Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.639.2022.2.KF
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-11-30
Teza: Uznanie czynności wykonywanych przez pracowników z działu projektowego za działalność twórczą, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o PIT.
Słowa kluczowe: architektura; koszt-koszty uzyskania przychodów; pracownik; projekt; płatnik; twórcy; utwory
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Koszty uzyskania przychodów.-Rodzaje działalności związanych korzystaniem przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych w zakresie 50% kosztów.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22-ust. 9b-pkt 1

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie uznania wynagrodzenia wypłacanego pracownikom z działu projektowego z tytułu przeniesienia autorskich praw majątkowych do utworów jako przychodu z tytułu działalności twórczej, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

12 sierpnia 2022 r. wpłynął Państwa wniosek z 11 sierpnia 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 27 października 2022 r. (wpływ 31 października 2022 r.). Treść wniosku jest następująca:

### Opis zdarzenia przyszłego

Są Państwo polskim rezydentem podatkowym i świadczą Państwo usługi w zakresie m.in. (…). Ponadto wykonują Państwo projekty (…). Ponadto realizują Państwo koncepcje, studia wykonalności (…), analizy, ekspertyzy czy koreferaty.

W związku z przedmiotem działalności, zatrudniają Państwo pracowników zajmujących się opracowywaniem projektów obiektów infrastruktury w powyższym zakresie (dział projektowy).

Ponadto realizują Państwo projekt badawczo-rozwojowy, pod nazwą (…).

Zarówno w ramach bieżącej działalności (polegającej na wykonywaniu projektów w przedmiocie Państwa działalności), jak i w ramach prowadzonego projektu badawczo-rozwojowego, Państwa pracownicy wytwarzają projekty, które można uznać za utwory.

Projekty stworzone przez pracowników w ramach ww. czynności są projektami niepowtarzalnymi, mającymi indywidualny charakter i spełniającymi przesłanki utworu określone w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.. Dz. U. z 2021 r. poz. 1062 ze zm., dalej jako: ustawa o prawach autorskich), tj. są przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalonym w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

Oprócz prac o charakterze twórczym, w ramach obowiązków pracownicy wykonują także inne zadania, w tym zadania administracyjne, menedżerskie, zarządcze, organizacyjne czy techniczne.

Działalność pracowników w dziale projektowym

Praca nad projektami przebiega w kilkuosobowych zespołach. Pracownicy są podzieleni na zespoły architektów/projektantów utworzone specjalnie pod dany projekt. Pracownicy często uczestniczą w kilku projektach jednocześnie. Zespoły skupiają się wokół starszych projektantów, którzy kierują pracami (dzielą je i nadzorują ich przebieg). Proces projektowania obejmuje wszystkie fazy powstawania dokumentacji projektowej od koncepcji do gotowego projektu. Efektem prac jest obszerna dokumentacja projektowa (m.in. opisy, rysunki techniczne). Każdy projekt wymaga indywidualnego opracowania i zastosowania dedykowanych temu projektowi rozwiązań. Na dokumentacji projektowej zamieszcza się informacje wskazujące kto współpracował w ramach danego zadania, w szczególności, kto opracował, projektował i sprawdzał dany projekt.

Pracownicy, którzy w ramach wykonywania obowiązków wynikających ze stosunku pracy tworzą dzieła w oparciu o swoją indywidualną i kreatywną pracę, zajmują poniższe stanowiska:

1\. Młodszy Asystent Projektanta – osoba, która uczy się zawodu, co do zasady wykonuje pracę odtwórczą pod wskazaniem innego członka zespołu.

W ramach tego stanowiska pracownik prowadzi prace projektowe zgodnie z prawem budowlanym, wytycznymi projektowymi, uregulowaniami branżowymi i procedurami wewnętrznymi Spółki, w szczególności:

\- raportuje postęp prac i zagrożenia realizacji do przełożonego,

\- nadzoruje na zlecenie przełożonego prace podwykonawców,

\- bierze udział w wizjach lokalnych,

\- bierze udział w naradach technicznych z Inwestorem,

\- dokonuje uzgodnień z Inwestorem projektu oraz zmian lub modyfikacji w stosunku do określonych w umowie wymagań,

\- wykonuje projekty lub inne opracowania, w tym w formie plików elektronicznych, samodzielnie lub we współpracy z innymi osobami, prowadzi sprawy formalno-prawne projektu, tj. występuje o opinie, uzgodnienia, decyzje w zakresie pełnomocnictwa udzielonego przez Inwestora.

Jednocześnie wskazują Państwo, że zdarzają się incydentalne sytuacje, gdy autorem (współautorem) danego projektu jest osoba zajmująca stanowisko młodszego asystenta projektanta. W takich przypadkach na dokumentacji projektowej jako „współautor/osoba opracowująca” pracownik ten wymieniony jest z imienia i nazwiska jako członek zespołu projektowego.

2\. Asystent Projektanta – członek zespołu projektowego z nieco większym doświadczeniem niż młodszy asystent projektanta.

W ramach tego stanowiska pracownik prowadzi prace projektowe zgodnie z prawem budowlanym, wytycznymi projektowymi, uregulowaniami branżowymi i procedurami wewnętrznymi Spółki, w szczególności:

\- raportuje postęp prac i zagrożenia realizacji do przełożonego,

\- nadzoruje na zlecenie przełożonego prace podwykonawców,

\- bierze udział w wizjach lokalnych,

\- bierze udział w naradach technicznych z Inwestorem,

\- wykonuje projekty lub inne opracowania, w tym w formie plików elektronicznych, samodzielnie lub we współpracy z innymi osobami,

\- dokonuje uzgodnień z Inwestorem projektu oraz zmian lub modyfikacji w stosunku do określonych w umowie wymagań,

\- prowadzi sprawy formalno-prawne projektu, tj. występuje o opinie, uzgodnienia, decyzje w zakresie pełnomocnictwa udzielonego przez Inwestora.

Zdarzają się incydentalne sytuacje, gdy autorem (współautorem) danego projektu jest osoba zajmująca stanowisko asystenta projektanta. W takich przypadkach na dokumentacji projektowej jako „współautor/osoba opracowująca” pracownik ten wymieniony jest z imienia i nazwiska jako członek zespołu projektowego.

3\. Projektant/Starszy Projektant

W ramach stanowiska Projektanta pracownik prowadzi prace projektowe zgodnie z prawem budowlanym, wytycznymi projektowymi, uregulowaniami branżowymi i procedurami wewnętrznymi Spółki, w szczególności:

\- raportuje postęp prac i zagrożenia realizacji do przełożonego,

\- wnioskuje do Kierownika o zakup usług podwykonawczych dla zakresu realizowanych prac projektowych,

\- sporządza na zlecenie przełożonego szczegółową specyfikację wymaganych usług,

\- nadzoruje na zlecenie przełożonego prace podwykonawców,

\- bierze udział w wizjach lokalnych,

\- wykonuje samodzielną funkcję w budownictwie zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej,

\- spełnia obowiązki projektanta/sprawdzającego określone w Prawie Budowlanym,

\- spełnia obowiązki projektanta/sprawdzającego w zakresie projektów wykonawczych,

\- prowadzi nadzór autorski zgodnie z umową oraz Prawem Budowlanym,

\- rozdziela poszczególne prace projektowe podległym pracownikom,

\- koordynuje i nadzoruje prace projektowe podległych pracowników,

\- wykonuje projekty lub inne opracowania, w tym w formie plików elektronicznych, samodzielnie lub we współpracy z innymi osobami,

\- sprawdza i określa dane wejściowe i wyjściowe do projektowania,

\- bierze udział w naradach technicznych z Inwestorem,

\- dokonuje uzgodnień z Inwestorem projektu oraz zmian lub modyfikacji w stosunku do określonych w umowie wymagań,

\- prowadzi sprawy formalno-prawne projektu, tj. występuje o opinie, uzgodnienia, decyzje w zakresie pełnomocnictwa udzielonego przez Inwestora.

Z kolei w ramach stanowiska Starszego Projektanta pracownik nadzoruje i prowadzi prace projektowe zgodnie z prawem budowalnym, wytycznymi projektowymi, uregulowaniami branżowymi i procedurami wewnętrznymi Spółki, w szczególności:

\- raportuje postęp prac i zagrożenia realizacji do przełożonego,

\- wnioskuje do Kierownika o zakup usług podwykonawczych dla zakresu realizowanych prac projektowych,

\- sporządza na zlecenie przełożonego szczegółową specyfikację wymaganych usług,

\- nadzoruje na zlecenie przełożonego prace podwykonawców,

\- bierze udział w wizjach lokalnych,

\- wykonuje samodzielną funkcję w budownictwie zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej,

\- spełnia obowiązki projektanta/sprawdzającego określone w Prawie Budowlanym,

\- spełnia obowiązki projektanta/sprawdzającego w zakresie projektów wykonawczych,

\- prowadzi nadzór autorski zgodnie z umową oraz Prawem Budowlanym,

\- rozdziela poszczególne prace projektowe podległym pracownikom,

\- zapewnia wymianę i przekazywanie informacji pomiędzy pracownikami zaangażowanymi w realizację projektu,

\- planuje, organizuje, kontroluje proces projektowania,

\- wykonuje projekty lub inne opracowania, w tym w formie plików elektronicznych, samodzielnie lub we współpracy z innymi osobami,

\- sprawdza i określa dane wejściowe i wyjściowe do projektowania,

\- bierze udział w naradach technicznych z Inwestorem,

\- dokonuje uzgodnień z Inwestorem projektu oraz zmian lub modyfikacji w stosunku do określonych w umowie wymagań,

\- prowadzi sprawy formalno-prawne projektu, tj. występuje o opinie, uzgodnienia, decyzje w zakresie pełnomocnictwa udzielonego przez Inwestora, współpracuje przy przygotowaniu ofert.

Projektant oraz Starszy projektant to osoba, która wykonuje projekty/inne opracowania stanowiące utwory samodzielnie lub we współpracy z innymi osobami, widnieje na dokumentach projektowych jako projektujący/współautor. Ponadto starszy projektant odpowiada za zespół projektowy i pełni rolę sprawdzającego. Starszy projektant oraz projektant mają uprawnienia budowlane do projektowania w branży (…).

4\. Zastępca Kierownika Działu Projektowania/Kierownik Działu Projektowania

Do obowiązków Kierownika/Zastępcy Kierownika Działu Projektowania należy zarządzanie działem, nadzór nad realizacją prac projektowych oraz prowadzenie prac projektowych zgodnie z budżetem, umową i przepisami prawa.

Pracownik zatrudniony na tych stanowiskach wykonuje następujące obowiązki w zakresie zarządzania działem:

\- organizuje i koordynuje spotkania z pracownikami,

\- deleguje obowiązki podległym pracownikom,

\- wnioskuje o nagrody, kary, szkolenia,

\- motywuje pracowników,

\- nadzoruje prace zespołów projektowych,

\- ustala szczegółowe zakresy obowiązków,

\- monitoruje jakość pracy, realizację celów zaangażowanie i efektywność pracy,

\- prowadzi dokumentację działu zgodnie z procedurami,

\- egzekwuje przestrzegania obowiązujących w Spółce regulacji wewnętrznych/procedur,

\- sporządzanie wycen prac projektowych.

Ponadto osoba na stanowisku kierowniczym sprawuje nadzór i realizuje prace projektowe, tj. nadzoruje i prowadzi prace projektowe zgodnie z prawem budowalnym, wytycznymi projektowymi, uregulowaniami branżowymi i procedurami wewnętrznymi Spółki, w szczególności:

\- raportuje postęp prac i zagrożenia realizacji do przełożonego,

\- sporządza, bezpośrednio lub pośrednio poprzez podległych pracowników, szczegółową specyfikację wymaganych usług wraz z harmonogramem ich realizacji,

\- nadzoruje bezpośrednio lub pośrednio prace podwykonawców,

\- bierze udział w wizjach lokalnych,

\- wykonuje samodzielną funkcję w budownictwie zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej,

\- spełnia obowiązki projektanta/sprawdzającego określone w Prawie Budowlanym,

\- spełnia obowiązki projektanta/sprawdzającego w zakresie projektów wykonawczych,

\- prowadzi nadzór autorski zgodnie z umową oraz Prawem Budowlanym,

\- rozdziela poszczególne prace projektowe podległym pracownikom (zespołom projektowym),

\- zapewnia wymianę i przekazywanie informacji pomiędzy pracownikami zaangażowanymi w realizację projektu,

\- planuje, organizuje, kontroluje proces projektowania,

\- wykonuje projekty lub inne opracowania, w tym w formie plików elektronicznych, samodzielnie lub we współpracy z innymi osobami,

\- sprawdza i określa dane wejściowe i wyjściowe do projektowania,

\- bierze udział w naradach technicznych z Inwestorem,

\- dokonuje uzgodnień z Inwestorem projektu oraz zmian lub modyfikacji w stosunku do określonych w umowie wymagań,

\- prowadzi, bezpośrednio lub pośrednio poprzez podległych pracowników, sprawy formalno-prawne projektu, tj. występuje o opinie, uzgodnienia, decyzje w zakresie pełnomocnictwa udzielonego przez Inwestora.

