Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP4/443-545/12-2/EWW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-02-26
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych przez Spółkę w ramach struktury cash poolingu.
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności opodatkowane; import-import usług; usługi-usługi finansowe; zwolnienie-zwolnienie podatkowe; świadczenie-miejsce świadczenia usług; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 28 listopada 2012 r. (data wpływu 5 grudnia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych przez Spółkę w ramach struktury cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 grudnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych przez Spółkę w ramach struktury cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka zamierza wdrożyć funkcjonujący w ramach międzynarodowej grupy kapitałowej (Grupa K.) system wspólnego zarządzania płynnością finansową (cash pooling).

Cash pooling, do którego przystąpi Spółka będzie oparty na dwóch kontraktach:

*   „Umowie Wspólnego Zarządzania Płynnością Finansową” z dnia 24 kwietnia 2008 r. („Umowa cash poolingu”) zawartej pomiędzy L., podmiotem zagranicznym niezarejestrowanym w Polsce dla potrzeb podatku od towarów i usług („podatek VAT”), który pełni funkcję podmiotu zarządzającego przedmiotowym systemem („Lider”), a spółkami zależnymi Lidera („Uczestnicy”),
*   „Warunkach Umowy dotyczących Umowy Wspólnego Zarządzania Płynnością Finansową z dnia 24 kwietnia 2008 r.” zawartych pomiędzy Liderem a Spółką („Warunki Umowy”), stanowiących integralną część Umowy cash poolingu.

Funkcjonujący już w Grupie K. mechanizm struktury cash poolingu, do którego przystąpi Spółka, składa się z następujących elementów:

*   Każdy z Uczestników zobowiązany jest posiadać swój rachunek bankowy („Rachunek Uczestnika”).
*   Lider posiada własny rachunek bankowy („Rachunek Docelowy”), pełniący rolę rachunku głównego, z którego dokonywane będą transfery mające na celu bilansowanie sald na Rachunkach Uczestników.
*   Ponadto, Lider prowadzi dla każdego z Uczestników dodatkowy rachunek techniczny („Rachunek Rozliczeniowy”), służący ewidencji sald występujących na Rachunku Uczestnika oraz Rachunku Docelowym.
*   W przypadku, gdy na koniec dnia roboczego saldo na Rachunku Uczestnika przewyższa poziom ustalonego w Warunkach Umowy salda docelowego („Saldo docelowe”), nadwyżka ponad tę kwotę transferowana jest na Rachunek Docelowy Lidera. Z kolei, zgodnie z Umową cash poolingu, w przypadku, gdy saldo na Rachunku Uczestnika należącym do Spółki, jest niższe niż Saldo docelowe, niedobór jest uzupełniany poprzez transfer środków z Rachunku Docelowego, do wysokości limitu ustalonego przez strony i kalkulowanego w oparciu o Rachunek Rozliczeniowy.
*   Transfery środków mogą być realizowane poprzez tzw. ręczne zarządzanie płynnością finansową lub tzw. automatyczne zarządzanie płynnością finansową.
*   Przedmiotowe transfery będą dokonywane w takiej wysokości, aby w efekcie, na koniec dnia roboczego, osiągnąć kwotę równą Saldu docelowemu (w przypadku ręcznego zarządzania płynnością finansową) lub zeru (w przypadku automatycznego zarządzania płynnością finansową).
*   Niezależnie od Salda docelowego, Uczestnik ma prawo wystąpić o przelew środków na Rachunek Uczestnika, w celu zapewnienia gwarancji płynności i należytej kontynuacji jego działalności gospodarczej.
*   Środki przekazane przez Uczestników są kumulowane na koncie Lidera (tj. na Rachunku Docelowym), który zarządza płynnością finansową Uczestników struktury cash poolingu poprzez umożliwianie lokowania nadwyżek finansowych (dla Uczestników posiadających nadwyżki finansowe) lub poprzez zapewnienie źródła finansowania (dla Uczestników potrzebujących finansowania).
*   Na koniec każdego dnia roboczego na Rachunku Uczestnika Spółki zostaje ustalone saldo (dodatnie bądź ujemne) powstałe w wyniku przeprowadzanych codziennie operacji gospodarczych.
*   Jeżeli za dany dzień na Rachunku Uczestnika wystąpi saldo dodatnie Uczestnika realizowany jest przelew na Rachunek Docelowy, a następnie w oparciu o kwotę odzwierciedloną w ten sposób na Rachunku Rozliczeniowym obliczane są przysługujące Uczestnikowi odsetki. W przeciwnym wypadku, tj. gdy na Rachunku Rozliczeniowym wystąpi saldo ujemne, Uczestnik obciążany jest z tego tytułu odsetkami debetowymi, stanowiącymi wynagrodzenie Lidera.
*   Za naliczanie i rozliczanie odsetek opisanych w punkcie powyżej jest odpowiedzialny Lider. Naliczanie to odbywa się na bazie dziennych sald Uczestników na Rachunku Rozliczeniowym. Na koniec miesięcznego okresu rozliczeniowego wzajemne roszczenia stron o zapłatę naliczonych odsetek będą podlegały wzajemnej kompensacie.

