Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-404/10-4/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-12-29
Teza: Wnioskodawca będzie mógł skorzystać z ulgi określonej w art. 16 ww. ustawy, po spełnieniu wszystkich wymienionych w tym przepisie warunków oraz o ile nie zmienią się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn. W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art. 16 ww. ustawy nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Słowa kluczowe: dziedziczenie-dziedziczenie testamentowe; lokal-lokal mieszkalny; lokal-prawo do lokalu-spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu; podatek-podatek od spadków i darowizn; prawa-prawa majątkowe; testament; ulga
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 4-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 15.10.2010 r. (data wpływu 21.10.2010 r.) uzupełnionym pismem na wezwanie z dnia 06.12.2010 r. Nr IPPB2/436-404/10-2/MZ (data nadania 07.12.2010 r., data doręczenia 09.12.2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zastosowania ulgi z art. 16 ww. ustawy - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21.10.2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zastosowania ulgi z art. 16 ww. ustawy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 18.03.1996 r. Wnioskodawca został powołany na mocy testamentu sporządzonego przed notariuszem przez swego kolegę do całości majątku. Tym majątkiem jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu o powierzchni 27,40 m2 w W. Wnioskodawca zamieszkuje i jest zameldowany w tym mieszkaniu od ponad 6 lat, gdyż opiekuje się swoim kolegą, schorowanym człowiekiem w podeszłym wieku.

W dniu 29.03.2010 r. Wnioskodawca zawarł z tym kolegą umowę o opiekę (pomoc w sprawach codziennych, pielęgnację i opiekę w chorobie, oraz sprawienie pogrzebu) z podpisem notarialnie poświadczonym. Opieka ta wymaga pracy i obecności przez 24 godziny na dobę i polega na pomocy w zakupach, opiece fizycznej, sprawach urzędowych i codziennych z uwagi na wiek i stan zdrowia kolegi. Jako przyszły spadkobierca Wnioskodawca spełnia przesłanki z art. 16 ust. 2 cyt. ustawy i jest zameldowany na pobyt stały oraz nie dokona zbycia lokalu w terminie 5 lat od chwili nabycia.

Pismem z dnia 06.12.2010 r. Nr IPPB2/436-404/10-2/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Sprecyzowanie, czy interpretacja ma dotyczyć nabycia przez Wnioskodawcę lokalu mieszkalnego na podstawie testamentu, czy też nabycia lokalu na podstawie umowy darowizny. Z przedstawionego zdarzenia przyszłego jak i zadanego pytania wynika, iż intencją Wnioskodawcy jest uzyskanie interpretacji indywidualnej w zakresie nabycia majątku na podstawie testamentu. Natomiast przedstawione przez Wnioskodawcę stanowisko dotyczy nabycia lokalu mieszkalnego na podstawie umowy darowizny.

*   A zatem, jeżeli interpretacja ma dotyczyć nabycia przez Wnioskodawcę lokalu na mocy testamentu, wówczas należy:

\- przedstawić własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego, które winno być powiązane z przedstawionym zdarzeniem przyszłym i zadanym pytaniem,

*   Natomiast, jeżeli interpretacja ma dotyczyć nabycia lokalu na podstawie umowy darowizny, wówczas należy:

\- sprecyzować pytanie oraz przedstawić własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego, które winno być powiązane z przedstawionym zdarzeniem przyszłym i zadanym pytaniem.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie informując, iż:

*   Interpretacja ma dotyczyć nabycia lokalu na podstawie testamentu, w którym w dniu 18.03.1996 r. został powołany przez kolegę do całości majątku.

*   Ponadto Wnioskodawca ponownie przytoczył stan faktyczny.

*   Pytanie Wnioskodawcy dotyczyło – nabycia w drodze testamentu.

*   Wnioskodawca przedstawił własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego związanego z nabyciem mieszkania w drodze testamentu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn w przypadku ziszczenia się przesłanek z dalszych ustępów i punktów cyt. art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn jako spadkobierca z III grupy podatkowej będzie mógł skorzystać z ulgi podatkowej, o której mowa w ww. artykule, tj. nie zapłaci podatku od spadków i darowizn czy będzie musiał zapłacić jakiś podatek związany z nabyciem w drodze testamentu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego?

Zdaniem Wnioskodawcy

Z uwagi na powierzchnię mieszkania, tj. 27,40 m2, ziszczenia się terminów wskazanych w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn wg Wnioskodawcy obejmuje w całości lokal i obejmuje go wskazana ulga podatkowa – nie będzie musiał zapłacić jakiegokolwiek podatku od nabytej darowizny.

