Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-1-3/4510-157/16/SK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-04-20
Teza: w zakresie możliwości zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów całości odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, będących przedmiotem leasingu finansowego dokonywanych od 1 stycznia 2016 r. i przed 1 stycznia 2016 r.
Słowa kluczowe: amortyzacja; koszt-koszty uzyskania przychodów; leasing-raty leasingowe; zatory płatnicze
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 18 lutego 2016 r., (data wpływu do tut. Biura 24 lutego 2016 r.), uzupełnionym 12 kwietnia 2016 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów całości odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, będących przedmiotem leasingu finansowego dokonywanych:

*   od 1 stycznia 2016 r. – **jest prawidłowe,**
*   przed 1 stycznia 2016 r., które nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów bowiem nie miały pokrycia w zapłaconych ratach i nadal takiego pokrycia nie mają – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 lutego 2016 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek, o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie możliwości zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów całości odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, będących przedmiotem leasingu finansowego dokonywanych od 1 stycznia 2016 r. i przed 1 stycznia 2016 r. Wniosek powyższy nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 1 kwietnia 2016 r. wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, co też nastąpiło 12 kwietnia 2016 r.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W ramach prowadzonej działalności Spółka produkuje elementy złączne, czyli śruby, kotwy, wkręty. Do produkcji ww. elementów niezbędne są nowoczesne maszyny, które Spółka nabyła wykorzystując instytucję leasingu finansowego zwrotnego. Maszyny przyjęte są do ewidencji środków trwałych. Ww. zdarzenie miało miejsce w 2014 r. Spółka do końca 2015 r. postępowała

zgodnie z wymogami art. 15b ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, czyli kosztem podatkowym była ta część amortyzacji, która odpowiadała procentowo zapłaconej części całego leasingu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Spółka może od 1 stycznia 2016 r. w świetle bieżących przepisów po zniesieniu korekty, o której mowa w art. 15b ww. ustawy, zakwalifikować całość odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów?

Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle bieżących przepisów może zakwalifikować całość odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów bo transakcja udokumentowana jest umową leasingu finansowego. Załącznikiem do umowy jest harmonogram rat leasingowych, które mają konkretne daty. Każda rata leasingowa dokumentowana jest fakturą, która ma określony 30 dniowy termin płatności i płacona jest w terminie.

W uzupełnieniu wniosku w piśmie z 6 kwietnia 2016 r., Wnioskodawca dodatkowo wskazał, że jego zdaniem, koszty uzyskania przychodów mogą stanowić w całości odpisy amortyzacyjne dokonywane od stycznia 2016 r. oraz odpisy amortyzacyjne dokonywane przed 1 stycznia 2016 r.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam co następuje:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm., dalej: „ustawy o pdop”), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Podatnik ma możliwość odliczenia od przychodów kosztów ich uzyskania, pod tym jednak warunkiem że mają one związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma, bądź też może mieć wpływ na wielkość osiąganych przychodów lub służyć zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów. Warunkiem zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów jest również to, aby dany wydatek nie był zawarty w katalogu wydatków wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o pdop, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy o pdop, kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami art. 16a - 16m, z uwzględnieniem art. 16.

Zasady opodatkowania stron umowy leasingu podatkiem dochodowym od osób prawnych reguluje rozdział 4a ustawy o pdop.

Stosownie do art. 17a pkt 1 ustawy o pdop, ilekroć w rozdziale jest mowa o umowie leasingu – rozumie się przez to umowę nazwaną w kodeksie cywilnym, a także każdą inną umowę, na mocy której jedna ze stron, zwana dalej „finansującym”, oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków na warunkach określonych w ustawie drugiej stronie, zwanej dalej „korzystającym”, podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, a także grunty oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów.

Z powyższej definicji wynika, że nazwana umowa leasingu, uregulowana w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), jest jedną z wielu umów, które mieszczą się w katalogu określonym w ustawie o pdop. Podatkową umową leasingu może być każda umowa posiadająca cechy określone w art. 17a pkt 1 ustawy o pdop – niezależnie od nazwy. Skutkiem tego będą określone w przepisach uprawnienia i zobowiązania stron umowy w zakresie wykazywania przychodów i kosztów dla potrzeb podatku dochodowego.

