Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-545/12/BM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-08-16
Teza: w zakresie opodatkowania podatkiem VAT zamiany (dostawy) przez Gminę działki
Słowa kluczowe: nieruchomości; opodatkowanie; zamiana
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 749) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 17 maja 2012r. (data wpływu 22 maja 2012r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT zamiany (dostawy) przez Gminę działki nr X – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 maja 2012r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT zamiany (dostawy) przez Gminę działki nr X.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Gmina zamierza przenieść na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej własność nieruchomości położonej w Z. oznaczonej numerem ewidencyjnym 777/10 o pow. 0,0817 ha, a osoba fizyczna zobowiązuje się do przeniesienia na rzecz Gminy własność nieruchomości położonej w B. oznaczonej numerem ewidencyjnym działki 1261/11 o pow. 0,0691 ha.

Działka będąca własnością gminy oznaczona numerem ewidencyjnym 777/10 położona w Z. objęta jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu miejscowości Z., uchwalonego Uchwałą Rady Miejskiej w G. z dnia 6 grudnia 2007r. i przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne oznaczone na planie symbolem MN. W ewidencji gruntów i budynków działka została sklasyfikowana jako użytek: PsIV, PsV, PsVI.

Działka nr 1261/11 należąca do osoby fizycznej położona w B. objęta jest obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy G. i leży w strefie rolno-osadniczej oznaczonej symbolem R- są to tereny proponowane pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub zagrodową z udziałem usług lub drobnej produkcji. Dla danego terenu Gmina nie posiada opracowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Również dla danej działki nie uzyskano decyzji o warunkach zabudowy dla budynku na rzecz właściciela działki lub innej osoby. Zgodnie z ewidencją gruntów działka została sklasyfikowana jako użytek: RV, PsIV.

Na działce 1261 na podstawie ostatecznej decyzji Starosty z dnia 27 marca 2002r. realizując cel publiczny na działce osoby fizycznej wybudowała sieć kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków.

Rzeczoznawca majątkowy powołany przez Gminę w miesiącu wrześniu 2011 roku wykonał operat szacunkowy wyżej wymienionych nieruchomości, zawierając klauzulę: „przyjęte do oszacowania wartości ceny transakcyjne są cenami netto - nie zawierają podatku VAT. Wartość obydwóch działek została wyliczona na kwotę po 41.000,00 zł netto.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011r. Nr 177 poz. 1054) gmina jako podatnik zamierza opodatkować cenę swojej działki podatkiem VAT w wysokości 23%. Osoba fizyczna według oświadczenia nieprowadząca działalności gospodarczej, dla której dostawa towarów ma charakter incydentalny (brak zamiaru wykonywania jej w sposób częstotliwy) nie jest podatnikiem podatku VAT. Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010r., Nr 102 poz. 651 z późn. zm.) w przypadku różnicy wartości zamienianych nieruchomości należy się dopłata, której wysokość jest równa różnicy wartości zamienianych nieruchomości.

Zgodnie z art. 6 pkt 6 wyżej cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług grunt spełnia definicję towaru, a jego zbycie przez Gminę jest traktowane jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju. Gmina na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach (t. j. Dz. U. Z 2001r., Nr 97 poz. 1050) przyjmuje, iż ceną do zamiany działek będzie kwota:

*   działki gminnej 41.000,00 + 23% podatku VAT,
*   działki osoby fizycznej 41.000,00 zł.

Z tytułu różnicy w wartościach nieruchomości osoba fizyczna zobowiązana jest zapłacić na rzecz Gminy kwotę w wysokości 9.430,00 zł.

Zamiana nieruchomości w części dotyczącej działki osoby fizycznej nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ze względu na fakt, iż w związku z jej dostawą osoba fizyczna nie wystąpiła w charakterze podatnika podatku VAT oraz podmiotu wykonującego działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011r.. Nr 177 poz. 1054).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy zawarcie wyżej opisanej umowy zamiany gruntów powinno być opodatkowane podatkiem od towarów i usług w wysokości 23%?

Zdaniem Wnioskodawcy, będącego podatnikiem podatku od towarów i usług, zamiana nieruchomości jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług stawką w wysokości 23%. Działka należąca do Gminy w ewidencji i gruntów oznaczona jest jako pastwiska ale teren na którym znajduje się działka objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Zamiana tej nieruchomości nie może korzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT ponieważ na teren na którym znajduje się nieruchomość będąca przedmiotem zamiany uchwalony jest obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011r. Nr 177 poz. 1054), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z treści cytowanego wyżej przepisu nie wynika, że odpłatność za czynności dostawy towarów lub świadczenia usług musi mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową - zapłatą może być inny towar lub usługa, albo mieszaną - zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa. Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną, wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.

Towarami, w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Pojęcie dostawy towarów ustawodawca zdefiniował w art. 7 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem dostawy towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się – w myśl art. 8 ust. 1 powołanej ustawy – każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji,
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Stosownie do ww. przepisów, grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Podkreślić jednak należy, iż aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel i rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego mogą być przedmiotem zamiany na nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych lub osób prawnych. W przypadku nierównej wartości zamienianych nieruchomości stosuje się dopłatę, której wysokość jest równa różnicy wartości zamienianych nieruchomości.

