Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-57/12-4/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-05-29
Teza: Czy otrzymana w stycznia 2012 r. spłata w kwocie 24 305,36 zł  do wysokości posiadanego udziału w spadku - w wyniku orzeczenia sądu o składzie majątku wspólnego rodziców, podziale majątku wspólnego rodziców, o ustaleniu sumy spadkowej i dziale spadku podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia w dacie otrzymania spłaty, tj. w styczniu 2012 r.?
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek podatkowy; spadek; spadek-dział spadku
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 20 lutego 2012 r. (data wpływu 27 lutego 2012 r.), uzupełnionym pismem z dnia 15 maja 2012 r. (data wpływu 17 maja 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania spłaty z tytułu działu spadku – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 lutego 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania spłaty z tytułu działu spadku.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 14b § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej, w związku z powyższym pismem z dnia 4 maja 2012 r. nr ILPB2/436-57/12-2/MK, wezwano Wnioskodawcę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Jednocześnie poinformowano Wnioskodawcę, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ, a jego uzupełnieniem nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 4 maja 2012 r., skutecznie doręczono dnia 8 maja 2012 r., zaś w dniu 17 maja 2012 r. (data nadania 15 maja 2012 r.), do tut. organu wpłynęła odpowiedź, w której Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 13 września 1997 r. zmarła matka Wnioskodawcy. Postanowieniem Sądu Rejonowego w (…) z dnia 3 kwietnia 1998 r. sygn. akt I NS (…) Zainteresowany nabył wspólnie z ojcem oraz siostrą spadek po matce, każdy po 1/3 części. W wyniku tego postanowienia US w (…) prowadził postępowanie spadkowe, w efekcie którego to postępowania Wnioskodawca nie płacił podatku od spadku i darowizn.

Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w (…) z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. I NS (…) nastąpił podział majątku wspólnego rodziców i dział spadku.

W skład majątku wspólnego rodziców wchodziły następujące składniki majątkowe:

1.  spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości 132 303,00 zł,
2.  środki zgromadzone na rachunku bankowym 26 132,68 zł,
3.  ciągnik rolniczy o wartości 3 000,00 zł.

Sąd ustalił, że w skład spadku wchodził udział wynoszący 1/2 części ww. składników majątkowych o wartości 80 717,84 zł. Ponadto sąd ustalił również, że ojciec Wnioskodawcy poczynił nakłady z majątku osobistego w kwocie 15 603,54 zł na przedmiotowy lokal mieszkalny. W rezultacie kwota spadku do podziału po pomniejszeniu o nakłady ojca Wnioskodawcy wyniosła 72 916,09 zł, a udział każdego ze spadkobierców wyniósł po 24 305,36 zł.

Sąd dokonał działu spadku w ten sposób, że wszystkie składniki majątku przypadły ojcu, bez obowiązku spłaty siostry Zainteresowanego oraz z obowiązkiem spłaty na Jego rzecz w wysokości 24 305,36 zł w terminie jednego roku od uprawomocnienia się wyroku. W określonym ww. wyrokiem terminie, tj. w dniu 16 stycznia 2012 r. Wnioskodawca otrzymał spłatę w pełnej wysokości.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy otrzymana w stycznia 2012 r. spłata w kwocie 24 305,36 zł  do wysokości posiadanego udziału w spadku  w wyniku orzeczenia sądu o składzie majątku wspólnego rodziców, podziale majątku wspólnego rodziców, o ustaleniu sumy spadkowej i dziale spadku podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia w dacie otrzymania spłaty, tj. w styczniu 2012 r.?

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane, na podstawie orzeczenia sądu, pieniądze są dla niego niewątpliwie przychodem ze spadku. Zainteresowany uważa, że w tej sytuacji nie ma zastosowania podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) ponieważ otrzymana kwota odpowiada wysokości udziału w spadku.

Przy wydaniu postanowienia o nabyciu spadku w 1998 r. majątek wspólny rodziców Wnioskodawcy nie był podzielony, nie był ustalony skład spadku. Wszystko to dokonano łącznie z działem spadku w 2011 r. Powołując się na art. 684 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.), gdy z działem spadku łączy się podział majątku wspólnego (rodziców Wnioskodawcy), to skład tego majątku wspólnego ustala się z daty ustania wspólności, a więc daty orzeczenia sądu z 2011 r.

W opinii Zainteresowanego z powyższego wynika, że w jego przypadku obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn (art. 6 ust. 1 pkt 1) z tytułu nabycia pieniędzy powstaje nie w dacie otwarcia spadku, lecz z chwilą ich otrzymania, zgodnie z wyznaczonym terminem przez sąd dokonujący podziału majątkowego małżonków i jednocześnie działu spadku.

W konsekwencji, Wnioskodawca uważa, iż z uwagi na kwotę otrzymanych pieniędzy może być w przyszłości zobligowany do zapłaty podatku od spadków i darowizn ponad kwotę wolną, ponieważ US w (…) odmawia mu przyjęcia Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2, którego termin do zwolnienie z podatku upływa 13 lipca 2012 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenie darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Ponadto, zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. ustawy, podatkowi od spadków i darowizn podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładcy na wypadek jego śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn określony w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.

Przepisy ww. ustawy nie definiują pojęć: spadek, czy też dział spadku, a zatem należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: Kodeks cywilny).

W myśl przepisu art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Stosownie do art. 925 w zw. z art. 924 Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy. Natomiast, zgodnie z art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego, prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 1035 ustawy). Zgodnie z zapisem art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego dział spadku może nastąpić na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Zatem do momentu zniesienia współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w 1997 r. zmarła matka Wnioskodawcy. Z tytułu nabycia przedmiotowego spadku Zainteresowany nie płacił podatku od spadków i darowizn. Następnie w 2011 r. przeprowadzono postępowanie sądowego o podział majątku wspólnego rodziców Wnioskodawcy i dział spadku. W efekcie tego postępowania w dniu 16 stycznia 2012 r. Wnioskodawca otrzymał spłatę w wysokości 24 305,36 zł.

Reasumując, jak wskazano powyżej opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlegają wyłącznie czynności, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 1 tej ustawy, tj. czynności prawne, których skutkiem jest nieodpłatne nabycie rzeczy lub praw majątkowych przez osoby fizyczne. Nabycie majątku tytułem dziedziczenia jest jedną z tych czynności które ustawodawca objął zakresem przedmiotowym ustawy. Z tytułu nabycia spadku po matce Wnioskodawca przeprowadził stosowne postępowanie w urzędzie skarbowym w wyniku czego nie wystąpił obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Powyższe oznacza więc, iż w analizowanej sprawie, w związku z otrzymaniem spłaty od ojca, Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Zauważyć bowiem należy, iż czynność cywilnoprawna, polegająca na dziale spadku niezależnie od tego jaki ma ona charakter (odpłatny bądź nieodpłatny) jako niewymieniona w zamkniętym katalogu określonym w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

W konsekwencji, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Ponadto, mając na uwadze fakt, że specyfika postępowania interpretacyjnego polega na tym, że wydając interpretację indywidualną organ upoważniony „porusza się” niejako tylko i wyłącznie w obrębie stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, tut. Organ informuje, że dołączone do wniosku dokumenty nie podlegały analizie, gdyż nie jest on obowiązany ani uprawniony do oceny tych dokumentów, czy też do uzupełniania, czy odtwarzania, na ich podstawie stanu faktycznego konkretnej sprawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.