Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/415-263/13-6/KSM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2013-07-12
Teza: 1) Czy przychód otrzymany w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów, choćby zwaloryzowanych, wolny jest od podatku dochodowego od osób fizycznych? 2) Czy Spółdzielnia, w zaistniałym stanie faktycznym, ma obowiązek, a nawet czy ma prawo wystawić PIT-8C?
Słowa kluczowe: spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe; spółdzielnie-wkład do spółdzielni mieszkaniowej; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe; zwrot-zwrot wkładów
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 27 marca 2013 r. (data wpływu 10 kwietnia 2013 r.), uzupełnionym w części pismami z dnia: 24 maja 2013 r. i 17 czerwca 2013 r. (data wpływu: 27 maja 2013 r. i 19 czerwca 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania zwrotu wkładu mieszkaniowego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 kwietnia 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwrotu wkładu mieszkaniowego.

Wniosek nie spełniał wymogów, o których mowa w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), w związku z czym pismem z dnia 13 maja 2013 r., Nr IPTPB2/415-263/13-2/KSM, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, działając w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 14h ww. ustawy, wystąpił do Wnioskodawcy o usunięcie braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 17 maja 2013 r., natomiast w dniu 27 maja 2013 r. uzupełniono ww. wniosek (data nadania – 24 maja 2013 r.).

Następnie pismem z dnia 5 czerwca 2013 r., Nr IPTPB2/415-263/13-4/KSM, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ww. ustawy Ordynacja podatkowa – ponownie wezwano Wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 10 czerwca 2013 r., natomiast w dniu 19 czerwca 2013 r. uzupełniono ww. wniosek (data nadania – 17 czerwca 2013 r.).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W Spółdzielni Mieszkaniowej Wnioskodawcy przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, przy ul. G. Z prawem tym związany był wkład mieszkaniowy zgromadzony w Spółdzielni.

Wnioskodawca dokonał zamiany przysługującego w tej Spółdzielni lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na prawo najmu lokalu, położonego, przy ul L. W związku z dokonaną zamianą, Spółdzielnia Mieszkaniowa uznała, że wypłaciła Wnioskodawcy wkład mieszkaniowy w kwocie 34.494,91 zł. Jednocześnie, Spółdzielnia wystawiła na Jego nazwisko PIT-8C, wskazując przychód w wysokości 34.494,91 zł do opodatkowania w 2012 r. Przychód ten – jak to wynika z wystawionego PIT-8C – to zwrot wkładu mieszkaniowego. W rzeczywistości jednak dokonana przez Wnioskodawcę zamiana prawa do lokali mieszkalnych odbyła się bezgotówkowo. Wnioskodawca nie otrzymał ze Spółdzielni żadnej kwoty, w żadnej formie – czy to bezpośrednio z kasy Spółdzielni, czy przelewem.

Następnie w uzupełnieniu wniosku z dnia 24 maja 2013 r., Wnioskodawca doprecyzował, że zamiana mieszkań dokonana została w 2012 r. Ponadto wskazał, że nie otrzymał z ww. Spółdzielni żadnej kwoty tytułem wkładu mieszkaniowego. W wyniku zamiany uzyskał prawo najmu lokalu, mieszczącego się przy ul. L. – nie było to spółdzielcze prawo do lokalu. Wnioskodawca podał również, iż kwota wkładu nie została przeksięgowana na lokal przy ul. L., jako że nie jest to lokal spółdzielczy.

W uzupełnieniu wniosku z dnia 17 czerwca 2013 r., Wnioskodawca dodał, że kwota wkładu mieszkaniowego nie została Mu zwrócona fizycznie. Spółdzielnia wystawiła dowód Kw, a następnie nabywcom mieszkania dowód Kw, czyli, że te same pieniądze stanowiące wkład mieszkaniowy zostały po prostu przeksięgowane z osoby Wnioskodawcy na nabywców.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy przychód otrzymany w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów, choćby zwaloryzowanych, wolny jest od podatku dochodowego od osób fizycznych?
2.  Czy Spółdzielnia, w zaistniałym stanie faktycznym, ma obowiązek, a nawet czy ma prawo wystawić PIT-8C?

Zdaniem Wnioskodawcy, przepis art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361) stanowi, że wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni. Według Wnioskodawcy, stan faktyczny sprawy w pełni wyczerpuje dyspozycję wskazanego przepisu.

Wnioskodawca wskazuje, iż identyczna sprawa stanowiła przedmiot interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w dniu 5 czerwca 2012 r., Nr IPTPB2/415-195/12-2/TS. W ww. interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej jednoznacznie uznał, że w przypadku, gdy przychód z tytułu zwróconego wkładu mieszkaniowego korzysta ze zwolnienia określonego w cytowanym art. 21 ust. 1 pkt 50, spółdzielnia mieszkaniowa nie jest obowiązana do sporządzenia informacji PIT-8C.

Dalej podaje, że w piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 24 marca 2011 r. Nr DD2/0602/8/MWJ/2011/BMI9-2898 (Biuletyn Skarbowy 2011/2 str. 14), Minister Finansów dokonuje generalnej wykładni omawianego przepisu. Wynika z niej, że stosowanie do art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości niesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.

Zatem, Wnioskodawca uważa, że wykazana przez Spółdzielnię w PIT-8C kwota rzekomo otrzymanego przez Niego zwrotu mieszkaniowego nie stanowi przychodu będącego podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym. Zdaniem Wnioskodawcy nie uzyskał On żadnego dochodu, żadna kwota w rzeczywistości nie została Jemu wypłacona.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu art. 11 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 10 ust. 1 cyt. ustawy zawiera katalog przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, źródłem przychodów są „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użyte w tym przepisie sformułowanie „w szczególności” wskazuje, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter przykładowy i otwarty, zatem do tej kategorii można zaliczyć również przychody inne, niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 cyt. ustawy. Z treści powyższego wynika, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód, uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie, których mamy do czynienia z przyrostem mienia. Tak więc podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawcy przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. G. Z prawem tym związany był wkład mieszkaniowy zgromadzony w Spółdzielni.

