Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-1.4012.445.2025.3.JKU
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-08-28
Teza: Brak podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT świadczenia
usług udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i
nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz
udokumentowania tych czynności.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu
doradztwo
pomoc-pomoc prawna
powiat
stowarzyszenia
usługi-usługi prawnicze
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I. Przepisy
ogólne-Definicje
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Dostawa towarów
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Samodzielnie wykonywana
działalność gospodarcza, usługi twórców i artystów
wykonawców - wyłączenia
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1. Faktury -Brak obowiązku
wystawienia faktury
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1. Faktury -Obowiązek
wystawienia faktury
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1. Faktury -Wystawienie faktury
na żądanie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-
art. 2-pkt 22
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 7.-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 3
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1-art. 106b-ust. 1-pkt 1
1

[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1-art. 106b-ust. 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1-art. 106b-ust. 3

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 czerwca 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 20 czerwca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie braku podlegania
    opodatkowaniu podatkiem VAT świadczenia usług udzielania nieodpłatnej pomocy
    prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz udokumentowania tych
    czynności. Uzupełniła go Pani pismem z 21 sierpnia 2025 r. (wpływ 21 sierpnia 2025 r.) – w
    odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Jest Pani adwokatem, wpisanym na listę adwokatów prowadzoną przez Okręgową Radę
    Adwokacką. Prowadzi Pani Kancelarię Adwokacką, w ramach której świadczy usługi
    prawnicze na rzecz osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej oraz
    przedsiębiorców (osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz jednostek
    organizacyjnych, w tym osób prawnych), dalej jako: Klienci, w zakresie, w jakim działalność
    adwokata została uregulowana w odrębnych przepisach prawa m.in. w ustawie o
    adwokaturze.
    Działalność obejmuje udzielanie porad prawnych, sporządzanie opinii prawnych,
    opracowywanie projektów aktów prawnych oraz reprezentowanie Klientów przed sądami.
    W związku ze świadczeniem usług prawniczych w ramach prowadzonej Kancelarii
    Adwokackiej zarejestrowała Pani działalność gospodarczą wpisaną do CEiDG jako
    działalność prawniczą. Jest Pani czynnym podatnikiem VAT, w konsekwencji usługi
    świadczone na rzecz Klientów dokumentuje Pani, w zależności od ich statusu, poprzez
    wystawienie faktury VAT albo rachunku.
    W ramach praktyki adwokackiej, świadczy Pani nieodpłatną pomoc prawną oraz udziela
    Pani nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie z
    dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 945 z późn. zm.),
    dalej jako: Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, zapewnienie osobom uprawnionym nieodpłatnej
    pomocy prawnej oraz poradnictwa obywatelskiego należy do zadań zleconych powiatu
    realizowanych przez Powiat samodzielnie albo w porozumieniu z gminami. Powiaty
    wykonują zadania związane z zapewnieniem nieodpłatnej pomocy prawnej poprzez
    utworzenie i organizację Punktów Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Punkt Nieodpłatnej
    Pomocy Prawnej jest jednostką organizacyjną, w ramach której osoby uprawnione do
    nieodpłatnej pomocy prawnej mają możliwość konsultacji istotnych dla nich kwestii
    prawnych z prawnikiem, co do zasady adwokatem albo radcą prawnym.
    Do obowiązków powiatu należy prowadzenie Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, w
    tym m.in. zapewnienie lokalu, w którym odbywają się konsultacje, oraz jego wyposażenie i
    udostępnienie bazy aktów prawniczych, jak również dokonanie wyboru prawników,
    zlecenie im wykonywania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zawarcie odpowiednich
    umów. Zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. liczbę adwokatów i radców
    prawnych, którzy będą udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej, zasady wynagradzania
    oraz zasady wykorzystywania urządzeń technicznych w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej Powiat ma obowiązek ustalić z okręgową izbą adwokacką oraz okręgową izbą
    radców prawnych.
    W latach 2018-2024 zawarła Pani z Powiatem A i B umowę o świadczenie usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej (dalej: Umowa o nieodpłatną pomoc prawną). Zgodnie z
    Umową o nieodpłatną pomoc prawną działając w charakterze adwokata zobowiązała się
    Pani do osobistego świadczenia za wynagrodzeniem należnym od Powiatu nieodpłatnej
    pomocy prawnej osobom uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej
    prowadzonym przez Powiat A i B.

    Dodatkowo, w Umowie zostały określone miejsce i czas udzielania nieodpłatnej pomocy
    prawnej (tj. adres Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i czas dyżurów), miesięczne
    wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a także zasady wyznaczania
    zastępstwa w odniesieniu do dyżurów wyznaczonych przez Powiat A i B.
    Wybór osoby, z którą Powiat podpisze umowę na dany rok odbywał się w drodze
    losowania. Okręgowa Rada Adwokacka losowała osobę spośród adwokatów zgłaszających
    się jako osoby zainteresowane. Wyniki losowania były ogłaszane na stronie internetowej
    ORA oraz przekazywane do Powiatów. Wybór osoby nie był uzależniony od wiedzy,
    umiejętności oraz doświadczenia zawodowego. Losowanie było tajne i zainteresowani nie
    mieli wpływu na ich wynik.
    Podobną umowę na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej zawarła Pani ze
    Stowarzyszeniem (...) (dalej łącznie jako: Umowa o nieodpłatną pomoc prawną).
    W tym wypadku również nie miała Pani wpływu na wybór przez Powiat Stowarzyszenia, z
    którym podpisała Pani umowę. Powiaty ogłaszały konkursy, w których stowarzyszenia
    składały swoje oferty. W trakcie dyżurów w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej udziela
    Pani porad prawnych osobom fizycznym (w tym osobom fizycznym prowadzącym
    jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającym innych osób w ciągu
    ostatniego roku), które wykazały, że spełniają warunki do uzyskania nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz dokonały zgłoszenia w sposób określony przez Powiat, według kolejności
    zgłoszeń.
    Wynagrodzenie określone w Umowie o nieodpłatną pomoc prawną jest ustalone przez
    Powiaty i Stowarzyszenie, na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej
    oraz stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
    Nie miała Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu czy
    Stowarzyszenia ani jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od
    ilości porad udzielonych w trakcie dyżurów, które Pani odbyła w trakcie miesiąca.
    Poza praktyką w ramach Kancelarii Adwokackiej oraz świadczeniem nieodpłatnej pomocy
    prawnej na podstawie umowy z Powiatami, udziela Pani nieodpłatne poradnictwo
    obywatelskie na zasadach określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje działania dostosowane do indywidualnej
    sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do podniesienia świadomości tej osoby o
    przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach oraz wsparcia
    w samodzielnym rozwiązywaniu problemu, w tym, w razie potrzeby, sporządzenie
    wspólnie z osobą uprawnioną planu działania i pomoc w jego realizacji. Nieodpłatne
    poradnictwo obywatelskie obejmuje w szczególności porady dla osób zadłużonych i
    porady z zakresu spraw mieszkaniowych oraz zabezpieczenia społecznego. Jest zadaniem
    zleconym Powiatu. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie nie jest tożsame z działalnością
    prawniczą, a do jego świadczenia nie jest wymagane posiadanie tytułu adwokata albo
    radcy prawnego. Niezbędne jest ukończenie szkolenia na zasadach określonych w ustawie
    o nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Powiat może powierzyć prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa
    obywatelskiego organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego.
    Zawierała Pani umowy o udzielanie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego („Umowa
    o nieodpłatne poradnictwo obywatelskie”) z organizacjami pozarządowymi, z którymi w
    celu realizacji zadań zleconych współpracuje Powiat A i B.
    Na podstawie Umowy o świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
    zobowiązała się Pani do świadczenia poradnictwa obywatelskiego osobom uprawnionym
    w ramach wyznaczonych dyżurów w punktach nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
    oraz w miejscu i czasie wyznaczonym w Umowie.
    Zasady świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego są tożsame z zasadami
    udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, które określa ustawa o nieodpłatnej pomocy

