Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-654/09/ICz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-11-17
Teza: Czy sprzedaż udziałów lub akcji posiadanych przez Wnioskodawcę w Spółce Zależnej jest czynnością podlegającą opodatkowaniu?
Słowa kluczowe: akcja-sprzedaż akcji; struktury; udział-sprzedaż udziałów; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 13 sierpnia 2009r. (data wpływu 20 sierpnia 2009r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania czy sprzedaż udziałów lub akcji posiadanych przez Wnioskodawcę w Spółce Zależnej jest czynnością podlegającą opodatkowaniu - **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 20 sierpnia 2009r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania czy sprzedaż udziałów lub akcji posiadanych przez Wnioskodawcę w Spółce Zależnej jest czynnością podlegającą opodatkowaniu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka została założona w 2007r. Spółka jest rodzajem funduszu kapitału zalążkowego tj. zajmuje się inwestowaniem w projekty znajdujące się na wczesnym etapie rozwoju (dalej zwane „Projektami"). Głównie są to Projekty związane z nowymi technologiami (technologii informatycznych, mediów elektronicznych, e-commerce oraz konwergencji tych obszarów). Spółka decyduje się na inwestycję w dany Projekt na etapie idei i pomysłów mających w ocenie zarządzających Spółką duże szanse na odniesienie sukcesu rynkowego.

Zgodnie z umową Spółki - w ramach prowadzonej działalności gospodarczej - Spółka zakłada spółki kapitałowe (dalej zwane „Spółkami Zależnymi"), będące mikroprzedsiębiorcami, małymi lub średnimi przedsiębiorcami, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 lipca 2006r. w sprawie udzielania pomocy finansowej funduszom kapitału zalążkowego.

„Inwestycja" w Spółki Zależne polega na utworzeniu „od podstaw" Spółki Zależnej. Spółka tworząc daną Spółkę Zależną obejmuje jej udziały lub akcje stając się wspólnikiem Spółki Zależnej. Spółka Zależna prowadzi własną działalność gospodarczą (zajmuje się realizacją Projektu). Spółka aktywnie uczestniczy w rozwoju Spółek Zależnych, oferując poza wkładem finansowym (kapitał zakładowy) nieoceniony kapitał wiedzy biznesowej i doświadczenia. Spółka pomaga Spółce Zależnej w rozwoju działalności poprzez zaangażowanie ekspertów posiadających odpowiednią wiedzę i doświadczenie przy organizacji i rozwoju danego Projektu.

Po osiągnięciu zakładanego poziomu rozwoju danej Spółki Zależnej Spółka planuje sprzedaż udziałów lub akcji Spółki Zależnej. Z reguły przyjmuje się, że Spółka Zależna osiągnie zakładany poziom rozwoju w okresie od 3 do 8 lat od dnia jej założenia. Jest to jednak kwestia bardzo indywidualna, gdyż Spółka tworząc Spółkę Zależną nie ma pewności, czy dany Projekt odniesie sukces rynkowy, czy (i ewentualnie kiedy) Spółka Zależna osiągnie zakładany poziom rozwoju.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w rozumieniu przepisów Ustawy VAT sprzedaż udziałów lub akcji posiadanych przez Spółkę w Spółce Zależnej jest czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT, czy jest wyłączona z opodatkowania VAT, czy też jest zwolniona z opodatkowania VAT jako usługa finansowa?
2.  W razie uznania przez organ podatkowy sprzedaży udziałów/akcji w Spółce Zależnej za czynność wyłączoną z opodatkowania Spółka prosi o odpowiedź na pytanie, czy obrót uzyskany ze sprzedaży przez Spółkę udziałów/akcji Spółki Zależnej powinien być uwzględniany przy obliczaniu proporcji, o której mowa w art. 90 Ustawy VAT?
3.  W razie uznania przez organ podatkowy sprzedaży udziałów/akcji w Spółce Zależnej za usługę zwolnioną od opodatkowania VAT, Spółka prosi o odpowiedź na pytanie, czy obrót uzyskany ze sprzedaży przez Spółkę udziałów/akcji Spółki Zależnej powinien być uwzględniany przy obliczaniu proporcji, o której mowa w art, 90 Ustawy VAT, w szczególności, czy powinien być wliczany do obrotu, o którym mowa w art. 90 ust. 3 Ustawy VAT? Czy też sprzedaż ta jest czynnością sporadyczną o której mowa w art. 90 ust. 6 Ustawy VAT?
4.  Jeśli organ podatkowy potwierdzi, że sprzedaż udziałów/akcji Spółek Zależnych może być uznana za czynność dokonywaną sporadycznie w rozumieniu art. 90 ust. 6 Ustawy VAT, Spółka pyta: Czy jeśli Spółka nie wykonuje żadnych innych czynności zwolnionych z VAT, a jedynie dokonuje sprzedaży udziałów/akcji Spółek Zależnych, to czy powinna rozliczać VAT naliczony przy użyciu proporcji o której mowa w art. 90 Ustawy VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1.

