Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-499/08/AZb
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-07-02
Teza: stawka podatku VAT dla usługi opieki wychowawczej i społecznej bez zakwaterowania oraz usługi pozyskiwania pomocy domowych oraz sposób ich dokumentowania
Słowa kluczowe: faktura-treść faktury; opieka; stawka-stawki podatku; usługi-usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 13 marca 2008r. (data wpływu 25 marca 2008r.), uzupełnionym pismem z dnia 27 czerwca 2008r. (data wpływu 30 czerwca 2008r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawidłowości zastosowania stawki podatku VAT dla usługi opieki wychowawczej i społecznej bez zakwaterowania oraz usługi pozyskiwania pomocy domowych oraz sposobu ich dokumentowania – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 marca 2008r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawidłowości zastosowania stawki podatku VAT dla usługi opieki wychowawczej i społecznej bez zakwaterowania oraz usługi pozyskiwania pomocy domowych oraz sposobu ich dokumentowania. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 16 czerwca 2008r. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 27 czerwca 2008r. (data wpływu 30 czerwca 2008r.).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest od lipca 1995 roku czynnym podatnikiem VAT i składa deklaracje dla podatku od towarów i usług (VAT-7). Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy usługi polegające na opiece i nadzorze nad stanem zdrowia seniora lub seniorki, lub innej osoby powierzonej jego pieczy, obejmujące następujące czynności:

1.  utrzymanie higieny i czystości seniora lub seniorki, zmiana pościeli i bielizny pościelowej, mycie chorego w łóżku,
2.  ubieranie i rozbieranie chorego, pomoc choremu przy zmianie bielizny,
3.  pomoc przy zmianie pozycji w łóżku,
4.  przytrzymanie chorego, asystowanie przy zmianie pozycji złożeniowej,
5.  pomoc przy toalecie seniora lub seniorki, co zajmuje około 75% czasu pracy zatrudnionego przy świadczeniu tych usług pracownika.

Na rzecz tego samego podopiecznego (seniora, seniorki lub innej osoby powierzonej opiece pracownika zatrudnionego przez podatnika) świadczone są także usługi pomocy w gospodarstwie domowym prowadzonym przez podopiecznego, obejmujące także utrzymanie czystości w gospodarstwie domowym. Usługi te zajmują około 25% czasu pracy pracownika Wnioskodawcy opiekującego się powierzonym mu podopiecznym.

Usługi opisane powyżej są świadczone przez Wnioskodawcę na terytorium krajów członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Z osobami, na rzecz których świadczone są przez Wnioskodawcę usługi, lub ich opiekunami prawnymi zawierane są umowy, które obejmują świadczenie obu rodzajów usług. Wnioskodawca rozliczając wykonanie umowy wykazuje na wystawianych fakturach VAT odrębnie oba rodzaje usług, stosując do każdej z nich właściwą stawkę VAT. Usługi świadczone przez Wnioskodawcę wykonują zatrudnieni na podstawie umów o pracę pracownicy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy świadczenie usług polegających na opiece i nadzorze nad stanem zdrowia seniora lub seniorki albo innej osoby powierzonej pieczy pracownika Wnioskodawcy obejmujących – między innymi - utrzymanie higieny i czystości seniora lub seniorki, zmianę pościeli i bielizny pościelowej oraz mycie chorego w łóżku, ubieranie i rozbieranie chorego, pomoc choremu przy zmianie bielizny, pomoc przy zmianie pozycji w łóżku, przytrzymanie chorego, pomoc przy zmianie pozycji złożeniowej, pomoc przy toalecie seniora lub seniorki, które zgodnie z opinią Urzędu Statystycznego w Łodzi mieszczą się w PKWiU 85.32.1 „usługi pomocy społecznej bez zakwaterowania”, uprzednio 85.32.1 „usługi opieki wychowawczej i społecznej bez zakwaterowania”, korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, załącznik nr 4 poz. 9?

