Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-1139/12-4/TR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-03-25
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika
Słowa kluczowe: członkowie; informacja; informacja-informacja dla podatnika; spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe; spółdzielnie-wkład do spółdzielni mieszkaniowej; waloryzacja; wkład; zwrot; zwrot-zwrot wkładów
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 13 grudnia 2012 r. (data wpływu: 17 grudnia 2012 r.), uzupełnionym w dniu 20 marca 2013 r., o udzielenie pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika – jest:

*   **prawidłowe** – odnośnie obowiązku sporządzenia informacji PIT-8C,
*   **nieprawidłowe** – odnośnie sposobu ustalenia przychodu.

UZASADNIENIE

W dniu 17 grudnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.

Z uwagi na fakt, że przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, pismem z dnia 11 marca 2013 r., nr ILPB2/415-1139/12-2/TR, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Jednocześnie poinformowano Zainteresowanego, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ a uzupełnieniem wniosku przez Wnioskodawcę nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 11 marca 2013 r. (skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 14 marca 2013 r.), zaś w dniu 20 marca 2013 r. (data nadania: 19 marca 2013 r.) do tut. Organu wpłynęła odpowiedź na ww. wezwanie, w której Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Na podstawie uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej (Wnioskodawcy) osoba mająca spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkaniowego została wykluczona z rejestru członków Spółdzielni, co miało związek z powstałymi zaległościami w opłatach czynszowych. W związku z wykluczeniem z grona członków Spółdzielni, na podstawie wyroku nakazującego eksmisję osoba ta zmuszona była opuścić lokal. Przedmiotowy lokal został sprzedany przez Spółdzielnię w drodze przetargu. W zaistniałej sytuacji, stosownie do regulacji wynikającej z art. 11 ust. 21 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.), Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej postanowił rozliczyć byłego członka.

Zgodnie z ww. przepisem w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu. Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu. Przy czym z wartości rynkowej lokalu potrąca się przypadającą na dany lokal część zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności niewniesiony wkład mieszkaniowy jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków, potrąca się również nominalną kwotę umorzenia kredytu lub dotacji, w części przypadającej na ten lokal oraz kwoty zaległych opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, a także koszty określenia wartości rynkowej lokalu (art. 11 ust. 2² ww. ustawy).

W świetle powyższego, Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej zamierza dokonać rozliczenia w ten sposób, że kwotę uzyskaną ze sprzedaży lokalu w wysokości 107 100 zł pomniejszy o:

*   niewniesiony wkład mieszkaniowy 5 636,55 zł,
*   kwotę umorzenia 29 319,07 zł,
*   kwotę z tytułu zaległego czynszu 22 441,16 zł,
*   odsetki ustawowe liczone do dnia opuszczenia lokalu 7 219,48 zł,
*   koszty sądowe i komornicze 8 334,06 zł,
*   koszty zastępstwa adwokackiego 6 073,40 zł,
*   koszty wyceny mieszkania 1 968 zł.

W efekcie tak przygotowanego rozliczenia kwota jaka zostanie przekazana w grudniu 2012 r. na konto osoby uprawnionej, tj. byłego członka Spółdzielni, wynosi 26 108,28 zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy kwota jaka zostanie wypłacona byłemu członkowi Spółdzielni stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też jest zwolniony od opodatkowania w oparciu o przepis art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U z 2012 r., poz.361 ze zm.). O ile jest to przychód opodatkowany, to czy przychód podlegający opodatkowaniu stanowić będzie kwota 72 144,38 zł, tj. przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa lokalu pomniejszona o niewniesiony wkład mieszkaniowy i kwotę umorzenia kredytu, czy faktycznie wypłacona kwota 26 108,28 zł po potrąceniu zaległości względem Spółdzielni z tytułu zaległego czynszu, odsetek ustawowych, kosztów sądowych i komorniczych oraz kosztów wyceny mieszkania.