Ponadto pracownicy na tych stanowiskach są odpowiedzialni za współpracę przy przygotowaniu ofert.

Praca Kierownika Działu/Zastępcy Kierownika zbliżona jest do zakresu obowiązków projektanta (prace koncepcyjne, rozwiązywanie problemów, wytyczanie kierunków realizacji, tworzenie, dobór/wybór rozwiązań/koncepcji) w obszarze twórczym, czyli obejmuje m.in. wykonywanie rysunków, zestawień, opisów, czy innej dokumentacji stanowiącej utwory. Jest to głównie praca koncepcyjna (projekty, które powstają są w dużej mierze odzwierciedleniem ich pomysłów i idei), prace twórcze nad wykonaniem tych projektów wraz z pozostałymi członkami zespołu projektowego oraz weryfikacja rozwiązań w postaci nadzoru merytorycznego i nanoszeniu zmian do projektów w odniesieniu do prac pracowników podległych zespołów.

Tym samym, Kierownik działu/Zastępca Kierownika może brać udział w projekcie w takim samym zakresie co projektant (prace koncepcyjne, rozwiązywanie problemów, wytyczanie kierunków realizacji, tworzenie, dobór/wybór rozwiązań/koncepcji), a ponadto sprawuje on nadzór merytoryczny (sprawdzanie i weryfikowanie prac projektantów, nanoszenie zmian). Przyjmują Państwo przy tym, że pracownik sprawdzający utwór może być uznany za autora w rozumieniu ustawy o PAPP, jeżeli wskutek sprawdzenia dokonał takich zmian, poprawek, uzupełnień itd. w utworze, które czynią jego pracę twórczą. Wówczas sprawdzającego można uznać za współautora utworu, co jest stosownie odzwierciedlone na projekcie poprzez wskazanie tego pracownika jako współautora. Jeżeli zaś sprawdzający jedynie sprawdził i zatwierdził, odrzucił, lub wprowadził nieistotne zmiany, które nie mają charakteru twórczego, to wówczas nie będzie on uznawany za współautora, a na dokumentacji jest podpisany jako sprawdzający.

W wyniku prac zespołów projektowych powstają dzieła mające indywidualny i niepowtarzalny charakter spełniające przesłanki utworu w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Poszczególni członkowie zespołu projektowego – w zależności od zakresu wykonanych prac, podpisują się na wykonywanych projektach jako autorzy/współautorzy projektów.

Pracownicy w ramach stosunku pracy realizują następujące Utwory:

(\`(...)\`).

Działalność pracowników w dziale badawczo-rozwojowym

Od 2021 r. prowadzą Państwo odrębny projekt realizowany w ramach działalności badawczo-rozwojowej (dalej jako: „działalność B+R”). W ramach projektu opracowują Państwo innowacyjny produkt, tj. (…).

Prace w tym zespole polegają na opracowaniu (…).

W ramach projektu B+R zaangażowany jest zespół 7 osób:

\- Główny Projektant,

\- Zastępca Głównego Projektanta,

\- 2 osoby na stanowisku Starszy Projektant,

\- 3 osoby na stanowisku Młodszy Projektant.

Zakres obowiązków tych projektantów w ramach projektu B+R obejmuje:

1) prace projektowe w zakresie wykonywania modeli, rysunków technicznych, projektów i obliczeń dla jednych z najistotniejszych elementów (…),

2) udział w spotkaniach zespołu B+R,

3) dokonywanie uzgodnień z (…) oraz w zależności od potrzeb wprowadzanie zmian lub modyfikacji w stosunku do określonych wymagań,

4) wykonywanie projektów lub innych opracowań, w tym w formie plików elektronicznych, samodzielnie lub we współpracy z innymi osobami,

5) wykonywanie niezbędnych obliczeń i rysunków,

6) współtworzenie raportów merytorycznych oraz raportowanie wyników prac B+R,

7) współtworzenie zestawień i analiz,

8) opracowanie założeń do analiz porównawczych,

9) działania na rzecz promowania produktu,

10) weryfikacja założeń przyjętych do obliczeń, przegląd danych wejściowych,

11) analiza dodatkowych modeli (…),

12) analiza możliwych scenariuszy (…),

13) analiza wyników (…),

14) analiza weryfikacji (…),

15) analiza i optymalizacja (…).

Zakres wykonywanych prac poszczególnych pracowników różni się w zależności od posiadanych umiejętności i kompetencji. Każdy z tych pracowników zaangażowany jest w proces twórczy, w ramach którego powstaje dokumentacja projektowa spełniająca również cechy do uznania za utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj. są przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalonym w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

Czynności wykonywane przez pracowników z działu B+R:

1) są i będą prowadzone w sposób systematyczny (tj. w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany);

2) są i będą prowadzone w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań oraz

3) są i będą działalnością twórczą:

\- mającą na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń;

\- prowadzoną w celu nabywania, łączenia, kształtowania i wykorzystywania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

Zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów

Pracownicy z działów projektowych oraz działu B+R zatrudnieni są na podstawie umów o pracę. Na ten moment, do kalkulacji ich dochodów ze stosunku pracy stosują Państwo art. 22 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako ustawa o PDOF), tj. standardową wysokość kosztów uzyskania przychodów przysługujących z tytułu stosunku pracy. Rozważają Państwo podpisanie z pracownikami aneksów do umów o pracę, a także podpisywanie umów z nowymi pracownikami zatrudnianymi na opisanych stanowiskach, które regulować będą kwestię przeniesienia na Państwo praw autorskich do utworów wytwarzanych przez pracowników w ramach wykonywanej na Państwa rzecz pracy.

Projekty stworzone przez pracowników w ramach ww. zakresów czynności są projektami niepowtarzalnymi, mającymi indywidualny charakter i spełniającymi przesłanki utworu określone w ustawie o prawach autorskich, tj. są przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalonym w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

W ramach zmian umów o pracę, wprowadzone zostaną zapisy, zgodnie z którymi zakres obowiązków wskazanych w opisanej sytuacji pracowników ze stosunku pracy obejmie:

\- prace twórcze związane z tworzeniem utworów;

\- pozostałe prace zlecone przez Państwo, które nie skutkują powstaniem utworów.

Umowy o pracę lub inne dokumenty korporacyjne będą zawierały postanowienia szczegółowo wskazujące na zakres obowiązków pracowników i ich podział na:

a) obowiązki o charakterze twórczym związane z tworzeniem utworów oraz

b) obowiązki o charakterze nietwórczym związane z wykonywaniem czynności administracyjnych, technicznych i organizacyjnych.

W ramach pierwszej kategorii prac wszelkie autorskie prawa majątkowe do utworów stworzonych przez Pracowników w ramach wykonywania obowiązków pracowniczych będą przenoszone na Państwa. W zamian za przeniesienie praw do Utworów Pracownikowi będzie przysługiwało wynagrodzenie (dalej: Honorarium).

Ponadto w umowach/aneksach do umów o pracę znajdą się następujące zapisy:

1) postanowienia dotyczące twórczej działalności, wskazujące, że w wyniku działalności pracowników powstają dobra niematerialne podlegające ochronie na gruncie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (utwory),

2) postanowienia wskazujące, że Państwo jako pracodawca nabędą autorskie prawa majątkowe do wszystkich utworów stworzonych przez pracownika w ramach wykonywania obowiązków ze stosunku pracy oraz określenie pól eksploatacji – tj. zasad korzystania z utworu,

3) postanowienie, że Państwo nabędą autorskie prawa majątkowe do utworu stworzonego przez pracownika (w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy) z chwilą przyjęcia tego utworu, przy czym nie planują Państwo wysyłania odrębnych informacji z zawiadomieniem pracownika o przyjęciu utworu. W umowach zostanie zawarty zapis, że jeżeli Państwo nie zgłoszą zastrzeżenia, przyjmuje się, że utwór został przyjęty bez zastrzeżeń.

Wyodrębnienie honorarium autorskiego od innych składników wynagrodzenia pracownika – twórcy

Wskazują Państwo, że wyodrębnienie honorarium autorskiego nastąpi poprzez procentowe ustalenie na podstawie ewidencji czasu pracy przeznaczonego przez pracownika na pracę twórczą w powiązaniu z konkretnym stworzonym (tworzonym) utworem.

W umowach o pracę lub aneksach znajdą się postanowienia przewidujące zasadę procentowego określania honorarium w stosunku do ogólnej kwoty wynagrodzenia, z tym że honorarium będzie powiązane z konkretnym utworem (czy utworami określonymi rodzajowo), co będzie potwierdzała prowadzona ewidencja.

W dokumentach regulujących kwestie pracownicze wprowadzą Państwo zapis, że procentowe określenie w umowie o pracę czasu przeznaczonego przez pracownika na pracę twórczą lub ustalenie go na podstawie ewidencji czasu pracy nie jest wystarczające dla określenia jaka część wynagrodzenia stanowi honorarium za prace twórcze, gdyż z takiego wyróżnienia nie wynika, czy jakikolwiek utwór rzeczywiście powstał lub powstawał. Dopiero zastosowanie tej metody w powiązaniu z danym stworzonym (tworzonym) utworem – co będzie potwierdzała stosowna ewidencja będzie wystarczające. Tym samym Państwo jako pracodawca przyjmą zasadę, że wartość honorarium autorskiego może być określana na podstawie czasu pracy twórczej jednakże wyłącznie w powiązaniu z konkretnym stworzonym (tworzonym) utworem ujętym w ewidencji.

Dokumentowanie wysokości honorarium dla zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów

Jak wskazano kalkulacja wynagrodzenia autorskiego zostanie oparta na czasie poświęconym przez pracownika – twórcę na stworzenie (tworzenie) utworu pracowniczego, przy prowadzonej przy tym dokumentacji.

Ewidencja pracy twórczej będzie prowadzona w formie elektronicznej w Portalu pracowniczym (z którego obecnie korzystają pracownicy). Aktualnie w Portalu wprowadzane są m.in. karty pracy z wyszczególnieniem godzin pracy na poszczególnych projektach. Portal zostanie dostosowany do ewidencjonowania czasu poświęconego na wytworzenie utworów w ramach każdego z projektów.

Kierownik działu, działający w Państwa imieniu zatwierdza karty pracy (z godzinami pracy) pracowników, w tym godziny pracy poświęcone na pracę twórczą.

Ponadto będzie prowadzona odrębna ewidencja tworzonych utworów w każdym z działów projektowych.

Podsumowując powyższe:

1) przedmiotem prawa autorskiego będzie działalność twórcza Państwa pracownika, która prowadzi do powstania utworu korzystającego z ochrony praw autorskich;

2) przedmiotem umowy o pracę będzie powstanie utworu w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim, tj. zamawianego i oczekiwanego przez Państwo, oryginalnego wytworu o indywidualnym charakterze;

3) nastąpi przyjęcie tego utworu przez Państwo, co ustawowe rozporządzenie prawem autorskim na rzecz pracodawcy;

4) zostaną przyjęte zasady ewidencjonowania czasu pracy twórczej oraz powstających utworów, co pozwoli na wydzielenie z wynagrodzenia części honorarium za prace twórcze.

### Uzupełnienie wniosku

Jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Spółka realizuje projekt badawczo-rozwojowy, pod nazwą (…).

Odpowiedź na pytanie nr 1 sformułowane w wezwaniu, które miało treść:

_Czy czynności wykonywane przez Państwa pracowników z działu B+R będą działalnością twórczą obejmującą badania naukowe i/lub prace rozwojowe w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574 ze zm.)?_

W zakresie pytania numer 1 wskazali Państwo, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej po przedstawieniu opisu zdarzeń przyszłych wnieśli Państwo o udzielenie odpowiedzi na pytanie (pytanie oznaczone we wniosku jako pytanie nr 2):

„Czy wynagrodzenie wypłacane pracownikom z działu B+R, w części dotyczącej przeniesienia przez pracowników na Spółkę autorskich praw majątkowych do konkretnych utworów, stanowią przychody z działalności badawczo-rozwojowej, o których mowa w art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PDOF, w związku z wypłatą których, Spółka jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, jest uprawniona do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PDOF?”

Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o PDOF, działalność badawczo-rozwojowa oznacza działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

W myśl art. 5a pkt 39 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych –oznacza to:

a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. –Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r. poz. 478 i 619),

b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. –Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o PDOF wskazano, że oznacza to prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, badania naukowe są działalnością obejmującą:

1) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;

2) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.