Czy świadczenie usług polegających na pomocy w gospodarstwie domowym seniora lub seniorki, lub innej osoby powierzonej pieczy pracownika Wnioskodawcy, obejmujące utrzymanie czystości w gospodarstwie domowym, które zgodnie z opinią Urzędu Statystycznego w Łodzi mieszczą się w PKWiU 74.50.22-00.00 „usługi udostępniania pracowników dla gospodarstw domowych”, uprzednio i nadal dla podatku od towarów i usług 74.50.22-00.10 „usługi pozyskiwania pomocy domowych”, są opodatkowane według stawki 22%? Czy rozliczanie obu rodzajów świadczonych w ramach jednej umowy usług może być wykazywane w dwóch pozycjach na jednej fakturze VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, usługi świadczone przez Wnioskodawcę zaliczone do PKWiU 85.32.1 „usługi pomocy społecznej bez zakwaterowania”, uprzednio PKWiU 85.32.1 „usługi opieki wychowawczej i społecznej bez zakwaterowania” są zwolnione od podatku od towarowi usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, gdyż zostały wymienione w poz. 9 załącznika nr 4 „wykaz usług zwolnionych od podatku”. Usługi świadczone przez Wnioskodawcę zaliczone do PKWiU 74.50.22-00.00 „usługi udostępniania pracowników dla gospodarstw domowych”, uprzednio i nadal dla podatku od towarów i usług PKWiU 74.50.22-00.10 „usługi pozyskiwania pomocy domowych”, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki 22%.

Ponieważ w ramach jednej umowy świadczone są dwa rodzaje usług, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w różny sposób (stawka 22% i zwolnienie) ich rozliczenie i sprzedaż dokumentowana wystawioną fakturą VAT następować winno odrębnie dla każdego rodzaju usługi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy).

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy przez świadczenie usług o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy. Zarówno towary jak i usługi (za wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119) identyfikowane są na podstawie przepisów o statystyce publicznej – art. 2 pkt 6 oraz art. 8 ust. 3 ustawy. Do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zaklasyfikowania określonych czynności do właściwych grupowań statystycznych obowiązany jest podatnik. Zgodnie z przepisem § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 89, poz. 844 ze zm.) do celów podatku od towarów i usług stosuje się nadal Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU) wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 42, poz. 264 ze zm.), nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2008r.

Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 stycznia 2005r. w sprawie trybu udzielania informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych (Dz. Urz. GUS Nr 1, poz. 11 ze zm.) zasadą jest, że zainteresowany podmiot sam klasyfikuje prowadzoną działalność, swoje produkty (wyroby, usługi), towary, środki trwałe i obiekty budowlane według zasad określonych w poszczególnych klasyfikacjach i nomenklaturach, wprowadzonych rozporządzeniem Rady Ministrów. W przypadku wystąpienia trudności związanych z ustaleniem właściwego grupowania, do którego należy zaliczyć dany wyrób lub usługę, zainteresowany podmiot może zwrócić się do odpowiedniego organu sta¬tystycznego tj. Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego w Łodzi, który dokona ich klasyfikacji wydając opinię interpretacyjną. Tutejszy organ podatkowy nie jest zatem organem uprawnionym do dokonywania klasyfikacji statystycznych i weryfikacji prawidłowości zaklasyfikowania przez podatnika danego wyrobu lub usługi do właściwego grupowania. Podstawowa stawka podatku – na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o VAT - wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT lub obniżenie stawki podatkowej, możliwe jest tylko wówczas, gdy przewiduje to ustawa o VAT lub przepisy wykonawcze do ustawy.

Zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy o VAT, dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1. W oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy, w którym pod poz. 9 zostały wymienione usługi objęte symbolem PKWiU ex 85 w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej, z wyłączeniem usług weterynaryjnych (PKWiU 85.2). Z treści objaśnienia zamieszczonego pod załącznikami do ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że wskazany symbol PKWiU wraz z oznaczeniem „ex” – dotyczy tylko danego wyrobu/usługi z danego grupowania. Umieszczenie tego dopisku przy konkretnym symbolu statystycznym ma na celu zawężenie stosowania zwolnienia lub obniżonej stawki VAT tylko do usług należących do wymienionego grupowania statystycznego, spełniających określone warunki sprecyzowane przez ustawodawcę w rubryce – nazwa usługi. Wynikająca z konkretnego załącznika stawka VAT lub zwolnienie dotyczy wyłącznie danej usługi z danego grupowania – konkretnej usługi wymienionej obok symbolu PKWiU.

