Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-936/09-3/KG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-11-03
Teza: Moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek podatkowy; obowiązek-obowiązek podatkowy-moment powstania obowiązku podatkowego; odszkodowania; wywłaszczenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Powiatu, przedstawione we wniosku z dnia 7 sierpnia 2009 r. (data wpływu 10 sierpnia 2009 r.) uzupełnionym pismem z dnia 2 listopada 2009 r. (data wpływu 2 listopada 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku dla czynności przeniesienia z mocy prawa prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie oraz momentu powstania obowiązku podatkowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 sierpnia 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku dla czynności przeniesienia z mocy prawa prawa własności nieruchomości należącej do Powiatu na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie oraz momentu powstania obowiązku podatkowego. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 2 listopada 2009 r. o doprecyzowanie opisanego zdarzenia.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, działającej w imieniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w dniu 11 marca 2008 r. została wydana przez Wojewodę decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji: „Budowa autostrady - w zakresie rozwiązań autostrady na odcinku M. - województwo X polegających na budowie dojazdów do obiektów inżynierskich, przerwanych połączeń dróg leśnych, dojazdów do działek, MOP-ów, PPO i zbiorników ekologicznych, dojść do przejść dla zwierząt, budowie PPO, zbiorników ekologicznych i dodatkowych miejsc postojowych na MOP II, skarp, nasypów i wykopów autostrady", obejmująca części działek, które były w tym czasie własnością Powiatu – Wnioskodawcy (dalej: Powiat).

Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren inwestycji stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem ustalonym przez wojewodę w odrębnej decyzji, na wniosek byłego właściciela nieruchomości lub inwestora.

W związku z tym, że decyzja Wojewody z 11 marca 2008 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady dla ww. inwestycji stała się ostateczna w dniu 25 kwietnia 2008 r. Zarząd Powiatu, działając na podstawie art. 7 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 154, poz. 958) w dniu 18 września 2008 r. skierował do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad pismo dot. przekazania nieruchomości objętych decyzją Wojewody wraz z Aktem wydania nieruchomości, z prośbą o podpisanie i zwrot podpisanych 2 egz. do dnia 11 października 2008 r. Tę datę Powiat uznaje za dzień wydania nieruchomości, pomimo że do dnia złożenia wniosku o interpretację indywidualną Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie potwierdziła i nie podpisała Aktu przekazania nieruchomości. Ze względu na ustawowy termin do wydania tych nieruchomości dający uprawnienie Powiatowi do uzyskania powiększonego o 5% odszkodowania Zarząd Powiatu uznał, że brak odpowiedzi będzie stanowić przyjęcie nieruchomości.

W dniu 14 maja 2009 r. Zarząd Powiatu działając w trybie art. 12 ust. 4a i ust. 4b oraz art. 18 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz art. 6 ust. 3 i art. 7 ustawy z 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958) wystąpił do Wojewody o wydanie decyzji w sprawie odszkodowania za nieruchomości stanowiące uprzednio własność Powiatu położone w obrębie:

1.  Ch. i oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem …. o powierzchni 0,0750 ha,
2.  L. i oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerami …..o powierzchni 0,1179 ha oraz ……o powierzchni 0,2773 ha.

Wg operatu szacunkowego działka wymieniona w punkcie 1 jest to nieruchomość położona w obrębie Ch., gmina T., powiat m., woj. L.. Działka stanowi fragment drogi powiatowej o nawierzchni mineralno-bitumicznej, pomiędzy Ch. a D.. Droga przebiega na tym odcinku pomiędzy gruntami ornymi. Nawierzchnia ścieralna wykonana została w 1990 r., a w 2002 r. wykonano powierzchniowe utrwalenie nawierzchni emulsją bitumiczną grubości 4 cm. W związku z wykonywanymi pracami Powiat nie odliczał podatku VAT od ponoszonych nakładów związanych z naprawą nawierzchni drogi.

