Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-450/10-2/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-01-12
Teza: Umowa cash poolingu nie została wymieniona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, czynności dokonywane w ramach umowy cash pooling nie będą podlegały opodatkowaniu ww. podatkiem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie powyższej czynności pod kątem art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; usługi-usługi bankowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 12.11.2010 r. (data wpływu 24.11.2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie cash poolingu - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24.11.2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

P. S.A. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) należy do międzynarodowej grupy kapitałowej H. (dalej: „Grupa H.”) i prowadzi w Polsce działalność w zakresie budownictwa obiektów kubaturowych i infrastrukturalnych dla inwestorów publicznych oraz prywatnych.

Spółka zajmuje się realizacją obiektów biurowych, mieszkaniowych, przemysłowych, handlowo -rozrywkowych, a także dróg, mostów, tuneli, stadionów oraz portów morskich i lotniczych.

W najbliższym czasie Wnioskodawca zamierza przystąpić do systemu zarządzania płynnością finansową (dalej: „Cash-pooling” lub „System”). Pozostałymi uczestnikami Systemu będą polskie spółki z Grupy H., tj. D. sp. z o.o., F. sp. z o.o., i S. sp. z o.o. (łącznie: „Spółki z Grupy H.” lub „Uczestnicy”) oraz niemiecka spółka A., która będzie pełnić funkcję agenta (dalej: „Agent” lub „Pool-leader”). Uczestnicy Cash-poolingu nie są bezpośrednimi udziałowcami Wnioskodawcy, jak również nie posiadają wspólnego ze Spółką bezpośredniego udziałowca, zaangażowanego w transakcję.

Przystąpienie do Systemu jest elementem polityki Grupy H. w zakresie finansowania. System pozwoli Spółce i pozostałym Uczestnikom na zoptymalizowanie gospodarowania krótkoterminowymi nadwyżkami finansowymi spółek, ograniczenie kosztów zewnętrznego finansowania i kosztów krótkoterminowego finansowania wewnątrzgrupowego (a co za tym idzie umożliwi efektywne zarządzanie krótkoterminowymi nadwyżkami finansowymi przy jednoczesnej minimalizacji kosztów związanych z krótkoterminowymi niedoborami kapitału). Cel ten można osiągnąć dzięki bardziej korzystnym warunkom oferowanym Spółkom z Grupy H. w ramach Systemu, w porównaniu z warunkami oferowanymi poza nim. Spółki z Grupy H. oraz Agent są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dnia 15 lutego 1992 r. (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.).

Umowa Cash-poolingu, której uczestnikiem zamierza zostać Wnioskodawca będzie wyodrębnioną, samodzielną częścią globalnego systemu zarządzania płynnością finansową funkcjonującego w Grupie H. Warunki Cash-poolingu zostaną uregulowane w umowie (dalej: „Umowa”), która zostanie podpisana przez Spółkę, pozostałych Uczestników i Pool-leadera oraz w umowie zawartej z bankiem (dalej: „Bank”).

System, do którego Wnioskodawca zamierza przystąpić będzie miał charakter Cash-poolingu rzeczywistego, co oznacza, iż w ramach rozliczeń między Uczestnikami i Pool-leaderem będzie dochodziło do faktycznego przepływu środków pieniężnych. Planowany Cash-pooling będzie obejmował zarządzanie środkami finansowymi zarówno w polskich złotych, jak i w walucie EUR.

Każdy z Uczestników będzie brał udział w finansowaniu w ramach Systemu za pośrednictwem rachunku określonego w Umowie jako „Cash PooI Account” (dalej. „Rachunek Cash Pool”). Rachunek Cash Pool Wnioskodawcy będzie prowadzony przez Bank, z którym Spółka zawarła umowę i będzie służyć do alokowania w Systemie wolnych środków finansowych (poprzez dokonywane wpłaty) oraz do korzystania ze środków zgromadzonych w Systemie (poprzez dokonywane wypłaty). Natomiast Agent, w odniesieniu do każdej ze Spółek z Grupy H., będzie prowadził rachunek służący gromadzeniu nadwyżek środków finansowych Uczestników, bądź finansowaniu wykazywanych przez nich okresowych niedoborów tych środków. Rachunki Pool-leadera zostały określone w Umowie jako tzw. Target Accounts (dalej: „Rachunki Docelowe”).

