Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.432.2024.2.MT
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-07-15
Teza: Zwolnienie z opodatkowania odszkodowania otrzymanego w związku z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.
Słowa kluczowe: działy specjalne produkcji rolnej; grypa; hodowla-hodowla (chów) zwierząt; odszkodowania; podatek-podatek liniowy; zwolnienie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Zwolnienia przedmiotowe.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Przychody z działalności gospodarczej.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Przychód z działów specjalnych produkcji rolnej.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 2-ust. 1-pkt 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 2-ust. 3; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 3; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 4; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 14-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 14-ust. 2-pkt 12; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 14-ust. 2-pkt 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 15; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 26a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 3

Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
=====================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

30 kwietnia 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 30 kwietnia 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odszkodowania otrzymanego w związku z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

Treść wniosku jest następująca:

**Opis stanu faktycznego**
--------------------------

Jest Pan osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym, podlegającym opodatkowaniu w Polsce od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Prowadzi Pan działy specjalne produkcji rolnej w zakresie produkcji drobiu nieśnego i produkcji jaj. Przychody z działów specjalnej produkcji rolnej są rozliczane na podstawie rzeczywistego dochodu, a także są opodatkowane podatkiem liniowym.

W dniu 14 kwietnia 2021 r. w wyniku badań przeprowadzonych w Pana fermie w miejscowości (…) przez (…) Instytut Weterynaryjny (…) Instytut Badawczy nr (…) potwierdzono zakażenie wirusem grypy ptaków.

Stosownie do treści art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1075, dalej jako: “ustawa o ochronie zdrowia zwierząt”), grypa ptasia jest chorobą, która mieści się w wykazie chorób zakaźnych podlegającą zwalczaniu z urzędu. Zwalczanie tej jednostki chorobowej określają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie zwalczania grypy ptaków.

Stosując § 6 ust. 1 powyższego rozporządzenia, dotyczącego postępowania w przypadku ogniska choroby, (…) Lekarz Weterynarii w (…) (dalej jako: „Organ”) wydał decyzję, w której nakazał niezwłoczne zabicie drobiu, zniszczenie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, paszy oraz przedmiotów i substancji, które mogły zostać skażone wirusem choroby.

Wnioskiem z dnia 18 maja 2021 r. wystąpił Pan do Organu o wypłatę odszkodowania, o którym stanowią: art. 49 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, za m. in. kury zabite lub poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej albo za takie zwierzęta padłe w wyniku zastosowania zabiegów nakazanych przez te organy przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania przysługuje odszkodowanie ze środków budżetu państwa. Ponadto odszkodowanie ze środków budżetu państwa przysługuje również za zniszczone z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania produkty pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, jaja wylęgowe, pasze oraz sprzęt, które nie mogą być poddane odkażaniu.

Decyzją nr (…) z dnia 22 maja 2021 r. (…) Lekarz Weterynarii w (…) na podstawie art. 49 ust. 1 oraz 5 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt przyznał Panu odszkodowanie ze środków budżetu państwa w łącznej wysokości: (\`(...)\`) zł.

Pytanie
-------

Czy środki otrzymane przez Pana na podstawie decyzji nr (…) z dnia 22 maja 2021 r. (…) Lekarza Weterynarii w (…) objęte jest zwolnieniem z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie
-------------------------

Środki otrzymane przez Pana na podstawie decyzji nr (…) z dnia 22 maja 2021 r. (…) Lekarza Weterynarii w (…) objęte jest zwolnieniem z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pana zdaniem prawidłowe jest stanowisko, że w przytoczonym stanie faktycznym otrzymane odszkodowanie, o którym mowa w art. 49 ust. 1 oraz 5 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, będzie korzystało ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są świadczenia otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym.

Dekonstrukcja treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o PIT prowadzi do wniosku, że warunki zastosowania zwolnienia są następujące:

1\. otrzymanie przez podatnika świadczenia,

2\. otrzymane świadczenie ma charakter jednorazowy,

3\. otrzymane świadczenie ma charakter materialny,

4\. świadczenie finansowane jest z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego,

5\. świadczenie wypłacone jest w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym.

Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt za bydło, świnie, owce, kozy, konie, kury, kaczki, gęsi, indyki, perlice, przepiórki, kuropatwy, bażanty, strusie (Struthio camelus), jeleniowate utrzymywane w warunkach fermowych (jeleń szlachetny - Cervus elaphus, jeleń sika - Cervus nippon i daniel - Dama dama), rodziny pszczele (pszczoła miodna - Apis mellifera) oraz ryby słodkowodne zabite lub poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej albo za takie zwierzęta padłe w wyniku zastosowania zabiegów nakazanych przez te organy przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania przysługuje odszkodowanie ze środków budżetu państwa.

Natomiast art. 49 ust. 5 ww. ustawy stanowi, że odszkodowanie ze środków budżetu państwa przysługuje również za zniszczone z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania produkty pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, jaja wylęgowe, pasze oraz sprzęt, które nie mogą być poddane odkażaniu.

