Pigułka wiedzy/uzgodnienie
Organ: Krajowa Informacja Skarbowa
Data wydania: 2023-04-12
Teza: Wybór formy opodatkowania w działalności gospodarczej.
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza-rozpoczęcie działalności gospodarczej; karta-karta podatkowa; opodatkowanie-forma opodatkowania; podatek-podatek liniowy; ryczałt-ryczałt ewidencjonowany; skala podatkowa
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-Podmiot i przedmiot opodatkowania-Zasady opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Pozarolnicza działalność gospodarcza.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9a

Spis treści:

1.  1\. Wybór formy opodatkowania

1.  1.1. Rozpoczęcie działalności gospodarczej

1.  1.1.1. Zgłoszenie formy opodatkowania
2.  1.1.2. Opodatkowanie przy kilku rodzajach działalności
3.  1.1.3. Dopuszczalność form opodatkowania

3.  1.2. Kontynuacja działalności gospodarczej

3.  2\. Zasady opodatkowania wybraną formą podatku

* * *

1\. Wybór formy opodatkowania
=============================

**Pozarolnicza działalność gospodarcza** może być opodatkowana według następujących form opodatkowania:

– według skali podatkowej

**Z****a 2022 r.** **skala podatkowa obowiązuje w następującej wysokości:**


| Podstawa obliczenia podatku w złotych | Podatek wynosi 
| ponad | do 
|  | 120 000 | 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3600 
| 120 000 |  | 10 800 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł 

– według jednej stawki 19% – podatek liniowy

– ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych

– kartą podatkową

**UWAGA:**

• **Uwaga! Z dniem 1 stycznia 2022 r. podatnicy utracili prawo do złożenia wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej. Wnioski, które były uwzględnione w decyzji ustalającej wysokość karty podatkowej za 2021 r. zachowują jednak moc (art. 65 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105));**

• Podatnicy dokonujący zgłoszenia jako pozarolniczą działalność gospodarczą działalności zarządzania przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, uzyskanych przychodów nie opodatkują ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 updof, ponieważ jest to źródło przychodów z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 9 updof).

• **Od dnia 01.01.2014 r.** wspólnicy spółek komandytowo-akcyjnych, podlegają opodatkowaniu zgodnie z zasadami określonymi i wprowadzonymi przepisami ustawy z dnia 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku tonażowym (Dz. U. 2013 r., poz. 1387), tj. zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - updop.

• 1 stycznia 2021 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2123). Przepisy te **do obecnego katalogu podatników CIT dodają także:**

1) spółki komandytowe mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej **\[1\]**;

2) spółki jawne mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wspólnikami spółki jawnej nie są wyłącznie osoby fizyczne oraz spółka jawna nie złoży:

a) przed rozpoczęciem roku obrotowego informacji, według ustalonego wzoru, o podatnikach podatku dochodowego od osób prawnych oraz o podatnikach podatku dochodowego od osób fizycznych, posiadających, bezpośrednio lub za pośrednictwem podmiotów niebędących podatnikami podatku dochodowego, prawa do udziału w zysku tej spółki, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 1 updop albo o którym mowa w art. 8 ust. 1 updof, lub

b) aktualizacji informacji, o której mowa w lit. a, w terminie 14 dni, licząc od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników

– do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki jawnej oraz naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla każdego podatnika osiągającego dochody z takiej spółki. **\[2\]**