W dziale 85 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z dnia 18 marca 1997r. zostały zamieszczone usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej - pod poz. 85.32.1 ujęto usługi opieki wychowawczej i społecznej bez zakwaterowania. Natomiast w dziale 74 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług zostały zamieszczone usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej pozostałe - pod poz. 74.50.2 ujęto usługi pozyskiwania personelu (PKWiU 74.50.22-00.10 - usługi pozyskiwania pomocy domowych).

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy usługi polegające na opiece i nadzorze nad stanem zdrowia seniora lub seniorki, lub innej osoby powierzonej jego pieczy, obejmujące następujące czynności: utrzymanie higieny i czystości seniora lub seniorki, zmiana pościeli i bielizny pościelowej, mycie chorego w łóżku, ubieranie i rozbieranie chorego, pomoc choremu przy zmianie bielizny, pomoc przy zmianie pozycji w łóżku, przytrzymanie chorego, asystowanie przy zmianie pozycji złożeniowej, pomoc przy toalecie seniora lub seniorki, co zajmuje około 75% czasu pracy zatrudnionego przy świadczeniu tych usług pracownika. Z treści wniosku wynika, iż zgodnie z opinią Urzędu Statystycznego w Łodzi ww. usługi mieszczą się w PKWiU 85.32.1 „usługi opieki wychowawczej i społecznej bez zakwaterowania”. Na rzecz tego samego podopiecznego (seniora, seniorki lub innej osoby powierzonej opiece pracownika zatrudnionego przez podatnika) świadczone są również usługi pomocy w gospodarstwie domowym prowadzonym przez podopiecznego, obejmujące także utrzymanie czystości w gospodarstwie domowym. Usługi te zajmują około 25% czasu pracy pracownika Wnioskodawcy opiekującego się powierzonym mu podopiecznym. Z treści wniosku wynika, że zgodnie z opinią Urzędu Statystycznego w Łodzi ww. usługi mieszczą się w PKWiU 74.50.22-00.10 „usługi pozyskiwania pomocy domowych”. Z osobami, na rzecz których świadczone są przez Wnioskodawcę usługi, lub z ich opiekunami prawnymi, zawierane są umowy, które obejmują świadczenie obu rodzajów opisanych wyżej usług.

Zatem świadczone przez Wnioskodawcę usługi polegające na opiece i nadzorze nad stanem zdrowia seniora lub seniorki, lub innej osoby powierzonej jego pieczy, zaklasyfikowane do grupowania PKWiU 85.32.1 „usługi opieki wychowawczej i społecznej bez zakwaterowania”, mieszczą się w pozycji 9 załącznika nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług i jednocześnie nie są wymienione w zawartych tam wyłączeniach ze zwolnienia a więc na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 1 podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Natomiast usługi pomocy w gospodarstwie domowym prowadzonym przez podopiecznego, obejmujące także utrzymanie czystości w gospodarstwie domowym, zaklasyfikowane do grupowania PKWiU 74.50.22-00.10 „usługi pozyskiwania pomocy domowych” nie zostały wymienione w ustawie o VAT oraz przepisach wykonawczych ani jako zwolnione, ani jako korzystające z preferencyjnej stawki VAT, zatem podlegają opodatkowaniu według stawki podstawowej zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, tj. 22%.

Odnosząc się do kwestii związanej ze sposobem dokumentowania opisanych wyżej usług świadczonych przez Wnioskodawcę w ramach jednej umowy tj. wykazywania ich w dwóch pozycjach na jednej fakturze, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. Szczegółowe zasady wystawiania faktur, dane, które powinny zawierać, oraz sposób i okres ich przechowywania wynikają z przepisów rozdziału 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 ze zm.).

Faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży – zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia powinna zawierać co najmniej:

1.  imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy;
2.  numery identyfikacji podatkowej sprzedawcy i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 10 i 11;
3.  dzień, miesiąc i rok albo miesiąc i rok dokonania sprzedaży oraz datę wystawienia i numer kolejny faktury oznaczonej jako "FAKTURA VAT"; podatnik może podać na fakturze miesiąc i rok dokonania sprzedaży w przypadku sprzedaży o charakterze ciągłym;
4.  nazwę towaru lub usługi;
5.  jednostkę miary i ilość sprzedanych towarów lub rodzaj wykonanych usług;
6.  cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
7.  wartość towarów lub wykonanych usług, których dotyczy sprzedaż, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
8.  stawki podatku;
9.  sumę wartości sprzedaży netto towarów lub wykonanych usług z podziałem na poszczególne stawki podatku i zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu;
10.  kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto towarów (usług), z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;
11.  wartość sprzedaży towarów lub wykonanych usług wraz z kwotą podatku (wartość sprzedaży brutto), z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku lub zwolnionych od podatku, lub niepodlegających opodatkowaniu;
12.  kwotę należności ogółem wraz z należnym podatkiem, wyrażoną cyframi i słownie.

Stosownie do § 9 ust. 7 ww. rozporządzenia w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług objętych stawką podatku niższą od określonej w art. 41 ust. 1 ustawy oraz dostawy towarów i świadczenia usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy albo przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy, dane określone w ust. 1 pkt 4 obejmują również symbol towaru lub usługi, określony w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, chyba że ustawa lub przepisy wykonawcze do ustawy nie powołują tego symbolu. W tym przypadku należy podać przepis, na podstawie którego podatnik stosuje zwolnienie lub obniżoną stawkę podatku.

Zgodnie z § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem § 14 i 15. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że umowy zawierane przez Wnioskodawcę obejmują świadczenie obu rodzajów usług - zarówno usługi polegającej na opiece i nadzorze nad stanem zdrowia seniora lub seniorki, lub innej osoby powierzonej jego pieczy (PKWiU 85.32.1), jak i usługi pomocy w gospodarstwie domowym prowadzonym przez podopiecznego, obejmujące także utrzymanie czystości w gospodarstwie domowym (PKWiU 74.50.22-00.10). Wnioskodawca rozliczając wykonanie umowy wykazuje na wystawianych fakturach VAT odrębnie oba rodzaje usług, stosując do każdej z nich właściwą stawkę VAT. Tut. organ wykazał w przedmiotowej interpretacji, iż „usługi opieki wychowawczej i społecznej bez zakwaterowania” zaklasyfikowane do grupowania PKWiU 85.32.1 korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 1, natomiast „usługi pozyskiwania pomocy domowych” zaklasyfikowane do grupowania PKWiU 74.50.22-00.10 podlegają opodatkowaniu według stawki podstawowej zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, tj. 22%.

Zatem w świetle powołanych wyżej przepisów należy stwierdzić, iż Wnioskodawca wystawiając fakturę VAT dokumentującą wykonanie dwóch rodzajów usług w ramach jednej umowy, z których jedna podlega opodatkowaniu stawką podatku 22%, natomiast druga korzysta ze zwolnienia od podatku, jest obowiązany wykazać je w odrębnych pozycjach faktury (z uwzględnieniem elementów wynikających z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia).

Mając na uwadze wszystkie powyższe ustalenia, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za **prawidłowe.** Końcowo należy zauważyć, iż tut. organ nie objął interpretacją kwestii związanej ze świadczeniem przez Wnioskodawcę opisanych wyżej usług na terytorium innych niż Rzeczpospolita Polska krajów członkowskich Wspólnoty Europejskiej, gdyż Wnioskodawca nie sformułował zapytania w tym zakresie i nie przedstawił własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.