Wnioskodawca uważa, iż jako przyszły spadkobierca spełnia przesłanki z art. 16 ust. 2 cyt. ustawy i jest tam zameldowany na pobyt stały oraz nie dokona zbycia lokalu w terminie 5 lat od chwili nabycia. Co do faktu, iż z uwagi na powierzchnię mieszkania, tj. 27,40 m2, ziszczenia się terminów wskazanych w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn wg Wnioskodawcy obejmuje w całości lokal i obejmuje go wskazana ulga podatkowa – nie będzie musiał zapłacić jakiegokolwiek podatku od nabytego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, pomimo III grupy podatkowej. Nabycie wg Wnioskodawcy w drodze testamentu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nie będzie podlegało obowiązkowi zapłaty podatku od spadków i darowizn.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. tytułem dziedziczenia.

Z uwagi na fakt, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”, należy w tym zakresie odwołać się do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

W myśl art. 922 § 1 tej ustawy przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Na spadek składa się ogół praw i obowiązków należących do zmarłego w chwili jego śmierci, które ze swej istoty mogą przejść na jego następców prawnych. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Prawomocne postanowienie sądu ma natomiast charakter deklaratoryjny i stwierdza jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę ( art. 1025 § 1 K.c.). Wobec tego nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy.

Zgodnie z art. 5 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. W przypadku nabycia majątku spadkodawcy w drodze dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku - art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy w przypadku nabycia, które nie zostało zgłoszone do opodatkowania, a następnie nabycie to stwierdzono pismem obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma. Jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, to obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Stosownie do art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

Podstawę opodatkowania – zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy - stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

W myśl art. 9 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę zaliczonego do III grupy podatkowej, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej - 4.902 zł.

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca – art. 14 ust. 1 ww. ustawy.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy do III grupy podatkowej zalicza się innych nabywców.

Stosownie do art. 15 ust. 1 pkt 3 podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według następujących skal:


| Kwoty nadwyżki w zł | Podatek wynosi 
| ponad | do |  
| 1) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej 
|  | 10.278 | 3 % 
| 10.278 | 20.556 | 1.233 zł 40 gr i 16 % nadwyżki ponad 10.278 zł 
| 20.556 |  | 2.877 zł 90 gr i 20 % nadwyżki ponad 20.556 zł 

Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – w brzmieniu obowiązującym od 01 stycznia 2007r. - w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie:

1.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej,
2.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,
3.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza

\-nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

W myśl art. 16 ust. 2 ww. ustawy z omawianej ulgi mogą skorzystać nabywcy, którzy łącznie spełniają następujące warunki:

1.  są obywatelami polskimi lub mają miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2.  nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3.  nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4.  nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
5.  będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
    1.  od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego - jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
    2.  od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy lub darczyńcy oraz osób zaliczanych do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytej nieruchomości przez 5 lat.

Z uregulowań zawartych w art. 16 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przedmiotowej sprawie osoba zaliczana do III grupy podatkowej w celu skorzystania z ulgi mieszkaniowej powinna:

*   posiadać pisemną umowę o sprawowanie ww. opieki z podpisem notarialnie poświadczonym,

*   sprawować opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza,

*   spełnić warunki wymienione w art. 16 ust. 2 pkt 1- 4 i pkt 5 lit a) lub lit. b) ustawy.

Powyższe oznacza, iż uprawnienia do ww. ulgi nabywa wyłącznie osoba, która łącznie spełni ww. warunki wymienione w art. 16 ustawy.

To oznacza, że nie spełnienie chociaż jednego z wymienionych w tym przepisie warunków skutkuje utratą prawa do ww. ulgi.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca w dniu 18.03.1996 r. został powołany na mocy testamentu sporządzonego przed notariuszem przez kolegę do całości majątku. Tym majątkiem jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. 27,40 m2 położone w W. Wnioskodawca zamieszkuje i jest zameldowany w tym mieszkaniu od ponad 6 lat, gdyż opiekuje się kolegą, schorowanym człowiekiem w podeszłym wieku. W dniu 29.03.2010 r. Wnioskodawca zawarł z kolegą umowę o opiekę, z podpisem notarialnie poświadczonym. Wnioskodawca uważa, że jako przyszły spadkobierca spełnia przesłanki z art. 16 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jest zameldowany na pobyt stały oraz nie dokona zbycia lokalu w terminie 5 lat od chwili nabycia.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż Wnioskodawca będzie mógł skorzystać z ulgi określonej w art. 16 ww. ustawy, po spełnieniu wszystkich wymienionych w tym przepisie warunków oraz o ile nie zmienią się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn. W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art. 16 ww. ustawy nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Nadmienić jednakże należy, iż to czy warunki takie zostaną istotnie spełnione może zostać ocenione tylko i wyłącznie w drodze postępowania podatkowego, do którego organ wydający niniejszą interpretację nie jest uprawniony.

Jednocześnie należy wskazać, iż część opłaty w wysokości 40 zł dokonana w dniu 15.10.2010 r. będzie zwrócona na rachunek bankowy wskazany w cz. E poz. 53 wniosku ORD-IN zgodnie z dyspozycją zawartą w cz. E poz. 52 pkt 1, stosownie do treści art. 14f § 2a Ordynacji podatkowej.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.