Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.572.2025.3.MD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-12-01
Teza: Podział majątku dorobkowego małżonków nie podlega
opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Dojdzie jednak do utraty prawa do zwolnienia dla nabycia
gospodarstwa rolnego, które w całości do prowadzenia przejął
mąż.
Słowa kluczowe: gospodarstwa-gospodarstwa rolne
grunty-grunty rolne
majątek-podział majątku dorobkowego
nieruchomości-nieruchomość rolna
pomoc-pomoc de minimis
rolnictwo
rolnik
użytki-użytki rolne
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 4. Zwolnienia od podatku-Zwolnienia
przedmiotowe-Umowa sprzedaży-Gospodarstwo rolne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1
[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 4-art. 9-pkt 2

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 września 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych
    podziału majątku dorobkowego małżonków po rozwodzie. Uzupełniła go Pani - w
    odpowiedzi na wezwanie - 4 listopada 2025 r. oraz 14 i 16 listopada 2025 r. Treść wniosku
    jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    (...) r. wraz z mężem zawarła Pani umowę kupna nieruchomości rolnej, położonej we wsi
    (...), gmina (...), stanowiącej niezabudowaną działkę gruntu o nr (...), o powierzchni (...) ha,
    za cenę (...) zł.
    Nieruchomość została zakupiona za fundusze wspólne, w trakcie trwania małżeństwa,
    celem powiększenia prowadzonego na terenie gminy Leśniowice gospodarstwa rolnego, w
    rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym.
    W momencie zakupu podatku od czynności cywilnoprawnych nie pobrano, na podstawie
    art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
    (...) r. nastąpił rozwód. Od (...) r., w wyniku podziału majątku, działka stała się wyłączną
    własnością Pani byłego męża.
    Drugie kupno nieruchomości rolnej było (...) r. Nieruchomość jest objęta księgą wieczystą
    KW nr (...), jest położona w miejscowości (...), gmina (...), działki nr: (...) o obszarze (...) ha,
    (...) o obszarze (...) ha i (...) o obszarze (...) ha, łącznego obszaru (...) ha, za cenę (...) zł.
    Działki te zostały zakupione za fundusze wspólne, w celu powiększenia gospodarstwa
    rolnego.
    Wszystkie wymienione wyżej nieruchomości weszły w skład wspólności majątkowej.
    Przy zakupie każdej z nieruchomości, podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy
    sprzedaży gruntów stanowiących gospodarstwo rolne, w rozumieniu przepisów o podatku
    rolnym, nie pobrano na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych.
    (...) r. nastąpił rozwód, (...) r. poprzez podział majątku powyższe działki stały się wyłączną
    własnością Pani męża.
    W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że nabyte w (...) r. nieruchomości rolne, będące
    przedmiotem złożonego wniosku, weszły w skład wspólności majątkowej małżeńskiej. Od
    momentu zawarcia małżeństwa do chwili rozwiązania małżeństwa poprzez rozwód,
    między Panią a byłym mężem istniał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Podziałowi

    majątku po rozwodzie towarzyszyła spłata - były małżonek przejął na wyłączną własność
    grunty rolne stanowiące wcześniej Państwa majątek wspólny, a Pani otrzymała spłatę w
    wysokości (...) zł. Podział został dokonany w formie aktu notarialnego po rozwodzie.
    Pytania (częściowo zadane w uzupełnieniu wniosku z 4 listopada 2025 r.)
    Czy w opisanym stanie faktycznym powstaje obowiązek podatkowy w zakresie podatku od
    czynności cywilnoprawnych w związku z przeniesieniem udziału w nieruchomości w
    wyniku podziału majątku po rozwodzie?
    Chciałaby Pani również potwierdzić, że w opisanym stanie faktycznym prawo do
    zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych zostało zachowane.
    Pani stanowisko w sprawie (częściowo zajęte w uzupełnieniu wniosku z 4 listopada 2025 r.)
    W Pani ocenie, w opisanym stanie faktycznym, przeniesienie udziału w nieruchomości na
    rzecz byłego męża w wyniku podziału majątku wspólnego nie wywołuje obowiązku
    podatkowego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.
    Uważa Pani, że podział majątku wspólnego po rozwodzie stanowi realizację uprawnień
    wynikających z ustania wspólności majątkowej (i nie ma charakteru odpłatnego nabycia
    rzeczy lub praw w rozumieniu ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych).
    Ponadto, organy podatkowe konsekwentnie wskazują, że podział majątku wspólnego, w
    wyniku którego jeden z małżonków staje się wyłącznym właścicielem nieruchomości, nie
    stanowi czynności cywilnoprawnej podlegającej opodatkowaniu podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych, jeżeli nie dochodzi do spłat lub dopłat.
    Według przepisów prawa - art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera
    zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu. Podział majątku wspólnego
    nie został w nim wskazany.
    Podział majątku wspólnego nie jest zbyciem w rozumieniu ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych - jego celem było jedynie rozstrzygnięcie stosunków majątkowych po
    rozwodzie, a nie sprzedaż czy przeniesienie własności w charakterze gospodarczym.
    Gospodarstwo rolne nadal funkcjonuje - przekazanie gruntów byłemu małżonkowi nie
    zmieniło charakteru ani funkcjonowania gospodarstwa rolnego, które nadal spełnia
    warunki zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych. Podział majątku był
    następstwem rozwodu, a nie transakcją handlową - w literaturze podatkowej i w
    interpretacjach KIS wskazuje się, że tego typu czynności nie powodują utraty zwolnienia z
    podatku od czynności cywilnoprawnych, jeśli celem było uregulowanie sytuacji
    majątkowej, a nie zbycie majątku.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe, a w części
    nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):
      Podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:
      a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
      b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