Nieruchomość wymienioną w punkcie 2 położoną w obrębie L., gmina T., powiat m., woj. L. stanowią działki będące fragmentami drogi powiatowej o nawierzchni mineralno-bitumicznej z T. do Z. Są to grunty położone na terenie nie zainwestowanym, położonym między lasem a polem. Działka nr 249/4 o pow. 2773 m2 jest to droga o nawierzchni mineralno-bitumicznej, szerokość jezdni 5,5 m. Szerokość korony drogi 8,5 m. Szerokość pasa drogowego 25,95 m. Przebudowa tego odcinka drogi wykonana została w 2005 r. W ramach przebudowy zostało wykonane frezowanie nawierzchni asfaltowej, korytowanie, wykonanie warstwy odsączającej gr. 15 cm podbudowa z kruszywa łamanego gr. 30 cm oraz nawierzchnia dwuwarstwowa asfaltowa. Wykonano również uporządkowanie poboczy poprzez odkrzaczenie i odbudowę rowów przydrożnych. Działka nr 249/6 o pow. 1179 m2 jest to droga o nawierzchni mineralno-bitumicznej. Szerokość jezdni 5,5 m. Szerokość korony drogi 8,5 m, szerokość pasa drogowego 24 m. Przebudowa tego odcinka drogi wykonana została w 2005 r. W ramach przebudowy zostało wykonane frezowanie nawierzchni asfaltowej, korytowanie, wykonanie warstwy odsączającej gr. 15 cm, podbudowa z kruszywa łamanego gr. 30 cm oraz nawierzchnia dwuwarstwowa asfaltowa. Wykonano również uporządkowanie poboczy poprzez odkrzaczenie i odbudowę rowów przydrożnych.

W związku z wykonywanymi pracami Powiat nie odliczył podatku VAT od ponoszonych nakładów związanych z naprawą nawierzchni drogi z uwagi na to, że zrealizowany projekt nie służył do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Powiat nie miał prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków służących realizacji inwestycji (art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług).

Do chwili obecnej Powiat nie otrzymał jeszcze decyzji od Wojewody o wysokości przyznanego odszkodowania.

W piśmie z dnia 2 listopada 2009 r. stanowiącym uzupełnienie do wniosku Wnioskodawca sprostował omyłkę pisarską i wskazał, iż datą, w której decyzja Wojewody z dnia 11 marca 2008 r. stała się ostateczna jest 25 kwietnia 2008 r.

W związku z powyższym Wnioskodawca sprostował również swoje stanowisko w sprawie i stwierdził, iż obowiązek podatkowy w przedmiotowej sprawie powstał w dniu 2 maja 2008 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy Powiat może skorzystać ze zwolnienia od podatku VAT z tytułu odszkodowania, które będzie wypłacone prawdopodobnie w IV kwartale 2009 r. za wyżej opisane nieruchomości stanowiące uprzednio własność Powiatu ?
2.  Jak rozumieć zapis art. 19 ust. 4 ustawy o VAT dotyczący powstania obowiązku podatkowego? Który moment, w tej specyficznej sytuacji, uznać za właściwy dla ustalenia powstania obowiązku podatkowego i wykazania transakcji otrzymania odszkodowania w deklaracji VAT-7: a) moment otrzymania decyzji od wojewody określającej wysokość odszkodowania (data przyszła, nieznana)? b) moment wpływu odszkodowania na konto Powiatu (data przyszła, nieznana)? c) 7. dzień od dnia, w którym decyzja wojewody o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna? Decyzja stała się ostateczna 25 kwietnia 2008 r. (art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych)? d) 7. dzień od dnia podpisania Aktu wydania nieruchomości (art. 7 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie innych ustaw)?
3.  Czy w przypadku uznania, że otrzymane odszkodowanie nie będzie mogło korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r., Powiat będzie zobowiązany do zapłaty odsetek za kilkanaście miesięcy zwłoki, powstałej nie z jego winy, za nieterminową wpłatę należnego podatku VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1.

Powiat może skorzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r. Odszkodowanie będzie ustalone i wypłacone dopiero w IV kwartale 2009 r., ale w rozumieniu ustawy o podatku VAT do wydania towaru doszło już dnia 25 kwietnia 2008 r., tj. w momencie, w którym decyzja Wojewody z dnia 11 marca 2008 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady dla inwestycji „Budowa autostrady - w zakresie rozwiązań" stała się ostateczna. W tej dacie dostawa towaru spełniała warunki towaru używanego. Gdyby przyjąć, że obowiązek podatkowy powstał jednak 7. dnia od dnia podpisania Aktu wydania nieruchomości, który to dzień przypada na 11 października 2008 r., to i w tej dacie dostawa towaru spełniała warunki towaru używanego.

