Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-1021/13/ASz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-02-17
Teza: Czy w przypadku odstąpienia od ustalenia opłaty lub umorzenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej powstaje po stronie rodziców dziecka przychód opodatkowany, w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a w konsekwencji konieczność wystawienia PIT-8C?
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek płatnika; umorzenie; świadczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) − Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 12 listopada 2013 r. (data wpływu do Biura – 18 listopada 2013 r.), uzupełnionym 27 stycznia 2014 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązku wystawienia informacji PIT-8C w związku z umorzeniem opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej lub też odstąpieniem od jej ustalenia − **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 listopada 2013 r. do Biura wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązku wystawienia informacji PIT-8C w związku z umorzeniem opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej lub też odstąpieniem od jej ustalenia.

Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych pismem z 13 stycznia 2014 r. znak: IBPB II/1/415-1021/13/ASz wezwano do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono w dniu 27 stycznia 2014 r.

W przedmiotowym wniosku oraz jego uzupełnieniu zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca wskazał, że Starosta w drodze decyzji administracyjnych ustala opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Rodzice biologiczni dziecka są solidarnie odpowiedzialni za jej ponoszenie. Jednocześnie może on, również w drodze decyzji administracyjnych, na wniosek lub z urzędu, odstąpić od ustalenia odpłaty lub umorzyć ją w całości lub części łącznie z odsetkami.

Rada Powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia tej opłaty. Podstawą prawną do odstępowania od ustalania lub umarzania opłaty wraz z odsetkami są przepisy art. 193-194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 135 ze zm.) oraz uchwały Rady Powiatu z 8 lutego 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub części, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej i interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.

Na podstawie ww. uchwały, każdy rodzic może zostać zwolniony z wyżej wymienionych opłat w momencie spełnienia warunków określonych w uchwale. W związku z tym cytowana wyżej uchwała ma charakter generalno-abstrakcyjny (skierowana jest do ogółu). Zdarzenia objęte wnioskiem o interpretację podatkową dotyczą zdarzenia przyszłego, kiedy rodzice biologiczni na podstawie powyższej uchwały zwrócą się o zastosowanie ulgi.

Podstawą odstąpienia od ustalenia opłaty lub umarzania ww. opłat są szczególnie uzasadnione okoliczności, dotyczące sytuacji finansowej i rodzinnej osób zobowiązanych. Wysokość opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ustalana jest w kwocie przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka albo w kwocie średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-wychowawczej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Wydatki wskazane w art. 80 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej to świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej. Natomiast w art. 81 ww. ustawy, wskazane są dodatki na pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania przysługujące na dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz na dziecko umieszczone na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich.

Zgodnie z art. 193 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, rodzice odpowiadają za poniesienie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej solidarnie. Decyzja o umorzeniu opłaty może dotyczyć różnych okresów dla każdego z rodziców. Możliwa jest też sytuacja, w której jeden z rodziców uzyskał decyzję o umorzeniu opłaty, a drugi nie. Decyzje mogą być też wydawane w stosunku do różnych rodziców w różnych datach. Tak więc dla każdego z rodziców kwota odsetek naliczonych kształtuje się odmiennie.

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie (Wnioskodawca), będące jednostką organizacyjną Powiatu, na podstawie statutu nadanego przez Radę Powiatu i regulaminu organizacyjnego przyjętego przez Zarząd Powiatu, realizuje zadania z zakresu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w tym wydawanie decyzji zarówno w ustalaniu odpłatności, jak i umorzeniu oraz odstąpieniu od tej opłaty i z tego tytułu byłby płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w przypadku odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej powstaje po stronie rodziców dziecka przychód opodatkowany, w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a w konsekwencji konieczność wystawienia PIT-8C.
2.  Czy w przypadku umorzenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej powstaje po stronie rodziców dziecka, przychód opodatkowany, w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w konsekwencji konieczność wystawienia PIT-8C.
3.  Czy w przypadku konieczności wystawiania formularza PIT-8C, odsetki naliczone w związku z nieuiszczeniem kwoty opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, należy uwzględnić u obu rodziców, odpowiadających solidarnie, w przypadku, gdy umorzenie nastąpiło na mocy decyzji wydanych w różnych datach, dotyczących różnych okresów, lub też tylko jedno z rodziców uzyskało decyzję o umorzeniu opłaty.