    prawnej. Wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego jest
    określone w Umowie o świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego jako
    ryczałtowe miesięczne wynagrodzenie. Jego wysokość wynika z zasad określonych w
    ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej i jest uzależnione od ilości dni przepracowanych
    przez Panią w danym miesiącu, a nie od ilości porad albo innych zadań należących do
    zakresu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w danym miesiącu.
    Podobnie jak w przypadku nieodpłatnej pomocy prawnej, udziela Pani nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego osobiście, osobom uprawnionym, które dokonały
    odpowiedniego zgłoszenia, w miejscu i czasie określonym w Umowie o nieodpłatne
    poradnictwo obywatelskie oraz za wynagrodzeniem ustalonym na zasadach określonych
    w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej. Nie ma tym samym dowolności sposobu
    wykonania zlecenia, czasu i miejsca oraz możliwości wyboru osób, którym udziela
    nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.
    Zaznacza Pani, że w momencie złożenia ww. wniosku o interpretację indywidualną
    dokumentuje ww. świadczenia poprzez wystawienie faktury VAT na rzecz Powiatu
    /organizacji pozarządowej. Uwzględnia Pani VAT należny na ww. fakturach oraz rozlicza w
    ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Niemniej, w związku ze specyficznymi
    zasadami świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności jej osobistym
    charakterem oraz poradnictwa obywatelskiego powzięła Pani wątpliwość, czy świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz poradnictwa obywatelskiego następuje w ramach
    prowadzonej przez Panią działalności.
    Wykonywanie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem (...) (zwanym dalej:
    „Stowarzyszeniem”) oraz Powiatem A i B (zwanym dalej: „Powiatem”) następuje poprzez
    osobiste świadczenie porad prawnych oraz poradnictwa obywatelskiego w trakcie
    dyżurów odbywających się w lokalizacjach wskazanych w zawartych Umowach. Nie będzie
    ich Pani wykonywała z innymi osobami, w szczególności współpracownikami.
    Umowa z Powiatem zawiera zapis, że w przypadku, gdy Zleceniobiorca nie będzie mógł w
    danym dniu i godzinach świadczyć pomocy prawnej osobiście z powodu zaistnienia
    szczególnych okoliczności (choroba, ważne zdarzenie losowe), obowiązany jest do
    wyznaczenia zastępcy i wcześniejszego powiadomienia Zleceniodawcy drogą mailową,
    podając datę zastępstwa, miejsce i dane osoby zastępującej. Zastępstwo może pełnić
    wyłącznie osoba zgłoszona do obsługi nieodpłatnej pomocy prawnej, z którą
    Zleceniodawca zawarł umowę analogiczną do niniejszej umowy. Natomiast Umowa ze
    Stowarzyszeniem zawiera uregulowanie, że w razie niemożliwości osobistego świadczenia
    pomocy prawnej przez Zleceniobiorcę, Zleceniobiorca może polecić wykonanie
    przedmiotu niniejszej umowy innej osobie, która posiada uprawnienia do wykonywania
    zawodu radcy prawnego lub adwokata/doradcy obywatelskiego, zgodnie z wymogami art.
    5 ustawy i z którą Stowarzyszenie ma podpisaną umowę na udzielanie nieodpłatnej
    pomocy prawnej/poradnictwa obywatelskiego
    Wynagrodzenie jest wypłacane przez Powiat oraz Stowarzyszenie za osobiste świadczenie
    usług nieodpłatnych porad prawnych oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
    Poniższe wyjaśnienia są wspólne dla obu zawartych przez Panią umów zlecenia.
    Wynagrodzenie określone w przedmiotowych umowach jest ustalone przez Powiat i
    Stowarzyszenie na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (zwanej dalej „Ustawą”)
    oraz stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które wskazuje stawkę bazową
    na dany rok kalendarzowy.
    Nie ma Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu/Stowarzyszenia
    ani jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad
    udzielonych w trakcie dyżurów, które odbyła Pani w trakcie miesiąca.
    Łączne wynagrodzenie odpowiada rzeczywistej liczbie odbytych dyżurów nieodpłatnych
    porad prawnych lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w danym miesiącu.

    Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur,
    przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z przedstawioną podpisaną
    ewidencją czasu pracy. W wykonaniu umowy, poza wynagrodzeniem, nie otrzymuje
    dodatkowych świadczeń. Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy
    prawnej na podstawie umowy zawartej z Powiatem nie stanowi kategorii przychodów, o
    których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem nie
    stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych.
    Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy
    zawartej z Powiatem stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na
    podstawie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem stanowi przychód, o którym mowa w art.
    13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych W przedmiotowych
    umowach zobowiązuje się do świadczenia usług w lokalach położonych na terenie
    Powiatu A i B.
    Zgodnie z zapisami umowy zawartej z Powiatem lokale te wyposażone są w: meble
    biurowe (biurko, krzesło), zamykaną na klucz szafę do przechowywania dokumentów,
    niezbędne urządzenia techniczne (urządzenie wielofunkcyjne – drukarka i skaner oraz
    komputer – stacjonarny albo laptop) oraz dostęp do sieci energetycznej, telefonicznej i
    teleinformatycznej, zapewniające dostęp do nieodpłatnej powszechnie dostępnej
    (niewymagającej logowania się) bazy aktów prawnych. Ponadto Zleceniodawca wyposaża
    lokale w podstawowe materiały biurowe oraz tusz (toner) do drukarki lub kserokopiarki.
    Umowa zawarta ze Stowarzyszeniem nic nie mówi na temat korzystania z wyposażenia,
    ale de facto korzysta się na podstawie ww. umowy z infrastruktury stanowiącej własność
    Starostwa Powiatowego w A lub B lub poszczególnych Gmin, w których zlokalizowane są
    punkty pomocy. Korzystała Pani jedynie wyjątkowo z własnego laptopa, jednak nie wynika
    to z konieczności zapewnienia tego sprzętu we własnym zakresie, ale wygody i własnych
    chęci. Powyższe wyjaśnienia są wspólne dla obu zawartych przez Panią umów zlecenia
    Nie ponosi Pani gospodarczego, ekonomicznego ryzyka w związku z wykonywaniem
    czynności na podstawie umów zawartych zarówno z Powiatem, jak i ze Stowarzyszeniem.
    Poniższe wyjaśnienia są wspólne dla obu zawartych umów zlecenia. Udzielając pomocy
    prawnej lub poradnictwa obywatelskiego nie ponosi odpowiedzialności za świadczone
    usługi. Obsługując osoby zainteresowane pomocą prawną/doradztwem obywatelskim
    tworzy dla nich m.in. projekty pism, których nie podpisuje własnym imieniem i
    nazwiskiem. Wypełniając kartę pomocy „A” w części obejmującej punkt i dyżur wyraźnie
    jest wskazane, iż punkt jest prowadzony przez Stowarzyszenie.
    Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia wykorzystuje lokal i
    infrastrukturę zapewnioną przez Powiat i organizację wewnętrzną Stowarzyszenia.
    Kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r. Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej Zlecającego powoduje, że jako zleceniobiorca nie ponosi Pani również w tym
    zakresie ryzyka ekonomicznego. Istotną okolicznością jest także fakt, że nie ma Pani
    wpływu na wysokość wynagrodzenia ani wysokość stawki za dyżur, która została
    narzucona przez Powiat/Stowarzyszenie.
    Umowy zlecenia przewidują bowiem stałe, zryczałtowane wynagrodzenie, niezależnie od
    liczby osób uprawnionych, które zgłoszą się na dyżur oraz efektu świadczonych usług.
    Zasady przyznawania wynagrodzenia zostały opisane powyżej. Od osób uprawnionych nie
    pobiera się żadnego wynagrodzenia za pomoc, której są beneficjentami. W świetle umowy

