Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB1-2.4010.52.2017.2.BG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-07-04
Teza: w zakresie obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych z tytułu uzyskanego odszkodowania w sytuacji wywłaszczenia na cele publiczne części gruntów będących własnością Wspólnoty Gruntowej
Słowa kluczowe: przychód; wspólnoty-wspólnota gruntowa
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 7 kwietnia 2017 r. (data wpływu 18 kwietnia 2017 r.), uzupełnionym 27 czerwca 2017 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych z tytułu uzyskanego odszkodowania w sytuacji wywłaszczenia na cele publiczne części gruntów będących własnością Wspólnoty Gruntowej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 kwietnia 2017 r. wpłynął do organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych z tytułu uzyskanego odszkodowania w sytuacji wywłaszczenia na cele publiczne części gruntów będących własnością Wspólnoty Gruntowej. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 5 czerwca 2017 r. Znak: 0111-KDIB1-2.4010.52.2017.1.BG, 0111-KDIB2-2.4011.72.2017.2.JW wezwano do ich uzupełnienia. Uzupełnienia dokonano 27 czerwca 2017 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wspólnota Lasów (Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej) jest nietypowym podmiotem praw i obowiązków dotąd nieznanym prawu cywilnemu, prawu handlowemu, Krajowemu Rejestrowi Sądowemu. Jest Spółką dla Zagospodarowania Wspólnot Gruntowych. Aktem prawnym regulującym zasady funkcjonowania Wspólnoty i formie prawnej, podziału dochodów Wnioskodawcy jest ustawa z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. Nr 28, poz. 169 ze zm.). Ustawa ta nie nadaje Wspólnocie Gruntowej formy prawnej jak Stowarzyszeniu i Fundacji, lecz nakazuje do celów zarządczych gruntami Wspólnoty powołanie Spółki, przy czym nie wskazując żadnej ze Spółek prawa handlowego jako organizacji prawnej. Spółka nie ma obowiązku i możliwości rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, ponieważ numeratywny wykaz KRS nie wymienia podmiotu jako Wspólnoty Gruntowej.

Spółka działa wyłącznie na podstawie i w ramach ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych stanowiąc jedynie Zarząd nad majątkiem Wspólnoty Gruntowej. Wspólnota Gruntowa powstała na podstawie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych a jej art. 1 ust. 1 określa, że Wspólnotami podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne o określonych przymiotach.

W oparciu o powyższą ustawę członkowie Wspólnoty mający swój udział we Wspólnocie (rozumianej zgodnie z art. 1 ust. 1 ww. ustawy) utworzyli Wspólnotę Gruntową, jak i powołana została do życia Spółka zarządzająca Wspólnotą.

Zgodnie z art. 15 ww. ustawy Spółka jest osobą prawną, działa na podstawie statutu i pełni jedynie funkcję zarządczą. Osobą prawną w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej. Jednakże analiza przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wyraźnie wskazuje, że nie można przyjąć analogii prawnej pomiędzy Spółką utworzoną do sprawowania zarządu nad majątkiem Wspólnoty a spółką prawa handlowego. Spółka posiada osobowość prawną lecz nie jest właścicielem majątku wyodrębnionym od współużytkowników przedsiębiorców.

W momencie powołania Spółka nie staje się właścicielem majątku Wspólnoty lecz pełni tylko funkcję zarządczą. Po powołaniu Spółki majątek, którym zarządza Spółka nadal pozostaje odrębnym przedmiotem własności osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej.

Wspólnota zbliża się do współwłasności, stanowi jednak współwłasność o cechach niepodlegających podziałowi, rządzącymi się odrębnymi zasadami. Istotą współwłasności jest uprawnienie do udziału we Wspólnocie Gruntowej w postaci korzystania z przyjętych przez nią gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem, które przysługuje osobom fizycznym lub prawnym posiadającym gospodarstwo rolne na obszarze na którym Wspólnota działa.

