Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-421/09-6/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-02-02
Teza: PCC- Umowy pożyczek
Słowa kluczowe: opodatkowanie; opodatkowanie-obowiązek opodatkowania; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa pożyczki; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 20.10.2009 r. (data wpływu 26.10.2009 r.) uzupełnionym pismem (data nadania 21.01.2010 r., data wpływu 25.01.2010 r.) na wezwanie z dnia 11.01.2010 r. Nr IPPB2/436-451/09-4/AF o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umów pożyczek - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26.10.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umów pożyczek.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Dnia 18 lutego 2009 r. C S.A. (dalej C lub Spółka) zawarł z osobą fizyczną (dalej: niemiecka osoba fizyczna) będącą udziałowcem w spółce mającej siedzibę w Niemczech – S (dalej: S) umowę, na podstawie której dokonano sprzedaży udziałów posiadanych przez niemiecką osobę fizyczną w S na rzecz Spółki.

Jednocześnie niemiecka osoba fizyczna zrzekła się roszczeń przysługujących jej z tytułu pełnionej funkcji dyrektora zarządzającego i umowy o pracę z S, a spółka zależna od niemieckiej osoby fizycznej przekazała nieruchomość na rzecz innej spółki niemieckiej zależnej od S –H (dalej: H).

W ramach ceny sprzedaży określonej w umowie została uwzględniona wartość zobowiązań spółek S oraz H wobec niemieckiej osoby fizycznej.

Spółka zawarła porozumienie z S, na mocy którego uregulowała zobowiązania w imieniu S wobec niemieckiej osoby fizycznej z tytułu roszczeń wynikających z umowy o pracę.

S zobowiązała się do zwrotu wydatków poniesionych przez Spółkę w imieniu i na rachunek S wraz z odsetkami.

Spółka zawarła również porozumienie z H, na mocy którego uregulowała zobowiązania w imieniu H wobec niemieckiej osoby fizycznej z tytułu przeniesienia własności nieruchomości na rzecz H.

H zobowiązała się do zwrotu wydatków poniesionych przez Spółkę w imieniu i na rachunek H wraz z odsetkami. Zwrot przedmiotowych kwot nastąpi poprzez przelew na rachunek Spółki albo poprzez kompensatę wzajemnych wierzytelności.

Zwrot przedmiotowych kwot przez S i H na rachunek Spółki spowoduje powstanie różnic kursowych.

Spółka udziela pożyczek. W statucie Spółki ujęty jest zapis, iż prowadzona przez nią działalność obejmuje między innymi pozostałe formy udzielania kredytów oraz pozostałą finansową działalność usługową gdzie indziej nie sklasyfikowaną z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych.

Spółka ustala różnice kursowe w oparciu o przepisy Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 (Dz. U. z 2000 r. Nr 54 poz. 654 t. j. ze zm.).

Pismem z dnia 11.01.2010 r. Nr IPPB2/436-421/09-4/AF wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania poprzez:

*   Sprecyzowanie, jakiego rodzaju usługi finansowe były świadczone przez Wnioskodawcę. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, iż Wnioskodawca zawarł porozumienie ze Spółką S, na mocy którego uregulował zobowiązania w imieniu S wobec niemieckiej osoby fizycznej z tytułu roszczeń wynikających z umowy o pracę oraz porozumienie ze Spółką H, na mocy którego uregulował zobowiązania w imieniu H wobec niemieckiej osoby fizycznej z tytułu przeniesienia własności nieruchomości na rzecz H, a także, że Wnioskodawca udziela pożyczek, natomiast z przedstawionego we wniosku stanowiska, dotyczącego pytania 2, wynika, iż chodzi o umowy pożyczki.

*   W przypadku, gdy Wnioskodawca udzielił pożyczek, wskazanie, czy zostały one udzielone przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej.

*   Wskazanie dat zawarcia czynności cywilnoprawnych.

*   Wskazanie miejsca zawarcia czynności cywilnoprawnych oraz, gdzie znajdowały się pieniądze w chwili ich zawarcia (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa).

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 14.01.2010 r. Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie (data nadania 21.01.2010 r., data wpływu 25.01.2010 r.) wskazując, iż:

1\. Sprecyzowanie, jakiego rodzaju usługi finansowe były świadczone przez Wnioskodawcę.

