Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-1.4012.697.2021.2.DP
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-01-18
Teza: • opodatkowanie podatkiem VAT wpłat mieszkańców z tytułu wkładu własnego w kosztach zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej, • brak obowiązku dokumentowania fakturami oraz brak obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej otrzymanych od mieszkańców wpłat wkładu własnego, • prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację ww. inwestycji, • podstawa opodatkowania świadczonej przez Gminę usługi zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej.
Słowa kluczowe: dofinansowanie; dotacja; energia-źródło energii; faktura; gmina; kasa-kasa rejestrująca; odliczenia-prawo do odliczenia; opodatkowanie-podstawa opodatkowania; projekt; stawka; źródło-źródło odnawialne
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności podlegające opodatkowaniu; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Świadczenie usług; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1. Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku naliczonego; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI. Podstawa opodatkowania-Podstawa opodatkowania - zasady ogólne; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1. Faktury ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1. Faktury -Brak obowiązku wystawienia faktury; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 3. Kasy rejestrujące-Delegacja ustawowa - rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2019 r.  w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 3. Kasy rejestrujące-Obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących 
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111

Interpretacja indywidualna – stanowisko w prawidłowe
====================================================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest **prawidłowe**.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

3 listopada 2021 r. wpłynął Państwa wniosek z 29 października 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczący skutków podatkowych Programu, którego celem jest ograniczenie niskiej emisji poprzez wsparcie zwiększenia poziomu wykorzystania energii elektrycznej pochodzącej z Odnawialnych Źródeł Energii w gospodarstwach domowych, tj.:

*   opodatkowania podatkiem od towarów i usług wpłat mieszkańców z tytułu wkładu własnego w kosztach zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej (pytanie nr 1),
*   braku obowiązku dokumentowania fakturami otrzymanych od mieszkańców wpłat tytułem wkładu własnego (część pytania nr 2)
*   braku obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej otrzymanych od mieszkańców wpłat tytułem wkładu własnego (część pytania nr 2)
*   prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej (pytanie nr 3),
*   podstawy opodatkowania z tytułu świadczonej przez Gminę usługi zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej (pytanie nr 4).

Uzupełnili Państwo wniosek – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 22 grudnia 2021 r. (wpływ 29 grudnia 2021 r.). Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Gmina (zwana dalej jako: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest jednostką samorządu terytorialnego (zwana dalej: „JST”). Gmina, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 — t.j. ze zm., zwana dalej: „USG”), jest organem wykonującym zadania publiczne własne i zlecone z zakresu administracji rządowej nałożone ustawami. Zdecydowana większość zadań wykonywana jest w ramach reżimu publicznoprawnego, jednak niektóre z dokonywanych czynności Wnioskodawca wykonuje na podstawie umów cywilnoprawnych. Realizacja projektu będącego przedmiotem wniosku jest/będzie wykonywana w ramach zadania własnego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 USG - zadania z zakresu ochrony środowiska i przyrody.

Z dniem 1 stycznia 2017 roku Gmina dokonała centralizacji rozliczeń podatku VAT i od tego dnia prowadzi wspólne rozliczanie podatku VAT wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi. Gmina jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku VAT. Wnioskodawca prowadzi działalność mieszaną, tzn. opodatkowaną, zwolnioną oraz niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Gmina realizuje Program, którego celem jest ograniczenie niskiej emisji poprzez wsparcie zwiększenia poziomu wykorzystania energii elektrycznej pochodzącej z Odnawialnych Źródeł Energii w gospodarstwach domowych, zwany dalej również: „Program” lub „Projekt”. Uprawnionymi do objęcia wsparciem są wszyscy mieszkańcy Gminy, którzy przy rozliczaniu podatku dochodowego od osób fizycznych w Urzędzie Skarbowym wskazali w zeznaniu podatkowym Gminę jako miejsce zamieszkania. Rolnikom niepracującym i nieprowadzącym działalności gospodarczej przysługuje prawo do uzyskania wsparcia pod warunkiem, że są zameldowani na stałe na terenie Gminy. Czas trwania projektu obejmuje lata 2020-2022.

Aplikować do programu mogą osoby fizyczne zamieszkujące na terenie Gminy, będące właścicielem budynku mieszkalnego lub posiadające inny tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele realizacji Programu, w których efekty realizacji Programu wykorzystywane będą wyłącznie do celów socjalno-bytowych mieszkańców. Program nie dotyczy montażu instalacji fotowoltaicznej w obiektach:

1.  zlokalizowanych pod adresem, w którym zarejestrowana jest działalność gospodarcza (niezależnie czy jest ona prowadzona pod tym adresem, czy jedynie zarejestrowana);
2.  użytkowanych sezonowo;
3.  ogrzewanych kotłami na paliwa stałe;
4.  pokrytych płytami cementowo-azbestowymi (eternitem);
5.  ze złym stanem pokrycia dachowego;
6.  zamieszkałych krócej jak 12 miesięcy.

Program obejmuje zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej w budynkach mieszkalnych położonych na terenie Gminy o mocy nie większej jak 6,5 kWp. Zakup i montaż instalacji fotowoltaicznych będzie realizowany przez Wykonawcę wyłonionego zgodnie z ustawą Prawo Zamówień Publicznych.

Ocena kwalifikacji uczestników w Programie zostanie przeprowadzona przez Referat Funduszy Zewnętrznych w dwóch etapach, przed utworzeniem listy rankingowej, a następnie przed podpisaniem Umowy. Beneficjent, któremu udzielone zostało wsparcie zobowiązany jest do dostosowania wewnętrznej instalacji do podłączenia instalacji fotowoltaicznej, na własny koszt, w terminie uzgodnionym z Gminą, umożliwiającym terminowe zakończenie realizacji całego Programu. Niespełnienie tego warunku oznacza rezygnację Beneficjenta z udziału w Programie

Szacunkowy koszt zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej oraz wartość wkładu własnego Beneficjenta Programu będą zależały od oferty Wykonawcy. Beneficjent zobowiązany jest utrzymać trwałość programu w okresie 5 lat, liczonych od zakończenia roku, w którym dokonano montażu instalacji, poprzez utrzymanie urządzeń i instalacji zamontowanych w ramach zrealizowanej inwestycji w należytym stanie, dokonując niezbędnych napraw, konserwacji i przeglądów na własny koszt. W tym okresie Gmina ma prawo do dokonywania kontroli oraz opracowania dokumentacji potwierdzającej uzyski. Faktury dokumentujące poniesione wydatki w związku z realizacją projektu będą wystawiane na Gminę.