O tym, czy umowa może być zakwalifikowana jako podatkowa umowa leasingu decydują jej cechy, które muszą być spełnione łącznie:

1.  przedmiotem umowy mogą być wyłącznie rzeczy lub prawa stanowiące środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji podatkowej, a także grunty oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów,
2.  świadczenie polega na tym, że jedna ze stron oddaje drugiej za wynagrodzeniem przedmiot umowy do używania albo używania i pobierania pożytków.

Oprócz tych ogólnych cech podatkowej umowy leasingu, ustawodawca wskazuje w przepisach warunki szczególne, które pozwalają na zaliczenie umowy leasingu do podatkowej umowy leasingu operacyjnego (art. 17b ustawy o pdop) lub podatkowej umowy leasingu finansowego (art. 17f ustawy o pdop).

Stosownie do art. 17f ust. 1 ustawy o pdop, do przychodów finansującego, z zastrzeżeniem ust. 3, i odpowiednio do kosztów uzyskania przychodów korzystającego nie zalicza się opłat, o których mowa w art. 17b ust. 1, w części stanowiącej spłatę wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:

1.  umowa leasingu została zawarta na czas oznaczony;
2.  suma ustalonych w umowie leasingu opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, a w przypadku zawarcia przez finansującego następnej umowy leasingu środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej będących uprzednio przedmiotem takiej umowy odpowiada co najmniej jego wartości rynkowej z dnia zawarcia następnej umowy leasingu; przepis art. 14 stosuje się odpowiednio;
3.  umowa zawiera postanowienie, że w podstawowym okresie umowy leasingu:

1.  odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający, w przypadku gdy nie jest osobą wymienioną w lit. b, albo
2.  finansujący rezygnuje z dokonywania odpisów amortyzacyjnych, w przypadku gdy korzystającym jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej.

Ponadto, w myśl art. 16a ust. 1 ustawy o pdop, amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

1.  budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,
2.  maszyny, urządzenia i środki transportu,
3.  inne przedmioty - o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1, zwane środkami trwałymi.

Natomiast, zgodnie z art. 16a ust. 2 pkt 3 ustawy o pdop, amortyzacji podlegają również, z zastrzeżeniem art. 16c, niezależnie od przewidywanego okresu używania składniki majątku, wymienione w ust. 1, niestanowiące własności lub współwłasności podatnika, wykorzystywane przez niego na potrzeby związane z prowadzoną działalnością na podstawie umowy określonej w art. 17a pkt 1, zawartej z właścicielem lub współwłaścicielami tych składników – jeżeli zgodnie z przepisami rozdziału 4a odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający – zwane także środkami trwałymi.

Spełnienie przez umowę powyższych warunków powoduje, że do przychodów finansującego i odpowiednio do kosztów uzyskania przychodów korzystającego nie zalicza się opłat w części stanowiącej spłatę wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych. Przychodem i kosztem stron umowy jest w tym przypadku tzw. odsetkowa część raty leasingowej. Dla korzystającego kosztem podatkowym są również odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej przedmiotu leasingu.

Mocą art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r., poz. 1342), ustawodawca z dniem 1 stycznia 2013 r. wprowadził do ustawy o pdop regulacje zmierzające do likwidacji tzw. „zatorów płatniczych”. Regulacje te zostały określone w art. 15b ustawy o pdop.

I tak, stosownie do art. 15b ust. 1 ustawy o pdop, w przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty wynikającej z faktury (rachunku), a jeżeli nie istniał obowiązek wystawienia faktury (rachunku) – kwoty wynikającej z umowy albo innego dokumentu, i nieuregulowania tej kwoty w terminie 30 dni od daty upływu terminu płatności, podatnik jest obowiązany do zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z tych dokumentów.

Z treści art. 15b ust. 2 ustawy o pdop, wynika natomiast, że jeżeli termin płatności jest dłuższy niż 60 dni, zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z dokumentów, o których mowa w ust. 1, dokonuje się z upływem 90 dni od daty zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów, o ile nie została ona uregulowana w tym terminie.

Zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1 lub 2, dokonuje się w miesiącu, w którym upływa termin określony w tych przepisach (art. 15b ust. 3 tej ustawy o pdop).

