Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-152/11-6/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-07-05
Teza: Należy stwierdzić, iż czynności dokonywane w ramach umowy cash poolingu nie zostały wymienione w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, czynności te nie będą podlegały opodatkowaniu ww. podatkiem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wobec tego bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie powyższej czynności pod kątem art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Opodatkowaniu tym podatkiem będą natomiast podlegały czynności cywilnoprawne, zawarte na podstawie jednej z umów wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie powyższe czynności będą mogły korzystać z wyłączenia od tego podatku, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tych czynności będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub z niego zwolniona.
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; rachunki-rachunek bankowy
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 20.04.2011 r. (data wpływu 26.04.2011 r.) uzupełnionym pismami na wezwania: z dnia 02.06.2011 r. Nr IPPB2/436-152/11-2/MZ i Nr IPPB5/423-397/11-2/JC (data nadania 03.06.2011 r., data doręczenia 09.06.2011 r.) oraz z dnia 06.07.2011 r. (data nadania 06.07.2011 r., data doręczenia 11.07.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie zarządzania płynnością finansową - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26.04.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie zarządzania płynnością finansową.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

B. Sp. z o.o. \[B. PL\] jest polskim rezydentem, podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych \[pdop\]. B. PL rozważa przystąpienie do umowy o zarządzanie płynnością finansową - bilansowania rachunków bankowych \[Umowa\] w ramach międzynarodowej Grupy B. Stroną takiej umowy jest B. PLC \[B. UK\] - brytyjski rezydent podatkowy, podmiot zarządzający płynnością finansową tzw. pool leader oraz C. (oddział w Wielkiej Brytanii). Oprócz B. PL do Umowy przystąpiły lub przystąpią inne podmioty z Grupy B., w charakterze analogicznym do B. PL (tj. beneficjenta usługi zarządzania płynnością finansową). B. UK jest podmiotem zajmującym się świadczeniem usług finansowych, zarejestrowanym dla celów podatku od towarów i usług/wartości dodanej \[VAT\] jako podatnik VAT czynny w Wielkiej Brytanii.

Przedmiotem działalności B. UK, zgodnie ze statutem tej spółki, jest m.in.:

*   prowadzenie działalności (para) bankowej, finansowej oraz ukierunkowanej na promowanie (rozwój) spółek,
*   zapewnianie finansowania w związku z każdym rodzajem działalności, w szczególności, ale nie wyłącznie, w stosunku do podmiotów powiązanych,
*   wypłacanie zaliczek lub udzielanie kredytów oraz udzielanie gwarancji związanych z wykonaniem jakiejkolwiek umowy lub zobowiązania przez jakikolwiek podmiot, ze szczególnym uwzględnieniem podmiotów powiązanych,
*   zaciąganie pożyczek pieniężnych oraz przyjmowanie środków pieniężnych w depozyt, udzielanie pożyczek oraz oddawanie środków pieniężnych w depozyt,
*   emisja obligacji oraz innych papierów dłużnych,
*   udzielanie zabezpieczeń (gwarancji) spłaty pożyczek.

W wykonywaniu statutowej działalności gospodarczej, B. UK podejmuje się m.in. zarządzania płynnością finansową określonych podmiotów, przy współpracy z instytucjami finansowymi (np. bankami).

B. UK i B. PL nie są podmiotami powiązanymi kapitałowo w sposób bezpośredni: B. PL nie posiada udziałów w kapitale B. UK, jak również B. UK nie posiada udziałów w kapitale B. PL. B. PL i B. UK nie są również bezpośrednio powiązane poprzez wspólnego udziałowca. B. UK nie prowadzi w Polsce działalności przez położony tu zakład w rozumieniu Konwencji.