    zleceniobiorca nie może pobierać jakichkolwiek środków pieniężnych od osób
    obsługiwanych. W rezultacie, skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie, nie można
    mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego.
    Nie wyrażała Pani i nie będzie Pani wyrażała oświadczeń woli w imieniu i na rzecz na rzecz
    Powiatu oraz Stowarzyszenia. Świadcząc usługi objęte przedmiotowymi umowami nie
    działa Pani jako pełnomocnik prowadzący swoją działalność gospodarczą, nie sporządza,
    ani nie podpisuje pism. Nie używa Pani w punkcie swoich pieczątek, szyldu, nie
    reprezentuje osób korzystających z darmowych porad prawnych przed sądem, nie ma
    Pani również żadnego wpływu na dobór klientów. Jedyną sytuacją w której może Pani
    odmówić porady prawnej, jest konflikt interesów w przypadku udzielenia pomocy w tej
    samej sprawie innemu zainteresowanemu. Powyższe wyjaśnienia są wspólne dla obu
    zawartych przez Panią umów zlecenia. W umowach zawartych przez Panią nie zostały
    zawarte postanowienia odnośnie co do odpowiedzialności wobec osób trzecich. Ani
    umowa zawarta z Powiatem, ani umowa zawarta ze Stowarzyszeniem nie zobowiązuje
    Pani do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich.
    Jednak z racji wykonywanego zawodu, obowiązkowo podlegam takiemu ubezpieczeniu
    OC. W związku z powyższym odpowiedzialność wobec osób trzecich ponoszą podmioty, z
    którymi zawarła Pani umowy (odpowiednio Powiat lub Stowarzyszenie). Powyższe
    wyjaśnienia są wspólne dla obu zawartych przez Panią umów zlecenia.
    W myśl art. 3 ww. ustawy nieodpłatna pomoc prawna obejmuje:
    · poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie prawnym oraz
      przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach, w tym w
      związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym, administracyjnym,
      sądowym lub sądowo-administracyjnym,
    · wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego,
    · sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem
      pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i
      pism w toczącym się postępowaniu sądowo-administracyjnym,
    · nieodpłatną mediację,
    · sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie
      pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy
      prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowo-
      administracyjnym oraz poinformowanie o kosztach postępowania i ryzyku
      finansowym związanym ze skierowaniem sprawy na drogę sądową.
    W ramach umowy zarówno z Powiatem, jak i Stowarzyszeniem wykonuje Pani wszystkie
    powyższe świadczenia. Każdorazowo świadczenia dobrane są do szczególnej sytuacji
    osoby uprawnionej. W ramach umowy zawartej ze Stowarzyszeniem zobowiązana Pani
    jest do osobistego świadczenia za wynagrodzeniem nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego, którego zakres świadczeń wynika z art. 3a ww. ustawy i obejmuje
    działania dostosowane do indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do
    podniesienia świadomości tej osoby o przysługujących jej uprawnieniach lub
    spoczywających na niej obowiązkach oraz wsparcia w samodzielnym rozwiązywaniu
    problemu, w tym, w razie potrzeby, sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną planu
    działania i pomoc w jego realizacji. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje w
    szczególności porady dla osób zadłużonych i porady z zakresu spraw mieszkaniowych
    oraz zabezpieczenia społecznego.

## Pytanie

1. Czy udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
      obywatelskiego na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację
      indywidualną stanowi świadczenie usług w ramach prowadzonej przez Panią
      działalności gospodarczej, które podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?

    2. Czy w odniesieniu do czynności opisanych w pkt 1, z tytułu wykonania czynności
      niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, powinna Pani
      wystawić faktury VAT, a czy też powinna Pani wystawić notę księgową?
    Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w piśmie z 21 sierpnia 2025 r.)
    W Pani ocenie,
    Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną
    nie stanowi świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Panią działalności
    gospodarczej, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Dokonując analizy stanu prawnego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy VAT,
    opodatkowaniu podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług.
    Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust.
    1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub
    jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy
    towarów w rozumieniu art. 7.
    Mając na względzie powyższe, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i
    odpłatne świadczenie usług wykonywane przez podatnika VAT.
    W świetle art. 15 ust. 1 ustawy VAT, status podatnika posiadają osoby prawne, jednostki
    organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczny wykonujące
    samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
    usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także
    działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w
    szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości
    niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W konsekwencji,
    opodatkowaniu VAT podlegają czynności wykonywane w ramach prowadzonej działalności
    gospodarczej.
    Jak stanowi natomiast art. 15 ust. 3 ustawy VAT, za wykonywaną samodzielnie działalność
    gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności:
    1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca
      1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
    2) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca
      1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych
      czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
      więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i
      wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności,
      wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób
      trzecich.
    Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 226 z późn. zm.), za
    przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2,
    uważa się m.in. przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub
    umowy o dzieło, uzyskiwane od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą,
    osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej
    osobowości prawnej, z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów
    zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności
    gospodarczej. W konsekwencji, przychody z działalności wykonywanej osobiście to
    przychody ze świadczenia usług na podstawie umowy zlecenie, jeżeli nie są uzyskiwane w
    ramach pozarolniczej działalności gospodarczej.

