Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-1568/10-2/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-12-20
Teza: Czy możliwa jest korekta obrotu i podatku należnego w przypadku zwrotu towaru przez klienta, jeżeli klient nie dysponuje paragonem fiskalnym (i tym samym nie może go Spółce zwrócić wraz z towarem) - a Podatnik zwrot towaru przez klienta dokumentuje wyłącznie wydrukiem z programu Spółki, który potwierdza dokonanie zwrotu?
Słowa kluczowe: ewidencja; kasa-kasa rejestrująca; korekta; korekta-korekta podatku; paragon-paragon fiskalny; towar-zwrot towarów
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 2-art. 109; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111b

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 22 września 2010 r. (data wpływu 27 września 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie korekty podatku należnego w związku ze zwrotem lub reklamacją towaru – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 września 2010. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie korekty podatku należnego w związku ze zwrotem lub reklamacją towaru.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca zajmuje się sprzedażą detaliczną towarów poprzez sieć punktów sprzedaży detalicznej. Przy każdej sprzedaży dokonuje wydruku paragonu fiskalnego, którego oryginał wydawany jest nabywcy.

Na podstawie obowiązujących przepisów prawnych, w szczególności kodeksu cywilnego oraz przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego, część towarów zwracana jest z uwagi na ujawnione wady (reklamacja, niezgodność towaru z umową, gwarancja).

Spółka czasami przyjmuje również zwroty towarów pozbawionych wad, na podstawie indywidualnych ustaleń z nabywcą. Istotnym elementem polityki Wnioskodawcy jest bowiem kształtowanie pozytywnego wizerunku Spółki poprzez dbanie o zadowolenie klientów. Spółka oprócz kasy fiskalnej stosuje również swój własny program informatyczny służący do obsługi towarowo-kasowej sklepów. Przy sprzedaży towaru drukowany jest paragon fiskalny z kasy fiskalnej, a w programie zapisana jest dokładna informacja o sprzedanym towarze. Na koniec dnia informacje z programu sklepowego eksportowane są do programu głównego, skąd pobierane są informacje do celów podatkowych. Zainteresowany w celu udokumentowania zwrotów towaru nie wymagała od klienta zwrotu paragonu fiskalnego potwierdzającego sprzedaż.

Wnioskodawca dokumentował więc zwrot towarów w oparciu o:

1.  paragon fiskalny wraz z wydrukiem z programu Spółki potwierdzającym zwrot; dokument zwykle zawiera ręcznie dopisaną datę oraz imię i nazwisko zwracającego towar, ale nie jest to regułą, albo
2.  wydruk z programu Spółki potwierdzający zwrot (bez paragonu fiskalnego); dokument zwykle zawiera ręcznie dopisaną datę oraz imię i nazwisko zwracającego towar, ale nie jest to regułą – czasem podpis jest nieczytelny, a czasem nie ma podpisu.

Ponadto, Spółka prowadzi również comiesięczną ewidencję korekt. W skład tej dokumentacji wchodzi nr paragonu lub wydruku z programu informatycznego (w przypadku braku oryginału paragonu), nr KW, nazwa towaru, data dokonania korekty, przyczyna korekty, pierwotna wartość sprzedaży (z wyszczególnieniem wartości netto, stawki VAT, wysokości podatku i kwoty brutto) oraz informacja czy otrzymano oryginał paragonu. Ponadto, ewidencja ta zawiera oznaczenie konkretnego punktu detalicznego oraz nr kasy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy możliwa jest korekta obrotu i podatku należnego w przypadku zwrotu towaru przez klienta, jeżeli klient nie dysponuje paragonem fiskalnym (i tym samym nie może go Spółce zwrócić wraz z towarem) – a Podatnik zwrot towaru przez klienta dokumentuje wyłącznie wydrukiem z programu Spółki, który potwierdza dokonanie zwrotu?

Zdaniem Wnioskodawcy, przepisy ustawy o VAT nie regulują sposobu dokumentowania korekty (zmniejszenia) obrotu i podatku należnego, gdy sprzedaż nie została udokumentowana fakturą VAT, lecz wydany został tylko paragon fiskalny. Brak uregulowań dotyczących korekty paragonu nie może przekreślać zasady wynikającej z art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, dopuszczającej prawo korekty obrotu i podatku należnego w przypadku zwrotu towaru.

Zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, obrót (będący podstawą opodatkowania) zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, a także kwot wynikających z dokonanych korekt faktur. Z gramatycznego brzmienia cyt. przepisu wynika więc, że możliwość pomniejszenia uzyskanego obrotu m.in. o kwoty odpowiadające wartości zwróconych towarów i uznanych reklamacji może nastąpić pod warunkiem, że zwrot towaru i reklamacja, co do zasady, są prawnie dopuszczalne i zwroty te zostały udokumentowane. Obowiązkiem podatnika jest więc w rozumieniu tego przepisu odpowiednie udokumentowanie zwrotu wartości towaru w wyniku bądź to odstąpienia od umowy sprzedaży, bądź to w wyniku uznania reklamacji z powodu wad towaru z tytułu rękojmi czy gwarancji.