Umowa zakłada następujący sposób zarządzania płynnością finansową:

1.  B. PL posiada rachunek bankowy w złotych, prowadzony w Polsce przez Bank \[Rachunek I\].
2.  Wolne środki finansowe posiadane na tym rachunku będą, w cyklach dziennych (dni robocze) przekazywane na rachunek bankowy B. PL prowadzony w Polsce w złotych przez C. \[Rachunek C.\]. Rachunek C. jest niezbędny, jako że transfery środków w ramach zarządzania płynnością dokonywane są przez C. (stronę Umowy) między rachunkami prowadzonymi przez ten podmiot.
3.  Z Rachunku C. wolne środki będą przekazywane również codziennie na rachunek prowadzony przez C. w złotych w Wielkiej Brytanii \[Rachunek C. UK\], należący do B. UK. Z Rachunku C. UK środki pieniężne mogą być przekazywane dalej na rachunek posiadany przez B. UK, prowadzony w euro lub funtach brytyjskich, na którym docelowo gromadzone są środki pieniężne wpłacane do B. UK przez uczestników - strony Umowy (tzw. rachunek poolingowy). Środki z rachunku C. UK mogą być wykorzystywane przez B. UK na inne cele, tj. niekoniecznie związane z zasileniem rachunku poolingowego.
4.  Rachunek poolingowy wykorzystywany może być również przez B. UK do wypłaty środków do B. PL, gdy ta wykazuje niedobór środków finansowych na Rachunku I.. Środki będą przekazywane do B. PL z rachunku poolingowego, poprzez Rachunek C. UK, Rachunek C. na Rachunek I.. B. UK może również przekazywać środki na Rachunek C. UK niekoniecznie z rachunku poolingowego, ale z pozostałej działalności (innych rachunków bankowych).

W związku z realizacją Umowy, B. UK może otrzymywać wynagrodzenie w postaci odsetek (kalkulowanych od kwot rekompensujących niedobory na Rachunku I.. Odsetki będą naliczane raz w miesiącu i płacone (lub kompensowane) przez B. PL do B. UK.

B. PL z kolei za przekazywane do B. UK nadwyżki środków finansowych będzie otrzymywała od B. UK stosowne wynagrodzenie (odsetki).

Diagram przedstawia przepływ środków pieniężnych między rachunkami bankowymi:

Patrz Wniosek ORD-IN

Alternatywny model rozliczeń w ramach struktury zarządzania płynnością finansową zakłada przeniesienie Rachunku C. (należącego do B. PL) do Wielkiej Brytanii. W takiej sytuacji wypłaty transgraniczne będą dokonywane między Rachunkiem I. położonym w Polsce a Rachunkiem C. położonym w Wielkiej Brytanii, mających jednego właściciela (B. PL).

Patrz Wniosek ORD-IN

Pismem z dnia 02.06.2011 r. Nr IPPB2/436-152/11-2/MZ i Nr IPPB5/423-397/11-2/JC wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Przedstawienie dokumentu – oryginału lub urzędowo poświadczonej kopii za zgodność z oryginałem (odpowiednio odpis z Krajowego Rejestru Sądowego), z którego wynika sposób reprezentacji Spółki w zakresie oświadczeń woli i podpisywania dokumentów, tj. stosowne umocowanie dla osób, które podpisały wniosek o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego.

*   Uzupełnienie zdarzenia przyszłego o następujące informacje:
    *   wskazanie, czy spółki uczestniczące w systemie zarządzania płynnością finansową – cash pooling, do którego zamierza przystąpić Wnioskodawca podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, czy też ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w myśl art. 3 ust. 2 ustawy?
    *   wskazanie roli banków w systemie zarządzania płynnością finansową - cash pooling,
    *   wskazanie zadań, które ciążą na B. UK (Pool leader) i jego roli, którą pełni jako uczestnik systemu zarządzania płynnością finansową – cash pooling,
    *   czy w przypadku pokrycia ujemnego salda Rachunku I., środki finansowe na jego pokrycie pochodzą od B. UK (Pool leader) z jego własnych środków wprowadzonych do systemu cash pooling?
    *   czy za pomocą rachunku poolingowego odsetki otrzymane przez B. UK (Pool Leader) zostaną rozdysponowane na innych uczestników systemu, w tym Spółkę?
    *   czy w ramach zarządzania płynnością finansową będzie dochodziło do zawarcia umów pożyczek bądź umów depozytu nieprawidłowego?

