Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-306/12-2/AW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-06-25
Teza: Czy wniesienie przez Wnioskodawcę do Spółki wkładu niepieniężnego w postaci wierzytelności wobec tejże Spółki Zależnej i tym samym konwersję wierzytelności i objęcie udziałów w kapitale zakładowym, będzie stanowić czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług?
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane; dostawa-dostawa towarów; wierzytelność; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z o.o., przedstawione we wniosku z dnia 30 marca 2012 r. (data wpływu 4 kwietnia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wniesienia wkładu niepieniężnego w postaci wierzytelności – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 kwietnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wniesienia wkładu niepieniężnego w postaci wierzytelności.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa polskiego, z siedzibą w Polsce, polskim rezydentem podatkowym, czynnym podatnikiem VAT.

Wnioskodawca planuje podwyższenie kapitału zakładowego w spółce, w której już posiada udziały (Spółka Zależna). Spółka Zależna jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa polskiego, z siedzibą w Polsce, polskim rezydentem podatkowym, czynnym podatnikiem VAT.

Całość udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym ma zostać objęta przez Wnioskodawcę. Nowo tworzone udziały mają zostać pokryte wkładem niepieniężnym – należnościami, które przysługują Wnioskodawcy wobec Spółki Zależnej. Wartość należności jest znacznie wyższa od planowanego podwyższenia kapitału. Oznacza to, że Spółka Zależna otrzyma przysporzenie o wartości wyższej niż nominalna wartość udziałów. Różnica ta powiększy kapitał zapasowy Spółki Zależnej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, wniesienie przez Wnioskodawcę do Spółki Zależnej wkładu niepieniężnego w postaci wierzytelności wobec tejże Spółki Zależnej i tym samym konwersję wierzytelności i objęcie udziałów w kapitale zakładowym, będzie stanowić czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym zdarzeniu przyszłym, wniesienie przez Wnioskodawcę do Spółki Zależnej wkładu niepieniężnego w postaci wierzytelności wobec tejże Spółki Zależnej i tym samym konwersję wierzytelności i objęcie udziałów w kapitale zakładowym, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ wniesienie omawianego wkładu poprzez konwersję wierzytelności, nie stanowi dostawy towarów zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług, i nie stanowi również świadczenia usługi w myśl art. 8 ustawy.

Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług, towarami w rozumieniu ustawy są rzeczy i ich części, a także wszelkie postacie energii. Wniesienie własnej wierzytelności przez Wnioskodawcę nie można uznać za dostawę towaru, ponieważ wierzytelność stanowi prawo majątkowe, nieobjęte dyspozycją powołanego art. 2 pkt 6.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podatkiem podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W świetle art. 8 ust. 1 ww. ustawy, świadczeniem usług jest każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów (…).

Zdaniem Wnioskodawcy, nie można mówić również o świadczeniu przez niego usługi. Wynika to z dwóch samodzielnych, przesłanek.

Po pierwsze przy transakcjach dotyczących wierzytelności za podmiot świadczący usługę, uważa się nabywcę wierzytelności. Usługa polega – jak trafnie podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 11 października 2011 r. nr IPPP2/443-843/11-2/MM – na przejęciu przez nabywcę ciężaru dochodzenia należności. Nie można zatem jako usługodawcy traktować zbywcy wierzytelności.

Po drugie w przedstawionym zdarzeniu przyszłym w ogóle nie ma miejsca świadczenie usługi. Spółka Zależna w ogóle nie nabywa wierzytelności, ponieważ z chwilą jej wniesienia dochodzi do połączenia w jednym ręku długu i wierzytelności, a w efekcie do wygaśnięcia zobowiązania na skutek confusio.

Takie samo stanowisko zajął w niemal identycznym stanie prawnym Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z dnia 4 maja 2010 r. nr ITPP1/443-174/10/MN: „Jak wynika z treści opisu zdarzenia przyszłego, w wyniku planowanej operacji gospodarczej nastąpi podwyższenie kapitału poprzez konwersję wierzytelności pożyczkowej na udziały w Spółce. W efekcie opisanej czynności po stronie Wnioskodawcy nastąpi wygaśnięcie całości długu oraz podwyższenie kapitału zakładowego. Po stronie Spółki nie wystąpi w tym przypadku ani dostawa towaru, ani też świadczenie usług w rozumieniu powołanych przepisów. Biorąc pod uwagę opis zdarzenia przyszłego oraz powołane przepisy należy stwierdzić, iż przedmiotowa czynność w tym konkretnym przypadku nie stanowi dostawy towarów, ani świadczenia usługi w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a zatem nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem zarówno po stronie udziałowca jak i Spółki”.

Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 października 2011 r. (sygn. akt I FSK 537/11) wyraził pogląd, że czynność wniesienia do spółki wkładu w postaci wierzytelności własnej, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ani jako odpłatna dostawa towarów, ani też jako odpłatne świadczenie usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy).

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.

Na mocy art. 8 ust. 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca planuje podwyższenie kapitału zakładowego w spółce, w której już posiada udziały – Spółka Zależna. Całość udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym ma zostać objęta przez Wnioskodawcę. Nowo tworzone udziały mają zostać pokryte wkładem niepieniężnym – należnościami, które przysługują Wnioskodawcy wobec Spółki Zależnej. Wartość należności jest znacznie wyższa od planowanego podwyższenia kapitału. Oznacza to, że Spółka Zależna otrzyma przysporzenie o wartości wyższej niż nominalna wartość udziałów.

Przepisy ustawy nie definiują pojęć „wierzyciel” czy „wierzytelność”. Zgodnie z „Małym słownikiem języka polskiego” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999, pod redakcją Elżbiety Sobol) wskazane terminy oznaczają:

*   „wierzyciel” – osoba lub instytucja uprawniona do żądania określonego świadczenia od dłużnika (str. 1021);
*   „wierzytelność” – uprawnienie wierzyciela do otrzymania w danym terminie określonego świadczenia pieniężnego od dłużnika (str. 1021).

Instytucja przelewu wierzytelności została uregulowana przepisami art. 509-517 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), dalej k.c. Zgodnie z treścią art. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Na mocy art. 509 § 2 k.c., wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa (\`(...)\`). Przeniesienie wierzytelności następuje – w myśl art. 510 § 1 k.c. – na podstawie umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia wierzytelności. Istotą przelewu wierzytelności jest zatem umowa zawierana przez wierzyciela z osobą trzecią, na mocy której osoba ta nabywa od wierzyciela przysługującą mu wierzytelność. W wyniku przelewu wierzytelności prawa przysługujące dotychczasowemu wierzycielowi przechodzą na nabywcę wierzytelności przy czym sam stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie.

Ustosunkowując się do powyższego, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że wierzytelność jest prawem jednego podmiotu do żądania od drugiego podmiotu pewnego zachowania się zwanego świadczeniem (wyrażalnym pieniężnie). Wierzytelność jest więc prawem majątkowym, będącym przedmiotem obrotu gospodarczego. Przeniesienie wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku nabywcy wierzytelności jest skutkiem rozporządzenia tą wierzytelnością przez dotychczasowego wierzyciela i stanowi wykonanie przez niego przysługującego mu prawa własności.

Z uwagi na powyższe, czynność polegającą na zbyciu wierzytelności nie można uznać za dostawę towaru, gdyż wierzytelność stanowi prawo majątkowe, które nie mieści się w dyspozycji art. 2 pkt 6 ustawy, określającego co należy rozumieć na potrzeby podatku od towarów i usług, pod pojęciem towaru. Zbycie wierzytelności nie stanowi również świadczenia usługi, ponieważ jest ono jedynie przejawem wykonania prawa własności w stosunku do wierzytelności powstałej z innego tytułu (dostawy towaru lub świadczenia usługi).

Zatem, transakcja, której przedmiotem jest dostawa wierzytelności własnych pozostanie poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, iż czynność wniesienia przez Spółkę wkładu niepieniężnego w postaci wierzytelności do Spółki Zależnej, z uwagi na fakt, iż nie będzie ani dostawą towaru, ani świadczeniem usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, to nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tut. Organ informuje ponadto, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione w opisywanym zdarzeniu przyszłym, które nie zostały objęte pytaniem oraz własnym stanowiskiem w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.