Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-789/12/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-11-26
Teza: Czy przychód z tytułu umowy cesji partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego w TBS jest przychodem z tytułu udziału w nieruchomości, czy też z tytułu sprzedaży „innych rzeczy”, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: cesja; partycypacja; prawa-prawa majątkowe; przychód-źródła przychodu; towarzystwo-Towarzystwo Budownictwa Społecznego (TBS)
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 18

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 20 sierpnia 2012 r. (wpływ do tutejszego organu dnia 24 sierpnia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kwalifikacji do źródła przychodu kwoty uzyskanej z tytułu umowy cesji partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 sierpnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kwalifikacji do źródła przychodu kwoty uzyskanej z tytułu umowy cesji partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 10 maja 2004 r. Wnioskodawczyni zawarła z Towarzystwem Budownictwa Społecznego umowę o partycypację w kosztach budowy lokalu mieszkalnego. Udział w kosztach budowy wynosił 25% kosztów budowy lokalu mieszkalnego. Kwota partycypacji została przez Wnioskodawczynię zapłacona do końca 2004 r. Partycypacja to finansowy wkład w budowę mieszkania, który daje prawo wynajęcia lokalu z zasobów TBS lub do wskazania innego najemcy. Aby uzyskać takie prawa partycypant musi zawrzeć z TBS przed rozpoczęciem inwestycji umowę o partycypację. Jako najemcę lokalu Wnioskodawczyni wskazała córkę, która faktycznie tam mieszkała. Składnikiem czynszu z tytułu użytkowania lokalu mieszkalnego jest rata kredytu. Spłacana część kredytu jest również wkładem w koszty budowy mieszkania. W dniu 31 maja 2012 r. Wnioskodawczyni dokonała cesji partycypacji w Towarzystwie Budownictwa Społecznego. Cesja ta ma charakter odpłatny, a zatem z tego tytułu Wnioskodawczyni uzyskała dochód, który stanowi różnicę pomiędzy przychodem uzyskanym z cesji partycypacji a wpłaconą partycypacją.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy przychód z tytułu umowy cesji partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego w TBS jest przychodem z tytułu udziału w nieruchomości, czy też z tytułu sprzedaży „innych rzeczy”, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, udział w kosztach budowy odpowiadający partycypacji ma taki sam charakter jak udział w spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego, którego zbycie jest źródłem przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Taka kwalifikacja powoduje, że przychód uzyskany z partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego nie będzie podlegał opodatkowaniu, ponieważ odpłatne zbycie prawa do najmu lokalu nastąpiło po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym nastąpiło nabycie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl natomiast art. 10 ust. 1 ww. ustawy, źródłami przychodów są wymienione:

1.  w pkt 7 kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c)
2.  w pkt 8 – odpłatne zbycie z zastrzeżeniem ust. 2

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy

*   jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Zgodnie z art. 18 ww. ustawy za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.

Pojęcie praw majątkowych nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis art. 18 ustawy wymienia jedynie przykładowo kilka rodzajów praw majątkowych, stanowiąc, iż za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw. Prawa majątkowe wymienione w tym przepisie nie stanowią zatem zamkniętego katalogu przychodów uzyskiwanych z tego źródła, a prawo wierzyciela do dochodzenia od dłużnika określonej kwoty pieniężnej także stanowi uprawnienie o charakterze majątkowym.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 10 maja 2004 r. Wnioskodawczyni zawarła z Towarzystwem Budownictwa Społecznego umowę o partycypację w kosztach budowy lokalu mieszkalnego. Udział w kosztach budowy wynosił 25% kosztów budowy lokalu mieszkalnego. Kwota partycypacji została przez Wnioskodawczynię zapłacona do końca 2004 r. Partycypacja to finansowy wkład w budowę mieszkania, który daje prawo wynajęcia lokalu z zasobów TBS lub do wskazania innego najemcy. Aby uzyskać takie prawa partycypant musi zawrzeć z TBS przed rozpoczęciem inwestycji umowę o partycypację. Jako najemcę lokalu Wnioskodawczyni wskazała córkę, która faktycznie tam mieszkała. Składnikiem czynszu z tytułu użytkowania lokalu mieszkalnego jest rata kredytu. Spłacana część kredytu jest również wkładem w koszty budowy mieszkania. W dniu 31 maja 2012 r. Wnioskodawczyni dokonała cesji partycypacji w Towarzystwie Budownictwa Społecznego. Cesja ta ma charakter odpłatny, a zatem z tego tytułu Wnioskodawczyni uzyskała dochód, który stanowi różnicę pomiędzy przychodem uzyskanym z cesji partycypacji a wpłaconą partycypacją.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 98, poz. 1070 ze zm.), przedmiotem działania towarzystwa jest budowanie domów mieszkalnych i ich eksploatacja na zasadach najmu.

