Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-1093/13-4/AI
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-02-27
Teza: Czy Wnioskodawca ma obowiązek opłacić podatek VAT w wysokości 561,20 zł (słownie pięćset sześćdziesiąt jeden złotych 20/100) od nieruchomości gruntowej stanowiącej jego byłą własność o pow. 0,0066 ha?
Słowa kluczowe: dostawa-dostawa towarów; działki; grunty; podatek-podatek od towarów i usług; zamiana
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia - brak daty (data wpływu do: Izby Skarbowej w Poznaniu 4 grudnia 2013 r., Biura KIP w Lesznie 6 grudnia 2013 r.), uzupełnionym pismem z dnia 29 stycznia 2014 r. (data wpływu 3 lutego 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT zamiany nieruchomości - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 grudnia 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT zamiany nieruchomości. Wniosek uzupełniono w dniu 3 lutego 2014 r. poprzez doprecyzowanie opisu sprawy, własnego stanowiska oraz podpis Wnioskodawcy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Sprawa dotyczy porozumienia zawartego w dniu 7 listopada 2013 r. pomiędzy: Gminą reprezentowaną przez Wójta Gminy, w imieniu którego działa: - zastępca Wójta Gminy przy kontrasygnacie skarbnika Gminy a Wnioskodawcą.

§ 1

Strony dokonają notarialnej zamiany nieruchomości położonej w granicach działki nr 669/1 o powierzchni 0,0031 ha wpisanej do księgi wieczystej, stanowiącej własność Gminy, na nieruchomość położoną w granicach działki nr 544/1 o powierzchni 0,0066 ha, wpisaną do księgi wieczystej, stanowiącą własność Wnioskodawcy.

§ 2

1.  Nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Gminy w granicach działki nr 669/1 o pow. 0,0031 ha. została wyceniona przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 1.150,00 zł (słownie jeden tysiąc sto pięćdziesiąt złotych) plus należny podatek VAT w wysokości 264,50 zł (słownie dwieście sześćdziesiąt cztery złote 50/100) łącznie 1.414,50 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta czternaście złotych 50/100).
2.  Nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Wnioskodawcy w granicach działki nr 544/1 o pow. 0,0066 ha została wyceniona przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 2.440,00 zł (słownie dwa tysiące czterysta czterdzieści złotych) plus należny podatek VAT w wysokości 561,20 zł (słownie pięćset sześćdziesiąt jeden złotych 20/100) łącznie 3.001,20 zł (słownie: trzy tysiące jeden złotych 20/100).
3.  W związku z nierówną wartością zamienianych nieruchomości Gmina dokona dopłaty w wysokości 1.586,70 zł (słownie jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt sześć złotych 70/100) stanowiącej różnicę wartości nieruchomości po podpisaniu aktu notarialnego.

§ 3

Strony oświadczają, że wydanie nieruchomości nastąpiło przed podpisaniem umowy zamiany.

§ 4

Wnioskodawca wpłaci równowartość poniesionych kosztów przygotowania nieruchomości (podział nieruchomości) do zamiany w wysokości 1.100,00 zł (słownie jeden tysiąc sto złotych) na rachunek Urzędu Gminy przed podpisaniem aktu notarialnego.

§ 5

Koszty związane z wyceną, dokumentacją geodezyjną oraz przeniesieniem własności poniesie Gmina.

§ 6

Niniejsze porozumienie zostało spisane w trzech jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymuje Wnioskodawca.

Na podstawie umowy darowizny z dnia 12 kwietnia 1996 r. Zainteresowany został właścicielem nieruchomości położonej nr 36 Gmina w skład której wchodziła niezabudowana działka o powierzchni 0,0066 ha. W dniu 7 listopada 2013 r. w drodze porozumienia z Gminą Wnioskodawca dokonał zamiany nieruchomości stanowiącej jego własność o pow. 0.0066 ha (w ramach wyrównania granic) na nieruchomość będącą własnością Gminy o pow. 0,0031 ha. Na dzień dzisiejszy działka będąca własnością Gminy (0,0066 ha) jest ujęta w planie miejscowego zagospodarowania przestrzennego pod usługi (przed zamianą działka ta była własnością Wnioskodawcy jako działka rolna), a działka stanowiąca obecnie własność Wnioskodawcy (0,0031 ha) była i jest zakwalifikowana jako działka rolna.

