Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/423-971/09-5/MC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-01-27
Teza: Czy wydatki na poczęstunek, związane z organizowanymi spotkaniami opisanymi w stanie faktycznym, będą stanowiły koszty uzyskania przychodu?
Słowa kluczowe: kontrahent; koszt-koszty uzyskania przychodów; napoje; poczęstunki; posiłki; reprezentacja; usługi-usługi gastronomiczne; wydatek
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. u. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. u. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, reprezentowanej przez Pełnomocnika, przedstawione we wniosku z dnia 26 października 2009 r. (data wpływu 29.10.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na poczęstunek związany z organizowanymi spotkaniami dla pracowników, kontrahentów, czy też potencjalnych klientów jest:

*   **prawidłowe** - w części dotyczącej poczęstunku oferowanego na terenie firmy,

*   **nieprawidłowe** - w części dotyczącej spotkań w restauracji bądź kawiarni.

UZASADNIENIE

W dniu 29 października 2009 r. został złożony ww. wniosek – uzupełniony pismem z dnia 27 listopada 2009 r. (data wpływu 30.11.2009 r.) oraz pismem z dnia 28 grudnia 2009 r. (data wpływu 29.12.2009 r.) - o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na:

*   poczęstunek związany z organizowanymi spotkaniami dla pracowników, kontrahentów, czy też potencjalnych klientów,

*   organizację szkoleń dla klientów bądź kontrahentów, w tym sport i rozrywkę.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący opis zdarzenia przyszłego.

Spółka ma zamiar organizować spotkania, w których będą uczestniczyć pracownicy, kontrahenci, czy też potencjalni klienci. Spotkania takie wiązać będą się z poczęstunkiem, który przybierać będzie różne formy. Poczęstunek może odbywać się na terenie firmy - wtedy najczęściej kupowane będą produkty żywnościowe, składające się na podawany później poczęstunek. Może on również być organizowany w restauracji bądź kawiarni - wówczas Spółka otrzyma fakturę od przedsiębiorcy prowadzącego restaurację lub kawiarnię. Spółka ma też zamiar w związku z organizowanymi spotkaniami korzystać z usług cateringowych. Posiłki będą przygotowywane i dostarczane gotowe, na miejsce wskazane przez Spółkę (np. do siedziby Spółki) przez przedsiębiorców zajmujących się świadczeniem usług cateringowych.

W piśmie z dnia 28 grudnia 2009 r. (data wpływu 29.12.2009 r.) stanowiącym uzupełnienie wniosku wskazano, iż:

*   w organizowanych spotkaniach będą brać udział jednocześnie pracownicy, kontrahenci oraz potencjalni klienci, w ramach tych spotkań pracownicy będą przeprowadzali rozmowy handlowe z kontrahentami i potencjalnymi klientami,

*   wydatki poniesione w związku ze spotkaniami, w których uczestniczyć będą jednocześnie pracownicy, kontrahenci, jak i potencjalni klienci, będą dokumentowane jedną fakturą bądź rachunkiem, a nie odrębnym dokumentem dla każdej grupy,

*   wydatki na rzecz pracowników związane ze spotkaniami ponoszone będą ze środków obrotowych Spółki,

*   przedmiotem organizowanych spotkań będą rozmowy handlowe i szkolenia dla kontrahentów i potencjalnych klientów Spółki,

*   przedmiotem interpretacji mają być wydatki na: gastronomię, catering, artykuły spożywcze, noclegi, dojazdy, sport, rozrywkę,

*   nabywane przez Spółkę usługi gastronomiczne czy cateringowe będą stanowiły poczęstunek na zwyczajowo przyjętym poziomie bez znamion okazałości czy też wykwintności,

*   Spółka zapewni klientom bądź kontrahentom w ramach imprez towarzyszących szkoleniom: bowling, gokarty, quady, bilard, narty, karaoke, usługi DJ, teatr, kino, basen, pakiety SPA itp.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy wydatki na poczęstunek, związane z organizowanymi spotkaniami opisanymi w stanie faktycznym, będą stanowiły koszty uzyskania przychodu?
2.  Czy wydatki związane z organizowanymi przez Spółkę szkoleniami, w tym wydatki na sport i rozrywkę, będą stanowiły koszty uzyskania przychodu?