Zgodnie z art. 29a ww. ustawy, osoba fizyczna może zawrzeć z Towarzystwem Budownictwa Społecznego umowę w sprawie partycypacji kosztów. Kwota partycypacji liczona jest na podstawie kosztów budowy lokalu. Wpłata następuje po aktualnych cenach za metr kwadratowy powierzchni użytkowej.

W myśl art. 29 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku zakończenia najmu i opróżnienia lokalu kwota partycypacji podlega zwrotowi nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu. W dniu zwrotu kwota partycypacji powinna odpowiadać kwocie stanowiącej odsetek aktualnej wartości odtworzeniowej lokalu równy udziałowi w kosztach budowy lokalu.

Z powołanych powyżej przepisów wynika więc, że nabywając udziały w kosztach budowy realizowanej przez Towarzystwo Budownictwa Społecznego osoba, która wnosi partycypację nie nabywa prawa własności do lokalu mieszkalnego, lecz jedynie prawo do korzystania na zasadach najmu z mieszkania wybudowanego w ramach popierania budownictwa mieszkaniowego. Osoba decydując się na zawarcie umowy w sprawie partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego przez Towarzystwo Budownictwa Społecznego nigdy nie jest właścicielem tego lokalu, nabywa jedynie dla siebie lub dla osoby przez siebie wskazanej prawo najmu tego lokalu. Oznacza to, iż partycypacja stanowi jedynie udział w kosztach budowy, nie stanowi natomiast udziału we własności lokalu, zatem zwrot partycypacji lub kwota uzyskana od osoby trzeciej z tytułu cesji tej partycypacji – wbrew stanowisku Wnioskodawczyni - nie może zostać zakwalifikowana do źródła przychodu określonego przepisami art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy i w efekcie nie może być utożsamiana ze skutkami podatkowymi wynikającymi z takiej sprzedaży. Katalog praw majątkowych zawarty w ww. przepisie jest bowiem katalogiem zamkniętym, co oznacza, że jedynie w enumeratywnie wymienionych przypadkach, gdy następuje odpłatne zbycie nieruchomości i ściśle wykazanych w tym przepisie praw majątkowych, osiągnięty przychód należy zakwalifikować do tego źródła przychodów.

Cesja wierzytelności została uregulowana w art. 509-518 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z art. 509 Kodeksu cywilnego wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa. W myśl natomiast art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Istota przeniesienia wierzytelności polega na tym, że prawa przysługujące zbywcy (dotychczasowemu wierzycielowi) przechodzą na nabywcę wierzytelności. Właściwość zobowiązania, uprawnienia wierzyciela i zobowiązania dłużnika pozostają bez zmian, gdyż w wyniku umowy cesji wierzytelności zmienia się tylko wierzyciel.

Wierzytelność jest prawem majątkowym, będącym przedmiotem obrotu gospodarczego.

Z uwagi na dokonaną w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych kategoryzację źródeł przychodu, w szczególności wyodrębnienie w art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy przychodów z praw majątkowych, w sytuacji gdy osoba fizyczna – nieprowadząca działalności gospodarczej w zakresie obrotu wierzytelnościami - zawiera umowę cesji wierzytelności w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, przenosząc ją odpłatnie na rzecz innego podmiotu uzyskane z tego tytułu przychody kwalifikuje się do przychodów z praw majątkowych.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego zaprezentowanego we wniosku stwierdzić należy, iż kwota uzyskana z tytułu cesji partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego w TBS stanowi dla Wnioskodawczyni przychód z praw majątkowych w rozumieniu w art. 18 ww. ustawy, który będzie obowiązana wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym za 2012 r., składanym w terminie do 30 kwietnia 2013 r. i opodatkować na zasadach ogólnych, według skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.