Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-390/09-2/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-12-29
Teza: nabycie akcji przez Spółkę
Słowa kluczowe: akcja; dom; opodatkowanie; spółki; umowa-umowa sprzedaży
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 30.09.2009 r. (data wpływu 05.10.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie nabycia akcji przez Spółkę - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 05.10.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie nabycia akcji przez Spółkę.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Spółka”) rozważa nabycie części lub wszystkich akcji w spółce akcyjnej. Z uwagi na skomplikowanie procesu nabycia akcji (tj. negocjacje warunków umowy, ustalenie sposobu przeniesienia własności akcji na Spółkę) Spółka rozważa nabycie akcji za pośrednictwem Domu Maklerskiego lub Banku prowadzącego działalność maklerską lub ewentualnie innego podmiotu wymienionego w art. 3 pkt 33 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (dalej: „Dom Maklerski”). Na podstawie wstępnych rozmów z instytucjami prowadzącymi działalność maklerską, Spółka ustaliła prawdopodobny zakres czynności jakie mogłyby być wykonywane w związku z nabyciem akcji za ich pośrednictwem.

Powyższe czynności obejmowałyby przede wszystkim:

*   zawarcie umowy sprzedaży akcji w imieniu i na rachunek Spółki (jako nabywcy),

*   rozliczenie nabycia akcji przez Spółkę poprzez podjęcie czynności majątkowych na celu przeniesienie akcji,

*   pośrednictwo w zapłacie ceny za nabycie akcji przez Spółkę,

*   wystawienie potwierdzenia dokonania transakcji.

Dodatkowo Dom Maklerski może być zaangażowany w czynności pomocnicze bezpośrednio związane z umową sprzedaży akcji, na przykład takie jak:

*   wsparcie Spółki w przygotowaniu struktury transakcji (np. w zakresie zasad przeprowadzenia transakcji sprzedaży lub przeniesienia akcji),

*   udział Domu Maklerskiego w negocjacjach mających na celu zawarcie przez Spółkę umowy sprzedaży akcji,

*   wsparcie w przygotowaniu dokumentacji transakcji (np. przyjmowanie/przekazywanie oświadczeń stron), itp.

Za swoje usługi Dom Maklerski otrzyma wynagrodzenie.

W przypadku, gdy Spółka będzie zainteresowana nabyciem akcji, oświadczenie o chęci przystąpienia do rozmów dotyczących ich nabycia może zostać złożone przez Spółkę bezpośrednio posiadaczowi akcji lub jego doradcy.

W szczególności czynności wykonywane przez Dom Maklerski mogą nie obejmować znalezienia podmiotu (podmiotów) gotowego do sprzedaży akcji, ponieważ podmiot(y) może zostać zidentyfikowany przez Spółkę, lub jej doradców, jeszcze przed zawarciem z Domem Maklerskim umowy o pośrednictwo w nabyciu akcji. Spółka może również zawrzeć bezpośrednio z posiadaczem (posiadaczami) akcji umowy poprzedzające umowę sprzedaży akcji, w szczególności list intencyjny, porozumienie w zakresie zasad współpracy, która umożliwi podjęcie przez Spółkę ostatecznej decyzji o nabyciu akcji (np. zasad badania przedtransakcyjnego, ustalenia wyłączności negocjacji na rzecz Spółki itp.), czy też umowę określającą dodatkowe zobowiązania wzajemne stron umowy sprzedaży akcji (np. umowę przedwstępną zobowiązującą do zawarcia późniejszej umowy sprzedaży).

Należy jednak podkreślić, że wszelkie porozumienia zawarte bezpośrednio między Spółką a posiadaczem (posiadaczami) akcji (lub jego doradcą) nie będą skutkowały sprzedażą akcji. Umowa, w wyniku której nastąpi sprzedaż akcji zostanie podpisana przy udziale Domu Maklerskiego, który występował będzie w imieniu Spółki.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy rozważane nabycie akcji przez Spółkę, dokonane za pośrednictwem Domu Maklerskiego wykonującego wskazane w stanie faktycznym czynności będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych z dnia 9 września 2000 r. (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.: dalej: „ustawa o PCC”), podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych (w tym akcji). Na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy o PCC, obowiązek podatkowy oraz obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej: „PCC”) z tytułu sprzedaży akcji ciąży na kupującym.