Czynności podjęte przez C na rzecz S oraz H, polegały na czasowym sfinansowaniu zobowiązań obu spółek. Usługa ta, co do swej istoty, stanowi usługę udzielania pożyczki. Jako, że usługa ta klasyfikowana jest jako usługa pośrednictwa finansowego podlega ona opodatkowaniu VAT i stanowi usługę w rozumieniu ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 27 ust. 3 i 4 ustawy o VAT usługa świadczona przez C podlega opodatkowaniu na terytorium Niemiec. Oznacza to, że usługa ta podlega opodatkowaniu niemieckim podatkiem od wartości dodanej, co zostało potwierdzone interpretacją przepisów prawa podatkowego wydaną C z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. IPPP1/443-1047/09-4/IG. Kopia pisma stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o PCC nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana lub zwolniona z podatku od towarów i usług.

Przez podatek od towarów i usług rozumnie się także podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w Państwach członkowskich (art. 1a pkt 7 ustawy o PCC).

W konsekwencji, skoro usługa świadczona przez C jest opodatkowana niemieckim podatkiem od wartości dodanej przez jej nabywcę, to w rozumieniu ustawy o PCC, jest ona opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Oznacza to, iż na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o PCC usługa ta jako opodatkowana podatkiem VAT nie podlega opodatkowaniu PCC.

2\. W przypadku, gdy Wnioskodawca udzielił pożyczek, wskazanie, czy zostały one udzielone przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej.

C jest wspólnikiem S.

C nie jest natomiast wspólnikiem H.

Forma prawna S i H jest niemieckim odpowiednikiem polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

3\. Wskazanie dat zawarcia czynności cywilnoprawnych.

Umowy pożyczki zostały przez C zawarte poprzez ich wykonanie, tzn. poprzez zapłatę Panu J w dniu 18 lutego 2009 r. kwoty roszczeń wobec S i H.

Porozumienia stanowiące pisemne potwierdzenia zawartych umów zostały podpisane dnia 25 sierpnia 2009 r.

4\. Wskazanie miejsca zawarcia czynności cywilnoprawnych oraz, gdzie znajdowały się pieniądze w chwili ich zawarcia (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa).

Umowy pożyczki zostały zawarte na terytorium Polski. Pieniądze będące przedmiotem umów pożyczek w chwili ich zawarcia znajdowały się na terytorium Polski – na rachunku bankowym C w polskim banku.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy działania podjęte przez Spółkę stanowią świadczenie usług finansowych na rzecz S oraz H oraz czy usługi te podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce?
2.  Czy w sytuacji, gdy usługi finansowe świadczone przez Spółkę będą podlegały opodatkowaniu niemieckim VAT, nie powstanie obowiązek opodatkowania ich podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
3.  Czy momentem, w którym realizują się różnice kursowe związane ze zwrotem przedmiotowych kwot jest odpowiednio dzień, w którym Spółka otrzyma zwrot przedmiotowych kwot na rachunek bankowy (w przypadku przelewu na rachunek Spółki) bądź też dzień, w którym zostanie dokonana kompensata wzajemnych wierzytelności?

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy podatku d czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od towarów i usług została wydana w dniu 14 stycznia 2010 r. interpretacja indywidualna Nr IPPP1/443-1047/09-4/IG. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych została wydana w dniu 22 stycznia 2010 r. interpretacja indywidualna Nr IPPB5/423-674/09-4/IŚ.

Zdaniem Wnioskodawcy

Usługi finansowe świadczone przez Spółkę będą podlegały opodatkowaniu niemieckim VAT, a co za tym idzie nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, opodatkowaniu PCC podlegają umowy pożyczki.

Jednakże, zgodnie z art. 2 pkt 4 lit. a i b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi nie podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem VAT lub zwolniona z podatku VAT.

Za podatek VAT w rozumieniu ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych) uznaje się również podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.

Zgodnie z art. 27 ust. 3 w zaw. z art. 27 ust. 4 pkt 4 ustawy o VAT, przypadku, gdy usługi finansowe są świadczone na rzecz podatników mających siedzibę na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę, miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usług posiada siedzibę.

