Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB4/423-55/13-4/MC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-06-04
Teza: Czy w świetle art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Uczestnik jest obowiązany do sporządzania dokumentacji podatkowej w związku z usługą polegającą na zarządzaniu płynnością finansową grupy kapitałowej typu Cash pooling?
Słowa kluczowe: cash pooling; dokumentacja-dokumentacja podatkowa; dokumentacja-dokumentacja podatkowa-obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej; podmiot-podmioty powiązane
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 11 (uchylony); [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 9a (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przedstawione we wniosku z dnia 21 lutego 2013 r. (data wpływu 1 marca 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w odniesieniu do opisanego systemu cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 marca 2013 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony o brakującą opłatę w dniu 27 maja 2013 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w odniesieniu do opisanego systemu cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący opis zdarzenia przyszłego.

Wnioskodawca jest częścią światowej grupy. Spółka zamierza przystąpić do Systemu Cash Poolingu nierzeczywistego obowiązującego w ramach grupy. Usługa Cash Poolingu jest systemem zarządzania płynnością finansową spółek z danej grupy kapitałowej, którego głównym celem jest bardziej efektywne wykorzystanie nadwyżek finansowych spółek biorących udział w Systemie. Celem Systemu jest efektywne zarządzanie przez Bank w interesie i na rzecz Uczestników:

*   saldami ujemnymi poprzez zmniejszenie - w określonych granicach - podstawy do naliczenia odsetek od kredytu w rachunku bieżącym,
*   saldami dodatnimi poprzez zastosowanie podstawy do naliczania odsetek według stopy procentowej wyższej od stosowanej w danym okresie przez Bank dla środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bieżącym.

W efekcie, dochodzi do zmniejszenia kosztów finansowych poszczególnych uczestników i efektywnej alokacji środków pieniężnych w ramach danej grupy kapitałowej. W systemie Cash Poolingu będą brały udział następujące podmioty:

*   X BV z siedzibą w Holandii, pełniący rolę Cash Pool Lidera (dalej: „Lider”) w systemie wspólnego zarządzania płynnością finansową,
*   inne spółki należące do grupy (dalej: „Uczestnicy”) w kraju i zagranicą, pełniące rolę Uczestników Systemu Cash Poolingu,
*   Bank S.A. (dalej: „Bank Zagraniczny”) z siedzibą we Francji, oddział (…) oraz S.A. (dalej: „Bank Krajowy”) oraz inne oddziały Banku Zagranicznego (dalej: „Banki Uczestniczące”) z siedzibą w państwach Unii Europejskiej.

W ramach Systemu Cash Poolingu, do którego zamierza przystąpić Spółka, Bank Zagraniczny oraz Bank Krajowy zapewniają techniczne wsparcie Systemu Cash Poolingu. Bank nie jest podmiotem powiązanym z Uczestnikami Systemu zarządzania płynnością finansową w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W strukturze będą brali udział Uczestnicy należący do jednej grupy kapitałowej, będący polskimi rezydentami podatkowymi w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych lub rezydentami podatkowymi innych państw w rozumieniu art. 3 ust. 2 tej ustawy. W ramach Systemu zarządzania płynnością finansową nie będzie dochodziło do zawarcia umów pożyczek, ani też umów depozytu nieprawidłowego. Poniżej przedstawiony jest szczegółowy opis struktury, w której Spółka zamierza uczestniczyć:

