Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4514-323/15-7/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-10-19
Teza: Wnioskodawca może skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ jedynym warunkiem, nałożonym przez ustawodawcę, uprawniającym do skorzystania z tego zwolnienia jest kwota pożyczki, która nie może przekroczyć 5.000 zł od jednego pożyczkodawcy i 25.000 zł od wielu pożyczkodawców – w okresach 3 kolejnych lat kalendarzowych, począwszy od dnia 1 stycznia 2009 r.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; pożyczka
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 9

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 29 lipca 2015 r. (data wpływu 31 lipca 2015 r.) uzupełnionym pismem z dnia 14 września 2015 r. (data nadania, data wpływu 16 września 2015 r.) na wezwanie Nr IPPB2/4514-323/15-2/AF z dnia 10 września 2015 r. oraz pismem z dnia 9 października 2015 r. (data nadania 13 października 2015 r., data wpływu 14 października 2015 r.) na wezwanie Nr IPPB2/4514-323/15-4/AF z dnia 24 września 2015 r. (data doręczenia 8 października 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umów pożyczek - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 31 lipca 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umów pożyczek.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Stowarzyszenie prowadzi działalność nieodpłatną i odpłatną pożytku publicznego w zakresie:

1.  organizowania pomocy psychologicznej, prawnej i rzeczowej na rzecz dzieci, młodzieży i dorosłych oraz całych rodzin dysfunkcyjnych i zagrożonych wykluczeniem społecznym;
2.  promocji zatrudnienia i wspieranie aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy;
3.  wspierania osób pracujących z dziećmi, młodzieżą, dorosłymi i rodzinami w dziedzinach zgodnych z celami Stowarzyszenia oraz świadczenie pomocy w podnoszeniu ich kwalifikacji zawodowych, w tym organizowanie i prowadzenie szkoleń;
4.  współpracy i wymiany doświadczeń z ośrodkami, organizacjami, instytucjami i fundacjami krajowymi i zagranicznymi o celach zbieżnych, bądź niesprzecznych z celami Stowarzyszenia;
5.  przygotowywania oraz wydawania materiałów i opracowań dotyczących działań zgodnych z celami statutowymi Stowarzyszenia;
6.  wspierania działań organizacji pozarządowych realizujących zadania zgodne z celami Stowarzyszenia. Inicjowanie i rozwijanie współpracy między różnymi organizacjami i osobami na forum krajowym i międzynarodowym na rzecz rozwiązywania problemów wychowawczych, edukacyjnych i społecznych;
7.  opracowywania, pilotowania, wdrażania, rozpowszechniania, monitorowania i ewaluowania nowatorskich programów, modelowych rozwiązań, materiałów edukacyjnych oraz nowoczesnych strategii w zakresie edukacji, pomocy psychologicznej, pedagogicznej i socjalnej;
8.  działań profilaktycznych, edukacyjnych i terapeutycznych wspomagających rozwój osobisty i zwiększenie roli rodziny realizowane na poziomie indywidualnym, instytucjonalnym i społecznym na rzecz osób niepełnosprawnych, osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, rodzin dysfunkcyjnych, oraz osób zagrożonych i dotkniętych uzależnieniami, bezdomnością, bezrobociem, biedą i ubóstwem, prostytucją, przemocą, chorobami psychicznymi;
9.  prowadzenia działalności badawczej, szkoleniowej, warsztatowej i treningowej służącej podnoszeniu efektywności i jakości działań edukacyjnych, profilaktycznych, terapeutycznych i organizacyjnych;
10.  kształcenia świadomości kobiet i mężczyzn w oparciu o zasady równości;
11.  działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
12.  upowszechniania postaw tolerancji i przeciwdziałanie wszelkim formom dyskryminacji i wykluczenia społecznego;
13.  członkostwa w organizacjach zrzeszających fundacje polskie i zagraniczne o celach statutowych zbliżonych lub tożsamych z celami Stowarzyszenia.

W ramach nieodpłatnej działalności statutowej Wnioskodawca działa przede wszystkim na rzecz rodzin i bliskich osób starszych, w tym osób starszych z objawami demencji oraz rodziców dzieci w wieku od 0 do 18 lat.

W 2014 r. Wnioskodawca otrzymał dofinansowanie projektu pn. X. kierowanego do rodzinnych opiekunów osób starszych. W ramach działań projektowych Wnioskodawca prowadzi warsztaty psychoedukacyjne, grupy wsparcia, konsultacje, seminaria, przygotowuje wolontariuszy do pomocy rodzinom osób starszych, a także planuje wydanie poradnika dla opiekunów i uruchomienie strony internetowej dla beneficjentów projektu. Projekt jest współfinansowany ze środków Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Wnioskodawca realizuje go od 01.09.2014 r., zakończenie nastąpi 31.12.2015 r. Jest on prowadzony w ramach działalności niedopłatnej.