Sprzedaż udziałów/akcji Spółek Zależnych nie podlega opodatkowaniu VAT. Czynność sprzedaży udziałów/akcji Spółek Zależnych jest zdaniem Spółki wyłączona z VAT. Takie stanowisko potwierdzają wyroki ETS i interpretacje polskich organów podatkowych.

Zagadnienie sprzedaży własnych akcji/udziałów posiadanych w spółkach zależnych było przedmiotem analizy ETS. ETS orzekł, że co do zasady, ww. czynności nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem. Przykładowo ETS w orzeczeniu z dnia 6 lutego 1997r. w sprawie C-80/95 Harnas & Heln CV przeciwko Staatssesretaris van Finacien, stwierdził, iż niektóre transakcje finansowe dokonywane przez podmiot, będący podatnikiem, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT ze względu na to, że dany podmiot nie występuje w tej transakcji w charakterze podatnika. Uznaje się bowiem, iż taka transakcja nie jest działalnością gospodarczą lecz działaniem porównywalnym do podmiotu prywatnego czerpiącego zyski z posiadanych środków finansowych. ETS stwierdził, iż odsetki z obligacji, podobnie jak dywidendy z akcji nie stanowią wynagrodzenia z prowadzonej działalności gospodarczej. Podobnie w orzeczeniach C-60/90, C-333/91, C-155/94, C-306/94, C-80/95, ETS wskazał, iż pojecie działalności gospodarczej nie obejmuje co do zasady działań polegających na zbywaniu akcji oraz udziałów.

W orzeczeniu z dnia 20 czerwca 1996r. w sprawie C-155/94 Wellkome Trust Ltd przeciwko Commissioniers of Customs & Excise, ETS stwierdził, iż działalność Trustu, polegająca na inwestowaniu w akcje, obligacje, udziały w nieruchomościach i funduszach nie ma charakteru działalności gospodarczej. Zwykle korzystanie z prawa własności nie może być uznane za działalność gospodarczą która podlega VAT. W ocenie ETS „pojęcie działalności gospodarczej w rozumieniu artykułu 4(2) należy interpretować w taki sposób, aby nie obejmowało ono działalności (\`(...)\`) polegającej na zakupie i sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych przez powiernika w ramach zarządzania aktywami fundacji charytatywnej". W podobnej sprawie, w wyroku w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro SA v. Fazenda Publica, ETS orzekł, iż „przedsiębiorstwo, które prowadzi działalność polegającą na sprzedaży własnych udziałów oraz innych zbywalnych papierów wartościowych, takich jak udziały w funduszach inwestycyjnych, musi być uważane, w odniesieniu do zakresu tej działalności, za ograniczające się do zarządzania portfelem inwestycyjnym w taki sam sposób jak czyni to prywatny inwestor". W związku z ww. sprawami ETS uważa, iż „wykonywanie prawa własności" nie może być uznane za działalność gospodarczą i w związku z tym nie podlega VAT.

Również W. Varga (w glosie do wyroku w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro SA v. Fazenda Publica) stwierdził, że „skoro nabycie i posiadanie udziałów zgodnie z wcześniejszym orzecznictwem ETS nie jest działalnością gospodarczą (por. sprawa C-333/91 Sofitam), to również sprzedaż udziałów za taką działalność nie może być uznana, zakładając, że wszelkie zyski, w tym ze sprzedaży udziałów po cenie wyższej od ceny zakupu, są jedynie konsekwencją zwykłego wykonywania praw własności do majątku".

