Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/4512-762/15/MG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-11-24
Teza: Zwolnienie od podatku VAT sprzedaży obiadów we własnej stołówce szkolnej na rzecz uczniów, nauczycieli oraz administracji i obsługi.
Słowa kluczowe: nauczyciel; stołówka; stołówka-stołówka szkolna; szkoły; uczniowie; usługi-usługi gastronomiczne; usługi-usługi stołówkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643) - Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 16 września 2015 r. (data wpływu 23 września 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   zwolnienia od podatku od towarów i usług sprzedaży obiadów w stołówce szkolnej na rzecz uczniów - **jest prawidłowe,**
*   zwolnienia od podatku od towarów i usług sprzedaży obiadów w stołówce szkolnej na rzecz nauczycieli – **jest prawidłowe,**
*   zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT sprzedaży obiadów w stołówce szkolnej na rzecz pracowników administracji i obsługi – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 września 2015 r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku od towarów i usług sprzedaży obiadów w stołówce szkolnej na rzecz uczniów oraz pracowników szkoły: nauczycieli, administracji i obsługi na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca - Szkoła prowadzi stołówkę szkolną, która nie jest odrębnym podmiotem gospodarczym.

Jest prowadzona przez personel szkoły, a jej prowadzenie jest ściśle związane z działalnością statutową szkoły.

Ze stołówki korzystają uczniowie oraz pracownicy szkoły: nauczyciele, administracja i obsługa. Posiłki wydawane są odpłatnie, dla ucznia koszt obiadu wynosi: 3,40 zł jest to wsad do kotła.

Natomiast pracownik ponosi koszt w wysokości: 6,80 zł i jest to koszt - wsad do kotła 3,40 zł oraz koszt wytworzenia posiłku 3,40 zł (opłata za media, wynagrodzenia pracowników stołówki).

Szkoła nie jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Wnioskodawca jest jednostką budżetową objętą systemem oświaty na podstawie art. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U z 2004 r. nr 256 poz. 2572 ze zm.).

Stołówka prowadzona jest na zasadach wskazanych w art. 67a ustawy o systemie oświaty.

Klasyfikacja usług świadczonych przez szkołę przy sprzedaży obiadów to PKWIU 85.2 - usługi szkół podstawowych zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r.

Usługi wyżywienia uczniów i nauczycieli są ściśle związane z usługami edukacyjnymi.

Sprzedaż posiłków w stołówce szkolnej uczniom, nauczycielom oraz pracownikom administracji i obsługi nie ma na celu osiągnięcia dodatkowego dochodu.

Celem prowadzenia stołówki jest pełnienie funkcji socjalno-bytowej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy sprzedaż obiadów dla uczniów oraz pracowników szkoły: nauczycieli, administracji i obsługi jest zwolniona z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust.1 pkt 24?

Zdaniem Wnioskodawcy, prowadzenie stołówki szkolnej, która nie jest odrębnym podmiotem gospodarczym i nie prowadzi odrębnej działalności gospodarczej, a sprzedaż obiadów odbywa się wyłącznie dla uczniów oraz pracowników szkoły: nauczycieli, administracji i obsługi, to na podstawie art. 43 ust.1 pkt 24 sprzedaż ta, jest zwolniona z podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za:

*   **prawidłowe** w zakresie zwolnienia od podatku od towarów i usług sprzedaży obiadów w stołówce szkolnej na rzecz uczniów,
*   **prawidłowe** w zakresie zwolnienia od podatku od towarów i usług sprzedaży obiadów w stołówce szkolnej na rzecz nauczycieli,
*   **nieprawidłowe** w zakresie zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT sprzedaży obiadów w stołówce szkolnej na rzecz pracowników administracji i obsługi.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) - zwanej dalej ustawą o VAT – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-2c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Stosownie do treści art. 146a pkt 1 ustawy o VAT, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Natomiast zarówno w treści ustawy o VAT, jak i w przepisach wykonawczych do tej ustawy, przewidziano opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ww. ustawy o podatku od towarów i usług.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane:

1.  w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej oraz w przepisach o systemie oświaty,
2.  przez podmioty sprawujące opiekę nad dziećmi w wieku do 3 lat.