Beneficjent może uzyskać maksymalnie do 50% dofinansowania wartości instalacji fotowoltaicznej wraz z usługą montażu, jednak dofinansowanie to nie może wynieść więcej niż 12.000 zł brutto. Dofinansowanie udzielane jest w formie wsparcia rzeczowego, nie pieniężnej dotacji. Wsparcie nie może pokrywać wydatków przeznaczonych na ten sam cel finansowanych z innych bezzwrotnych źródeł, kiedy łączna wartość dofinansowania przekroczy 100% wartości wydatków kwalifikowanych. Elementy składające się na instalację fotowoltaiczną oraz zakres montażu, stanowiące wydatki kwalifikowane Programu zostaną wskazane w Umowie.

Po zatwierdzeniu listy rankingowej Mieszkańcy zakwalifikowani na liście podstawowej do udziału w Programie w wyznaczonym terminie zostaną poproszeni o zgłoszenie się do Urzędu Miejskiego w celu:

a. Potwierdzenia spełniania warunku uczestnictwa w Programie, o którym mowa w pkt I ust. 3 oraz pkt IV ust. 1.

b. Podpisania Umowy na montaż instalacji fotowoltaicznej, w celu ustalenia wzajemnych zobowiązań stron pod względem organizacyjnym i finansowym.

Osoby, które nie zostaną zakwalifikowane do udziału w Programie na liście podstawowej uczestników, zostaną wpisane na listę rezerwową i wezmą udział w Programie w przypadku rezygnacji osób z listy podstawowej lub ich wykluczenia z udziału w Programie. Dokładny termin montażu instalacji fotowoltaicznej u Beneficjenta zostanie ustalony odrębnie po podpisaniu Umowy. Niedokonanie przez uczestnika Programu wpłaty wkładu własnego we wskazanym w Umowie terminie i w określonej wysokości będzie równoznaczne z rezygnacją z udziału w Programie i rozwiązaniem Umowy.

### Uzupełnienie wniosku

Wpłaty nie zostały jeszcze pobrane od mieszkańców. Planowane pobieranie wpłat od mieszkańców tytułem wkładu własnego rozpocznie się w pierwszym kwartale 2022 roku - prawdopodobnie od stycznia 2022 roku.

Mieszkańcy będą dokonywali wpłat z tytułu wkładu własnego w całości za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej na rachunek bankowy Gminy.

Mieszkańcy będą dokonywać wpłat z tytułu wkładu własnego na rachunek bankowy Gminy. Mieszkaniec jest zobowiązany umownie wykazać w tytule przelewu imię i nazwisko oraz adres montażu instalacji. W związku z tym, na podstawie dokonanych wpłat na rachunek bankowy, Gmina będzie w stanie określić, kto dokonał wpłaty z tytułu wkładu własnego, w jakiej kwocie i jakiego tytułu dana wpłata będzie dotyczyć. Zatem z prowadzonej przez Gminę ewidencji oraz dokumentacji dowodów wpłat z tytułu wkładu własnego będzie jednoznacznie wynikać, jakiej konkretnie czynności będzie dotyczyć wpłata.

Oprócz wpłat wkładu własnego uczestnicy Programu, zgodnie z regulaminem naboru, są zobowiązani ponieść koszty opracowania dokumentacji technicznej.

Usługi montażu instalacji świadczone są tylko na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Regulamin nie dopuszcza montaży w nieruchomościach, pod których adresem jest choćby zarejestrowana działalność gospodarcza.

Gmina nie otrzymała ani nie otrzyma dofinansowania na realizację Programu. Aktualnie Gmina finansuje Projekt ze środków własnych z budżetu Gminy oraz uzyskanych od mieszkańców wpłat z tytułu wymaganego wkładu własnego. Gmina nie wyklucza, iż w przyszłości będzie ubiegać się o refundację poniesionych wydatków. Jeżeli będzie taka możliwość Gmina zamierza aplikować o środki finansowe na montaż instalacji fotowoltaicznych celem zrefundowania poniesionych wydatków. Realizacja Programu nie jest w żaden sposób uzależniona od uzyskania dofinansowania.

Gmina nie otrzymała/nie otrzyma dofinansowania na realizację Programu.

Beneficjent otrzyma dofinansowanie do instalacji fotowoltaicznej ze środków własnych z budżetu Gminy przeznaczonych na ten cel.

Beneficjent może otrzymać maksymalnie do 50% dofinansowania wartości instalacji fotowoltaicznej wraz z usługą montażu, jednak dofinansowanie nie może wynieść więcej niż 12.000 zł brutto. Pozostałą brakującą kwotę Beneficjent jest zobowiązany uiścić na rachunek bankowy tytułem wkładu własnego. Beneficjent nie otrzymuje od Gminy bezpośrednio żadnych środków pieniężnych. Beneficjent uzyskuje od Gminy wsparcie rzeczowe w formie instalacji fotowoltaicznej wraz z usługą jej montażu.

Mieszkańcy rozpoczną wykorzystywanie instalacji po zamontowaniu ich na budynkach mieszkalnych i podłączeniu do sieci. Planowane oddanie do użytkowania oraz odbiór prac nastąpi w I kwartale 2022 roku.

Montaż instalacji jest realizowany w ramach czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.; dalej: „UPTU”) w ramach termomodernizacji.

Stawkę podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2 UPTU (8%), stosuje się - w myśl ust. 12 wskazanego artykułu - do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym stosownie do art. 41 ust. 12a UPTU rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, a także obiekty sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex 1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, a także mikroinstalację, o której mowa w art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 2389 ze zm.), funkcjonalnie z nimi związaną, z zastrzeżeniem ust. 12b.

Do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, zgodnie z art. 41 ust. 12b UPTU, nie zalicza się:

1) budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m2,

2) lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m2.

Zgodnie z art. 2 pkt 12 UPTU, przez obiekty budownictwa mieszkaniowego rozumie się budynki mieszkalne stałego zamieszkania sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11.