Tutejszy Organ informuje, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pierwsze z ww. pytań. Wniosek Spółki w zakresie pytania drugiego został rozpatrzony odrębną interpretacją indywidualną wydaną w dniu 27 stycznia 2010 r. nr ILPB3/423-971/09-6/MC.

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Zatem, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

*   został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

*   jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

*   pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

*   poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

*   został właściwie udokumentowany,

*   nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Z całą pewnością należy uznać, że koszty, jakie Spółka poniesie na poczęstunek związany z organizowanymi spotkaniami z pracownikami, kontrahentami oraz potencjalnymi klientami, będą pozostawały w związku z osiąganym przychodem. Spotkania takie mają bowiem na celu stworzenie nowych i umacnianie istniejących relacji partnerskich z klientami i kontrahentami, a także wzrost świadomości, motywacji i zaangażowania personelu pracowniczego. Takie działania będą miały wpływ na zabezpieczenie istniejących, a także pozyskanie nowych rynków zbytu i poprawę konkurencyjności Spółki, pozwolą Spółce na poprawę kultury organizacyjnej i polepszenie komunikacji w ramach struktury zarządczej, a dzięki temu na sprawniejsze Jej funkcjonowanie. Wszystko to znajdzie przełożenie na wielkość sprzedaży Spółki, a w konsekwencji na Jej przychody. Oferowanie poczęstunku w ramach takich spotkań należy uznać za coś ogólnie przyjętego w stosunkach gospodarczych, zwyczajnego i normalnego.

Wątpliwości może budzić art. 16 ust. 1 pkt 28 ww. ustawy, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodu kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje pojęcia reprezentacji, dlatego należy posłużyć się definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, pod red. Stanisława Dubisza, PWN, 2003). Słownik jako reprezentację definiuje „okazałość, wystawność w czyimś sposobie życia, związaną ze stanowiskiem, pozycją społeczną”. Można też, opierając się na wykładni językowej pojęcia „reprezentacja”, rozumieć to pojęcie funkcjonalnie, tzn. jako wszelkie celowe działania podatnika, mające na celu jego odpowiednie reprezentowanie, rozumiane jako okazałość, wystawność w funkcjonowaniu podatnika (w tym przede wszystkim w jego kontaktach gospodarczych), związaną z pozycją, jaką podatnik zajmuje jako podmiot gospodarczy (Chudzik Mariusz, komentarz, LEX/el. 2007). Nie wszystkie więc koszty zakupów usług gastronomicznych, żywności oraz napojów (w tym alkoholowych) nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, lecz tylko takie, które zostały dokonane w celu reprezentacyjnym.

W związku z powyższym, należy uznać, że koszty poczęstunku poniesione przez Spółkę, związane z organizowanymi spotkaniami, będą stanowić koszty uzyskania przychodów.

Art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie znajdzie w przedstawionym stanie faktycznym zastosowania. Działania Spółki nie będą świadczyły o wystawności lub okazałości przedsiębiorcy, a raczej o dobrych manierach gospodarza, będą ponadto wyrazem pewnego standardu spotkań biznesowych. Ich celem nie będzie okazywanie pozycji, jaką posiada Spółka, lecz budowa i umacnianie kontaktów gospodarczych Spółki oraz motywowanie Jej pracowników i sprawna komunikacja z nimi. Należy podkreślić, że przedstawione przez Spółkę stanowisko jest szeroko reprezentowane w rozstrzygnięciach organów podatkowych (ILPB1/415-810/08-4/AA, ILPB3/423-308/09-2/KS, IPPB5/423-147/09-2/AM, IPPB5/423-492/09-2/JC, IPPB3/423-1062/08-2/MW, IBPB1/415-313/08/MW, IPPB3/423-1220/08-2/MW, ILPB3/423-666/08-2/KS, IBPB3/423-696/08/PC, IPPB3/423-1507/08-2/GJ).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy, w zakresie pytania nr 1, w sprawie oceny prawnej przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego uznaje się za:

*   **prawidłowe** - w części dotyczącej poczęstunku oferowanego na terenie firmy,

*   **nieprawidłowe** - w części dotyczącej spotkań w restauracji bądź kawiarni.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. u. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Przepis ten oznacza, że podatnik ma możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wszelkich kosztów, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio związanych z uzyskiwanymi przychodami, pod tym jednak warunkiem, że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu lub wiąże się z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów.

Z zastrzeżenia art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynika, że są wydatki, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, pomimo ich związku z przychodami i prowadzoną działalnością gospodarczą. Katalog takich wydatków zawarty został w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Przepis ten, w pkt 28, stanowi, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych.

Wobec braku legalnej definicji pojęcia reprezentacja, za celowe należy uznać odwołanie się do jej wykładni językowej.

Reprezentacja oznacza „okazałość, wystawność w czyimś sposobie życia, związaną ze stanowiskiem, pozycją społeczną” (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007).

Przenosząc powyższą definicję na grunt działalności gospodarczej, należy przyjąć, że reprezentacja to działania polegające na kontaktach oficjalnych i handlowych z innymi podmiotami gospodarczymi, które mają na celu kształtowanie oraz utrwalanie właściwego wizerunku firmy poprzez np. sposób podejmowania kontrahentów, poczęstunek, czy wręczanie upominków.

Właściwy wizerunek to taki, który może sprawić, że kształtowany dzięki reprezentacji „obraz przedsiębiorcy” przełoży się na nabywanie jego produktów lub usług. Świadome kształtowanie więc właściwego wizerunku przez podatników ma na celu stworzenie takiego wyobrażenia o przedsiębiorcy, które spowoduje pozytywne postrzeganie tegoż przedsiębiorcy przez osoby zewnętrzne, które z kolei będzie zachętą do podjęcia rozmów, współpracy, zakupów jego produktów czy usług.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Spółka zamierza organizować spotkania, w których będą uczestniczyć pracownicy, kontrahenci, czy też potencjalni klienci. w ramach tych spotkań pracownicy Spółki będą przeprowadzać rozmowy handlowe z kontrahentami i potencjalnymi klientami. Spotkania te wiązać się będą z poczęstunkiem, który może odbywać się na terenie firmy - wówczas poczęstunek będzie się składał z zakupionych produktów. Poczęstunek może być również organizowany w restauracji bądź kawiarni - wówczas Spółka otrzyma fakturę od przedsiębiorcy prowadzącego restaurację lub kawiarnię. w związku z organizowanymi spotkaniami Spółka ma zamiar korzystać również z usług cateringowych. Spółka wskazuje, iż celem organizowanych spotkań nie będzie chęć okazywania pozycji zajmowanej przez Spółkę, lecz budowa i umacnianie kontaktów gospodarczych Spółki oraz motywowanie Jej pracowników i sprawna komunikacja z nimi.

Odnosząc powyższe wyjaśnienia do przedstawionych we wniosku okoliczności, należy zauważyć, że podstawowym problemem w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy ponoszone przez Spółkę wydatki na poczęstunek ukierunkowane będą na reprezentowanie firmy, czy też mają na celu zachęcanie kontrahentów oraz potencjalnych klientów do nabywania oferowanych usług czy towarów.