Jednocześnie art. 43 ust. 17 ustawy o VAT, stanowi, iż zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1.  nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
2.  ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Należy również wskazać, iż jak wynika z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1719) stawkę podatku wymienioną w art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwaną dalej „ustawą”, obniża się do wysokości 8% dla towarów i usług wymienionych w załączniku do rozporządzenia. W poz. 7 tego załącznika wskazano na usługi związane z wyżywieniem (PKWiU ex 56), z wyłączeniem sprzedaży:

1.  napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2%,
2.  napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%,
3.  napojów, przy przygotowywaniu których jest wykorzystywany napar z kawy lub herbaty, niezależnie od udziału procentowego tego naparu w przygotowywanym napoju,
4.  napojów bezalkoholowych gazowanych,
5.  wód mineralnych,
6.  innych towarów w stanie nieprzetworzonym opodatkowanych stawką, o której mowa w art. 41 ust. 1 ustawy.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca – Szkoła prowadzi stołówkę szkolną, która nie jest odrębnym podmiotem gospodarczym, jest prowadzona przez personel szkoły, a jej prowadzenie jest ściśle związane z działalnością statutową szkoły. Ze stołówki korzystają uczniowie oraz pracownicy szkoły: nauczyciele, administracja i obsługa. Wnioskodawca jest jednostką budżetową objętą systemem oświaty na podstawie art. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U z 2004 r. nr 256 poz. 2572 ze zm.). Stołówka prowadzona jest na zasadach wskazanych w art. 67a ustawy o systemie oświaty. Usługi wyżywienia uczniów i nauczycieli są ściśle związane z usługami edukacyjnymi. Sprzedaż posiłków w stołówce szkolnej uczniom, nauczycielom oraz pracownikom administracji i obsługi nie ma na celu osiągnięcia dodatkowego dochodu. Celem prowadzenia stołówki jest pełnienie funkcji socjalno-bytowej.

W tym miejscu należy zauważyć, że w myśl art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) system oświaty zapewnia w szczególności realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju.

Zgodnie z uregulowaniem art. 67a ust. 1 ww. ustawy o systemie oświaty w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych, w szczególności wspierania prawidłowego rozwoju uczniów, szkoła może zorganizować stołówkę.

Korzystanie z posiłków w stołówce szkolnej jest odpłatne (art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty).

Stosownie do treści art. 67a ust. 3 cyt. ustawy o systemie oświaty warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłki, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę.

Zgodnie z art. 67a ust. 4 ustawy o systemie oświaty, do opłat wnoszonych za korzystanie przez uczniów z posiłku w stołówce szkolnej, o których mowa w ust. 3, nie wlicza się wynagrodzeń pracowników i składek naliczanych od tych wynagrodzeń oraz kosztów utrzymania stołówki.

Powołane przepisy o systemie oświaty wyraźnie wskazują na możliwość prowadzenia stołówek przez szkoły publiczne. Celem ich prowadzenia nie jest jednak świadczenie usług gastronomicznych jako takich, ale wyłącznie pełnienie funkcji socjalno-bytowych, polegających na zapewnieniu żywienia w ramach realizacji przez szkoły funkcji opiekuńczej. Ponieważ szkoły nie prowadzą działalności dla zysku, opłaty za korzystanie ze stołówki mogą być kalkulowane wyłącznie na poziomie zapewniającym jedynie pokrycie faktycznych kosztów wytworzenia posiłków. Niedopuszczalne jest ustalanie jakichkolwiek narzutów zapewniających szkołom zysk lub refundację kosztów, których zgodnie z ustawą nie mogą one przerzucać na korzystających z usług stołówki.