    Mając na względzie powyższe, w Pani opinii, przychody z nieodpłatnej pomocy prawnej
    świadczonej w ramach umowy o nieodpłatną pomoc prawną powinny być kwalifikowane
    jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, a nie prowadzonej przez Panią
    działalności gospodarczej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej przez Panią nie stanowi czynności podlegającej
    opodatkowaniu VAT.
    Należy bowiem podkreślić, że nie każda forma aktywności zawodowej osoby fizycznej
    wykonującej tzw. Wolny zawód jest związana z wykonywaną działalnością gospodarczą, ale
    jedynie taka, która spełnia przesłanki do uznania za działalność gospodarczą w świetle
    regulacji VAT.
    Jak podkreśla się w doktrynie prawa, wykonywanie zawodu adwokata albo radcy
    prawnego cechują różnice w stosunku do prowadzenia działalności gospodarczej
    obejmujące m.in. odmienne relacje łączące z klientami oraz osobiste wykonywanie
    wolnego zawodu o charakterze intelektualnym (por. J. Jacyszyn, Przedsiębiorca a wolny
    zawód, „Rejent” 2003, nr 10, s. 72-75).
    W konsekwencji, w celu ustalenia, czy osoba fizyczna wykonująca czynności związane z
    wykonywanym przez nią wolnym zawodem prowadzi działalność gospodarczą w
    rozumieniu ustawy VAT, należy każdorazowo zbadać, jaki jest kształt wzajemnych relacji,
    praw i obowiązków podmiotu w stosunku do podmiotu zlecającego te czynności. W
    szczególności, nie jest możliwe przypisanie wszystkich czynności osób fizycznych do
    prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Możliwość uznania udzielania
    nieodpłatnej pomocy prawnej przez adwokata albo radcę prawnej za świadczenie usług w
    ramach działalności gospodarczej w istocie wyklucza sam charakter tej instytucji oraz
    przepisy ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnej
    pomocy prawnej udziela osobiście adwokat lub radca prawny, a w szczególnie
    uzasadnionych przypadkach z ich upoważnienia aplikant adwokacki lub aplikant
    radcowski. Powyższe wskazuje, że udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi
    przejaw osobistej działalności profesjonalnej adwokata albo radcy prawnego, a nie jego
    działalności gospodarczej. W tym kontekście należy stwierdzić, że adwokat udzielając
    nieodpłatnej pomocy prawnej na rzecz osób uprawnionych w ramach Punktu
    Nieodpłatnej Pomocy Prawnej działa jako osoba fizyczna posiadająca uprawnienia i
    kwalifikacje, a nie jako przedsiębiorca prowadzący Kancelarię Adwokacką.
    Podczas pracy w Punktach NPP nie reprezentowała Pani swojej Kancelarii, nie mogła Pani
    również działać na rzecz swojej Kancelarii (np.: poprzez wręczanie wizytówek, nie mogła
    Pani umawiać klientów poza działaniem Punktu w swojej Kancelarii, nawet nie Pani
    umawiała wizyty, tylko osoba wyznaczona przez Powiat, bardzo często przez wyłączenia
    wskazane w ustawie o NPP nie mogła Pani np. napisać pisma dla beneficjenta, ponieważ
    NPP nie obejmowała pomocy w sprawach sądowych w toku, normalnie jako adwokat
    mogłaby Pani napisać takie pismo i otrzymać za to wynagrodzenie). Ponadto, stosunek
    prawny i faktyczny pomiędzy mną a Powiatem znacząco odbiega od stosunku łączącego
    Adwokata z Klientami.
    W odniesieniu do definicji działalności wykonywanej osobiście, w tym przez przedstawicieli
    tzw. wolnych zawodów, oraz rozróżnienia pomiędzy działalnością wykonywaną osobiście,
    a działalnością gospodarczą, należy zauważyć, że kwestia ta była przedmiotem licznych
    wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz
    krajowych sądów administracyjnych.
    W świetle wyroków TSUE, akceptowanych przez orzecznictwo sądów administracyjnych, za
    samodzielną działalność gospodarczą nie może być uznana działalność prowadzona przy
    wykorzystaniu zasobów innego podmiotu, która nie powoduje ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, nie jest związana z powstaniem odpowiedzialności usługodawcy
    wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością oraz

    jest związana z podporządkowaniem osoby wykonującej taką działalność (wyrok TS z 15
    grudnia 1987 r., C-235/85, Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Niderlandów, EU:C:
    1987:161, dalej wyrok C-235/85, Komisja, oraz wyrok TS z 25 lipca 1991 r., C-202/90,
    Ayuntamiento de Sevilla v. Recaudadores de Tributos de las Zonas primera y segunda, EU:
    C:1991:332, dalej wyrok C-202/90, Ayuntamiento).
    Mając na względzie wskazane powyżej orzecznictwo TSUE oraz przesłanki prowadzonej
    działalności gospodarczej określone w ustawie VAT, należy uznać, że świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej z powiatem nie spełnia
    przesłanek działalności gospodarczej. Pani natomiast wykonywała czynności nieodpłatnej
    pomocy prawnej w ramach dyżurów w Punkcie nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Nie miała
    Pani swobody miejsca i czasu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, a zasady określa
    Umowa o nieodpłatną pomoc prawną zawarta z Powiatem. Jeżeli z różnych przyczyn nie
    mogła Pani wykonać zadań w trakcie dyżuru, musiała Pani zapewnić zastępstwo, nie
    mogła Pani np. zmienić dnia albo godzin dyżuru, lub wyznaczyć dyżur w miejscu
    wygodnym dla Pani (np.: w siedzibie prowadzonej Kancelarii). W przeciwieństwie do usług
    świadczonych na rzecz klientów nie miała Pani swobody wyboru osób, na rzecz których
    świadczyła Pani pomoc prawną. Nieodpłatna pomoc prawna jest świadczona na rzecz
    osób uprawnionych, które zgłosiły się do Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. W
    wyjątkowych sytuacjach wynikających m.in. z konfliktu interesów mogła Pani odmówić
    nieodpłatnej pomocy prawnej, ale jest zobowiązana do wskazania osobie uprawnionej
    innego Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej na terytorium Powiatu. Nie mogła Pani
    wykorzystywać zasobów należących do Kancelarii do świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej. Co do zasady, wszystkie niezbędne zasoby powinien dostarczyć Powiat, a Pani
    tylko wykorzystywała zasoby Powiatu zgromadzone w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej. Wykorzystywała Pani m własne zasoby jedynie w takim zakresie, w jakim
    wykorzystują własne zasoby pracownicy i zleceniobiorcy (np.: samochód prywatny w celu
    dojazdu do Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej).
    Z tego względu nie ponosiła Pani żadnego ryzyka ekonomicznego ani gospodarczego
    udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach umowy zawartej z Powiatem. Pani
    wynagrodzenie jest z góry określone (uzależnione m.in. od obowiązujących stawek oraz
    ilości dyżurów). Nie miała Pani możliwości negocjowania wynagrodzenia, a wynagrodzenie
    nie jest rezultatem ilości porad udzielonych w trakcie dyżurów. Zależało jedynie od ilości
    dyżurów, które Pani odbyła.
    W odniesieniu do relacji pomiędzy Powiatem, a Pani osobą należy wskazać, że nie ma ona
    charakteru współpracy opartej na woli wyrażonej przez strony oraz równorzędności
    pomiędzy Panią a Powiatem. Nie miała Pani możliwości kształtowania zasad współpracy z
    Powiatem na takich zasadach, na jakich kształtuje zasady świadczenia usług na rzecz
    Klientów. Z drugiej strony, Powiat zawierając Umowę również nie ma swobody ustalania
    warunków współpracy, ale jest związany przepisami ustawy o nieodpłatnej pomocy
    prawnej. Sam fakt, że pełniła Pani te dyżury był niejako ślepym trafem – bo albo została
    Pani wylosowana przez ORA, albo Stowarzyszenie, z którym podpisała Pani promesę
    wygrało konkurs. Na to, czy zostanie Pani wylosowana albo czy konkurs wygra
    Stowarzyszenie, nie miała Pani żadnego wpływu.
    Umowa o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej zawarta przez Panią ze
    Stowarzyszeniem została określona jako umowa zlecenie. Niezależnie jednak od
    powyższego, o charakterze umowy świadczy jej cel oraz postanowienia, a także wola
    stron, a nie nazwa.
    Zastosowanie do Umowy o nieodpłatnej pomocy prawnej znajdą przepisy Kodeksu
    cywilnego dotyczące umowy zlecenia. Wobec powyższego, czynności nieodpłatnej pomocy
    prawnej wykonywane przez Panią nie są wykonywane w ramach Pani działalności
    gospodarczej, ale działalności wykonywanej osobiście, a tym samym nie podlegają
    opodatkowaniu VAT.