      c) (uchylona),
      d) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i
        ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
      e) umowy dożywocia,
      f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części
        dotyczącej spłat lub dopłat,
      g) (uchylona),
      h) ustanowienie hipoteki,
      i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej
        służebności,
      j) umowy depozytu nieprawidłowego,
      k) umowy spółki.
    Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:
      Podatkowi podlegają:
      2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie
        podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z
        zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
      3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one
        takie same skutki prawne jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
    Art. 1 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, określający zakres przedmiotowy ustawy o podatku od
    czynności cywilnoprawnych, zawiera enumeratywny katalog czynności, których dokonanie
    powodować będzie konieczność zapłaty podatku. Tym samym, jeżeli dana czynność nie
    została wymieniona w ustawowym katalogu nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem
    nawet, jeżeli wywołuje skutki gospodarcze takie same lub podobne do tych, które zostały
    w katalogu wymienione. O zakwalifikowaniu danej umowy do umów podlegających
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje nazwa, ale treść
    umowy.
    Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że w (...) r. zakupiła Pani
    wraz z byłym mężem na współwłasność małżeńską działki rolne. (...) r. nastąpił rozwód, (...)
    r. poprzez podział majątku powyższe działki stały się wyłączną własnością Pani byłego
    męża. Od momentu zawarcia małżeństwa do chwili rozwiązania małżeństwa poprzez
    rozwód, między Panią a byłym mężem istniał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.
    Podziałowi majątku po rozwodzie towarzyszyła spłata - były małżonek przejął na wyłączną
    własność grunty rolne stanowiące wcześniej Państwa majątek wspólny, a Pani otrzymała
    spłatę w wysokości (...) zł. Podział został dokonany w formie aktu notarialnego po
    rozwodzie.
    Zgodnie z przepisem art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
    (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.):
      Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy
      wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe
      nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich
      (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą
      do majątku osobistego każdego z małżonków.
    Wspólność ustawową charakteryzują dwie podstawowe cechy: jest to wspólność dorobku i
    wspólność o charakterze łącznym. Z powyższego przepisu wynika również, że wspólność
    majątkowa małżeńska oparta jest na małżeństwie, jako stosunku prawnym osobistym.
    W myśl art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
      W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać
      podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się
      do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w
      majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