Umowa z grantodawcą przewiduje, że ostatnia rata dotacji (art. 4 pkt 1 lit. d) w wysokości 23.750 zł zostanie przelana na konto Stowarzyszenia dopiero w czasie do 10 dni roboczych od zatwierdzenia sprawozdania końcowego. Sprawozdanie końcowe będzie złożone w terminie 30 dni od dnia zakończenia zadania, czyli do czasu otrzymania płatności końcowej (luty 2016 r.) kwotę, która pokryje wydatki zaplanowane w budżecie projektu, musi zapewnić Stowarzyszenie.

Stowarzyszenie nie posiada własnego kapitału, źródłem finansowania są dotacje (rozliczane zgodnie z harmonogramem) oraz niewielkie wpływy ze składek członkowskich i drobnych darowizn przeznaczane na bieżącą działalność organizacji pozarządowej. Aby zapewnić płynność finansową i móc dokończyć ważny projekt konieczna jest pożyczka na pokrycie ostatniej części wydatków.

Dotychczas żaden projekt nie przewidywał płatności części dotacji dopiero po zakończeniu realizacji zadania. Wszystkie dotacje do projektów realizowanych we współpracy z urzędami dzielnicy, miasta, województwa czy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wpływały w całości przed lub w trakcie realizacji zadania. Wnioskodawca nigdy dotąd nie zwracał się o udzielenie pożyczki, ani nie korzystał ze zwolnienia podatkowego od czynności cywilnoprawnych. Jest to pierwszy taki przypadek od początku działalności Wnioskodawcy.

Aby wywiązać się z umowy z grantodawcą Wnioskodawca planuje wzięcie pożyczki w wysokości koniecznej na pokrycie zaplanowanych wydatków. Pożyczki udzielą Wnioskodawcy członkowie Stowarzyszenia i inne osoby prywatne. Niezbędną kwotę 23.750 zł Wnioskodawca planuje pożyczyć od pięciu osób. Od czterech osób pożyczka wyniesie 5.000 zł i od jednej osoby pozostałe 3.750 zł, razem 23.750 zł. Pożyczki będą nieoprocentowane i udzielone w tym samym czasie.

Pożyczona kwota będzie przeznaczona na nieodpłatne działania statutowe ww. projektu. Z każdą z osób udzielającej pożyczki zostanie zawarta umowa cywilnoprawna. Umowa zawierać będzie:

*   dzień i termin udzielenia pożyczki (przekazania na konto pożyczkobiorcy i zwrotu na konto pożyczkodawcy);
*   kwotę udzielanej pożyczki;
*   przeznaczenie pożyczki;
*   oprocentowanie pożyczki;
*   formę zabezpieczenia pożyczki;
*   numer konta bankowego pożyczkobiorcy (w celu przekazania pożyczki) i pożyczkodawcy (w celu zwrotu pożyczki);
*   informację o opodatkowaniu/zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych;
*   termin udzielenia (przekazania na konto organizacji) i zwrotu pożyczki (przekazania na konto pożyczkodawcy).

Pismem z dnia 10 września 2015 r. Nr IPPB2/4514-323/15-2/AF wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez uzupełnienie przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego poprzez wskazanie:

*   gdzie zostaną zawarte umowy pożyczek (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa)?
*   gdzie będą znajdowały się środki pieniężne w chwili zawarcia umów pożyczek (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa)?,
*   czy przynajmniej jedna ze stron czynności cywilnoprawnej objęta będzie zakresem ustawy o podatku od towarów i usług z tytułu zawarcia umowy pożyczki?

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie. W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca wskazał, że umowy pożyczek zostaną zawarte na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W chwili zawarcia umów pożyczek środki będą znajdowały się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Żadna ze stron czynności cywilnoprawnych nie będzie objęta zakresem ustawy o podatku od towarów i usług z tytułu zawarcia umowy pożyczki.

Pismem z dnia 24 września 2015 r. Nr IPPPB2/4514-323/15-4/AF wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 od dnia doręczenia wezwania poprzez przedłożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu, z którego wynika prawo Pani E. D. do samodzielnego reprezentowania Wnioskodawcy. Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Podatnik zwraca się z prośbą o udzielenie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie możliwości stosowania zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych art. 9 ust. 10d w przypadku, gdy Stowarzyszeniu zostanie udzielona pożyczka od 5 osób. Od jednego podmiotu nie będzie ona przekraczała 5.000 zł, a od wszystkich nie przekroczy 25.000 zł.

Zdaniem Wnioskodawcy, ww. czynności podlegają zwolnieniu z podatku, gdyż zawarte umowy będą pomiędzy podmiotami innymi niż osoby, o których mowa w lit. b i c art. 9 ust. 10, a pożyczone kwoty nie przekroczą 5.000 zł od jednego podmiotu i 25.000 zł od wielu podmiotów - w okresach 3 kolejnych lat kalendarzowych, począwszy od dnia 1 stycznia 2009 r. Informację potwierdzającą taką interpretację podatnik uzyskał także w dniu 28.07.2015 r. w Telefonicznej Krajowej Informacji Podatkowej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 626) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Stosownie do zapisu art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile zaznaczenia samego obowiązku zwrotu - który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 ww. ustawy, jest elementem przedmiotowo istotnym dla tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki. W zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek. Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Na podstawie art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, w tym umowy pożyczki, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostaje zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka będzie również podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca - pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do przepisów art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 7 ww. ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy pożyczki i spoczywa na biorącym pożyczkę.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, stawka podatku od umowy pożyczki wynosi 2%.

