Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-1206/11/JG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-01-23
Teza: Czy podstawą nabycia przez wnioskodawczynię spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego będzie 2007 r. tj. darowizna na rzecz jej męża, czy też będzie to 2010 r. kiedy przepisy były już inne i wówczas wnioskodawczyni będzie musiała przeznaczyć swoją część przychodu na zakup lokalu lub remont do 2 lat od zbycia?
Słowa kluczowe: darowizna; nabycie; wspólność-wspólność majątkowa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 10 września 2011 r. (data wpływu do Organu 28 października 2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych rozszerzenia wspólności majątkowej - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 października 2011 r. wpłynął do Ministerstwa Finansów Departamentu Administracji Podatkowej ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych rozszerzenia wspólności majątkowej.

Ww. wniosek za pismem z dnia 03 listopada 2011r. Znak: AP10/0683/481/ALA/2011/13566 został przekazany do tut. Biura celem załatwienia zgodnie z właściwością.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe :

W dniu 23 sierpnia 2007 r. pomiędzy rodzicami męża wnioskodawczyni a jej mężem została zawarta umowa darowizny, na mocy której teściowie podarowali mężowi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego do majątku osobistego. W czerwcu 2010 r. małżonkowie rozszerzyli wspólność ustawową umową majątkową małżeńską objętą aktem notarialnym z dnia 30 czerwca 2010 r., na mocy której ww. prawo do lokalu mieszkalnego zostało włączone do majątku wspólnego małżonków.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy podstawą nabycia przez wnioskodawczynię spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego będzie 2007 r. tj. darowizna na rzecz jej męża, czy też będzie to 2010 r. kiedy przepisy były już inne i wówczas wnioskodawczyni będzie musiała przeznaczyć swoją część przychodu na zakup lokalu lub remont do 2 lat od zbycia?

Zdaniem wnioskodawczyni, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2 m.in.:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Wnioskodawczyni wskazała, że umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską uregulowana została w art. 47 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa. Jest to zatem umowa, której celem jest ustanowienie ustroju majątkowego między małżonkami w sposób odmienny od przewidzianego w przepisach o wspólności ustawowej. Umowa ta jest czynnością prawną organizacyjną, która reguluje stosunki majątkowe małżonków przez czas trwania ich związku małżeńskiego. Umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską ma charakter czynności prawnej rozporządzającej o charakterze nieodpłatnym. Nie ma formy zbycia na rzecz drugiego małżonka. Wspólność małżeńską, która jest współwłasnością łączną cechuje bezudziałowy charakter. Włączenie do majątku małżonków w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego małżonka, nie jest nabyciem tej nieruchomości przez drugiego małżonka w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższe oznacza, że za datę nabycia przez małżonków przedmiotowej nieruchomości, która stanowiła wcześniej majątek odrębny małżonka należy przyjąć dzień, w którym małżonek nabył tę nieruchomość do majątku odrębnego. W konsekwencji u małżonka, który stał się współwłaścicielem zbytej nieruchomości w drodze rozszerzenia ustawowej wspólności majątkowej, nie powstanie obowiązek podatkowy z tytułu uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości stanowiącej majątek wspólny, jeżeli od końca roku, w którym nabyto tę nieruchomość (do majątku odrębnego) upłynęły dwa lata. W ocenie wnioskodawczyni, odnosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż w wyniku zawarcia w 2010 r. umowy rozszerzającej wspólność majątkową małżeńską stała się współwłaścicielką nieruchomości i nie powstanie obowiązek podatkowy z tytułu uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia w 2011 r. (wspólnie z małżonkiem) przedmiotowej nieruchomości stanowiącej majątek wspólny. Uzyskany przychód nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ od końca roku kalendarzowego, w którym nabyto tę nieruchomość (do majątku odrębnego) upłynęły dwa lata.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam co następuje:

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) podlegający opodatkowaniu źródłem przychodów jest – z zastrzeżeniem ust. 2 – odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Z powyższego przepisu wynika, że ustalenie daty nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego ma istotne znaczenie dla stwierdzenia czy powstanie źródło przychodu w momencie jego zbycia.

Z analizy opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż w dniu 23 sierpnia 2007 r. mąż wnioskodawczyni otrzymał od rodziców w darowiźnie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, które weszło do jego majątku osobistego. Następnie w czerwcu w 2010 r. małżonkowie zawarli umowę rozszerzającą wspólność majątkową małżeńską o majątek obejmujący ww. prawo do lokalu mieszkalnego, będące wcześniej własnością męża wnioskodawczyni.

Stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Zgodnie z art. 31 § 1 ww. ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Ustrój wspólności ustawowej, obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego, nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Z kolei przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. W myśl art. 33 pkt 1 i 2 Kodeksu, odrębny majątek każdego z małżonków stanowią przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, a także przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.

