Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-997/11-2/KB
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-10-13
Teza: W zakresie opodatkowania opłat reprograficznych oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zapłatę tych opłat.
Słowa kluczowe: odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług; opłata; podatnik-podatnik podatku od towarów i usług; prawa-prawa autorskie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8-ust. 2a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 3-pkt 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2007r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 04.07.2011 r. przekazanym do Izby Skarbowej w Warszawie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Warszawie (data wpływu 18.07.2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania opłat reprograficznych oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zapłatę tych opłat – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18.07.2011 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania opłat reprograficznych oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zapłatę tych opłat.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest producentem/importerem sprzętu i/lub nośników, umożliwiających m.in. powielanie i utrwalanie utworów lub przedmiotów praw pokrewnych. W szczególności, działalność Wnioskodawcy obejmuje sprzedaż sprzętu/nośników, w tym w szczególności: dysków CD, DVD oraz Blu-ray, różnego rodzaju kart pamięci, sprzętu hi-fi i zestawów kina domowego oraz komputerów przenośnych.

Sprzęt/nośniki znajdujące się w ofercie sprzedaży Wnioskodawcy to urządzenia i/lub nośniki, o których mowa w art. 20 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. (j.t. Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm., dalej „prawo autorskie”).

Jako producent/importer sprzętu/nośników umożliwiających powielanie i utrwalanie utworów, o których mowa w powyższym przepisie prawa autorskiego, Wnioskodawca jest obowiązany do uiszczania na rzecz np. Stowarzyszenia i odpowiednio innych organizacji zbiorowego zarządzania (dalej łącznie „OZZ”) działających na rzecz twórców - opłat w wysokości od 0,001% do 3% kwoty należnej z tytułu sprzedaży wspomnianych urządzeń i nośników (dalej „opłata reprograficzna”).

W wykonaniu obowiązków przewidzianych prawem autorskim, Wnioskodawca oblicza kwotę należną z tytułu sprzedaży urządzeń i nośników. Następnie Wnioskodawca powiadamia OZZ o wysokości ustalonej kwoty należnej z tytułu sprzedaży w danym okresie rozliczeniowym (kwartale) i uiszcza odpowiednią jej część na rachunek OZZ.

Niezależnie od powyższego, OZZ realizuje swoją statutową działalność, która polega w głównej mierze na zarządzaniu prawami autorskimi twórców zrzeszonych w OZZ. Zbiorowy zarząd polega na pośredniczeniu pomiędzy autorsko uprawnionymi (twórcy) a użytkownikami praw w ustalaniu wysokości i ściąganiu wynagrodzeń za korzystanie z utworów oraz wyjątkowo - na świadczeniu przez nich usług licencyjnych na rzecz użytkowników (hotele, operatorzy kablowi). Na podstawie umowy z autorsko uprawnionym (reprezentującą go organizacją - także zagraniczną) albo upoważnienia ustawowego, OZZ obejmuje w zarząd prawa autorskie lub pokrewne konkretnych osób (nie nabywając ich do swego majątku) i na tej samej podstawie nabywa upoważnienie do działania na rzecz tych osób w charakterze pośrednika w kontaktach z użytkownikami ich praw majątkowych.

Działając na rzecz tych osób, OZZ jako pośrednik (przedstawiciel) podpisuje z użytkownikami umowy określające wysokość wynagrodzenia i sposób jego płatności lub zezwolenie na korzystanie z całego (części) repertuaru twórców oraz pobiera wynagrodzenie na rzecz reprezentowanych osób. Następnie, w tzw. procesie repartycji, wynagrodzenie zainkasowane na rzecz autorsko uprawnionych jest dzielone i wypłacane na rachunki konkretnych twórców.

Aktywność OZZ przejawia się zatem w dwóch obszarach:

*   reprezentowanie twórców w zakresie zawierania umów z konkretnymi użytkownikami na korzystanie z utworów i pobieranie wynagrodzenia od użytkowników - co stanowi podstawową działalność OZZ; oraz
*   realizacja ustawowych obowiązków administracyjnych, w tym pobieranie opłat reprograficznych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy opłata reprograficzna podlega opodatkowaniu VAT i - konsekwentnie - czy Wnioskodawca ma prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur wystawianych przez OZZ dokumentujących otrzymanie przez te podmioty opłaty reprograficznej?

Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka - zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT - nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego na fakturze dokumentującej opłatę reprograficzną, gdyż opłata reprograficzna nie podlega opodatkowaniu VAT.

Stanowisko Wnioskodawcy wynika z następujących przesłanek:

*   OZZ nie świadczy na rzecz Wnioskodawcy usługi, która podlegałaby opodatkowaniu VAT (nawet w świetle wprowadzenia od 1 kwietnia do ustawy o VAT art. 8 ust. 2a regulującego tzw. „komis usług”);
*   opłata reprograficzna, do uiszczania której zobowiązany jest Wnioskodawca, nie stanowi jakiegokolwiek wynagrodzenia za usługę w rozumieniu przepisów o VAT;
*   pomiędzy Wnioskodawcą i twórcami zrzeszonymi w OZZ nie istnieje identyfikowalny stosunek zobowiązaniowy, z którego wynikałyby z jednej strony korzyści dla Wnioskodawcy, z drugiej zaś strony zdefiniowane świadczenie realizowane przez twórców, za które twórcy w ostatecznym rozrachunku otrzymują część opłaty pobieranej przez OZZ od Wnioskodawcy.

I. Charakter opłaty reprograficznej z art. 20 prawa autorskiego

Zgodnie z art. 20 prawa autorskiego, producenci/importerzy określonych kategorii sprzętu/nośników są obowiązani uiszczać na rzecz organizacji zbiorowego zarządzania opłaty w wysokości ustalonej przepisami prawa autorskiego i przepisami wykonawczymi.

W doktrynie i orzecznictwie trwa dyskusja co do charakteru opłaty reprograficznej . Wskazuje się, że opłata reprograficzna ze względu na przymusowość, brak ekwiwalentności, brak określonego świadczenia i jego beneficjenta z jednej strony, a z drugiej - ze względu na cel ustawodawcy, który chciał chronić interesy twórców, które potencjalnie (ale jedynie potencjalnie) mogłyby zostać naruszone przy użyciu sprzętu/nośników umożliwiających powielanie i utrwalanie - charakter opłaty reprograficznej mieści się między daniną o charakterze podatkowym a odszkodowaniem cywilnoprawnym.

Opłata reprograficzna z art. 20 prawa autorskiego jest daniną, która w żadnym razie nie odpowiada równoważnemu świadczeniu. Stanowi ona - jak to próbuje się komentować w doktrynie - swoiste zryczałtowane odszkodowanie za umożliwienie (dzięki wykorzystaniu sprzętu/nośników) masowego wykorzystania utworów.

Wnioskodawca podkreśla, że w zamian za opłatę reprograficzną:

*   nie otrzymuje żadnego świadczenia ani ze strony OZZ ani ze strony twórcy polegającego na udzieleniu prawa do wykorzystania utworu,
*   żaden inny identyfikowalny podmiot nie odnosi korzyści z tytułu użytkowania utworu.

Opłata reprograficzna z art. 20 prawa autorskiego literalnie nie stanowi wynagrodzenia i nie odpowiada ona żadnemu świadczeniu ze strony twórcy, ani działającemu na jego rzecz OZZ.

Wnioskodawca dodatkowo zwrócił uwagę na różnicę pomiędzy opłatami reprograficznymi z art. 20 prawa autorskiego i wszelkimi innymi wynagrodzeniami z tytułu użytkowania utworów, które także pobierane są przez OZZ na rzecz twórców.