Oznacza to, że spółki jawne mające siedzibę lub zarząd na terytorium Polski, których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, chcąc zachować status podmiotu podatkowo transparentnego, muszą złożyć informację CIT-15J wraz z załącznikami CIT/JW (z danymi każdego wspólnika). Informację taką zobowiązane będą składać przed każdorazowym rozpoczęciem roku obrotowego. Także w przypadku, gdy skład wspólników takiej spółki oraz posiadana przez nich wielkość praw do udziału w jej zyskach nie ulegną zmianie. W przypadku zaś zmian w składzie wspólników, spółki jawne - również te które nie składały wcześniej informacji, gdyż ich wspólnikami były wyłącznie osoby fizyczne - zobowiązane będą składać taką informację o zmianach (aktualizację informacji) w terminie 14 dni, licząc od dnia ich wystąpienia. Przepisy te dotyczą także nowo tworzonych spółek jawnych. Przy czym, jeżeli spółka ta, przed dniem rozpoczęcia działalności, złoży informację CIT-15J, to spółka ta zachowa status podmiotu podatkowo transparentnego. Datą pierwszego dnia pierwszego roku obrotowego jednostek zobowiązanych do prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym spółek jawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Polski, nie jest data rejestracji takiego podmiotu i uzyskania podmiotowości gospodarczej. Początkiem roku obrotowego nowotworzonego podmiotu zobowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym spółek prawa handlowego, jest dzień otwarcia przez taki podmiot ksiąg rachunkowych. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, nowopowstała jednostka księgi rachunkowe obowiązana jest otworzyć na dzień rozpoczęcia działalności, którym jest dzień pierwszego zdarzenia wywołującego skutki o charakterze majątkowym lub finansowym.

Uwaga: **Od 1 stycznia 2022 r.** z przepisów ustawy o CIT (art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. c) wynika , że w przypadku **nowo utworzonej spółki jawnej** oraz **spółki jawnej powstałej z przekształcenia innej spółki** informację CIT-15J spółka musi złożyć w terminie 14 dni, licząc od dnia zarejestrowania spółki jawnej

**\[1\] Spółka komandytowa może postanowić, że przepisy ustawy PIT i CIT w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą (art. 12 ust. 2 ustawy), stosuje się do tej spółki oraz przychodów i kosztów związanych z uczestnictwem w tej spółce począwszy od dnia 1 maja 2021 r. W takim przypadku spółka komandytowa uzyskuje status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych z dniem 1 maja 2021 r.**

**\[2\] Niezłożenie we wskazanych wyżej terminach informacji bądź aktualizacji informacji skutkować będzie tym, iż spółka jawna mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Polski, której wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, stanie się podatnikiem podatku CIT i podatnikiem takim będzie pozostawać do dnia jej likwidacji lub wykreślenia z właściwego rejestru (art. 1 ust. 5 updop).**

powrót do spisu

* * *

1.1. Rozpoczęcie działalności gospodarczej
------------------------------------------

### 1.1.1. Zgłoszenie formy opodatkowania

• **w przypadku rejestracji działalności gospodarczej w CEIDG (działalność jednoosobowa, wspólnicy spółki cywilnej), formę opodatkowania oraz sposób opłacania zaliczek można wskazać we wniosku o rejestrację działalności gospodarczej. Wówczas dodatkowo nie składa się żadnych wniosków do urzędu skarbowego.**

• **w przypadku spółek osobowych rejestrowanych w KRS, nie zgłasza się dla nich formy opodatkowania. Obowiązek zgłaszania formy opodatkowania dotyczy wspólników spółek, którzy są opodatkowani podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W sytuacji, gdy działalność prowadzona będzie w formie spółki osobowej, oświadczenia o wyborze formy opodatkowania muszą złożyć wszyscy wspólnicy tej spółki.**

### 1.1.2. Opodatkowanie przy kilku rodzajach działalności

Jeżeli równocześnie podatnik prowadzi działalność indywidualnie oraz w spółce osobowej, dla każdej z tych działalności może wybrać odrębną formę opodatkowania np. ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i zasady ogólne lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i podatek liniowy.

Uwaga!

• nie jest możliwe wybranie opodatkowania działalności prowadzonej indywidualnie i w formie spółki osobowej podatkiem liniowym i według zasad ogólnych.