Wskazać należy, że przepisy UPTU nie definiują pojęć budowa, remont, modernizacja, termomodernizacja oraz przebudowa, dlatego też w tym zakresie należy odwołać się do przepisów Prawa budowlanego oraz powszechnego rozumienia.

Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

W myśl art. 3 pkt 7 ww. UPTU, przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przez przebudowę, zgodnie z pkt 7a tego artykułu, należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Modernizacja w rozumieniu przyjętym w języku polskim powszechnie oznacza ulepszenie, podwyższenie wartości technicznej, czy też użytkowej, podwyższenie standardu, unowocześnienie obiektu budowlanego lub jego części. Natomiast w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. z 2017 r. poz. 130), znajduje się określenie przedsięwzięcia termomodernizacyjnego (art. 2 pkt 2), którym jest między innymi ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków mieszkalnych, budynków zbiorowego zamieszkania oraz budynków stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego służących do wykonywania przez nie zadań publicznych.

Należy więc zauważyć, że definiując pojęcie przedsięwzięcia termomodernizacyjnego ustawodawca kierował się wyłącznie skutkiem, jaki ma zostać osiągnięty w wyniku tego przedsięwzięcia. W związku z przytoczoną definicją stwierdzić należy, że wykonanie Indywidualnych Zestawów w ramach Projektu, stanowić będzie czynność, w wyniku której nastąpi zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków, a zatem Projekt realizowany przez Wnioskodawcę będzie przedsięwzięciem termomodernizacyjnym. Usługę świadczoną przez Wnioskodawcę należy zatem uznać za termomodernizację w rozumieniu art. 41 ust. 12 UPTU (co oznacza, że przy spełnieniu pozostałych warunków przewidzianych w przepisie powinna korzystać z preferencyjnej stawki VAT).

Dodatkowo, stosownie do przepisów cyt. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Natomiast z uregulowań zawartych w art. 3 pkt 1 i pkt 2 ww. ustawy - Prawo budowlane wynika, że pod pojęciem obiektu budowlanego rozumie się budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Budynkiem zaś jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Zatem w związku z powyższym w ocenie Wnioskodawcy montaż nastąpi w ramach termomodernizacji, która mieści się w ramach czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 UPTU.

Instalacje fotowoltaiczne będące przedmiotem wniosku spełniają definicję mikroinstalacji, o których mowa w art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Zgodnie z regulaminem, Program obejmuje zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej w budynkach mieszkalnych położonych na terenie Gminy o mocy nie większej jak 6,5 kWp.

Instalacje są/będą funkcjonalnie związane z budynkiem mieszkalnym spełniającym definicję budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Mogą wystąpić sytuacje, w których panele fotowoltaiczne będą zamontowane na budynkach gospodarczych, ale wówczas instalacje będą funkcjonalnie związane z budynkiem mieszkalnym spełniającym definicję budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Instalacje były/będą instalowane w bryle budynków mieszkalnych jednorodzinnych (klasyfikowanych według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11), których powierzchnia nie przekracza 300 m2. Instalacje mogą być również montowane poza bryłą budynków mieszkalnych na przykład na budynkach gospodarczych, jednak w takiej sytuacji instalacje montowane poza budynkiem będą funkcjonalnie związane z budynkiem spełniającym definicję budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Projekt rozpoczął się w listopadzie 2020 roku. W ramach Projektu prowadzony jest nabór jednorazowy. Pierwszym etapem było przyjmowanie deklaracji udziału w Programie w terminie od 17 listopada 2020 r. do 18 grudnia 2020 roku. W ramach naboru zostało zgłoszonych do udziału ponad 150 nieruchomości. W I kwartale 2021 roku odbyły się wizje terenowe, pozwalające na opracowanie uproszczonych audytów energetycznych. Ich wyniki pozwoliły na wyłonienie budynków mieszkalnych, na których potencjalny montaż takich źródeł energii charakteryzować się będzie największą wydajnością przy najniższych nakładach finansowych. Czynnikami mającymi wpływ na przyznaną przez audytora punktację były m.in. posadowienie obiektu względem stron świata weryfikowane na podstawie stopnia odchylenia paneli od południa, możliwa do zagospodarowania powierzchnia dachu, jego kąt nachylenia oraz możliwość występowania zacienienia paneli, realne zapotrzebowanie roczne w energię elektryczną, szacowana wartość instalacji, na którą wpływ ma występowanie dodatkowych elementów montażowych oraz lokalizacja urządzeń. W kwietniu 2021 roku została ogłoszona lista rankingowa.

Kolejnym etapem było wykonanie na zlecenie Gminy dokumentacji projektowych oraz wycen szacunkowych dla gospodarstw z listy podstawowej (maj-lipiec 2021). Następnym etapem było wyłonienie Wykonawcy zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1129 ze zm.) dostawy i montażu instalacji fotowoltaicznych. W październiku 2021 roku został wyłoniony został Wykonawca, a w listopadzie 2021 roku została zawarta umowa z wykonawcą.

Następnym etapem będzie zawarcie umów z mieszkańcami. Planowane zawarcie umów z mieszkańcami nastąpi na początku stycznia 2022 roku. W terminie 14 dni od zawarcia umowy mieszkańcy będą zobowiązani do uiszczenia wymaganej wartości wkładu własnego na rachunek bankowy Gminy.

Kolejnym etapem będzie realizacja montażu instalacji fotowoltaicznej w gospodarstwach domowych, przez Wykonawcę, który potrwa od połowy stycznia 2022 roku do końca lutego 2022 roku. Ostatnim etapem będzie odbiór prac, udzielenie gwarancji i rozliczenie projektu - planowany termin marzec 2022 roku. Planowane zakończenie prac w ramach Projektu nastąpi w pierwszym kwartale 2022 roku.