Przykładowo, prawo autorskie przewiduje następujące rodzaje świadczeń twórców na rzecz użytkowników, za które to świadczenia należy się wynagrodzenie:

*   dokonana zawodowo odsprzedaż oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego lub fotograficznego (art. 19 prawa autorskiego);
*   zawodowa odsprzedaż rękopisów utworów literackich i muzycznych (art. 191 prawa autorskiego);
*   zamieszczanie w celach dydaktycznych i naukowych rozpowszechnionych drobnych utworów lub fragmentów większych utworów w podręcznikach i wypisach (art. 29 ust. 2 prawa autorskiego);
*   zamieszczanie w celach dydaktycznych i naukowych rozpowszechnionych drobnych utworów lub fragmentów większych utworów w antologiach (art. 29 ust. 21 prawa autorskiego);
*   sporządzanie i rozpowszechnianie przez ośrodki informacji lub dokumentacji własnych opracowań dokumentacyjnych oraz pojedynczych egzemplarzy, nie większych niż jeden arkusz wydawniczy, fragmentów opublikowanych utworów (art. 30 ust. 1 prawa autorskiego);
*   nadawanie, reemitowanie i utrwalanie utworów na podstawie odpowiednich umów z twórcami (art. 21, 211 i 22 prawa autorskiego) - co stanowi typowe świadczenie, za które OZZ inkasuje wynagrodzenie na rzecz twórców.

Ustawodawca konsekwentnie posługuje się w tych przypadkach terminem prawa do wynagrodzenia. Nie ma wątpliwości, iż w zakresie, w jakim OZZ działa jako zarządca praw autorskich i praw pokrewnych twórców, uczestniczy w świadczeniu usług przez twórców na rzecz użytkowników ich utworów.

Z kolei opłata reprograficzna z art. 20 prawa autorskiego nie stanowi wynagrodzenia odpowiadającego wartości użytkowanych utworów. Nie można odnaleźć bezpośredniego związku między osobą twórcy, konkretnym utworem/utworami i osobą producenta/importera sprzętu/nośnika, który przecież nie jest użytkownikiem utworów.

II. Brak świadczenia twórcy odpowiadającego opłacie reprograficznej z art. 20 prawa autorskiego

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług (\`(...)\`), rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, w tym również:

*   przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
*   zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
*   świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Na podstawie przepisów ustawy o VAT, Dyrektywy 112 oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej „ETS”), można przedstawić następujące przesłanki wystąpienia podlegającej regulacjom VAT usługi:

*   zachowanie podatnika może być aktywne, ale też może mieć charakter powstrzymywania się od określonej aktywności albo znoszenia aktywności innej osoby;
*   co do zasady, musi mieć miejsce odpłatność za usługę (z wyjątkiem usług nieodpłatnych zrównanych z usługami świadczonymi odpłatnie - art. 8 ust. 2 ustawy o VAT);
*   musi istnieć bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść; musi mieć miejsce konsumpcja świadczenia przez jego odbiorcę.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, twórca (ani tym bardziej OZZ) nie świadczy na rzecz Wnioskodawcy (nie będącego przecież użytkownikiem utworu, a producentem/importerem sprzętu/nośników) usług, za które wynagrodzeniem byłaby opłata reprograficzna z art. 20 prawa autorskiego.

W szczególności:

*   nie dochodzi do udostępnienia Wnioskodawcy utworu ani jakichkolwiek praw do niego;
*   nie można także twierdzić, że świadczenie twórcy polega na tolerowaniu działań Wnioskodawcy polegających na sprzedaży wyprodukowanych lub importowanych sprzętów/nośników - brak jest bowiem bezpośredniego związku między interesem twórcy (tj. ochroną jego utworów), a działaniem Wnioskodawcy; tolerowanie określonych stanów faktycznych może podlegać opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy następuje w wykonaniu stosunku zobowiązaniowego, a jedna ze stron może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi - co absolutnie nie ma miejsca w relacji twórca - OZZ - Wnioskodawca;
*   uiszczenie opłaty reprograficznej z art. 20 prawa autorskiego nie stanowi wynagrodzenia za jakiekolwiek świadczenie ze strony twórcy, czy OZZ - niezależnie od specyficznego charakteru tej opłaty, podkreślenia wymaga, że opłata ta nie rekompensuje żadnego identyfikowalnego świadczenia ze strony twórcy na rzecz Wnioskodawcy; innymi słowy - można twierdzić, że zachowania obu stron byłyby identyczne nawet w sytuacji, gdyby ustawa nie przewidywała takich opłat; twórca - poszukując ochrony swoich interesów - żądanie wynagrodzenia kierowałby do użytkownika jego utworów; w analizowanym schemacie, producent/importer sprzętu/nośników nie jest konsumentem/beneficjentem (choćby potencjalnym) ewentualnych świadczeń twórcy - takiego konsumenta w relacji twórca - OZZ - Wnioskodawca nie ma, zaś świadczenie usług nie może mieć miejsca bez ustalenia konsumenta, tj. podmiotu będącego beneficjentem danej usługi (np. orzeczenie ETS w sprawie C-384/95 pomiędzy Landboden Agradienste GmbH&Co. KG a Finanzamt Calau);
*   nie można w analizowanej sytuacji mówić o odpłatnym świadczeniu opodatkowanych usług z uwagi na to, że twórca w żaden sposób nie może ani wyliczyć, ani oczekiwać wpływów z tytułu opłat w tym sensie, że opłaty te są całkowicie niezależne od świadczeń twórcy polegających na udostępnianiu praw do utworów:
    1.  Wnioskodawca nie odnosi korzyści z użytkowania utworów twórcy,
    2.  opłata nie odpowiada świadczeniu twórcy (nie jest wynagrodzeniem),
    3.  opłata jest niezależna od faktu wystąpienia jakiegokolwiek świadczenia twórcy ani jego wartości;
*   nie stanowi zatem opodatkowanego świadczenia usług świadczenie skierowane do nieidentyfikowalnego odbiorcy w zamian za nieokreślone wynagrodzenie (orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Tolsma, C-16/93, gdzie próbowano dopatrywać się opodatkowanej usługi w świadczeniu realizowanym przez ulicznego muzyka na rzecz przechodniów; Trybunał Sprawiedliwości uznał, że arbitralnie, dowolnie ustalone daniny nie stanowią wynagrodzenia za usługę; opodatkowanie może wystąpić jedynie wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek między usługą a wynagrodzeniem, przy czym ten związek polega na tym, że świadczący - tu: muzyk - może oczekiwać wymiernych, określonych wpływów za swoje świadczenie; w sytuacji, gdy wpływy za świadczenie są niezależne od świadczącego, niepoliczalne, świadczenie nie stanowi usługi na gruncie wspólnotowych przepisów o VAT) - nawet bowiem, gdyby założyć, że beneficjentem świadczeń twórców są ostateczni nabywcy sprzętu/nośników - to ani twórca, ani OZZ, ani też producent/importer dokonujący sprzedaży sprzętu/nośników nie jest w stanie zidentyfikować rzeczywistych beneficjentów (nie wiadomo bowiem, czy w ogóle lub w jakim zakresie sprzęt/nośniki zostaną wykorzystane do powielania i utrwalania prawem chronionych utworów);
*   Wnioskodawca raz jeszcze podkreślił brak jakiejkolwiek relacji między twórcą i Wnioskodawcą; Wnioskodawca nie może domagać się świadczenia twórcy w zamian za fakt nawet bycia zobowiązanym do uiszczania opłaty reprograficznej z art. 20 prawa autorskiego, zaś twórca nie może oczekiwać wpływu z opłat (ani tym bardziej wpływu określonej wysokości), nawet jeśli niezwykle aktywnie „wypuszcza” na rynek utwory - tak długo, jak producent/importer nie sprzeda określonego przepisami sprzętu/nośnika, opłata się nie należy.

Zgodnie z dodanym od 1 kwietnia 2011 r. art. 8 ust. 2a ustawy o VAT (odzwierciedlającym art. 28 Dyrektywy 112), w przypadku, gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Z uwagi na brak opodatkowanego świadczenia usług przez twórcę na rzecz Wnioskodawcy, nie można mówić w analizowanej sytuacji o jakimkolwiek uczestnictwie OZZ w świadczeniu usług na rzecz Wnioskodawcy.

