w
    przedmiotowej sprawie odsetki pełnią funkcje odszkodowawczą, a z okoliczności sprawy
    wynika, że zostały zasądzone na mocy ugody sądowej, to należy uznać, że dzielą los
    świadczenia głównego i powinny zostać zwolnione na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b
    ustawy o podatku dochodowym od osób Fizycznych”.
    Przedkładając powyższe na kanwę niniejszej sprawy, wskazać należy, iż w Pani ocenie,
    odszkodowanie zasądzone wyrokiem Sądu Okręgowego (...) z dnia (...) października 2016 r.
    wydanym w sprawie o sygn. akt (...), w kwocie (...) zł z ustawowymi odsetkami od dnia (...)
    lutego 2016 r. do dnia zapłaty i wypłacone Pani na mocy postanowienia komornika
    sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...) z dnia (...) grudnia 2024 r. wydanym w sprawie o
    sygn. akt (...), w kwocie (...) złotych, podlega w całości zwolnieniu od podatku
    dochodowego od osób fizycznych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
    Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
    wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na
    podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Z tego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych
    podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem tych, które
    zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w
    ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
    Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
    praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art.
    30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku
    kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w
    naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, realną korzyścią
    majątkową podatnika. Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:
    1) pieniądze i wartości pieniężne, które:
    · zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które
      podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

    · zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu
      faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne,
      które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość
      skorzystania z tych pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od
      dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do
      dyspozycji podatnika;
    2) wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli
      takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:
    · świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);
    · nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).
    Źródła przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych. Jednym z nich są „inne źródła”, czyli źródła inne niż wymienione w art. 10
    ust. 1 pkt 1-8b ustawy (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy).
    W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
    Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
    szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
    wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
    przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu
    zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
    indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
    osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
    ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o
    pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty,
    nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-
    14 i art. 17.
    Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca sformułował bowiem tak
    wskazany przepis, aby stanowił on kategorię otwartą. Zatem, o przychodzie podatkowym z
    innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne
    korzyści majątkowe.
    Różnego rodzaju świadczenia, w tym m.in. odszkodowania czy zadośćuczynienia stanowią
    – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania i
    zadośćuczynienia podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu
    zwolnień przedmiotowych, określonym w art. 21 ust. 1 cyt. ustawy, korzystają ze
    zwolnienia od podatku. Zaznaczam również, że korzystanie z każdej preferencji
    podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy
    spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną
    danej preferencji.
    I tak, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
    Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia,
    jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub
    przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów
    administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane
    odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają
    wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie
    porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z
    dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878,
    1222, 1871 i 1965), z wyjątkiem:

        a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu
        wypowiedzenia umowy o pracę,
        b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych
        zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn
        niedotyczących pracowników,
        c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia
        funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
        d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
        e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną
        działalnością gospodarczą,
        f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z
        prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są
        opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o
        których mowa w art. 30c,
        g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody
        sądowe.
    Natomiast w przypadku, gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania lub
    zadośćuczynienia nie wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów
    wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych
    wydanych na podstawie tych przepisów, oraz gdy wysokość lub zasady ustalania
    odszkodowania lub zadośćuczynienia nie wynikają wprost z postanowień układów
    zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub
    statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy, a podstawą ich otrzymania
    jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie może korzystać ze
    zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt
    3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań w tym
    przepisie wymienionych.
    Stosownie bowiem do art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
    Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane
    na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej
    ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
    a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
    b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie
    wyrządzono;
    To zwolnienie przedmiotowe obejmuje swym zakresem odszkodowania lub
    zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość
    lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3
    komentowanej ustawy. Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, są wyłączone świadczenia otrzymane
    w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści,
    które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
    Zauważam, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia
    odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich
    rozumieniu. Podkreślam, że to nie nazwa, lecz rzeczywisty charakter świadczenia decyduje
    o tym, czy przybiera ono cechy odszkodowania/zadośćuczynienia, czy też nie.

    W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że jakkolwiek ustawodawca nie
    zdefiniował w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych pojęcia szkody czy
    odszkodowania, to rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od przyjętego w systemie
    prawa cywilnego ich znaczenia.
    Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.)
    także nie zawiera legalnej definicji odszkodowania, jednak można ją wywieść z jej regulacji.
    Stosownie do art. 361 § 1 i § 2 ustawy – Kodeks cywilny:
    §1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne
    następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
    §2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia
    umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści,
    które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
    W myśl art. 363 § 1 Kodeksu cywilnego:
    Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez
    przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.
    Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało
    za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego
    ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
    Przy czym, zgodnie z art. 363 § 2 Kodeksu cywilnego:
    Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna
    być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne
    okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.
    Na podstawie art. 415 Kodeksu cywilnego:
    Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
    W myśl art. 471 Kodeksu cywilnego:
    Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego
    wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest
    następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
    O odszkodowaniu możemy mówić wyłącznie w przypadku powstania konkretnej szkody,
    która wywołana została określonym działaniem lub zaniechaniem drugiej strony, której
    można przypisać odpowiedzialność za jej powstanie. Odszkodowanie to rodzaj
    świadczenia, które należy się za wyrządzenie szkody (odpowiednio zadośćuczynienie za
    doznane krzywdy) od podmiotu, który szkodę wyrządził lub ponosi za nią
    odpowiedzialność. Odszkodowanie stanowi pieniężną równowartość szkody majątkowej
    lub szkody na osobie, natomiast zadośćuczynienie jest pieniężną formą
    zrekompensowania szkody niemajątkowej.
    Bezsporne jest, że zakres zwolnienia wynikający z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych dotyczy odszkodowań, które otrzymane są na podstawie
    wyroku lub ugody sądowej. Przy czym przepis ten obejmuje tylko odszkodowania za tzw.
    szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Specyfika
    prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowanie z tytułu poniesionych
    przez poszkodowanego strat i odszkodowanie z tytułu utraconego zysku. Odszkodowanie
    z tytułu utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody
    nie wyrządzono, podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako
    wyłączone ze zwolnienia na mocy lit. b) tego przepisu.
    Aby wypłacona kwota korzystała ze zwolnienia na podstawie ww. przepisu, muszą zostać
    spełnione łącznie następujące warunki:
    1) kwota ta musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem,