Stosownie do art. 4 ust. 3 ww. ustawy, prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

Stoją Państwo na stanowisku, iż potwierdzenie prowadzenia badań naukowych i/lub prac rozwojowych w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574 ze zm.) nie powinno stanowić elementu stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.

Spółka we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wskazała, że w ramach działalności gospodarczej prowadzi w sposób systematyczny prace twórcze w celu tworzenia nowych zastosowań przy wykorzystaniu zasobów wiedzy. Jej zdaniem działalność przez nią prowadzona spełnia cechy działalności badawczo-rozwojowej, ale we wniosku zadaje pytanie, czy jej działalność, zdaniem organu, spełnia cechy takowej, gdyż nie jest kompetentna sama jej kwalifikować.

Na wstępie przytoczyli Państwo fragment uzasadniający orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2021 r. o sygnaturze akt II FSK 1049/21 niepodlegające dalszemu zaskarżeniu.

„Biorąc pod uwagę charakter i zadania interpretacji podatkowej trudno uznać stanowisko organu podatkowego za prawidłowe, ponieważ prowadziłoby ono do podważenia sensu wydawania interpretacji podatkowych, jeśli sam wnioskodawca ma udzielić odpowiedzi na zadane przez siebie organowi pytanie. (\`(...)\`) Zasadne było zatem żądanie skarżącego o wydanie interpretacji, czy prowadzona przez niego działalność może zostać uznana za badawczo-rozwojową, skoro ustawodawca posłużył się w treści art. 30ca ust. 2 u.p.d.o.f. pojęciem działalności badawczo-rozwojowej, a w art. 5a pkt 38 oraz związanych z nim punktach 39 i 40 tego artykułu, odwołuje się do jej rozumienia w kontekście ustawy pozapodatkowej. Wobec tego kluczowa z punktu widzenia skutków podatkowych była ocena charakteru prowadzonej działalności na kanwie właśnie tej ustawy. Ze względu na bezpośrednie odwołanie się do tej ostatniej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i wyraźne wskazanie, że definicję ta należy rozumieć w konkretny sposób, tj. przedstawiony w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, przedmiotowe zapisy są elementem systemu prawa podatkowego. Nie może ulegać wątpliwości, iż powinny być rozpatrywane przez organ w kontekście oceny prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej, skoro zakres wniosku do tego wprost nawiązuje. (\`(...)\`) Skoro skarżący dokładnie opisał swoją działalność przez pryzmat cech działalności badawczo rozwojowej, to organ miał obowiązek udzielić odpowiedzi na przedstawioną wątpliwość. Od takiej oceny jednak się uchylił, co stanowi naruszenia art. 145 § 3 O.p. To właśnie aspekt wykonywania przez skarżącego działalności badawczo-rozwojowej wymaga w rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia i interpretacji. Nie może on zatem zostać uznany jako element stanu faktycznego, którego podanie obciąża wnioskodawcę jako podatnika. Z tego powodu zarzuty i argumentacja skargi kasacyjnej nie podważają oceny Sądu pierwszej instancji.

Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie organ interpretacyjny nie miał podstaw, aby wzywać skarżącego w trybie art. 169 § 1 O.p. do precyzowania informacji, które zostały już wyczerpująco przedstawione we wniosku stosownie do art. 145 § 3 O.p. Był zaś zobowiązany do oceny stanu faktycznego i zdarzeń przyszłych i udzielić odpowiedzi merytorycznej dotyczącej wątpliwości prawnych skarżącego. W trybie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. nie można żądać od podatnika ubiegającego się o interpretację indywidualną, aby we własnym zakresie rozstrzygnął on, czy podejmowane przez niego czynności stanowią działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38-40 u.p.d.o.f. Tym samym uznać należy, że w sprawie doszło do nieprawidłowego zastosowania art. 149 w zw. z art. 145 § 3 O.p., co prawidłowo dostrzegł Sąd pierwszej instancji i w związku z tym zasadnie uchylił postanowienia wydane przez organ w obydwu instancjach w przedmiocie pozostawienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia”.

W zakresie pytania numer 1 zdają sobie Państwo sprawę, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych odsyła bezpośrednio do przepisów ustaw pozapodatkowych, natomiast, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, Organ jest zobowiązany do tego, aby się do nich ustosunkować.

Zgodnie z powyższym, to organ podatkowy powinien dokonać oceny, czy czynności wykonywane przez pracowników z działu B+R będą działalnością twórczą obejmującą badania naukowe i/lub prace rozwojowe w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574 ze zm.).

Państwa zdaniem, mają Państwo prawo zadać pytanie, czy wynagrodzenie wypłacane pracownikom z działu B+R, w części dotyczącej przeniesienia przez pracowników na Spółkę autorskich praw majątkowych do konkretnych utworów, stanowią przychody z działalności badawczo-rozwojowej, o których mowa w art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PDOF, a tym samym czy prowadzona przez Państwa działalność dotyczy badań naukowych i/lub prac rozwojowych oraz mogą oczekiwać wydania w tym zakresie interpretacji indywidualnej. Skoro bowiem Ustawodawca posłużył się w treści art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PDOF pojęciem „działalności badawczo-rozwojowej”, zaś na gruncie wskazanego aktu, tj. w art. 5a pkt 38 oraz związanych z nim punktach 39 i 40, odwołuje się do jego rozumienia w kontekście ustawy pozapodatkowej, oczywistym jest, że Organ uprawniony jest do interpretowania charakteru prowadzonej działalności, odnosząc się do wskazanej ustawy.

Pogląd, że analiza, czy podejmowanie prac rozwojowych bądź badań naukowych nie jest w gestii podatnika, podziela m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 16 lutego 2021 r., o sygn. I SA/Bd 31/21, w którym to stwierdzono, że:

„zdaniem Organu przedstawiony we wniosku opis sytuacji faktycznej nie był wyczerpujący, dlatego pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia organ zwrócił się m.in. o doprecyzowanie okoliczności sprawy poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy wobec wskazania we wniosku, że w ramach działalności gospodarczej Wnioskodawca prowadzi w sposób systematyczny prace twórcze w celu tworzenia nowych zastosowań przy wykorzystaniu zasobów wiedzy, »należy rozumieć, że Pana działalność jest działalnością twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań?«. Sąd podziela zarzut Skarżącego, że żądanie uzupełnienia wniosku poprzez odpowiedź na tak postawione pytanie, w istocie oznacza przerzucenie ciężaru interpretacji na Wnioskodawcę. W postanowieniu wydanym w pierwszej instancji organ podkreśla, że – wbrew twierdzeniu Wnioskodawcy – organ bynajmniej nie wymagał od niego dokonania samodzielnej oceny czy (\`(...)\`) działalność, opisana we wniosku o interpretację indywidualną, jest działalnością badawczo-rozwojową, lecz tylko oczekiwał sprecyzowania, czy obejmuje ona badania naukowe lub prace rozwojowe. W ocenie Sądu jednak takie postawienie sprawy w istocie bezpośrednio zmierzało do tego, aby to Skarżący zakwalifikował swoją działalność jako badawczo-rozwojową (lub nie). To przeczy funkcjom, jakie ma spełnić instytucja interpretacji indywidualnych. Skarżący szczegółowo opisał swoją działalność – a to, czego organ od niego żądał pod postacią żądania uzupełnienia opisu – stanowiło w istocie żądanie dokonania oceny prawnej. Czym innym bowiem miałoby być wskazanie przez podatnika, że wykonuje on badania naukowe albo że prowadzi prace rozwojowe? W istocie oznaczałoby to udzielenie odpowiedzi na to pytanie, które Skarżącego nurtowało i stanowiło podstawę i oś jego wątpliwości. (\`(...)\`) Zdaniem Sądu podatnik dostarczył organowi »wiedzy« (opisu) koniecznego do zakwalifikowania działalności, a organ oprócz charakterystyki działalności i faktów nie mógł wymagać od podatnika postawienia »kropki nad i« w postaci stwierdzenia, czy jego działalność należy zakwalifikować jako prace naukowe, czy jako prace rozwojowe”.

Wobec powyższego wnoszą Państwo, aby Organ ocenił rozważania prawne dokonane przez Państwa, które dotyczą wyłącznie materii przepisów podatkowych i wynikających z nich konsekwencji na podstawie przedstawionego stanu faktycznego oraz obowiązującego aktualnie stanu prawnego.

Mając na względzie, że dla dokonania przez Organ oceny, czy działania podejmowane przez Państwa pracowników stanowią działalność badawczo-rozwojową, w szczególności, czy należy je uznać za badania naukowe i/lub prace rozwojowe niezbędne jest wyodrębnienie pewnych cech dotyczących możliwości zakwalifikowania prowadzonych przez Spółkę działań jako prac badawczo-rozwojowych, w dalszej części udzielają Państwo odpowiedzi na pozostałe pytania Organu.

Odpowiedź na pytanie nr 2 sformułowane w wezwaniu, które miało treść:

_W jaki sposób dzięki czynnościom podejmowanym przez pracowników działu B+R będą się zwiększać zasoby wiedzy oraz w czym (w jakich czynnościach, zadaniach) będzie się przejawiać wykorzystanie posiadanych już zasobów wiedzy?_

Jak wskazano, celem projektu jest opracowanie (…).

Należy wskazać, że głównym celem realizowanego przez Państwo projektu jest opracowywanie nowego produktu lub/i jego istotne ulepszenie, przez zdobywanie nowej wiedzy oraz wykorzystywanie i rozwijanie zasobów tej już posiadanej.

Państwa celem, realizowanym w ramach prowadzonego projektu jest ulepszanie oferty poprzez wprowadzenie na rynek nowych, innowacyjnych produktów. Podkreślają Państwo, że prace, które mają miejsce w realizowanym przez Państwo projekcie nie stanowią prac rutynowych i okresowych zmian wprowadzanych do produktów lub usług. Podejmowane działania stanowią innowacje, których powstanie inicjują Państwa pracownicy na podstawie przeglądu otoczenia rynkowego i zidentyfikowania potrzeb. Należy wskazać, że w ramach prowadzonego projektu ma miejsce opracowywanie nowych koncepcji, prowadzone są testy oraz walidacja pod kątem zdefiniowanych na wstępie założeń w zakresie spełniania pożądanych kryteriów.

Prowadzone przez Państwo prace, zmierzają w istocie do analizy istniejących danych (rozwiązań), diagnostyki ich stanu i słabości, a następnie określenia propozycji zmian i ulepszeń istniejących rozwiązań poprzez wyznaczenie kierunków rozwoju nowego produktu i procesu produkcyjnego. Prace prowadzone przez Państwo zmierzają w pierwszej kolejności do zgromadzania odpowiedniej wiedzy o istniejących rozwiązaniach produkcyjnych dotyczących wytwarzania (…), a następnie do wyznaczenia działań oraz kierunków, które pozwolą na wytworzenie innowacyjnych (…).

W ramach prowadzonego projektu opracowują Państwo nowe produkty (…), czyniąc to z wykorzystaniem aktualnie posiadanej wiedzy i umiejętności. Zasobami wiedzy, które Państwo wykorzystują przy prowadzeniu projektu, są technologie produkcyjne, jego wiedza o specyfikacji konstrukcyjnej, ilości i rodzaju materiału (…) koniecznego do (…), badania i wiedza dotyczące (…).

Realizacja celu projektu wymaga nabywania, łączenia i wykorzystywania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w szczególności z obszaru (…).

Wynikiem projektu ma być wytworzenie nowego, nieistniejącego wcześniej produktu (….) i opracowanie jego procesu produkcyjnego, na podstawie posiadanej wiedzy. Czynią to Państwo na podstawie nabywanej, łączonej, kształtowanej i wykorzystywanej dostępnej aktualnie wiedzy konstrukcyjnej w branży (…), narzędzi informatycznych lub oprogramowania do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. W swojej działalności zawsze starają się Państwo dostarczyć najnowsze rozwiązania w branży, zapoznając się z obecnym stanem techniki i technologii w branży oraz z aktualnymi zastosowaniami. Podkreślają Państwo, że z wykorzystaniem wszystkich możliwych wiadomości naukowych, jakie posiadają w swojej działalności, planują, projektują i tworzą Państwo innowacyjne rozwiązania w branży w postaci produktów, procesów lub usług. Zasoby te wykorzystywane są również podczas prac przy opisywanym projekcie. Wykorzystanie posiadanych już zasobów wiedzy będzie się przejawiać w koncepcjach, projektach, obliczeniach, rysunkach, modelach tworzonych w ramach projektu.

Dążą Państwo do wytwarzania nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w Państwa praktyce gospodarczej lub na tyle nowatorskich, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących, to znaczy wprowadzających to, czego jeszcze nie było. Wykorzystują Państwo przy tym własną inwencję twórczą i korzystają z posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności. Jednocześnie dzięki czynnościom podejmowanym przez pracowników działu B+R będą się zwiększać zasoby wiedzy dotyczące tworzenia nowego rodzaju (…).