    Wskazuje Pani, że ww. stanowisko było potwierdzane przez Dyrektora KIS w licznych
    interpretacjach indywidualnych, przykładowo:
    · w interpretacji indywidualnej z 5 maja 2024 r., o sygn. 0112-KDIL1-3.4012.66.2023.2.AKS,
    · w interpretacji indywidualnej z 10 sierpnia 2024 r., o sygn. 0114-KDIP4
      2.4012.401.2023.1.MC,
    · w interpretacji indywidualnej z 16 kwietnia 2024 r., o sygn. 0112-KDIL1-1.4012.80.2024.2.
      HW.
    W Pani ocenie, przychody z tytułu udzielania nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
    uzyskiwane przez Panią stanowią przychody ze świadczenia usług na podstawie umowy
    zlecenia, nie uzyskiwane w ramach działalności gospodarczej, a tym samym powinny być
    kwalifikowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście na podstawie art. 13
    ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy PIT. W konsekwencji, nie stanowią czynności podlegających
    opodatkowaniu VAT.
    Nie ma Pani bowiem samodzielności w zakresie udzielania poradnictwa, udziela go
    osobom uprawnionym w ramach punktu poradnictwa obywatelskiego, w czasie i miejscu
    określonym w umowie, nie wykorzystuje do świadczenia poradnictwa własnych zasobów,
    ale zasoby należące do organizacji pozarządowej, nie ponosi odpowiedzialności ani ryzyka
    związanego z udzielanymi poradami, a Pani wynagrodzenie jest ustalone na zasadach
    określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej i niezależne od ilości porad
    udzielonych w miesiącu.
    Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że udzielanie nieodpłatnej poradnictwa
    obywatelskiego nie jest wykonywane przez Panią w ramach działalności gospodarczej, a
    tym samym nie podlega opodatkowaniu VAT.
    Powyższy wniosek był potwierdzony w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez
    Dyrektora KIS, m.in.:
    · interpretacji indywidualnej z 20 kwietnia 2023 r., o sygn. 0111-KDIB3-1.4012.111.2023.2.
      IO,
    · interpretacji indywidualnej z 16 kwietnia 2024 r., o sygn. 0112-KDIL1-1.4012.80.2024.2.
      HW.
    W świetle art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT: Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę
    dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa
    w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku
    od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
    niebędącej podatnikiem. Dalej art. 106b ust. 2 ustawy o VAT wskazuje, że Podatnik nie jest
    obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na
    podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82
    ust. 3.
    Wg art. 87 § 1 Ordynacji podatkowej: Jeżeli z odrębnych przepisów nie wynika obowiązek
    wystawienia faktury, podatnicy prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani, na
    żądanie kupującego lub usługobiorcy, wystawić rachunek potwierdzający dokonanie
    sprzedaży lub wykonanie usługi.
    Biorąc jednak pod uwagę stanowisko zawarte we wniosku, tj. przyjęcie, że świadczenie
    przez Panią, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, usług nieodpłatnych porad
    prawnych oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie przedmiotowych
    umów zlecenia, nie stanowi wykonywanej samodzielnie działalności gospodarczej i w
    efekcie nie podlega podatkiem VAT, powoduje, że nie jest Pani zobowiązana do
    dokumentowania tych czynności fakturami (faktura nie jest dowodem właściwym dla
    udokumentowania otrzymanego z tego tytułu wynagrodzenia).

    Jednocześnie, w Pani ocenie, na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i
    usług, brak jest przeciwwskazań dla udokumentowania wykonywanych czynności poprzez
    wystawienie innego dokumentu księgowego, np. noty księgowej.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej: ustawą:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa
      towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
        1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
          formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
        2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
          czynności lub sytuacji;
        3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
          działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde
    świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że
    usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni
    konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług podlega
    opodatkowaniu. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być
    wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku
    z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie podatnikiem
    podatku od towarów i usług.
    W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
      Pod pojęciem działalności gospodarczej rozumie się wszelką działalność
      producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących
      zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne
      zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na
      wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły
      dla celów zarobkowych.
    Stosownie do art. 15 ust. 3 ustawy:
      Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności:
        1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia
          26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
        2) (uchylony);
        3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia
          26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu
          wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych
          czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy
          zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do
          warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
          zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1
      pkt 2, uważa się:
      1) (uchylony)
      2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej,
      trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z
      dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z tytułu udziału w
      badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty tworzące system
      szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia
      sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów
      z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
      3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
      4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
      arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
      5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem
      obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania
      tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem
      przychodów, o których mowa w pkt 7;
      6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.
      14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;

      7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
      7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
      8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy
      o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
      organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
      działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje
      te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku
      - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
      prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
      przychodów, o których mowa w pkt 9;
      9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o których mowa
      w pkt 7.
    W opisie sprawy wskazała Pani, że:
    - wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie
      Umowy zawartej z Powiatem stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a
      ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
    - wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
      poradnictwa obywatelskiego na podstawie Umowy zawartej ze Stowarzyszeniem
      stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku
      dochodowym od osób fizycznych.
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług wynika,
    że dla uznania, że określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią
    samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza
    regulacjami ustawy, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w
    tym przepisie, tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności
    prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym
    zlecane czynności co do warunków:
    · wykonywania tych czynności,
    · wynagrodzenia, oraz
    · odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zatem, użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz
    także spełnione muszą zostać pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in., czy
    działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym,
    kto ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej

    działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, tylko i wyłącznie te
    czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i wykonującym zlecone czynności
    istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie warunków wykonywania tych
    czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności
    wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do
    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie
    wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym,
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku VAT
    prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika
    podatku VAT) od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania
    podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy.
    Istotna jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności, wynikającej z charakteru
    stosunku prawnego łączącego Panią oraz Powiat i Stowarzyszenie.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    (1) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11 grudnia 2006, Nr 347, str. 1, ze
    zm.) zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    W akapicie pierwszym, artykuł 9 (1) Dyrektywy 2006/112/WE Rady wskazano, że:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
    W myśl art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza
      jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych
      osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi
      więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a
      pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
      pracodawcy.
    W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy
    przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.

    Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:
      Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba,
      która okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub
      transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz
      sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza
      terytorium państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty.
    Przy czym, zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje
      transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi (...).
    Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności
    gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i
    usług.
    To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością
    wykonywaną okazjonalnie, nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie
    podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom
    dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby
    brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem
    definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady
    jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub
    rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca
    lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112
    /WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania
    środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.
    Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla
    przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja
    Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach
    wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która
    wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu,
    na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.
    Ponadto, zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się
    tyczy warunków pracy należy przeanalizować, czy pracownik jest niejako zintegrowany z
    organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją
    działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór
    współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też
    brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla
    działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże poddanie się niektórym
    dyrektywom jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które
    odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego
    działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także
    to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego
    wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma
    wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na
    pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest
    odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać
    (pkt 6).
    Zauważyć też należy, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko

    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak
    bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie,
    które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę,
    podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.
    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy zleceniobiorcą – Panią a zleceniodawcą – Powiatem oraz Stowarzyszeniem
    wykaże, że spełnione są wszystkie trzy warunki, to nie można uznać Pani za podatnika
    VAT. Jednocześnie brak spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że zleceniobiorca
    występuje w charakterze podatnika VAT.
    Warunek pierwszy – warunki wykonywania czynności: należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest poradnictwo obywatelskie,
    mediacje oraz pomoc prawna świadczone przez osobę fizyczną, wpisane jest
    wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego – w przedmiotowej
    sprawie Powiatu oraz Stowarzyszenia.
    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie –
    warunek drugi).
    Warunek drugi – wynagrodzenie: zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji, czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie, to nie można mówić o ponoszeniu przez zleceniobiorcę ryzyka
    ekonomicznego.
    Warunek trzeci – odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich: warunek będzie
    spełniony, jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy – zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Z opisu sprawy wynika, że:
    · Jest Pani adwokatem, wpisanym na listę adwokatów prowadzoną przez Okręgową Radę
      Adwokacką. Prowadzi Pani Kancelarię Adwokacką, w ramach której świadczy usługi
      prawnicze na rzecz osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej oraz
      przedsiębiorców (osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz
      jednostek organizacyjnych, w tym osób prawnych) – Klienci, w zakresie, w jakim
      działalność adwokata została uregulowana w odrębnych przepisach prawa m.in. w
      ustawie o adwokaturze.
    · Działalność obejmuje udzielanie porad prawnych, sporządzanie opinii prawnych,
      opracowywanie projektów aktów prawnych oraz reprezentowanie Klientów przed
      sądami. W związku ze świadczeniem usług prawniczych w ramach prowadzonej
      Kancelarii Adwokackiej zarejestrowała Pani działalność gospodarczą wpisaną do CEiDG

      jako działalność prawniczą. Jest Pani czynnym podatnikiem VAT, w konsekwencji usługi
      świadczone na rzecz Klientów dokumentuje Pani, w zależności od ich statusu, poprzez
      wystawienie faktury albo rachunku.
    · W ramach praktyki adwokackiej, świadczy Pani nieodpłatną pomoc prawną oraz udziela
      Pani nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie o
      nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz
      edukacji prawnej.
    · W latach 2018-2024 zawarła Pani z Powiatem umowę o świadczenie usług nieodpłatnej
      pomocy prawnej. Zgodnie z Umową o nieodpłatną pomoc prawną działając w
      charakterze adwokata zobowiązała Pani się do osobistego świadczenia za
      wynagrodzeniem należnym od Powiatu nieodpłatnej pomocy prawnej osobom
      uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej prowadzonym przez Powiat.
      Dodatkowo, w Umowie zostały określone miejsce i czas udzielania nieodpłatnej
      pomocy prawnej (tj. adres Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i czas dyżurów),
      miesięczne wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a także zasady
      wyznaczania zastępstwa w odniesieniu do dyżurów wyznaczonych przez Powiat.
    · Wybór osoby, z którą Powiat podpisze umowę na dany rok odbywał się w drodze
      losowania. Podobną umowę na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej zawarła
      Pani ze Stowarzyszeniem. W tym wypadku również nie miała Pani wpływu na wybór
      przez Powiat Stowarzyszenia, z którym podpisała Pani umowę. W trakcie dyżurów w
      Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej udziela Pani porad prawnych osobom
      fizycznym (w tym osobom fizycznym prowadzącym jednoosobową działalność
      gospodarczą niezatrudniającym innych osób w ciągu ostatniego roku), które wykazały,
      że spełniają warunki do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz dokonały
      zgłoszenia w sposób określony przez Powiat, według kolejności zgłoszeń.
    · Wynagrodzenie określone w Umowie o nieodpłatną pomoc prawną jest ustalone przez
      Powiaty i Stowarzyszenie, na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy
      prawnej oraz stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Nie miała Pani
      wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu czy Stowarzyszenia ani
      jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad
      udzielonych w trakcie dyżurów, które odbyła Pani w tracie miesiąca.
    · Poza praktyką w ramach Kancelarii Adwokackiej oraz świadczeniem nieodpłatnej
      pomocy prawnej na podstawie umowy z Powiatami, udziela Pani nieodpłatne
      poradnictwo obywatelskie na zasadach określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy
      prawnej. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje działania dostosowane do
      indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do podniesienia świadomości
      tej osoby o przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej
      obowiązkach oraz wsparcia w samodzielnym rozwiązywaniu problemu, w tym, w razie
      potrzeby, sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną planu działania i pomoc w jego
      realizacji. Jest zadaniem zleconym Powiatu. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie nie
      jest tożsame z działalnością prawniczą, a do jego świadczenia nie jest wymagane
      posiadanie tytułu adwokata albo radcy prawnego.
    · Powiat może powierzyć prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i
      poradnictwa obywatelskiego organizacji pozarządowej prowadzącej działalność
      pożytku publicznego. Zawierała Pani umowy o udzielanie nieodpłatnego poradnictwa z
      organizacjami pozarządowymi, z którymi w celu realizacji zadań zleconych
      współpracuje Powiat.
    · Na podstawie Umowy o świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
      zobowiązała się Pani do świadczenia poradnictwa obywatelskiego osobom
      uprawnionym w ramach wyznaczonych dyżurów w punktach nieodpłatnego
      poradnictwa obywatelskiego oraz w miejscu i czasie wyznaczonym w Umowie.

    · Zasady świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego są tożsame z zasadami
      udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, które określa ustawa o nieodpłatnej pomocy
      prawnej. Wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
      jest określone w Umowie o świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
      jako ryczałtowe miesięczne wynagrodzenie. Jego wysokość wynika z zasad określonych
      w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej i jest uzależnione od ilości dni
      przepracowanych przez Panią w danym miesiącu, a nie od ilości porad albo innych
      zadań należących do zakresu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w danym
      miesiącu.
    · Podobnie jak w przypadku nieodpłatnej pomocy prawnej, udziela Pani nieodpłatnego
      poradnictwa obywatelskiego osobiście, osobom uprawnionym, które dokonały
      odpowiedniego zgłoszenia, w miejscu i czasie określonym w Umowie o nieodpłatne
      poradnictwo obywatelskie oraz za wynagrodzeniem ustalonym na zasadach
      określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej. Nie ma tym samym
      dowolności sposobu wykonania zlecenia, czasu i miejsca oraz możliwości wyboru
      osób, którym udziela nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.
    · Zaznacza Pani, że w momencie złożenia ww. wniosku o interpretację indywidualną
      dokumentuje ww. świadczenia poprzez wystawienie faktury VAT na rzecz Powiatu
      /organizacji pozarządowej. Uwzględnia Pani VAT należny na ww. fakturach oraz
      rozlicza w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Niemniej, w związku ze
      specyficznymi zasadami świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności
      jej osobistym charakterem oraz poradnictwa obywatelskiego powzięła Pani
      wątpliwość, czy świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz poradnictwa
      obywatelskiego następuje w ramach prowadzonej przez Panią działalności.
    · Wykonywanie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem oraz Powiatem następuje poprzez
      osobiste świadczenie porad prawnych oraz poradnictwa obywatelskiego w trakcie
      dyżurów odbywających się w lokalizacjach wskazanych w zawartych Umowach. Nie
      będzie ich Pani wykonywała z innymi osobami, w szczególności współpracownikami.
    · Umowa z Powiatem zawiera zapis, że w przypadku, gdy Zleceniobiorca nie będzie mógł
      w danym dniu i godzinach świadczyć pomocy prawnej osobiście z powodu zaistnienia
      szczególnych okoliczności (choroba, ważne zdarzenie losowe), obowiązany jest do
      wyznaczenia zastępcy i wcześniejszego powiadomienia Zleceniodawcy drogą mailową,
      podając datę zastępstwa, miejsce i dane osoby zastępującej. Zastępstwo może pełnić
      wyłącznie osoba zgłoszona do obsługi nieodpłatnej pomocy prawnej, z którą
      Zleceniodawca zawarł umowę analogiczną do niniejszej umowy. Natomiast Umowa ze
      Stowarzyszeniem zawiera uregulowanie, że w razie niemożliwości osobistego
      świadczenia pomocy prawnej przez Zleceniobiorcę, Zleceniobiorca może polecić
      wykonanie przedmiotu niniejszej umowy innej osobie, która posiada uprawnienia do
      wykonywania zawodu radcy prawnego lub adwokata/doradcy obywatelskiego, zgodnie
      z wymogami art. 5 ustawy i z którą Stowarzyszenie ma podpisaną umowę na
      udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej/poradnictwa obywatelskiego
    · Wynagrodzenie jest wypłacane przez Powiat oraz Stowarzyszenie za osobiste
      świadczenie usług nieodpłatnych porad prawnych oraz nieodpłatnego poradnictwa
      obywatelskiego.
    · Wynagrodzenie określone w przedmiotowych umowach jest ustalone przez Powiat i
      Stowarzyszenie na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej,
      nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz stosownego
      rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które wskazuje stawkę bazową na dany rok
      kalendarzowy.
    · Nie ma Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu/Stowarzyszenia
      ani jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad
      udzielonych w trakcie dyżurów, które odbyła Pani w trakcie miesiąca.

