Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP3/443-27/13/BJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2013-04-02
Teza: Wyłączenie z opodatkowania zbycia przedsiębiorstwa.
Słowa kluczowe: przedsiębiorstwa; przekazanie; zbycie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 16 stycznia 2013 r. (data wpływu 17 stycznia 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania zbycia przedsiębiorstwa – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 stycznia 2013 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania zbycia przedsiębiorstwa.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Prowadzi Pani działalność gospodarczą w zakresie handlu detalicznego artykułami spożywczymi, ewidencja księgowa prowadzona jest formie podatkowej książki przychodów i rozchodów. Jest Pani podatnikiem VAT czynnym. Zamierza Pani zlikwidować działalność gospodarczą, a towary handlowe, składniki majątku trwałego i wyposażenie sklepu przekazać bezpłatnie przed likwidacją firmy swojemu mężowi, z którym łączy Panią ustawowa wspólność majątkowa. Mąż otworzy działalność gospodarczą w tym samym zakresie, pod ta samą nazwą (zmieni się jedynie oznaczenie przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą), przed likwidacją Pani firmy i będzie prowadził ja w tym samym miejscu oraz zarejestruje się jako podatnik VAT czynny . Nieruchomość, w której obecnie prowadzi Pani działalność gospodarczą stanowi Pani majątek prywatny (nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego). Mąż będzie korzystał z lokalu na potrzeby prowadzonej działalność gospodarczej na podstawie bezpłatnej umowy użyczenia (nieruchomość nie zostanie Jemu przekazana).

Z uwagi na fakt, iż pomiędzy Panią a mężem istnieje ustawowa wspólność majątkowa i składniki majątku, które mają być przekazane przez Panią mężowi nabyte zostały w trakcie trwania małżeństwa stanowią majątek wspólny, zatem po przekazaniu stanowić będą z punktu widzenia prawnego własność obojga małżonków, zmieni się jedynie oznaczenie przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą. Podkreśla Pani, iż nie będzie zawarta żadna umowa przekazania przedsiębiorstwa (jego składników) pomiędzy Panią a mężem, lecz dokonana zostanie czynność techniczno-organizacyjna przekazania przedsiębiorstwa.

W związku z powyższym zadano pytanie.

Czy przekazanie mężowi firmy, w postaci sklepu spożywczego (przekazanie towarów handlowych, środków trwałych, wyposażenia ale bez nieruchomości), bez zobowiązań(brak) i należności (brak), bez pracowników(brak) można uznać za transakcję zbycia przedsiębiorstwa, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz w jakiej formie musi nastąpić przekazanie przedsiębiorstwa: na podstawie pisemnej umowy z podpisami notarialnie poświadczonymi, czy na podstawie pisemnego protokołu przekazania przedsiębiorstwa do dalszego prowadzenia mężowi?

Pani zdaniem nieodpłatne przekazanie firmy, w świetle art. 6 ustawy o podatku od towarów i usług jest czynnością wykraczającą poza normatywny zakres ustawy, co oznacza, iż nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem, pod warunkiem, że przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia będzie stanowić całość i jest zdolne do samodzielnego dalszego funkcjonowania. Uważa Pani, że przekazanie całości pozostałych towarów handlowych, elementów wyposażenia i środków trwałych, pozostawienie nazwy przedsiębiorstwa, prowadzenie działalności w tym samym miejscu i w tym samym zakresie pozwoli mężowi na kontynuację pracy Pani firmy i można uznać tę transakcję za zbycie przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo, które zamierza Pani przekazać mężowi spełnia definicję „przedsiębiorstwa” w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Przekazany zostanie zorganizowany zespół takich składników jak: oznaczenie indywidualne przedsiębiorstwa, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto uważa Pani, iż zespół składników przekazywanych jest wystarczająco zorganizowany, by umożliwić prowadzenie działalności gospodarczej niezależnie od osoby zbywcy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. ), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii, o czym stanowi art. 2 pkt 6 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W ust. 2 powołanego artykułu wskazano, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1.  przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2.  wszelkie inne darowizny

*   jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów.

Od dnia 1 kwietnia 2013 r. w powyższym art. 7 ust. 2 część wspólna otrzyma brzmienie: „ – jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych”.

Stosownie do postanowień art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem od towarów i usług ww. transakcji jest konsekwencją postanowień art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347, s. 1 ze zm.), który stanowi, iż w przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego (akapit 1). W przypadkach, gdy odbiorca nie podlega w pełni opodatkowaniu, państwa członkowskie mogą przedsięwziąć środki niezbędne w celu uniknięcia zakłóceń konkurencji. Mogą także przyjąć wszelkie niezbędne środki, aby zapobiec uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania poprzez wykorzystanie przepisów niniejszego artykułu (akapit 2).

W świetle art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa),
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości,
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych,
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne,
5.  koncesje, licencje i zezwolenia,
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej,
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne,
8.  tajemnice przedsiębiorstwa,
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Należy zauważyć, że użyte w ww. przepisie określenie „w szczególności” wskazuje jedynie na przykładowe wyliczenie składników przedsiębiorstwa. Oznacza to, że z jednej strony w jego skład mogą wchodzić inne elementy, nie wymienione w tym artykule, a z drugiej brak któregoś z tych elementów nie pozbawia zespołu rzeczy i praw przymiotu przedsiębiorstwa.

W myśl zapisów art. 552 ustawy - Kodeks cywilny, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Z powyższych przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym. Istotne jest by w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy składnikami, tak aby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej. Należy zaznaczyć, iż wyłączenie ze zbycia istotnych elementów przedsiębiorstwa powoduje, że ma do czynienia ze sprzedażą sumy składników przedsiębiorstwa, a nie ze zbyciem przedsiębiorstwa. Natomiast w przypadku wyłączenia ze zbycia składników przedsiębiorstwa nie mających istotnego znaczenia dla funkcjonowania przedsiębiorstwa jako takiego, to taka czynność będzie na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług uważana za sprzedaż przedsiębiorstwa, mimo iż nie obejmuje ona wszystkich składników przedsiębiorstwa

W tym miejscu wskazać należy, iż zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

W myśl art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego, umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Z okoliczności przedstawionych w niniejszym wniosku wynika, iż zamierza Pani przekazać przedsiębiorstwo, w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, na rzecz męża. Obecnie mąż nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, zamierza jednak po przejęciu przedsiębiorstwa kontynuować dotychczasową działalność, będąc podatnikiem podatku od towarów i usług czynnym. Natomiast Pani, po przekazaniu przedsiębiorstwa, zamierza zlikwidować działalność gospodarczą.

Mając na uwadze powyższe oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa należy stwierdzić, że jeżeli w chwili przekazania - na co wskazuje treść wniosku – przedmiotowy sklep spożywczy stanowić będzie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, czynność ta będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

W tym miejscu należy podkreślić, że analiza przedmiotu umów cywilnoprawnych nie mieści się w ramach określonych przepisem art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym, Minister Finansów nie jest uprawniony zarówno do wskazania formy w jakiej ma nastąpić zbycie przedsiębiorstwa, jak i do oceny stanowiska, czy przedmiotowa transakcja stanowi zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu prawa cywilnego, fakt ten przyjęto jako element zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania niniejszej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.