Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-97/14-4/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-04-30
Teza: Skoro w sytuacji, gdy żadne przepisy nie przewidują obowiązku uregulowania niespłaconych rat pożyczki przez spadkobiercę (w tym współmałżonka), to nie skutkuje to dla małżonka lub innych spadkobierców pożyczkobiorcy powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, oczywiście pod warunkiem, że nie byli oni zobowiązani do spłaty wskazanej pożyczki. Wobec czego Wnioskodawca nie ma obowiązku sporządzenia informacji PIT-8C.
Słowa kluczowe: fundusz-Zakładowy Fundusz  Świadczeń Socjalnych; obowiązek-obowiązek płatnika; pożyczka; przychód-przychody z innych źródeł; umorzenie; śmierć
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7-art. 42

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 7 lutego 2014 r. (data wpływu 14 lutego 2014 r.) uzupełnionym pismem z dnia 18 marca 2014 r. (data wpływu 21 marca 2014 r.) na wezwanie Nr IPPB2/415-97/14-2/MK z dnia 11 marca 2014 r. o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z umorzeniem pożyczki udzielonej z ZFŚS w wypadku śmierci pożyczkobiorcy **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 listopada 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z umorzeniem pożyczki udzielonej z ZFŚS w wypadku śmierci pożyczkobiorcy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca przyznaje osobom uprawnionym (pracownikom, emerytom i rencistom) pożyczki na cele mieszkaniowe ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Szczegółowy zakres przedmiotowy i podmiotowy działalności socjalnej oraz szczegółowe warunki i zasady przyznawania ulgowych usług i świadczeń finansowanych z funduszu określone są w “Regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych” stanowiącego załącznik do Zarządzenia z dnia 7.12.2010 r. z późń. zm.

Zgodnie z § 30 ust. 3 ww. Regulaminu "umorzenie niespłaconej części pożyczki może nastąpić w całości w przypadku śmierci pożyczkobiorcy, na wniosek członka rodziny lub poręczyciela". Jednocześnie w ww. Regulaminie oraz umowie pożyczki nie ma zapisów o obowiązku regulowania niespłaconych rat pożyczki po śmierci pożyczkobiorcy przez współmałżonka lub innych spadkobierców lub poręczyciela.

W dniu 27 lipca 2012 r. została udzielona emerytowi pożyczka na cele mieszkaniowe (remont domu) w wysokości 5.000 zł, na okres trzech lat, płatna w ratach miesięcznych z terminem spłaty do lipca 2015 r. Jako zabezpieczenie udzielonej pożyczki przyjęto poręczenie jednej osoby, córki emeryta. W dniu 12 stycznia 2013 r. pożyczkobiorca (emeryt) zmarł. Po śmierci pożyczkobiorcy (emeryta) należne spłaty rat dokonywane były przez poręczyciela do września 2013 r. W dniu 17 września 2013 r. współmałżonka po zmarłym emerycie zwróciła się z prośbą o umorzenie niespłaconej części pożyczki. Po dokonaniu analizy sytuacji materialnej i finansowej współmałżonki i poręczyciela pożyczka została umorzona na podstawie § 30 ust. 3 ww. Regulaminu.

W przyszłości może zdarzyć się także podobna sytuacja umorzenia pożyczki na cele mieszkaniowe zmarłemu pracownikowi, co także wzbudza wątpliwości względem zastosowania przepisów prawa podatkowego, a konkretnie w zakresie opodatkowania takiego przychodu, ale już dla spadkobiercy pracownika (np. współmałżonka), zaś nie emeryta jak w przypadku, o którym mowa wyżej.

Wnioskodawca zamierza zmienić zapis w ww. Regulaminie dotyczący umorzenia pożyczek na cele mieszkaniowe i wprowadzić zapis, że niespłacona kwota pożyczki podlega umorzeniu z chwilą śmierci pożyczkobiorcy.

Ponieważ złożony wniosek zawierał braki formalne , tutejszy organ podatkowy pismem z dnia 11 marca 2014 r. Nr IPPB2/415-97/14-2/MK wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

1.  uzupełnienie złożonego wniosku w poz. 11 o brakujące dane identyfikacyjne Wnioskodawcy.
2.  przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego, w odniesieniu do zadanego pytania Nr 2 i 3.
3.  przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, w odniesieniu do zadanego pytania Nr 2 wniosku.

Braki uzupełniono w wyznaczonym terminie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy umorzona po śmierci emeryta pożyczka z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych stanowi przychód podlegający opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Jeżeli umorzona pożyczka stanowiłaby przychód to na kogo winien być wystawiony PIT- 8C (współmałżonka zmarłego emeryta, poręczyciela, spadkobierców)?

Pytanie dotyczące zdarzenia przyszłego

1.  Czy umorzona z chwilą śmierci pożyczkobiorcy pożyczka na cele mieszkaniowe stanowi przychód podlegający opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Przedmiot niniejszej interpretacji stanowi odpowiedź na pytanie nr 1 i 2 wniosku przyporządkowane do opisu stanu faktycznego.

Zdaniem Wnioskodawcy,

Własne stanowisko w odniesieniu do stanu faktycznego

Ad. 1.