Jednocześnie dla celów rozliczania transferów środków w ramach Cash-poolingu Agent będzie prowadził rachunek „Clearing Account” (dalej: „Rachunek Rozliczeniowy”). W odniesieniu do każdego Uczestnika Systemu, w tym Wnioskodawcy, Rachunek Rozliczeniowy korespondować będzie z Rachunkiem Cash Pool Uczestnika oraz Rachunkiem Docelowym prowadzonym przez Pool-leadera. Odsetki od dodatnich bądź ujemnych sald środków w ramach Systemu również będą rejestrowane i rozliczane za pośrednictwem Rachunku Rozliczeniowego. W rezultacie, realizując przepływy między Rachunkiem Docelowym oraz Rachunkiem Cash Pool (rozliczane poprzez Rachunek Rozliczeniowy) Wnioskodawca, podobnie jak pozostali Uczestnicy Systemu, zyskuje możliwość efektywnego zarządzania płynnością finansową dzięki możliwości alokowania w Systemie okresowo posiadanych nadwyżek środków finansowych bądź pokrycia wykazywanych niedoborów. Zgodnie z umową z Bankiem, w każdym dniu roboczym dodatnie saldo, zgromadzone na Rachunku Cash Pool Spółki będzie transferowane na odpowiedni Rachunek Docelowy Pool-leadera. Jednocześnie ujemne saldo na Rachunku Cash Pool każdego Uczestnika, będzie bilansowane w korespondencji z przypisanym mu Rachunkiem Docelowym.

Opisane w niniejszym wniosku transakcje uznawania oraz obciążania Rachunku Cash Pool Spółki, w korespondencji z obciążaniem i uznawaniem Rachunku Docelowego Pool-leadera przeprowadzane będą przez Bank. Uznania oraz obciążenia Rachunku Cash Pool każdego Uczestnika Systemu będą rozliczane w korespondencji z przypisanymi im Rachunkami Docelowymi w celu równoważenia płynności finansowej Uczestników. Każda ze Spółek z Grupy H. zobowiązana jest do codziennego informowania Agenta (do godziny 10:00) o przewidywanych na dany dzień obciążeniach bądź wpłatach do Systemu. Następnie, biorąc pod uwagę zadeklarowane informacje, na koniec dnia saldo (debetowe bądź kredytowe) będzie rozliczane poprzez faktyczne transfery środków pieniężnych pomiędzy Rachunkami Cash Pool a Rachunkami Docelowymi Uczestników.

Uczestnicy Systemu mogą wedle uznania alokować w systemie wolne środki pieniężne, jednakże Pool-leader zastrzega sobie prawo poinformowania Spółek z Grupy H. o czasowym braku możliwości dokonywania wpłat. Jednocześnie Uczestnicy zobowiązują się zachowywać środki niezbędne do pełnego pokrycia kapitału zakładowego, zgodnie z dyspozycją art. 189 ustawy Kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.; dalej: KSH).

Spółki mają również możliwość wykorzystywania finansowania ze środków zgromadzonych w ramach Systemu za pośrednictwem Rachunku Rozliczeniowego do wysokości limitu, który odpowiada maksymalnemu saldu debetowemu na Rachunku Rozliczeniowym. Możliwość wykorzystywania środków zgromadzonych w ramach Systemu jest ograniczona w odniesieniu do każdego z Uczestników do indywidualnie ustalonej wysokości tzw. linii kredytowej (dalej: „Linia Kredytowa”). Wysokość Linii Kredytowej ustalana jest przez Pool-leadera. Linia Kredytowa oznacza maksymalną ilość środków, która może zostać pobrana z Systemu w danym okresie przez określonego Uczestnika.

W konsekwencji udostępniania wolnych środków innym Uczestnikom Systemu Spółka będzie otrzymywać odsetki depozytowe, zaś w Sytuacji korzystania ze środków zgromadzonych w ramach Systemu, będzie obciążana odsetkami kredytowymi. Zgodnie z Umową, wysokość odsetek będzie odpowiadała oprocentowaniu ustalonemu na warunkach rynkowych, a oprocentowanie środków w ramach Cash-poolingu będzie co kwartał podlegało weryfikacji oraz ewentualnym modyfikacjom. Jednocześnie, jak wspomniano powyżej, rozliczenia należnych i naliczonych odsetek będą dokonywane za pośrednictwem Rachunku Rozliczeniowego bezpośrednio w relacji z Agentem. Natomiast rolą Agenta będzie ustalanie wysokości obowiązującego oprocentowania oraz należnych bądź naliczonych odsetek w odniesieniu do każdego Uczestnika Systemu. Metodologia ustalania odsetek w ramach Cash -poolingu została ustalona w Umowie.