Zgodnie z powyższym, działania podejmowane przez Państwa pracowników w kolejnych etapach projektu nastawione są na zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystanie jej do tworzenia nowych zastosowań.

Odpowiedź na pytanie nr 3 sformułowane w wezwaniu, które miało treść:

_Czy opisana we wniosku działalność pracowników działu B+R, w odniesieniu do której mają być zastosowane 50% koszty uzyskania przychodów, będzie się wpisywać we wszystkie niżej wymienione kryteria – jeżeli tak, to dlaczego:_

‒ _będzie ukierunkowana na nowe odkrycia (działalność nowatorska – będzie umożliwiać pozyskanie nowej wiedzy, w szczególności w kontekście rozwoju nowych koncepcji i pomysłów związanych z projektowaniem nowych produktów lub procesów);_

‒ _jej efektem będzie projektowanie i tworzenie produktów i procesów, które – w stosunku do dotychczasowej Państwa działalności – będzie miało nowy, bardziej innowacyjny, ulepszony charakter; czy te produkty i procesy w znacznym stopniu będą odróżniały się od tych dotychczas funkcjonujących w Państwa ofercie albo w ogóle w praktyce gospodarczej;_

‒ _czy pracownicy działu B+R będą wykonywać swoje zadania w sposób systematyczny, tj. w sposób przez nich uporządkowany, zaplanowany, metodyczny, według pewnego schematu, na podstawie przygotowanego harmonogramu prac z przyjęciem określonych celów do osiągnięcia;_

‒ _brak będzie pewności co do jej wyniku końcowego (działalność w warunkach niepewności);_

‒ _będzie prowadzić do uzyskania wyników, które mogą być powtórzone (działalność powtarzalna i/lub możliwa do odtworzenia)?_

3.1. Działalność pracowników działu B+R jest ukierunkowana na nowe odkrycia (działalność nowatorska – będzie umożliwiać pozyskanie nowej wiedzy, w szczególności w kontekście rozwoju nowych koncepcji i pomysłów związanych z projektowaniem nowych produktów lub procesów).

Pracownicy działu B+R poprzez wykonywanie obowiązków we wskazanym we wniosku o interpretację zakresie, nie tylko łączą dotychczas istniejącą wiedzę i umiejętności w celu osiągnięcia danych rezultatów, ale też zdobywają nową wiedzę i nowe umiejętności, nastawione na opracowanie nowych rozwiązań w opracowaniu (…). Działania te prowadzą do stworzenia produktów dotychczas niedostępnych na rynku.

W ramach przedmiotowego projektu opracowaniu ulegnie innowacyjny materiał do (…), jakim będzie (…) (a dokładnie (…)). Dzięki prowadzonym czynnościom, prowadzona działalność ukierunkowana jest na pozyskanie nowej wiedzy, rozwój koncepcji i pomysłów związanych z projektowaniem nowego produktu – (…) oraz procesów związanych z produkcją tego produktu.

Dzięki opracowaniu (…) możliwym będzie zastosowanie tej samej innowacji względem (…). Rewolucyjne zmiany w zakresie konstrukcji tychże (…) znacząco odróżniające (…) starego typu od tych planowanych do opracowania i wdrożenia przez Państwo sprawią, iż nowy produkt charakteryzować się będzie wysoką (…), co przełoży się na możliwość (…). Dodatkowo nadmienić należy, iż zastosowane znaczące zmiany konstrukcyjne przyczynią się także do (…). Dodatkowo (…). Będzie to zatem rozwiązanie (…).

3.2. Efektem działalności Państwa pracowników będzie projektowanie i tworzenie produktów i procesów, które – w stosunku do dotychczasowej działalności – będzie miało nowy, bardziej innowacyjny, ulepszony charakter. Ponadto produkty i procesy w znacznym stopniu będą odróżniały się od tych dotychczas funkcjonujących w Państwa ofercie, a także w ogóle w praktyce gospodarczej.

Prowadzony przez Państwo projekt obejmuje innowację wiodącą produktową, którą będzie (…) – w zakresie znaczącego udoskonalenia wyrobu względem dotychczas występujących na rynku o podobnej funkcjonalności podstawowej, tj. (…) obecnie znanych i stosowanych. Należy przy tym zaznaczyć, iż przy okazji opracowywania wyrobu powstaną szczegółowe parametry w zakresie jego wytwarzania, jednakże proces ten nie będzie znacząco odróżniał się od produkcji (…) innego typu (zakłada się bowiem również zastosowanie form). Innowacja procesowa będzie zatem występować, jednakże swoim zasięgiem obejmować będzie przedsiębiorstwa wnioskujące o wsparcie.

Obecnie na rynku – zarówno krajowym jak i międzynarodowym – znane są (…) (stosowane w (…)) wykonywane w następujący sposób:

1) (…).

Finalnie (…) – poprzez (…) – przyjmuje (…). Czas wykonania wyrobu obejmuje (…). Nieznane są inne sposoby wykonywania tego typów (…). W związku z powyższym cała znana Państwu konkurencja posiada w swojej ofercie produkt nieodróżniający się pod żadnym względem. Przedsiębiorstwa te konkurują jedynie w obszarze ceny, nie jakości i przewag technologicznych. Nikt też dotychczas nie opracował (…), który chociażby częściowo zaspokajał zdiagnozowane potrzeby i oczekiwania z rynku.

Nowy (…) będący wynikiem Państwa prac będzie wyrobem znacząco odmiennym, ponieważ:

\- (…).

Czas wykonania (..) zamknie się w (…). Co istotne, (…).

O ww. innowacyjności świadczyć będą cechy oraz wynikające z nich korzyści i parametry, znacząco odróżniające projektowany wyrób od obecnie oferowanych przez podmioty konkurencyjne.

Ww. projekt charakteryzować się będzie zatem nowością w odniesieniu do rynku jak i linii produktowej. Zasięg geograficzny innowacji należy określić jako międzynarodowy.

3.3. Pracownicy Państwa działu będą wykonywać swoje zadania w sposób systematyczny, tj. w sposób uporządkowany, zaplanowany, metodyczny, według pewnego schematu, na podstawie przygotowanego harmonogramu prac z przyjęciem określonych celów do osiągnięcia.

Słowo systematyczny zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN (Internetowy Słownik Języka Polskiego PWN; dostęp: https://sjp.pwn.pl/;) oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Jednakże jak podkreślają organy podatkowe, spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalność w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.

Jak wskazano w treści wniosku o interpretację w ramach projektu zaangażowany jest zespół 7 osób:

\- Główny Projektant,

\- Zastępca Głównego Projektanta,

\- 2 osoby na stanowisku Starszy Projektant,

\- 3 osoby na stanowisku Młodszy Projektant.

Zakres wykonywanych prac poszczególnych pracowników różni się w zależności od posiadanych umiejętności i kompetencji. Każdy z tych pracowników zaangażowany jest w proces twórczy, w ramach którego powstaje dokumentacja projektowa spełniająca również cechy do uznania za utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj. są przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalonym w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

Należy wskazać, że podział obowiązków między pracowników działu, z uwzględnieniem kompetencji tych pracowników również wpływa pośrednio na uporządkowanie prac i schematu działań. Wskazują Państwo, że podejmowane przez Państwo działania nie mają charakteru okazjonalnego czy doraźnego. W odniesieniu do prowadzonych przez Państwo prac spełniona jest przesłanka systematyczności, gdyż pozwoliło to na trwałe zaangażowanie pracowników tego zespołu w projekt.

Ponadto należy wskazać, że cel projektu osiągnięty zostanie poprzez realizację kolejno zaplanowanych etapów. Zaplanowano, że zadania będą realizowane kolejno poprzez przeprowadzenie: 4 etapów w ramach badań przemysłowych oraz 2 etapów w ramach prac rozwojowych. Projekt obejmować będzie także 2 etapy w ramach tzw. prac przedwdrożeniowych. Kolejne etapy będą realizowane zgodnie z zaplanowanym harmonogramem. Każdy z etapów wiąże się z koniecznością realizacji założonych celów, gdyż tylko ich realizacja pozwala na kontynuowanie prac w kolejnych etapach.

Mając na względzie powyższe, prace zespołu są prowadzone w sposób uporządkowany, według określonego planu oraz przez intencjonalnie wybrane osoby, posiadające właściwe kompetencje. Tym samym prace w ramach tego projektu należy uznać za działalność podejmowaną w sposób systematyczny.

3.4. Na wstępie należy wskazać, że definicja działalności badawczo-rozwojowej wskazana w art. 5a pkt 38 ustawy o PDOF nie wskazuje, aby przesłanką uznania danej aktywności za działalność badawczo-rozwojową była niepewność, co do jej wyniku końcowego (działalność w warunkach niepewności).

Państwa zdaniem, przy ustaleniu jakie przesłanki powinna spełniać działalność podatnika, aby mogła zostać uznana za działalność badawczo-rozwojową można sięgnąć do Objaśnień podatkowych z dnia 15 lipca 2019 r. dotyczących preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej – IP BOX wydanych przez Ministra Finansów. Mimo, iż objaśnienia te dotyczą zasad opodatkowania w tzw. mechanizmie IP BOX, odnoszą się również do definicji działalności badawczo- rozwojowej z art. 5a pkt 38 ustawy o PDOF.

W treści objaśnień (str. 11-12) Minister Finansów wskazał, że:

„W konsekwencji kryteria działalności badawczo-rozwojowej:

· twórczość;

· systematyczność; oraz

· zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań

– powinny być rozumiane na gruncie ustawy o CIT oraz ustawy o PIT tak, jak są rozumiane zgodnie z ich językowym znaczeniem w świetle aktów prawnych, do których odwołuje się ustawodawca w ww. ustawach podatkowych. Wyżej wymienione kryteria muszą być spełnione kumulatywnie, aby uznać daną działalność za działalność badawczo-rozwojową”.

Należy zatem wskazać, że również we wskazanych objaśnieniach nie wskazano, aby definicja działalności badawczo-rozwojowej na gruncie ustawy o PDOF wyznaczała kryterium niepewności, co do wyniku końcowego.

Niepewność, co do wyników prac jako cecha działalności badawczo-rozwojowej została wskazana natomiast w Podręczniku Frascati, który stanowi zalecenia dotyczące pozyskiwania i prezentowania danych z zakresu działalności badawczej i rozwojowej. Zauważają Państwo, że organy podatkowe również odnoszą się do kryteriów działalności badawczo-rozwojowej wskazanych w tym podręczniku, jednak w Państwa ocenie nie są one wiążącą wykładnią dla celów podatkowych.

Zgodnie z Podręcznikiem Frascatiego (akapit 2.18):

„Działalność badawcza i rozwojowa wiąże się z niepewnością, co ma wiele wymiarów. Na początku projektu B+R nie można dokładnie określić rodzaju rezultatu ani kosztu (w tym poświęconego czasu) w kontekście jego celów. W przypadku badań podstawowych, które mają na celu poszerzenie granic wiedzy formalnej, szeroko uznaje się, że zamierzone wyniki mogą nie zostać osiągnięte. Na przykład może się zdarzyć, że w projekcie badawczym osiągnięty zostanie cel wyeliminowania szeregu konkurujących ze sobą hipotez, jednak nie wszystkie zostaną wyeliminowane. W przypadku działalności B+R generalnie istnieje niepewność co do kosztów lub czasu potrzebnego do osiągnięcia oczekiwanych wyników, a także co do tego, czy cele te można w ogóle w jakimś stopniu osiągnąć”.

Abstrahując jednak od językowej wykładni pojęcia działalności badawczo-rozwojowej i braku w przepisach odniesienia do przesłanki niepewności, co do jej wyniku końcowego, czyniąc zadość wezwaniu Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, uzupełniają Państwo wniosek o wydanie interpretacji wskazując co poniżej.

Wskazują Państwo, że każdy projekt badawczo-rozwojowy związany jest z brakiem pewności, co do wyniku końcowego, zatem jest to często działalność w warunkach niepewności. Jest to nieodłączne ryzyko związane z prowadzeniem badań i prac rozwojowych. Każdy projekt badawczo-rozwojowy cechuje niepewność efektu i metod dojścia do umówionego rezultatu.

