Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-1089/09/ŁCz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-01-26
Teza: Skutki podatkowe darowizny udziałów w spółkach z o.o. i akcji na rzecz zamkniętego funduszu inwestycyjnego.
Słowa kluczowe: certyfikaty-certyfikat inwestycyjny; darowizna; fundusz-fundusz inwestycyjny; papier-papiery wartościowe; przychód; spółki; udział
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pana stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 26 października 2009r. (data wpływu do Organu 04 listopada 2009r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych m.in. w zakresie skutków podatkowych darowizny udziałów w spółkach z o.o. i akcji na rzecz zamkniętego funduszu inwestycyjnego (pytanie oznaczone we wniosku Nr 1) – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 04 listopada 2009r. wpłynął do Organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych m.in. w zakresie skutków podatkowych darowizny udziałów w spółkach z o.o. i akcji na rzecz zamkniętego funduszu inwestycyjnego. (pytanie oznaczone we wniosku Nr 1)

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca będący osobą fizyczną posiada udziały w spółkach z o.o. oraz wkład w spółce jawnej.

Wspólnicy spółki jawnej zamierzają podjąć uchwałę o przekształceniu tej spółki jawnej w spółkę komandytowo-akcyjną w trybie art. 551 i następnych ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych. Dniem przekształcenia spółki jawnej w spółkę komandytowo-akcyjną, zgodnie z art. 553 § 1 Kodeksu spółek handlowych, będzie dzień wpisu spółki przekształconej do rejestru. Po dokonaniu przekształcenia wnioskodawca zamierza dokonać darowizny posiadanych przez siebie akcji spółki komandytowo-akcyjnej oraz udziałów w spółkach z o.o. na rzecz zamkniętego funduszu inwestycyjnego działającego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 maja 2004r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004r. Nr 146, poz. 1546), w którym wnioskodawca jest uczestnikiem oraz posiada certyfikaty objęte wcześniej za gotówkę. W wyniku darowizny wnioskodawca nie otrzyma nowych certyfikatów inwestycyjnych funduszu, natomiast ulegnie zwiększeniu wartość certyfikatów inwestycyjnych przez niego posiadanych. Ostatecznym beneficjentem otrzymanych od podatnika w formie darowizny akcji oraz udziałów będzie fundusz. Akcje i udziały, które fundusz otrzyma w wyniku darowizny nie zostaną przekazane innym osobom fizycznym lub prawnym w drodze innej niż sprzedaż lub inne odpłatne rozporządzenie.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie.

Czy prawidłowe jest stanowisko, iż zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 i art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz z art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie powstaje u wnioskodawcy przychód ze źródła przychodów - odpowiednio - z kapitałów pieniężnych lub praw majątkowych, w tym z odpłatnego zbycie praw majątkowych innych niż wymienionych w pkt 8 lit. a)-c) oraz z innych źródeł, z tytułu dokonania darowizny udziałów i akcji na rzecz funduszu?

Zdaniem wnioskodawcy, przekazanie na podstawie umowy darowizny posiadanych udziałów i akcji na rzecz zamkniętego funduszu inwestycyjnego nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dokonywanie darowizn przez osoby fizyczne na rzecz osób prawnych jest dopuszczalne z prawnego punktu widzenia. Przepisy prawa nie wskazują tu żadnych ograniczeń. Na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.) fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy odrębnym źródłem przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c). W myśl art. 17 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowiącego zamknięty katalog enumeratywnie wymienionych rodzajów przychodów, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się:

1.  odsetki od pożyczek,
2.  odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą,
3.  odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych,
4.  dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni, w tym również:
    1.  dywidendy z akcji złożonych przez członków pracowniczych funduszy emerytalnych na rachunkach ilościowych,
    2.  oprocentowanie udziałów członkowskich z nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) w spółdzielniach,
    3.  podział majątku likwidowanej spółki (spółdzielni),
    4.  wartość dokonanych na rzecz udziałowców i akcjonariuszy nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, określoną według zasad wynikających z art. 11 ust. 2-2b,
5.  przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c,
6.  należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z:
    1.  odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych,
    2.  realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,
7.  przychody z odpłatnego zbycia prawa poboru, w tym również ze zbycia prawa poboru akcji nowej emisji przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członka funduszu,
8.  przychody członków pracowniczych funduszy emerytalnych z tytułu przeniesienia akcji złożonych na rachunkach ilościowych do aktywów tych funduszy,
9.  nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny,
10.  przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