Ponadto, zgodnie z Umową z tytułu świadczenia opisanych usług Pool-leader uzyskuje możliwość dysponowania środkami finansowymi zgromadzonymi na Rachunkach Docelowych, po każdorazowym rozliczeniu uznań i obciążeń, dokonanych przez wszystkich Uczestników Cash-poolingu. W praktyce oznacza to swobodę dysponowania środkami finansowymi, zgromadzonymi w ramach Systemu zgodnie z własnym zapotrzebowaniem Pool-leadera. W rezultacie wynagrodzenie Agenta będzie stanowić oprocentowanie wynikające z dysponowania przez niego powyższymi środkami. Ponadto, Pool-leader uczestnicząc w Systemie i angażując w nim również własne środki finansowe, jest faktycznym odbiorcą odsetek od środków udostępnionych innym Uczestnikom.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Spółka wnosi o potwierdzenie, że uczestnictwo Spółki w Cash-poolingu i dokonywanie czynności przewidzianych w Umowie oraz umowie z Bankiem nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zdaniem Wnioskodawcy

Spółka stoi na stanowisku, że uczestnictwo Spółki w Cash-poolingu i dokonywanie czynności przewidzianych w Umowie oraz umowie z Bankiem nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Zdaniem Wnioskodawcy, zawarcie umów regulujących udział Spółki w Systemie organizowanym przez Bank dla Grupy H., jak również przepływy mające miejsce w związku z tym udziałem nie spowodują powstania po stronie Spółki obowiązku podatkowego w PCC.

W pierwszej kolejności Wnioskodawca wskazuje, iż ustawa o PCC zawiera zamknięty katalog czynności podlegających temu podatkowi. Co do zasady, PCC podlegają czynności, które zostały wymienione w art. 1 tej ustawy, tj.:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
4.  umowy dożywocia,
5.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
6.  ustanowienie hipoteki,
7.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
8.  umowy depozytu nieprawidłowego,
9.  umowy spółki.

Umowy nienazwane, a także czynności cywilnoprawne inne niż wymienione w ustawie o PCC, nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Zdaniem Spółki, celem ustawodawcy było precyzyjne określenie czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu. Natura usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową wskazuje, że jest to wielostopniowy, rozbudowany system rozliczeń finansowych w obrębie danej grupy podmiotów, zawierający w sobie czynności polegające na transferze środków pieniężnych. Nie jest to natomiast żadna z czynności wymienionych w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W szczególności, Spółka stoi na stanowisku, iż czynności przez nią wykonywane w związku z uczestnictwem w Systemie nie spełniają definicji pożyczki uregulowanej w art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.; dalej. „Kodeks cywilny”). W myśl tego artykułu dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. W Cash-poolingu nie dochodzi ani do opisanego zobowiązania do przeniesienia własności określonej ilości pieniędzy, ani do zobowiązania do zwrotu tej samej ilości pieniędzy, gdyż Uczestnicy Systemu deponują w nim okresowo posiadane nadwyżki środków finansowych (w sytuacji nadpłynności), bądź pobierają środki przekazane do Systemu przez innych Uczestników (w sytuacji niedoborów środków). Wprawdzie każdego dnia roboczego do godziny 10:00 Uczestnicy Cash-poolingu zgłaszają planowane na dany dzień obciążenia oraz uznania Systemu, to przekazana w ten sposób wiadomość nie stanowi umowy pożyczki, gdyż ani nie ma charakteru definitywnego (a tylko informacyjny), ani nie stanowi deklaracji odnośnie do kwoty, gdyż ta jest jedynie prognozowaną wielkością i faktycznie zrealizowane przepływy mogą się różnić od szacunków, przedstawianych na początku dnia.

Wnioskodawca podkreśla, iż powyższe wnioski są powszechnie akceptowane przez organy podatkowe. Przykładowo, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 16 lipca 2010 r. (sygn. IPPB2/436-176/10-5/AF) uznał iż „w przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu. Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązku, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”.

Zdaniem Spółki, przedstawiona powyżej argumentacja pozwala również przyjąć, iż czynności w ramach Cash-poolingu nie powinny zostać zaklasyfikowane jako umowa depozytu nieprawidłowego, uregulowana w art. 845 Kodeksu Cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli z przepisów szczególnych albo z umowy lub okoliczności wynika, że przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce (depozyt nieprawidłowy). Czas miejsce zwrotu określają przepisy o przechowaniu.