• jeżeli w ciągu roku podatnik zlikwidował działalność, a następnie w tym samym roku podatkowym ponownie rozpoczął jej prowadzenie, nie ma przeszkód do wyboru dowolnej formy opodatkowania

### 1.1.3. Dopuszczalność form opodatkowania

W przypadku wspólników spółek nie posiadających osobowości prawnej, gdzie podatnikami podatku są wspólnicy - **wszyscy wspólnicy** muszą podlegać opodatkowaniu **według przepisów jednej ustawy** (z wyjątkiem podatku tonażowego).


| Wspólnik A→ Wspólnik B↓ | Zasady ogólne | Podatek liniowy | Ryczałt | Podatek tonażowy 
| Zasady ogólne | Dopuszczalne | Dopuszczalne | - | Dopuszczalne 
| Podatek liniowy | Dopuszczalne | Dopuszczalne | - | Dopuszczalne 
| Ryczałt | - | - | Dopuszczalne | Dopuszczalne 
| Podatek tonażowy | Dopuszczalne | Dopuszczalne | Dopuszczalne | Dopuszczalne 

W zależności od tego jaką formę opodatkowania wybrano w spółce, wspólnik może mieć ograniczony wybór formy opodatkowania w działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie.


| Wspólnik A indywidualnie→ Wspólnik A w spółce↓ | Zasady ogólne | Podatek liniowy | Ryczałt | Podatek tonażowy 
| Zasady ogólne | Dopuszczalne | - | Dopuszczalne | Dopuszczalne 
| Podatek liniowy | - | Dopuszczalne | Dopuszczalne | Dopuszczalne 
| Ryczałt | Dopuszczalne | Dopuszczalne | Dopuszczalne | Dopuszczalne 
| Podatek tonażowy | Dopuszczalne | Dopuszczalne | Dopuszczalne | Dopuszczalne 

powrót do spisu

* * *

1.2. Kontynuacja działalności gospodarczej
------------------------------------------

W przypadku kontynuacji działalności gospodarczej złożone oświadczenie (wniosek) zachowuje swoją ważność na lata następne zgodnie z wybraną formą opodatkowania (art. 9a ust. 2b updof, art. 9 ust. 1b i art. 29 ust. 1 uzpdof).

powrót do spisu

* * *

2\. Zasady opodatkowania wybraną formą podatku
==============================================