Zgodnie z definicją zawartą w ustawie Prawo budowlane, droga jest budowlą. W świetle ustawy o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.) budynki i budowle były zwolnione od podatku VAT, jeśli od zakończenia budowy tych obiektów minęło co najmniej 5 lat. Drogi powstały w latach 1990-1991, były modernizowane, jedna w 2002 roku a druga w 2005 r., ale Powiat nie pomniejszał kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków ponoszonych na ulepszenie tych dróg. Nie miał do tego prawa, bo korzystanie z dróg publicznych jest zwolnione od podatku VAT jako usługa administracji publicznej w zakresie łączności i transportu. Drogi nie były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Stosownie do art. 29 ust. 5 ustawy o podatku VAT w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Tak więc przeniesienie z mocy prawa własności opisanych nieruchomości w zamian za odszkodowanie w całości korzysta ze zwolnienia od podatku.

Ad. 2.

Powiat jest podatnikiem podatku od towarów i usług, zatem wydanie nieruchomości za odszkodowaniem powinien udokumentować fakturą VAT. Realne wystawienie faktury będzie możliwe po otrzymaniu decyzji o wysokości odszkodowania, którą Wojewoda dopiero wyda. Zdaniem Wnioskodawcy obowiązek podatkowy powstał w 7.dniu od dnia, w którym decyzja Wojewody o lokalizacji drogi stała się ostateczna. Decyzja stała się ostateczna 25 kwietnia 2008 r., zatem obowiązek podatkowy powstał 2 maja 2008 r. Faktura z przyczyn od Wnioskodawcy niezależnych, będzie więc wystawiona po terminie, w którym powstał ustawowy obowiązek podatkowy, ale otrzymane odszkodowanie winno być wykazane w deklaracji VAT-7 za maj 2008 r. jako sprzedaż zwolniona od podatku.

Ad. 3.

Jeśli organ wydający interpretację uzna, że otrzymane odszkodowanie nie mogło korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r., to Powiat sporządzi korektę deklaracji VAT-7 za maj 2008 r. wykazując wartość odszkodowania (w kwocie netto) w sprzedaży opodatkowanej podatkiem 22% oraz naliczy i zapłaci odsetki od niezapłaconego w terminie podatku VAT

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku dla czynności przeniesienia z mocy prawa prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie oraz momentu powstania obowiązku podatkowego uznaje się za prawidłowe.

Ad. 1.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu tym podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Stosownie do przepisu art. 2 pkt 6 cyt. ustawy, przez towary rozumie się rzeczy ruchome, wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy stanowi, że przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Podkreślić należy, iż cytowany wyżej przepis art. 7 ust. 1 zawiera legalną definicję pojęcia „dostawy towarów”, przez którą, jak już wskazano wyżej, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Interpretując zawarty w tym artykule zwrot „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy podkreślić, iż jest to czynność, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Należy przy tym uznać, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności. Zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”. Istotny jest przede wszystkim aspekt ekonomiczny, a nie prawny transakcji, w ramach której podatnik przenosi na nabywcę prawo do rozporządzania towarami jak właściciel. Akcent sformułowanej definicji położony został głównie na podkreślenie przeniesienia ekonomicznego władztwa nad rzeczą w taki sposób, aby nabywca mógł nią dysponować podobnie jak właściciel.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika podatku od towarów i usług działającego w tym charakterze.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza – stosownie do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Konieczność implementacji przepisów prawa wspólnotowego do prawa krajowego wymusiła na ustawodawcy odrębne określenie statusu organów władzy publicznej. I tak na podstawie art. 15 ust. 6 ww. ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z przytoczonego przepisu wynika, że organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy działają w charakterze podatników tylko wtedy, gdy:

*   wykonują czynności, które nie mieszczą się w ramach ich zadań albo

*   wykonują czynności, które wprawdzie mieszczą się w ramach ich zadań, jednak są wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.

Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.), obowiązującego do dnia 30 listopada 2008 r., jednostki samorządu terytorialnego korzystają ze zwolnienia od podatku w zakresie czynności związanych z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywanych w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 9 września 2008 r. - czyli w okresie, w którym w przedmiotowej sprawie została wydana przez Wojewodę i stała się ostateczne decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi - nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren, o którym mowa w ust. 2, stają się z mocy prawa:

1.  własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
2.  własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w doniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych

\- z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji, o której mowa w art. 18 i 18a, odpowiednio przez wojewodę albo starostę.

Z opisu stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę wynika, że w dniu 11 marca 2008 r. została wydana przez Wojewodę decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu 25 kwietnia 2008 r. Następnie Zarząd Powiatu, działając na podstawie art. 7 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w dniu 18 września 2008 r. skierował do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad pismo dot. przekazania nieruchomości objętych decyzją Wojewody wraz z Aktem wydania nieruchomości, z prośbą o podpisanie i zwrot podpisanych 2 egz. do dnia 11 października 2008 r. Do dnia złożenia wniosku o interpretację indywidualną, Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie potwierdziła i nie podpisała Aktu przekazania nieruchomości.

Odnosząc powyższe do wskazanych wyżej przepisów należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, a zatem nastąpiła dostawa towarów zdefiniowana w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

W analizowanym przypadku w roli organu władzy publicznej wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej występuje organ dokonujący wywłaszczenia. Organem tym może być wojewoda lub starosta (na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. i ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych), dokonujący wywłaszczenia w imieniu Skarbu Państwa. Czynność wykonywana przez organ dokonujący wywłaszczenia nie stanowi dostawy towaru, a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Podmiotem, który dokonuje dostawy towaru jest dotychczasowy właściciel nieruchomości, czyli Powiat. Zbywając nieruchomość Powiat nie realizuje ani zadań własnych, ani zadań zleconych, w tym przypadku dokonuje przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej prawa własności towaru w zamian za odszkodowanie. Wykonuje zatem czynność, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, występuje w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.

Powiat jako jednostka samorządu terytorialnego nie może zatem skorzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 13 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 listopada 2008 r. Dokonując przeniesienia prawa do rozporządzania nieruchomością Powiat nie realizuje ani zadań własnych, ani zadań zleconych przez organ administracji rządowej.

Przepis art. 41 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że podstawowa stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Oprócz stawki podstawowej, na wybrane grupy towarów i usług, ustawodawca przewidział trzy stawki preferencyjne: 7%, 3% i 0%. Ustawodawca daje także podatnikom możliwości stosowania zwolnień podatkowych.

W świetle przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r., zwalnia się od podatku dostawę towarów używanych, z zastrzeżeniem pkt 10, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego; zwolnienie dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części, będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Przez towary używane, na podstawie art. 43 ust. 2 ww. ustawy, rozumie się:

1.  budynki i budowle lub ich części – jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej 5 lat;
2.  pozostałe towary, z wyjątkiem gruntów, których okres używania przez podatnika dokonującego ich dostawy wyniósł co najmniej pół roku.

Stosowanie zwolnienia, o którym mowa wyżej, ustawodawca ograniczył jednak przepisem art. 43 ust. 6 ustawy o VAT, który stanowi, że zwolnienia nie stosuje się do dostawy towarów wymienionych w ust. 2 pkt 1, jeżeli przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych lub w trakcie użytkowania wydatki poniesione przez podatnika na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej, a podatnik:

1.  miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych wydatków;
2.  użytkował te towary w okresie krótszym niż 5 lat w celu wykonywania czynności opodatkowanych.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga przepis art. 29 ust. 5 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług. Na podstawie tego przepisu w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntów. Zatem co do zasady grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są sprzedawane budynki, budowle lub ich części na nim posadowione.

Z danych przedstawionych we wniosku wynika, że przedmiotem dostawy są grunty zabudowane budowlami – drogami. Drogi zostały wybudowane w latach 1990-1991, z zatem od ich wzniesienia minęło więcej niż 5 lat, a Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z ich nabyciem (wzniesieniem). Droga położona w obrębie Ch., gmina T. była modernizowana w roku 2002, natomiast droga położona w obrębie L., gmina T. była ulepszana w roku 2005. Powiatowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z nakładami poniesionymi na modernizację ww. budowli.