Zauważyć jednak należy, że w analizowanej ustawie przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w jej zakresie przedmiotowym jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Powyższe znajduje odzwierciedlenie w treści art. 9 pkt 10 lit. d) ww. ustawy, zgodnie z którym zwalnia się od podatku pożyczki udzielane na podstawie umowy zawartej między innymi podmiotami niż osoby, o których mowa w lit. b i c (czyli osobami, o których mowa w art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn oraz osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn), do łącznej wysokości nieprzekraczającej kwoty 5.000 zł od jednego podmiotu i 25.000 zł od wielu podmiotów - w okresach 3 kolejnych lat kalendarzowych, począwszy od dnia 1 stycznia 2009 r.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że w 2014 r. Wnioskodawca otrzymał dofinansowanie projektu kierowanego do rodzinnych opiekunów osób starszych. Projekt jest współfinansowany ze środków Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Wnioskodawca realizuje go od 01.09.2014 r., zakończenie nastąpi 31.12.2015 r. Jest on prowadzony w ramach działalności niedopłatnej. Umowa z grantodawcą przewiduje, że ostatnia rata dotacji (art. 4 pkt 1 lit. d) w wysokości 23.750 zł zostanie przelana na konto Stowarzyszenia dopiero w czasie do 10 dni roboczych od zatwierdzenia sprawozdania końcowego. Sprawozdanie końcowe będzie złożone w terminie 30 dni od dnia zakończenia zadania, czyli do czasu otrzymania płatności końcowej (luty 2016 r.) kwotę, która pokryje wydatki zaplanowane w budżecie projektu, musi zapewnić Stowarzyszenie. Stowarzyszenie nie posiada własnego kapitału, źródłem finansowania są dotacje (rozliczane zgodnie z harmonogramem) oraz niewielkie wpływy ze składek członkowskich i drobnych darowizn przeznaczane na bieżącą działalność organizacji pozarządowej. Aby zapewnić płynność finansową i móc dokończyć ważny projekt konieczna jest pożyczka na pokrycie ostatniej części wydatków. Dotychczas żaden projekt nie przewidywał płatności części dotacji dopiero po zakończeniu realizacji zadania. Wszystkie dotacje do projektów realizowanych we współpracy z urzędami dzielnicy, miasta, województwa czy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wpływały w całości przed lub w trakcie realizacji zadania. Wnioskodawca nigdy dotąd nie zwracał się o udzielenie pożyczki, ani nie korzystał ze zwolnienia podatkowego od czynności cywilnoprawnych. Jest to pierwszy taki przypadek od początku działalności Wnioskodawcy. Aby wywiązać się z umowy z grantodawcą Wnioskodawca planuje wzięcie pożyczki w wysokości koniecznej na pokrycie zaplanowanych wydatków. Pożyczki udzielą Wnioskodawcy członkowie Stowarzyszenia i inne osoby prywatne. Niezbędną kwotę 23.750 zł Wnioskodawca planuje pożyczyć od pięciu osób. Od czterech osób pożyczka wyniesie 5.000 zł i od jednej osoby pozostałe 3.750 zł, razem 23.750 zł. Pożyczki będą nieoprocentowane i udzielone w tym samym czasie. Pożyczona kwota będzie przeznaczona na nieodpłatne działania statutowe ww. projektu. Z każdą z osób udzielającej pożyczki zostanie zawarta umowa cywilnoprawna. Umowa zawierać będzie: dzień i termin udzielenia pożyczki (przekazania na konto pożyczkobiorcy i zwrotu na konto pożyczkodawcy); kwotę udzielanej pożyczki; przeznaczenie pożyczki; oprocentowanie pożyczki; formę zabezpieczenia pożyczki; numer konta bankowego pożyczkobiorcy (w celu przekazania pożyczki) i pożyczkodawcy (w celu zwrotu pożyczki); informację o opodatkowaniu/zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych; termin udzielenia (przekazania na konto organizacji) i zwrotu pożyczki (przekazania na konto pożyczkodawcy). W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca wskazał, że umowy pożyczek zostaną zawarte na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W chwili zawarcia umów pożyczek środki będą znajdowały się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Żadna ze stron czynności cywilnoprawnych nie będzie objęta zakresem ustawy o podatku od towarów i usług z tytułu zawarcia umowy pożyczki.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że Wnioskodawca może skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ jedynym warunkiem, nałożonym przez ustawodawcę, uprawniającym do skorzystania z tego zwolnienia jest kwota pożyczki, która nie może przekroczyć 5.000 zł od jednego pożyczkodawcy i 25.000 zł od wielu pożyczkodawców – w okresach 3 kolejnych lat kalendarzowych, począwszy od dnia 1 stycznia 2009 r.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.