Gmina, stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), jest jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną, wykonującą zadania publiczne we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy.

Zatem Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego, posiadająca osobowość prawną jest podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Zamiana wymienionej we wniosku nieruchomości, jako czynność cywilnoprawna zostanie więc dokonana przez Wnioskodawcę jako podatnika VAT, spełniając definicję dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ww. ustawy o VAT podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z treścią art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) zamiana jest umową cywilnoprawną, na podstawie której każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.

Natomiast zapis art. 604 Kodeksu cywilnego daje dyspozycję odpowiedniego stosowania do zamiany przepisów o sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Tym samym umowa zamiany skutkuje wzajemnym przeniesieniem prawa do rozporządzania zamienianymi towarami (w tym przypadku nieruchomościami) jak właściciel.

Na podstawie powyższego należy stwierdzić, że umowa zamiany towarów na gruncie podatku od towarów i usług jest niczym innym jak dwiema odpłatnymi dostawami towarów.

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Gmina zamierza przenieść na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej własność nieruchomości nr 777/10, a osoba fizyczna zobowiązuje się do przeniesienia na rzecz Gminy własność działki 1261/11.

Działka nr 777/10 objęta jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu i przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne oznaczone na planie symbolem MN. W ewidencji gruntów i budynków działka została sklasyfikowana jako użytek: PsIV, PsV, PsVI.

Gmina na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach (t. j. Dz. U. z 2001r., Nr 97 poz. 1050 z późn. zm.) przyjmuje, iż ceną do zamiany działek będzie kwota:

*   działki gminnej 41.000,00 + 23% podatku VAT,
*   działki osoby fizycznej 41.000,00 zł.

Z tytułu różnicy w wartościach nieruchomości osoba fizyczna zobowiązana jest zapłacić na rzecz Gminy kwotę w wysokości 9.430,00 zł.

Wysokość opodatkowania regulują przepisy Działu VIII ustawy o VAT (art. 41-85). Stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, stawka podatku wynosi 22% z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT, dodanym do tej ustawy od dnia 1 stycznia 2011r., w okresie od dnia 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2013r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę.

Opodatkowaniu podlegają zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe, zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku gruntów niezabudowanych – tylko te, których przedmiotem są tereny budowlane lub przeznaczone pod zabudowę. Natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, będących np. gruntami rolnymi czy leśnymi, które nie są przeznaczone pod zabudowę, są zwolnione z podatku od towarów i usług.

Intencją ustawodawcy jest więc opodatkowanie dostawy zarówno terenów budowlanych (działka zabudowana, działka budowlana, teren zabudowy) jak też przeznaczonych pod zabudowę.

Należy zauważyć, iż ustawodawca w ustawie o VAT nie wskazał na podstawie jakich kryteriów należy daną nieruchomość gruntową uznać jako przeznaczoną pod zabudowę czy też nie. Należy zatem uznać, iż ustawodawca dopuszcza w tej materii możliwość korzystania z innych aktów prawnych czy też aktów administracyjnych regulujących te kwestie.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej ustawą o planowaniu, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy.

Natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, iż ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Zatem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.

Tak więc charakter danego terenu wyznacza plan miejscowy. Tam należy szukać wyjaśnienia, czy przedmiotem transakcji jest teren budowlany, czy też szerzej - przeznaczony pod zabudowę.

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Gmina zamierza dokonać zamiany działki nr 777/10, której jest właścicielem z działką nr 1261/11 będącą własnością osoby fizycznej.

Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy działka nr 777/10 zakwalifikowana została jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczony na planie symbolem MN.

W świetle powyższego dostawa (zamiana) przez Wnioskodawcę przedmiotowej działki gruntu nr 777/10, jako terenu przeznaczonego pod zabudowę, będzie podlegała opodatkowaniu 23% stawką podatku VAT, na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku, że dla Gminy będącej podatnikiem podatku od towarów i usług zamiana nieruchomości jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług stawką w wysokości 23%, należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zauważyć należy, iż z wniosku nie wynika, aby na działce nr 777/10 znajdowały się jakiekolwiek naniesienia, zatem niniejszą interpretację wydano przy założeniu, że przedmiotowa działka nie będzie zabudowana w momencie dokonania jej dostawy.

Ponadto zauważyć należy, iż podane przez Wnioskodawcę we wniosku informacje dotyczące działki nr 1261/11 dotyczące w szczególności kwestii nie uznania jej dostawy za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, potraktowano jako element przedstawionego zdarzenia przyszłego i kwestie te nie były przedmiotem oceny w niniejszej interpretacji.

Niniejsza interpretacja indywidualna traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego (w szczególności gdyby przedmiotowa działka nr 777/10 była zabudowana w momencie dokonania jej dostawy) lub zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Józefa Ignacego Kraszewskiego 4A, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.