Zdaniem Wnioskodawcy, zarówno w przypadku odstąpienia przez starostę od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jak również w przypadku umorzenia ww. opłaty, nie powstaje po stronie rodziców dziecka przychód i nie ma obowiązku wystawienia przez Wnioskodawcę PIT-8C.

Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r, poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 powołanej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy źródłem przychodów są „inne źródła”.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Następnie Wnioskodawca wskazał, że użycie w art. 20 ust. 1 sformułowania „w szczególności” wskazuje, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w powołanym powyżej przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Na podstawie art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (PIT-8C) i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Z wniosku wynika, iż uchwałą Rady Powiatu w sprawie warunków umarzania, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej i instytucjanalnej pieczy zastępczej określono zasady umarzania, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

W drodze decyzji administracyjnej ustala się opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Przy czym możliwe jest umorzenie w całości lub w części, odroczenie płatności bądź rozłożenie na raty powstałych należności. W przypadku spełnienia przesłanek określonych w ww. uchwale uzasadniających umorzenie w całości lub w części, odroczenie terminu płatności bądź rozłożenie na raty, wydaje się stosowną decyzję w sprawie.

Odstąpienie od ustalenia, w drodze decyzji administracyjnej, opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz zastosowanie ulg, zgodnie z § 4 ww. uchwały czyli umorzenie w całości należności z tytułu opłaty za pobyt w pieczy zastępczej wraz z odsetkami, może nastąpić w wyniku wszczętego postępowania z urzędu lub na wniosek rodziców dziecka.

Wnioskodawca uważa, że przychód rodziców biologicznych z tytułu umorzenia opłaty lub odstąpienia od ustalenia należności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej ma charakter wirtualny, a tym samym nie należy uznawać go za dochód i ujmować w informacji PIT-8C.

W myśl postanowień art. 193 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2013 r., poz. 135 z późn. zm.) za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości:

1.  przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka;
2.  średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.

Za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie (art. 193 ust. 2 ww. ustawy). Stosownie do art. 193 ust. 6 pow. ustawy opłatę, o której mowa w ust. 1, ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona.

Zgodnie z art. 194 ust. 1 powołanej ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.

Stosownie do art. 194 ust. 2 ww. ustawy rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.

W myśl art. 194 ust. 3 cyt. ustawy starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.

Powołana wyżej ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej określa zarówno tryb ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, do której opłacania zobligowani są rodzice dziecka, jak i możliwość umorzenia tej opłaty w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu jej płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, pozostawiając określenie szczegółowych zasad w tym zakresie radzie powiatu. Zatem w sytuacji gdy postanowienia uchwały rady powiatu, o której mowa w art. 194 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej mają charakter generalno-abstrakcyjny (a nie indywidualno-konkretny) i odnoszą się do wszystkich osób będących adresatami zawartych w niej norm, wówczas wszystkie osoby, które spełniają określone w uchwale warunki, mogą korzystać z przewidzianych w niej ulg. W takim przypadku, umorzenie odpłatności bądź odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie ma charakteru indywidualnego i nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych po stronie osób uprawnionych.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołane wyżej przepisy prawa należy zatem stwierdzić, iż skoro z treści uchwały Rady Powiatu z 8 lutego 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umarzania w całości lub w części, odraczania terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej i interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym wynika, że po spełnieniu określonych w niej warunków każdy może skorzystać z dobrodziejstwa umorzenia przedmiotowej opłaty lub odstąpienia od jej ustalenia, to uchwała ma charakter generalno-abstrakcyjny. Dlatego też zastosowanie, na jej podstawie, odstąpienia od ustalenia należności z tytułu pobytu dziecka w pieczy zastępczej bądź umorzenie istniejących należności określonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie powoduje powstania u osoby fizycznej, na rzecz której dokonano takiego umorzenia lub odstąpienia, przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.

Mając powyższe na względzie, stosownie do powołanego art. 14c § 1 odstąpiono od oceny prawnej stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Kraszewskiego 4a, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.