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie wskazując:

1.  Rodzaj obowiązku podatkowego, jakiemu podlegają spółki uczestniczące w systemie zarządzania płynnością finansową:
    *   Spółka jest polskim rezydentem podatkowym, tj. podlega w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Pozostałe podmioty biorące udział w systemie zarządzania płynnością finansową nie są polskimi rezydentami podatkowymi, tj. są rezydentami podatkowymi krajów, w których mają siedzibę poza Polską i w związku z tym podlegają w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. B. UK jest rezydentem podatkowym w Wielkiej Brytanii.
2.  Rola banków w systemie zarządzania płynnością finansową:
    *   Wnioskodawca zakłada, że chodzi o C., gdyż to w ramach jego struktur funkcjonuje system zarządzania płynnością finansową. Bank dokonuje transferów środków pieniężnych z rachunku B. UK na rachunki innych uczestników systemu zarządzania płynnością finansową (w tym B. PL) i odwrotnie z rachunków poszczególnych uczestników na rachunek B. UK. Bank zajmuje się również obliczaniem wysokości odsetek (według wartości rynkowej) od nadwyżek i niedoborów występujących na rachunkach bankowych uczestników Cash-poolingu.
3.  Zadania i rola B. UK w systemie zarządzania płynnością finansową.
    *   B. UK jest właścicielem rachunku poolingowego, na który trafiają nadwyżki finansowe z rachunków bankowych innych uczestników systemu zarządzania płynnością finansową (w tym B.) lub z którego zasilane są te rachunki, w przypadku wykazywania ujemnego salda. Salda spółek uczestniczących w systemie zarządzania płynnością finansową, na określoną godzinę każdego dnia roboczego są bilansowane do 0 (czyli nie będą na nich występowały ani nadwyżki ani niedobory finansowe), poprzez zasilenie rachunku B. UK (transfer nadwyżek) lub zasilenie z tego rachunku (uzupełnienie niedoborów). B. UK pełni rolę „para-banku” w ramach grupy kapitałowej B.. Jest odpowiedzialny za efektywne zarządzanie środkami finansowymi przez spółki z grupy kapitałowej B. oraz zapewnienie im finansowania na jak najkorzystniejszych warunkach. W tym celu, B. może używać środków finansowych zgromadzonych od podmiotów z grupy kapitałowej B., jak również i od podmiotów spoza grupy. B. UK w ramach swojej działalności udziela również finansowania w postaci pożyczek krótkoterminowych i długoterminowych podmiotom z grupy wykorzystując do tego celu środki finansowe pożyczone przez B. UK od podmiotów trzecich. W relacjach B. UK – B. PL, B. UK będzie wypłacać B. PL odsetki od nadwyżek finansowych na Rachunku C. (należącym do B. PL) przekazywanych każdego dnia z Rachunku C. na Rachunek C. UK (należącym do B. UK). I odwrotnie, w przypadku pokrycia niedoborów na Rachunku C. z Rachunku C. UK, B. UK będzie pobierać odsetki od B. PL. Odsetki będą kalkulowane i transferowane przez bank. Relacje te będą przypominać transakcję złożenia depozytu nieprawidłowego (w przypadku nadwyżki na Rachunku C. należącym do B. PL) oraz udzielenia pożyczki (w przypadku niedoboru na Rachunku C. należącym do B. PL).