| Forma opodatkowania | Zasady ogólne - skala podatkowa | Podatek liniowy | Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | Karta podatkowa 
| Stawka podatku | Od 2022 r. 12% a po przekroczeniu kwoty 120 000 zł stawka 32% | 19% niezależnie od dochodu | od 2% do 20% w zależności od rodzaju prowadzonej działalnościod 01.01.2021od 2% do 17% w zależności od rodzaju prowadzonej działalności | Stawkę określoną kwotowo na dany rok podatkowy ustala naczelnik właściwego urzędu skarbowego w zależności m.in. od:· rodzaju i zakresu prowadzonej działalności gospodarczej,· liczby mieszkańców w miejscowości w której jest prowadzona działalność gospodarcza,· liczby zatrudnionych pracowników 
| Terminy płacenia zaliczek na podatek | co miesiąc, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczeniowym;co kwartał do 20. dnia miesiąca po kwartale, za który jest wpłacana zaliczka (dotyczy tzw. małych podatników, których przychody nie przekroczyły 2 mln euro oraz przedsiębiorców rozpoczynających działalność)w sposób uproszczony (zaliczki w wysokości 1/12 kwoty wynikającej z zeznania rocznego za poprzednie lata)UWAGA! Rezygnacja z uproszczonych zaliczek w trakcie 2020 roku w związku z negatywnymi konsekwencjami ekonomicznymi z powodu COVID-19 na zasadach art. 52r updof | co miesiąc, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczeniowym;co kwartał do 20. dnia miesiąca po kwartale, za który jest wpłacana zaliczka (dotyczy wyłącznie tzw. małych podatników, których przychody nie przekroczyły 2 mln euro oraz przedsiębiorców rozpoczynających działalność)w sposób uproszczony (zaliczki w wysokości 1/12 kwoty wynikającej z zeznania rocznego za poprzednie lata)UWAGA! Rezygnacja z uproszczonych zaliczek w trakcie 2020 roku w związku z negatywnymi konsekwencjami ekonomicznymi z powodu COVID-19 na zasadach art. 52r updof | Nie występują zaliczki. Podatek ryczałtowy wpłaca się:· co miesiąc do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, którego podatek dotyczy· co kwartał do dnia 20 następnego miesiąca po kwartale, którego podatek dotyczy jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej albo jego przychody w poprzednim roku z tytułu działalności prowadzonej samodzielnie albo przychody spółki nie przekroczą 200 tys. euro | Nie występują zaliczki.Podatek płaci się miesięcznie do 7. dnia miesiąca za ubiegły miesiąc (za grudzień podatek należy wpłacić do 28 grudnia) 
| Sposób rozliczenia składek na ubezpieczenie społeczne | Zapłacone składki zmniejszają podstawę opodatkowania | Zapłacone składki zmniejszają podstawę opodatkowania | Zapłacone składki zmniejszają przychód do opodatkowania | Brak możliwości odliczenia składek społecznych 
| Sposób rozliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne | Brak możliwości odliczenia | Zapłacone za siebie oraz osoby współpracujące w ramach tej działalności może (alternatywnie):· zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów albo· odliczyć od dochodu.Łączna wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów lub odliczonych oddochodu nie może przekroczyć limitu.Zaliczkę uproszczoną podatnik może obniżyć o kwotę stanowiącą 19% składki na ubezpieczenie zdrowotne do wysokości limitu. | pomniejszenie przychodów z tej działalności o 50% zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne | Podatek wynikający z decyzji obniża się o kwotę stanowiącą 19% zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne. 
| Możliwość pomniejszenia o koszty uzyskania przychodów | TAK | TAK | NIE | NIE 
| Termin składania rozliczenia rocznego | w terminie od dnia 15 lutego do 30 kwietnia następnego roku za poprzedni rok | w terminie od dnia 15 lutego do 30 kwietnia następnego roku za poprzedni rok | w terminie od dnia 15 lutego do końca kwietnia roku następującego po roku podatkowym | do końca lutego następnego roku za poprzedni rok 
| Formularz roczny | PIT-36 | PIT-36L | PIT-28 | Podatku z tytułu karty podatkowej nie rozlicza się zeznaniem rocznym. Składa się formularz PIT-16A 
| Warunki zmiany formy opodatkowania | Możliwa zmiana na inną formę PIT. Zmianę należy zgłosić do urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy w roku podatkowym przychód (albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnięto w grudniu roku podatkowego). | Jak przy skali podatkowej | Możliwa zmiana na skalę podatkową, podatek liniowy.Zmianę należy zgłosić do urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy w roku podatkowym przychód (albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnięto w grudniu roku podatkowego). | do 20 stycznia Ponadto można zrzec się opodatkowania w formie karty podatkowej w przeciągu 14 dni od dnia doręczenia decyzji naczelnika urzędu skarbowego, ustalającej wysokość podatku w formie karty podatkowej. 