Ponadto Spółka zauważa, że udział lub akcja w spółce posiadającej osobowość prawną jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem transakcji (prawo zbywalne), lecz nie mieści się ani w definicji towarów, ani usługi w rozumieniu Ustawy VAT. Stanowisko takie potwierdza Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 28 listopada 2008r., znak ILPP2/443-812/08-2/JK. Co więcej, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że: „w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia lub sprzedaży akcji czy udziałów innych spółek nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy VAT. Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób częstotliwy". Wobec tego organ podatkowy uznał, że sprzedaż udziałów jako czynność pozostająca poza zakresem prowadzonej działalności gospodarczej nie podlega opodatkowaniu VAT.

Podobne zdanie wyraził Dyrektor izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 1 czerwca 2009r., znak ITPP1/443-919/08/AJ i Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 10 lipca 2008r., znak IPPP2/443-623/08-2/IK.

W interpretacji indywidualnej z dnia 13 lutego 2008r., znak IPPP1-443-543/07-9/AK, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził, że sprzedaż akcji i udziałów ze względu na brzmienie art. 15 ust. 1 i ust. 2 Ustawy VAT nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Organ podatkowy w powołanej interpretacji uznał, że: „sam fakt posiadania udziałów i akcji nie stanowi działalności gospodarczej, która skutkowałaby uznaniem udziałowca za podatnika. Również sprzedaż tych udziałów i akcji nie jest działalnością gospodarczą która podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż głównym celem dokonywania obrotu akcjami i udziałami w jednostkach zależnych (\`(...)\`) nie jest osiągnięcie zysku lecz optymalizacja zarządzania powiązanymi i zależnymi podmiotami gospodarczymi".

Wobec powyższego, Spółka uważa, że czynność sprzedaży udziałów lub akcji w Spółce Zależnej powinna być wyłączona spod opodatkowania VAT (w konsekwencji będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych).

Ad. 2.

Spółka uważa, że czynność sprzedaży udziałów lub akcji Spółki Zależnej, jako czynność nie podlegająca opodatkowaniu VAT, nie powinna być uwzględniana przy ustalaniu proporcji, o której mowa w art. 90 Ustawy VAT. Zdaniem WSA w Warszawie - wyrok z dnia 11 lutego 2008r., sygn. akt III SA/Wa 1924/07 - „czynności pozostające poza zakresem ustawy o VAT «których ustawa w ogóle nie reguluje» nie mogą wpływać na rozstrzygnięcie co do prawa odliczenia podatku. Wniosek taki wyprowadzić można zarówno z podstawowej zasady wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej, tj. zasady neutralności VAT, jak też z utrwalonej linii interpretacyjnej art. 19 VI Dyrektywy ukształtowanej w orzecznictwie ETS".

Ad. 3.

Jeśli organ podatkowy uzna, że sprzedaż udziałów lub akcji powinna być uznana przez Spółkę za usługę podlegającą VAT (z czym - jak była o tym mowa - Spółka się nie zgadza), wówczas usługa ta powinna być uznana za usługę zwolnioną z VAT jako usługa pośrednictwa finansowego, gdzie indziej niesklasyfikowanego.

Zdaniem Spółki, jeśli nawet sprzedaż udziałów lub akcji byłaby uznana za usługę zwolnioną z VAT obrót uzyskany z tytułu sprzedaży udziałów lub akcji Spółki Zależnej nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 Ustawy VAT. Zgodnie bowiem z art. 90 ust. 6 Ustawy VAT do proporcji tej nie wlicza się obrotu uzyskanego z tytułu transakcji dotyczących nieruchomości lub usług wymienionych w Załączniku nr 4 do Ustawy VAT, pod pozycją nr 3, w zakresie, w jakim czynności te są dokonywane sporadycznie. W Załączniku nr 4 pod pozycją 3 wymienione zostały usługi pośrednictwa finansowego.

Spółka zauważa, że jeśli zakłada ona Spółki Zależne „od podstaw" i rozwija Spółki Zależne przez okres od 3 do 8 lat i dopiero po tym okresie sprzedaje udziały lub akcje Spółki Zależnej można uznać, że czynność sprzedaży udziałów lub akcji ma charakter sporadyczny.