Cechy te dotyczą również projektu prowadzonego przez Państwo będącego przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji. Wynik prowadzonych prac jest Państwu nieznany aż do momentu ukończenia danego etapu projektu. Rozpoczynając projekt nie znali Państwo również metod, które doprowadzą do uzyskania zakładanego efektu. Niepewność odnosi się również do czasu i środków niezbędnych do osiągnięcia zakładanego celu. Niepewność dotyczy także zasobów niezbędnych do osiągnięcia celu w projekcie. Jednocześnie fakt, że czynności pracowników zaangażowanych w ten projekt są działaniami twórczymi, wybór metod dojścia do zakładanego wyniku jest elementem twórczym projektu oraz sposobem radzenia sobie z niepewnością, a tym samym działalność tę charakteryzują pierwiastek twórczy i nieprzewidywalność. Również fakt, iż realizując projekt na bieżąco weryfikują Państwo konieczność angażowania zasobów do osiągnięcia celu, poprzez angażowanie pracowników z odpowiednim doświadczeniem i umiejętnościami, a także zasobów materialnych (np. sprzęt specjalistyczny) oznaczają, że działania te prowadzone są w warunkach niepewności.

Jednocześnie wskazują Państwo, że działania podejmowane przez Państwa pracowników ukierunkowane są na nowe odkrycia, mają określony cel i zaplanowane do osiągnięcia rezultaty. Prace mają i będą miały również w przyszłości charakter twórczy i rozwojowy. Zaangażowani pracownicy wykonują działalność prowadzoną systematycznie, której rezultaty mają indywidualny i innowacyjny charakter. Jednocześnie prowadzone przez Państwa prace nie obejmują wprowadzania rutynowych i okresowych zmian do produktów. Rozpoczęcie każdego z etapów prac wiąże się z pewną niepewnością, co do ich wyników.

Jednakże należy wskazać, że prowadzone prace zmierzają do wyeliminowania niepewności badawczej i technologicznej poprzez podejmowanie czynności projektowych oraz walidacyjnych. Każdy etap wiąże się bowiem, jak wskazano powyżej z wyznaczeniem celów, a tylko wyeliminowanie niepewności pozwala na osiągnięcie tych celów i przejście do kolejnego etapu prac. Każdy zakończony etap projektu, skutkuje pozyskaniem nowej wiedzy lub opracowaniem nowego, autorskiego rozwiązania. Warunkiem zakończenia poszczególnych etapów, a także projektu jest dokonanie postępu technicznego, a tym samym celem projektu jest wyeliminowanie elementu technicznej niepewności, co następuje w sposób metodyczny, poprzez realizację kolejnych etapów i przeprowadzonych badań oraz prac rozwojowych.

Wskazują Państwo, że słuszność założonych koncepcji potwierdzana będzie badaniami terenowymi. Istotne jest jednak to, iż koncepcje te potwierdzane będą za każdym razem, gdy w projekcie zachodzić będą jakiekolwiek zmiany i optymalizacje w zakresie (…). W danej iteracji/etapie przewiduje się zatem osiągnięcie pewnych celów, którymi w znacznej mierze są zakładane do osiągnięcia i obligatoryjne parametry wytrzymałościowe, ale także dodawane są kolejne bardziej szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne, wpływające na osiągnięcie zakładanych funkcjonalności i cech stanowiących o innowacji.

O braku pewności, co do wyników działań świadczy również fakt, że pewne zadania mogą zostać przerwane ze względu na niecelowość lub niemożność późniejszego wdrożenia. Jednocześnie wskazują Państwo, że doświadczenie nabyte przez Państwo przy realizacji działań, które zostały przerwane ze względu na niecelowość lub niemożność późniejszego wdrożenia, wykorzystywane jest przez Państwo do badań na kolejnych etapach lub przy innych realizowanych projektach.

3.5. Wskazują Państwo, że również kryterium prowadzenia działalności do uzyskania wyników, które mogą być powtórzone (działalność powtarzalna i/lub możliwa do odtworzenia) jako cecha działalności badawczo-rozwojowej nie wynika wprost z definicji legalnej z art. 5a pkt 38 ustawy o PDOF.

Możliwość do przeniesienia lub odtworzenia jako cecha działalności badawczo- rozwojowej została wskazana natomiast w Podręczniku Frascati, który w Państwa ocenie nie jest wiążącą wykładnią dla celów podatkowych.

Zgodnie z Podręcznikiem Frascatiego (akapit 2.20):

„Projekt B+R powinien zaowocować wynikiem, który potencjalnie daje możliwość transferu nowej wiedzy, zapewniając jej wykorzystanie i umożliwiając innym badaczom odtworzenie wyników w ramach własnej działalności B+R. Uwzględnia się tu działalność B+R przynoszącą negatywne wyniki w przypadku, gdy pierwotna hipoteza nie zostanie potwierdzona lub gdy produkt nie może zostać opracowany zgodnie z pierwotnym zamierzeniem. Ponieważ celem B+R jest zwiększenie istniejących zasobów wiedzy, wyniki nie mogą pozostać niewyartykułowane (tj. nie mogą pozostać wyłącznie w umysłach badaczy), ponieważ istnieje ryzyko utraty zarówno tych wyników, jak i wiedzy z nimi związanej”.

Abstrahując jednak od językowej wykładni pojęcia działalności badawczo-rozwojowej i braku w przepisach odniesienia do przesłanki powtarzalności i/lub możliwości odtworzenia działalności, czyniąc zadość wezwaniu Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, uzupełniają Państwo wniosek o wydanie interpretacji wskazując co poniżej.

Wskazują Państwo, że każdy z przeprowadzonych etapów i wyniki prac danego etapu są odpowiednio ustalone, przez co należy rozumieć jego uzewnętrznienie.

Jak wskazano we wniosku o interpretację indywidulaną, obowiązki wykonywane przez Projektantów w zespole, polegają na opracowaniu (…). Prace te obejmują:

1) prace projektowe w zakresie wykonywania modeli, rysunków technicznych, projektów i obliczeń dla jednych z najistotniejszych elementów (…),

2) udział w spotkaniach zespołu,

3) dokonywanie uzgodnień z (…) oraz w zależności od potrzeb wprowadzanie zmian lub modyfikacji w stosunku do określonych wymagań,

4) wykonywanie projektów lub innych opracowań, w tym w formie plików elektronicznych, samodzielnie lub we współpracy z innymi osobami,

5) wykonywanie niezbędnych obliczeń i rysunków,

6) współtworzenie raportów merytorycznych oraz raportowanie wyników prac,

7) współtworzenie zestawień i analiz,

8) opracowanie założeń do analiz porównawczych,

9) działania na rzecz promowania produktu,

10) weryfikacja założeń przyjętych do obliczeń, przegląd danych wejściowych,

11) analizę dodatkowych modeli (…),

12) analizę możliwych scenariuszy (…),

13) analizę wyników (…),

14) analizę weryfikację (…),

15) analizę i optymalizację (…).

Zakres aktywności pracowników zespołu powoduje, że rezultaty działań tych pracowników są efektem ich zindywidualizowanej i kreatywnej działalności, która może prowadzić do powstania utworów pracowniczych, a wśród nich w szczególności m.in.: modeli, rysunków technicznych, projektów i obliczeń, analiz.

Tym samym pracownicy ci, poprzez tworzenie powyżej wskazanych utworów zapewniają, że wyniki prac są utrwalone, co zapewnia możliwość ich przeniesienia lub odtworzenia. Zgodnie z powyższym, wyniki prowadzonych prac w projekcie są dokładnie wyartykułowane w formie dokumentów kończących prace analityczne lub koncepcyjne.

Ponadto należy wskazać, że utwory stanowiące formę wyartykułowania wyników prac tworzone będą w ramach stosunku pracy pracowników, a dla celów zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów konieczne będzie przeniesienie praw autorskich do tych utworów przez pracowników na Państwo jako pracodawcę, co nierozerwalnie wiąże się z koniecznością ich odtworzenia.

Tym samym, realizowane prace spełniają wymóg ich odpowiedniego zebrania w celu umożliwienia ich późniejszego wykorzystania (odtworzenia). Sporządzenie dokumentacji końcowej (technicznej) jest konieczne dla zebrania w uporządkowany sposób wyników prowadzonych prac badawczo-rozwojowych, co jest jednym z obowiązków pracowników zaangażowanych w prace zespołu.

### Pytania

1\. Czy wynagrodzenia wypłacane pracownikom z działu projektowego, w części dotyczącej przeniesienia przez pracowników na Państwo autorskich praw majątkowych do konkretnych utworów, stanowią przychody z działalności twórczej, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o PDOF, w związku z wypłatą których, Państwo jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, są uprawnieni do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PDOF?

2\. Czy wynagrodzenia wypłacane pracownikom z działu B+R, w części dotyczącej przeniesienia przez pracowników na Państwo autorskich praw majątkowych do konkretnych utworów, stanowią przychody z działalności badawczo-rozwojowej, o których mowa w art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PDOF, w związku z wypłatą których, Państwo jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, są uprawnieni do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PDOF?

Przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia jest odpowiedź na pytanie nr 1 w zakresie Państwa wątpliwości dotyczących uznania wynagrodzenia wypłacanego pracownikom z działu projektowego z tytułu przeniesienia autorskich praw majątkowych do utworów jako przychodu z tytułu działalności twórczej, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast w zakresie możliwości zastosowania przez płatnika 50% kosztów uzyskania przychodów oraz w zakresie pytania nr 2 zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

### Państwa stanowisko w sprawie

W Państwa ocenie, w zakresie pytania nr 1, wynagrodzenia wypłacane pracownikom z działu projektowego, w części dotyczącej przeniesienia przez pracowników na Państwo autorskich praw majątkowych do konkretnych utworów, stanowią przychody z działalności twórczej, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o PDOF, w związku z wypłatą których, Państwo jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, są uprawnieni do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PDOF.

W Państwa ocenie, w zakresie pytania nr 2, wynagrodzenia wypłacane pracownikom z działu B+R, w części dotyczącej przeniesienia przez pracowników na Państwo autorskich praw majątkowych do konkretnych utworów, stanowią przychody z działalności badawczo-rozwojowej, o których mowa w art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PDOF, w związku z wypłatą których, Państwo jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, są uprawnieni do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PDOF.

**Uzasadnienie stanowiska**

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PDOF, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, zostały określone źródła przychodów, gdzie między innymi, w pkt 1 wymienia się: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, pracę nakładczą, emeryturę lub rentę.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o PDOF, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

W myśl art. 31 ustawy o PDOF, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zwane dalej „zakładami pracy”, są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy – wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.

Natomiast w myśl art. 32 ust. 2 ustawy o PDOF, za dochód, o którym mowa w ust. 1 i 1a, uważa się uzyskane w ciągu miesiąca przychody w rozumieniu art. 12 oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez płatnika, po odliczeniu kosztów uzyskania w wysokości określonej w art. 22 ust. 2 pkt 1 albo 3 lub w ust. 9 pkt 1-3 oraz po odliczeniu potrąconych przez płatnika w danym miesiącu składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b lub pkt 2a. Jeżeli świadczenia w naturze, świadczenia ponoszone za podatnika lub inne nieodpłatne świadczenia przysługują podatnikowi za okres dłuższy niż miesiąc, przy obliczaniu zaliczek za poszczególne miesiące przyjmuje się ich wartość w wysokości przypadającej na jeden miesiąc. Jeżeli nie jest możliwe określenie, jaka część tych świadczeń przypada na jeden miesiąc, a doliczenie całej wartości w miesiącu ich uzyskania spowodowałoby niewspółmiernie wysoką zaliczkę w stosunku do wypłaty pieniężnej, zakład pracy, na wniosek podatnika, ograniczy pobór zaliczki za dany miesiąc i pobierze pozostałą część zaliczki w następnych miesiącach roku podatkowego.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 powołanej ustawy, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Co do zasady, pracodawca jako płatnik przy ustalaniu dochodów pracowników powinien stosować koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 2 ustawy o PDOF.

Jednocześnie w odniesieniu do niektórych przychodów ustawodawca dopuścił możliwość ustalania kosztów zryczałtowanych. W przypadku korzystania przez twórców z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów lub rozporządzania przez nich tymi prawami, koszty uzyskania przychodów ustala się zgodnie z przepisem art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PDOF. Zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PDOF, koszty uzyskania niektórych przychodów określa się z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami – w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a i 9b, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.

Stosownie do art. 22 ust. 9a tej ustawy, w roku podatkowym łączne koszty uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 9 pkt 1-3, nie mogą przekroczyć kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1.

W myśl art. 22 ust. 9b ustawy o PDOF, przepis ust. 9 pkt 3 stosuje się do przychodów uzyskiwanych z tytułu:

\- działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa (pkt 1);

\- działalności badawczo-rozwojowej, naukowej, naukowo-dydaktycznej, badawczej, badawczo-dydaktycznej oraz prowadzonej w uczelni działalności dydaktycznej (pkt 8).

