Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.829.2025.4.KF 0111-KDIB2-
3.4015.361.2025.5.MD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-11-07
Teza: Skutki podatkowe otrzymania wypłaty z polisy
ubezpieczeniowej z Niemiec.
Słowa kluczowe: Niemcy
podatek-podatek od spadków i darowizn
polisa ubezpieczeniowa
przychód-powstanie przychodu
przychód-przychody z innych źródeł
umowa-umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania
zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 1-Podmiot i przedmiot opodatkowania-
Nieograniczony i ograniczony obowiązek podatkowy.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 1-Umowy w sprawie unikania podwójnego
opodatkowania
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 1-art. 3-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 1-art. 4a
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 4
[PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
1-art. 1-ust. 1
[PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
1-art. 1-ust. 2
Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot
opodatkowania-Zakres opodatkowania
1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od
    spadków i darowizn jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 października 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 30 września 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych otrzymania wypłaty z polisy
    ubezpieczeniowej z Niemiec. Uzupełniła go Pani pismem z 5 listopada 2025 r. – w
    odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pani polskim rezydentem, dlatego podlega Pani opodatkowaniu od całości
    osiągniętych dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania w Polsce.
    Pani matka zameldowana była i zamieszkiwała w Niemczech. Ze względu na pogarszający
    się stan zdrowia zamieszkała u Pani – swojej córki – w Polsce. We wrześniu 2025 r. Pani
    matka zmarła. W Niemczech wykupiła polisę na życie, w której upoważniła Panią do
    otrzymania świadczenia z tej polisy.
    Towarzystwo Ubezpieczeniowe w Niemczech żąda od Pani potwierdzenia, że świadczenie
    otrzymane z polisy jest zwolnione z podatku dochodowego i podatku od spadku i
    darowizn. Organ ten odmówił Pani potwierdzenia i jednocześnie poinformował Panią o
    możliwości skierowania sprawy do Krajowej Informacji Skarbowej, co uzasadnia złożenie
    wniosku.
    W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że nabyła Pani środki z polisy Pani zmarłej matki
    jako osoba uposażona w 100%. Nabycie wynika wprost z zapisów (warunków) polisy
    ubezpieczeniowej Pani zmarłej matki, a nie z faktu dziedziczenia (spadku).
    Pytania
    Czy w świetle powyższych faktów, przysługujące świadczenie z polisy ubezpieczeniowej
    zawartej w Towarzystwie Ubezpieczeniowym w Niemczech, podlega u otrzymującego to
    świadczenie podatkowi dochodowemu od osób fizycznych? Czy jest objęte podatkiem od
    spadków i darowizn?
    Pani stanowisko w sprawie

    W Pani ocenie, otrzymane świadczenia z polisy ubezpieczeniowej są zwolnione od
    podatku dochodowego od osób fizycznych, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4, który
    jednoznaczne stanowi: „wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu
    ubezpieczeń majątkowych i osobowych”.
    Świadczenie z polisy nie podlega również podatkowi od spadków i darowizn.
    Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdza m.in. interpretacja indywidualna
    Dyrektora Izby Skarbowej z 11 stycznia 2017 r., sygn. akt: 2461-IBPB-2-1.4515.455.2016.1.
    HK.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm):
      Podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności
      rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw
      majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem:
      1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia
        testamentowego;
      2) darowizny, polecenia darczyńcy;
      3) zasiedzenia;
      4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
      5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez
        spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
      6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
    W myśl art. 1 ust. 2 ww. ustawy:
      Podatkowi podlega nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie
      dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na
      podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo
      specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.
    Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia
    1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071).
    W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:
      Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną
      lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
    Stosownie do § 2 tego przepisu:
      Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak
      również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby
      niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
    Zgodnie z art. 831 § 1, 2 i 3 Kodeksu cywilnego:
      Ubezpieczający może wskazać jedną lub więcej osób uprawnionych do otrzymania
      sumy ubezpieczenia w razie śmierci osoby ubezpieczonej; może również zawrzeć
      umowę ubezpieczenia na okaziciela. Ubezpieczający może każde z tych zastrzeżeń
      zmienić lub odwołać w każdym czasie.
      Jeżeli wskazano kilka osób uprawnionych do otrzymania sumy ubezpieczenia, a nie
      oznaczono udziału każdej z nich w tej sumie, ich udziały są równe.