Ani Ustawa o VAT, ani Dyrektywa 2006/112 z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego sytemu podatku od wartości dodanej nie daje wskazówek co do tego, jak należy definiować pojęcie „sporadycznie". Spółka odwołuje się więc do definicji słownikowej pojęcia „sporadyczny". Zgodnie z nią „sporadyczny" oznacza zjawiający się, występujący rzadko, od czasu do czasu, nieregularnie (por. Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod red. prof. S. Dubisza, Tom 3, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 1337).

Spółka jest zdania, że sprzedaż udziałów lub akcji Spółek Zależnych ma charakter sporadyczny, gdyż Spółka sprzedaje udziały/akcje Spółek Zależnych „od czasu do czasu", nieregularnie. Spółka nie jest w stanie przewidzieć, kiedy dana Spółka Zależna osiągnie odpowiedni poziom rozwoju, który uzasadnia zbycia jej udziałów lub akcji.

Ad. 4.

Spółka uważa, że jeśli sprzedaż udziałów/akcji Spółek Zależnych byłaby uznana za usługę zwolnioną z VAT wykonywaną, w rozumieniu art. 90 ust. 6 Ustawy VAT sporadycznie i Spółka nie wykonywałaby żadnych innych czynności zwolnionych z VAT, to nie powinna rozliczać VAT naliczonego przy użyciu proporcji o której mowa w art. 90 Ustawy VAT. Innymi słowy, w takim wypadku art. 90 Ustawy VAT nie znalazłby zastosowania.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej również ustawą o VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Natomiast, na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są dokonywane przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tych czynności. Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pojęcie działalności gospodarczej zostało zdefiniowane w ust. 2 ww. artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z powyższego wynika, iż ma ona charakter podmiotowy, odnosi się bowiem do podmiotów prowadzących tę działalność.

Zatem, nie każda czynność dokonana przez podmiot będący podatnikiem, będzie podlegać opodatkowaniu. Status bycia podatnikiem podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu.

A więc, w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi to czynność samej sprzedaży udziałów bądź akcji nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, w związku z czym, nie podlega opodatkowaniu.

Kwestia, czy za działalność gospodarczą można uznać działalność polegającą na posiadaniu i sprzedaży własnych akcji oraz udziałów była przedmiotem orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Posiłkując się tym orzecznictwem należy stwierdzić, że co do zasady, powyższe czynności nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem. Od tej zasady orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania papierów wartościowych wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. Dotyczy to sytuacji, gdy:

*   posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada,
*   sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej,
*   posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

Akcja jest to instrument finansowy (papier wartościowy) reprezentujący częściowy udział jego właściciela w kapitale spółki akcyjnej. Akcjonariusz, czyli właściciel akcji, ma ustalone prawa i obowiązki. Najważniejszym prawem akcjonariusza jest prawo do udziału w zyskach spółki.

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Spółka został założona w 2007r. Spółka jest rodzajem funduszu kapitału zalążkowego tj. zajmuje się inwestowaniem w projekty znajdujące się na wczesnym etapie rozwoju (dalej zwane „Projektami"). Głównie są to Projekty związane z nowymi technologiami (technologii informatycznych, mediów elektronicznych, e-commerce oraz konwergencji tych obszarów). Spółka decyduje się na inwestycję w dany Projekt na etapie idei i pomysłów mających w ocenie zarządzających Spółką duże szanse na odniesienie sukcesu rynkowego.

Zgodnie z umową Spółki - w ramach prowadzonej działalności gospodarczej - Spółka zakłada spółki kapitałowe (dalej zwane „Spółkami Zależnymi"), będące mikroprzedsiębiorcami, małymi lub średnimi przedsiębiorcami, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 lipca 2006r. w sprawie udzielania pomocy finansowej funduszom kapitału zalążkowego.

„Inwestycja" w Spółki Zależne polega na utworzeniu „od podstaw" Spółki Zależnej. Spółka tworząc daną Spółkę Zależną obejmuje jej udziały lub akcje stając się wspólnikiem Spółki Zależnej. Spółka Zależna prowadzi własną działalność gospodarczą (zajmuje się realizacją Projektu). Spółka aktywnie uczestniczy w rozwoju Spółek Zależnych, oferując poza wkładem finansowym (kapitał zakładowy) nieoceniony kapitał wiedzy biznesowej i doświadczenia. Spółka pomaga Spółce Zależnej w rozwoju działalności poprzez zaangażowanie ekspertów posiadających odpowiednią wiedzę i doświadczenie przy organizacji i rozwoju danego Projektu.