Niezależnie od wszelkich innych świadczeń, jakie OZZ wykonuje na rzecz twórców (z tytułu których mógł zyskać - zwłaszcza po 1 kwietnia 2011 r. w związku z wprowadzeniem do ustawy o VAT tzw. komisu usług - status podatnika VAT, np. z tytułu wynagrodzeń pobieranych w imieniu twórców z tytułu umów na remitowanie utworów w stacjach radiowych), OZZ nie ma prawa obciążać Wnioskodawcy podatkiem VAT od pobieranych na mocy art. 20 prawa autorskiego opłat reprograficznych, bo nie jest to wynagrodzenie za jakąkolwiek usługę.

Wnioskodawca nie uczestniczy także w świadczeniu usług na rzecz ostatecznych użytkowników utworów. Z tych samych powodów, o których była mowa powyżej, przede wszystkim zaś z uwagi na:

*   fakt, iż producent/importer realizując sprzedaż sprzętu/nośników nie oferuje do sprzedaży praw do utworów twórców;
*   fakt, iż także w tym schemacie handlowym nie można zidentyfikować beneficjenta świadczenia twórcy polegającego na udostępnieniu prawa do utworu za pośrednictwem producenta/importera sprzętu/nośnika (producent/importer realizuje sprzedaż w ramach swobodnej działalności gospodarczej, nie podlegającej restrykcjom w postaci konieczności uzyskania koncesji/zezwoleń, ani w żaden inny szczególny sposób regulowanej, w szczególności, nie występuje obowiązek weryfikacji celu, dla którego konsument nabywa sprzęt/nośniki).

Jakkolwiek Wnioskodawca rozumie społeczną potrzebę ochrony interesów twórców, jednak z uwagi na autonomię prawa podatkowego, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że opłata w świetle regulacji VAT, nie podlega opodatkowaniu VAT. W konsekwencji, VAT naliczony wynikający z faktur wystawianych przez OZZ nie podlega odliczeniu (art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego, zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

W myśl art. 8 ust. 2a ustawy, obowiązującego od dnia 1 kwietnia 2011 r., w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Podatnikami, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza, zgodnie z art. 15 ust. 2 ww. ustawy, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo, w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy, za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonywania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Powyższy przepis art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy znajduje zastosowanie odpowiednio do usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie, w tym również wynagradzanych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi (art. 15 ust. 3a ustawy).

W myśl art. 86 ust. 1 ustawy w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Jak wynika ze stanu faktycznego, Wnioskodawca jest producentem/importerem sprzętu i/lub nośników, umożliwiających m.in. powielanie i utrwalanie utworów lub przedmiotów praw pokrewnych. W szczególności, działalność Wnioskodawcy obejmuje sprzedaż sprzętu/nośników, w tym w szczególności: dysków CD, DVD oraz Blu-ray, różnego rodzaju kart pamięci, sprzętu hi-fi i zestawów kina domowego oraz komputerów przenośnych. Sprzęt/nośniki znajdujące się w ofercie sprzedaży Wnioskodawcy to urządzenia i/lub nośniki, o których mowa w art. 20 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. (j.t. Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm., dalej „prawo autorskie”). Jako producent/importer sprzętu/nośników umożliwiających powielanie i utrwalanie utworów, o których mowa w powyższym przepisie prawa autorskiego, Wnioskodawca jest obowiązany do uiszczania na rzecz np. Stowarzyszenia i odpowiednio innych organizacji zbiorowego zarządzania (dalej łącznie „OZZ”) działających na rzecz twórców - opłat w wysokości od 0,001% do 3% kwoty należnej z tytułu sprzedaży wspomnianych urządzeń i nośników (dalej „opłata reprograficzna”). W wykonaniu obowiązków przewidzianych prawem autorskim, Wnioskodawca oblicza kwotę należną z tytułu sprzedaży urządzeń i nośników. Następnie Wnioskodawca powiadamia OZZ o wysokości ustalonej kwoty należnej z tytułu sprzedaży w danym okresie rozliczeniowym (kwartale) i uiszcza odpowiednią jej część na rachunek OZZ.

