Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-48/10-4/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-05-07
Teza: obowiązki notariusza jako płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: notariusze; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; podatek-podatek od towarów i usług; płatnik; umowa-umowa sprzedaży; urząd-urząd skarbowy-naczelnik urzędu skarbowego
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 09.02.2010 r. (data wpływu 15.02.2010 r.) uzupełnionym pismem z dnia o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie obowiązków notariusza jako płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15.02.2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie obowiązków notariusza jako płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółdzielnia ogrodnicza xxxx zamierza sprzedać spółce z ograniczoną odpowiedzialnością yyyy działkę gruntu zabudowaną budynkami przeznaczonymi docelowo do rozbiórki, znajdującą się zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie usług, oznaczonym na rysunku planu symbolem U \[w części działki wyznaczono w planie ciąg jezdny (15KJD) oraz teren zieleni urządzonej (OZP)\]. Sprzedająca spółdzielnia powstała w 1991 r. w drodze podziału większej spółdzielni, która to większa spółdzielnia nabyła uprzednio przedmiotową nieruchomość od osoby fizycznej na podstawie umowy sprzedaży z 1966 r. Zarówno sprzedająca spółdzielnia, jak i kupująca spółka są zarejestrowane jako podatnicy VAT czynni. Dostawa budynków następuje w sytuacji, gdy pomiędzy ich pierwszym zasiedleniem a dostawą upłynął okres dłuższy niż dwa lata, czyli spełnione są przesłanki zwolnienia planowanej umowy sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym sprzedająca spółdzielnia zamierza na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o podatku od towarów i usług zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 tej ustawy i wybrać opodatkowanie dostawy budynków. W tym celu strony planowanej umowy sprzedaży zamierzają złożyć przed dniem dokonania dostawy budynków właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynków, a tym samym całej nieruchomości będącej przedmiotem umowy sprzedaży. Jednakże jednocześnie: (a) sprzedającej spółdzielni nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w stosunku do budynków będących przedmiotem planowanej umowy sprzedaży, (b) sprzedająca spółdzielnia nie ponosiła również wydatków na ulepszenie tych budynków, a jeżeli ponosiła takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej budynków.

Reasumując spełnione są także przesłanki zwolnienia planowanej umowy sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności nie podlegają temu podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem jednak między innymi umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część.

W związku z powyższym powstaje pytanie o wzajemny stosunek zwolnienia od podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o tym podatku (w tym przypadku strony mogą zrezygnować z tego zwolnienia i wybrać opodatkowanie podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o podatku od towarów i usług) do zwolnienia od podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o tym podatku (w tym przypadku strony nie mogą zrezygnować ze zwolnienia od podatku), w sytuacji, gdy spełnione są jednocześnie przesłanki zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie obu powołanych przepisów. Strony planowanej umowy stoją na stanowisku, że w przypadku zwolnienia planowanej umowy od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o tym podatku, nie ma zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a tej ustawy, a tym samym mogą skutecznie wybrać opodatkowanie planowanej umowy podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o tym podatku.

Zdaniem płatnika (notariusza) w omawianej sytuacji (rezygnacji przez strony ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług) planowana umowa nadal będzie zwolniona od podatku od towarów i usług, ponieważ zastosowanie znajdzie wtedy zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o tym podatku. Odpowiedź na to pytanie przekłada się z kolei na pytanie czy planowana umowa jest zwolniona czy nie od podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z treścią art. 2 pkt 4 ustawy o tym podatku.

Pismem z dnia 26.02.2010 r. wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez wskazanie, którego zdarzenia przyszłego dotyczy uiszczona kwota lub uiszczenia dodatkowej opłaty. Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie dokonując wpłaty opłaty w wysokości 40,00 zł.