### Pytania

1.  Czy otrzymane przez Gminę wpłaty od mieszkańców z tytułu wkładu własnego w kosztach zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej powinny zostać opodatkowane podatkiem od towarów i usług jako wynagrodzenie z tytułu odpłatnego świadczenia usług?
2.  Czy na Gminie ciąży obowiązek dokumentowania fakturą oraz ewidencjonowania na kasie rejestrującej otrzymanych od mieszkańców wpłat tytułem wkładu własnego? (oznaczone we wniosku nr 3)
3.  Czy Gmina będzie miała prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej? (oznaczone we wniosku nr 4)
4.  Co będzie stanowić podstawę opodatkowania z tytułu świadczonej przez Gminę usługi zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej? (oznaczone we wniosku nr 5)

### Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane przez Gminę wpłaty mieszkańców z tytułu wkładu własnego w związku zakupem i montażem instalacji fotowoltaicznej powinny zostać opodatkowane podatkiem od towarów i usług jako wynagrodzenie z tytułu odpłatnego świadczenia usług.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 UPTU opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Na podstawie art. 7 ust. 1 UPTU poprzez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (art. 8 ust. 1 UTPU). Zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 2a UPTU w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Za podatników na gruncie UPTU uznaje się osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (art. 15 ust. 1 UPTU). Poprzez działalność gospodarczą, na podstawie art. 15 ust. 2 UPTU rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Stosownie do treści art. 15 ust. 6 UPTU nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Wskazany powyżej przepis jest odzwierciedleniem art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L. Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.; zwana dalej: „Dyrektywą 112”), zgodnie z treścią którego krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Na podstawie powyższych regulacji organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeżeli pobierają z tego tytułu należności. Organy, o których mowa, mogą zostać uznane za podatników podatku od towarów i usług w przypadku wykonywania przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi zatem charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają wskazane podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług. Czynnościami cywilnoprawnymi, o których mowa powyżej są czynności sprzedaży, wynajmu, dzierżawy, zamiany nieruchomości i ruchomości, a także inne nazwane i nienazwane umowy prawa cywilnego.

Obowiązek spełnienia wskazanych powyżej warunków był podkreślany w orzeczeniach wydanych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, przykład stanowi chociażby orzeczenie TSUE w sprawie C-4/89 – Comune di Carpaneto Piacentino i in. przeciwko Ufficio provinciale imposta sul valore aggiunto di Piacenza - w którym wskazano, że „art. 4(5) VI Dyrektywy \[przyp. red. przepis został zastąpiony art. 13 wprowadzonym Dyrektywą 112\] należy interpretować w taki sposób, aby czynności wykonywane przez organy publiczne w rozumieniu tego przepisu stanowiły czynności wykonywane przez organy prawa publicznego podlegające szczególnym zasadom prawnym mającym do nich zastosowanie. Drugi akapit tej regulacji należy natomiast interpretować w taki sposób, aby Państwa Członkowskie zobowiązane były zapewnić, by organy prawa publicznego traktowane były jak podatnicy w związku z czynnościami wykonywanymi w charakterze organów publicznych w przypadku, gdy czynności te mogą być również podejmowane w ramach działalności konkurencyjnych przez przedsiębiorców prywatnych, jeśli traktowanie tych organów jako podmiotów nieposiadających statusu podatnika mogłoby prowadzić do istotnego naruszenia zasad konkurencji”.

W oparciu o powołane wyżej regulacje należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z odpłatnym świadczeniem usług, które zostaną wykonane w ramach umowy zobowiązaniowej pomiędzy Gminą a mieszkańcem. Zdaniem Wnioskodawcy pomiędzy dokonanymi wpłatami z tytułu wkładu własnego, a zobowiązaniem się Gminy do wykonania określonych umową czynności istnieje bezpośredni związek. W rezultacie Gmina w zakresie określonym powyżej będzie działała w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, natomiast wymiana kotła grzewczego będzie stanowił odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 UPTU.

Stanowisko zaprezentowane przez Wnioskodawcę znajduje oparcie w analogicznych stanach faktycznych w interpretacjach indywidualnych, m.in. w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 listopada 2019 r., o znaku 0113-KDIPT1-3.4012.461.2019.2.ALN, w której organ wskazał, że „z uwagi na zaistnienie bezpośredniego związku pomiędzy otrzymanymi wpłatami, a zindywidualizowanymi świadczeniami na rzecz właścicieli nieruchomości należy stwierdzić, że świadczenia, które wykona Gmina w zamian za otrzymane wpłaty od mieszkańców stanowią odpłatne świadczenie usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, które zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”. Taki sam pogląd zaprezentował Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 3 października 2019 r., o znaku 0111-KDIB3-1.4012.450.2019.2.AB, stwierdzając, że „wpłaty wnoszone przez Mieszkańców nie będą pozostawać „w oderwaniu” od czynności, które są wykonywane przez Wnioskodawcę – zachodzić będzie bowiem związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami a zobowiązaniem się Wnioskodawcy do wykonania usługi polegającej na montażu Instalacji (kolektorów słonecznych oraz instalacji fotowoltaicznych). Należy zauważyć, że we wskazanej sytuacji będzie istniał bezpośredni związek pomiędzy dokonaniem wpłaty a zindywidualizowanym świadczeniem Wnioskodawcy na rzecz konkretnego Mieszkańca (uczestnika projektu). Ponadto, stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy, Wnioskodawca zawierając umowy na montaż przedmiotowych Instalacji, będzie wchodzić w rolę świadczącego usługę. Tym samym, wpłaty dokonywane przez Mieszkańców (uczestników projektu) na poczet wykonania przez Wnioskodawcę przedmiotowej inwestycji będą stanowić wynagrodzenie, w związku z otrzymaniem którego po stronie Wnioskodawcy powstanie obowiązek podatkowy”.

Przedstawione wyżej stanowisko znajduje również potwierdzenie m.in. w następujących interpretacjach:

• interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Izby Skarbowej z 27 lutego 2020 r. o sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.734.2019.2.KS;

• interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Izby Skarbowej z 12 lutego 2020 r. o sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.637.2019.3.WL;

• interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Izby Skarbowej z 23 grudnia 2019 r. o sygn. 0111-KDIB3-1.4012.705.2019.1.MG;

• interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Izby Skarbowej z 14 listopada 2019 r. o sygn. 0115-KDIT1-3.4012.606.2019.2.AT.

Podsumowując, wpłaty otrzymane od mieszkańców z tytułu wkładu własnego związanego z zakupem i montażem instalacji fotowoltaicznej będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatne świadczenie usług.

Ad 2

W sytuacji gdy wpłata dokonana przez mieszkańca z tytułu wkładu własnego jest dokonywana w całości za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła, Gmina będzie uprawniona do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania tej czynności przy zastosowaniu kasy rejestrującej. Gmina co do zasady nie będzie miała również obowiązku wystawienia faktury dokumentującej wniesienia opłaty przez mieszkańca.