4.  Czy w przypadku ujemnego salda na Rachunku I., środki finansowe przeznaczone na jego pokrycie pochodzą od B. UK z jej własnych środków wprowadzonych od systemu cash pooling?
    *   W przypadku ujemnego salda na Rachunku I., środki pieniężne na jego pokrycie będą pochodziły z Rachunku C. należącego do B. PL. Natomiast środki, które wpłyną na Rachunek C. będą pochodziły z Rachunku C. UK należącego do B. UK. Środki przekazane z rachunku C. UK (B. UK) na rachunek C. (B. PL) mogą pochodzić zarówno z własnych środków B. UK, środków zgromadzonych przez nią od innych podmiotów uczestniczących w systemie zarządzania płynnością finansową, a także środków pożyczonych od podmiotów zewnętrznych (spoza grupy). Jak zostało wskazane w pkt 3), B. UK pełni funkcję para-banku w ramach grupy kapitałowej B.. Podobnie jak bank, B. UK gromadzi fundusze z różnych źródeł i na podstawie różnych tytułów prawnych (np. zaciągniętej pożyczki, emisji obligacji, otrzymanych „depozytów” od podmiotów z grupy B. czy też odsetek od udzielonego finansowania, w tym również dla spółek z grupy B.). Następnie te fundusze mogą być wykorzystywane na udzielenie finansowania (pokrycie niedoborów na rachunkach bankowych) podmiotów z grupy B. w ramach cash-poolingu albo w inny sposób, np. na udzielenie pożyczek podmiotom z grupy.
5.  Czy za pomocą rachunku poolingowego odsetki otrzymane przez B. UK zostaną rozdysponowane na innych uczestników systemu, w tym Spółkę?
    *   Środki pieniężne (w tym odsetki) posiadane przez B. UK na Rachunku C. UK mogą być wykorzystywane przez B. UK do jej działalności finansowej (opisanej w pkt 4). Nie będzie następowało bezpośrednie i automatyczne alokowanie („rozdysponowanie”) tych odsetek do innych uczestników systemu. Innym uczestnikom będą przysługiwały odsetki od nadwyżek finansowych na ich rachunkach bankowych przekazanych na rachunek bankowy B. UK. Odsetki przysługujące i wypłacane poszczególnym uczestnikom systemu mogą pochodzić z różnych źródeł (np. pożyczek B. UK od podmiotów trzecich, nadwyżek finansowych innych podmiotów cash-poolingu przekazanych do B. UK, czy też odsetek otrzymanych przez B. UK, również od pozostałych lub niektórych uczestników cash-poolingu).
6.  Czy w ramach zarządzania płynnością finansową będą zawierane umowy pożyczki bądź umowy depozytu nieprawidłowego?
    *   W ramach systemu zarządzania płynnością finansową nie będą zawierane odrębne umowy pożyczki lub depozytu nieprawidłowego. Podstawą transferów pomiędzy uczestnikami systemu zarządzania płynnością finansową jest umowa dotycząca tego systemu. Jednakże, jak zostało wskazane w pkt 2, relacje pomiędzy B. PL i B. UK będą przypominać udzielanie pożyczek i składanie depozytów nieprawidłowych.

