Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.899.2024.1.KP
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-06
Teza: Skutki podatkowe wypłaty kwoty dodatkowej w związku z zawarciem ugody z bankiem dotyczącej kredytu mieszkaniowego.
Słowa kluczowe: kredyt; kredyt-kredyt hipoteczny; kredyt-kredyt mieszkaniowy; kwota-kwota dodatkowa
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowego od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 listopada 2024 r. wpłynął Pani wniosek z 21 listopada 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    W dniu (...) 2007 roku Wnioskodawczyni („dalej również jako Kredytobiorca”) zawarła z
    Bankiem (...) z siedzibą w (...) („Bank”) Umowę kredytu hipotecznego („Umowa kredytu”).
    Kwota kredytu denominowana była w walucie obcej – frankach szwajcarskich – i wynosiła
    (...) CHF, przy czym zgodnie z postanowieniami Umowy kredytu zarówno faktyczna
    wypłata Kredytobiorcy środków z kredytu (kwota (...) PLN) i jak i poszczególne spłaty rat
    kredytowych realizowane były w walucie polskiej, a kwota wypłaconego kredytu oraz
    wysokość rat kredytowych uzależnione były od bieżącego kursu franka szwajcarskiego wg
    „aktualnej Tabeli Kursów” ustalanej przez Bank.
    Powyższe postanowienia umowne w tego samego rodzaju umowach kredytowych
    zawieranych przez Bank zostały w późniejszym okresie uznane za klauzule niedozwolone
    (abuzywne), których skutkiem było stwierdzanie przez sądy powszechne nieważności tego
    rodzaju umów zawieranych z Bankiem.
    Zgodnie z Umową kredytu spłata kredytu rozłożona została na (...) miesięcznych rat
    kredytowych. W okresie od (...) 2007 r. do (...) 2024 r. łączna kwota zapłacona do Banku
    tytułem spłat zobowiązań kredytowych wyniosła (...) PLN.
    W związku z zawartymi w treści Umowy kredytu klauzulami abuzywnymi, w (...) 2024 r.
    Kredytobiorca i Bank rozpoczęli postępowanie mediacyjne, którego celem było uniknięcie
    sporu sądowego oraz zakończenie i rozliczenie wszelkich wzajemnych roszczeń i
    zobowiązań związanych z kredytem frankowym. Zgodnie z przekazanym
    przedstawicielowi Banku stanowiskiem Kredytobiorca zażądał rozliczenia udzielonego
    kredytu w ten sposób, że Bank zwróci Kredytobiorcy całą kwotę różnicy pomiędzy kwotą
    faktycznie wypłaconych środków ((...) PLN), a sumą zrealizowanych na rzecz Banku spłat
    ((...) PLN), t.j. zwróci Kredytobiorcy kwotę około (...) tysięcy PLN. Bank zgodził się na
    dokonanie i zakończenie wzajemnych rozliczeń poprzez zapłatę Kredytobiorcy kwoty (...)
    PLN. W dniu (...) 2024 roku Kredytobiorca podpisał z Bankiem Ugodę do Umowy kredytu
    („Ugoda”).
    W treści dokumentu Ugody (dokument w całości przygotowany przez Bank):
      1) Bank oświadczył, że wedle zapisów widniejących w księgach rachunkowych Banku
        na dzień zawarcia Ugody wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy
        wynosiła (...) CHF, co po przeliczeniu na walutę polską po średnim kursie
        Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień zawarcia Ugody,
        zadłużenie Kredytobiorcy na dzień zawarcia Ugody wynosiło (...) PLN;
      2) Strony zgodnie oświadczyły o „przewalutowaniu” na walutę polską (ze skutkiem
        wstecznym, od dnia zawarcia Umowy kredytu) kwoty kredytu udzielonego
        Kredytobiorcy oraz ustaliły (ze skutkiem wstecznym) nowe warunki spłaty
        (parametry kredytu), odpowiednie do nowej – w złotych polskich – waluty kredytu;
      3) Strony rozliczyły dokonane w latach 2007-2024 spłaty kredytu, w wyniku czego do
        spłaty na rzecz Banku z tytułu Umowy kredytu na dzień zawarcia Ugody pozostała
        kwota (...) PLN, a jej spłata w terminie 30 dni od dnia zawarcia Ugody stanowić miała
        o całkowitej spłacie kredytu;
      4) Bank oświadczył, że zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie
        Kredytobiorcy) w kwocie (...) PLN stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia
        (wskazaną w pkt 1 powyżej), a kwotą zadłużenia wskazaną w pkt 3 powyżej);
      5) Jednocześnie cyt. „dodatkowo Bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz Kredytobiorcy
        kwoty (...) PLN w terminie 14 dni od dnia zawarcia ugody na rachunek (...). Kwota ta

        stanowi przychód dla Kredytobiorcy, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku
        informacyjnego (tj. sporządzenie informacji PIT-11)”;
      6) Strony oświadczyły, że w związku z zawarciem Ugody nie będą występować w
        przyszłości względem siebie z roszczeniami wywodzonymi z postanowień Umowy,
        jej zawarcia oraz wykonywania w walucie obcej, w brzmieniu sprzed zawarcia
        Ugody, ze względu na przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym zmianę waluty,
        wysokość i zasady spłaty wierzytelności kredytowej wynikającej z Umowy, a Ugoda
        wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia Stron w ww. zakresie.
    Po podpisaniu Ugody Kredytobiorca dokonał spłaty na rzecz Banku kwoty (...) PLN
    stanowiącej o zakończeniu spłaty kredytu, a Bank przelał na rachunek Kredytobiorcy
    ustaloną w treści Ugody kwotę (...) PLN.

