Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.635.2024.1.MD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-03
Teza: Dokonana pomiędzy bratem i siostrą zamiana będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na mocy art. 9 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: lokal-lokal mieszkalny; mieszkanie; nieruchomości-nieruchomość mieszkalna; rodzina; umowa-umowa zamiany; zamiana
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4. Zwolnienia od podatku-Zwolnienia przedmiotowe-Umowa zamiany
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 9-pkt 5

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

13 grudnia 2024 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej
    podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zamiany
    udziałów w lokalach mieszkalnych między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

W (...) roku, będąc kawalerem, zakupił Pan mieszkanie w (...). Stanowiło to Pana majątek
    osobisty. W tym mieszkaniu zamieszkuje obecnie Pana siostra z mężem oraz Pana
    siostrzeńcem.
    W (...) roku Pana siostra, będąc panną, zakupiła udział w innym mieszkaniu ((...)%), na (...).
    Udział ten stanowił jej majątek osobisty. Drugą część mieszkania ((...) %) zakupił Pan wraz z
    Pana małżonką.
    Chcieliby Państwo, tj. Pan oraz Pana siostra dokonać zamiany udziałów w poszczególnych
    mieszkaniach. Tzn., siostra miałaby udział w mieszkaniu w (...), w którym obecnie mieszka
    z rodziną (według Państwa wyliczeń jest to (...)%), a Pan otrzymałby w zamian jej (...)%
    udziału w mieszkaniu na (...).
    Na pozostałą część, tj. (...)% mieszkania, Pana siostra wraz z mężem wzięłaby kredyt
    hipoteczny.

## Pytanie

Czy zawierając umowę zamiany w I grupie podatkowej, byliby Państwo zwolnieni z 2%
    podatku od czynności cywilnoprawnych?
    Pana stanowisko w sprawie
    Pana zdaniem, zawierając umowę zamiany w I grupie podatkowej, mogliby Państwo być
    zwolnieni z podatku 2% od czynności cywilnoprawnych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):
    Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
    W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
    Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności
    cywilnoprawnej.
    Na podstawie art. 4 pkt 2 ww. ustawy:
    Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży – przy umowie zamiany – na stronach
    czynności.
    W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:
    Podstawę opodatkowania stanowi – przy umowie zamiany:
    a) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub własnościowego
      spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego na taki lokal lub prawo do lokalu –
      różnica wartości rynkowych zamienianych lokali lub praw do lokali,
    b) w pozostałych przypadkach – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego, od
      którego przypada wyższy podatek.
    Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl
    którego:

    Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie
    przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z
    uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami
    majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów
    i ciężarów.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:
    Stawki podatku wynoszą od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie
    współwłasności oraz darowizny:
    a) przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania
      wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,
      spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa
      spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu
      mieszkalnym – 2%,
    b) przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych – 1%.
    Należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiują
    czynności prawnych objętych opodatkowaniem. Nie zawierają zatem definicji pojęcia
    „zamiana”. Dlatego też należy w tym zakresie odwołać się do odpowiednich przepisów
    ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061).
    Na podstawie art. 603 Kodeksu cywilnego:
    Przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność
    rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.
    W myśl art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
    Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie
    aktu notarialnego.
    Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, umowa zamiany – co do zasady – podlega
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jeśli jest dokonywana w formie
    aktu notarialnego – płatnikiem podatku jest notariusz.
    Przepisy powołanej ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidują jednak
    sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest
    zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    Na podstawie art. 9 pkt 5 ww. ustawy:
    Zwalnia się od podatku zamianę budynku mieszkalnego lub jego części, lokali
    mieszkalnych stanowiących odrębną nieruchomość, spółdzielczych własnościowych praw
    do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: praw do
    domu jednorodzinnego lub praw do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli stronami
    umowy są osoby zaliczone do I grupy podatkowej zgodnie z przepisami o podatku od
    spadków i darowizn.
    Z treści przepisu art. 9 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że
    aby powyższe zwolnienie mogło być zastosowane, muszą być łącznie spełnione
    następujące warunki:
    1) musi zostać zawarta umowa zamiany, i
    2) przedmiotem umowy zamiany musi być:
      - budynek mieszkalny lub jego część albo
      - lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość albo
      - spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego albo

      - wynikające z przepisów prawa spółdzielczego: prawo do domu jednorodzinnego lub
        prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, i
    3) stronami umowy zamiany muszą być osoby zaliczone do I grupy podatkowej zgodnie z
      przepisami o podatku od spadków i darowizn.
    Omawiane zwolnienie ma zatem charakter podmiotowo-przedmiotowy. By mogło mieć
    zastosowanie, przedmiotem zamiany może być tylko rzecz lub prawo majątkowe
    wymienione w art. 9 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ
    właśnie w ten sposób zostały określone granice przedmiotowe zwolnienia. Wskazany
    przepis odnosi się wprost m.in. do lokali mieszkalnych stanowiących odrębną
    nieruchomość. Jednakże przepis ten ma zastosowanie także do takiej zamiany, gdzie
    zamieniane są części ułamkowe, jeśli istotnie umowa zamiany dotyczy przedmiotów
    określonych tych przepisem.
    Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.
    j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1837):
    Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
    osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    W myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn:
    Do I grupy podatkowej zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia,
    synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że Pan i Pana siostra zamierzają
    zawrzeć umowę zamiany udziałów w dwóch różnych lokalach mieszkalnych.
    Chciałby Pan się dowiedzieć, czy zamiana udziałów w lokalach wypełnia przesłanki do
    zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    Jak wyżej wskazano, aby skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 5 ww. ustawy,
    należy wypełnić zarówno przesłanki podmiotowe jak i przedmiotowe w odniesieniu do
    całości zamiany.
    W świetle przytoczonych przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, należy
    uznać, że dojdzie do zawarcia umowy zamiany między osobami zaliczonymi do I grupy
    podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn.
    Przedstawiona umowa zamiany istotnie wypełnia podmiotowe przesłanki ww. zwolnienia.
    W związku z tym, iż stronami umowy zamiany będą osoby zaliczone do I grupy
    podatkowej, to zawarta umowa zamiany udziałów w lokalach mieszkalnych stanowiących
    odrębną nieruchomość zwolniona będzie od podatku od czynności cywilnoprawnych
    zgodnie z art. 9 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
    Z tytułu zamiany opisanych we wniosku udziałów w lokalach nie będzie na Panu ciążył
    obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ dokonana pomiędzy
    bratem i siostrą zamiana będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych na mocy art. 9 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Interpretacja – zgodnie ze złożonym wnioskiem i stosownie do uregulowania zawartego w
    art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – została wydana wyłącznie dla Pana i tylko Pan może
    czerpać z niej ochronę. Interpretacja ta nie dotyczy zatem Pana siostry.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
    interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
    1) z zastosowaniem art. 119a;
    2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
      dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
    3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach
    wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.