Odnosząc powyższe do przedstawionej wyżej analizy przepisów należy stwierdzić, że przeniesienie w zamian za odszkodowanie z mocy prawa prawa własności nieruchomości należących do Powiatu na rzecz Skarbu Państwa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatna dostawa towarów wykonywana przez podatnika podatku VAT w ramach prowadzonej przez niego działalności. Przedmiotowa transakcja korzysta jednak ze zwolnienia do podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 grudnia 2008 r.) oraz art. 29 ust. 5 ustawy o VAT.

Ad. 2.

W opisie stanu faktycznego Wnioskodawca wskazał, że w dniu 11 kwietnia 2008 r. Wojewoda wydał decyzję ustalającą lokalizację autostrady obejmująca działki, które były własnością Powiatu. Ww. decyzja stała się ostateczna w dniu 25 kwietnia 2008 r.

Jak dowiedziono wyżej, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, przeniesienie w zamian za odszkodowanie z mocy prawa prawa własności nieruchomości należących do Powiatu na rzecz Skarbu Państwa stanowi dostawę towarów.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Jednocześnie w ust. 4 powołanego przepisu zaznaczono, że w przypadku, gdy dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Jak wynika z powyższego ustawa o podatku od towarów i usług wiąże obowiązek zapłaty tego podatku z momentem przeniesienia z mocy prawa własności towarów (gruntu) w zamian za odszkodowanie. Nie wiąże ona natomiast tego obowiązku z momentem wypłaty odszkodowania.

W myśl art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4, i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Zgodnie z przepisem § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 ze zm.) obowiązującego do dnia 30 listopada 2008 r., fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi z zastrzeżeniem § 14, 15 i 15a.

W zakresie przedmiotowej transakcji Powiat działa w charakterze podatnika podatku VAT. Zatem wydanie przez Zainteresowanego nieruchomości zabudowanych budowlami (drogami) przeznaczonych pod drogę publiczną w zamian za odszkodowanie powinno być przez niego udokumentowane fakturą VAT. Tym samym, na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy, obowiązek podatkowy z tytułu wspomnianej dostawy powstał z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu licząc od dnia wydania nieruchomości.

W przedmiotowym sprawie decydujące znaczenie ma zatem data wystawienia faktury. Jeżeli została ona wystawiona w terminie (tj. 25 kwietnia 2008 r. lub w ciągu 7 dni od tej daty), obowiązek podatkowy powstał w dniu wystawienia faktury. W sytuacji natomiast, gdy faktura nie została wystawiona w terminie, obowiązek podatkowy powstał w 7. dniu od dnia dostawy towaru (czyli od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna), tj. 2 maja 2008 r.

Bez znaczenia pozostaje zatem fakt, iż Wojewoda nie wydał jeszcze decyzji dotyczącej wysokości przyznanego odszkodowania. Data wypłaty odszkodowania miałaby znaczenie dla ustalenia obowiązku podatkowego tylko wówczas, gdyby przed wydaniem nieruchomości Wnioskodawca otrzymał zaliczki. W takim przypadku bowiem – zgodnie z art. 19 ust. 11 ustawy – obowiązek podatkowy powstałby z chwilą ich otrzymania. Zawarty we wniosku opis stanu faktycznego na to jednak nie wskazuje.

Reasumując, momentem powstania obowiązku podatkowego dla wydanych przez Powiat na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości jest moment wystawienia faktury (jeżeli została ona wystawiona w terminie) lub 7. dzień od dnia wydania nieruchomości (jeżeli faktury w tym terminie nie wystawiono).

Ad. 3.

W związku z udzieleniem na pytanie pierwsze odpowiedzi pozytywnej, pytanie trzecie dot. obowiązku zapłaty odsetek stało się bezprzedmiotowe.

Należy zauważyć, że od dnia 1 grudnia 2008 r. powołane wyżej rozporządzenia:

*   Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, zastąpiono rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336),

*   Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług, zastąpiono rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337).

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.