Pismem z dnia 06.07.2011 r. Nr IPPB2/436-152/11-4/MZ i Nr IPPB5/423-397/11-4/JC wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Jednoznaczne określenie, czy w ramach systemu zarządzania płynnością finansową będzie dochodziło do zawarcia umów pożyczek bądź umów depozytu nieprawidłowego?

Należy wskazać, iż analiza zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę wzbudziła wątpliwość tut. organu w następującym zakresie opisanym przez Spółkę:

*   „B. UK w ramach swojej działalności udziela również finansowania w postaci pożyczek krótkoterminowych i długoterminowych podmiotom z grupy wykorzystując do tego celu środki finansowe pożyczone przez B. UK od podmiotów trzecich”,
*   „Relacje te będą przypominać transakcję złożenia depozytu nieprawidłowego (w przypadku nadwyżki na Rachunku C. należącym do B. PL) oraz udzielenia pożyczki (w przypadku niedoboru na Rachunku C. należącym do B. PL)”,
*   „Środki przekazane z rachunku C. UK (B. UK) na rachunek C. (B. PL) mogą pochodzić zarówno z własnych środków B. UK (…) a także środków pożyczonych od podmiotów zewnętrznych (spoza grupy). Jak zostało wskazane w pkt 3), B. UK pełni funkcję para-banku w ramach grupy kapitałowej B.. Podobnie jak bank, B. UK gromadzi fundusze z różnych źródeł i na podstawie różnych tytułów prawnych (np. zaciągniętej pożyczki, emisji obligacji, otrzymanych „depozytów” od podmiotów z grupy B. czy też odsetek od udzielonego finansowania, w tym również dla spółek z grupy B.). Następnie te fundusze mogą być wykorzystywane na udzielenie finansowania (pokrycie niedoborów na rachunkach bankowych) podmiotów z grupy B. w ramach cash-poolingu albo w inny sposób, np. na udzielenie pożyczek podmiotom z grupy”,
*   „Odsetki przysługujące i wypłacane poszczególnym uczestnikom systemu mogą pochodzić z różnych źródeł (np. pożyczek B. UK od podmiotów trzecich, nadwyżek finansowych innych podmiotów cash-poolingu przekazanych do B. UK, czy też odsetek otrzymanych przez B. UK, również od pozostałych lub niektórych uczestników cash-poolingu)”,
*   „W ramach systemu zarządzania płynnością finansową nie będą zawierane odrębne umowy pożyczki lub depozytu nieprawidłowego. Podstawą transferów pomiędzy uczestnikami systemu zarządzania płynnością finansową jest umowa dotycząca tego systemu. Jednakże, jak zostało wskazane w pkt 2, relacje pomiędzy B. PL i B. UK będą przypominać udzielanie pożyczek i składanie depozytów nieprawidłowych”.

Wobec powyższego tut. organ wezwał do jednoznacznego wskazania, czy elementem systemu zarządzania płynnością finansową do którego Spółka zamierza przystąpić będą umowy pożyczek lub/i umowy depozytu nieprawidłowego.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie informując, iż:

*   W ramach systemu zarządzania płynnością finansową nie będą zawierane odrębne umowy pożyczki lub depozytu nieprawidłowego pomiędzy B. PL i innymi uczestnikami systemu, a w szczególności B. UK. Podstawą transferów pomiędzy uczestnikami systemu zarządzania płynnością finansową jest umowa dotycząca tego systemu.

*   Umowa pożyczki jest umową nazwaną, określoną w art. 720 i niżej ustawy z 23 kwietnia 1965 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: KC). Zgodnie z art. 720 § 1 KC, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę sama ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Odrębne umowy tego rodzaju nie będą zawierane między B. PL a innymi uczestnikami systemu cash-pooling, w szczególności B. UK.

*   Umowa depozytu nieprawidłowego jest również uregulowana w KC. Art. 845 KC wskazuje, że jeżeli z przepisów szczególnych albo z umowy lub okoliczności wynika, że przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce (depozyt nieprawidłowy). Czas i miejsce zwrotu określają przepisy o przechowaniu.

*   W literaturze wskazuje się na 3 możliwe kwalifikacje depozytu nieprawidłowego:
    *   szczególny rodzaj umowy przechowania,
    *   odrębny rodzaj umowy nazwanej,
    *   szczególna konstrukcja normatywna, nie będąca ani odmianą przechowania, ani odrębnym typem umowy nazwanej.

*   Niezależnie od powyższej kwalifikacji depozytu nieprawidłowego, Spółka wyjaśnia, że nie będą zawierane odrębne umowy depozytu nieprawidłowego między B. PL a innymi uczestnikami systemu cash-pooling (głównie B. UK) w ramach systemu.

*   Odrębne umowy pożyczek lub depozytów nieprawidłowych mogą być zawierane przez B. UK (pełniącego funkcję „para-banku”), ale poza systemem cash-pooling i ich konsekwencje podatkowe nie stanowią przedmiotu zapytania Spółki. Okoliczność ta została wskazana we wniosku o interpretację w celu naświetlenia kontekstu działalności B. UK. Spółka wskazywała również, że w celu pokrycia niedoborów na rachunkach bankowych uczestników systemu cash-pooling, B. UK może wykorzystywać środki finansowe zgromadzone w ramach systemu cash-pooling od jego uczestników , jak i również spoza tego systemu od podmiotów trzecich. Ponadto, jak Spółka wskazywała we wniosku, źródłem, z którego potencjalnie zostanie zasilony jej rachunek w przypadku wykazywania niedoborów na tym rachunku, jest rachunek należący do B. UK, na który dokonywane są transfery m.in. z rachunku zbiorczego (rachunku poolingowego), który także należy do B. UK.