## Pytanie

Czy w związku z zawarciem z Bankiem Ugody, mającej na celu zakończenie sporu na tle
    Umowy kredytu denominowanego w CHF, otrzymana przez Kredytobiorcę kwota (...) PLN
    stanowić będzie przychód i w związku z tym czy po jego stronie powstanie obowiązek
    zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisów ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych?
    Pani stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawczyni, przekazana jej przez Bank kwota jest częściowym zwrotem z
    sumy kwot wpłaconych przez Kredytobiorcę na rzecz Banku w okresie 2007-2024.
    W sposób bezpośredni świadczy o tym przebieg postępowania mediacyjnego, które
    poprzedzało i doprowadziło do uzgodnienia warunków Ugody. W ramach tego
    postępowania Kredytobiorca zażądał zwrotu kwoty (...) tysięcy PLN, a Bank zaakceptował
    zapłatę do kwoty (...) PLN. Jakkolwiek w samej treści Ugody nie zostało to dosłownie
    stwierdzone (zapis Ugody stanowiący o zobowiązaniu Banku do zapłaty kwoty (...) PLN nie
    wskazuje jakiegokolwiek tytułu tego świadczenia, a zobowiązanie banku nie zostało
    prawnie powiązane z jakimkolwiek konkretnym zobowiązaniem ze strony Kredytobiorcy),
    to jednak okoliczności faktyczne związane z udzielonym kredytem frankowym, jego spłatą
    oraz podpisaniem Ugody, świadczą jednoznacznie, że nie istnieje żaden inny tytuł takiej
    zapłaty przez Bank niż częściowy zwrot „nadpłaconego kredytu”. Otrzymanie zwrotu
    środków uprzednio wpłaconych na rzecz Banku na podstawie Umowy kredytu nie stanowi
    żadnej dodatkowej korzyści, a jedynie prowadzi do stanu rozliczeń, który jest zgody z
    prawem, tj. stanowi następstwo pozbawienia Umowy kredytu jej niedozwolonych
    postanowień (klauzul abuzywnych).
    Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.) jest zasada
    powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.
    Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych: „Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju
    dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
    których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku”.
    Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy: „Przychodami (...) są otrzymane lub postawione do
    dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
    otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika.

    Z definicji tej wywieść można jednak również, że za przychody podatkowe mogą być
    uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o
    charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    W stanie faktycznym sprawy niniejszej po stronie Kredytobiorcy nie dojdzie do powstania
    przysporzenia majątkowego, albowiem zwrot na jej rzecz przez Bank kwoty (...) PLN jest
    częściowym zwrotem sumy zapłaconych w okresie 2007-2024 rat spłaty kredytu
    frankowego.
    Tym samym zatem otrzymane środki są ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio
    poniesione ze środków własnych Kredytobiorcy. Kwota otrzymana na podstawie Ugody z
    Bankiem nie powoduje więc faktycznego przyrostu majątku Kredytobiorcy, lecz
    „wyrównanie uprzedniego wydatku” poniesionego z tego majątku.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
    od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych
    podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie
    natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.
    Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest
    definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika
    pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych
    nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne
    świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie
    zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem
    jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko
    takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym
    aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych
    wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych
    nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje
    zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone
    przysporzenie majątkowe.

    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła
    przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
    Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
    W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów
    z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć
    również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z
    innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne
    korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony
      cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych
      w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w
    umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia
    się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy
    bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
    Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.
    j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061):
      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń
      wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po
    pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego
    istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie,
    celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie,
    strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym
    elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w
    orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie
    tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku
    prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

    Odnosząc się do skutków podatkowych wypłaty ustalonej w ugodzie kwoty wyjaśniam,
    że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami
    jego uzyskania. Jednakże jak wyżej wyjaśniłem definicja przychodu podatkowego
    zawarta w art. 11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko
    takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze
    definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    Wobec powyższego, skoro kwota, którą otrzymała Pani od banku w wyniku zawartej
    ugody, mieści się w kwocie wpłacanej przez Panią podczas spłaty kredytu hipotecznego to
    jej otrzymanie nie powoduje po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W
    konsekwencji pieniądze te nie są Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Pani stronie
    obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
    interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):

    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.