Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-207/09/ASz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-05-25
Teza: Czy diety przyznawane Członkom Związku są wolne są od podatku dochodowego od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: dieta; działalność-działalność wykonywana osobiście; koszt-zwrot kosztów; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Związku Nauczycielstwa Polskiego Zarząd Okręgu… przedstawione we wniosku z dnia 03 marca 2009r. (data wpływu do tut. Organu – 04 marzec 2009r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania diet przyznawanych członkom związku - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 04 marca 2009r. wpłynął do tut. Organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania diet przyznawanych członkom związku.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Związek Nauczycielstwa Polskiego jest jednolitym, dobrowolnym, niezależnym i samorządnym związkiem zawodowym pracowników oświaty i wychowania, szkolnictwa wyższego i nauki, zrzeszającym pracowników zatrudnionych w szkołach, przedszkolach, placówkach wychowawczych, opiekuńczych i specjalnych, w organach administracji oświatowej, rządowej i samorządowej, szkołach wyższych, instytucjach naukowych i instytucjach współpracujących z oświatą i nauką oraz agendach ZNP (art. 1 Statutu Związku Nauczycielstwa Polskiego). Oddział Związku Nauczycielstwa Polskiego jest międzyzakładową organizacją związkową o uprawnieniach zakładowej organizacji związkowej w rozumieniu ustawy o związkach zawodowych i prawa pracy.

Celem Związku Nauczycielstwa Polskiego jest obrona godności, praw i interesów jego członków, aktywne uczestniczenie w kształtowaniu demokratycznego oblicza polskiej oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, wychowanie w duchu tolerancji, poszanowania praw, wolności i godności osobistej, dążenie do powszechnej dostępności do oświaty na wszystkich jej szczeblach oraz zapewnienie warunków organizacyjnych i materialnych do podnoszenia kwalifikacji zawodowych, tworzenie materialnej i społecznej bazy dla realizowania zadań w zakresie pomocy i uczestniczenia w życiu intelektualnym i kulturalnym środowisk lokalnych i całego kraju. Związek Nauczycielstwa Polskiego dąży do osiągnięcia wyżej wskazanych celów między innymi przez uczestniczenie w tworzeniu aktów prawnych dotyczących statusu prawnego pracowników oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, opiniowanie aktów prawnych dotyczących oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, opracowywanie i przedkładanie właściwym organom państwowym i samorządowym wniosków, opinii i stanowisk w sprawach oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, warunków pracy i bytu pracowników, emerytów i rencistów oraz członków ich rodzin, wyrażanie sprzeciwu wobec pracodawców naruszających interesy i prawa pracownicze i związkowe. Dla realizacji wskazanych wyżej celów Prezes Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego na podstawie regulaminu przyznawania diet i zwrotu kosztów uchwalonego na podstawie art. 12 ust. 2 Statutu Związku Nauczycielstwa Polskiego może przyznać członkom pełniącym funkcje w oddziale dietę na okres roku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy diety przyznawane niektórym Członkom Związku Nauczycielstwa Polskiego, nie przekraczające kwoty 2280 zł, mogą zostać uznane za diety otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich w rozumieniu przepisu art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym, czy diety te wolne są od podatku dochodowego od osób fizycznych, a Związek Nauczycielstwa Polskiego Zarząd Oddziału w… nie jest zobowiązany do poboru od tych diet zaliczek na podatek dochodowy?

Zdaniem wnioskodawcy diety wypłacane niektórym członkom Związku na podstawie regulaminu przyznawania diet i zwrotu kosztów są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), a w związku z tym Związek nie musi pobierać od tych diet zaliczek na podatek dochodowy. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 17 wyżej wymienionej ustawy stanowi, że wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich – do wysokości nie przekraczającej miesięcznej kwoty 2280 zł.

