Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/4511-270/15/NG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-06-02
Teza: czy po stronie wnioskodawcy powstaną obowiązki płatnika w związku z wypłatą przez Wnioskodawcę miesięcznego świadczenia na rzecz dożywotnika
Słowa kluczowe: nabycie; płatnik
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 25 lutego 2015 r. (data otrzymania 2 marca 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych m.in. w zakresie obowiązków płatnika w związku z wypłatą przez Wnioskodawcę miesięcznego świadczenia na rzecz dożywotnika – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 marca 2015 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych m.in. w zakresie obowiązków płatnika w związku z wypłatą przez Wnioskodawcę miesięcznego świadczenia na rzecz dożywotnika.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W 2014 r. przyjaciółka Wnioskodawcy (dalej: dożywotnik) poważnie zachorowała. Po długim leczeniu wróciła do zdrowia, ale postanowiła przekazać Wnioskodawcy i jego małżonkowi na mocy umowy dożywocia swój dom. Wnioskodawca z małżonkiem posiadają wspólnotę majątkową. W domu tym dożywotnik mieszka od urodzenia, tj. od 13 kwietnia 1945 r. a jedynym właścicielem stał się po śmierci matki w październiku 1996 r. Dożywotnik pobiera emeryturę z ZUS.

Wnioskodawca wraz z mężem i dożywotnikiem podpisali u Notariusza umowę o dożywocie, w której w zamian za przeniesienie własności nieruchomości, Wnioskodawca z mężem zobowiązali się do zapewnienia dożywotniego utrzymania tj. przyjęcia zbywającego nieruchomość jako domownika, dostarczania wyżywienia, robienia zakupów, zapewnienia odpowiedniej pomocy i pielęgnacji w chorobie i sprawienia mu własnym kosztem pogrzebu, odpowiadającego zwyczajom miejscowym. Wyrazili także zgodę na zatrudnienie pomocy domowej z tymczasowym pobytem bez prawa stałego zamieszkania, zobowiązali się zapewnić transport do lekarzy, na zabiegi oraz przywóz lekarzy, rehabilitantów i pielęgniarzy. Ustanowili na rzecz dożywotnika dożywotnią i nieodpłatną służebność mieszkania w domu, który im ofiarował. Dożywotnik będzie również zwolniony z czynszu za zajmowany przez niego lokal mieszkaniowy, ale będzie zobowiązany do ponoszenia kosztów opłat za prąd, gaz, wodę, telefon, internet, TV. Małżonkowie zobowiązali się do miesięcznego świadczenia pieniężnego płatnego do rąk własnych lub na wskazany rachunek bankowy. Świadczenie to jest wymierną kwotą w wysokości 5 000,00 zł.

Dom przekazany Wnioskodawcy umową dożywocia jest wpisany do rejestru zabytków, posiada 8 lokali mieszkalnych (łącznie z zajmowanym przez dożywotnika) i 4 lokale użytkowe, z których 3 są wynajęte na mocy cywilnoprawnych umów najmu a jeden (biuro wewnątrz domu) jest niewynajęty.

Dom przynosi wymierne dochody, które dożywotnik rozliczał prowadząc działalność gospodarczą do 31 grudnia 2014 r. Dożywotnik zamknął działalność.

Aby zarządzać i rozliczać dom Wnioskodawca założył działalność gospodarczą z siedzibą w przekazanej nieruchomości. Wnioskodawca odprowadza składki ZUS, podatek dochodowy od osób fizycznych i podatek od towarów i usług VAT do urzędu skarbowego (zgodnie z siedzibą wykonywanej działalności).

Wnioskodawca, po telefonicznej konsultacji podatkowej, biorąc pod uwagę, że kwota opisanego świadczenia jest wymierna i stanowi 1/3 przychodów z domu zdecydował się obliczyć podatek dochodowy od kwoty brutto 5 000,00 zł.

W lutym zachował się jak płatnik, pomniejszył kwotę świadczenia do wypłaty dla dożywotnika za styczeń 2015 i przekazał do urzędu skarbowego zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości 900,00 zł.

Wnioskodawca policzył podatek na zasadach ogólnych 18% bez zastosowania ulgi, gdyż ulgę podatkową dożywotnik otrzymuje w emeryturze.

W związku z powyższym stanem faktycznym zadano następujące pytania.

Czy świadczenie zagwarantowane umową o dożywocie, będące wymierną kwotą w wysokości 5 000,00 zł brutto, należy opodatkować?

Kto jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych i powinien co miesiąc odprowadzać zaliczkę na podatek od ww. kwoty?

Czy dożywotnik powinien samodzielnie za siebie płacić zaliczkę po otrzymaniu pełnej kwoty zobowiązania?

Czy Wnioskodawca powinien, prowadząc działalność gospodarczą, pobrać i przekazać zaliczkę do urzędu skarbowego od wypłaconego świadczenia na rzecz dożywotnika?

Czy dożywotnik będzie opodatkowany na zasadach ogólnych?

Wnioskodawca uważa, że nie powinien odprowadzać podatku od świadczenia zagwarantowanego umową o dożywocie. Świadczenie dożywocia nie stanowi źródła przychodu.

Wnioskodawca na poparcie swojego stanowiska powołuje się na interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu 11 października 2013 r. Znak: ILPB2/415-660/13-4/WM.

Sprawa dotyczyła przeniesienia prawa własności do lokalu mieszkalnego. Zainteresowany otrzyma opiekę w ramach „dożywotniej służebności” oraz stały dochód miesięczny w wysokości 1 000,00 zł. W ww. interpretacji stwierdzono m.in. że: „(\`(...)\`) chociaż w umowie dożywocia nie mamy do czynienia z klasycznym przykładem ekwiwalentności świadczeń jak przy umowie sprzedaży, gdzie świadczeniu zbywcy odpowiada uiszczona przez nabywcę cena, to jednak nie oznacza, że przeniesienie własności nieruchomości na podstawie tej umowy następuje pod tytułem darmym.