Zdaniem Wnioskodawcy, przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa lokalu w wysokości 107 100 zł pomniejszona o niewniesiony wkład mieszkaniowy w wysokości 5 636,55 zł i kwotę umorzenia kredytu w wysokości 29 319,07 zł stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa art. 20 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym, Spółdzielnia zamierza wystawić byłemu członkowi i przekazać do właściwego urzędu skarbowego informację o przychodach z innych źródeł uzyskanych w roku 2012 – PIT-8C, wykazując jako podstawę opodatkowania kwotę 72 144,38 zł.

Po potraceniu z ww. kwoty zaległości wobec Spółdzielni w wysokości 46 036,10 zł, na konto byłego członka Spółdzielni zostanie przekazana kwota 26 108,28 zł.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za:

*   **prawidłowe** – odnośnie obowiązku sporządzenia informacji PIT-8C,
*   **nieprawidłowe** – odnośnie sposobu ustalenia przychodu.

.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 10 ust. 1 ww. ustawy zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, źródłami przychodów są: inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użyty we wskazanym przepisie zwrot „w szczególności” oznacza, że katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty, co oznacza, że do tej kategorii przychodów można zaliczyć również inne niż te, które zostały w nim wymienione. Z powyższego wynika, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód, uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie, których mamy do czynienia z przyrostem mienia. Tak więc, podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe.

Na podstawie powołanych wyżej przepisów opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega uzyskany w roku podatkowym dochód stanowiący dla osób fizycznych (podatników) przysporzenie majątkowe.

Jednakże, w myśl art. 21 ust. 1 pkt 50 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są: przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.

Tym samym, przychód uzyskany przez byłego członka spółdzielni mieszkaniowej w związku ze zwrotem wkładu mieszkaniowego zwaloryzowanego według wartości rynkowej lokalu stanowi co do zasady przychód podatkowy, przy czym do wysokości uprzednio wniesionego wkładu, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na mocy ww. przepisu.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż na podstawie uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej (Wnioskodawcy) osoba mająca spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkaniowego została wykluczona z rejestru członków Spółdzielni, co miało związek z powstałymi zaległościami w opłatach czynszowych. W związku z wykluczeniem z grona członków Spółdzielni, na podstawie wyroku nakazującego eksmisję osoba ta zmuszona była opuścić lokal. Przedmiotowy lokal został sprzedany przez Spółdzielnię w drodze przetargu. W zaistniałej sytuacji, stosownie do regulacji wynikającej z art. 11 ust. 21 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej postanowił rozliczyć byłego członka.

W świetle powyższego, Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej zamierza dokonać rozliczenia w ten sposób, że kwotę uzyskaną ze sprzedaży lokalu w wysokości 107 100 zł pomniejszy o:

*   niewniesiony wkład mieszkaniowy 5 636,55 zł,
*   kwotę umorzenia 29 319,07 zł,
*   kwotę z tytułu zaległego czynszu 22 441,16 zł,
*   odsetki ustawowe liczone do dnia opuszczenia lokalu 7 219,48 zł,
*   koszty sądowe i komornicze 8 334,06 zł,
*   koszty zastępstwa adwokackiego 6 073,40 zł,
*   koszty wyceny mieszkania 1 968 zł.

W efekcie tak przygotowanego rozliczenia kwota jaka zostanie przekazana na konto osoby uprawnionej, tj. byłego członka Spółdzielni, wynosi 26 108,28 zł.

Kwestia nabycia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz warunków zwrotu wniesionego wkładu mieszkaniowego została regulowana ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.). Zgodnie z art. 11 ust. 1 tejże ustawy, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa z chwilą ustania członkostwa oraz w innych wypadkach określonych w niniejszym rozdziale.

Stosownie do art. 4 ust. 3 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, członkowie spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo prawa odrębnej własności lokalu, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów budowy lokali przez wnoszenie wkładów mieszkaniowych lub budowlanych. Od chwili postawienia im lokali do dyspozycji uiszczają oni opłaty określone w ust. 1 albo 2.

W sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki członków spółdzielni dotyczące w szczególności wnoszenia, ustalania i waloryzacji wkładu mieszkaniowego i budowlanego, określają postanowienia statutu (art. 8 pkt 3 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych).