Po osiągnięciu zakładanego poziomu rozwoju danej Spółki Zależnej Spółka planuje sprzedaż udziałów lub akcji Spółki Zależnej. Z reguły przyjmuje się, że Spółka Zależna osiągnie zakładany poziom rozwoju w okresie od 3 do 8 lat od dnia jej założenia. Jest to jednak kwestia bardzo indywidualna, gdyż Spółka tworząc Spółkę Zależną nie ma pewności, czy dany Projekt odniesie sukces rynkowy, czy (i ewentualnie kiedy) Spółka Zależna osiągnie zakładany poziom rozwoju.

Mając na uwadze cytowane wyżej przepisy oraz przedstawiony opis zdarzenia przyszłego należy uznać, iż czynność polegającą na sprzedaży udziałów/akcji Spółek Zależnych zalicza się do zawodowej płaszczyzny Wnioskodawcy.

W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca zakłada spółki kapitałowe, będące mikroprzedsiębiorcami, małymi lub średnimi przedsiębiorcami, Wnioskodawca tworząc daną Spółkę Zależną obejmuje jej udziały lub akcje stając się wspólnikiem Spółki Zależnej, ponadto z wniosku wynika, iż Wnioskodawca aktywnie uczestniczy w rozwoju Spółek Zależnych, oferując poza wkładem finansowym (kapitał zakładowy) nieoceniony kapitał wiedzy biznesowej i doświadczenia, Wnioskodawca pomaga Spółce Zależnej w rozwoju działalności poprzez zaangażowanie ekspertów posiadających odpowiednią wiedzę i doświadczenie przy organizacji i rozwoju danego Projektu, co oznacza, iż działania w tym zakresie wpisują się w definicję prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT.

Tym samym sprzedaż udziałów/akcji, w opisanym zdarzeniu przyszłym, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

We wniosku Wnioskodawca stwierdził, iż sprzedaż udziałów lub akcji powinna być uznana za usługę zwolnioną z VAT jako usługa pośrednictwa finansowego, gdzie indziej niesklasyfikowana.

Dla szczegółowego określenia zakresu przedmiotowego stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, w tym stawek podatkowych dla świadczonych usług, ustawodawca posłużył się odesłaniem do klasyfikacji statystycznych, poprzez zapis w art. 8 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119.

Na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) – Dz. U. Nr 207, poz. 1293 – do celów m. in. opodatkowania podatkiem od towarów i usług, do dnia 31 grudnia 2009r. stosuje się Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r.

Podstawowa stawka podatku VAT, zgodnie z art. 41 ust. 1 ww. ustawy, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Oprócz stawki podstawowej, na wybrane grupy towarów i usług, ustawodawca przewidział trzy stawki preferencyjne: 7%, 3% i 0%. Ustawodawca daje także podatnikom możliwości stosowania zwolnień podatkowych.

Stosownie do przepisu art. 43 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. Pod pozycją 3 ww. załącznika wymienione zostały usługi sklasyfikowane pod symbolem PKWiU Sekcja J ex (65-67), tj. usługi pośrednictwa finansowego, z wyłączeniem:

1.  działalności lombardów, z wyjątkiem usług świadczonych przez banki,
2.  usług polegających na oddaniu w odpłatne użytkowanie rzeczy ruchomej,
3.  usług doradztwa finansowego (PKWiU ex 67.13.10-00.20),
4.  usług doradztwa ubezpieczeniowego oraz wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych (PKWiU ex 67.20.10-00.20, -00.30), z wyjątkiem świadczonych przez zakład ubezpieczeń w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej oraz świadczonych w tym zakresie przez podmioty działające w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń,
5.  usług ściągania długów oraz faktoringu,
6.  usług zarządzania akcjami, udziałami w spółkach lub związkach, obligacjami i innymi rodzajami papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy,
7.  usług przechowywania akcji, udziałów w spółkach lub związkach, obligacji i innych rodzajów papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy,
8.  transakcji dotyczących dokumentów ustanawiających tytuł własności,
9.  transakcji dotyczących praw w odniesieniu do nieruchomości.