      Suma ubezpieczenia przypadająca uprawnionemu nie należy do spadku po
      ubezpieczonym.
    Z treści wniosku wynika, że jest Pani polskim rezydentem, dlatego podlega Pani
    opodatkowaniu od całości osiągniętych dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania
    w Polsce. We wrześniu 2025 r. Pani matka zmarła. W Niemczech wykupiła polisę na życie,
    w której upoważniła Panią do otrzymania świadczenia z tej polisy. Środki nabyła Pani w
    100% jako uposażona.
    Podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy
    lub praw majątkowych z tytułów wymienionych enumeratywnie w art. 1 tej ustawy.
    Świadczenie pieniężne otrzymane z ubezpieczenia, zgodnie z art. 922 § 2 w powiązaniu z
    art. 831 § 3 Kodeksu cywilnego nie jest nabyte tytułem spadku. Pani – jako beneficjent
    wskazany w umowie ubezpieczenia – jest bowiem osobą uprawnioną do świadczenia
    pośmiertnego z opisanego we wniosku ubezpieczenia.
    Zatem wypłacona Pani przez towarzystwo ubezpieczeniowe kwota pieniężna z tytułu
    polisy ubezpieczeniowej na życie (którą była objęta Pani zmarła mama) w całości nie
    podlega podatkowi od spadków i darowizn. Takie nabycie nie mieści się bowiem w
    katalogu tytułów wymienionych w ustawie o podatku od spadków i darowizn, jako
    podlegających opodatkowaniu. Nabycie środków na podstawie wskazania w umowie
    ubezpieczenia nie zostało wymienione jako tytuł opodatkowany podatkiem od spadków i
    darowizn (w tym nie wchodzi do masy spadkowej), a zatem nie podlega temu podatkowi.
    Przechodząc na grunt ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 ust. 1
    tej ustawy:
      Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej
      Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów
      (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony
      obowiązek podatkowy).
    Stosownie do treści art. 4a ww. ustawy:
      Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie
      unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
    Natomiast podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania, która
    wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychód należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego – zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika.
    Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:
      Źródłami przychodów są inne źródła.
    Na podstawie art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użyte w ww. przepisie sformułowanie „w szczególności”, świadczy o tym, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter przykładowy i otwarty, zatem do tej kategorii
    należy zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1
    ww. ustawy. W związku z tym, każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile
    nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł
    wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy
    przychodem z innych źródeł.
    Ponieważ otrzyma Pani świadczenie z polisy ubezpieczeniowej z Niemiec, w niniejszej
    sprawie znajdą zastosowanie również postanowienia Umowy między Rzecząpospolitą
    Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w
    zakresie podatków od dochodu i od majątku, podpisanej w Berlinie dnia 14 maja 2003 r.
    (Dz. U. z 2005 r. Nr 12 poz. 90).
    Umowa ta nie wymienia wprost w żadnym z artykułów dochodów związanych z wypłatą z
    polis ubezpieczeniowych. Oznacza to, że analizowane świadczenie należy zakwalifikować
    jako tzw. „inne dochody”, o których mowa w art. 22 tej Umowy.
    Jak stanowi art. 22 ust. 1 ww. Umowy:
      Dochody osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się
      Państwie, bez względu na to, gdzie są osiągane, a które nie są objęte
      postanowieniami poprzednich artykułów niniejszej umowy, podlegają
      opodatkowaniu tylko w tym Państwie.
    Z tego względu otrzymana przez Panią wypłata z zagranicznej polisy ubezpieczeniowej
    zmarłej stosownie do art. 22 ust. 1 tej Umowy podlega opodatkowaniu tylko w Polsce, tj. w
    państwie w którym Pani zamieszkuje i podlega nieograniczonemu obowiązkowi
    podatkowemu.
    Świadczenie wypłacane z ubezpieczenia na rzecz osoby uposażonej – co do zasady –
    stanowi przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Świadczenie to stanowi dla beneficjenta przychód z
    innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń
      majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:
      a) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną
        działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej,
        z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
      b) dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.
    Zgodnie z art. 24 ust. 15 ww. ustawy:

      Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową
      ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej i
      reasekuracyjnej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi,
      jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do
      zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.
    W myśl art. 24 ust. 15a tej ustawy:
      Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową
      ubezpieczenia na życie lub dożycie, zawartą na podstawie odrębnych przepisów, w
      której świadczenie zakładu ubezpieczeń z tytułu dożycia jest:
      1) ustalane na podstawie określonych indeksów lub innych wartości bazowych albo
      2) równe składce ubezpieczeniowej powiększonej o określony w umowie
        ubezpieczenia wskaźnik
      – jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a składką wpłaconą do zakładu
      ubezpieczeń.
    Przepis art. 24 ust. 15 i 15a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma
    jednak zastosowania w niniejszej sprawie. Dyspozycja przepisu jasno wskazuje, że ten
    szczególny sposób ustalania dochodu do opodatkowania dotyczy podatników, którzy
    inwestowali składki na podstawie umowy. O inwestowaniu składki nie może być mowy w
    przypadku osoby wskazanej jako beneficjent uprawniony do otrzymania świadczenia z
    tytułu ubezpieczenia. Uposażony jest bowiem osobą, która jest uprawniona do
    otrzymania świadczenia z umowy ubezpieczenia na skutek zajścia zdarzenia
    ubezpieczeniowego w postaci śmierci ubezpieczonego. Po stronie beneficjenta nie mamy
    więc do czynienia z dochodem z tytułu inwestowania składki.
    Należy również wskazać, że zgodnie z art. 829 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks cywilny:
      Ubezpieczenie osobowe może w szczególności dotyczyć przy ubezpieczeniu na życie
      – śmierci osoby ubezpieczonej lub dożycia przez nią oznaczonego wieku.
    Z zacytowanego powyżej art. 831 § 1 i § 3 Kodeksu cywilnego, wynika natomiast m.in., że
    ubezpieczający może wskazać jedną lub więcej osób uprawnionych do otrzymania sumy
    ubezpieczenia w razie śmierci osoby ubezpieczonej i w takiej sytuacji suma ubezpieczenia
    przypadająca uprawnionemu nie należy do spadku po ubezpieczonym.
    W związku z powyższym, mając na uwadze powołane przepisy oraz przedstawione przez
    Panią okoliczności, środki pieniężne, które otrzyma Pani jako osoba uposażona w ramach
    polisy ubezpieczeniowej zmarłej nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym
    od osób fizycznych. Środki te – jako wypłacone z tytułu ubezpieczenia osobowego –
    korzystają bowiem ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    W odniesieniu do powołanej przez Panią interpretacji indywidualnej informuję, że
    rozstrzygnięcie w niej zawarte dotyczy tylko konkretnej, indywidualnej sprawy i nie ma
    zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego
    stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna

      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.