Jednak, w przypadku spełnienia określonych warunków wskazanych w przepisach ustawy o PCC transakcja sprzedaży akcji (nabycia akcji) zwolniona jest z opodatkowania PCC. Mianowicie, zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy o PCC zwalnia się od podatku sprzedaż maklerskich instrumentów finansowych firmom inwestycyjnym, bądź za ich pośrednictwem, oraz sprzedaż tych instrumentów dokonywana w ramach obrotu zorganizowanego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538 ze zm.; dalej: „ustawa o obrocie instrumentami finansowymi”).

W konsekwencji, aby stwierdzić czy rozważana transakcja nabycia akcji przez Spółkę będzie mogła korzystać ze zwolnienia z PCC należy ustalić, czy:

*   akcje mogą być zaklasyfikowane jako maklerskie instrumenty finansowe w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi,

*   Dom Maklerski zaangażowany w nabycie akcji może zostać uznany za firmę inwestycyjną na gruncie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz

*   sprzedaż akcji zostanie dokonana za pośrednictwem Domu Maklerskiego.

Zdaniem Spółki, w przypadku uznania, że powyższe warunki zostały spełnione należy uznać, że transakcja nabycia akcji przez Spółkę będzie zwolniona z opodatkowania PCC.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 (w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1) ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, za maklerskie instrumenty finansowe uważa się między innymi papiery wartościowe. Natomiast na podstawie art. 3 pkt 1 lit. a) tejże ustawy ilekroć jest mowa o papierach wartościowych, rozumie się przez to miedzy innymi akcje.

W rezultacie, należy stwierdzić, że akcje spółki akcyjnej stanowią maklerskie instrumenty finansowe w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, do których odnosi się art. 9 pkt 9 ustawy o PCC.

Przepisy art. 3 pkt 33 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, wskazują, że przez firmę inwestycyjną rozumie się Dom Maklerski, Bank prowadzący działalność maklerską, zagraniczną firmę inwestycyjną prowadzącą działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagraniczną osobę prawną z siedzibą na terytorium państwa należącego do OECD lub WTO, prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską.

W konsekwencji, nie ulega wątpliwości, ze Dom Maklerski powinien być zaklasyfikowany jako firma inwestycyjna dla potrzeb ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, do której odnosi się art. 9 pkt 9 ustawy o PCC.

Przepisy ustawy o PCC nie definiują pojęcia „sprzedaży za pośrednictwem” firmy inwestycyjnej. W konsekwencji, zgodnie z powszechnie przyjętymi zasadami przepisów prawa podatkowego, w celu interpretacji tego terminu należy odnieść się do jego potocznego rozumienia opartego na definicji zawartej w słowniku języka polskiego.

Zgodnie z definicją zawartą w słowniku języka PWN (pod red. Mieczysława Szymczaka, wyd. PWN 1998), przez „pośrednictwo” należy rozumieć:

*   działalność osoby trzeciej mającą na celu porozumienie się miedzy stronami lub załatwianie jakichś spraw dotyczących obu stron,

*   występowanie w roli łącznika,

*   załatwianie dla zarobku różnego rodzaju transakcji handlowych między dwiema stronami.

Zdaniem Spółki, biorąc pod uwagę zakres czynności wykonywanych przez Dom Maklerski, tj. w szczególności zawarcie umowy sprzedaży akcji w imieniu Spółki (jako nabywcy), a także potencjalnie inne czynności związane bezpośrednio z transakcją sprzedaży akcji (np. związane z zawarciem umowy sprzedaży, pośrednictwo w zapłacie ceny, itp.) Dom Maklerski powinien być uznany za podmiot występujący w roli łącznika między Spółką a sprzedającym akcje, działającym w celu zawarcia umowy sprzedaży akcji na wspólnie ustalonych warunkach.