Z informacji uzyskanej z Gminy Wnioskodawca został zobowiązany do zapłaty w urzędzie skarbowym podatku VAT w kwocie 561,20 zł podanego w ww. porozumieniu.

Ponadto z pisma z dnia 29 stycznia 2014 r. - stanowiącego uzupełnienie do wniosku - wynika, że Wnioskodawca:

1.  nie posiadał i nie posiada statusu rolnika ryczałtowego;
2.  nie prowadził na nieruchomości, będącej przedmiotem zamiany, działalności rolniczej;
3.  nie dokonywał sprzedaży produktów rolnych pochodzących z przedmiotowej nieruchomości;
4.  nie był i nie jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług;
5.  nie udostępniał i nie udostępnia przedmiotowej nieruchomości osobom trzecim na podstawie umów cywilnoprawnych;
6.  według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na moment transakcji zamiany z Gminą przeznaczenie nieruchomości było jako: niezabudowana działka gruntu pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową;
7.  poniósł koszty w wysokości 1.100,00 zł. (jeden tysiąc sto złotych) - przygotowanie nieruchomości do zamiany (podział nieruchomości).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy Wnioskodawca ma obowiązek opłacić podatek VAT w wysokości 561,20 zł (słownie pięćset sześćdziesiąt jeden złotych 20/100) od nieruchomości gruntowej stanowiącej jego byłą własność o pow. 0,0066 ha?

Zdaniem Wnioskodawcy (sformułowanym w piśmie z dnia 29 stycznia 2014 r.), niezasadne jest zapłacenie podatku VAT w kwocie 561,20 zł, ponieważ podatek ten został już uwzględniony w rozliczeniu dokonanym przez Gminę zgodnie z § 2 pkt 2 ww. porozumienia zawartego w dniu 7 listopada 2013 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 - w myśl art. 7 ust. 1 ustawy - rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Pojęcie towaru natomiast ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zgodnie z ww. przepisami, nieruchomość zarówno gruntowa jak i zabudowana spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jej sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Stosownie do art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 121), przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy. Zatem, w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując zarówno w charakterze dostawcy, jak i w charakterze nabywcy. Przepis art. 604 Kodeksu cywilnego daje dyspozycję odpowiedniego stosowania do zamiany przepisów o sprzedaży.

Natomiast zgodnie z art. 158 ww. ustawy Kodeks cywilny, umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione. Zatem umowa przeniesienia własności nieruchomości (również w drodze zamiany) jest czynnością cywilnoprawną.

Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna. W wyniku zamiany każda ze stron wchodzi we władanie nabytego towaru jak właściciel.

Na podstawie powyższego można stwierdzić, że umowa zamiany na gruncie podatku od towarów i usług jest niczym innym jak dwiema odpłatnymi dostawami towarów.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza - zgodnie z ust. 2 ww. artykułu - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów (w tym również zamiana nieruchomości) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Nie jest natomiast podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje sprzedaży majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca na podstawie porozumienia zawartego w dniu 7 listopada 2013 r. z Gminą dokonał notarialnej zamiany nieruchomości położonej w granicach działki nr 669/1 o powierzchni 0,0031 ha wpisanej do księgi wieczystej, stanowiącej własność Gminy, na nieruchomość położoną w granicach działki nr 544/1 o powierzchni 0,0066 ha, wpisaną do księgi wieczystej, stanowiącą jego własność. Nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Gminy została wyceniona przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 1.150,00 zł plus należny podatek VAT w wysokości 264,50 zł. Natomiast nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Wnioskodawcy została wyceniona przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 2.440,00 zł plus należny podatek VAT w wysokości 561,20 zł. W związku z nierówną wartością zamienianych nieruchomości Gmina dokona dopłaty w wysokości stanowiącej różnicę wartości nieruchomości po podpisaniu aktu notarialnego. Wnioskodawca wpłaci natomiast równowartość poniesionych kosztów przygotowania nieruchomości (podział nieruchomości) do zamiany. Koszty związane z wyceną, dokumentacją geodezyjną oraz przeniesieniem własności poniesie Gmina. Zainteresowany został właścicielem nieruchomości, będącej przedmiotem zamiany na podstawie umowy darowizny z dnia 12 kwietnia 1996 r., w skład której wchodziła niezabudowana działka o powierzchni 0,0066 ha. Wnioskodawca: nie posiadał i nie posiada statusu rolnika ryczałtowego; nie prowadził na nieruchomości, będącej przedmiotem zamiany, działalności rolniczej; nie dokonywał sprzedaży produktów rolnych pochodzących z przedmiotowej nieruchomości; nie był i nie jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług; nie udostępniał i nie udostępnia przedmiotowej nieruchomości osobom trzecim na podstawie umów cywilnoprawnych. Według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na moment transakcji zamiany z Gminą przeznaczenie nieruchomości było jako: niezabudowana działka gruntu pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową. Natomiast działka będąca własnością Gminy (0,0066 ha) jest ujęta w planie miejscowego zagospodarowania przestrzennego pod usługi (przed zamianą działka ta była własnością Wnioskodawcy jako działka rolna), a działka stanowiąca obecnie własność Wnioskodawcy (0,0031 ha) była i jest zakwalifikowana jako działka rolna. Wnioskodawca został zobowiązany do zapłaty w urzędzie skarbowym podatku VAT w kwocie 561,20 zł podanego w ww. porozumieniu.