Wnioskodawca dokonał zamiany ww. lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na prawo najmu lokalu, położonego przy ul L. W związku z dokonaną zamianą, Spółdzielnia Mieszkaniowa uznała, że wypłaciła Wnioskodawcy wkład mieszkaniowy. Jednocześnie, Spółdzielnia wystawiła Wnioskodawcy PIT-8C, wskazując do opodatkowania przychód w roku 2012. W rzeczywistości jednak dokonana przez Wnioskodawcę zamiana prawa do lokali mieszkalnych odbyła się bezgotówkowo. Kwota wkładu mieszkaniowego nie została Jemu zwrócona fizycznie. Spółdzielnia wystawiła dowód Kw, a następnie nabywcom mieszkania dowód Kw, czyli, że te same pieniądze stanowiące wkład mieszkaniowy zostały przeksięgowane z osoby Wnioskodawcy na nabywców.

Wskazać należy, że kwestię nabycia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz warunków zwrotu wniesionego wkładu reguluje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.).

Stosownie do art. 4 ust. 1 ww. ustawy, członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.

W sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki członków spółdzielni dotyczące w szczególności wnoszenia i ustalania wysokości wkładu mieszkaniowego i budowlanego określają postanowienia statutu spółdzielni (art. 8 pkt 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych).

Mając na względzie powyższe, wkład mieszkaniowy (budowlany) stanowi formę, w jakiej członek spółdzielni uczestniczy w pokrywaniu kosztów budowy budynku (lokalu). Wydatki na wkłady mieszkaniowe lub budowlane do spółdzielni wpłacane są natomiast w celu uzyskania spółdzielczego prawa do lokalu lub odrębnej własności lokalu.

Przepis art. 11 ust. 1¹ ww. ustawy stanowi, że spółdzielnia może podjąć uchwałę o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego z następujących przyczyn:

1.  jeżeli członek pomimo pisemnego upomnienia nadal używa lokal niezgodnie z jego przeznaczeniem lub zaniedbuje obowiązki, dopuszczając do powstania szkód, lub niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców albo wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali, lub
2.  jeżeli członek jest w zwłoce z uiszczeniem opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, za 6 miesięcy.

Z przepisu art. 11 ust. 2¹ tej ustawy wynika, iż w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu. Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu.

Natomiast art. 11 ust. 2² ww. ustawy stanowi, iż z wartości rynkowej lokalu potrąca się przypadającą na dany lokal część zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności niewniesiony wkład mieszkaniowy. Jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków, potrąca się również nominalną kwotę umorzenia kredytu lub dotacji, w części przypadającej na ten lokal oraz kwoty zaległych opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, a także koszty określenia wartości rynkowej lokalu.

Warunkiem wypłaty, o której mowa w ust. 2¹, jest opróżnienie lokalu (art. 11 ust. 24 ww. ustawy).

Biorąc pod uwagę powyższe, zwrot wkładu wniesionego do spółdzielni stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.

Reasumując, stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie, mimo tego, że Wnioskodawca nie otrzymał fizycznie środków pieniężnych z tytułu wypłaty wkładu mieszkaniowego ze spółdzielni, to nastąpiło u Niego przysporzenie majątkowe. Zauważyć bowiem należy, że z wniosku wynika, iż w skutek zawarcia umowy zamiany, Wnioskodawca został zobowiązany do przekazania wniesionego przez Niego wkładu mieszkaniowego w zamian za prawo najmu do innego lokalu. Zatem, czynność przeksięgowania zwrotu wkładu mieszkaniowego była jedynie elementem ułatwiającym przeprowadzenie zdarzenia, jakim była zamiana mieszkań, co oznacza, że zrezygnowano z bezpośredniej wypłaty wkładu mieszkaniowego Wnioskodawcy, a następnie przekazania tych środków osobie trzeciej, tj. zajmującej mieszkanie Wnioskodawcy, która ponownie dokonałaby wpłaty, jako wkład mieszkaniowy na nabycie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu.

Zatem, przedmiotowa kwota zwrotu wkładu mieszkaniowego stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zauważyć jednak należy, że na mocy art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przedmiotowy przychód będzie korzystał ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, do wysokości wkładu uprzednio wniesionego do Spółdzielni mieszkaniowej przez Wnioskodawcę, natomiast nadwyżka pomiędzy uzyskanym przychodem a wniesionym wkładem stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy, w konsekwencji czego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 25, art. 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Biorąc powyższe pod uwagę, wskazać należy, że w przypadku wystąpienia nadwyżki pomiędzy uzyskanym przez Wnioskodawcę przychodem a wniesionym wkładem, stanowiącej przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Spółdzielnia Mieszkaniowa jako płatnik była zobowiązana do wystawienia Wnioskodawcy imiennej informacji o wypłaconym stypendium, o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych, tj. PIT-8C.

Zatem, stanowisko Wnioskodawcy w powyższym zakresie należało uznać za nieprawidłowe.

W odniesieniu do powołanej przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnej, tut. Organ stwierdza, że zapadła ona w indywidualnej sprawie na tle innego stanu faktycznego. Dodać również należy, iż na gruncie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), interpretacje co do zasady wiążą w sprawach, w których zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego.

Z uwagi na powyższe powołana we wniosku interpretacja indywidualna nie może stanowić podstawy prawnej przy wydawaniu niniejszej interpretacji indywidualnej.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.