Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/443-267/14/LG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-10-08
Teza: Wyłączenie z opodatkowania darowizny składników majątkowych będących zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych na rzecz dotychczasowego dzierżawcy tych składników
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; darowizna; przedsiębiorstwa; zbycie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy - przedstawione we wniosku z 17 czerwca 2014 r. (data wpływu 24 czerwca 2014 r.), uzupełnionym pismem z 22 września 2014 r. (data wpływu 30 września 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania darowizny składników majątkowych – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 24 czerwca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania darowizny składników majątkowych.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 22 września 2014 r. będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z 15 września 2014 r. znak: IBPP4/443-267/14/LG.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Do dnia 31 marca 2014 r. włącznie, Wnioskodawca prowadził jako osoba fizyczna działalność gospodarczą w zakresie produkcji i sprzedaży pieczywa i ciastek. Był czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Miejscem prowadzenia działalności były pomieszczenia stanowiące część budynku mieszkalnego w skład którego wchodzą również pomieszczenia mieszkalne, Pomieszczenia przeznaczone na prowadzenie działalności wraz z pomieszczeniami mieszkalnymi oraz gruntem na którym posadowiony jest budynek stanowią jedną nieruchomość. Nieruchomość ta stanowi majątek Wnioskodawcy i małżonki (współwłasność łączna małżonków). Działalność piekarnicza, prowadzona jest w tym miejscu od ponad 100 lat. Od dnia 1 kwietnia 2014 r. Wnioskodawca wynajmuje te pomieszczenia wraz z pozostałymi składnikami majątku wchodzącymi w skład prowadzonego wcześniej przedsiębiorstwa (wyposażenie, pojazdy samochodowe i inne środki trwałe) swojemu synowi, który od tego dnia prowadzi w tym miejscu jednoosobową działalność gospodarczą również w zakresie piekarnictwa. W dalszym ciągu Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT, prowadzącym w rozumieniu art. 15 ustawy VAT działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu jako osoba fizyczna w sposób ciągły dla celów zarobkowych usługę najmu. Przedmiotem najmu są wszystkie składniki majątku wykorzystywane wcześniej przez Wnioskodawcę do prowadzenia działalności gospodarczej, tj. pomieszczenia wraz z wyposażeniem, pojazdy samochodowe i pozostałe składniki majątku stanowiące środki trwałe. Wnioskodawca prowadzi najem jako osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (nie podlega wpisowi do CEIDG). Jako wynajmujący Wnioskodawca występuje jednoosobowo, bez udziału małżonki.

Wnioskodawca zamierza wspólnie z żoną przekazać w formie darowizny całą ww. nieruchomość wraz z wyposażeniem piekarni, pojazdami samochodowymi i pozostałymi środkami trwałymi, stanowiącymi składniki majątku prowadzonej wcześniej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej w zakresie piekarnictwa synowi, który będzie kontynuował przy udziale tych składników majątku prowadzoną aktualnie działalność gospodarczą, będąc wtedy już ich właścicielem.

W dniu 15 września 2014 r. zostało skierowane do Wnioskodawcy pismo – wezwanie o uzupełnienie braków formalnych wniosku, które dotyczyło wyjaśnienia co dokładnie ma być przedmiotem darowizny: cała nieruchomość czy tylko jej część, wskazania czy wszystkie składniki zbywanego majątku są wykorzystywane przez Wnioskodawcę do prowadzenia działalności gospodarczej jak również czy przedmiot darowizny, który zostanie określony przez Wnioskodawcę, jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmującym w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące zorganizowaną część przedsiębiorstwa;
2.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
3.  koncesje, licencje i zezwolenia;
4.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
5.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
6.  tajemnice przedsiębiorstwa;
7.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na powyższe pismo Wnioskodawca w uzupełnieniu wniosku z 22 września 2014 r. wskazał, że przedmiotem darowizny będzie cała nieruchomość, obejmująca zarówno składniki majątku związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, jak również pomieszczenia mieszkalne nie związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Składniki majątku związane z prowadzonym przedsiębiorstwem stanowią zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy darowiznę wymienionych powyżej składników majątku można zaliczyć do transakcji zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. do transakcji, do której nie stosuje się przepisów tej ustawy?

Pytanie dotyczy darowizny tych składników majątku, które stanowią zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej – zgodnie z wyjaśnieniem zawartym w piśmie z 22 września 2014 r.

Zdaniem Wnioskodawcy.

Przedmiotem darowizny będzie taki zespół składników majątku, który stanowi samodzielne przedsiębiorstwo, co oznacza, że do tej darowizny nie stosuje się przepisów ustawy VAT. Zgodnie z definicją zawartą w ustawie Kodeks cywilny, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Istotne jest, aby darowany zespół składników majątku mógł posłużyć określonej działalności gospodarczej.

Wnioskodawca uważa, że składniki majątku będące przedmiotem darowizny mieszczą się w pojęciu przedsiębiorstwa. Świadczy o tym fakt, że przy ich pomocy prowadziłem działalność gospodarczą, którą w tym samym zakresie kontynuuje mój syn, korzystając obecnie z tych składników na podstawie umowy najmu. Bez znaczenia dla omawianej sprawy jest to, że pomieszczenia służące tej działalności nie są wyodrębnione z nieruchomości, w skład której wchodzą. Tak więc, moim zdaniem, do darowizny ww. składników majątku, nie stosuje się przepisów ustawy VAT na podstawie art. 6 pkt 1 tej ustawy.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że stanowisko w sprawie dotyczy darowizny tych składników majątku, które stanowią zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. z 2011 r. Dz.U. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Przez towary należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy o VAT).

Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa – art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Pojęcie „transakcji zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np.: sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu). Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma on zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

W sprawie Wnioskodawca do dnia 31 marca 2014 r. prowadził jako osoba fizyczna działalność gospodarczą w zakresie produkcji i sprzedaży pieczywa i ciastek. Był czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Miejscem prowadzenia działalności były pomieszczenia stanowiące część budynku mieszkalnego w skład którego wchodzą również pomieszczenia mieszkalne, Pomieszczenia przeznaczone na prowadzenie działalności wraz z pomieszczeniami mieszkalnymi oraz gruntem na którym posadowiony jest budynek stanowią jedną nieruchomość. Nieruchomość ta stanowi majątek Wnioskodawcy i małżonki (współwłasność łączna małżonków). Działalność piekarnicza, prowadzona jest w tym miejscu od ponad 100 lat. Od dnia 1 kwietnia 2014 r. Wnioskodawca wynajmuje te pomieszczenia wraz z pozostałymi składnikami majątku wchodzącymi w skład prowadzonego wcześniej przedsiębiorstwa (wyposażenie, pojazdy samochodowe i inne środki trwałe) swojemu synowi, który od tego dnia prowadzi w tym miejscu jednoosobową działalność gospodarczą również w zakresie piekarnictwa. W dalszym ciągu Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT, prowadzącym w rozumieniu art. 15 ustawy VAT działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu jako osoba fizyczna w sposób ciągły dla celów zarobkowych usługę najmu. Przedmiotem najmu są wszystkie składniki majątku wykorzystywane wcześniej przez Wnioskodawcę do prowadzenia działalności gospodarczej, tj. pomieszczenia wraz z wyposażeniem, pojazdy samochodowe i pozostałe składniki majątku stanowiące środki trwałe. Wnioskodawca prowadzi najem jako osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (nie podlega wpisowi do CEIDG). Jako wynajmujący Wnioskodawca występuje jednoosobowo, bez udziału małżonki.

Wnioskodawca zamierza wspólnie z żoną przekazać w formie darowizny całą ww. nieruchomość wraz z wyposażeniem piekarni, pojazdami samochodowymi i pozostałymi środkami trwałymi, stanowiącymi składniki majątku prowadzonej wcześniej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej w zakresie piekarnictwa synowi, który będzie kontynuował przy udziale tych składników majątku prowadzoną aktualnie działalność gospodarczą, będąc wtedy już ich właścicielem. Składniki majątku związane z prowadzonym przedsiębiorstwem stanowią zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej.

Zgodnie z przedstawionym opisem sprawy mającym być przedmiotem interpretacji Wnioskodawca dokona darowizny na rzecz syna m.in. przedsiębiorstwa w ramach i za pomocą którego prowadził działalność gospodarczą w zakresie piekarnictwa. Taką też działalność będzie prowadził obdarowany tym przedsiębiorstwem, które jest zespołem składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Określenie czy przedmiot darowizny będzie zespołem zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmującym w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące zorganizowaną część przedsiębiorstwa;
2.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
3.  koncesje, licencje i zezwolenia;
4.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
5.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
6.  tajemnice przedsiębiorstwa;
7.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,

było przedmiotem wezwania skierowanego przez Organ do Wnioskodawcy. W odpowiedzi na niniejsze pismo Wnioskodawca wskazał tak jak to zostało wyżej opisane, że składniki majątku związane z prowadzonym przedsiębiorstwem stanowią zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej.

Z powyższego zatem wynika, że w sprawie będącej przedmiotem wniosku przedmiotem darowizny będzie całe przedsiębiorstwo w skład którego wchodzą zarówno składniki materialne (będące przedmiotem wynajmu na rzecz syna) jak i składniki niematerialne przeznaczone do prowadzenia (kontynuowania) działalności gospodarczej w zakresie piekarnictwa.

Przepisy ustawy nie definiują terminu „przedsiębiorstwo”. Definicję taką zawiera ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z art. 551 Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W powyższym przepisie ustawodawca wskazał, jakiego rodzaju elementy wchodzą w skład kompleksu składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, czyli przedsiębiorstwa, które może być przedmiotem czynności prawnej.

Należy tu wskazać również art. 55² Kodeksu cywilnego, w którym ustawodawca wprowadza zasadę, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Zatem składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej. Powyższa definicja opisuje przedsiębiorstwo w ujęciu przedmiotowym jako zespół niematerialnych i materialnych składników stanowiący przedmiot prawa w szerokim znaczeniu. Przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, iż najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, iż zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 55² Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Przepis ten odgrywa szczególnie istotną rolę, gdyż konstytuuje on zasadę, iż przedsiębiorstwo może stanowić przedmiot obrotu prawnego jako jednolita całość.

Tym samym w sprawie objętej wnioskiem przedmiot darowizny, tj. składniki majątkowe stanowiące zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia samodzielnej działalności gospodarcze stanowiących przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, nie będzie podlegał opodatkowaniu tym podatkiem (zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy).

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy dotyczące niestosowania przepisów ustawy do transakcji zbycia przedsiębiorstwa (zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy) uznaje się za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie Organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem Organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.