Zgodnie z art. 15b ust. 4 ustawy o pdop, jeżeli po dokonaniu zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1 lub 2, zobowiązanie zostanie uregulowane, podatnik w miesiącu, w którym uregulował zobowiązanie, zwiększa koszty uzyskania przychodów o kwotę dokonanego zmniejszenia.

Jeżeli w miesiącu, w którym podatnik ma obowiązek dokonać zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1 lub 2, podatnik nie ponosi kosztów uzyskania przychodów lub poniesione koszty są niższe od kwoty zmniejszenia, wówczas ma obowiązek zwiększyć przychody o kwotę, o którą nie zostały zmniejszone koszty uzyskania przychodów (art. 15b ust. 5 ustawy o pdop).

Z kolei, w myśl art. 15b ust. 6 ustawy o pdop, przepisy ust. 1 - 5 stosuje się odpowiednio, w przypadku nabycia lub wytworzenia środków trwałych albo nabycia wartości niematerialnych i prawnych, do tej części odpisów amortyzacyjnych, które podatnik zaliczył do kosztów uzyskania przychodów.

Zgodnie z art. 15b ust. 7 ustawy o pdop, w przypadku nabycia lub wytworzenia środków trwałych albo nabycia wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1 lub 2, upływa nie później niż w miesiącu następującym po miesiącu wprowadzenia ich do ewidencji, do kosztów uzyskania przychodów zalicza się odpisy amortyzacyjne od tych środków trwałych lub wartości niematerialnych prawnych w części, w jakiej ich cena nabycia lub koszt wytworzenia wynikający z dokumentów, o których mowa w ust. 1, zostały uregulowane w terminie określonym w ust. 1 lub 2. Jeżeli zobowiązanie zostało uregulowane w terminie późniejszym, podatnik w miesiącu uregulowania tego zobowiązania zwiększa koszty uzyskania przychodów o kwotę odpisów amortyzacyjnych, które nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie zdania pierwszego.

Wprowadzenie regulacji zmierzających do likwidacji zatorów płatniczych nie oznaczało odstąpienia od stosowania zasady memoriałowej, gdyż generalnie w dalszym ciągu podatnicy stosują ją do kwalifikowania ponoszonych kosztów do kosztów uzyskania przychodów. Natomiast w sytuacji, gdy nie dokonali zapłaty w odpowiednim terminie, wówczas byli zobowiązani do dokonania stosownej korekty kosztów.

Rozwiązania te wprowadziły zmiany, na podstawie których podatnik będący dłużnikiem był obowiązany do dokonania korekty kosztów uzyskania przychodów w przypadku nieuregulowania kwoty wynikającej z faktury (innego dokumentu) w ciągu 30 dnia od upływu terminu płatności ustalonego przez strony. W celu uniknięcia sytuacji, gdy podatnik wykorzystuje swoją dominującą pozycję wobec dostawcy usług lub towarów przez narzucenie długich terminów płatności, wprowadzono rozwiązanie polegające na wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów kwot nieopłaconych w terminie 90 dni od dnia zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów. Korekta kosztów była dokonywana „na bieżąco”, a więc w miesiącu, w którym upłynęły wskazane w ustawie podatkowej terminy.

Powyższe regulacje miały odpowiednie zastosowanie do odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Tym samym, z kosztów uzyskania przychodów były wyłączone odpisy amortyzacyjne, w tej części, która odpowiada nieuregulowanym płatnościom składającym się na wartość początkową. W przypadku kiedy termin ten upływał w kolejnych miesiącach i odnosił się do całości zobowiązania, podatnik miał prawo do uwzględnienia w kosztach odpisów amortyzacyjnych pod warunkiem uregulowania zobowiązania we wskazanych terminach.

Mając powyższe na względzie zauważyć należy, że uregulowania wynikające z art. 15b ustawy o pdop, miały zastosowanie do tych kwot wynikających z faktur (innych dokumentów), które były zaliczane do kosztów podatkowych od dnia 1 stycznia 2013 r. Jednocześnie nie dokonano w tym zakresie żadnych wyłączeń. Tym samym, miały one zastosowanie również do umów leasingu finansowego.