Stosownie natomiast do art. 47 § 1 Kodeksu małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa rozszerzająca wspólność ustawową małżeńską ma na celu ustanowienie ustroju majątkowego między małżonkami w sposób odmienny od przewidzianego w przepisach o wspólności ustawowej. Umowa ta jest czynnością prawną organizacyjną, która reguluje stosunki majątkowe małżonków podczas trwania ich związku małżeńskiego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską ma charakter czynności prawnej rozporządzającej o charakterze nieodpłatnym i nie stanowi nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tak więc włączenie do majątku małżonków w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego małżonka, nie jest nabyciem tej nieruchomości przez drugiego małżonka w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając zatem na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie oraz przytoczone przepisy prawne stwierdzić należy, iż włączenie do majątku wspólnego małżonków nabytego przez męża wnioskodawczyni w dniu 23 sierpnia 2007 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na podstawie umowy darowizny skutkuje tym, że przedmiotowe mieszkanie stało się majątkiem wspólnym obojga małżonków. Powyższe oznacza, że za datę nabycia przez wnioskodawczynię na skutek zawarcia umowy rozszerzającej wspólność ustawową małżeńską należy przyjąć dzień, w którym małżonek nabył to mieszkanie do majątku odrębnego czyli 2007 r. W konsekwencji, należy stwierdzić, iż wnioskodawczyni w wyniku zawarcia umowy rozszerzającej wspólność ustawową stała się współwłaścicielem nieruchomości nabytej 2007 r. Dlatego też zgodzić się należy ze stwierdzeniem wnioskodawczyni, że za datę nabycia przez małżonków przedmiotowej nieruchomości, która stanowiła wcześniej majątek odrębny męża należy przyjąć dzień, w którym mąż nabył tę nieruchomość do majątku odrębnego. Natomiast w żadnym wypadku nie można zgodzić się ze stanowiskiem wnioskodawczyni, że uzyskany przychód z odpłatnego zbycia w 2011 r. (wspólnie z małżonkiem) przedmiotowego mieszkania, stanowiącego majątek wspólny nie rodzi powstania obowiązku podatkowego a tym samym nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ od końca roku kalendarzowego, w którym nabyto tę nieruchomość (do majątku odrębnego) upłynęły dwa lata.

Obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.

Bezwzględnie na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na powstanie obowiązku podatkowego w przypadku sprzedaży nieruchomości lub prawa decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym ma moment ich nabycia, a następnie odpłatne zbycie.

Racjonalny ustawodawca w przepisie art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy zawarł generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości lub praw przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub praw nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości lub praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu. Powyższy przepis w żadnym wypadku nie stanowi więc jak usiłuje wywieść wnioskodawczyni, o braku powstania obowiązku podatkowego w sytuacji kiedy od końca roku kalendarzowego, w którym nabyto nieruchomość (do majątku odrębnego) upłynęły dwa lata. Za błędne należy zatem uznać stanowisko wnioskodawczyni jakoby odpłatne zbycie nie rodziło po jej stronie źródła przychodu z powodu upływu dwóch lat od końca roku kalendarzowego, w którym nabyto spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.

Niekwestionowane jest, że w przedmiotowej sprawie nabycie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego miało miejsce w 2007 r., sprzedaży jak wynika z wniosku dokonano w 2011 r. czyli przed upływem upływ 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym przychód uzyskany w 2011 r. ze sprzedaży przedmiotowego mieszkania rodzi powstanie obowiązku podatkowego w postaci zapłaty podatku dochodowego. Skoro sprzedaż mieszkania stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawnopodatkowej oceny skutków podatkowych sprzedaży przedmiotowego mieszkania należy dokonać według przepisów obowiązujących na moment jego nabycia tj. 2007 r. a więc w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r.

Ustawą z dnia 06 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316 ze zm.) zmieniono bowiem m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej, do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r.

I tak w myśl art. 30e ust. 1 i 4 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r., od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy podstawą obliczenia podatku, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ww. ustawy).

Stosownie natomiast do art. 22 ust. 6d ustawy za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Przy czym wyjaśnić należy, iż przepisy w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r. nie przewidywały możliwości zwolnienia z opodatkowania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw w przypadku wydatkowania na własne cele mieszkaniowe (zakup lokalu lub remont) w terminie dwóch lat od daty zbycia. Jedynym zwolnieniem obecnym w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w latach 2007- 2008 była tzw. ulga meldunkowa.

Reasumując, zawarta w 2010 r. umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżonków o majątek obejmujący spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, nie stanowi dla wnioskodawczyni nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Za datę nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przez obojga małżonków należy zatem uznać 2007 r., czyli datę darowizny, na mocy której mąż wnioskodawczyni nabył to mieszkanie do majątku odrębnego. Sprzedaż przedmiotowego mieszkania przed 01 stycznia 2013 r. czyli przed upływem 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych rodzi nie tylko u męża ale i u wnioskodawczyni powstanie obowiązku podatkowego w postaci zapłaty 19% podatku dochodowego na zasadach określonych art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r. Bez znaczenia jest przy tym sposób wydatkowania uzyskanego ze sprzedaży przychodu. Jedyną ulgą możliwą do zastosowania jest ulga meldunkowa, pod warunkiem spełnienia przesłanek do jej zastosowania.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.