Analizując powyższe przepisy w kontekście wniosku o interpretację podatkową należy stwierdzić, że jednym z koniecznych warunków by mieć możliwość stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów w odniesieniu do danego pracownika jest tworzenie przez niego utworów w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, które to powstają w wyniku podejmowanej przez niego (w ramach stosunku pracy) działalności twórczej w zakresie:

\- działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa lub

\- działalności badawczo-rozwojowej, naukowej, naukowo-dydaktycznej, badawczej, badawczo-dydaktycznej oraz prowadzonej w uczelni działalności dydaktycznej.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęć użytych w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy, takich jak „twórca”, „korzystanie przez twórców z praw autorskich” lub pojęć z nimi związanych, jak np. „utwór”, natomiast ustawodawca odsyła w tym względzie do odrębnych przepisów, przez które należy rozumieć ustawę z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, (dalej jako: „ustawa o PAPP”).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o PAPP, przedmiotem prawa autorskiego jest utwór, rozumiany jako każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

Jak stanowi art. 1 ust. 2 tej ustawy, przedmiotem prawa autorskiego są utwory:

1) wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);

2) plastyczne;

3) fotograficzne;

4) lutnicze;

5) wzornictwa przemysłowego;

6) architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;

7) muzyczne i słowno-muzyczne;

8) sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;

9) audiowizualne (w tym filmowe).

Ochrona prawnoautorska będzie przysługiwała projektowi twórczemu jeśli spełni on przesłanki utworu, w szczególności, będzie:

1) stanowił wytwór pracy ludzkiej (tj. nie wykonanej maszynowo),

2) posiadał przymioty oryginalności (niepowtarzalności),

3) posiadał indywidualny charakter (nie rutynowy czy techniczny, ale przejawiający takie cechy, które będą go odróżniać od już istniejących utworów i zminimalizują ryzyko powstania podobnego utworu w przyszłości),

4) ustalony, tj. przybierze jakąkolwiek postać choćby nietrwałą (pod pojęciem ustalenia należy rozumieć taką formę utworu, która daje możliwość zapoznania się z nim osobie trzeciej (poza autorem) np. poprzez prezentację utworu w formie papierowej lub z wykorzystaniem programu komputerowego).

Z kolei w interpretacji ogólnej Ministra Finansów w sprawie zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów do honorarium autorskiego z 15 września 2020 r., Nr DD3.8201.1.2018 (dalej jako: „interpretacja ogólna”) wskazuje się, że utwór nie powinien prezentować działalności typowo odtwórczej, rzemieślniczej czy technicznej. Taki pogląd uzasadnia stanowiskiem sądów administracyjnych, przykładowo w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 20 września 2014 r., I ACa 574/14, niepubl., wskazano, że:

„Utwór powinien stanowić rezultat działalności kreacyjnej, prowadząc do powstania subiektywnie nowego wytworu intelektu. Tę cechę utworu określa się niekiedy mianem oryginalności. Z tego względu nie można zakwalifikować jako utworu efektu działalności wyłącznie rutynowej, szablonowej, zdeterminowanej (przez przeznaczenie, materiał, wiążące schematy), pozbawiającej twórcę swobody dokonywania wyborów. Podkreślić jednocześnie trzeba, że sam przejaw działalności twórczej nie jest warunkiem wystarczającym do zakwalifikowania określonego wytworu jako przedmiotu prawa autorskiego, albowiem konieczne jest, aby wytwór charakteryzował się także indywidualnością. Oznacza to, że samodzielnie wytworzone produkty intelektualne można uznać za utwór, jeżeli wykazują dostatecznie doniosłe różnice w porównaniu z uprzednio wytworzonymi produktami intelektualnymi”.

Utwór jest przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, chociażby miał postać nieukończoną (art. 1 ust. 3 ustawy o PAPP). Podlega zatem ochronie od momentu ustalenia.

Warto podkreślić, że jak wskazuje art. 1 ust. 21 ustawy o PAPP ochroną objęty może być wyłącznie sposób wyrażenia; nie są objęte ochroną odkrycia, idee, procedury, metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne. Zatem powstanie każdego dzieła ma swój początek w koncepcji, która się następnie stopniowo konkretyzuje, zyskuje swój indywidualny wyraz, zostaje przyobleczona przez autora w pewną formę. I to właśnie ta forma może być przedmiotem ochrony, nie zaś sama idea (Barta Janusz, Markiewicz Ryszard, Prawo autorskie i prawa pokrewne, Monografia; Opublikowano: WKP2019).

Ponadto wskazówek, co do kwalifikacji projektów do kategorii utworów podlegających ochronie prawnoautorskiej można dopatrzyć się w komentarzu do ustawy o prawach autorskich i wskazanych tam zagadnieniach związanych z utworami architektonicznymi (Markiewicz Ryszard (red.), Komentarz do ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, \[w:\] Ustawy autorskie. Komentarze. Tom Z, Opublikowano: WKP 2021).

Jak wskazują autorzy tego komentarza, kryteria dla przesłanek twórczości i indywidualności w odniesieniu do utworów architektonicznych nie odbiegają od reguł ogólnych, choć należy w tym przypadku uwzględnić szczególne właściwości spornych wytworów intelektualnych. Niewątpliwie swoboda twórcza autora tworzącego obiekt architektoniczny podlega znacznym ograniczeniom, wynikającym choćby z przepisów prawa (budowlanego, planowania przestrzennego czy administracyjnego), z założeń architektonicznych i urbanistycznych w szczególności z zamówienia lub z umowy z inwestorem oraz z praw fizyki i aktualnych standardów wynikających z wiedzy technicznej. Nie przekreśla to jednak możliwości uznania, że wytwór architektoniczny spełnia przesłanki konstytutywne dla przedmiotu prawa autorskiego. Przy ocenie indywidualności wytworu architektonicznego należy uwzględnić, czy zaprezentowany wybór elementów składowych kreacji intelektualnej nie jest wymuszony powyżej wskazanymi czynnikami (np. zastosowane rozwiązanie wynika z przepisów prawa lub jest rezultatem rozwiązania powszechnie stosowanego w architekturze). Jak słusznie podkreślono w literaturze, elementy chronione przez prawo autorskie nie mogą wynikać z cech użytkowych utworu architektonicznego lub z wiedzy technicznej.

Za utwór podlegający prawom autorskim, w niektórych sytuacjach może zostać uznana również dokumentacja techniczna. Za objęciem ochroną prawnoautorską dokumentacji technicznej jako utworu w rozumieniu art. 1 ustawa o PAPP, jeżeli spełnia ona wymagania przewidziane w tym przepisie, opowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku o sygn. V CSK 545/11 z 15 listopada 2012 r. Ponadto w innych wyrokach Sąd Najwyższy wskazał:

· „(\`(...)\`) same rozwiązania techniczne nie stanowią przedmiotu ochrony prawa autorskiego” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 763/04, OSNC 2006, Nr 5, poz. 92).

· „Przedmiotem tej ochrony może natomiast być dokumentacja techniczna” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 1978 r., I PRN 47/78, niepubl.).

· W wyroku z dnia 20 czerwca 1988 r., II CR 178/88, (niepubl.), Sąd Najwyższy uznał, że „przedmiotem ochrony prawa autorskiego może być dokumentacja budowy łodzi żaglowej w postaci planów, zarysów, rysunków, modeli i projektów. Wspomniana dokumentacja, aby została uznana za utwór w rozumieniu art. 1 ust. 1 prawa autorskiego musi spełniać wymagania przewidziane w tym przepisie”.

· „(\`(...)\`) dokumentacja techniczna może być kwalifikowana jako utwór podlegający ochronie, gdy przewyższa rezultaty oparte na typowej wiedzy w zakresie sporządzania dokumentacji technicznej w takim stopniu, że nabiera cech wyróżniających, przy czym winno się brać pod uwagę zarówno dokumentację już istniejącą, jak i tę, która hipotetycznie mogłaby być stworzona przez inne osoby” (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. VII AGa 1821/18).

„O twórczości uzasadniającej ochronę autorską projektów technicznych można mówić w tych sytuacjach, w których przed konstruktorem powstaje wybór środków, potrzeba wyboru rozwiązań poszczególnych zagadnień, które w sumie stanowią o osobistym ujęciu rezultatu wykonywanego zadania. Jeżeli w rozwiązaniu konstrukcyjnym zawarte zostają elementy oryginalnego ujęcia, a więc nie stanowi ono jedynie ścisłego wykonania odpowiadającego znanemu i powielanemu wzorcowi, mamy do czynienia z utworem i osoba, od której ono pochodzi, jest twórcą w rozumieniu prawa autorskiego”, (por. J. Błeszyński: Ochrona projektów technicznych na podstawie prawa autorskiego, Zeszyty Naukowe, Politechnika Opolska 1999, z. 1).

Analiza dzieła pod kątem indywidualnego charakteru polega na doszukiwaniu się w nim elementów niepowtarzalnych, związanych z osobowością twórcy, wyróżniających go spośród innych tego rodzaju dzieł. Należy zatem porównać konkretny projekt branżowy z innymi najbardziej podobnymi projektami w danej specjalności i zbadać, czy identyczne lub bardzo podobne dzieło już powstało lub czy statystycznie możliwe jest stworzenie takiego samego dzieła w przyszłości przez inną osobę. Odpowiedź przecząca uzasadnia tezę o istnieniu cechy indywidualności dzieła. Jest to tzw. koncepcja statystycznej jednorazowości (por. Wyrok Sądu Najwyższego z 27.02.2009 r., sygn. V CSK 337/08)). Istotą tego badania jest odpowiedź na pytanie, czy dwie osoby będące w podobnej sytuacji (dysponujące podobnymi narzędziami, materiałami) mogłyby stworzyć taki sam „utwór”, a zatem czy wybory dokonywane przez twórcę nie są przypadkiem determinowane funkcją dzieła, obowiązującymi standardami i metodami wykorzystanymi przy jego tworzeniu (K. Dacyl-Kwilosz, Status prawnoautorski obiektu architektonicznego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z prawa własności intelektualnej” 2015/128, s. 94-111).

W świetle art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o PAPP, prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.

W tym miejscu warto również powołać art. 9 ustawy o PAPP, który reguluje kwestię praw autorskich przy współtwórczości. Stosownie do powołanego przepisu współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie. Domniemywa się, że wielkości udziałów są równe. Każdy ze współtwórców może żądać określenia wielkości udziałów przez sąd, na podstawie wkładów pracy twórczej.

Kwestie prawne związane z powstaniem i nabyciem prawa autorskiego do utworów pracowniczych reguluje art. 12 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron.

Podwyższone koszty uzyskania przychodów można więc stosować, jeżeli wypłacone zostało wynagrodzenie za przeniesienie autorskich praw majątkowych. Z treści umowy o pracę (lub innego dokumentu) powinno przy tym wynikać, że obowiązki ze stosunku pracy obejmują także działalność twórczą, a wyodrębniona kwota pieniężna stanowi honorarium za przeniesienie praw autorskich do utworu. Konieczne jest zatem dokładne wyróżnienie wynagrodzenia związanego z przeniesieniem bądź korzystaniem z praw autorskich przez pracownika.

Podsumowując, aby możliwe było zastosowanie podwyższonych kosztów uzyskania przychodów do wynagrodzenia związanego z rozporządzeniem prawami autorskimi muszą zostać spełnione następujące przesłanki:

\- praca wykonywana przez pracownika jest przedmiotem prawa autorskiego, a więc spełnia przesłanki utworu określone w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych,

\- pracownik jest twórcą w rozumieniu tej ustawy i uzyskiwanie przychodu przez pracownika wynika z korzystania przez twórcę z tychże praw lub rozporządzania tymi prawami,

\- stosunek prawny łączący pracownika i pracodawcę przewiduje wypłatę wynagrodzenia należnego pracownikowi za korzystanie z praw autorskich oraz prowadzona jest stosowna dokumentacja w tym zakresie, np. szczegółowa ewidencja przeniesionych praw autorskich, a także

\- przychody muszą być uzyskiwane z tych rodzajów działalności, o których mowa w art. 22 ust. 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przykładowy katalog zawarty w art. 1 ust. 2 PAPP wylicza utwory „architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne”. Mając na uwadze przedstawiony opis zdarzenia przyszłego oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że praca wykonywana przez Państwa pracowników zarówno w dziale projektowym, jak i dziale B+R jest przedmiotem prawa autorskiego, a więc spełnia przesłanki utworu określone w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Pracownicy w ramach stosunku pracy zatrudnieni w dziale projektowym realizują następujące Utwory:

(\`(...)\`).

Również pracownicy działu B+R w ramach obowiązków wykonują utwory:

\- wykonywanie modeli, rysunków technicznych, projektów i obliczeń dla jednych z najistotniejszych elementów (…),

\- wykonanie projektów, obliczeń, rysunków,

\- tworzenie raportów merytorycznych,

\- tworzenie dokumentacji potwierdzającej wyniki przeprowadzonych analiz dodatkowych modeli (…), analiz możliwych scenariuszy (…), analiz wyników (…), analiz weryfikacji (…), analiz i optymalizacji (…).