Następnie pismem z dnia 12.04.2010 r. wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w zakresie podatku od towarów i usług w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez:

*   określenie, czy Wnioskodawcy występując z przedmiotowym wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego może zostać uznany za „zainteresowanego” w rozumieniu art. 14b § 1 ww. ustawy Ordynacja podatkowa;

*   sprecyzowanie pytania w zakresie podatku od towarów i usług.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie, pismem z dnia 19.04.2010 r. (data nadania 19.04.2010 r., data wpływu 21.04.2010 r.). W odpowiedzi na wezwanie Wnioskodawca wyjaśnił, że złożony przez niego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy odpowiedzi na pytanie, jak powinien zachować się Wnioskodawca będąc notariuszem sporządzającym umowę sprzedaży i płatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych, w sytuacji gdy strony przed dniem zawarcia planowanej umowy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 10 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o tym podatku, w sytuacji, gdy ze złożonych Wnioskodawcy oświadczeń wynika, że jednocześnie są spełnione przesłanki zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o tym podatku. Inaczej mówiąc Wnioskodawca prosi o odpowiedź na pytanie, czy można skutecznie wybrać opodatkowanie dostawy budynków podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 10 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o tym podatku, w sytuacji, gdy jednocześnie są spełnione przesłanki zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o tym podatku.

W związku z treścią art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych odpowiedź na to pozwoli, zdaniem Wnioskodawcy, uzyskać odpowiedź na pytanie, czy Wnioskodawca może w takiej sytuacji jako płatnik nie pobrać podatku od czynności cywilnoprawnych.

W konkretnym stanie faktycznym opisanym we wniosku o interpretację możliwość nie pobrania podatku od czynności cywilnoprawnych jest uzależniona od interpretacji przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i zgodności oświadczeń stron planowanej umowy z tymi przepisami.

Wnioskodawca wskazał również, że notariusz nie odpowiada za zgodność oświadczeń ze stron ze stanem faktycznym, jest natomiast odpowiedzialny za prawidłową interpretację przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz ustawy o podatku od towarów i usług, od której zależna jest kwestia opodatkowania sporządzonej przez niego umowy sprzedaży podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zdaniem Wnioskodawcy, jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych jest zatem zainteresowany w uzyskaniu indywidualnej interpretacji, której celem nie jest udzielenie ochrony stronom planowanej umowy, lecz notariuszowi, który ma obowiązek ocenić zgodność oświadczeń stron z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług i na tej podstawie podjąć decyzję co do poboru podatku od czynności cywilnoprawnych.

Reasumując, Wnioskodawca wskazał, że może być uznany za zainteresowanego w uzyskaniu interpretacji w rozumieniu art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, ponieważ od odpowiedzi na powyższe pytanie dotyczące interpretacji przepisów ustawy o podatku od towarów i usług uzależniona jest odpowiedzialność Wnioskodawcy za prawidłowe pobranie podatku od czynności cywilnoprawnych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Jak powinien zachować się notariusz sporządzający planowaną umowę sprzedaży jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych, w sytuacji gdy strony przed dniem zawarcia planowanej umowy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o tym podatku:

*   czy ma pobrać podatek od czynności cywilnoprawnych uznając, że umowa nadal jest zwolniona od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o tym podatku,
*   czy też może nie pobrać podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z oświadczeniem stron, że wybierają opodatkowanie podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 10 i ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług?

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od towarów i usług zostało wydane postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w dniu 29 kwietnia 2010 r.

