Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-612/14/ŁCz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-09-26
Teza: skutki podatkowe otrzymania spłaty w związku z częściowym działem spadku
Słowa kluczowe: spadek; spadek-dział spadku; spłata; udział; zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 29 czerwca 2014 r. (data otrzymania 2 lipca 2014 r.), uzupełnionym 6 sierpnia 2014 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w związku z częściowym działem spadku – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 lipca 2014 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w związku z częściowym działem spadku.

W związku z brakami formalnymi stwierdzonymi we wniosku, pismem z 30 lipca 2014 r. Znak: IBPBII/2/415-612/14/ŁCz wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano 6 sierpnia 2014 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca wraz z bratem nabył w drodze spadku po zmarłym 9 maja 2013 r. spadkodawcy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego po ½ części każdy z nich. Akt poświadczenia dziedziczenia został sporządzony 9 października 2013 r. W dniu 30 maja 2014 r. spadkobiercy zawarli umowę o częściowy dział spadku w formie aktu notarialnego. W umowie ustalono, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przysługiwać będzie bratu Wnioskodawcy, który zapłaci Wnioskodawcy tytułem spłaty kwotę 100 000,00 zł.

Wnioskodawca wyjaśnił, że na dzień 30 maja 2014 r. realna wartość rynkowa spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, w którym Wnioskodawca nabył udział wynosiła 200 000,00 zł. Cena sprzedaży takiego mieszkania na wolnym rynku w stanie wolnym od obciążeń wynosiła wprawdzie 300 000,00 zł, ale mieszkanie wchodzące w skład spadku obciążone było kredytem w wysokości 100 000,00 zł. Stąd realna wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego wynosiła 200 000,00 zł.

W związku z powyższym stanem faktycznym zadano następujące pytanie:

Czy otrzymana przez Wnioskodawcę spłata od drugiego spadkobiercy z tytułu działu spadku obejmującego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z odpłatnego zbycia udziału w takim lokalu?

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymana przez niego spłata nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W identycznych sprawach Wojewódzkie Sądy Administracyjne wydawały wyroki., w których wskazywały, że od chwili nabycia spadku, między współspadkobiercami istnieje wspólność majątku spadkowego, która ma charakter przejściowy, to znaczy istnieje do chwili podziału między spadkobiercami majątku spadkowego. Zatem przez dziedziczenie należy rozumieć zarówno samo nabycie spadku, jak i nabycie własności rzeczy jak i praw majątkowych, w drodze działu spadku. W tym kontekście, zdaniem Wnioskodawcy, WSA zwrócił uwagę, że dziedziczenie jest objęte podatkiem od spadków i darowizn, zatem opodatkowanie działu spadku, jako elementu dziedziczenia, powtórnie także podatkiem od osób fizycznych jest wykluczone. WSA podkreślają także, że objęcie spłat otrzymanych w ramach działu spadku podatkiem dochodowym prowadziłoby do różnicowania sytuacji spadkobierców. Spadkobiercy nie dokonujący w ogóle działu spadku lub dokonujący działu spadku wyłącznie w naturze, nie byliby objęci podatkiem dochodowym, zaś spadkobiercy otrzymujący spłatę byliby zobligowani do zapłaty podatku dochodowego.

Zdaniem Wnioskodawcy, dział spadku obejmującego nieruchomość, polegający na przyznaniu wyłącznej własności tej nieruchomości jednemu spadkobiercy i pieniężnej spłaty drugiemu, nie mieści się w ogóle w pojęciu odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości. Dział spadku, jak wskazuje sama językowa wykładnia tego słowa, jest bowiem rozdysponowaniem składników majątku między spadkobiercami. W omawianym stanie faktycznym nie doszło więc do zbycia udziału w przedmiocie należącym do spadku przez jednego spadkobiercę na rzecz drugiego, lecz do swego rodzaju „przydzielenia” całości nieruchomości jednemu ze spadkobierców. Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, spłata uzyskana przez drugiego spadkobiercę nie stanowiła odpłatności za udział w nieruchomości. Spłata ta zastąpiła jedynie to, co spadkobierca mógł uzyskać z działu spadku w naturze, gdyby do niego doszło. Takie samo stanowisko wyraził Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 16 stycznia 2014 r. Znak: IPTB2/415-704/13-4/JR.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – podlegającym opodatkowaniu źródłem przychodu jest, z zastrzeżeniem ust. 2, odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis cytowanego art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych formułuje generalną zasadę, że nie płaci się podatku dochodowego, jeśli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub praw upłynęło 5 lat. W związku z tym, jeśli od końca roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub praw do dnia odpłatnego zbycia upłynęło 5 lat, zbycie nie podlega w ogóle opodatkowaniu. Przy czym pod pojęciem „odpłatnego zbycia” należy rozumieć każde zdarzenie i każdą czynność prawną, w wyniku których dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości lub praw (lub udziału w nich) za wynagrodzeniem.

Stosownie do treści art. 924 i art. 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121) – spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego – jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w drodze spadku po zmarłym spadkobiercy Wnioskodawca został współwłaścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w udziale ½. Drugim współwłaścicielem został brat Wnioskodawcy. Wnioskodawca wraz z bratem zawarł umowę działu spadku ze spłatą, na mocy której Wnioskodawca przeniósł na rzecz brata własność przypadającego na niego udziału w odziedziczonym mieszkaniu, a brat spłacił go kwotą 100 000,00 zł. Jak wskazał Wnioskodawca wartość rynkowa takiego lokalu bez jakichkolwiek obciążeń wynosi 300 000,00 zł, jednak lokal nabyty w spadku obciążony był kredytem w wysokości 100 000,00 zł, stąd realną wartość określono na dzień działu spadku na kwotę 200 000,00 zł (wartość udziału 100 000,00 zł).

Za błędne należy uznać przekonanie Wnioskodawcy, że brak opodatkowania wynika z faktu, że stanowisko przeciwne prowadziłoby do podwójnego opodatkowania nabycia spadku. Należy powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 8 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1905/11), że źródłem nabycia przez Wnioskodawcę udziału w nieruchomości było dziedziczenie, które mieści się w katalogu przychodów podlegających przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z chwilą nabycia spadku powstał u Wnioskodawcy obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. Rozpatrywana sprawa nie dotyczy jednak przychodów podlegających przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawca jest już bowiem na kolejnym etapie. Mamy w nim do czynienia z sytuacją, kiedy Wnioskodawca dokonuje rozporządzenia swoim udziałem w masie spadkowej na podstawie działu spadku, z którego przychód – na co wskazuje analiza art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – nie podlega przepisom o podatku od spadków i darowizn. Jeżeli zaś przychody nabyte tytułem działu spadku nie podlegają przepisom o podatku od spadków i darowizn, to nie ma do nich zastosowania wyłączenie zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie ma mowy o podwójnym opodatkowaniu.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że otrzymanie przez Wnioskodawcę w wyniku działu spadku kwoty nie przekraczającej wartości posiadanego udziału w spadku nie spowodowało powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata nie przekroczyła wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego a umowa została zawarta wyłącznie między spadkobiercami. W konsekwencji, na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.