Państwa zdaniem, wskazane powyżej utwory stanowią utwory będące przedmiotem prawa autorskiego w rozumieniu ustawy o PAPP.

Należy mieć na uwadze, że sam proces tworzenia utworów składa się z całego szeregu czynności koniecznych do stworzenia końcowego produktu/projektu (utworu).

W opisanej sytuacji pracownicy są twórcami w rozumieniu tej ustawy i uzyskiwanie przychodu przez nich wynikać będzie z korzystania przez twórcę z tychże praw lub rozporządzania tymi prawami.

Praca nad projektami przebiega w kilkuosobowych grupach. Pracownicy są podzieleni na zespoły architektów/projektantów utworzone specjalnie pod dany projekt. Pracownicy często uczestniczą w kilku projektach jednocześnie. Zespoły skupiają się wokół starszych projektantów, którzy kierują pracami (dzielą je i nadzorują ich przebieg). Proces projektowania obejmuje wszystkie fazy powstawania dokumentacji projektowej od koncepcji do gotowego projektu. Efektem prac jest obszerna dokumentacja projektowa (m.in. opisy, rysunki techniczne). Każdy projekt wymaga indywidualnego opracowania i zastosowania dedykowanych temu projektowi rozwiązań. Na dokumentacji projektowej zamieszcza się informacje wskazujące kto współpracował w ramach danego zadania, w szczególności, kto: opracował, projektował i sprawdzał dany projekt.

W celu uznania danej osoby za twórcę projektu (bez względu na zajmowane stanowisko), jej nazwisko będzie widnieć w miejscu przeznaczonym dla autora bądź współautora projektu oraz na poszczególnych elementach tworzących dokumentację projektową. Tutaj wskazać należy, że zamierzają Państwo udokumentować, że pracownik poświęca ściśle określony czas na stworzenie (tworzenie) konkretnego dzieła. W tym celu prowadzona będzie ewidencja pracy twórczej w formie elektronicznej, w portalu pracowniczym, z którego obecnie korzystają pracownicy. Kierownik działu, działający w Państwa imieniu będzie zatwierdzać karty pracy (z godzinami pracy) pracowników, w tym godziny pracy poświęcone na pracę twórczą. Wszystkie utwory, tj. stworzone (lub w trakcie tworzenia) będą rejestrowane lub utrwalane w odrębnej ewidencja tworzonych utworów w każdym z działów projektowych.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, co do zasady pracownik na każdym szczeblu może być zaangażowany w proces twórczy, jednak zaangażowanie to uzależnione jest od posiadanych umiejętności i doświadczenia.

Jak wynika ze stanu faktycznego, w przypadku obowiązków młodszych asystentów/asystentów projektantów pełnienie roli współautora jest raczej incydentalną sytuacją. Jeśli jednak zakres wykonanych działań przez takiego pracownika można uznać za twórcze (ujęte są one w ewidencji czasu pracy), to pracownik ten ujmowany jest w dokumentacji również jako współautor projektu. W takim przypadku, w Państwa ocenie pracownicy na tych stanowiskach są twórcami w rozumieniu ustawy o PAPP i uzyskiwanie przychodu przez nich wynikać będzie z korzystania przez twórcę z tychże praw lub rozporządzania tymi prawami (w części stanowiącej honorarium za przeniesienie praw autorskich).

Zróżnicować należy również funkcje pełnione przez Kierowników/Zastępców Kierowników. Jak wskazano, poza pracami polegającymi stricte na projektowaniu, pełnią oni obowiązki zarządczo-nadzorcze nad projektami. W związku z tym niekiedy ich zaangażowanie może ograniczać się do:

\- przedstawienia pomysłu/idei rozwiązania, które są następnie realizowane przez zespół projektowy i którego odzwierciedleniem są Utwory,

\- sprawowaniem nadzoru merytorycznego nad realizowanymi projektami, a tym samym występowania w roli osoby nanoszącej zmiany i poprawki, które nie mają charakteru twórczego.

Jednocześnie zaznaczają Państwo, że w Państwa ocenie również sprawdzający utwór może być uznany za autora w rozumieniu ustawy o PAPP, jeżeli wskutek sprawdzenia dokonał takich zmian, poprawek, uzupełnień itd. w utworze, które czynią jego pracę twórczą. Wówczas sprawdzającego można uznać za współautora utworu. Jeżeli zaś sprawdzający jedynie sprawdził i zatwierdził, odrzucił, lub wprowadził nieistotne zmiany, które nie mają charakteru twórczego, to wówczas nie będzie on uznawany za współautora. Wskazują Państwo, że zakres prac w zakresie sprawdzania projektów Kierownika/Zastępcy Kierownika oraz przypisanie tym czynnościom twórczego charakteru w każdym przypadku podlega ocenie oraz jest odpowiednio ewidencjonowane w ewidencji czasu pracy w celu udokumentowania, które z czynności sprawdzających mające cechy twórczości będą przypisane do honorarium za prace twórcze.

Zatem w Państwa ocenie, pracownicy na stanowiskach Kierownika/Zastępcy Kierownika są twórcami w rozumieniu ustawy o PAPP – w przypadku prac stricte projektowych oraz sprawdzających, jeżeli wprowadzone zmiany mają charakter twórczy i uzyskiwanie przychodu przez nich wynikać będzie z korzystania przez twórcę z tychże praw lub rozporządzania tymi prawami (w części stanowiącej honorarium za przeniesienie praw autorskich).

Jednocześnie jak wynika z przedstawionych opisów stanowisk, do obowiązków Projektanta/Starszego Projektanta (w dziale projektowym) oraz Głównego Projektanta, Zastępcy Głównego Projektanta, Starszego Projektanta, Młodszego Projektanta (w dziale B+R) należą głównie obowiązki polegające nw. wykonywaniu Utworów, tym samym w Państwa ocenie, pracownicy na tych stanowiskach są twórcami w rozumieniu ustawy o PAPP i uzyskiwanie przychodu przez nich wynikać będzie z korzystania przez twórcę z tychże praw lub rozporządzania tymi prawami (w części stanowiącej honorarium za przeniesienie praw autorskich).

Z art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PDOF wynika, że zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów dotyczy przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, Państwa pracownicy poza obowiązkami twórczymi wykonują również obowiązki o charakterze nietwórczym związane z wykonywaniem czynności administracyjnych, technicznych i organizacyjnych. Mają Państwo świadomość, że w zakresie przychodów w tej części, pracownikom nie przysługują 50% koszty uzyskania przychodów. Jednocześnie jak wskazano, wdrożą Państwo zasady prowadzenia ewidencji czasu pracy, które pozwolą na wyodrębnienie czasu pracy twórczej i związanej z realizacją pozostałych obowiązków pracowniczych.

Wobec powyższego, uważają Państwo, że Państwa pracownicy we wskazanym powyżej zakresie są twórcami w rozumieniu ustawy o PAPP i uzyskiwanie przez nich przychodów wynika z korzystania przez twórców z tychże praw lub rozporządzania tymi prawami – w zakresie w jakim przychody te stanowią honorarium z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami, co potwierdza stosowna ewidencja czasu pracy i utworów.

Kolejnym warunkiem zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów, na który wskazują organy podatkowe, w tym również Minister Finansów w interpretacji ogólnej jest, aby stosunek prawny łączący pracownika i pracodawcę przewiduje wypłatę wynagrodzenia należnego pracownikowi za korzystanie z praw autorskich oraz prowadzona jest stosowna dokumentacja w tym zakresie, np. szczegółowa ewidencja przeniesionych praw autorskich.

Umowy o pracę lub inne dokumenty korporacyjne będą zawierały postanowienia szczegółowo wskazujące na zakres obowiązków pracowników i ich podział na:

a) obowiązki o charakterze twórczym związane z tworzeniem utworów oraz

b) obowiązki o charakterze nietwórczym związane z wykonywaniem czynności administracyjnych, technicznych i organizacyjnych.

W ramach pierwszej kategorii prac wszelkie autorskie prawa majątkowe do utworów stworzonych przez pracowników w ramach wykonywania obowiązków pracowniczych będą przenoszone na Państwa. W zamian za przeniesienie praw do Utworów pracownikowi będzie przysługiwało wynagrodzenie (dalej: Honorarium).

Ponadto w umowach/aneksach do umów o pracę znajdą się następujące zapisy:

1) postanowienia dotyczące twórczej działalności, wskazujące, że w wyniku działalności pracowników powstają dobra niematerialne podlegające ochronie na gruncie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (utwory),

2) postanowienia wskazujące, że Państwo jako pracodawca nabędą autorskie prawa majątkowe do wszystkich utworów stworzonych przez pracownika w ramach wykonywania obowiązków ze stosunku pracy oraz określenie pól eksploatacji – tj. zasad korzystania z utworu,

3) postanowienie, że Państwo nabędą autorskie prawa majątkowe do utworu stworzonego przez pracownika (w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy) z chwilą przyjęcia tego utworu, przy czym nie planują Państwo wysyłania odrębnych informacji z zawiadomieniem pracownika o przyjęciu utworu. W umowach zostanie zawarty zapis, że jeżeli Państwo nie zgłoszą zastrzeżenia, przyjmuje się, że utwór został przyjęty bez zastrzeżeń.

Wskazują Państwo, że wyodrębnienie honorarium autorskiego nastąpi poprzez procentowe ustalenie na podstawie ewidencji czasu pracy przeznaczonego przez pracownika na pracę twórczą w powiązaniu z konkretnym stworzonym (tworzonym) utworem.

W umowach o pracę lub aneksach znajdą się postanowienia przewidujące zasadę procentowego określania honorarium w stosunku do ogólnej kwoty wynagrodzenia, z tym że honorarium będzie powiązane z konkretnym utworem (czy utworami określonymi rodzajowo), co będzie potwierdzała prowadzona ewidencja.

W dokumentach regulujących kwestie pracownicze wprowadzą Państwo zapis, że procentowe określenie w umowie o pracę czasu przeznaczonego przez pracownika na pracę twórczą lub ustalenie go na podstawie ewidencji czasu pracy nie jest wystarczające dla określenia jaka część wynagrodzenia stanowi honorarium za prace twórcze, gdyż z takiego wyróżnienia nie wynika, czy jakikolwiek utwór rzeczywiście powstał lub powstawał. Dopiero zastosowanie tej metody w powiązaniu z danym stworzonym (tworzonym) utworem – co będzie potwierdzała stosowna ewidencja będzie wystarczające. Tym samym Państwo jako pracodawca przyjmą zasadę, że wartość honorarium autorskiego może być określana na podstawie czasu pracy twórczej jednakże wyłącznie w powiązaniu z konkretnym stworzonym (tworzonym) utworem ujętym w ewidencji.

Jak wskazano kalkulacja wynagrodzenia autorskiego zostanie oparta na czasie poświęconym przez pracownika – twórcę na stworzenie (tworzenie) utworu pracowniczego, przy prowadzonej przy tym dokumentacji.

Ewidencja pracy twórczej będzie prowadzona w formie elektronicznej w Portalu pracowniczym (z którego obecnie korzystają pracownicy). Aktualnie w Portalu wprowadzane są m.in. karty pracy z wyszczególnieniem godzin pracy na poszczególnych projektach. Portal zostanie dostosowany do ewidencjonowania czasu poświęconego na wytworzenie utworów w ramach każdego z projektów.

Kierownik działu, działający w Państwa imieniu zatwierdza karty pracy (z godzinami pracy) pracowników, w tym godziny pracy poświęcone na pracę twórczą.

Ponadto będzie prowadzona odrębna ewidencja tworzonych utworów w każdym z działów projektowych.

Podsumowując powyższe:

1) przedmiotem prawa autorskiego będzie działalność twórcza pracownika Spółki, która prowadzi do powstania utworu korzystającego z ochrony praw autorskich;

2) przedmiotem umowy o pracę będzie powstanie utworu w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim, tj. zamawianego i oczekiwanego przez Spółkę, oryginalnego wytworu o indywidualnym charakterze;

3) nastąpi przyjęcie tego utworu przez Spółkę, co ustawowe rozporządzenie prawem autorskim na rzecz pracodawcy;

4) zostaną przyjęte zasady ewidencjonowania czasu pracy twórczej oraz powstających utworów, co pozwoli na wydzielenie z wynagrodzenia części honorarium za prace twórcze.

Dla zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów, przychody muszą być uzyskiwane z tych rodzajów działalności, o których mowa w art. 22 ust. 9b ustawy o PDOF.

Zgodnie z art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o PDOF, 50% koszty uzyskania przychodów stosuje się do działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa.