Wprawdzie z tytułu uczestnictwa w Systemie, dla wszystkich Uczestników powstają określone prawa i obowiązki, jednakże nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia lub realizacji umowy depozytu nieprawidłowego, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości środków pieniężnych na określony podmiot. Uczestnicy wykazujący nadwyżkę transferują wolne środki na Rachunki Docelowe. Uczestnicy ci nie wiedzą, czy ich środki zostaną wykorzystane, a jeżeli tak, to przez którego z Uczestników. Tym samym, nie jest określony przedmiot oraz strona transakcji, które to elementy są niezbędne dla zaistnienia umowy depozytu nieprawidłowego podlegającego opodatkowaniu PCC.

W rezultacie, niezasadne byłoby uznanie Cash-poolingu za pożyczkę bądź depozyt nieprawidłowy pomimo pewnych podobieństw w zakresie charakteru ekonomicznego tych stosunków. Stosunek prawny powstający pomiędzy Uczestnikami Systemu nie spełnia bowiem essentialia negotii wskazanych umów.

W konsekwencji, uczestnictwo w Cash-poolingu nie powinno rodzić dla Spółki obowiązku podatkowego w zakresie PCC, gdyż charakter przepływów w ramach Systemu wskazuje, iż nie można ich zaklasyfikować jako czynności podlegających temu podatkowi, wymienionych w zamkniętym katalogu ustawy o PCC.

Niezależnie od powyższego, dokonywane w ramach Cash-poolingu transfery nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych z uwagi na regulację art. 2 pkt 4 ustawy o PCC. Zgodnie z powoływanym przepisem, podatkowi temu nie podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności na podstawie odrębnych przepisów jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona od tego podatku. Od zasady tej istnieją wyjątki, które jednak nie mają znaczenia z punktu widzenia rozważanego zagadnienia. Z uwagi na fakt, iż czynności opisane w stanie faktycznym są realizowane w ramach kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową (usługi Cash -poolingu), stanowiącej usługę finansową świadczoną przez Bank, objętą zakresem podatku od towarów i usług (niezależnie od tego czy jest z tego podatku zwolniona), nie będą one podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Spółka jest zdania, iż ani Umowa, na podstawie której Spółka będzie uczestniczyć w Cash-poolingu, ani przepływy, które będą miały miejsce w ramach System nie spowodują powstania obowiązku podatkowego w PCC.

Powyższy wniosek został potwierdzony w licznych interpretacjach wydanych przez organy skarbowe. m.in. w:

1.  Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 14 listopada 2007 r. (IPPB2/436-54/07-4/MZ);
2.  Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 17 lipca 2008 r. (IPPB2/436-131/08-4/AS);
3.  Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 września 2009 r. (IPPB2/436-268/09-2/MZ);
4.  Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 marca 2009 r. (IPPB2/436-528/09-4/MZ);
5.  Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 18 września 2009 r. (ILPB2/436-108/09-3/AJ);
6.  Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 10 lutego 2010 r. (IPPB2/436-486/09-2/AF);
7.  Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2010 r. (IPPB2/436-40/10-2/MZ),
8.  Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 15 lipca 2010 r. (IPPB2/436-185/10-5/MZ);
9.  Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 5 sierpnia 2010 r. (IBPBII/1/436-108/10/MZ);
10.  Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 5 sierpnia 2010 r. (ITPB2/436-103/10/TJ).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) i lit. j) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki i umowy depozytu nieprawidłowego.

W myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Depozyt nieprawidłowy został natomiast uregulowany w art. 845 Kodeksu cywilnego. Uznaje się również, że depozyt nieprawidłowy (przechowanie nieprawidłowe) jest umową szczególnego rodzaju, zawierającą elementy przechowania i pożyczki. Przedmiotem depozytu nieprawidłowego mogą być wyłącznie pieniądze lub rzeczy oznaczone tylko co do gatunku. Osoba biorąca pieniądze (rzecz) do depozytu nieprawidłowego, analogicznie do umowy pożyczki, ma obowiązek zwrócić tę sama ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy podkreślić, iż umowa cash pooling pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny - w części zobowiązaniowej - nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy.

Przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy cash pooling, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. „Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”.

Należy stwierdzić, iż zawarcie umowy dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową „cash pooling” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy sprzedaży lub depozytu nieprawidłowego. Tym samym wszelkie czynności dokonywane w ramach umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Reasumując, należy stwierdzić, iż umowa cash poolingu nie została wymieniona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, czynności dokonywane w ramach umowy cash pooling nie będą podlegały opodatkowaniu ww. podatkiem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie powyższej czynności pod kątem art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanych interpretacji w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż interpretacje te co do zasady wiążą w sprawie, w której zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowią podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.