Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/415-1203/09-4/IM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-01-26
Teza: Czy przyjęty sposób opodatkowania uzyskanych środków pieniężnych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych ustępującego wspólnika jest prawidłowy, jeżeli nie, to Wnioskodawca prosi o wskazanie właściwego rozliczenia podatkowego?
Słowa kluczowe: spółki-majątek spółki; spółki-spółka jawna; udział; wspólnik; wspólnik-wystąpienie wspólnika
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. u. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. u. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana x , przedstawione we wniosku z dnia 4 listopada 2009 r. (data wpływu 6 listopada 2009 r.), uzupełnione w dniu 7 stycznia 2010 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie rozliczeń podatkowych – **jest**:

*   **prawidłowe** w części nieopodatkowania kwoty 7.500,00 zł stanowiącej zwrot wniesionego wkładu początkowego,

*   **nieprawidłowe** w pozostałej części.

UZASADNIENIE

W dniu 6 listopada 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie rozliczeń podatkowych.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 14b § 3 ustawy Ordynacji podatkowej, w związku z czym pismem z dnia 30 grudnia 2009 r., znak ILPB1/415-1203/09-2/IM, na podstawie art. 169 § 1 tej ustawy wezwano Wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 4 stycznia 2010 r., a w dniu 7 stycznia 2009 r. wniosek uzupełniono o brakujące informacje.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółka jawna trzech wspólników (udziały równe, po 1/3 na każdego wspólnika), podatek dochodowy płatny wg zasad uproszczonych, księgowość prowadzona jest wg zasad ustawy o rachunkowości, a koszty sprzedaży towarów handlowych odnoszone są miesięcznie w koszty uzyskania przychodu.

Za zgodą wspólników ze spółki wystąpił jeden ze wspólników, który nie będzie kontynuował działalności gospodarczej, pozostali wspólnicy poprowadzą działalność gospodarczą dalej w ramach istniejącej spółki.

Ustępującemu wspólnikowi zostanie w pieniądzu wypłacona część majątku spółki. w akcie notarialnym ustalono tę kwotę w wysokości 1.400.000,00 zł. w celu rozliczenia w zakresie podatkowym ustępującego wspólnika sporządzono dwa bilanse:

*   pierwszy obejmuje dane wynikające z ksiąg rachunkowych celem ustalenia i rozliczenia ustępującego wspólnika w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu osiągniętych przychodów do opodatkowania od początku roku obrotowego-podatkowego do dnia wystąpienia ze spółki,
*   drugi dla potrzeb rozliczenia kapitałowego obejmujący ustalenie wg cen rynkowych wartości firmy w obrocie prawnym i gospodarczym czyli tzw. wartość zbywczą firmy, również dla celów ustalenia zobowiązań podatkowych.

Na kwotę 1.400.000,00 zł ustaloną do wypłaty ustępującemu wspólnikowi składać się będzie, udział kapitałowy składający się:

1.  w 1/3 z wartości zbywczej spółki 1.155.185,85 zł - w tym wartość wniesionego wkładu początkowego 7.500,00 zł
2.  nadwyżka ponad udział kapitałowy wynikający z kwot: (1.400.000,00 zł – 1.155.185,85 zł) = 244.814,15 zł.

Wg interpretacji Wnioskodawcy przyjęto:

1.  nieopodatkowywanie kwoty 1.147.685,85 zł (1.155.185,85 zł – 7.500,00 zł) stanowiącej część wartości zbywczej firmy,
2.  nieopodatkowanie kwoty 7.500,00 zł stanowiącej zwrot wniesionego wkładu początkowego,
3.  opodatkowanie kwoty 244.814,15 zł stanowiącej nadwyżkę ponad udział kapitałowy podatkiem liniowym 19% płatnym do 30 kwietnia 2010 r.,
4.  nieopodatkowywanie remanentu towarów handlowych, materiałów i wyposażenia.

Wspólnikiem, który wystąpił ze spółki jest Wnioskodawca.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przyjęty sposób opodatkowania uzyskanych środków pieniężnych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych ustępującego wspólnika jest prawidłowy? Jeżeli nie, to Wnioskodawca prosi o wskazanie właściwego rozliczenia podatkowego.