Zgodnie z brzmieniem art. 106b ust. 1 UPTU podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1.  sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2.  sprzedaż wysyłkową z terytorium kraju i sprzedaż wysyłkową na terytorium kraju na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
3.  wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4.  otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt. 4.

Obowiązek wystawienia faktury spoczywa na podatniku, który dokonał jednej z opisanych powyżej czynności, w sytuacji gdy zostały one dokonane na rzecz innego podatnika, podatnika podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze, a także osoby prawnej niebędącej podatnikiem. Obowiązek wystawienia faktury powstaje również w przypadku sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju i sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju na rzecz innego podmiotu niż podatnik podatku od towarów i usług, wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz podmiotu niebędącego podatnikiem podatku od towarów i usług, a także w sytuacji otrzymania przez podatnika całości lub części zapłaty przed dokonaniem dostawy towarów, usług lub sprzedaży wysyłkowej.

Stosownie do treści art. 106b ust. 3 pkt 1 UPTU na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, z wyjątkiem czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4, oraz otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem tych czynności, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów - jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1.

Na podstawie powyższej regulacji, podatnik nie jest zobligowany do wystawienia faktury jeżeli obowiązek jej wystawienia nie wynika z art. 106b ust. 1 UPTU. Taki obowiązek powstanie tylko w przypadku, gdy z żądaniem jej wystawienia wystąpi nabywca towaru lub usługi.

Obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej został nałożony treścią art. 111 ust. 1 UPTU, zgodnie z którym podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Generalną zasadą jest zatem, że zobowiązanymi do prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej są podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Natomiast stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. z 2018 r. poz. 2519) w zw. z poz. 39 załącznika do niniejszego rozporządzenia, zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2021 r. (\`(...)\`) świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli świadczący usługę otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem), a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła.

Zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania, o którym mowa powyżej ma charakter zwolnienia przedmiotowego, któremu podlega świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, w sytuacji gdy świadczący usługę otrzyma całość zapłaty za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej. Wobec powyższego zdaniem Gminy, w przypadku gdy wpłaty tytułem wkładu własnego dokonane przez mieszkańców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, zostaną dokonane w całości za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do ewidencjonowania rzeczonych wpłat za pomocą kasy rejestrującej.

Prawo do zastosowania zwolnienia, o którym mowa powyżej zostało potwierdzone w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 5 marca 2019 r., o znaku 0111-KDIB3-1.4012.879.2018.2.RSZ, w której organ przyjął, że „w sytuacji, gdy Mieszkańcy dokonujący wpłat będą osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, a wpłata wnoszona będzie w całości za pośrednictwem banku na wyodrębniony rachunek bankowy Gminy oraz z prowadzonej ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynikać będzie jakiej konkretnie czynności dotyczy, Gmina będzie miała prawo do zwolnienia z obowiązku jej ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej”.

Analogiczne stanowisko zostało również potwierdzone w innych interpretacjach indywidualnych m.in:

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 24 lutego 2020 r. o znaku 0111-KDIB3-1.4012.767.2019.2.MSO;

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 października 2019 r. 0115-KDIT1-3.4012.464.2019.2.MS;

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 24 września 2019 r. 0113-KDIPT1-3.4012.542.2019.1.KS;

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 września 2019 r. o znaku 0111-KDIB3-1.4012.540.2019.1.KO;

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 19 września 2019 r. o znaku 0115-KDIT1-3.4012.450.2019.2.MD;

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 11 września 2019 r. o znaku 0115-KDIT1-3.4012.450.2019.2.MD;

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 1 sierpnia 2019 r. o znaku 0112-KDIL2-2.4012.255.2019.4.AG.

Podsumowując, Wnioskodawca będzie uprawniony do zastosowania zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania za pomocą kasy rejestrującej otrzymanej wpłaty od mieszkańca będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, w przypadku gdy wpłata na poczet wkładu własnego zostanie dokonana za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej. Ponadto Gmina będzie zobowiązana do wystawienia faktury dokumentującej wpłatę na poczet wkładu własnego tylko w przypadku wystąpienia z takim żądaniem przez mieszkańca dokonującego tejże wpłaty.

Ad 4

W ocenie Wnioskodawcy, ma ona prawo do dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego na fakturach dokumentujących realizowaną inwestycję na rzecz mieszkańców.

Na podstawie art. 86 ust. 1 UPTU w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje gdy zostaną spełnione następujące warunki, tzn. obniżenia dokonuje zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług natomiast towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego).

Jak zostało wskazane w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, czynnością jaką Gmina dokona na rzecz mieszkańców, będzie usługa zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej. Dokonanie wpłat przez właścicieli nieruchomości będzie obligatoryjnym warunkiem realizacji ww. inwestycji. Z powyższego wynika więc, że kwoty uiszczone przez mieszkańców na poczet wykonania przez Gminę przedmiotowej inwestycji będą stanowić wynagrodzenie, w związku z otrzymaniem którego po stronie Gminy powstanie obowiązek podatkowy.

Należy zatem stwierdzić, że wpłaty otrzymane od mieszkańców będą pozostawały w bezpośrednim związku z ww. świadczeniem usług, które będą realizowane na rzecz tychże mieszkańców. Wpłaty wnoszone przez osoby fizyczne nie będą pozostawały w oderwaniu od czynności, które zostaną wykonane przez Gminę. W ocenie Wnioskodawcy będzie zachodził bowiem związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami, a zobowiązaniem się Gminy do wykonania określonych czynności.

Takie stanowisko potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 14 listopada 2019 r. o sygn. 0114-KDIP4.4012.579.2019.3.RK, w której stwierdził, że „Gmina ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z realizację niniejszego Projektu, dotyczących montażu Zestawów OZE na budynkach i gruntach należących do Mieszkańców Gminy. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku są spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. Wnioskodawca działa jako podatnik VAT, a wydatki związane z realizację przedmiotowego projektu w ww. części służą do wykonywania czynności opodatkowanych tym podatkiem. Należy zauważyć, że Wnioskodawca może odliczyć podatek naliczony pod warunkiem, że nie zaistniały przesłanki negatywne wskazane w art. 88 ustawy o VAT”.