Spółka posiada rachunki w Banku Krajowym dla rozliczenia bieżących operacji finansowych. Są to rachunki prowadzone w walucie EUR i PLN. Dodatkowo, dla celów Cash poolingu Spółka, tak jak każdy inny uczestnik Systemu, ma założone konta w Holandii (tzw. „mirror accounts”). W przypadku Spółki są one również prowadzone w walucie EUR i PLN. Salda na rachunkach w Banku Krajowym na koniec każdego dnia będą przenoszone automatycznie na rachunki założone w Holandii, tak aby na koniec każdego dnia roboczego i początek każdego dnia następnego, rachunki w Banku Krajowym wykazywały zawsze salda zerowe. Oznacza to, że w przypadku, gdy przed końcem danego dnia rachunki Spółki w Banku Krajowym wykazują saldo dodatnie, kwota ta zostaje przez Bank Krajowy przelana z tego rachunku na rachunek Spółki w Banku Zagranicznym. Natomiast w przypadku, gdy przed końcem dnia rachunek Spółki w Banku Krajowym wykazuje saldo ujemne, w celu wyzerowania tego konta, bank transferuje z rachunku w Banku Zagranicznym środki odpowiadające wysokości salda ujemnego powstałego na rachunku Spółki w Banku Krajowym. Analogiczne transfery przebiegają dla innych spółek Grupy. Główny mechanizm Systemu będzie działał na poziomie rachunków prowadzonych w Holandii. Poszczególne rachunki mogą pokazywać salda dodatnie, ujemne lub zerowe Uczestników. Na koniec każdego dnia roboczego salda na rachunkach uczestników prowadzonych w Holandii będą w sposób nierzeczywisty sumowane w celu ustalenia wspólnego salda. W związku z charakterem Systemu (Cash Pooling nierzeczywisty), konsolidacja sald, której dokonuje Bank Zagraniczny nie odbywa się na wspólnym rachunku. Kwota odsetek jest ustalana przez Bank Zagraniczny na bazie salda wszystkich kont łącznie. Po każdym miesiącu odsetki będą kalkulowane dla każdego dnia roboczego w poprzednim miesiącu w oparciu o saldo dla poszczególnych dni. Odsetki od salda debetowego lub kredytowego będą przypisywane do poszczególnych rachunków co miesiąc. Rola Lidera w analizowanym zdarzeniu przyszłym sprowadza się do pewnych działań pomocniczych, koordynacyjnych, koniecznych dla efektywnego wyświadczenia przez Bank Zagraniczny usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową, wykonywanych na rzecz wszystkich uczestników Systemu, którym również jest Lider. Zatem, zadanie Lidera nie będzie równoznaczne ze świadczeniem jakichkolwiek usług na rzecz któregokolwiek z uczestników Systemu, stąd nie będzie on uprawniony do uzyskiwania jakiegokolwiek wynagrodzenia. Wynagrodzenie to będzie należne od uczestników Systemu jedynie na rzecz Banku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w świetle art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Uczestnik jest obowiązany do sporządzania dokumentacji podatkowej, w związku z usługą polegającą na zarządzaniu płynnością finansową grupy kapitałowej typu Cash pooling?

Zdaniem Wnioskodawcy, usługa polegająca na zarządzaniu płynnością finansową grupy kapitałowej typu cash pooling świadczona przez Bank nie rodzi po stronie Uczestnika obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.). Umowa cash poolingu nierzeczywistego zostanie zawarta pomiędzy Bankiem oraz podmiotami z danej grupy (tj. podmiotami powiązanymi). Oznacza to, że w odniesieniu do stosunków pomiędzy posiadaczami rachunków w Banku zastosowanie znajdą polskie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczące cen transferowych.

Biorąc powyższe pod uwagę, procedura „rozdzielania” odsetek pomiędzy poszczególnymi podmiotami uczestniczącymi w Systemie cash poolingu nierzeczywistego powinna zostać ustalona na warunkach rynkowych. Zgodnie z Umową, od sald występujących na rachunkach biorących udział w cash poolingu, zarówno ujemnych, jak i dodatnich Bank będzie naliczać odsetki według ustalonej stopy procentowej.

Transakcje zawarte pomiędzy podmiotami powiązanymi podlegają dodatkowym, rygorystycznym wymogom w zakresie art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. obowiązkom dokumentacyjnym.

Stosownie do tych przepisów, podatnicy, u których płatności z tytułu transakcji z podmiotami powiązanymi przekroczą określone progi, obowiązani są do sporządzania szczególnej dokumentacji podatkowej takich transakcji. W przypadku omawianego Systemu cash poolingu nierzeczywistego, w związku z faktem, iż nie dochodzi do faktycznych przepływów kapitału i odsetek pomiędzy Uczestnikami (a wyłącznie pomiędzy Uczestnikiem i Bankiem), zdaniem Wnioskodawcy, obowiązek przygotowania powyższej dokumentacji nie powstanie, o ile Uczestnicy nie staną się podmiotami powiązanymi z Bankiem.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Umowa cash - poolingu jest formą efektywnego zarządzania środkami finansowymi, stosowaną przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Sprowadza się ona do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali. Pozwala to na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki temu, dochodzi do minimalizowania kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy poprzez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. W ramach porozumienia cash - poolingu uczestnicy wskazują podmiot organizujący cash - pooling, którym może być wyspecjalizowany bank, jak również jednostka z grupy.

Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), podatnicy dokonujący transakcji z podmiotami powiązanymi z tymi podatnikami - w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 - lub transakcji, w związku z którymi zapłata należności wynikających z takich transakcji dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej takiej (takich) transakcji, obejmującej:

1.  określenie funkcji, jakie spełniać będą podmioty uczestniczące w transakcji (uwzględniając użyte aktywa i podejmowane ryzyko),
2.  określenie wszystkich przewidywanych kosztów związanych z transakcją oraz formę i termin zapłaty,
3.  metodę i sposób kalkulacji zysków oraz określenie ceny przedmiotu transakcji,
4.  określenie strategii gospodarczej oraz innych działań w jej ramach - w przypadku gdy na wartość transakcji miała wpływ strategia przyjęta przez podmiot,
5.  wskazanie innych czynników - w przypadku gdy w celu określenia wartości przedmiotu transakcji przez podmioty uczestniczące w transakcji uwzględnione zostały te inne czynniki,
6.  określenie oczekiwanych przez podmiot obowiązany do sporządzenia dokumentacji korzyści związanych z uzyskaniem świadczeń - w przypadku umów dotyczących świadczeń (w tym usług) o charakterze niematerialnym.