*   Należy również podkreślić, że nie istnieją przepisy szczególne normujące umowę cash-poolingu, stanowi ona umowę nienazwaną zawierającą m.in. elementy umów pożyczek i depozytów nieprawidłowych. Poszczególne umowy cash-poolingu mogą się różnić pomiędzy sobą w zależności od ich postanowień wynegocjowanych z bankiem.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

W związku z powyższym, B. PL wnosi o potwierdzenie, że:

1.  Transfery środków pieniężnych w ramach umowy o zarządzanie płynnością finansową pomiędzy B. PL i B. UK nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych \[pcc\], oraz że
2.  B. PL nie będzie obowiązana do pobrania 20% podatku u źródła od odsetek wypłacanych do B. UK - odsetki wypłacane przez B. PL jako wynagrodzenie B. UK w przypadku przekazywania przez B. UK do B. PL środków finansowych na pokrycie ujemnego salda Rachunku I. będą podlegały opodatkowaniu 5% podatkiem u źródła, zgodnie z art. 11 Konwencji.

Niniejsza interpretacja dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygniecie.

Zdaniem Wnioskodawcy

Transfery pieniężne dokonywane w ramach Umowy nie podlegają opodatkowaniu pcc. Nie mieszczą się bowiem w zamkniętym katalogu czynności cywilnoprawnych podlegających pcc, wymienionych w art. 1 upcc.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 upcc, pcc podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny- w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Art. 1 ust. 1 pkt 2 upcc przewiduje, że podlegają pcc także zmiany umów wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania pcc, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.

Art. 1 ust. 1 pkt 3 upcc przewiduje, że podlegają pcc także orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 1 lub 2 upcc.

Umowa o zarządzanie płynnością finansową (umowa cash-poolingu) - w przedmiotowej sprawie Umowa – jest umową nienazwaną, tj. nie jest uregulowana w obowiązującym w Polsce prawie. Umowa tego rodzaju jest wynikiem ustaleń stron, opierających się na ogólnej zasadzie swobody umów, wymienionej w art. 3531 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Umowa o zarządzanie płynnością finansową nie jest też wymieniona w zamkniętym katalogu czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu pcc. Umowa o zarządzanie płynnością finansową jest złożonym i niepodzielnym kompleksem praw i obowiązków. Ten zespół praw i obowiązków może co prawda w pewnym zakresie zawierać elementy zbliżone do czynności cywilnoprawnych podlegających pcc, nadal jednak umowa o zarządzanie płynnością finansową powinna być oceniana właśnie jako zespół czynności, praw i obowiązków. Innymi słowy nie powinny podlegać indywidualnej ocenie poszczególne jej elementy, w oderwaniu od pozostałych, a kwalifikacja podatkowa powinna zależeć od oceny całej umowy.

Zgodnie z poglądem wyrażonym w literaturze „specyfika umów nienazwanych polega na tym, że tego rodzaju umowy tworzone są w celu zaspokojenia pewnych zindywidualizowanych potrzeb, uwzględnienia sytuacji gospodarczych, dla których katalog umów nazwanych nie dostarcza odpowiednich wzorcowych rozwiązań. Mogą to być stosunki zarówno całkowicie odmiennie ukształtowane, jak i odbiegające w większej lub mniejszej części od modelu ustawowego. W konsekwencji umowa nienazwana powinna być postrzegana jako nierozerwalny kompleks uzgodnionych przez stronę praw i obowiązków i z tej perspektywy rozpatrywane powinny być również jej skutki podatkowe w pcc. Nie znajduje zatem uzasadnienia sztuczne wyodrębnienie z umów nienazwanych przedmiotowo istotnych elementów umów nazwanych i ustalenie ich skutków podatkowych w pcc. W związku z powyższym, pomimo, że umowa cashpooling zawiera w sobie pewne elementy umowy pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Nawet bowiem, gdyby umowa cashpooling skonstruowana jako umowa kompleksowa, wyczerpywała te znamiona, jej skutki w pcc nie powinny być rozpatrywane z punktu widzenia poszczególnych „wewnętrznych” czynności prawnych, które w odizolowaniu nie miałyby żadnego sensu gospodarczego” – Robert Jurkiewicz, Cash pooling – skutki w podatkach obrotowych, Monitor Podatkowy 10/2008.