W przypadku umorzenia pożyczki po śmierci pożyczkobiorcy (emeryta) wartość umorzonej pożyczki nie stanowi podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodu współmałżonki (spadkobiercy) i nie podlega obowiązkowi wystawienia PIT - 8C.

W sytuacji, gdy Regulamin Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, ani umowa pożyczki nie przewiduje obowiązku uregulowania niespłaconych rat pożyczki przez współmałżonka (spadkobiercę) nie powstaje przychód po stronie spadkobierców pracownika.

Podobne stanowisko zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 20.05.2009 r. Nr IPPB2/415-161/09-2/MK oraz Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacjach indywidualnych z dnia 27.01.2011 r. Nr IBPBII/1/415-880/10/BJ i Nr IBPBII/1/415-881/10/BJ

Ad. 2.

Jeżeli umorzona pożyczka stanowiłaby przychód to obowiązkiem Wnioskodawcy byłoby wystawienie PIT-8C na wnioskodawcę, tj. na małżonka zmarłego emeryta.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z poźn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Rodzaje źródeł przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdzie w pkt 9 wymieniono inne źródła.

Zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Przepis art. 20 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, iż za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Z treści art. 42a ww. ustawy wynika, iż osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Jak wynika z treści art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Natomiast z treści art. 922 ww. ustawy wynika, że prawa i obowiązki zmarłego przechodzą z chwilą śmierci na spadkobierców.

Co do zasady, pożyczki udzielane emerytowi (byłemu pracownikowi) przez zakład pracy z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychodem takim jest jednak umorzona kwota pożyczki (jako nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenie). W przypadku emerytów kwota powyższa stanowi przychód z innych źródeł (art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Natomiast, jeżeli umorzenie pożyczki następuje po śmierci pożyczkobiorcy (emeryta), a w regulaminie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub w umowie o udzielenie pożyczki zawarto zapis o obowiązku uregulowania niespłaconych rat pożyczki przez spadkobiercę po śmierci pożyczkobiorcy, to udzielona pożyczka umorzona zostaje spadkobiercy, a nie pracownikowi. W tej sytuacji przychód w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskuje spadkobierca, przejmujący obowiązki dłużnika, a pożyczkodawca ma obowiązek wystawić PIT-8C na podstawie art. 42a ustawy.

Podsumowując w przypadku, gdy po śmierci pożyczkobiorcy, dochodzi do umorzenia pożyczki spadkobiercy, który przejął obowiązki dłużnika, u tego spadkobiercy powstaje przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten odpowiada wartości umorzonej pożyczki.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 27 lipca 2012 r. została udzielona emerytowi pożyczka na cele mieszkaniowe (remont domu)ze Środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Jako zabezpieczenie udzielonej pożyczki przyjęto poręczenie jednej osoby, córki emeryta. W dniu 12 stycznia 2013 r. pożyczkobiorca (emeryt) zmarł. Po śmierci pożyczkobiorcy (emeryta) należne spłaty rat dokonywane były przez poręczyciela (córkę emeryta) do września 2013 r. W dniu 17 września 2013 r. współmałżonka po zmarłym emerycie zwróciła się z prośbą o umorzenie niespłaconej części pożyczki.

Zarówno w regulaminie zakładowej działalności socjalnej jak i w umowie pożyczki z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie ma klauzuli zastrzegającej o obowiązku uregulowania niespłaconych rat pożyczki na wypadek śmierci pożyczkobiorcy przez przez współmałżonka lub innych spadkobierców lub poręczyciela jego spadkobierców. Jedynym zapisem w regulaminie zakładowej działalności socjalnej dotyczącym umorzenia pożyczki jest przepis § 30 ust. 3 ww. Regulaminu, który stanowi, że „umorzenie niespłaconej części pożyczki może nastąpić w całości w przypadku śmierci pożyczkobiorcy, na wniosek członka rodziny lub poręczyciela”.

Po dokonaniu analizy sytuacji materialnej i finansowej współmałżonki i poręczyciela pożyczka została umorzona na podstawie § 30 ust. 3 ww. Regulaminu.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny i przytoczone przepisy prawa stwierdzić należy, iż skoro w sytuacji, gdy żadne przepisy nie przewidują obowiązku uregulowania niespłaconych rat pożyczki przez spadkobiercę (w tym współmałżonka), to nie skutkuje to dla małżonka lub innych spadkobierców pożyczkobiorcy powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, oczywiście pod warunkiem, że nie byli oni zobowiązani do spłaty wskazanej pożyczki. Wobec czego Wnioskodawca nie ma obowiązku sporządzenia informacji PIT-8C.

Końcowo - odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji organu podatkowego - wskazać należy, iż orzeczenia te nie są wiążące dla tutejszego organu. Interpretacje organów podatkowych dotyczą tylko konkretnej, indywidualnej sprawy, osadzonej w określonym stanie faktycznym i tylko w tej sprawie rozstrzygnięcie w każdej z nich zawarte jest wiążące.

W związku z tym, organy podatkowe mimo, iż w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami – nie tylko innych organów podatkowych, jednak nie stosują wprost tych rozstrzygnięć także i z tego zwykłego powodu, iż nie stanowią one materialnego prawa podatkowego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012, poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.