Przy tak przedstawionym opisie sprawy wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii obowiązku opłacenia podatku VAT w wysokości 561,20 zł od nieruchomości gruntowej stanowiącej jego byłą własność o pow. 0,0066 ha.

Jak wskazano powyżej, umowa zamiany na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług stanowi dwie odrębne odpłatne dostawy towarów. W związku z tym każda ze stron transakcji dokonuje odpłatnej dostawy i aby ocenić czy transakcja ta podlega opodatkowaniu należy zbadać wynikające z niej obowiązki podatkowe dla każdej ze stron odrębnie. Na gruncie przepisów podatku od towarów i usług nie jest możliwe rozłożenie opodatkowania czynności zamiany na obie zamieniające się strony transakcji. O opodatkowaniu każdej z wymienionych dostaw decyduje wykonywanie jej w ramach działalności gospodarczej.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie - czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Analiza opisu sprawy w kontekście powołanych przepisów wskazuje, że Wnioskodawcy nie można uznać za podatnika podatku od towarów i usług, w związku z dostawą działki w drodze zamiany. Z wniosku bowiem nie wynika, aby w związku z zamianą działki Zainteresowany wykonywał czynności charakterystyczne dla wykonywania działalności gospodarczej. Ponadto pomimo, że grunt spełnia definicję towaru, o którym mowa w art. 2 pkt 6 ustawy, to nie można uznać, że dokonując zamiany działki otrzymanej na podstawie umowy darowizny Wnioskodawca działa w charakterze handlowca. W konsekwencji dokonując dostawy działki gruntu w drodze zamiany Zainteresowany korzysta z przysługującego Mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem. Zatem ww. czynność zamiany oznaczają działanie w sferze prywatnej, do której unormowania ustawy o podatku od towarów i usług nie mają zastosowania.

Biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy prawa podatkowego oraz opis sprawy należy stwierdzić, że w tym konkretnym przypadku dostawa w drodze zamiany nieruchomości gruntowej nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dokonując sprzedaży gruntu otrzymanego w drodze darowizny, Wnioskodawca korzysta bowiem z przysługującego Mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem. Tym samym brak było podstaw do opodatkowania podatkiem VAT tej dostawy zamiany już na etapie porozumienia zawartego w dniu 7 listopada 2013 r., w którym określono podatek VAT od ww. dostawy w wysokości 561, 20 zł.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że stanowisko Wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe, ponieważ we własny stanowisku Zainteresowany wskazał, że „niezasadne jest zapłacenie podatku VAT w kwocie 561,20 zł, ponieważ podatek ten został już uwzględniony w rozliczeniu dokonanym przez Gminę zgodnie z § 2 pkt 2 ww. porozumienia zawartego w dniu 7 listopada 2013 r.”. Natomiast z powyższego rozstrzygnięcia jednoznacznie wynika, że dostawa w drodze zamiany nieruchomości gruntowej dokonana przez Zainteresowanego w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i brak było podstaw do opodatkowania podatkiem VAT tej dostawy zamiany już na etapie porozumienia zawartego w dniu 7 listopada 2013 r., w którym § 2 pkt 2 porozumienia określono podatek VAT od ww. dostawy w wysokości 561,20 zł.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.