    · Łączne wynagrodzenie odpowiada rzeczywistej liczbie odbytych dyżurów nieodpłatnych
      porad prawnych lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w danym miesiącu.
      Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur,
      przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy
      prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z przedstawioną
      podpisaną ewidencją czasu pracy. W wykonaniu umowy, poza wynagrodzeniem, nie
      otrzymuje dodatkowych świadczeń. Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej
      pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej z Powiatem nie stanowi kategorii
      przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób
      fizycznych.
    · Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
      poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem nie
      stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku
      dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej
      pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej z Powiatem stanowi przychód, o
      którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
      Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
      nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej ze
      Stowarzyszeniem stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o
      podatku dochodowym od osób fizycznych. W przedmiotowych umowach zobowiązuje
      się do świadczenia usług w lokalach położonych na terenie Powiatów.
    · Zgodnie z zapisami umowy zawartej z Powiatem lokale te wyposażone są w: meble
      biurowe (biurko, krzesło), zamykaną na klucz szafę do przechowywania dokumentów,
      niezbędne urządzenia techniczne (urządzenie wielofunkcyjne – drukarka i skaner oraz
      komputer – stacjonarny albo laptop) oraz dostęp do sieci energetycznej, telefonicznej i
      teleinformatycznej, zapewniające dostęp do nieodpłatnej powszechnie dostępnej
      (niewymagającej logowania się) bazy aktów prawnych. Ponadto Zleceniodawca
      wyposaża lokale w podstawowe materiały biurowe oraz tusz (toner) do drukarki lub
      kserokopiarki. Umowa zawarta ze Stowarzyszeniem nic nie mówi na temat korzystania
      z wyposażenia, ale de facto korzysta się na podstawie ww. umowy z infrastruktury
      stanowiącej własność Starostwa Powiatowego lub poszczególnych Gmin, w których
      zlokalizowane są punkty pomocy. Korzystała Pani jedynie wyjątkowo z własnego
      laptopa, jednak nie wynika to z konieczności zapewnienia tego sprzętu we własnym
      zakresie, ale wygody i własnych chęci.
    · Nie ponosi Pani gospodarczego, ekonomicznego ryzyka w związku z wykonywaniem
      czynności na podstawie umów zawartych zarówno z Powiatem, jak i ze
      Stowarzyszeniem. Poniższe wyjaśnienia są wspólne dla obu zawartych umów zlecenia.
      Udzielając pomocy prawnej lub poradnictwa obywatelskiego nie ponosi
      odpowiedzialności za świadczone usługi. Obsługując osoby zainteresowane pomocą
      prawną/doradztwem obywatelskim tworzy dla nich m.in. projekty pism, których nie
      podpisuje własnym imieniem i nazwiskiem. Wypełniając kartę pomocy „A” w części
      obejmującej punkt i dyżur wyraźnie jest wskazane, iż punkt jest prowadzony przez
      Stowarzyszenie.
    · Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia wykorzystuje Pani lokal i
      infrastrukturę zapewnioną przez Powiat i organizację wewnętrzną Stowarzyszenia.
      Kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
      Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
      poradnictwa obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r. Wykorzystywanie infrastruktury
      i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że jako zleceniobiorca nie ponosi
      Pani również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego. Istotną okolicznością jest także
      fakt, że nie ma Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia ani wysokość stawki za
      dyżur, która została narzucona przez Powiat/Stowarzyszenie.

    · Umowy zlecenia przewidują bowiem stałe, zryczałtowane wynagrodzenie, niezależnie od
      liczby osób uprawnionych, które zgłoszą się na dyżur oraz efektu świadczonych usług.
      Zasady przyznawania wynagrodzenia zostały opisane powyżej. Od osób uprawnionych
      nie pobiera się żadnego wynagrodzenia za pomoc, której są beneficjentami. W świetle
      umowy zleceniobiorca nie może pobierać jakichkolwiek środków pieniężnych od osób
      obsługiwanych. W rezultacie, skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie, nie
      można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego.
    · Nie wyrażała Pani i nie będzie Pani wyrażała oświadczeń woli w imieniu i na rzecz na
      rzecz Powiatu oraz Stowarzyszenia. Świadcząc usługi objęte przedmiotowymi
      umowami nie działa Pani jako pełnomocnik prowadzący swoją działalność
      gospodarczą, nie sporządza, ani nie podpisuje pism. Nie używa Pani w punkcie swoich
      pieczątek, szyldu, nie reprezentuje osób korzystających z darmowych porad prawnych
      przed sądem, nie ma Pani również żadnego wpływu na dobór klientów. Jedyną
      sytuacją, w której może Pani odmówić porady prawnej, jest konflikt interesów w
      przypadku udzielenia pomocy w tej samej sprawie innemu zainteresowanemu.
      Powyższe wyjaśnienia są wspólne dla obu zawartych przez Panią umów zlecenia. W
      umowach zawartych przez Panią nie zostały zawarte postanowienia odnośnie co do
      odpowiedzialności wobec osób trzecich. Ani umowa zawarta z Powiatem, ani umowa
      zawarta ze Stowarzyszeniem nie zobowiązuje Pani do zawarcia umowy ubezpieczenia
      od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Jednak z racji wykonywanego zawodu,
      obowiązkowo podlega Pani takiemu ubezpieczeniu OC. W związku z powyższym
      odpowiedzialność wobec osób trzecich ponoszą podmioty, z którymi zawarła Pani
      umowy (odpowiednio Powiat lub Stowarzyszenie). Powyższe wyjaśnienia są wspólne
      dla obu zawartych przez Panią umów zlecenia.
    · W ramach umowy zarówno z Powiatem, jak i Stowarzyszeniem wykonuje Pani wszystkie
      powyższe świadczenia. Każdorazowo świadczenia dobrane są do szczególnej sytuacji
      osoby uprawnionej. W ramach umowy zawartej ze Stowarzyszeniem zobowiązana
      Pani jest do osobistego świadczenia za wynagrodzeniem nieodpłatnego poradnictwa
      obywatelskiego, którego zakres świadczeń wynika z art. 3a ww. ustawy i obejmuje
      działania dostosowane do indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do
      podniesienia świadomości tej osoby o przysługujących jej uprawnieniach lub
      spoczywających na niej obowiązkach oraz wsparcia w samodzielnym rozwiązywaniu
      problemu, w tym, w razie potrzeby, sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną planu
      działania i pomoc w jego realizacji. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje w
      szczególności porady dla osób zadłużonych i porady z zakresu spraw mieszkaniowych
      oraz zabezpieczenia społecznego.
    Pani wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności ustalenia, czy udzielanie przez Panią
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego stanowi
    świadczenie usług w ramach prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, która
    podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa na tle przedstawionego przez Panią
    opisu sprawy należy wskazać, że świadczenie przez Panią nieodpłatnej pomocy prawnej
    oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie zawartych umów z
    Powiatem oraz Stowarzyszeniem, nie będzie mieściło się w definicji działalności
    gospodarczej określonej w ustawie o podatku od towarów i usług, a tym samym nie
    będzie Pani z tego tytułu podatnikiem zobowiązanym do rozliczania tego podatku.
    Nie ponosi bowiem Pani – jak wynika z okoliczności sprawy – gospodarczego,
    ekonomicznego ryzyka w związku z wykonywaniem czynności na podstawie Umów
    zawartych zarówno z Powiatem, jak i ze Stowarzyszeniem, do wykonywania czynności
    wynikających z Umowy zlecenia wykorzystuje Pani lokal i infrastrukturę zapewnioną przez
    Powiat i organizację wewnętrzną – Stowarzyszenie. Nie ma Pani także wpływu na
    wysokość wynagrodzenia ani wysokość stawki za dyżur, która została narzucona przez
    Powiat/Stowarzyszenie, a wynagrodzenie to stanowi przychód, o którym mowa w art. 13

    pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dodatkowo, nie wyraża i
    nie będzie Pani wyrażała oświadczeń woli w imieniu i na rzecz Powiatu oraz
    Stowarzyszenia, w umowach zawartych przez Panią nie zostały również zawarte
    postanowienia odnośnie co do odpowiedzialności wobec osób trzecich, a
    odpowiedzialność wobec osób trzecich ponoszą podmioty, z którymi zawarła Pani Umowy
    (odpowiednio Powiat lub Stowarzyszenie).
    Wobec powyższego, w odniesieniu do świadczonych przez Panią usług z zakresu
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, zaistnieją
    przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, co oznacza, że zostaną spełnione kryteria
    wyłączające świadczenie ww. usług, objętych zawartymi umowami współpracy z Powiatem
    oraz Stowarzyszeniem, z czynności podlegających ustawie. Zatem świadczenie przez
    Panią, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, opisanych usług bezpłatnej
    pomocy prawnej oraz bezpłatnego poradnictwa obywatelskiego, nie stanowi wykonywanej
    samodzielnie działalności gospodarczej, i w efekcie nie jest Pani z tego tytułu podatnikiem
    podatku od towarów i usług, a wykonywane czynności nie podlegają opodatkowaniu tym
    podatkiem.
    Podsumowanie
    Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
    na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną, nie stanowi
    świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, a
    czynności te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznałem za prawidłowe.
    W dalszej kolejności Pani wątpliwości dotyczą kwestii, czy w odniesieniu do ww. czynności,
    winna Pani wystawić faktury, czy notę księgową.
    Należy wskazać, że zasady wystawiania faktur zostały uregulowane w Dziale XI ustawy, w
    Rozdziale 1 – Faktury.
    W świetle art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
      Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także
      dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2,
      dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości
      dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
      niebędącej podatnikiem.
    Elementy, jakie powinna zawierać faktura wymienione zostały w art. 106e ust. 1 ustawy.
    Stosownie do art. 106b ust. 2 ustawy:
      Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży
      zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów
      wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
    Według art. 106b ust. 3 ustawy:
      Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę
      dokumentującą:
        1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury
          nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
        a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,
        b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,
        1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których
          mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z
          wyjątkiem:

        a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i
          ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,
        b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
        2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art.

      – jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od
      końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano
      całość lub część zapłaty.
    Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że faktura dokumentuje dokonanie
    sprzedaży, przez którą rozumie się odpłatne wydanie towaru lub odpłatne świadczenie
    usług, czyli czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Podatnik wykonujący czynności w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wystawia fakturę w
    przypadku sprzedaży towaru lub usługi.
    Fakturę wystawia się tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Zatem podatnik nie może z
    tytułu wykonania czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług wystawić faktury.
    Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):
      Jeżeli z odrębnych przepisów nie wynika obowiązek wystawienia faktury, podatnicy
      prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani, na żądanie kupującego lub
      usługobiorcy, wystawić rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub
      wykonanie usługi.
    Zatem obowiązek wystawienia rachunku ma zastosowanie do podatników, jednakże w
    ograniczonym zakresie, tj. w przypadkach, gdy z ustawy nie wynika obowiązek
    wystawienia faktury.
    Jak wyżej rozstrzygnięto świadczenie przez Panią usług z zakresu nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie zawartych umów
    z Powiatem oraz Stowarzyszeniem, nie mieści się w definicji działalności gospodarczej
    określonej w ustawie o podatku od towarów i usług, a tym samym nie jest Pani z tego
    tytułu podatnikiem zobowiązanym do rozliczania tego podatku. Usługi z zakresu
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na
    podstawie umów, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy, wykonywane przez Panią czynności na rzecz Powiatu oraz Stowarzyszenia z
    zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,
    nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym, otrzymane z
    tego tytułu wynagrodzenie nie stanowi wynagrodzenia za czynności podlegające
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem, w analizowanej sprawie nie
    powstanie obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług od świadczonych na podstawie
    zawartych umów z Powiatem oraz Stowarzyszeniem.
    W konsekwencji brak jest podstaw do wystawienia faktur w celu udokumentowania ww.
    czynności, bowiem faktury są dowodem dokumentującym wykonanie czynności
    podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Brak jest również podstaw do wystawienia rachunku, o którym mowa w art. 87 § 1
    Ordynacji podatkowej, z tytułu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej oraz

    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, ponieważ w ww. zakresie nie prowadzi Pani
    działalności gospodarczej.
    Podsumowanie
    W odniesieniu do wykonywanych przez Panią usług, które nie będą opodatkowane
    podatkiem od towarów i usług brak jest podstaw do wystawiania przez Panią faktur lub
    rachunków. Powyższe wynagrodzenie z Umów współpracy zawartej z Powiatem oraz
    Stowarzyszeniem w przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, może być udokumentowane na
    podstawie innych dokumentów księgowych, w tym not księgowych. Nic nie wskazuje
    również, że dokumentem takim nie może być umowa cywilnoprawna. Należy jednak
    zaznaczyć, że nota księgowa jak i umowa nie są dokumentami przewidzianymi przez
    przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, i jako takie nie są objęte ich regulacją. Brak
    jest jednakże przeciwwskazań na gruncie przedmiotowych przepisów dla takiego sposobu
    udokumentowania.
    Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznałem za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający
    wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego
    przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle
    związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z
    powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku
    opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U.
    z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.