Zatem, nieuregulowanie w odpowiednim terminie (tj. określonym w art. 15b ust. 1 lub 2 ustawy o pdop) spłaty wartości początkowej (tj. części kapitałowej raty leasingowej) powinno było skutkować wyłączeniem z kosztów odpowiedniej części odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych amortyzowanych przez podatnika. Pod względem terminów płatności każda rata leasingowa w części dotyczącej spłaty wartości początkowej powinna była być ustalana i rozliczana odrębnie. Po uregulowaniu zobowiązań podatnik ma prawo do zaliczenia do kosztów podatkowych dokonanych wcześniej zmniejszeń.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego oraz jego uzupełnieniu wynika, m.in. że Spółka w 2014 r. podpisała umowę leasingu finansowego, którego przedmiotem były maszyny wykorzystywane w ramach prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. Spółka postępowała zgodnie z wymogami art. 15b ust. 7 ustawy o pdop, tj. do kosztów uzyskania przychodów zaliczała tą część amortyzacji, która odpowiadała procentowo zapłaconej części leasingu. Każda rata leasingowa dokumentowana jest fakturą, która ma określony 30 dniowy termin płatności i płacona jest w terminie. Zdaniem Spółki, koszty uzyskania przychodów mogą stanowić w całości odpisy amortyzacyjne dokonywane od stycznia 2016 r. oraz odpisy amortyzacyjne dokonywane przed 1 stycznia 2016 r.

W tym miejscu wskazać jednak należy, że z dniem 1 stycznia 2016 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r., o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1197) został uchylony art. 15b ustawy o pdop.

Jednak zgodnie z przepisami przejściowymi tj. art. 5 ust. 2 ww. ustawy, do podatników podatku dochodowego od osób prawnych, którzy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dokonali, na podstawie art. 15b ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów albo zwiększenia przychodów, stosuje się przepisy art. 15b ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w zakresie możliwości zwiększenia kosztów uzyskania przychodów.

Zatem, podatnicy, którzy do końca 2015 r. byli zobowiązani do zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów (bądź zwiększenia przychodów) na podstawie art. 15b ustawy o pdop, mimo uchylenia tych przepisów będą mieli możliwość zwiększenia kosztów uzyskania przychodów po uregulowaniu odpowiadających im zobowiązań.

Mając na względzie przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego, zauważyć należy, że przepis art. 15b ustawy o pdop, miał również zastosowanie do środków trwałych podlegających amortyzacji podatkowej. W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. w sytuacji, w której Wnioskodawca, zawarł umowę leasingu finansowego, jako korzystający, mógł zaliczać do kosztów uzyskania przychodów tylko tą część odpisów amortyzacyjnych, która znajdowała pokrycie w zapłaconych ratach leasingowych (również w sytuacji opłacania rat leasingowych w terminie wynikającym z harmonogramu spłat rat leasingowych). Tym samym, jeżeli wartość odpisów amortyzacyjnych nie znajdywała pokrycia w zapłaconych ratach leasingowych, Wnioskodawca zobowiązany był do zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o odpowiednią część dokonanego odpisu amortyzacyjnego. Ponowne zaliczenie tych odpisów do kosztów uzyskania przychodów może mieć miejsce dopiero w momencie uregulowania odpowiadających im zobowiązań.

Zatem, nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Wnioskodawcy, że całość odpisów amortyzacyjnych dokonywanych przed 1 stycznia 2016 r. może stanowić koszt podatkowy Spółki.

Z kolei, po 1 stycznia 2016 r. w związku ze zmianą ww. przepisów, Wnioskodawca będzie miał możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od środków trwałych, będących przedmiotem leasingu finansowego, bez względu na to czy znajdują one pokrycie w nieuregulowanych ratach leasingowych.

Wobec powyższego, przedstawione we wniosku stanowisko Wnioskodawcy, w zakresie możliwości zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów całości odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, będących przedmiotem leasingu finansowego dokonywanych:

*   od 1 stycznia 2016 r. – jest prawidłowe,
*   przed 1 stycznia 2016 r., które nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów bowiem nie miały pokrycia w zapłaconych ratach i nadal takiego pokrycia nie mają – jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.