Powyższy obowiązek, na podstawie art. 9a ust. 2 ww. ustawy, obejmuje transakcję lub transakcje między podmiotami powiązanymi, w których łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekracza równowartość:

1.  100.000 EURO - jeżeli wartość transakcji nie przekracza 20% kapitału zakładowego, określonego zgodnie z art. 16 ust. 7, albo
2.  30.000 EURO - w przypadku świadczenia usług, sprzedaży lub udostępnienia wartości niematerialnych i prawnych, albo
3.  50.000 EURO - w pozostałych przypadkach.

Definicja podmiotów powiązanych została umieszczona w art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. I tak, jeżeli:

1.  podatnik podatku dochodowego mający siedzibę (zarząd) lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwany dalej „podmiotem krajowym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym za granicą lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo
2.  osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę (zarząd) za granicą, zwana dalej „podmiotem zagranicznym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego, albo
3.  te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, albo
4.  podmiot krajowy bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego, albo
5.  te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów

– i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały - dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

Z powyższego wyraźnie wynika, iż aby mógł powstać wymóg sporządzania wspomnianej dokumentacji podatkowej, konieczne jest jednoczesne ziszczenie się dwóch warunków. Po pierwsze, musimy mieć do czynienia z transakcją oraz po drugie, taka transakcja musi mieć miejsce pomiędzy podmiotami powiązanymi.

Pojęcie „transakcja” nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa podatkowego ani cywilnego, zatem można uznać, iż nie posiada ono definicji legalnej. W takim przypadku należy posłużyć się znaczeniem słownikowym, w myśl którego (według Internetowego Słownika Języka Polskiego - http://sjp.pwn.pl), transakcja to operacja handlowa dotycząca kupna lub sprzedaży towarów lub usług lub umowa handlowa na kupno lub sprzedaż towarów lub usług, też zawarcie takiej umowy.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Spółka zamierza przystąpić do Systemu Cash Poolingu nierzeczywistego obowiązującego w ramach Grupy. W ramach przedmiotowego Systemu dochodzi do zmniejszenia kosztów finansowych poszczególnych uczestników i efektywnej alokacji środków pieniężnych w ramach danej grupy kapitałowej. W systemie Cash Poolingu będą brały udział następujące podmioty:

*   Cash Pool Lider z siedzibą w Holandii (dalej: „Lider”) w systemie wspólnego zarządzania płynnością finansową,
*   inne spółki należące do Grupy (dalej: „Uczestnicy”) w kraju i zagranicą, pełniące rolę Uczestników Systemu Cash Poolingu,
*   Bank Zagraniczny z siedzibą we Francji, oddział (…) oraz Bank Krajowy z siedzibą w Warszawie oraz inne oddziały Banku Zagranicznego (dalej: „Banki Uczestniczące”) z siedzibą w państwach Unii Europejskiej.

Spółka wskazała również, iż Bank Zagraniczny oraz Bank Krajowy zapewniają techniczne wsparcie Systemu Cash Poolingu. Ponadto, Bank nie jest podmiotem powiązanym z Uczestnikami Systemu zarządzania płynnością finansową w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W omawianym zdarzeniu przyszłym, z pewnością mianem transakcji określić można usługę cash poolingu świadczoną przez Bank Uczestnikom. Jednak Bank (będący stroną transakcji) nie jest powiązany, w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, z Uczestnikami, w tym z Wnioskodawcą (czyli z drugą stroną transakcji). Zatem, nie zostanie spełniony drugi z dwóch wspomnianych wyżej warunków, od których spełnienia zależy obowiązek sporządzenia dokumentacji podatkowej. Z przedstawionego opisu transakcji cash poolingu wynika, że podmiotem oferującym spółkom z grupy usługi cash poolingu będzie Bank. Spółki te nie zawierają natomiast transakcji między sobą.

Reasumując, w świetle art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Spółka nie jest zobowiązana do sporządzania dokumentacji podatkowej w związku z usługą polegającą na zarządzaniu płynnością finansową grupy kapitałowej typu Cash pooling.

Końcowo wskazać należy, iż wniosek ORD – IN został złożony przez Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, natomiast z zadanego pytania wynika, że jest Ona zainteresowana skutkami podatkowymi Systemu Cash Poolingu w stosunku do Uczestnika tego Systemu. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że niniejsza interpretacja przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczy tylko i wyłącznie indywidualnej sprawy Wnioskodawcy i tylko do Niego zastosowanie będą miały w tym przypadku przepisy art. 14k – 14n ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.).

Jednocześnie, dodaje się, że wniosek Spółki w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku od towarów i usług zostanie rozpatrzony odrębnymi rozstrzygnięciami.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.