Zarówno odstąpienie od umowy sprzedaży i w konsekwencji dokonany przez sprzedawcę zwrot wartości towaru, jak zwrot kwoty wartości towaru dokonany w wyniku realizacji roszczeń nabywcy z tytułu rękojmi czy gwarancji co do zasady są prawnie dopuszczalne lecz jako typowe instytucje cywilistyczne są przedmiotem regulacji prawa cywilnego. Przepisy ustawy o VAT nie wprowadzają na użytek postępowania podatkowego żadnych szczególnych regulacji w odniesieniu do trybu, zasad dopuszczalności odstąpienia od umowy sprzedaży jak i dodatkowych szczególnych warunków co do trybu realizacji roszczeń z tytułu rękojmi i gwarancji. Oznacza to (poza sytuacjami kiedy czynność cywilno-prawna w sposób nie budzący wątpliwości wykazuje cechy nieważności i została podjęta wyłącznie w celu obejścia przepisów prawa podatkowego), że organy podatkowe winny akceptować skutki zarówno odstąpienia od umowy sprzedaży, jak i realizację roszczeń z tytułu rękojmi i gwarancji i nie mogą skutecznie kwestionować zarówno zasadności zwrotu towaru dokonanego w wyniku odstąpienia od umowy, jak i zwrotu wartości towaru.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Zasady prowadzenia ewidencji przy pomocy kas rejestrujących określono w § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące oraz warunków ich stosowania (Dz. U. Nr 212, poz. 1338), zwanym dalej rozporządzeniem.

W myśl § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2, są obowiązani spełniać następujące warunki przy prowadzeniu ewidencji przy zastosowaniu kas dokonywać ewidencji każdej sprzedaży oraz wydruku paragonu fiskalnego lub faktury VAT z każdej sprzedaży, jak również wydawać oryginał wydrukowanego dokumentu nabywcy.

Stosownie do § 2 pkt 11 rozporządzenia, przez paragon fiskalny rozumie się wydrukowany dla nabywcy przez kasę w momencie sprzedaży dokument fiskalny z dokonanej sprzedaży.

Podkreślić należy, iż stosownie do treści § 2 pkt 10 rozporządzenia, istotą kasy fiskalnej jest posiadanie pamięci fiskalnej, tj.: urządzenia umieszczonego w twardej nieprzezroczystej masie, umożliwiającego trwały jednokrotny zapis danych pod kontrolą programu pracy kasy bez możliwości ich likwidacji oraz wielokrotny odczyt tych danych, które są nieusuwalne bez zniszczenia samego urządzenia. Cecha ta powoduje brak możliwości zarejestrowania na kasie fiskalnej zwrotu bądź reklamacji towarów. Zdarzenia tego typu winny być objęte odrębną ewidencją korekt, prowadzoną zgodnie z wymogami art. 109 ust. 3 ustawy.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Na mocy art. 29 ust. 4 ustawy, podstawę opodatkowania zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4b.

Z brzmienia ww. przepisu wynika, że możliwość pomniejszenia obrotu m.in. o kwoty odpowiadające wartości zwróconych towarów może nastąpić pod warunkiem, że zwrot towaru jest prawnie dopuszczalny i zwroty te zostały udokumentowane. Obowiązkiem podatnika jest więc w rozumieniu tego przepisu odpowiednie udokumentowanie zwrotu wartości towaru w wyniku odstąpienia od umowy sprzedaży.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie uzależniają pomniejszenia obrotu o kwoty odpowiadające wartości zwróconych towarów od posiadania przez podatnika oryginału paragonu fiskalnego, potwierdzającego zakup towaru.

Paragon fiskalny stanowi dla nabywcy dowód dokonania zakupu (z którym wiążą się m.in. uprawnienia rękojmi i gwarancji), natomiast dla sprzedawcy bezsporne potwierdzenie tożsamości towaru w przypadku np. zwrotu towaru. W przypadku dokonania zwrotu towaru podatnik powinien zatrzymać paragon fiskalny. Zasadą jest więc dokonywanie korekty obrotu i podatku należnego przy jednoczesnym zwrocie (okazaniu) przez klienta paragonu fiskalnego.

Jednocześnie podkreślić należy, iż paragon fiskalny nie jest jedynym dokumentem przesądzającym o stanie faktycznym, który znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Dowodzenie zwrotu towaru, będącego podstawą dokonania korekty, na podstawie innych dokumentów aniżeli paragon fiskalny nie stoi w sprzeczności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa podatkowego.

Wprawdzie obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości skorygowania sprzedaży i podatku należnego zaewidencjonowanego za pomocą kasy rejestrującej (tak jak jest to w przypadku faktur VAT), jednakże brak regulacji prawnych w tym zakresie, nie może pozbawić podatnika możliwości dokonania korekty, jeżeli możliwe jest wykazanie, że obrót z danej transakcji był inny niż kwota figurująca na paragonie bądź też dokonano zwrotu lub reklamacji zakupionego towaru. Zakaz zmiany treści paragonu jest jedynie warunkiem stosowania kas rejestrujących i nie może on zmieniać zasady wynikającej z art. 29 ust. 1 i 4 ustawy, bowiem obrotem jest kwota rzeczywiście należna, a nie kwota figurująca na paragonie fiskalnym.