Niezależnie od powyższego, OZZ realizuje swoją statutową działalność, która polega w głównej mierze na zarządzaniu prawami autorskimi twórców zrzeszonych w OZZ. Zbiorowy zarząd polega na pośredniczeniu pomiędzy autorsko uprawnionymi (twórcy), a użytkownikami praw w ustalaniu wysokości i ściąganiu wynagrodzeń za korzystanie z utworów oraz wyjątkowo - na świadczeniu przez nich usług licencyjnych na rzecz użytkowników (hotele, operatorzy kablowi). Na podstawie umowy z autorsko uprawnionym (reprezentującą go organizacją - także zagraniczną) albo upoważnienia ustawowego, OZZ obejmuje w zarząd prawa autorskie lub pokrewne konkretnych osób (nie nabywając ich do swego majątku) i na tej samej podstawie nabywa upoważnienie do działania na rzecz tych osób w charakterze pośrednika w kontaktach z użytkownikami ich praw majątkowych. Działając na rzecz tych osób, OZZ jako pośrednik (przedstawiciel) podpisuje z użytkownikami umowy określające wysokość wynagrodzenia i sposób jego płatności lub zezwolenie na korzystanie z całego (części) repertuaru twórców oraz pobiera wynagrodzenie na rzecz reprezentowanych osób. Następnie, w tzw. procesie repartycji, wynagrodzenie zainkasowane na rzecz autorsko uprawnionych jest dzielone i wypłacane na rachunki konkretnych twórców.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą tego, czy pobieranie opłaty reprograficznej podlega opodatkowaniu VAT i czy w konsekwencji Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur pochodzących od OZZ.

W tym miejscu należy zauważyć, że OZZ mając umocowanie na podstawie przepisów o prawie autorskim zarządza powierzonymi przez twórcę prawami na jego rzecz. Zarząd i ochrona powierzonych praw przejawia się w tym, że OZZ są uprawnione pobrać opłaty należne od producentów i importerów magnetowidów, magnetofonów i innych podobnych urządzeń oraz od producentów i importerów czystych nośników służących do utrwalania utworów, w oparciu o przepisy ustawy o prawie autorskich i prawach pokrewnych. Tak ukształtowane relacje łączące twórcę, OZZ oraz producentów i importerów (w tym Wnioskodawcę), od których należne są ww. opłaty pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze świadczeniem usług, w rozumieniu art. 8 w zw. z art. 8 ust. 2a ustawy o VAT.

Twórca, któremu należne są opłaty z tytułu sprzedaży nośników powierza OZZ swoje prawa wobec producentów i importerów do żądania opłat z tytułu ww. sprzedaży nośników. OZZ działając na rzecz twórcy zobowiązany jest do poboru i podziału uzyskanych opłat i przekazania należnych kwot twórcom jako autorsko uprawnionym do ich uzyskania. Umocowanie do takiego działania wynika bezpośrednio z samej ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

W myśl zasady wyrażonej w art. 8 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy stwierdzić, że OZZ występuje w charakterze otrzymującego usługę od twórcy i jednocześnie świadczącego usługę zarządzania prawami autorskimi w stosunku do Wnioskodawcy. Wynagrodzenie, jakie OZZ otrzymuje z tytułu opłat pobieranych od Wnioskodawcy, stanowi na tle powyższego wynagrodzenie za świadczenie usług.

Reasumując, otrzymywane przez Wnioskodawcę świadczenia pieniężne wypłacane przez Wnioskodawcę z tytułu sprzedaży określonych w przepisach prawa nośników będą stanowić wynagrodzenie należne organizacjom zbiorowego zarządzania (OZZ) za wyświadczoną usługę. W związku z powyższym czynność ta podlega opodatkowaniu VAT i w konsekwencji Wnioskodawca ma prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur wystawianych przez OZZ dokumentujących otrzymanie przez te podmioty opłaty reprograficznej.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku interpretacji dotyczącej zdarzenia przyszłego - stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Biuro Krajowej Informacji Podatkowej, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.