Jako, iż zgodnie z art. 27 ust. 3 i ust. 4 ustawy o VAT miejscem świadczenia usług finansowych przez Spółkę będzie terytorium Niemiec, usługi te będą podlegały opodatkowaniu VAT w kraju siedziby nabywcy według regulacji tam obowiązującej.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż usługi finansowe świadczone przez C na rzecz spółek posiadających siedzibę w Niemczech będą podlegały opodatkowaniu niemieckim podatkiem VAT. W konsekwencji pożyczki udzielone przez C nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w Polsce.

Prawidłowość powyższego wniosku potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. IPPB2/436-374/08/4/MZ, cyt.: „O wyłączeniu czynności spod działania przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje przy tym okoliczność, że strony tej umowy są podatnikami podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona z tego podatku. (…) O wyłączeniu czynności udzielania pożyczki spod opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych decyduje więc nie tylko opodatkowanie tej czynności podatkiem od towarów i usług w Polsce, ale również opodatkowanie umowy pożyczki podatkiem od wartości dodanej obowiązującym w kraju członkowskim (…).

Jeżeli umowy pożyczki zostaną objęte zakresem ustawy o podatku od towarów i usług, czynności takie nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych”.

Podobnie, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 14 lipca 2008 r., sygn. ILPB2/436-24/08-4/AJ.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.), umowa pożyczki podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Elementami przedmiotowo istotnymi określonej w art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) umowy pożyczki są: obowiązek pożyczkodawcy przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz obowiązek pożyczkobiorcy zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Czynności cywilnoprawne zawarte w katalogu zamkniętym określonym w art. 1 wymienionej ustawy podlegają omawianemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych, o ile spełniają przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 cytowanej ustawy.

W myśl powyższego artykułu czynności cywilnoprawne w tym umowy pożyczki podlegają omawianemu podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że pożyczki podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy pożyczki jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa została zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, także jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca - pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W ustawie przewidziano jednak sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ww. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
*   umowy spółki i jej zmiany,
*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zgodnie z art. 1a pkt 7) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych użyte w ustawie określenie podatek od towarów i usług oznacza podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

W myśl art. 9 pkt 10 lit. i) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwalnia się od podatku pożyczki udzielane przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej.

Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie pożyczki na biorącym pożyczkę.

Z uzupełnionego stanu faktycznego wynika, że umowy pożyczki zostały przez Wnioskodawcę zawarte poprzez ich wykonanie, tzn. poprzez zapłatę Panu J w dniu 18 lutego 2009 r. kwoty roszczeń wobec spółek S i H. Porozumienia stanowiące pisemne potwierdzenia zawartych umów zostały podpisane w dniu 25 sierpnia 2009 r. Wnioskodawca wskazał także, że jest wspólnikiem spółki S, natomiast nie jest wspólnikiem spółki H. Forma prawna obu spółek jest niemieckim odpowiednikiem polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Umowy pożyczek zostały zawarte na terytorium Polski. Pieniądze będące przedmiotem umów pożyczek w chwili ich zawarcia znajdowały się na terytorium Polski –na rachunku bankowym Wnioskodawcy w polskim banku.

Reasumując należy stwierdzić, iż jeżeli pożyczki udzielone przez Wnioskodawcę były objęte zakresem podatku od wartości dodanej pobieranym na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskim, w tym przypadku w Niemczech, powyższe czynności były wyłączone z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W przypadku, gdyby z ustaleń na gruncie przepisów podatku od wartości dodanej pobieranym na podstawie przepisów obowiązujących w państwie członkowskim wynikało, że zawarte umowy pożyczki podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, wyjaśnia się, że zgodnie z art. 9 pkt 10 lit. i) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwalnia się od podatku pożyczki udzielane przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej. W tym przypadku umowa pożyczki zawarta ze spółką S, przez Wnioskodawcę, który jest wspólnikiem ww. spółki kapitałowej korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 10 lit. i) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Należy nadmienić, iż zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy obowiązek podatkowy ciąży przy umowie pożyczki na biorącym pożyczkę.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, iż zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Końcowo należy wskazać, iż z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - niniejsza interpretacja jest wiążąca dla Spółki, jako występującej z wnioskiem. Jeżeli pożyczkobiorcy chcieliby uzyskać interpretacje indywidualne winni wystąpić z odrębnymi wnioskami.

Jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny różni się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie chroni Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.