Skoro kasa rejestrująca nie pozwala na korektę danych zapisanych w pamięci fiskalnej (tj. po wydrukowaniu paragonu), to korekta taka powinna być dokonywana za pomocą innych urządzeń księgowych. W takim przypadku należałoby prowadzić tzw. ewidencję korekt, z której musi dokładnie wynikać kwota korekty sprzedaży i podatku należnego przypisana do konkretnego paragonu. Ewidencja taka nie ma określonego wzoru, ale wskazane jest, aby zawierała co najmniej dane niezbędne do ustalenia przyczyn zaistniałej korekty, a zapisy w niej widniejące pozwalały na określenie prawidłowej kwoty obrotu i podatku należnego.

Trzeba bowiem mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 109 ust. 3 ustawy, podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 i 82 ust. 3 oraz zwolnionych od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9, są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą: kwoty określone w art. 90, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej, a w przypadkach określonych w art. 120 ust. 15, art. 125, 134, 138 – dane określone tymi przepisami niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca zajmuje się sprzedażą detaliczną towarów poprzez sieć punktów sprzedaży detalicznej. Przy każdej sprzedaży dokonuje wydruku paragonu fiskalnego, którego oryginał wydawany jest nabywcy.

Spółka czasami przyjmuje również zwroty towarów pozbawionych wad, na podstawie indywidualnych ustaleń z nabywcą. Istotnym elementem polityki Wnioskodawcy jest bowiem kształtowanie pozytywnego wizerunku Spółki poprzez dbanie o zadowolenie klientów. Spółka oprócz kasy fiskalnej stosuje również swój własny program informatyczny służący do obsługi towarowo-kasowej sklepów. Przy sprzedaży towaru drukowany jest paragon fiskalny z kasy fiskalnej, a w programie zapisana jest dokładna informacja o sprzedanym towarze. Na koniec dnia informacje z programu sklepowego eksportowane są do programu głównego, skąd pobierane są informacje do celów podatkowych. Zainteresowany w celu udokumentowania zwrotów towaru nie wymagała od klienta zwrotu paragonu fiskalnego potwierdzającego sprzedaż.

Wnioskodawca dokumentował więc zwrot towarów w oparciu o:

1.  paragon fiskalny wraz z wydrukiem z programu Spółki potwierdzającym zwrot; dokument zwykle zawiera ręcznie dopisaną datę oraz imię i nazwisko zwracającego towar, ale nie jest to regułą, albo
2.  wydruk z programu Spółki potwierdzający zwrot (bez paragonu fiskalnego); dokument zwykle zawiera ręcznie dopisaną datę oraz imię i nazwisko zwracającego towar, ale nie jest to regułą – czasem podpis jest nieczytelny, a czasem nie ma podpisu.

Ponadto Spółka prowadzi również comiesięczną ewidencję korekt. W skład tej dokumentacji wchodzi nr paragonu lub wydruku z programu informatycznego (w przypadku braku oryginału paragonu), nr KW, nazwa towaru, data dokonania korekty, przyczyna korekty, pierwotna wartość sprzedaży (z wyszczególnieniem wartości netto, stawki VAT, wysokości podatku i kwoty brutto) oraz informacja czy otrzymano oryginał paragonu. Ponadto ewidencja ta zawiera oznaczenie konkretnego punktu detalicznego oraz nr kasy.

Mając na uwadze przywołane przepisy prawa podatkowego oraz przedstawiony stan faktyczny, stwierdzić należy, że zgromadzenie przez Wnioskodawcę dowodów stanowiących dowód przeciwny do dowodu, jakim jest zapis z kasy rejestrującej, przy uwzględnieniu wyjątkowego charakteru zdarzeń, może stanowić podstawę do skorygowania obrotu i kwot podatku należnego. Dowodzenie zwrotu towaru, będącego podstawą dokonania korekty, na podstawie innych dokumentów aniżeli oryginał paragonu fiskalnego, nie stoi w sprzeczności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa podatkowego. W tym przypadku, ciężar dowodu znajduje się po stronie podatnika, który w prowadzonej przez siebie dokumentacji powinien posiadać dowody potwierdzające stan rzeczywisty i w sposób niebudzący wątpliwości wykazać fakt zwrotu towaru.

Reasumując stwierdzić należy, że Wnioskodawcy w związku z zaistniałymi zdarzeniami, przysługuje uprawnienie do korekty sprzedaży i podatku należnego w razie braku paragonu, jednakże pod warunkiem, że zdarzenia te zostały udokumentowane wiarygodnymi dowodami. Zdarzenia powodujące korektę obrotu i podatku należnego, powinny zostać uwidocznione w odrębnej specjalnie w tym celu prowadzonej ewidencji korekt. Zatem sposób dokumentowania zwrotu towaru, tj. wydruk z programu potwierdzający zwrot towaru (bez paragonu fiskalnego) w ocenie tut. Organu nie jest nieprawidłowy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.