Zdaniem Wnioskodawcy właściwym jest:

1.  nieopodatkowanie kwoty 1.147.685,85 zł stanowiącej część wartości zbywczej firmy pomniejszonej o wartość wniesionego wkładu, w związku z tym, że majątek spółki powstawał sukcesywnie na przestrzeni 15 lat działania spółki z zysków nieodebranych przez jej wspólników wcześniej już opodatkowanych,
2.  nieopodatkowywanie kwoty 7.500,00 zł stanowiącej zwrot wniesionego wkładu przez ustępującego wspólnika przy zawiązywaniu spółki,
3.  opodatkowanie kwoty 244.814,15 zł stanowiącej nadwyżkę ponad 1/3 wartości zbywczej firmy, określona jako wartość udziału kapitałowego w formie właściwej dla przyjętego przez ustępującego wspólnika sposobu rozliczania dochodów z działalności gospodarczej wg metody liniowej 19% płatnym do dnia 30 kwietnia 2010 r. wyliczonym i wskazanym w deklaracji rocznej, również z uwagi na uproszczony sposób wpłat zaliczek na podatek dochodowy,
4.  nieopodatkowywanie remanentu towarów handlowych, materiałów i wyposażenia zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem ustępujący wspólnik w ramach rozliczenia pozostawia przypadającą część majątku wspólnikom do prowadzenia działalności gospodarczej. Sprzedaż towarów handlowych przyniesie w przyszłości korzyść finansową pozostającym wspólnikom i oni opłacą podatek dochodowy. Ponadto wartość zakupionych towarów handlowych odnoszona jest w koszty uzyskania przychodów w momencie ich sprzedaży, o czym stanowi zapis w polityce rachunkowości.

Ze względu na różne stanowiska w podobnych sprawach organów skarbowych oraz wyroków SN co do zasad opodatkowania podatkiem dochodowym wypłacanych występującemu wspólnikowi spółki jawnej należności oraz opodatkowanie pozostających w spółce towarów handlowych, materiałów i wyposażenia, Wnioskodawca prosi o wydanie interpretacji wiążącej w przedstawionej w sposób kompleksowy sprawie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za:

*   **prawidłowe** w części nieopodatkowania kwoty 7.500,00 zł stanowiącej zwrot wniesionego wkładu początkowego,

*   **nieprawidłowe** w pozostałej części.

Zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. u. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), wystąpienie wspólnika ze spółki jawnej powoduje obowiązek rozliczenia udziału kapitałowego wspólnika. Rozliczenie poprzedza ustalenie wartości udziału kapitałowego występującego wspólnika, poprzez sporządzenie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki, czyli wartość jej majątku w obrocie prawnym i gospodarczym. Ustalony w ten sposób udział kapitałowy powinien być wypłacony występującemu wspólnikowi w pieniądzu, zaś rzeczy wniesione do spółki przez wspólnika tylko do używania zwraca się w naturze (art. 65 § 3 Kodeksu spółek handlowych). Udział wypłacany wspólnikowi powinien uwzględniać wniesione do spółki wkłady, a także procentową część nadwyżki majątkowej ponad wniesione przez wspólników wkłady.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. u. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.

W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe.

Zgodnie z tą zasadą dochody z udziału w spółce jawnej opodatkowuje się osobno u każdej osoby w stosunku do jej udziałów. Udział wspólnika – występującego ze spółki – w zysku odpowiada wartości majątku wspólnego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, przy uwzględnieniu proporcji, w jakiej wspólnik występujący ze spółki uczestniczył w zyskach spółki.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni albo wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni albo wkładów do spółki osobowej.

W konsekwencji wkład zwrócony wspólnikowi występującemu ze spółki jawnej, jest wolny od opodatkowania podatkiem dochodowym – na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy – tylko do wysokości, w jakiej został do tej spółki wniesiony.

Różnica pomiędzy wypłaconą wartością udziału kapitałowego, a wartością wkładu wniesionego przez wspólnika do spółki podlega natomiast opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Bez znaczenia w tym zakresie jest, że przyrost majątku spółki sukcesywnie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca zwolnił bowiem, zgodnie z cytowanym art. 21 ust. 1 pkt 50, tylko wartości wymienione w tym przepisie.