Z treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 1997r., sygn. akt III SA 253/96, wynika, że wyrażenie „osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich” należy rozumieć bardzo szeroko. Nie ma bowiem legalnej definicji tego wyrażenia ani w przepisach podatkowych, ani też w innych przepisach podatkowych, ani też w innych przepisach prawa. Zarówno termin „społeczny”, jak i termin „obywatelski” jest bez wątpienia pojęciem wieloznacznym. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że z pełnieniem obowiązków społecznych mamy do czynienia wówczas, gdy dana osoba uczestniczy w pracy instytucji jako reprezentant pewnej społeczności, biorąc udział w rozwiązaniu problemów tej społeczności w jej interesie. Tak rozumiane obowiązki społeczne lub obywatelskie można pełnić nie tylko na podstawie wyboru, lecz także w wyniku powołania przez właściwy organ, wyznaczenia przez upoważnioną organizację społeczną lub na skutek określonych zdarzeń prawnych.

Związek Nauczycielstwa Polskiego realizuje szereg zadań o charakterze społecznym i obywatelskim, w tym między innymi przez uczestniczenie w tworzeniu aktów prawnych dotyczących statusu prawnego pracowników oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, opiniowanie aktów prawnych dotyczących oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, opracowanie i przedkładanie właściwym organom państwowym i samorządowym wniosków, opinii i stanowisk w sprawach oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, warunków pracy i bytu pracowników, emerytów i rencistów oraz członków ich rodzin, wyrażenie sprzeciwu wobec pracodawców naruszających interesy i prawa pracownicze i związkowe.

Powiązanie wyżej wskazanej definicji wyrażeń „społeczny” i „obywatelski” z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 854 z późn. zm.) oraz postanowieniami Statutu Związku Nauczycielstwa Polskiego prowadzi do wniosku, że osoby będące członkami organów statutowych, jakimi są działacze Związku Nauczycielstwa Polskiego, którzy pełnią funkcje we władzach Związku i otrzymują na podstawie regulaminu przyznawania diet i zwrotu kosztów (uchwalonego na podstawie Statutu Związku Nauczycielstwa Polskiego) diety pokrywające wydatki ponoszone przez nich w celu realizacji zadań statutowych tej organizacji, są zatem niewątpliwie osobami wykonującymi czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich. Osoby te są bowiem reprezentantem pewnej społeczności – członków Związku i biorą udział w jej interesie, w rozwiązywaniu jej problemów. Należy zatem stwierdzić, że członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego wykonują swoje obowiązki statutowe społecznie, a co za tym idzie diety przyznawane im na podstawie regulaminu przyznawania diet i zwrotu kosztów są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych, a Związek Nauczycielstwa Polskiego nie jest zobowiązany pobierać od tych diet zaliczek na podatek dochodowy.

Podobne stanowisko zajął Drugi Urząd Skarbowy w Katowicach, który jednoznacznie stwierdził, że ustawowe zwolnienie od podatku dotyczy również diet wypłacanych działaczom związkowym (wyjaśnienia DP III-825/401/2000 z 20 lipca 2000r.), a także Urząd Skarbowy Warszawa-Wola, który także uznał, że diety na pokrycie wydatków z tytułu pełnienia obowiązków społecznych przewodniczącego zrzeszenia związków zawodowych (a więc funkcji tożsamej z funkcją pełnioną przez członków Zarządu Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w Katowicach) są zwolnione z podatku (wyjaśnienia nr US.40RPŁ/415/35/2006 z 28 czerwca 2006r.). Tożsame interpretacje podatkowe wydały także inne Urzędy Skarbowe w całym kraju (por. np. wyjaśnienia Urzędu Skarbowego Wrocław-Krzyki nr PD II/415/1/114/06 z 22 listopada 2006r. lub wyjaśnienia Urzędu Skarbowego w Rzeszowie nr I US XVII/415/135/06 z 27 listopada 2006r.).

Z powyższych względów Zarząd Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego uważa, że diety dla członków Związku Nauczycielstwa Polskiego wypłacane na podstawie regulaminu przyznawania diet i zwrotu kosztów w pełni mieszczą się w zakresie hipotezy art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem są wolne od podatku dochodowego i nie zachodzi konieczność pobrania od nich zaliczek na ten podatek.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z ogólną zasadą sformułowaną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Jednym ze źródeł przychodów jest, stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, działalność wykonywana osobiście.