W konsekwencji, należy uznać, że działalność Domu Maklerskiego polegać będzie na pośrednictwie w zawarciu umowy sprzedaży akcji (nabycia akcji przez Spółkę), która to czynność zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy o PCC będzie zwolniona z opodatkowania PCC.

Powyższe stanowisko Spółki potwierdza również praktyka organów podatkowych, które definiują pojęcie „pośrednictwa” na gruncie ustawy o PCC wskazują, że podstawowymi czynnikami świadczącymi o zawarciu umowy za pośrednictwem Domu Maklerskiego są:

*   występowanie przez Dom Maklerski w imieniu sprzedającego lub nabywcy (stanowisko zaprezentowane przez Urząd Skarbowy Warszawa-Ursynów w piśmie z 24 maja 2007, sygn. 1438/RM/436-8/07/73/PCC/EB, oraz Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w piśmie z 26 lutego 2008, sygn. ILPB2/415-347/07-2/MK),

*   uczestniczenie Domu Maklerskiego w dokonywaniu umowy (stanowisko zaprezentowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w piśmie z 26 lutego 2008, sygn. ILPB2/415-347/07-2/MK),

*   nastręczanie przez Dom Maklerski sposobności do zawarcia umowy lub pośredniczenie przy jej zawarciu (stanowisko zaprezentowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w piśmie z 30 sierpnia 2006 r., sygn. PB4/4307-4/06),

*   wykonywanie przez Dom Maklerski zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie (stanowisko zaprezentowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w piśmie z 26 lutego 2008, sygn. ILPB2/415-347/07-2/MK).

W rezultacie, ponieważ w związku z rozważanym nabyciem akcji Dom Maklerski dokona zawarcia umowy sprzedaży akcji w imieniu Spółki (jako nabywcy), a także będzie wykonywał inne czynności bezpośrednio związane z zawarciem tej umowy, zdaniem Spółki, czynności wykonywane przez Dom Maklerski spełnią warunki niezbędne dla uznania ich za pośrednictwo w nabyciu akcji.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Spółki rozważana transakcja powinna zostać uznana za sprzedaż akcji na rzecz Spółki, za pośrednictwem firmy inwestycyjnej w rozumieniu ustawy o PCC. W rezultacie, czynność ta powinna być zwolniona z opodatkowania PCC na podstawie art. 9 pkt 9 ustawy o PCC.

Spółka pragnie podkreślić, że dokonując klasyfikacji nabycia akcji na gruncie ustawy o PCC organy podatkowe wskazują, iż pojęcie pośrednictwa w sprzedaży akcji nie sprowadza się wyłącznie do działalności Domu Maklerskiego, polegającej na przyjęciu deklaracji zbycia (nabycia) akcji oraz znalezieniu nabywcy w celu zawarcia umowy (takie stanowisko zaprezentował Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku w piśmie z 13 grudnia 2006 r., sygn. PO/436/1/0007/06). W konsekwencji, zdaniem Spółki brak działań Domu Maklerskiego zmierzających do znalezienia podmiotu zainteresowanego zbyciem akcji na rzecz Spółki nie wyklucza sprzedaży (nabycia) akcji za pośrednictwem wspomnianego Domu Maklerskiego.

Powyższe stanowisko, potwierdza zdaniem Spółki również praktyka organów podatkowych, które wskazują, że czynnikiem decydującym dla uznania, że akcje zostały nabyte za pośrednictwem firmy inwestycyjnej, jest fakt, aby pośrednictwo to odnosiło się do samej transakcji sprzedaży akcji, nie zaś do innych czynności, które mogą być związane z taką sprzedażą (takie stanowisko zaprezentowały m.in. Urząd Skarbowy w Mielcu w piśmie z dnia 28 grudnia 2006, sygn. US.VIII-436/3/06, Urząd Skarbowy Warszawa-Ursynów w piśmie z 24 maja 2007, sygn. 1438/RM/436-8/07/73/PCC/EB, oraz Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w piśmie z 26 lutego 2008, sygn. ILPB2/415-347/07-2/MK).