W nawiązaniu do spotkań organizowanych na terenie firmy, w których uczestniczyć będą pracownicy, kontrahenci, czy też potencjalni klienci, stwierdzić należy, iż będą one wyrazem powszechnie obowiązujących kanonów kultury i nie będą ukierunkowane na reprezentowanie firmy, zatem pierwszy z wymienionych wyznaczników nie będzie miał zastosowania.

Natomiast, w ocenie tut. Organu, w kwestii dotyczącej wydatków Spółki na zakup poczęstunku w restauracjach i kawiarniach wyznacznik ten będzie miał zastosowanie, gdyż trudno wykazać inny niż reprezentacja cel poniesienia tych wydatków. Pomimo tego, że w czasie spotkań z klientami czy kontrahentami omawiane będą sprawy biznesowe, wątpliwości budzą miejsca takich spotkań, tj. lokale gastronomiczne. Spotkania biznesowe mogą być bowiem organizowane w każdym innym miejscu, zwłaszcza w siedzibach podmiotów gospodarczych.

W tym miejscu wskazać należy, iż zwyczajowo spotkania biznesowe w restauracjach bądź kawiarniach odbywają się, by stworzyć dobry klimat dla rozmów i wywrzeć dobre wrażenie na kontrahentach lub klientach, za którego koszty posiłku płaci Spółka, zainteresowana np. przyjęciem Jej oferty.

W kontekście zdefiniowanego wyżej pojęcia reprezentacji oraz z analizy przytoczonego art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy, jednoznacznie wynika, iż wydatki, które Wnioskodawca poniesie na poczęstunek w trakcie spotkań odbywających się w restauracjach i kawiarniach, wiążą się z kreowaniem i utrwalaniem pozytywnego wizerunku firmy, a zatem nie będą mogły być uznane za koszt uzyskania przychodów.

Powoływanie się w tym kontekście przez Spółkę na okoliczność, że tego typu działania nie będą świadczyły o wystawności lub okazałości przedsiębiorcy, a raczej o dobrych manierach gospodarza i będą wyrazem pewnego standardu spotkań biznesowych, nie odbiera wyżej wymienionym czynnościom cech reprezentacji.

Ponadto, należy zauważyć, iż wydatki, które Spółka zamierza ponieść będą wydatkami na reprezentację, gdyż odpowiadają reprezentacji mającej na celu przede wszystkim kreowanie pozytywnego wizerunku firmy i ułatwienie zawarcia umowy bądź kontraktu. Za „reprezentację” bowiem, w potocznym rozumieniu, należy uznać działania zmierzające do stworzenia jak najkorzystniejszego wizerunku firmy.

Reasumując, wydatki, które Spółka poniesie na poczęstunek podawany podczas spotkań odbywających się na terenie firmy, w których będą uczestniczyć pracownicy, kontrahenci czy też potencjalni klienci, należący do powszechnie obowiązujących kanonów kultury (nie mający charakteru okazałości), jako wydatki nie wymienione w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Należy jednocześnie zaznaczyć, iż prawidłowe zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodów uwarunkowane jest wykazaniem jego celowości i związku z przychodem, jak i prawidłowym udokumentowaniem. Należy zwrócić przy tym uwagę, że to na podatniku ciąży obowiązek wykazania związku poniesionych wydatków z przychodami, bo to on wywodzi skutki prawne w postaci zmniejszenia zobowiązania podatkowego.

Natomiast wydatki ponoszone przez Spółkę na poczęstunek w trakcie spotkań z kontrahentami i klientami w restauracji bądź kawiarni nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów Spółki, pomimo ich związku z przychodem (bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów), gdyż jako wydatki o charakterze reprezentacyjnym zawierają się w katalogu wyłączeń zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych stwierdzić należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie dodaje się, że wniosek Spółki w zakresie przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego dotyczącego podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem usług cateringowych został rozpatrzony odrębną interpretacją wydaną w dniu 11 stycznia 2010 r. nr ILPP2/443-1475/09-5/SJ.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.