We Wspólnocie Lasów występują tylko i wyłącznie osoby fizyczne.

Decyzją z 8 listopada 2016 r. Wojewody ustalona została wysokość odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego - Województwo prawa własności część nieruchomości w obrębie X, oznaczonych działek: o powierzchni 0,0098 ha i 0,0907 ha w łącznej kwocie 42.011,00 zł (czterdzieści dwa tysiące jedenaście złotych).

Decyzją z 24 listopada 2016 r. ustalona wysokość odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego - Województwo prawa własności części nieruchomości położonej w obrębie Y, oznaczonych działek: o powierzchni 0,0943 ha, o powierzchni 1,0477 ha, o powierzchni 0,7102 ha, o powierzchni 1,3172 ha, o powierzchni 0,0189 ha w łącznej kwocie 424.624,00 zł (słownie: czterysta dwadzieścia cztery tysiące sześćset dwadzieścia cztery złote).

Co daje po zsumowaniu kwotę 466.635,00 zł (słownie: czterysta sześćdziesiąt sześć tysięcy sześćset trzydzieści pięć złoty).

W decyzji Wojewody podaje się, że wywłaszczenie jak i należne z tego tytułu odszkodowanie przyznaje się na rzecz Wspólnoty Lasów a nie Spółki powołanej do zarządu tą Wspólnotą. W toku postępowania prowadzący je organ ustalił, że nieruchomości objęte wywłaszczeniem stanowiły własności Wspólnoty Gruntowej. Zgodnie ze statutem ww. Wspólnota działa pod nazwą Wspólnota Lasów .

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w świetle obowiązujących przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych występuje obowiązek zapłaty podatku z tytułu wywłaszczenia na cele publiczne części gruntów będących własnością Wspólnoty Gruntowej? (część pytania dotycząca podatku dochodowego od osób prawnych)

Zdaniem Wnioskodawcy, w sytuacji wywłaszczenia na cele publiczne części gruntów wchodzących w skład Wspólnoty Gruntowej dochód w postaci odszkodowania nie będzie stanowił dochodu Spółki powołanej do sprawowania zarządu nad Wspólnotą Gruntową i właściwego zagospodarowana gruntów wchodzących w skład tej Wspólnoty. Posiadająca osobowość prawną Spółka o której mowa w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych przy wywłaszczeniu gruntu stanowiącego część Wspólnoty Gruntowej tylko administracyjnie reprezentuje tą Wspólnotę ale nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów. Dochody w postaci odszkodowania stanowią wyłączną własność członków Wspólnoty, którzy mają udziały we wspólnym majątku Wspólnoty (art. 6, art. 9 ustawy o zagospodarowaniu Wspólnot Gruntowych). Istotą powołania Spółki jest tylko sprawowanie zarządu nad Wspólnotą Gruntową. W momencie powołania Spółki nie staje się ona właścicielem gruntów. Działająca w obrocie prawnym Spółka w sytuacji odszkodowania w przypadku wywłaszczenia nie działa na własny rachunek tylko w imieniu i na rachunek swoich członków, występując jako ich reprezentant. Zdaniem Wnioskodawcy, przedstawiony stan faktyczny sprawy nie pozwala uznać, że Wspólnota jest zobowiązana do zapłaty z tytułu otrzymanego za wywłaszczenie na cele publiczne odszkodowania w łącznej kwocie 466.635.00 zł (słownie: czterysta sześćdziesiąt sześć tysięcy sześćset trzydzieści pięć złotych) podatku dochodowego od osób prawnych.