                            1Zgodnie natomiast z postanowieniem art. 50 tejże ustawy:
      W razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa
      majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Przepis ten nie wyłącza zastosowania art. 43
      § 2 i 3.
    Stosownie do treści art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U.
    z 2025 r. poz. 1071):
      Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom.
    Z art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:
      Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.
    Art. 211 ww. Kodeksu stanowi, że:
      Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło
      przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy
      lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą
      istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
    Wskutek ustania wspólności majątkowej następuje podział majątku małżeńskiego
    objętego dotychczas ww. wspólnością. Podział majątku małżeńskiego jest instytucją prawa
    rodzinnego, a nabycie w ramach jego rzeczy i praw majątkowych nie zostało wymienione
    w enumeratywnym katalogu zawartym w przepisie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od
    czynności cywilnoprawnych, jako podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.
    W szczególności należy podkreślić, że podział majątku wykazuje cechy odrębne od umowy
    zniesienia współwłasności uregulowanego w Kodeksie cywilnym i w konsekwencji nie
    należy go utożsamiać ze zniesieniem współwłasności w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1
    pkt 1 lit. f) tejże ustawy. Umowy o podział majątku wspólnego również mają charakter
    odrębny od zniesienia współwłasności.
    Art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazuje przedmiot
    opodatkowania tym podatkiem. Powoływany artykuł nie wymienia jednak podziału
    majątku małżonków jako czynności opodatkowanej.
    Skoro w art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od
    czynności cywilnoprawnych ustawodawca nie wymienił podziału majątku małżonków, to
    otrzymanie przez Panią spłaty w wyniku czynności cywilnoprawnej (zawarcia umowy), nie
    rodzi obowiązku w podatku od czynności cywilnoprawnych. Nabycie w wyżej wskazany
    sposób majątku nie podlega przepisom ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i
    z tego tytułu nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty tego podatku.
    W tym zakresie Pani stanowisko jest prawidłowe.
    Wskazuje Pani jednak także, że w związku z nabyciem działek rolnych wraz z mężem
    skorzystała Pani ze zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od
    czynności cywilnoprawnych.
    W myśl art. 9 pkt 2 powołanej ustawy:
      Zwalnia się od podatku sprzedaż własności gruntów, stanowiących gospodarstwo
      rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią
      składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem że w wyniku dokonania
      czynności zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia
      gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie
      nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie
      prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia;
      zwolnienie to stanowi pomoc de minimis w rolnictwie, o której mowa w

      rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie
      stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de
      minimis w sektorze rolnym (Dz.Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str.9).
    Z powyższego przepisu wynika, że warunkiem zwolnienia od podatku od czynności
    cywilnoprawnych dotyczących przeniesienia własności nieruchomości w drodze umów
    sprzedaży jest łączne uznanie, że w chwili dokonania tej czynności:
    1) nabywane grunty stanowiły gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku
      rolnym,
    2) dokonane czynności spowodują utworzenie lub powiększenie gospodarstwa rolnego
      w określonych w przepisie limitach,
    3) gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od
      dnia nabycia.
    Pani wątpliwości budzi to, czy dokonanie podziału majątku wspólnego, obejmującego
    nieruchomość rolną nabytą przed upływem pięciu lat, co do nabycia której zastosowano
    zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych (art. 9 pkt 2) w ten sposób, że
    nieruchomość tę nabył na wyłączną własność jeden z małżonków (Pani były mąż) skutkuje
    obowiązkiem zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.
    W analizowanej sprawie ocenie prawnopodatkowej (prawa do dalszego stosowania
    zwolnienia) należy poddać przede wszystkim czynność cywilnoprawną jaką jest transakcja
    sprzedaży nieruchomości gruntowej stanowiącej gospodarstwo rolne. Otóż art. 9 pkt 2
    ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wprost stanowi, iż zwalnia się od
    podatku czynność cywilnoprawną - w tym przypadku transakcję sprzedaży nieruchomości
    gruntowej - po spełnieniu warunków określonych w tym przepisie. Warunki zwolnienia
    określone w przepisie muszą być spełnione przez wszystkich nabywców. Naruszenie
    warunku zwolnienia przez jednego z nich skutkuje tym, że prawo do zwolnienia traci
    czynność, a nie poszczególni nabywcy.
    Zatem opisana sytuacja, w której jeden z nabywców (była żona) przenosi (w drodze
    podziału majątku) zakupioną nieruchomość, będącą przedmiotem zwolnienia, na rzecz
    drugiego z nabywców (byłego męża) przed upływem 5 lat od dnia nabycia oznacza utratę
    prawa do stosowania zwolnienia.
    W omawianej sprawie został naruszony warunek prowadzenia gospodarstwa rolnego
    przez okres 5 lat od nabycia przez Panią. W wyniku naruszenia tego warunku zwolnienia
    przedmiotowa czynność cywilnoprawna w postaci transakcji sprzedaży nieruchomości
    gruntowej stanowiącej gospodarstwo rolne traci prawo do zwolnienia. Nie ma przy tym
    znaczenia sytuacja drugiego małżonka i okoliczność prowadzenia przez niego nabytego
    gospodarstwa rolnego przez okres 5 lat.
    Powyższa okoliczność skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku od czynności
    cywilnoprawnych od przedmiotowej umowy sprzedaży.
    W tym zakresie Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia.
    Ta interpretacja dotyczy wyłącznie podatku od czynności cywilnoprawnych - zgodnie z
    Pani życzeniem wyrażonym w uzupełnieniu wniosku. Postępowanie w zakresie podatku
    dochodowego od osób fizycznych zostało umorzone.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a i art. 14b § 1 ustawy -
    Ordynacja podatkowa.