Także w wyjaśnieniach zawartych w Biuletynie Skarbowym Ministerstwa Finansów, nr 1/2010, s. 33 stwierdzono, że usługa polegająca na zarządzaniu płynnością finansową danej grupy kapitałowej, na podstawie umowy o świadczenie cash-poolingu nie mieści się w zamkniętym katalogu czynności opodatkowanych pcc, wymienionych w art. 1 upcc”.

Powyższe potwierdza Minister Finansów w wydawanych interpretacjach indywidualnych. Dla przykładu, Minister Finansów reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, w interpretacji indywidualnej z 15 lutego 2011 r., sygn. IPPB2/436-503/10-4/MZ stwierdził: „umowy w ramach których dochodzi do przepływów finansowych i konsolidacji w związku z realizacją przez Cash Pool Lidera usług zarządzania płynnością finansową nie zostały wymienione w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, nie będą one podlegały opodatkowaniu ww. podatkiem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. A zatem, bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie powyższych czynności pod katem art. 2 pkt 4 upcc”.

B. PL stwierdza również, że Umowa nie powinna podlegać pcc z powodu opodatkowania czynności podejmowanych w ramach Umowy podatkiem VAT przy jednoczesnym zwolnieniu z tego podatku. Na podstawie art. 2 pkt 4 upcc, nie podlegają pcc czynności cywilnoprawne, jeżeli jedna ze stron z tytułu dokonania tych czynności jest opodatkowana VAT, lub zwolniona od VAT (z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 2 pkt 4 lit. b) upcc, niemających zastosowania w niniejszej sprawie). Natomiast zgodnie z art. 1a pkt 7 upcc ilekroć w upcc jest mowa o podatku VAT należy przez to rozumieć podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT oraz podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich Unii Europejskiej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) i lit. j) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki i umowy depozytu nieprawidłowego.

W myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Depozyt nieprawidłowy został natomiast uregulowany w art. 845 Kodeksu cywilnego. Uznaje się również, że depozyt nieprawidłowy (przechowanie nieprawidłowe) jest umową szczególnego rodzaju, zawierającą elementy przechowania i pożyczki. Przedmiotem depozytu nieprawidłowego mogą być wyłącznie pieniądze lub rzeczy oznaczone tylko co do gatunku. Osoba biorąca pieniądze (rzecz) do depozytu nieprawidłowego, analogicznie do umowy pożyczki, ma obowiązek zwrócić tę sama ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy podkreślić, iż umowa cash pooling pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny - w części zobowiązaniowej - nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”.

Należy stwierdzić, iż zawarcie umowy dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową „cash pooling” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Reasumując, należy stwierdzić, iż czynności dokonywane w ramach umowy cash poolingu nie zostały wymienione w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, czynności te nie będą podlegały opodatkowaniu ww. podatkiem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wobec tego bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie powyższej czynności pod kątem art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Opodatkowaniu tym podatkiem będą natomiast podlegały czynności cywilnoprawne, zawarte na podstawie jednej z umów wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie powyższe czynności będą mogły korzystać z wyłączenia od tego podatku, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tych czynności będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub z niego zwolniona.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanej interpretacji w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż interpretacja ta co do zasady wiąże w sprawie, w której została wydana i nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowi podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.