Między Spółką a pozostałymi podmiotami będącymi Uczestnikami Umowy cash poolingu nie będzie istniał żaden stosunek prawny, w zakresie którego Spółka wykonywałaby jakiekolwiek świadczenia na podstawie Umowy cash poolingu lub Warunków Umowy.

Podsumowując powyższe, Spółka weźmie udział w cash poolingu rzeczywistym prowadzonym przez Lidera. Oznacza to, iż Lider będzie świadczył kompleksową usługę zarządzania płynnością finansową, polegającą na gromadzeniu i redystrybucji zasobów finansowych otrzymywanych od Uczestników cash poolingu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w świetle art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, z perspektywy Spółki, tj. nabywcy usługi zarządzania wspólną płynnością finansową (Umowa cash poolingu), wykonywane przez Spółkę czynności w ramach Umowy cash poolingu oraz Warunków Umowy, pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, tj. nabywcy usługi zarządzania wspólną płynnością finansową (Umowa cash poolingu), w świetle art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, wykonywane przez niego czynności w ramach Umowy cash poolingu oraz Warunków Umowy, pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W opinii Spółki, czynności wykonywane przez nią w ramach Umowy cash poolingu oraz Warunków Umowy z Liderem będą pozostawać poza zakresem opodatkowania z perspektywy jej rozliczeń podatku od towarów i usług („podatek VAT”). Innymi słowy w ramach opisywanej struktury Spółka jest usługobiorcą, nie będzie w żadnym zakresie usługodawcą.

Przepis art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT wskazuje zamknięty katalog czynności, które podlegają opodatkowaniu VAT. Zgodnie z tym przepisem, opodatkowaniu VAT w Polsce podlega:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Mając na uwadze przytoczony przepis oraz przedstawiony opis sprawy, w stosunku do Spółki należy rozważyć, czy istnieje możliwość zakwalifikowania czynności wykonywanych w ramach Umowy cash poolingu oraz Warunków Umowy z Liderem, jako odpłatnego świadczenia usług przez Spółkę na rzecz Lidera czy też pozostałych Uczestników cash poolingu (pozostałe przypadki wskazane w art. 5 ust. 1 nie będą mogły mieć zastosowania).

Stosownie do art. 8 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tejże ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Biorąc powyższe przepisy pod uwagę, Spółka wskazuje, iż to Lider jest podmiotem, który na podstawie postanowień Warunków Umowy będzie świadczył kompleksową usługę zarządzania płynnością finansową. W ramach przedstawionej w opisie sprawy struktury cash poolingu, czynności wchodzące w skład kompleksowej usługi zarządzania środkami pieniężnymi Spółki będą wykonywane przez Lidera w zamian za wynagrodzenie (w formie odsetek naliczonych na finansowaniu udzielonym Uczestnikom w ramach struktury cash pooling). Jednocześnie, to Spółka będzie pozostawać beneficjentem świadczenia dokonywanego przez Lidera.

Ponadto, Spółka wskazuje, iż między nią a pozostałymi podmiotami będącymi Uczestnikami Umowy cash poolingu nie będzie istniał żaden stosunek prawny, w zakresie którego Spółka wykonywałaby jakiekolwiek świadczenia na podstawie Umowy cash poolingu lub Warunków Umowy. Spółka podkreśla, iż czynności takie jak obciążenie rachunków będą następować automatycznie, bez konieczności zawierania odrębnych umów między Uczestnikami, którzy przystąpili do umowy cash poolingu. Spółka wskazuje, iż jedynym podmiotem przejawiającym aktywność w zakresie zarządzania środkami finansowymi będzie Lider i to on będzie świadczył na rzecz Spółki oraz pozostałych Uczestników kompleksową usługę finansową.

Spółka, jako Uczestnik Umowy cash poolingu oraz Warunków Umowy z Liderem nie będzie świadczyć żadnej usługi w związku z uczestnictwem w strukturze. Spółka będzie odbiorcą kompleksowej usługi świadczonej przez Lidera, w ramach której Spółka w przypadku zgromadzenia nadwyżki środków na Rachunku Docelowym Lidera otrzyma również odsetki od depozytu. Ewentualne drobne czynności wykonywane przez Spółkę w związku z uczestnictwem w cash poolingu będą miały charakter drugorzędny i będą umożliwiały Liderowi dokonywanie odpowiednich transferów środków finansowych w ramach systemu cash poolingu, nie będą stanowić żadnych czynności opodatkowanych podatkiem VAT ujętych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, w szczególności świadczenia usług. Beneficjentem czynności wykonywanych w ramach kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową będzie Spółka. Czynności wykonywane przez Lidera w ramach Umowy cash poolingu oraz Warunków Umowy są czynnościami wykonywanymi na rzecz Spółki, tj. umożliwią jej obniżenie kosztów finansowania prowadzonej działalności oraz odpowiednią efektywną finansowo alokację nadwyżki środków pieniężnych.