W myśl art. 13 pkt 5 ww. ustawy za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7. Wyłączenie, o którym mowa w cytowanym przepisie, odnosi się do przychodów otrzymywanych przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych (art. 13 pkt 7 ww. ustawy).

Stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich – do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2.280 zł. W związku z powyższym należy stwierdzić, że diety i inne kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych nie mieszczą się w zakresie zwolnienia przedmiotowego, określonego w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy. Jeżeli natomiast diety lub zwrot kosztów otrzymuje członek organizacji, niepełniący żadnej funkcji w organie stanowiącym osoby prawnej - to przychody te w obecnym stanie prawnym - do wysokości określonej w ww. przepisie korzystają ze zwolnienia.

Zgodnie z ukształtowanym przez doktrynę poglądem, za pełnienie obowiązków obywatelskich i społecznych uznaje się działalność posłów i senatorów, radnych i innych przedstawicieli samorządu terytorialnego, składów komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, składów inspekcji Państwowej Komisji Wyborczej i inspekcji wojewódzkich komisarzy wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, Trybunału Stanu, ławników sadów powszechnych. Jak wynika z powyższego obowiązkami społecznymi i obywatelskimi w przypadku czynności i zadań związanych z pełnieniem funkcji publicznych i państwowych są obowiązki wynikające z funkcji np. radnego, posła czy senatora. Będą to przede wszystkim obowiązki związane z uczestniczeniem obywateli w sprawowaniu władzy publicznej (zarówno wykonawczej, sądowniczej, jak i ustawodawczej). Dotyczy to również określonych funkcji w ramach organizacji o charakterze społecznym (organizacje pozarządowe), w tym również w ramach wolontariatu. Powyższe oznacza, że pojęcie obowiązków społecznych i obywatelskich jest spełnione w przypadku czynności i zadań, związanych z pełnieniem funkcji publicznych i państwowych. Z pełnieniem obowiązków społecznych mamy do czynienia również wówczas, gdy dana osoba uczestniczy w pracach instytucji (w szczególności samorządu terytorialnego lub zawodowego) jako reprezentant pewnej społeczności, biorąc udział w rozwiązywaniu problemów tej społeczności w jej interesie (tego rodzaju funkcje należy odróżnić od usług świadczonych w celach zarobkowych). Do pojęcia „pełnienia obowiązków społecznych” zaliczono zatem również prace w instytucjach reprezentujących daną społeczność zawodową.

Stosownie do treści art. 16 ust. 1 Statutu Związku Nauczycielstwa Polskiego, ZNP tworzy następujące ogniwa organizacyjne:

1.  okręgi,
2.  oddziały,
3.  ogniska.

W świetle art. 16 ust. 4 ww. Statutu poszczególne ogniwa organizacyjne ZNP nie posiadają osobowości prawnej, z zastrzeżeniem art. 66. Zgodnie z art. 66 ww. Statutu, działające w pionie szkolnictwa wyższego i nauki zakładowe organizacje posiadają osobowość prawną. Z powyższego wynika, iż poszczególne ogniwa organizacyjne ZNP, tj. okręgi, oddziały i ogniska nie posiadają osobowości prawnej, z wyjątkiem działających w pionie szkolnictwa wyższego i nauki zakładowych organizacji.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Prezes Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego na podstawie regulaminu przyznawania diet i zwrotu kosztów uchwalonego na podstawie art. 12 ust. 2 Statutu Związku Nauczycielstwa Polskiego może przyznać członkom pełniącym funkcje w oddziale dietę na okres roku. W świetle powołanych powyżej przepisów należy zatem uznać, iż diety przyznawane osobom pełniącym funkcje w Oddziale Związku Nauczycielstwa Polskiego nie będą należały do przychodów otrzymywanych przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych (art. 13 pkt 7 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) jeżeli istotnie Oddział Związku nie posiada osobowości prawnej. Zatem przyznana dieta osób pełniących funkcje w Oddziale będzie przychodem, o którym mowa w art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i tym samym korzystać będzie ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem dieta ta nie jest otrzymywana w związku z pełnieniem funkcji w organie osoby prawnej, o którym mowa w art. 13 pkt 7 powołanej ustawy.

W związku z powyższym stanowisko wnioskodawcy uznaje się za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.