Mając na względzie powyższe, wkład mieszkaniowy (budowlany) stanowi formę, w jakiej członek spółdzielni uczestniczy w pokrywaniu kosztów budowy budynku (lokalu). Wydatki na wkłady mieszkaniowe lub budowlane do spółdzielni wpłacane są natomiast w celu uzyskania spółdzielczego prawa do lokalu lub odrębnej własności lokalu.

Na podstawie art. 11 ust. 11 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, spółdzielnia może podjąć uchwałę o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego z następujących przyczyn:

1.  jeżeli członek pomimo pisemnego upomnienia nadal używa lokal niezgodnie z jego przeznaczeniem lub zaniedbuje obowiązki, dopuszczając do powstania szkód, lub niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców albo wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali, lub
2.  jeżeli członek jest w zwłoce z uiszczeniem opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, za 6 miesięcy.

W myśl art. 11 ust. 21 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu. Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu.

Natomiast stosownie do brzmienia art. 11 ust. 22 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, z wartości rynkowej lokalu potrąca się przypadającą na dany lokal część zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności niewniesiony wkład mieszkaniowy. Jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków, potrąca się również nominalną kwotę umorzenia kredytu lub dotacji, w części przypadającej na ten lokal oraz kwoty zaległych opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, a także koszty określenia wartości rynkowej lokalu.

Warunkiem wypłaty, o której mowa w ust. 21, jest opróżnienie lokalu (art. 11 ust. 24 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych).

Przekładając to, co wykazano wyżej, na grunt analizowanej sprawy, stwierdzić należy, iż cała kwota przypisana byłemu członkowi przez Spółdzielnię Mieszkaniową tytułem wkładu mieszkaniowego stanowi przysporzenie majątkowe, tj. przychód z innych źródeł, o którym mowa w ww. art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże kwotą podlegającą opodatkowaniu jest jedynie różnica pomiędzy wkładem przypisanym a wkładem wniesionym przez byłego członka Spółdzielni Mieszkaniowej, do którego to wniesienia członek był zobowiązany na podstawie cyt. art. 4 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W świetle powołanego przepisu art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kwota przypisanego byłemu członkowi przez Spółdzielnię Mieszkaniową wkładu mieszkaniowego do wysokości wniesionego do Spółdzielni wkładu, jest bowiem zwolniona z podatku dochodowego.

W konsekwencji, Spółdzielnia Mieszkaniowa (Wnioskodawca) – na podstawie art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – winna jest sporządzić i przekazać byłemu członkowi spółdzielni oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informację PIT-8C, w której należy wykazać różnicę pomiędzy kwotą zwróconego (a w analizowanej sytuacji przypisanego, gdyż na skutek wskazanych potrąceń do fizycznej wypłaty całej kwoty nie dojdzie) byłemu członkowi wkładu mieszkaniowego a kwotą wniesionego przez tego członka wkładu mieszkaniowego do Spółdzielni Mieszkaniowej. Dodać przy tym należy, iż jakkolwiek Zainteresowany nie wskazał wprost, że do wniesienia takiego wkładu w analizowanej sprawie doszło, to takie wskazanie wynika jednak pośrednio z odesłania do stosownych przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a w szczególności do ww. art. art. 4 ust. 3 tejże ustawy.

Zgodnie bowiem z treścią art. 42a cyt. ustawy podatkowej, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

W tym miejscu należy zaznaczyć, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie ma możliwości potwierdzenia prawidłowości wyliczeń przedstawionych w przedmiotowym wniosku z uwagi na fakt, iż przepis art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa nakłada na organ podatkowy obowiązek udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. Z uwagi na powyższe, nie podlegają urzędowej interpretacji zasady rachunkowego określania (wyliczenia) podstawy opodatkowania, gdyż wykraczałoby to poza zakres interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Ewentualne przeliczenia, jakich należałoby dokonać, nie należą do kompetencji tut. Organu. Prawidłowość rozliczeń podatkowych podlega weryfikacji przez właściwy rzeczowo organ podatkowy, względnie organ kontroli skarbowej, w toku postępowania kontrolnego, postępowania podatkowego, czy czynności sprawdzających.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.