Przychód z tytułu otrzymanego udziału kapitałowego, ponad wartość zwolnioną od opodatkowania należy zakwalifikować do przychodów z praw majątkowych, o których mowa w przepisach art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do treści tego przepisu źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c).

W myśl art. 18 ustawy o podatku od osób fizycznych, za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mimo, iż posługują się terminem „prawa majątkowe", nie definiują tego pojęcia. Wobec tego zasadnym jest przyjąć, iż prawo majątkowe to najogólniej rzecz biorąc prawo podmiotowe pozostające w ścisłym związku z ekonomicznym interesem uprawnionego. Jest to uprawnienie określonego podmiotu, które związane jest z jego majątkiem. Wyliczenie w przepisie art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych praw majątkowych, z których przychody podlegają opodatkowaniu, nie ma charakteru wyczerpującego, o czym świadczy przede wszystkim posłużenie się przez ustawodawcę terminem „w szczególności". Skoro zatem katalog przychodów z praw majątkowych ma charakter otwarty, to uprawnionym jest zaliczenie do niego także innych praw majątkowych, literalnie nie wymienionych w tym przepisie.

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochody z praw majątkowych podlegają kumulacji z innymi dochodami i należy je wykazać w zeznaniu rocznym, składanym w terminie do 30 kwietnia następnego roku i w tym samym terminie należy wpłacić z tego tytułu podatek, obliczony zgodnie z art. 27 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy.

W odniesieniu do obowiązku opodatkowania remanentu likwidacyjnego należy wskazać, iż w przypadku, jeśli podatnik nie będzie kontynuował działalności ani w ramach innej spółki osobowej ani samodzielnie, to wystąpienie wspólnika ze spółki jest dla niego równoznaczne z wygaśnięciem źródła przychodu jakim jest działalność gospodarcza. Po jego stronie powstaje zatem obowiązek zapłaty 10% zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art. 44 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 3 ww. ustawy dochód z likwidacji ustala się przy zastosowaniu do wartości ustalonej według cen zakupu pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, nie będących środkami trwałymi takiego wskaźnika procentowego, jaki wynika z udziału dochodu w przychodach w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym nastąpiła likwidacja działalności; - jeżeli w tym okresie dochód nie wystąpił – z uwzględnieniem dochodu uzyskanego w roku podatkowym poprzedzającym rok, w którym nastąpiła likwidacja.

Stosownie do zapisu zawartego w art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie ustala się dochodu na dzień likwidacji, jeżeli:

1.  w wyniku zmiany formy prawnej lub połączenia przedsiębiorstw składniki majątku objęte remanentem zostały wniesione w formie wkładu lub aportu do nowo powstałego lub istniejącego przedsiębiorcy,
2.  nastąpiła całkowita lub częściowa zmiana branży,
3.  osoba fizyczna wniosła w formie wkładu lub aportu do spółki cywilnej albo spółki handlowej składniki majątku objęte remanentem,
4.  nastąpiło przekształcenie spółki cywilnej w spółkę handlową lub osobowej spółki handlowej w inną osobową spółkę handlową albo w kapitałową spółkę handlową.

A zatem, gdyby podatnik – indywidualnie lub w formie innej spółki – kontynuował działalność gospodarczą (bez względu na to, czy w tej samej, czy w innej branży), nie miałby obowiązku poinformowania naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności i nie miałby do niego zastosowania przepis art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. w przeciwnym razie podatnik zobowiązany jest do sporządzenia i opodatkowania remanentu likwidacyjnego.

Reasumując, udział kapitałowy wypłacony Wnioskodawcy w związku z Jego wystąpieniem ze spółki jawnej, nie będzie podlegał opodatkowaniu zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jedynie do wysokości wniesionego do tej spółki wkładu. Różnica pomiędzy wypłaconą wartością udziału kapitałowego, a wartością wkładu wniesionego przez Zainteresowanego do spółki, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jako dochód z praw majątkowych.

Ponadto wystąpienie Wnioskodawcy ze spółki bez dalszej kontynuacji działalności gospodarczej jest równoznaczne z obowiązkiem sporządzenia stosownego remanentu oraz powstaniem obowiązku zapłaty 10% zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art. 44 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.