W konsekwencji, zdaniem Spółki, dla ustalenia czy sprzedaż akcji może korzystać ze zwolnienia z PCC wskazanego w art. 9 pkt 9 ustawy o PCC, bez znaczenia pozostaje zaangażowanie Domu Maklerskiego w odniesieniu do innych czynności związanych ze sprzedażą akcji (zarówno poprzedzających, jak i następujących po sprzedaży akcji). W rezultacie, należy uznać, że fakt zrezygnowania przez strony z transakcji z pośrednictwa Domu Maklerskiego w odniesieniu do innych operacji, tj. na przykład:

*   nawiązanie przez Spółkę bezpośredniego kontaktu ze sprzedającym akcje i wyrażenie zainteresowania ich nabyciem, przed zawarciem z Domem Maklerskim umowy na pośrednictwo w nabyciu akcji,

*   brak udziału Domu Maklerskiego w negocjacjach ze sprzedającym,

*   podpisywanie przez Spółkę umów określających dodatkowe zobowiązania wzajemne stron umowy sprzedaży akcji (np. umowy przedwstępnej) pozostaje bez wpływu na klasyfikację rozważanej transakcji dla potrzeb ustawy o PCC.

Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej argumenty, zdaniem Spółki należy stwierdzić, że rozważana transakcja nabycia akcji, jako:

*   dotycząca instrumentów finansowych w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz

*   przeprowadzona za pośrednictwem firmy inwestycyjnej w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, będzie korzystała ze zwolnienia z PCC wskazanego w art. 9 pkt 9 ustawy o PCC.

W konsekwencji, na Spółce nie będzie ciążył obowiązek zapłaty PCC z tytułu dokonania rozważanej transakcji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Według art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 4 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy z tytułu umowy sprzedaży powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnych i ciąży przy umowie sprzedaży na kupującym.

Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 04 września 2008 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 165, poz. 1316) art. 9 pkt 9 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych otrzymał nowe brzmienie.

A zatem, w myśl art. 9 pkt 9 ww. ustawy zwalnia się od podatku sprzedaż praw majątkowych będących instrumentami finansowymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 157, poz. 1119 oraz z 2009 r. Nr 165, poz. 1316) firmom inwestycyjnym, bądź za ich pośrednictwem, oraz sprzedaż tych instrumentów dokonywaną w ramach obrotu zorganizowanego.

Z treści tego przepisu wynika, że aby można było mówić o zastosowaniu zwolnienia określonego w tym przepisie, sprzedaż musi być dokonywana za pośrednictwem domu maklerskiego lub banku prowadzącego działalność maklerską. Tym samym pośrednictwo ww. instytucji dotyczyć musi sprzedaży a nie innej czynności dokonywanej w związku ze sprzedażą, np. w celu jej wykonania. Zatem dla rozwiązania przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia, wymaga kwestia jak należy rozumieć wyrażenie „sprzedaż za pośrednictwem”.

W związku z powyższym niezbędne jest określenie czym jest sprzedaż, o której mowa w analizowanym przepisie. Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę – art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późń. zm.). Wprawdzie w powołanym przepisie jest mowa tylko o rzeczach, przedmiotach materialnych (art. 45 Kodeksu Cywilnego), jednakże zgodnie z art. 555 Kodeksu Cywilnego przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii oraz praw. Ustawa Kodeks Cywilny nie zawiera w tym przedmiocie wyłączeń w odniesieniu do sprzedaży praw wynikających z papierów wartościowych.

W związku z powyższym za sprzedaż papierów wartościowych, także w rozumieniu art. 9 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, należy uznać umowę zobowiązującą jedną stronę czynności do przeniesienia praw wynikających z papierów wartościowych (ewentualnie także innych czynności – np. wydania papierów wartościowych istniejących w formie dokumentów), a drugą stronę do zapłaty ceny (ewentualnie także innych czynności - np. odbioru papierów wartościowych istniejących w formie dokumentów).

Reasumując należy stwierdzić, iż nabycie akcji przez Spółkę, dokonane za pośrednictwem Domu Maklerskiego wykonującego wskazane w stanie faktycznym czynności, będzie korzystało ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę postanowień oraz interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.