Użycie przez ustawodawcę oznaczenia „ex” przy grupowaniu PKWiU, korzystającym ze zwolnienia od podatku od towarów i usług oznacza, że zwolnienie dotyczy tylko danego wyrobu lub usługi z danego grupowania.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że w sprawie będącej przedmiotem zapytania czynność sprzedaży udziałów lub akcji posiadanych przez Spółkę w Spółce Zależnej, z uwagi na jej odpłatny charakter i związek z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 cytowanej ustawy, przy czym o ile faktycznie usługa ta stanowi usługę pośrednictwa finansowego gdzie indziej nie sklasyfikowaną, objętą grupowaniem PKWiU 65-67, wówczas może korzystać ze zwolnienia od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 jako usługa wymieniona w poz. 3 załącznika nr 4 do tej ustawy.

W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga fakt, że najistotniejszym elementem pozwalającym stwierdzić czy sprzedaż udziałów korzysta ze zwolnienia od podatku, jest dokonanie prawidłowej klasyfikacji towaru lub usług wg Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Organ podatkowy nie jest organem uprawnionym do klasyfikowania danych usług lub towarów do odpowiednich symboli PKWiU. W świetle zasad metodycznych Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług zaliczenie danego towaru lub usługi do odpowiedniego grupowania tej klasyfikacji należy do obowiązków zainteresowanego podmiotu.

Ponadto zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o VAT, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10 (art. 90 ust. 2 ustawy).

Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo (art. 90 ust. 3 ustawy).

Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z tytułu transakcji dotyczących nieruchomości lub usług wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy w poz. 3, w zakresie, w jakim czynności te są dokonywane sporadycznie (art. 90 ust. 6 ustawy).

Z uwagi na brak w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług definicji pojęcia „sporadyczny” należy w pierwszej kolejności zastosować wykładnię językową w taki bowiem sposób ustawodawca komunikuje się z podatnikiem jako adresatem normy prawnej.

Odwołując się do definicji słownikowej tego pojęcia należy wskazać, iż sporadyczny oznacza zjawiający się rzadko, od czasu do czasu, nieregularnie. Również słowo sporadyczny definiowane jest jako „występujący rzadko, nieregularnie” wg internetowego Słownika Języka Polskiego PWN.

Mając na uwadze opisane zdarzenie przyszłe oraz powołane powyżej przepisy prawa należy zauważyć, iż w odniesieniu do wskazanej we wniosku działalności polegającej na sprzedaż udziałów lub akcji Spółki Zależnej nie może być mowy o przypadkowości czy też sporadyczności. Jak wynika z wniosku, w umowie Spółki, jako przedmiot głównej działalności zostały wskazane czynności, w ramach których Wnioskodawca zakłada spółki kapitałowe, aktywnie uczestniczy w rozwoju spółek Zależnych, zatem sprzedaż udziałów/akcji Spółek Zależnych nie będą czynnościami przypadkowymi. Natomiast specyfika tej działalności powoduje, iż nie może być tu mowy o dużej częstotliwości.

Nie może tu mieć zatem zastosowania przywołany wcześniej art. 90 ust. 6 ustawy o VAT. Wskazana wyżej czynność polegająca na sprzedaży udziałów lub akcji Spółki Zależnej, wskazuje, iż ma ona cechy powtarzalności.

W konsekwencji więc czynność polegająca na sprzedaży udziałów lub akcji Spółki Zależnej nie może być określana jako zdarzenie sporadyczne, bowiem czynności te są konsekwencją podstawowego rodzaju działalności, którą prowadzi Wnioskodawca i niewątpliwie będą miały wpływ na zwiększenie obrotów z działalności opodatkowanej.

Reasumując, skoro wykonywane przez Wnioskodawcę czynności w zakresie sprzedaży udziałów lub akcji Spółki Zależnej nie spełniają wymagań do uznania ich jako czynności dokonywanych sporadycznie, zatem wielkość obrotu uzyskanego z tytułu sprzedaży udziałów i akcji należy uwzględniać przy wyliczaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.