Analogiczne stanowisko zostało również potwierdzone w licznych interpretacjach indywidualnych np.:

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 24 lutego 2020 r. o sygn. 0111-KDIB3-1.4012.767.2019.2.MSO;

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 lutego 2020 r. o sygn. 0111-KDIB3-3.4012.514.2019.l.WR;

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 4 lutego 2020 r. o sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.666.2019.3.MH;

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 grudnia 2019 r. o sygn. 0112-KDIL1-2.4012.694.2019.1.AG;

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 listopada 2019 r. o sygn. 0115-KDIT1-3.4012.606.2019.2.AT;

• Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 października o sygn. 0112-KDIL2-3.4012.467.2019.2.WB.

W rezultacie powyższego, Gmina stoi na stanowisku, iż nabywając towary i usługi jako podatnik podatku od towarów i usług, celem wykonywania czynności opodatkowanych, będzie uprawniona do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w pełnej wysokości, związanego z wydatkami ponoszonymi na realizację przedmiotowej inwestycji dotyczącej zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej.

Ad 5

Podstawą opodatkowania z tytułu świadczonej przez Gminę usługi zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej będzie kwota otrzymana przez Wnioskodawcę od mieszkańca, pomniejszona o podatek należny.

Zgodnie z brzmieniem art. 19a ust. 1 UPTU obowiązek podatkowy powstaje z chwilę dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Natomiast na podstawie art. 19a ust. 8 UPTU, jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4.

W myśl art. 29a ust. 1 UPTU podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Przepis zawarty w art. 29a ust. 1 UPTU jest odpowiednikiem art. 73 Dyrektywy 112, zgodnie z treścią którego w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.

Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu podstawą opodatkowania jest wszystko co stanowi zapłatę za dostarczony towar lub świadczoną usługę. Na równi z zapłatą podstawę opodatkowania tworzą również dotacje. W myśl powołanego powyżej przepisu nie ma znaczenia od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę – od nabywcy czy od osoby trzeciej, ważne jest aby było to wynagrodzenie za dane konkretne świadczenie lub dostawę.

Dla określenia, czy dotacja jest czy też nie jest opodatkowana istotne są szczegółowe warunki jej przyznawania. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru lub usługi, stanowiąc tym samym pokrycie części ceny świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych. Tylko w takim przypadku, płatność będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Dla wykładni art. 29a ust. 1 UPTU istotne jest wyjaśnienie pojęcia dotacji bezpośrednio związanej z ceną. TSUE w wydanym orzecznictwie wskazał, że „pojęcie dotacji bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie dotacje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego”.

Ponadto TSUE podniósł, że „w celu ustalenia, czy dotacja stanowi takie wynagrodzenie, należy zauważyć, że cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Należy także zwrócić uwagę, iż zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony, nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy, by możliwe było jej ustalenie”.

Cena jaką płaci nabywca musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi. TSUE wskazał, że „nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna” (wyrok TSUE z dnia 22 listopada 2001 r., w sprawie C‑184/00 Office des produits wallons ASBL v. Belgian State).

Żeby mógł zaistnieć bezpośredni wpływ dotacji na cenę określonego świadczenia, to świadczenie takie musi istnieć niezależnie od dotacji, co oznacza że takie świadczenie będzie możliwe do realizacji bez otrzymanej dotacji. Czyli dotacja nie może być warunkiem świadczenia usługi. W takiej sytuacji dotacja stanowiłaby warunek istnienia samej usługi, a nie wpływałaby bezpośrednio na cenę.

Bezpośredni wpływ dotacji na cenę ma miejsce wówczas, gdy istnieje cena konkretnego świadczenia, która dzięki dotacji ulegnie zmniejszeniu. Zatem dotacja mająca bezpośredni wpływ na cenę albo pokrywa część ustalonej wcześniej ceny konkretnego świadczenia albo stanowi rekompensatę z tytułu wykonania danego świadczenia. W przedmiotowej sprawie wysokość dotacji w żaden sposób nie zależała od ceny świadczonych usług przez Gminę. Świadczone przez Gminę usługi mogły być nieodpłatne, a wówczas wysokość dotacji pozostałaby na tym samym poziomie. Natomiast w przypadku dotacji, których nie da się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a które mają na celu jedynie dofinansowanie ogólnych kosztów programu, np. kosztów realizacji projektów, nie będą stanowiły zapłaty w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy, a zatem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W związku z powyższym, stwierdzić należy, że nie uznaje się za podstawę opodatkowania ogólnej dotacji (subwencji, innej dopłaty o podobnym charakterze) uzyskanej przez podatnika, niezwiązanej bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi, a więc niewpływającej na wysokość ceny danej dostawy lub usługi.

W analizowanym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z dotacjami mającymi wpływ na cenę towaru i usługi. Gmina bowiem nie otrzymała/nie otrzyma środków zewnętrznych (osób trzecich), które miałby dofinansować koszt zakupu instalacji fotowoltaicznej.

Podsumowując, zdaniem Gminy, podstawę opodatkowania z tytułu świadczonych usług zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej będzie stanowiła kwota otrzymana przez Wnioskodawcę, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest **prawidłowe**.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług definiuje ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.

Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1\. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2\. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3\. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Art. 8 ust. 2a ustawy:

W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Z powyższych przepisów wynika, że pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy, ale tylko takie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie:

· dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,

· czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.

Pojęcie „podatnik” zostało zdefiniowane w art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Na gruncie podatku od towarów i usług jednostki samorządu terytorialnego (JST) mogą występować w charakterze:
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

• podmiotów niebędących podatnikami – gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa,
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

• podatników podatku od towarów i usług – gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
---------------------------------------------------------------------------------------------------

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności. Czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają JST z kategorii podatników. Natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem JST za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 ze zm.).

Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy m.in. ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej (…).

W opisie sprawy wskazali Państwo, że Gmina realizuje Program, którego celem jest ograniczenie niskiej emisji poprzez wsparcie zwiększenia poziomu wykorzystania energii elektrycznej pochodzącej z Odnawialnych Źródeł Energii w gospodarstwach domowych. Program obejmuje zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej w budynkach mieszkalnych położonych na terenie Gminy o mocy nie większej jak 6,5 kWp. Beneficjentami Projektu mogą być mieszkańcy Gminy, którzy są właścicielami budynku mieszkalnego lub posiadają inny tytuł prawny do dysponowania nieruchomością, a jednocześnie są osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej lub rolnikami ryczałtowymi.