Jak wskazano, w przypadku pracowników działu projektowego, pracownicy realizują obowiązki, które pozwalają Państwu świadczyć usługi w zakresie (…). Ponadto wykonuje projekty (…). Ponadto przeprowadzają Państwo koncepcje, studia (…), analizy, ekspertyzy czy koreferaty.

W Państwa ocenie, działalność pracowników w tym zakresie spełnia przesłanki do uznania za działalność, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o PDOF.

Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PDOF, 50% koszty uzyskania przychodów stosuje się do działalności badawczo-rozwojowej, naukowej, naukowo-dydaktycznej, badawczej, badawczo-dydaktycznej oraz prowadzonej w uczelni działalności dydaktycznej.

Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o PDOF, działalność badawczo-rozwojowa oznacza działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

W myśl art. 5a pkt 39 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych –oznacza to:

a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. –Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r. poz. 478 i 619),

b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. –Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o PDOF wskazano, że oznacza to prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, badania naukowe są działalnością obejmującą:

1) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;

2) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.

Stosownie do art. 4 ust. 3 ww. ustawy, prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

Zatem z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszania istniejących produktów/usług oraz procesów i technologii produkcji.

Z ustawowej definicji zawartej w art. 5a pkt 38 ustawy o PDOF wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Definicja działalności twórczej wskazana w słowniku języka polskiego PWN, rozumiana jest jako zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia, powstania czegoś. Twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.

Kolejną przesłanką działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny. Słowo systematyczny zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN (Internetowy Słownik Języka Polskiego PWN; dostęp: https://sjp.pwn.pl/;) oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Jednakże jak podkreślają organy podatkowe, spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalność w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.

Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Prowadząc działalność badawczo-rozwojową, podmiot rozwija specjalistyczną wiedzę oraz umiejętności, które może wykorzystać w ramach bieżących albo przyszłych projektów.

Reasumując, z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszania istniejących produktów/usług oraz procesów i technologii produkcji.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, obowiązki wykonywane przez Projektantów w dziale B+R, polegają na opracowaniu (…). Prace te obejmują:

1) prace projektowe w zakresie wykonywania modeli, rysunków technicznych, projektów i obliczeń dla jednych z najistotniejszych elementów (…),

2) udział w spotkaniach zespołu B+R,

3) dokonywanie uzgodnień z Konsorcjantem oraz w zależności od potrzeb wprowadzanie zmian lub modyfikacji w stosunku do określonych wymagań,

4) wykonywanie projektów lub innych opracowań, w tym w formie plików elektronicznych, samodzielnie lub we współpracy z innymi osobami,

5) wykonywanie niezbędnych obliczeń i rysunków,

6) współtworzenie raportów merytorycznych oraz raportowanie wyników prac B+R,

7) współtworzenie zestawień i analiz,

8) opracowanie założeń do analiz porównawczych,

9) działania na rzecz promowania produktu,

10) weryfikacja założeń przyjętych do obliczeń, przegląd danych wejściowych,

11) analizę dodatkowych modeli (…),

12) analizę możliwych scenariuszy (…),

13) analizę wyników (…),

14) analizę weryfikację (…),

15) analizę i optymalizację (…).

Zakres aktywności pracowników działu B+R powoduje, że rezultaty działań tych pracowników są efektem ich zindywidualizowanej i kreatywnej działalności, która może prowadzić do powstania utworów pracowniczych, a wśród nich w szczególności m.in.: modeli, rysunków technicznych, projektów i obliczeń, analiz.

Tym samym pracownicy ci, poprzez tworzenie – w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron – utworów pracowniczych w rozumieniu art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych są twórcami i/lub współtwórcami w rozumieniu tejże ustawy. Pracownicy działu B+R poprzez wykonywanie obowiązków w powyżej wskazanym zakresie, nie tylko łączą dotychczas istniejącą wiedzę i umiejętności w celu osiągnięcia danych rezultatów, ale też zdobywają nową wiedzę i nowe umiejętności, nastawione na opracowanie nowych rozwiązań w opracowaniu (…). Działania te prowadzą do stworzenia produktów dotychczas niedostępnych na rynku i ulepszenia tych już oferowanych.

Ponadto wskazują Państwo, że podejmowane przez Państwo działania nie mają charakteru okazjonalnego czy doraźnego. W odniesieniu do prowadzonych przez Państwo prac badawczo-rozwojowych spełniona jest przesłanka systematyczności, gdyż poprzez utworzenie działu B+R w strukturze zatrudnienia, pozwoliło to na trwałe zaangażowanie pracowników tego działu w projekt B+R.

Państwa zdaniem, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy oraz cytowane przepisy, należy stwierdzić, że przedstawione we wniosku działania Państwa pracowników zatrudnionych w dziale B+R wykonywane w ramach stosunku pracy spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38-40 ustawy o PDOF, gdyż są podejmowane w sposób systematyczny, mają charakter twórczy oraz podejmowane są w celu zwiększania zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

W Państwa ocenie, działalność pracowników w tym zakresie spełnia przesłanki do uznania za działalność badawczo-rozwojową, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PDOF.

Podsumowując, Państwa zdaniem, spełnione są warunki do zastosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów do wynagrodzenia związanego z rozporządzeniem prawami autorskimi, gdyż:

1) praca wykonywana przez Państwa pracowników jest przedmiotem prawa autorskiego, a więc spełnia przesłanki utworu określone w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych,

2) pracownicy są twórcami w rozumieniu tej ustawy i uzyskiwanie przez nich przychodów wynika z korzystania przez twórcę z tychże praw lub rozporządzania tymi prawami,

3) stosunek prawny łączący pracownika i Państwa w wyniku wprowadzonych zmian będzie przewidywał wypłatę wynagrodzenia należnego pracownikowi za korzystanie z praw autorskich oraz prowadzona będzie stosowna dokumentacja w tym zakresie, np. szczegółowa ewidencja czasu pracy twórczej i utworów, a także

4) przychody są uzyskiwane z tych rodzajów działalności, o których mowa w art. 22 ust. 9b ustawy o PDOF, tj.:

\- w przypadku działu projektowego z działalności, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 1 tej ustawy,

\- w przypadku działu B+R z działalności, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 8 tej ustawy.

Mając na względzie powyższe, Państwa zdaniem:

\- wynagrodzenia wypłacane pracownikom z działu projektowego, w części dotyczącej przeniesienia przez pracowników na Państwo autorskich praw majątkowych do konkretnych utworów, stanowią przychody z działalności twórczej, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o PDOF, w związku z wypłatą których, Państwo jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, są uprawnieni do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PDOF,

\- wynagrodzenia wypłacane pracownikom z działu B+R, w części dotyczącej przeniesienia przez pracowników na Państwo autorskich praw majątkowych do konkretnych utworów, stanowią przychody z działalności badawczo-rozwojowej, o których mowa w art. 22 ust. 9b pkt 8 ustawy o PDOF, w związku z wypłatą których, Państwo jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, są uprawnieni do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PDOF.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, w zakresie uznania wynagrodzenia wypłacanego pracownikom z działu projektowego z tytułu przeniesienia autorskich praw majątkowych do utworów jako przychodu z tytułu działalności twórczej, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z tego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w tej ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Według art. 12 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Stosownie natomiast do art. 12 ust. 4 cytowanej ustawy:

Za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.

W myśl art. 31 ww. ustawy:

Osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zwane dalej ,,zakładami pracy'', są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy – wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.

Koszty uzyskania przychodów zostały natomiast uregulowane w przepisach rozdziału 4 omawianej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak wynika z art. 22 ust. 1 tej ustawy:

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Natomiast z art. 22 ust. 9 pkt 3 ww. ustawy wynika, że:

Koszty uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami – określa się w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a i 9b, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.

Przy czym, w myśl art. 22 ust. 9a ww. ustawy:

W roku podatkowym łączne koszty uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 9 pkt 1-3, nie mogą przekroczyć kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1.

Stosownie do art. 22 ust. 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepis ust. 9 pkt 3 stosuje się do przychodów uzyskiwanych z tytułu:

1) działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa;

2) działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki;

3) produkcji audialnej i audiowizualnej;

4) działalności publicystycznej;

5) działalności muzealniczej w dziedzinie wystawienniczej, naukowej, popularyzatorskiej, edukacyjnej oraz wydawniczej;

6) działalności konserwatorskiej;

7) prawa zależnego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1231 oraz z 2020 r. poz. 288), do opracowania cudzego utworu w postaci tłumaczenia;

8) działalności badawczo-rozwojowej, naukowej, naukowo-dydaktycznej, badawczej, badawczo-dydaktycznej oraz prowadzonej w uczelni działalności dydaktycznej.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęć użytych w art. 22 ust. 9 pkt 3, takich jak „twórca”, „korzystanie przez twórców z praw autorskich” lub pojęć z nimi związanych, jak np. „utwór”, natomiast ustawodawca odsyła w tym względzie do odrębnych przepisów, przez które należy rozumieć ustawę z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1062 ze zm.).

Według art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

W świetle natomiast art. 1 ust. 2 tej ustawy:

Przedmiotem prawa autorskiego są utwory:

1) wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);

2) plastyczne;

3) fotograficzne;

4) lutnicze;

5) wzornictwa przemysłowego;

6) architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;

7) muzyczne i słowno-muzyczne;

8) sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;

9) audiowizualne (w tym filmowe).

W rozumieniu prawa autorskiego jako twórczy traktowany jest taki rezultat działalności, który na tyle związany jest z osobą twórcy, by było mało prawdopodobne, aby inna osoba podejmująca identycznie skierowany wysiłek twórczy uzyskała analogiczny lub zasadniczo zbliżony rezultat.

Przedmiotem prawa autorskiego są wszelkie przejawy działalności twórczej o indywidualnym charakterze bez względu na to, czy są to dzieła artystyczne, utwory naukowe lub literackie. Katalog zawarty w art. 1 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wymienia także jako podlegające ochronie prawnoautorskiej utwory architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje „działalności w zakresie architektury” czy „działalności w zakresie urbanistyki”, ani też nie odsyła w celu wyjaśnienia zakresu tych pojęć do innych przepisów prawa. Poszukując znaczenia tych pojęć, należy odnieść się do języka powszechnego.

Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN – działalność oznacza:

1) „zespół działań podejmowanych w jakimś celu”,

2) „funkcjonowanie czegoś lub oddziaływanie na coś”,

natomiast twórczy oznacza:

1) „mający na celu tworzenie; też: będący wynikiem tworzenia”,

2) „dotyczący twórców”.

Słownik języka polskiego PWN definiuje architekturę jako „sztukę projektowania, wznoszenia i artystycznego kształtowania budowli”.

Architekturę często definiuje się jednak szerzej, jako dyscyplinę organizującą i kształtującą przestrzeń dla zaspokojenia potrzeb człowieka. W tym rozumieniu architektura jest dziedziną kształtowania wszelkich przestrzeni i obejmuje również takie dziedziny, jak urbanistyka. Natomiast jak wskazuje słownik urbanistyka to „dział architektury zajmujący się zasadami planowania przestrzennego miast i osiedli”.

Encyklopedie i słowniki nie definiują terminu „utwór architektoniczny” ani „utwór urbanistyczny”. Przyjąć jednak należy, że utworem architektonicznym jest utwór należący do dziedziny architektury, natomiast utworem urbanistycznym utwór należący do dziedziny urbanistyki.

Za „działalność twórczą w zakresie architektury i urbanistyki” należy zatem uznać takie czynności, które:

\- mają charakter twórczy,

\- są podejmowane w celu projektowania i wznoszenia budowli,

\- w ich efekcie powstają utwory, których prawa są przenoszone.

Tym samym wskazaną w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych „działalność twórczą w zakresie architektury i urbanistyki” należy rozumieć jako korzystanie i rozporządzanie prawami autorskimi do wszelkich utworów, które powstają w związku z ogółem działań podejmowanych w celu projektowania i wznoszenia budowli.

Z przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy wynika, że zatrudniają Państwo na podstawie umów o pracę w dziale projektowym pracowników, na wskazanych we wniosku stanowiskach, zajmujących się opracowywaniem projektów obiektów infrastruktury. Pracownicy ci, w ramach wykonywania swoich obowiązków tworzą dzieła w oparciu o swoją indywidualną i kreatywną pracę. Wynikiem pracy osób zatrudnionych w dziale projektowym na wskazanych stanowiskach będą dzieła mające indywidualny i niepowtarzalny charakter spełniające przesłanki utworu w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj. będą przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalonym w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

**Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawiony opis okoliczności sprawy należy uznać****, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, wynagrodzenia wypłacane pracownikom z działu projektowego, w części dotyczącej przeniesienia przez nich na Państwo autorskich praw majątkowych do konkretnych utworów, będą stanowić przychody z działalności twórczej, o której mowa w art. 22 ust. 9b pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.**

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).