Ponadto, Spółka podkreśliła, iż czynności wykonywane przez nią w ramach Umowy cash poolingu oraz Warunków Urnowy nie będą stanowić odrębnego (odpłatnego) świadczenia przez Spółkę usług w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego świadczenia przez Lidera usługi zarządzania środkami finansowymi, której beneficjentem jest m.in. Spółka. Dlatego też powinny pozostawać poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT z perspektywy rozliczeń podatku VAT dokonywanych przez Spółkę.

Spółka wskazuje także, iż czynności Uczestników Umowy cash poolingu, w tym czynności Spółki polegające m.in. efektywnie na udostępnieniu swoich rachunków Liderowi w celu realizacji postanowień wspomnianej umowy (tj. przepływy środków pieniężnych pomiędzy rachunkiem Spółki i Lidera), nie stanowią usług w rozumieniu Polskiej Klasyfkacji Wyrobów i Usług wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. (Dz. U. z 2008 r., nr 207, poz. 1293.; dalej: „PKWiU z 2008 r.”). Pojęcie usług dla celów podatku VAT oraz Polskiej Klasyfikacji Towarów i Usług nie są w pełni tożsame. Niemniej jednak, dodatkową okolicznością potwierdzającą, iż czynności wykonywane w ramach opisanej struktury cash poolingu są poza zakresem opodatkowania VAT jest pogląd Urzędu Statystycznego, wyrażony w opinii z dnia 6 grudnia 2002 r., stanowiący odpowiedź na pytanie dotyczące kwalifikacji czynności wykonywanych przez uczestników umowy cash poolingu innych niż Bank, w którym Urząd Statystyczny w Warszawie wskazał, iż „(\`(...)\`) zgodnie z obowiązującą od dnia 1 lipca 1997 r. Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (…) oraz zgodnie z Klasyfikacją Wyrobów Usług usługi są to czynności (będące końcowymi efektami działalności) o charakterze usługowym, świadczone przez podmioty gospodarcze (jednostki organizacyjne) na rzecz innych podmiotów gospodarczych (jednostek organizacyjnych) lub na rzecz ludności. Opisane czynności Spółki nie spełniają ww. zasad i nie stanowią usług w rozumieniu Klasyfikacji PKWiU (KWiU). Opisane czynności klientów Banku nie spełniają ww. zasad i nie stanowią usług w rozumieniu Klasyfikacji PKWiU”.

Organ statystyczny w powyższej opinii uznał, iż w przypadku czynności wykonywanych w ramach cash poolingu usługa świadczona jest jedynie przez ten podmiot, który organizuje operacje przepływów środków pieniężnych. Natomiast pozostałe podmioty uczestniczące w dokonywanych operacjach finansowych za pośrednictwem podmiotu organizującego przepływy są odbiorcami tych usług. W konsekwencji, uczestnictwo Spółki w systemie cash poolingu oraz działania przez nią podejmowane w ramach cash poolingu, nie będą świadczeniem usług, a zatem pozostaną poza zakresem opodatkowania VAT.

Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych. Między innymi, w interpretacji z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. IBPP2/443 1177/11/RSz) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach stwierdził, iż „Czynności wykonywane przez Spółkę, jako uczestnika przedmiotowej usługi, umożliwiające Bankowi dokonywanie odpowiednich operacji związanych z wykonywaniem umowy cash poolingu, nie stanowią usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, lecz jedynie zachowania pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez Bank usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową, w związku z powyższym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”.

Analogiczny pogląd zastał wyrażony przez organy podatkowe m.in. w:

*   interpretacji indywidualnej z dnia 5 listopada 2012 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPP3/443-823/12-2/KB),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 13 marca 2012 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPP3/443-223/12-2/RD),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 23 września 2011 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (sygn. IBPP3/443-l007/11/PK),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 20 czerwca 2011 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPP3/443-472/11-4/LK),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 4 stycznia 2010 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPP1/443-1063/09-2/AW),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 10 lutego 2009 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPP1-443-2175/08-2/AK),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 23 lipca 2009 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy (sygn. ITPP2/443-388/09/AK),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 17 czerwca 2008 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (IBPP2/443-267/08/ICz),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 8 listopada 2007 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IP-PP2-443-124/07-03/KCH),
*   interpretacji indywidualnej z dnia 8 listopada 2007 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IP-PP2-443-112/07-4/BM).

Wobec powyższego Spółka podkreśla, iż w ramach Umowy cash poolingu oraz Warunków Umowy z Liderem nie będzie wykonywać czynności stanowiących świadczenie usług, ani innych czynności wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, podlegających opodatkowaniu. Dlatego też, czynności wykonywane przez Spółkę w ramach Umowy cash poolingu oraz Warunków Umowy z Liderem pozostaną poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W niniejszej interpretacji rozpatrzono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zdarzenia przyszłego dotyczącego opodatkowania czynności wykonywanych przez Spółkę w ramach struktury cash-poolingu. Zdarzenie przyszłe w zakresie importu usług oraz zwolnienia od podatku rozpatrzone zostało w interpretacji indywidualnej z dnia 26 lutego 2013 r. nr ILPP4/443-545/12 3/EWW. Natomiast w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.