W zamian za swoje świadczenie zbywca nieruchomości (dożywotnik) uzyskuje bowiem określone świadczenie służące zaspokojeniu jego potrzeb w taki sposób, aby nie musiał on przyczyniać się do zdobywania środków na zaspokojenie niezbędnych wymagań życiowych. Przedmiotem świadczenia ze strony zbywcy jest przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zapewnienie zbywcy dożywotniego utrzymania. Umowa dożywocia ma więc charakter umowy wzajemnej, a w konsekwencji – jest czynnością o charakterze odpłatnym, tj. w jej wyniku dochodzi do odpłatnego zbycia nieruchomości, nawet jeśli nie następuje przepływ środków pieniężnych. Ustawa nie ogranicza przy tym możliwości przeniesienia własności nieruchomości w zamian za ustanowienie praw dożywocia tylko do nieruchomości gruntowych. Możliwe zatem jest ustanowienie dożywocia na nieruchomości budynkowej lub lokalowej.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że umowa dożywocia jest formą odpłatnego zbycia nieruchomości. Zatem stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. l pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w powołanym wyżej przepisie, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu przychodu(dochodu) ma moment ich nabycia (\`(...)\`).”

Dożywotnik – jak już wspomniał Wnioskodawca – mieszka w tym domu od urodzenia a właścicielem został po śmierci matki w 1996 r.

I dalej w ww. interpretacji indywidualnej z 11 października 2013 r. czytamy: „(…) Reasumując stwierdzić należy, że zbycie przedmiotowego lokalu mieszkalnego nie będzie stanowić źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. l pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na fakt, że nastąpi ono po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie prawa własności do lokalu tj. od 1982 r. Zauważyć należy, że świadczenie w wysokości 1 000,00 zł, które będzie wypłacane Zainteresowanemu w zamian za przeniesienie własności do mieszkania – jako jeden z elementów płatności za to przeniesienie (obok dożywotniej opieki) – nie będzie stanowić źródła przychodu. Zatem stwierdzić należy, że w związku z otrzymywaniem ww. świadczenia, po stronie wnioskodawcy nie powstanie obowiązek podatkowy, a tym samym Zainteresowany nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku z tego tytułu (…).”

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja stanowi ocenę stanowiska Wnioskodawcy dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych tylko i wyłącznie w zakresie obowiązków płatnika w związku z wypłatą przez Wnioskodawcę miesięcznego świadczenia na rzecz dożywotnika. W zakresie skutków podatkowych dla dożywotnika otrzymywania miesięcznego świadczenia od nabywcy nieruchomości w związku ze zbyciem nieruchomości w drodze umowy o dożywocie wydano odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) – płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Z uwagi na powyższe przepisy stwierdzić należy, że na płatniku ciążą trzy podstawowe obowiązki podatkowe, tj.:

1.  obliczenie,
2.  pobranie,
3.  wpłacenie

–podatku, zaliczki lub raty.

Przechodząc na grunt przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy wyjaśnić, że przewiduje ona występowanie płatnika przy kilku rodzajach dochodu podatnika. W myśl art. 31 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, zwane dalej „zakładami pracy”, są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy – wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.

Stosownie do art. 38 ust. 1 ww. ustawy – płatnicy, o których mowa w art. 31 i 33-35, przekazują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, kwoty pobranych zaliczek na podatek w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki, na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jeżeli między kwotą potrąconego podatku a kwotą wpłaconego podatku występuje różnica, należy ją wyjaśnić w deklaracji, o której mowa w ust. 1a.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 ww. ustawy – w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w art. 31, art. 33 i art. 35, w przypadku gdy nie dokonują rocznego obliczenia podatku, są obowiązani przekazać podatnikowi i urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych – imienne informacje o dochodach sporządzone według ustalonego wzoru.

W świetle art. 41 ust. 1 ww. ustawy – osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. Płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) – na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jednakże w przypadku, gdy podatek został pobrany zgodnie z art. 30a ust. 2a, płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 10, przekazują kwotę tego podatku na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Na podstawie treści powyższych przepisów należy stwierdzić, że warunkiem istnienia obowiązków płatnika dla określonego podmiotu jest fakt dokonywania świadczeń przez ten podmiot na rzecz osób będących pracownikami tego podmiotu bądź też na podstawie zawartych pomiędzy płatnikiem a osoba fizyczną umów cywilnoprawnych wymienionych w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tymczasem z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca w drodze umowy o dożywocie nabył nieruchomość składającą się z 8 lokali mieszkalnych oraz 4 lokali użytkowych. W zawartej umowie o dożywocie Wnioskodawca z mężem zobowiązali się do miesięcznego świadczenia pieniężnego na rzecz dożywotnika w kwocie 5 000,00 zł. W tym miejscu należy zauważyć, że obowiązek miesięcznego świadczenia w wysokości 5 000,00 zł na rzecz dożywotnika wynika z zawartej umowy o dożywocie a nie z umowy o pracę czy też innej umowy cywilnej wymienionej w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych niezależnie od okoliczności, czy zawarcie umowy o dożywocie stanowiłoby dla dożywotnika odpłatne zbycie nieruchomości opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też nie, nie nakłada obowiązków płatnika na nabywcę nieruchomości wypłacającego miesięczne świadczenie na rzecz dożywotnika.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy, że nie powinien odprowadzać podatku od świadczenia zagwarantowanego umową o dożywocie należało uznać za prawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.