Co potwierdza szereg podatkowych interpretacji indywidualnych:

*   IBPB-1-2/4510-492/16-2/BKD,
*   IBPB-1-3/4510-674/15/TS,
*   IBPB-1-3/4510-675/15/TS,
*   IBPB-1-3/4510-341/15/TS,
*   ITPB2/4511-536/15/IB,
*   IBPBII/2/4511-360/15/HS,
*   IPTB3/4510-117/15-4/KC,
*   IBPBI/2/423-559/14/BG,
*   DD6/033/85/MNX/10/RD-80838,
*   IPPB4/415-517/14-6/MS1.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie konsekwencji podatkowych dla Spółki dla zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w związku z uzyskaniem odszkodowania. W związku z tym tut. Organ nie odniósł się w niej do ewentualnych konsekwencji podatkowych dla członków Wspólnoty.

Wspólnoty gruntowe to podmioty o swoistym statusie prawnym opartym na uregulowaniach zawartych w ustawie z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. Nr 28, poz. 169 ze zm.). Z definicji zawartej w tej ustawie wynika, że wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne - o określonych przymiotach. Uprawnionymi do udziału we wspólnocie są osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwa rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty (art. 6 ust. 1 ww. ustawy). Udziały poszczególnych uprawnionych we wspólnocie określa się w ułamkowych częściach w sposób wymieniony w art. 9 tej ustawy. Zgodnie z art. 14 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej powinny utworzyć spółkę do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład wspólnoty. Natomiast, z art. 15 ust. 1 ww. ustawy wynika, że spółka jest osobą prawną i działa na podstawie statutu.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1888 ze zm., dalej: „updop”), ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji. Przepisy ustawy mają również zastosowanie do jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek niemających osobowości prawnej, z zastrzeżeniem ust. 1 i 3. Stosownie do art. 1 ust. 3 przepisy ustawy mają również zastosowanie do:

1.  spółek komandytowo-akcyjnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2.  spółek niemających osobowości prawnej mających siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego tego innego państwa są traktowane jak osoby prawne i podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.

Stosownie do art. 3 ust. 1 updop, podatnicy, jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.

Wspólnota Gruntowa nie jest osobą prawną, a stanowi zespół nieruchomości, nad którymi zarząd sprawuje Spółka, utworzona specjalnie w tym celu przez osoby uprawnione do udziału, dlatego też Wspólnota nie będzie podlegała obowiązkowi podatkowemu wynikającemu z przepisów updop. Osobą prawną w rozumieniu updop jest spółka dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej. Jednakże, analiza przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wyraźnie wskazuje, że nie można przyjąć analogii prawnej pomiędzy spółką utworzoną do sprawowania zarządu nad majątkiem wspólnoty a spółką prawa handlowego. Spółka dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej, aczkolwiek posiada osobowość prawną, nie jest właścicielem majątku lub odrębnym od współużytkowników przedsiębiorcą. Zauważyć należy, że Spółka w momencie jej powołania nie staje się właścicielem majątku wspólnoty, lecz pełni tylko funkcje zarządcze. Majątek ten stanowi w dalszym ciągu przedmiot własności osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Oznacza to, że przychód z tytułu uzyskanego odszkodowania nie będzie podlegał w Spółce opodatkowaniu na podstawie updop. Wspólnota Gruntowa, aczkolwiek zbliża się do współwłasności, stanowi jednak współwłasność o szczególnych cechach, niepodlegającą podziałowi, rządzącą się odrębnymi zasadami. Istotą współwłasności jest uprawnienie do udziału we wspólnocie gruntowej w postaci korzystania z objętych nią gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem, które przysługuje osobom fizycznym lub prawnym posiadającym gospodarstwa rolne. Spółka dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej ma za zadanie wyłącznie zarządzać majątkiem wspólnoty, nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów. Przychody, które uzyskuje jako zarządca majątku Wspólnoty, po ich pomniejszeniu o koszty zarządu Spółki, stanowią dochód, będący dochodem osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej.

Reasumując, z uwagi na fakt, że Spółka nie jest właścicielem majątku Wspólnoty lecz pełni tylko funkcje zarządcze, jako administrator aktywów, które nie są jej własnością, dochód uzyskany z odszkodowania nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych jako dochód Spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Nadmienia się, że w części dotyczącej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.