Zdaniem Wnioskodawcy

Notariusz powinien pobrać podatek od czynności cywilnoprawnych pomimo oświadczenia stron, że umowa jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług (w związku z rezygnacją ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o podatku od towarów i usług. Inaczej mówiąc zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług nie wyłącza zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10a tej ustawy, a tym samym pomimo wyboru przez strony opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o tym podatku planowana umowa nadal będzie zwolniona od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o tym podatku, ponieważ spełnione są przesłanki zwolnienia przewidziane w tym przepisie.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego, stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. W myśl art. 1 ust. 4 ustawy czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 5, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowego wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Spółdzielnia ogrodnicza zamierza sprzedać spółce z ograniczoną odpowiedzialnością działkę gruntu zabudowaną budynkami przeznaczonymi docelowo do rozbiórki, znajdującą się zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie usług. Umowa sprzedaży podlega więc co do zasady opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W ustawie przewidziano jednak sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Stosownie do art. 2 pkt 4 ww. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie rozstrzyga kwestii opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług. Zapis art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazuje, że o wyłączeniu z opodatkowania powyższym podatkiem nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Spółdzielnia ogrodnicza zamierza sprzedać spółce z ograniczoną odpowiedzialnością działkę gruntu zabudowaną budynkami przeznaczonymi docelowo do rozbiórki, znajdującą się zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie usług. Zarówno sprzedająca spółdzielnia, jak i kupująca spółka są zarejestrowane jako podatnicy VAT czynni. Dostawa budynków następuje w sytuacji, gdy pomiędzy ich pierwszym zasiedleniem a dostawą upłynął okres dłuższy niż dwa lata, czyli spełnione są przesłanki zwolnienia planowanej umowy sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z powyższym sprzedająca spółdzielnia zamierza na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o podatku od towarów i usług zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 tej ustawy i wybrać opodatkowanie dostawy budynków. W tym celu strony planowanej umowy sprzedaży zamierzają złożyć przed dniem dokonania dostawy budynków właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynków, a tym samym całej nieruchomości będącej przedmiotem umowy sprzedaży.

Stosownie do zapisu art. 158 ustawy z dnia ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości, zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.

Wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o udzielenie interpretacji indywidualnej, jako notariusz, który w myśl art. 10 ust. 2 ww. ustawy jest płatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego.

W zakresie podatku od towarów i usług Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wydał w dniu 29.04.2010 r. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, w którym stwierdził, iż problem przedstawiony we wniosku nie dotyczy zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług w indywidualnej sprawy w zakresie podatku od towarów i usług Wnioskodawcy, a dotyczy sfery opodatkowania odrębnych podmiotów, tj. spółdzielni ogrodniczej oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W nadesłanej odpowiedzi na wezwanie tut. Organu z dnia 19.04.2010 r. strona poinformowała, iż jako notariusz jest płatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych. W tym kontekście Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, zauważył iż odpowiedź na postawione we wniosku pytanie, tj. „Czy można skutecznie wybrać opodatkowanie dostawy budynków podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 10 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o tym podatku, w sytuacji, gdy jednocześnie są spełnione przesłanki zwolnienia ze sprzedaży od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o tym podatku?” pozostaje bez wpływu na zakres opodatkowania Wnioskodawcy podatkiem od towarów i usług. Wykładnia przepisów o podatku od towarów i usług mających zastosowanie do przedstawionego przez Wnioskodawcę zdarzenia przyszłego nie dotyczy jego sytuacji prawnopodatkowej. Obowiązek wyboru opodatkowania dostawy nieruchomości podatkiem od towarów i usług w związku z zaistnieniem okoliczności określonych w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, nie ciąży na Wnioskującym, lecz spoczywa na podmiotach dokonujących dostawy – będących w tej sytuacji spółdzielnią ogrodniczą oraz spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Tym samym wątpliwości Wnioskodawcy odnoszą się do sytuacji prawnopodatkowej (w podatku od towarów i usług) do odrębnych podmiotów, brak jest zatem podstaw, aby Wnioskodawca występował o pisemną interpretację przepisów z tą sytuacją związanych.

Reasumując należy stwierdzić, że jeżeli czynność umowy sprzedaży będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, wówczas będzie korzystała z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wnioskodawca, jako płatnik podatku nie będzie zobowiązany do jego pobrania. Natomiast w przypadku nie opodatkowania powyższej czynności podatkiem od towarów i usług powstanie obowiązek podatkowy i tym samym Wnioskodawca, jako płatnik, zgodnie z art. 10 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych będzie zobowiązany do jego pobrania i wpłacenia na rachunek organu podatkowego właściwego ze względu na siedzibę płatnika.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.