Jak wynika z powyższego, funkcjonowanie stołówek szkolnych służy zapewnieniu prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych przez jednostki systemu oświaty, a w szczególności wspieraniu prawidłowego rozwoju uczniów, do których jednostki te są między innymi powołane.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że usługi wyżywienia, świadczone na zasadach określonych w ustawie o systemie oświaty, przez stołówkę szkolną na rzecz dzieci i młodzieży tej jednostki (uczniów), spełniają przesłanki do uznania tych czynności za zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku od towarów i usług.

Natomiast usługi wyżywienia świadczone, przez stołówkę szkolną dla pracowników pedagogicznych tej szkoły (nauczycieli) należy uznać za usługi ściśle związane z usługami w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą polegające na ich żywieniu. Mają one bowiem charakter pomocniczy i są niezbędne w stosunku do prowadzonej działalności opiekuńczej szkoły w tym zakresie, która stanowi świadczenie główne, przy czym, jak już wskazano powyżej, ich głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez szkołę.

W konsekwencji, usługi te również podlegają zwolnieniu od podatku do towarów i usług stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku od towarów i usług.

Odnosząc zatem powyższe do przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy należy stwierdzić, iż skoro stołówka działa na podstawie ww. przepisów ustawy o systemie oświaty, to świadczone przez Wnioskodawcę usługi stołówkowe na rzecz pracowników pedagogicznych szkoły, które jak wskazano powyżej należy uznać za usługi ściśle związane z usługami w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą, są zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku od towarów i usług.

Z kolei świadczenie usług stołówkowych przez stołówkę szkolną na rzecz pracowników administracji i obsługi nie może korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie powołanego przepisu art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT, ponieważ usługi te nie są usługami ściśle związanymi z usługami w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą. Usługi te podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według właściwej stawki podatku VAT (8% – pod warunkiem zakwalifikowania przedmiotowych usług jako związanych z wyżywieniem do grupowania PKWiU 56).

Zatem stanowisko Wnioskodawcy w zakresie zwolnienia od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT, usług stołówkowych świadczonych przez stołówkę szkolną na rzecz pracowników administracji i obsługi szkoły, należało uznać za nieprawidłowe.

Reasumując stanowisko Wnioskodawcy w zakresie zwolnienia od podatku od towarów i usług sprzedaży obiadów w stołówce szkolnej, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT, na rzecz:

1.  uczniów – uznano za prawidłowe;
2.  nauczycieli – uznano za prawidłowe;
3.  administracji i obsługi – uznano za nieprawidłowe.

Dodatkowo należy zaznaczyć, że Minister Finansów nie dokonuje klasyfikacji usług świadczonych przez Wnioskodawcę, gdyż nie mieści się to w ramach określonych w Rozdziale 1a Działu II ustawy Ordynacja podatkowa – Interpretacje przepisów prawa podatkowego.

Jednocześnie należy w tym miejscu zauważyć, że w dniu 29 września 2015 roku zapadł wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-276/14, zgodnie z którym gminna jednostka organizacyjna, której działalność nie spełnia kryterium samodzielności w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE, nie może być uznana za podatnika podatku od wartości dodanej odrębnie od gminy, w której skład jednostka ta wchodzi.

Z wyroku TSUE w sprawie C-276/14 wynika zatem, że samorządowe jednostki budżetowe nie posiadają odrębności podatkowej na gruncie przepisów o VAT, co oznacza, że wszelkie czynności przez nie dokonywane powinny być rozliczane przez jednostkę samorządu terytorialnego, która je utworzyła.

Z kolei w wystosowanym przez Ministerstwo Finansów komunikacie z dnia 29 września 2015 r. w sprawie objętej ww. wyrokiem TSUE, wskazano, że zostaną podjęte odpowiednie prace legislacyjne w celu uregulowania przedmiotowych zagadnień.

Wobec powyższego zaznaczyć należy, że niniejsza interpretacja wywiera skutki prawno-podatkowe, w przypadku gdy jednostka samorządu terytorialnego, za okresy rozliczeniowe, których dotyczą kwestie objęte zakresem zadanego pytania, nie dokona centralizacji rozliczeń z jednostkami budżetowymi.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Niniejsza interpretacja traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego stanu faktycznego lub zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.