Przez pojęcie darowizny należy rozumieć typ umowy nazwanej opisany w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 888 § 1 ww. ustawy przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. W dziedzinie zobowiązań umowy możemy podzielić na jednostronne i dwustronne. Umowa darowizny jest zaliczana do pierwszego rodzaju. Wynika to z faktu, że obowiązek świadczenia ciąży tylko na jednej ze stron. W przepisach Kodeksu cywilnego darowizna została skonstruowana nie jako jednostronne oświadczenie woli darczyńcy, ale jako umowa stron. W ten sposób została wyłączona możliwość obdarowania kogoś wbrew jego woli. Jest również powszechnie przyjęte, że umowy dzielą się na odpłatne i nieodpłatne. W tym przypadku umowę darowizny zaliczymy do umów darmowych, a więc drugiego rodzaju. I właśnie to nieodpłatne przysporzenie obdarowanemu korzyści kosztem majątku darczyńcy wyróżnia darowiznę spośród innych czynności prawnych. Zatem podstawowym elementem umowy darowizny, niezbędnym do uznania, że dane świadczenie jest darowizną, jest jej nieodpłatność. Świadczenie jest nieodpłatne wówczas, gdy otrzymujący świadczenie nie świadczy nic w zamian, ani też nie zobowiązuje się do innego świadczenia w przyszłości. Jednocześnie to świadczenie strony obdarowanej nie musi mieć charakteru majątkowego, może być np. korzyścią osobistą. Jedynym celem, jaki leży u podstaw darowizny jest chęć przysporzenia majątkowego na rzecz drugiej strony. Pojęcie darowizny nie obejmuje każdego nieodpłatnego przysporzenia. Wynika to z innych czynności prawnych unormowanych w przepisach kodeksu cywilnego pod tytułem nieodpłatnym, a także z określenia świadczenia darczyńcy jako dotykającego jego sfery majątkowej.

I tak nie jest darowizną użyczenie, bezpłatne przechowanie, nieoprocentowana pożyczka, nieodpłatne zlecenie czy świadczenie jakiejś usługi, zrzeczenie się dziedziczenia, odrzucenie spadku, itd. W omawianym stanie faktycznym wnioskodawca dokonując bezzwrotnego świadczenia na rzecz funduszu inwestycyjnego nie zamierza uzyskać w zamian w przyszłości jakiejkolwiek korzyści majątkowej lub osobistej, co wypełnia definicję darowizny. Podatnik w chwili przekazania udziałów i akcji zamkniętemu funduszowi inwestycyjnemu nie otrzyma w zamian żadnych świadczeń lub korzyści majątkowych, w szczególności nie otrzyma zapłaty za akcje czy udziały, jak w przypadku transakcji odpłatnego zbycia udziałów i papierów wartościowych lub nie obejmie udziałów, jak w przypadku wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki kapitałowej. Wnioskodawca nie obejmie w zamian za darowane akcje i udziały certyfikatów inwestycyjnych.

Z treści przedstawionych powyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że ustawodawca w art. 17 ust. 1 enumeratywnie określił zamknięty katalog sytuacji i czynności, w wyniku których powstaje przychód z kapitałów pieniężnych. Są to m.in. przypadki odpłatnego zbycia, realizacji praw lub objęcia w zamian za wkład niepieniężny. Wśród zdarzeń skutkujących powstaniem przychodu z kapitałów pieniężnych nie wymieniono przypadków, w których podatnik daruje akcje lub udziały, co w konsekwencji powoduje, że przekazanie na rzecz funduszu inwestycyjnego udziałów w spółkach kapitałowych oraz papierów wartościowych w drodze darowizny nie stanowi momentu podatkowego skutkującego powstaniem po stronie wnioskodawcy przychodu z kapitałów pieniężnych podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Na potwierdzenie swego stanowiska wnioskodawca przytacza interpretacje Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie:

*   z dnia 27 marca 2008r. Znak: IPPB2/415-607/07-2/AS,
*   z dnia 24 września 2008r. Znak: IPPB1/415-835/08-2/MO.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Niniejsza interpretacja zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy w zakresie skutków podatkowych darowizny udziałów w spółkach z o.o. i akcji na rzecz zamkniętego funduszu inwestycyjnego. W zakresie drugiego z pytań dotyczącego kwestii wzrostu wartości posiadanych certyfikatów inwestycyjnych funduszu w wyniku dokonania przez wnioskodawcę darowizny udziałów i akcji na rzecz funduszu wydano odrębną interpretację.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a) – c).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się:

1.  odsetki od pożyczek,
2.  odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą,
3.  odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych,
4.  dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni, w tym również:
    1.  dywidendy z akcji złożonych przez członków pracowniczych funduszy emerytalnych na rachunkach ilościowych,
    2.  oprocentowanie udziałów członkowskich z nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) w spółdzielniach,
    3.  podział majątku likwidowanej spółki (spółdzielni),
    4.  wartość dokonanych na rzecz udziałowców i akcjonariuszy nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, określoną według zasad wynikających z art. 11 ust. 2-2b,
5.  przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c,
6.  należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z:
    1.  odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych,
    2.  realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,
7.  przychody z odpłatnego zbycia prawa poboru, w tym również ze zbycia prawa poboru akcji nowej emisji przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członka funduszu,
8.  przychody członków pracowniczych funduszy emerytalnych z tytułu przeniesienia akcji złożonych na rachunkach ilościowych do aktywów tych funduszy,
9.  nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny,
10.  przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

Przepis art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19 % uzyskanego dochodu.

Zgodnie z art. 30b ust. 2 ww. ustawy, dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14.

Przez pojęcie darowizny rozumieć należy typ umowy nazwanej, opisany w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Podstawowym elementem umowy darowizny, niezbędnym do uznania, że dane świadczenie jest darowizną, jest jej nieodpłatność. Świadczenie jest nieodpłatne wówczas, gdy otrzymujący świadczenie nie świadczy nic w zamian, ani też nie zobowiązuje się do innego świadczenia w przyszłości. Przy czym to świadczenie drugiej strony nie musi mieć charakteru majątkowego, może być np. korzyścią osobistą. Jedynym celem, jaki leży u podstaw darowizny, jest chęć przysporzenia majątkowego na rzecz drugiej strony. Jeżeli podatnik dokonuje świadczenia, mając nadzieję uzyskania w zamian, w przyszłości jakiejś korzyści majątkowej lub osobistej, to nie można mówić o darowiźnie.

Z przedstawionego przez wnioskodawcę zdarzenia przyszłego wynika, że jego zamiarem jest przekazanie udziałów w spółkach z o.o. i akcji na rzecz zamkniętego funduszu inwestycyjnego w formie darowizny. Wnioskodawca nie otrzyma nowych certyfikatów funduszu, natomiast ulegnie zwiększeniu wartość certyfikatów inwestycyjnych posiadanych przez niego, których ostatecznym beneficjentem będzie fundusz.

Z treści wskazanych wyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż ustawodawca enumeratywnie określił przypadki i zdarzenia, w wyniku których powstaje przychód z kapitałów pieniężnych. W przypadkach tych jest mowa o odpłatnym zbyciu, realizacji praw, objęciu w zamian. Wśród sytuacji skutkujących powstaniem przychodu z kapitałów pieniężnych nie wymieniono przypadków, w których podatnik daruje akcje czy udziały w spółkach z o.o.

W opisanym zdarzeniu przyszłym nie powstanie również przychód z praw majątkowych, zgodnie bowiem z treścią art. 18 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.

Darowizna udziałów w spółkach z o.o. i akcji na rzecz zamkniętego funduszu inwestycyjnego nie spowoduje także powstania przychodu z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z jego treścią za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Mając na uwadze powyższe uregulowania zawarte w cytowanej ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzić należy, że wskutek przekazania w formie darowizny na rzecz zamkniętego funduszu inwestycyjnego akcji i udziałów w spółkach z o.o. po stronie wnioskodawcy nie powstanie przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli wnioskodawca nie obejmie w zamian certyfikatów inwestycyjnych. Wnioskodawca nadmienia, iż nastąpi zwiększenie wartości posiadanych przez niego certyfikatów, jednak ostatecznym beneficjentem otrzymanych w formie darowizny akcji oraz udziałów będzie fundusz.

Gdyby jednak okazało się, że przedmiotowa „darowizna” ma charakter zwrotny np. będzie elementem jakiegokolwiek rozliczenia w teraźniejszości bądź przyszłości, wówczas należałoby uznać, że nie wystąpił tu przypadek darowizny w rozumieniu Kodeksu cywilnego i w związku z tym organ podatkowy może wywieść skutki podatkowe adekwatne do ustalonej sytuacji faktycznej.

W związku z powyższym, stanowisko wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.