Beneficjent otrzyma dofinansowanie do instalacji fotowoltaicznej ze środków własnych z budżetu Gminy przeznaczonych na ten cel. Beneficjent nie otrzymuje od Gminy bezpośrednio żadnych środków pieniężnych, lecz uzyskuje wsparcie rzeczowe w formie instalacji fotowoltaicznej wraz z usługą jej montażu. Beneficjent może otrzymać maksymalnie do 50% dofinansowania wartości instalacji z usługą montażu, nie więcej niż 12.000 zł brutto. Pozostałą brakującą kwotę Beneficjent jest zobowiązany wpłacić na rzecz Gminy tytułem wkładu własnego.

Projekt rozpoczął się w listopadzie 2020 roku. Pierwszym etapem było przyjmowanie deklaracji udziału w Programie, następnie w I kwartale 2021 roku odbyły się wizje terenowe, pozwalające na wyłonienie nieruchomości odpowiadających celom Programu. Kolejnym etapem było wykonanie na zlecenie Gminy dokumentacji projektowych oraz wycen szacunkowych. Następnie zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych został wyłoniony Wykonawca dostawy i montażu instalacji fotowoltaicznych, z którym w listopadzie 2021 r. Gmina zawarła umowę.

Następnym etapem będzie zawarcie umów z mieszkańcami, planowane na początek stycznia 2022 roku. W terminie 14 dni od zawarcia umowy mieszkańcy będą zobowiązani do wpłacenia wkładu własnego na rachunek bankowy Gminy – w całości za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej.

Kolejnym etapem będzie montaż instalacji fotowoltaicznej w gospodarstwach domowych, przez Wykonawcę, który potrwa do końca lutego 2022 roku. Ostatnim etapem będzie odbiór prac, udzielenie gwarancji i rozliczenie projektu - planowany termin marzec 2022 roku. Planowane zakończenie prac w ramach Projektu nastąpi w pierwszym kwartale 2022 roku.

Gmina finansuje Projekt ze środków własnych z budżetu Gminy oraz wpłat mieszkańców z tytułu wymaganego wkładu własnego. Uczestnicy Programu są także zobowiązani ponieść koszty opracowania dokumentacji technicznej.

Państwa wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności kwestii, czy otrzymane przez Gminę wpłaty od mieszkańców z tytułu wkładu własnego w kosztach zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej powinny zostać opodatkowane podatkiem od towarów i usług jako wynagrodzenie z tytułu odpłatnego świadczenia usług.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność (dostawa towaru lub usługa), a nie zapłata. Wyjątkiem jest uiszczenie zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów czy świadczenia usług.

Aby można było uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy dostawcą towarów lub usługodawcą a odbiorcą, a w zamian za wykonanie świadczenia powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem i przekazanym za nie wynagrodzeniem.

Czynność może być odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie. W istocie okoliczność, czy transakcja została dokonana po cenie niższej lub wyższej od kosztu świadczenia, nie ma znaczenia dla zakwalifikowania transakcji jako „transakcji odpłatnej” w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bowiem to ostatnie pojęcie wymaga wyłącznie istnienia bezpośredniego związku między dostawą towarów lub świadczeniem usług a świadczeniem wzajemnym (wynagrodzeniem) rzeczywiście otrzymanym przez podatnika.

W omawianej sprawie istnieje bezpośredni związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami a zindywidualizowanym świadczeniem na rzecz Beneficjenta Projektu, które zostanie wykonane przez Gminę.

W świetle art. 8 ust. 2a ustawy, Gmina, zawierając umowę z Wykonawcą na dostawę i montaż instalacji fotowoltaicznych, wchodzi w rolę świadczącego usługę. Tym samym, wpłaty, które Gmina otrzyma od mieszkańców jako ich wkład własny do Programu, stanowią wynagrodzenie z tytułu usług świadczonych przez Gminę na rzecz Beneficjentów Projektu. A zatem usługa świadczona przez Gminę na rzecz Beneficjentów Projektu stanowi odpłatne świadczenie usług, które zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 i ust. 2a ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Gmina w związku z tymi czynnościami występuje w charakterze podatnika podatku VAT.

Podsumowując, otrzymane przez Gminę wpłaty od mieszkańców z tytułu wkładu własnego w kosztach zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej powinny zostać opodatkowane podatkiem od towarów i usług jako wynagrodzenie z tytułu odpłatnego świadczenia usług – a zatem Państwa stanowisko zakresie pytania nr 1 jest **prawidłowe**.

Następnie zadali Państwo pytanie (nr 2) dotyczące obowiązku dokumentowania fakturą i ewidencjonowania na kasie rejestrującej otrzymanych od mieszkańców wpłat wkładu własnego.

W zakresie dokumentowania otrzymanych wpłat fakturą zastosowanie znajdą przepisy zawarte w Rozdziale XI ustawy.

Art. 106b ust. 1 ustawy:

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

Art. 106b ust. 2 ustawy:

Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.

Według art. 106b ust. 3 ustawy:

Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:

a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,

b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,

1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:

a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,

b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118

\- jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

Sprzedaż została zdefiniowana w art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Faktury są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika. Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku od towarów i usług, dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury. Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów – co do zasady – podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT, chyba że wystąpią przesłanki wskazane w art. 106b ust. 3 ustawy, tj. nabywca wystąpi w przewidywanym w przepisie terminie z żądaniem wystawienia faktury.

Usługi dostawy i montażu instalacji w ramach Projektu świadczone są/będą tylko na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zatem Gmina nie będzie miała obowiązku wystawienia faktury dokumentującej usługę wykonaną na rzecz Beneficjenta Programu, jeśli nie wystąpi on z żądaniem wystawienia tego dokumentu. Państwa stanowisko w tej kwestii jest **prawidłowe**.

Obowiązek stosowania kas rejestrujących wynika bezpośrednio z art. 111 ust. 1 ustawy:

Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Powyższy przepis określa generalną zasadę, z której wynika, że obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zatem podstawowym kryterium decydującym o obowiązku stosowania ewidencji za pomocą kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń.

Ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia z ww. obowiązku w art. 111 ust. 8 ustawy:

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może zwolnić, w drodze rozporządzenia, na czas określony, niektóre grupy podatników oraz niektóre czynności z obowiązku, o którym mowa w ust. 1, oraz określić warunki korzystania ze zwolnienia, mając na uwadze interes publiczny, w szczególności sytuację budżetu państwa (…).

Na podstawie powyżej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. z 2021 r. poz. 2442).

Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia:

Zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2023 r., czynności wymienione w załączniku do rozporządzenia.

W części II załącznika do ww. rozporządzenia – zatytułowanej „Sprzedaż dotycząca szczególnych czynności” – w pozycji 37 wymienione jest:

Świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli świadczący usługę otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem), a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła.

Niezależnie od wysokości osiągniętych obrotów czy też świadczonych czynności ustawodawca wykluczył jednak z prawa do zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaż usług i towarów, które szczegółowo zostały określone w § 4 ww. rozporządzenia.

Podsumowując: aby podatnik miał prawo do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia w powiązaniu z poz. 37 załącznika do rozporządzenia, muszą łącznie zostać spełnione następujące warunki:

· zapłata za usługę musi być dokonana w całości za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej na rachunek podatnika,

· z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę musi jednoznacznie wynikać, jakiej konkretnie czynności zapłata dotyczyła oraz

· przedmiotem świadczenia nie są usługi wymienione w § 4 rozporządzenia.

Niespełnienie jednego z powyższych warunków oznacza brak możliwości zastosowania zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

Odnosząc przedstawiony stan prawny do okoliczności, które przedstawili Państwo we wniosku, należy zauważyć, że:

1.  usługi montażu instalacji w ramach Projektu świadczone są/będą tylko na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych,
2.  mieszkańcy będą dokonywali wpłat z tytułu wkładu własnego w całości za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej na rachunek bankowy Gminy,
3.  mieszkaniec jest zobowiązany wykazać w tytule przelewu imię i nazwisko oraz adres montażu instalacji – Gmina będzie więc w stanie określić, kto dokonał wpłaty z tytułu wkładu własnego, w jakiej kwocie i z jakiego tytułu, zatem z prowadzonej przez Gminę ewidencji oraz dokumentacji dowodów wpłat z tytułu wkładu własnego będzie jednoznacznie wynikać, jakiej konkretnie czynności będzie dotyczyć wpłata,
4.  przedmiotem świadczenia jest usługa dostawy i montażu instalacji fotowoltaicznej, która nastąpi w ramach termomodernizacji będącej czynnością wymienioną w art. 41 ust. 12 ustawy.

A zatem w opisanej sytuacji Gmina ma prawo do zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania wpłat Beneficjentów Projektu przy zastosowaniu kasy rejestrującej na podstawie § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2021 r., w powiązaniu z poz. 37 załącznika do ww. rozporządzenia.

W swoim stanowisku wskazują Państwo, że prawo do zwolnienia z ww. obowiązku wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. z 2018 r. poz. 2519), które na mocy § 2 ust. 1 zwalniało z obowiązku ewidencjonowania w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2021 r., czynności wymienione w załączniku do rozporządzenia, w tym wymienione w poz. 37 załącznika świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli świadczący usługę otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem), a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła.

Rozporządzenie z 28 grudnia 2018 r. nie daje prawa do zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących wpłat mieszkańców dokonanych po 31 grudnia 2021 r., czyli wpłat objętych wnioskiem o wydanie interpretacji.

Zatem zwolnienie to będzie przysługiwać Gminie na podstawie przepisów aktualnie obowiązującego rozporządzenia, tj. cytowanego rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2021 r., w powiązaniu z poz. 37 załącznika do ww. rozporządzenia.

Państwa wątpliwości dotyczą także prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej (pytanie nr 3).

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Powyższa zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Każde nabycie towarów i usług, przeznaczonych do przyszłego wykorzystania ich do czynności opodatkowanych w ramach działalności gospodarczej, należy uznać w momencie jego dokonania za związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych– bez względu na to, jakie faktycznie będą efekty tej działalności.

Zatem, jeśli towary i usługi, przy nabyciu których naliczono podatek, są (mają być) wykorzystywane w całości do prowadzenia działalności opodatkowanej, wówczas podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku. Katalog czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług zawiera art. 5 ust. 1 ustawy.

Ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Aby podmiot mógł skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatków od towarów i usług. Kolejnym warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, a w ramach Projektu świadczą Państwo odpłatne usługi na rzecz Beneficjentów na podstawie umów cywilnoprawnych. Usługi te – zgodnie z analizą przeprowadzoną w odpowiedzi na pytanie nr 1 – są czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług, a Gmina w związku z tymi czynnościami występuje w charakterze podatnika podatku VAT.

Zatem wypełnione są przesłanki art. 86 ust. 1 ustawy: w zakresie, w jakim zakupione usługi będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, Gminie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej.

Państwa stanowisko w tej kwestii jest **prawidłowe**.

W ostatnim pytaniu, oznaczonym nr 4, sformułowali Państwo wątpliwości, co będzie stanowić podstawę opodatkowania z tytułu świadczonej przez Gminę usługi zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej.

W myśl art. 29a ust. 1 ustawy:

Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Według art. 29a ust. 6 ustawy:

Podstawa opodatkowania obejmuje:

1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Z przepisu tego wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że Gmina finansuje Projekt ze środków własnych z budżetu Gminy oraz uzyskanych od mieszkańców wpłat z tytułu wymaganego wkładu własnego. Podkreślili też Państwo, że Gmina nie otrzymała ani nie otrzyma dofinansowania na realizację Programu. Z analizy przeprowadzonej w odpowiedzi na pytanie nr 1 wynika, że wpłaty Beneficjentów Projektu stanowią wynagrodzenie za usługi świadczone na ich rzecz przez Gminę.

W tej sytuacji podstawę opodatkowania z tytułu usług zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej będzie stanowiła kwota otrzymana przez Gminę od Beneficjenta Projektu, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług. A zatem Państwa stanowisko w tym zakresie jest **prawidłowe**.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja obejmuje pytania nr 1, 3, 4, 5 wniosku. W zakresie objętym pytaniem nr 2 – tj. w kwestii stawki podatku VAT dla świadczenia wykonywanego przez Gminę na rzecz mieszkańców – zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).