| Dokumentacja księgowa | - Podatkowa księga przychodów i rozchodów, - Księgi rachunkowe zgodnie z odrębnymi przepisami (art.24a), - Ewidencja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawych. | - Podatkowa księga przychodów i rozchodów, - Księgi rachunkowe zgodnie z odrębnymi przepisami (art.24a), - Ewidencja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych | - Posiadanie i przechowywanie dowodów zakupu towarów, - Prowadzenie wykazu środków trwałych i wartości niematerialnych i pranych, - Prowadzenie na każdy rok odrębnie ewidencji przychodów | - Zwolnienie z obowiązku prowadzenia ksiąg, składania zeznań podatkowych, - Obowiązek wydawania na żądanie klienta faktur i rachunków (w myśl odrębnych przepisów) stwierdzające sprzedaż wyrobu, towaru, wykonania usługi, 
| ulgi od podatku | - prorodzinna |  |  |  
| Odliczeniaod dochodu/ *przychodu | Darowizny nie więcej niż 6% dochodu przychodu: - na cele pożytku publicznego, - na kult religijny, - na cele krwiodawstwa- na kształcenie zawodowe(art. 26 ust. 1 pkt 9); Uwaga! Brak możliwości odliczenia darowizny, gdy wartość przekazanej darowizny została zaliczona do KUP na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 11, art. 26 ust. 6f; Darowizny bez limitu na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych (na podstawie ustaw regulujących stosunki Państwa do poszczególnych kościołów);Darowizny przekazane w okresie od 1 stycznia 2020 roku do końca miesiąca, w którym odwołano stan epidemii w związku z COVID-19 na zasadach art. 52n i art. 52x; Składki na ubezpieczenie społeczne; Straty;Strata poniesiona w 2020 roku związku z COVID-19 na zasadach określonych w art. 52k; Wpłaty na IKZE (art. 26 ust. 1 pkt 2b); Działalność badawczo-rozwojowa (art. 26e i art. 52t odliczenie na etapie zaliczki na podatek w przypadku opracowania produktów niezbędnych do przeciwdziałania COVID-19); Odliczenia dla Aptek (art. 52j);Ulga na CSR (art. 26ha);Ulga na terminal (26hd);Ulga na prototyp (26ga);Ulga na ekspansję (26gb);Ulga na robotyzację (52jb). | Darowizny (art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. d - od 01 .01.2019 r.) przekazane na kształcenie zawodowe publicznym szkołom prowadzącym kształcenie zawodowe, o których mowa w art. 4 pkt 28a ustawy z dnia 14 grudnia 206 r. Prawo oświatowe, oraz publicznym placówkom I centrum, o których mowa w art. 2 pkt 4 tej ustawy - nie więcej niż 6% dochodu,Darowizny przekazane w okresie od 1 stycznia 2020 roku do końca miesiąca, w którym odwołano stan epidemii w związku z COVID-19 na zasadach art. 52n i art. 52x; Składki na ubezpieczenie społeczne, Straty,Strata poniesiona w 2020 roku związku z COVID-19 na zasadach określonych w art. 52k; Wpłaty na IKZE (art. 26 ust. 1 pkt 2b); Działalność badawczo-rozwojowa (art.26e i art.52t odliczenie na etapie zaliczki na podatek w przypadku opracowania produktów niezbędnych do przeciwdziałania COVID-19); Odliczenia dla Aptek (art. 52j)Ulga na CSR (art. 26ha);Ulga na terminal (26hd);Ulga na prototyp (26ga);Ulga na ekspansję (26gb);Ulga na robotyzację (52jb). | * Darowizny (art.11 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 9); Darowizny przekazane w okresie od 1 stycznia 2020 roku do końca miesiąca, w którym odwołano stan epidemii w związku z COVID-19 na zasadach art. 57b i art. 57e; Składki na ubezpieczenie społeczne; Straty;Strata poniesiona w 2020 roku związku z COVID-19 na zasadach określonych w art. 52k updof; Wpłaty na IKZE (art. 26 ust. 1 pkt 2b, art.11); |  

**Uwaga!**

• Jeżeli podatnik traci prawo do opodatkowania ryczałtem, a jednocześnie prowadził inną działalność w formie spółki, dla której wybrano opodatkowanie podatkiem liniowym, to po utracie warunków do opodatkowania podatkiem zryczałtowanym działalność indywidualna będzie opodatkowana podatkiem liniowym w związku z regulacją art. 9a ust. 5 updof. Utrata prawa do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych dla przychodów z działalności prowadzonej indywidualnie, nie oznacza utraty prawa do opodatkowania wg 19% stawki podatku dla dochodów z działalności prowadzonej w innej formie prawnej (np. spółki cywilnej, czy jawnej)

• Podatnik nie ma obowiązku złożenia oświadczenia o wyborze ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, chcąc rozliczać się z podatku dochodowego w tej formie, w przypadku gdy naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję odmowną o zastosowaniu karty podatkowej

powrót do spisu

* * *