    2) podstawą jej przyznania musi być wyrok lub ugoda sądowa,
    3) nie może dotyczyć działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika ani
      korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
    Z wniosku wynika, że wyrokiem sądowym Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz
    powódki (tu: Pani) kwotę (...) zł z ustawowymi odsetkami od 22 lutego 2016 r. do dnia
    zapłaty oraz kwotę (...) zł, a w niej kwotę (...) zł podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej
    pomocy prawnej udzielonej Pani przez radcę prawnego z urzędu. Podstawą prawną
    zasądzenia od dłużniczki na Pani rzecz odszkodowania był art. 415 K.c. w zw. z art. 471 K.c.
    Postanowieniem z 2 grudnia 2024 r. wydanym w sprawie komornik sądowy przy Sądzie
    Rejonowym wobec ukończenia egzekucji wskutek wyegzekwowania roszczenia wierzyciela
    w całości, postanowił:
    · przyznać wierzycielowi koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym w
      wysokości (...) zł,
    · ustalić koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji na kwotę (...) zł i w
      całości obciążyć nimi dłużnika,
    · rozliczyć zaliczkę wyasygnowanej na tymczasowe pokrycie wydatków od Prezesa Sądu
      Rejonowego w kwocie (...) zł w ten sposób, że kwotę (...) zł przeznaczyć na pokrycie
      wydatków postępowania, a kwotę (...) zł zwrócić do Sądu Rejonowego,
    · rozliczyć zaliczkę uiszczoną przez wierzyciela w kwocie (...) zł i w całości przeznaczyć na
      pokrycie wydatków postępowania.
    W postanowieniu wskazano: „Wierzyciel otrzymał łącznie na swoje roszczenie kwotę (...) zł,
    która została wyegzekwowana od dłużnika”, przy czym kwota (...) złotych stanowi
    wynagrodzenie należne Pani pełnomocnikowi z tytułu reprezentowania jej w
    postępowaniu egzekucyjnym, wobec czego przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji
    indywidualnej jest kwota (...) , która to kwota stanowi różnicę pomiędzy należnością
    wypłacona przez organ egzekucyjny (... zł) oraz kosztami zastępstwa prawnego w
    postępowaniu egzekucyjnym ((...) zł). Opisana we wniosku wierzytelność stanowi
    odszkodowanie zasądzone na Pani rzecz wyrokiem Sądu Okręgowego wydanym w Pani
    sprawie. Należność ta obejmuje poniesioną przez Panią szkodę w postaci:
    · poniesionych przez Powódkę kosztów z tytułu zerwania umowy kredytowej, naliczonych
      przez Bank odsetek umownych w kwocie (...) złotych, innego oprocentowania, kosztów
      procesu sądowego, egzekucyjnego, pobranych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
      w (...) w okresie od grudnia 2012 r. do grudnia 2015 r. świadczeń z Pani renty rodzinnej
      w kwocie (...) złotych tytułem kosztów komorniczych, innych kosztów komorniczych,
      jak również kosztów związanych z przeprowadzeniem się do nowego wynajętego
      lokalu mieszkalnego, co daje kwotę (...) złotych.
    · oszacowanej w postępowaniu egzekucyjnym wartości mieszkania, tj. (...) złotych
      pomniejszonej o ustaloną przez komornika kwotę podlegającą zwrotowi tytułem
      nadpłaty na podstawie postanowienia o sporządzeniu projektu planu podziału sumy
      uzyskanej z egzekucji nieruchomości z dnia (...) grudnia 2015 r., tj. (...) złotych, co daje
      kwotę (...) złotych;
    · odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od dnia (...) lutego 2016 r. do dnia zapłaty.
    Zatem, będące przedmiotem Pani pytania odszkodowanie w wysokości (...) zł, nie dotyczy
    korzyści, które mogłaby Pani osiągnąć, gdyby nie wyrządzono Pani szkody, lecz została
    otrzymana przez Panią w związku z uszczupleniem Pani majątku. Dlatego też korzysta ze
    zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych.
    Podsumowanie: uzyskana przez Panią na skutek prowadzonej egzekucji komorniczej
    kwota, tj. (...) zł, podlega w całości zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 21 ust.
    1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła, i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
    1) z zastosowaniem art. 119a;
    2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
    dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
    3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach
    wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.