1\. Warunek dotyczący otrzymania świadczenia

Odszkodowanie, o którym stanowią powołane przepisy, zostało wypłacone na Pana wniosek. Środki te pozostają w związku z wykonaniem decyzji Organu nakazującej niezwłoczne zabicie drobiu, zniszczenie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, paszy oraz przedmiotów i substancji, które mogły zostać skażone wirusem choroby.

Stosownie do treści art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt grypa ptaków jest chorobą, która mieści się w wykazie chorób zakaźnych podlegającą zwalczaniu z urzędu. Wobec powyższego Organ był związany przepisami ustawy i zobowiązany do wydania decyzji w przytoczonym brzmieniu.

Przepis ustawy o PIT nie precyzuje, jakiego rodzaju świadczenia uprawniają do zwolnienia z opodatkowania. Tym samym niezależnie od nomenklatury określającej środki wypłacane z budżetu państwa, za “świadczenie” należy uznać każde otrzymane środki, o ile są przyczynowo-skutkowo powiązane ze zdarzeniem losowym powodującym określony uszczerbek materialny u osoby fizycznej oraz są wypłacane z budżetu państwa jako pomoc materialna.

W rezultacie stwierdzić należy, że uzyskane przez Pana odszkodowanie spełnia przesłankę świadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o PIT.

2\. Warunek dotyczący jednorazowego charakteru otrzymanego świadczenia

Świadczenie wypłacone na Pana rzecz ma charakter jednorazowy, co wynika wprost z jego charakteru. Wynagrodzenie wypłacone zostały z tytułu utylizacji zwierząt oraz sprzętu. Mając na uwadze powyższe, świadczenie zostało wypłacone z tego tytułu, że określone zwierzęta i sprzęty przestały istnieć, co oznacza, że tego rodzaju sytuacja w odniesieniu do danych zwierząt i sprzętu nie wystąpi ponownie.

Nie ma Pan możliwości uzyskania ponownego świadczenia z tytułu tego samego zdarzenia.

W rezultacie stwierdzić należy, że warunek drugi, dotyczący jednorazowego charakteru świadczenia również został spełniony.

3\. Warunek dotyczący materialnego charakteru świadczenia

Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym świadczenie wypłacone zostało w pieniądzu, w związku z czym należy stwierdzić, że świadczenie miało charakter materialny. W interpretacjach indywidualnych stanowisko zgodnie z którym świadczenie pieniężne stanowi świadczenie o charakterze materialnym jest wyrażane nieprzerwanie od czasu wprowadzenia przedmiotowego przepisu do ustawy o PIT.

W rezultacie, warunek dotyczący materialnego charakteru świadczenia został spełniony.

4\. Warunek dotyczący finansowania świadczenia z budżetu państwa

Zgodnie z przywołaną w stanie faktycznym decyzją nr (…) z dnia 22 maja 2021 r. (…) Lekarz Weterynarii w (…) na podstawie art. 49 ust. 1 oraz 5 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt przyznał Panu odszkodowanie ze środków budżetu państwa.

W rezultacie, warunek dotyczący finansowania ze środków budżetu państwa należy uznać za spełniony.

5\. Warunek związku świadczenia ze zdarzeniem losowym

W Pana ocenie pojawienie się ogniska choroby ptasiej grypy stanowi zdarzenie losowe, wskutek którego poniósł Pan straty w prowadzonej działalności gospodarczej, a otrzymane odszkodowanie wypłacone z budżetu państwa pokrywają wyrządzone chorobą grypy ptaków szkody.

W związku z powyższym kluczowe jest zdefiniowanie pojęcia “zdarzenia losowego” użyte w analizowanym przepisie.

Podstawą wypłaty jednorazowego świadczenia jest wystąpienie zdarzenia losowego. Na gruncie ustawy o PIT nie zdefiniowano tego pojęcia. Zatem stosując reguły wykładni prawa podatkowego, należy w pierwszej kolejności kierować się literalnym znaczeniem pojęć. Warto odwołać się do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 października 1995 roku o sygn. III AZP 19/95. Sąd pochylił się wówczas nad pojęciem “zdarzenia losowego”, podważając tym samym dotychczasową wykładnię stosowaną przez organy podatkowe oraz Naczelny Sąd Administracyjny.

Stwierdzono, że za zdarzenie losowe należy uznać zdarzenia spowodowane działaniem siły wyższej, szczególnie działanie przyrody. We wskazanej uchwale Sąd powołał się także na potoczne rozumienie pojęcia, który oznacza wszystkie takie zdarzenia, które są zależne od losu, nieprzewidywalne, niemożliwe do uniknięcia nawet przy zachowaniu należytej staranności o swoje sprawy.

Biorąc powyższe kryteria pod uwagę, w Pana ocenie pojawienie się ogniska grypy ptaków, powodującej straty w inwentarzu, spełnia znamiona zdarzenia losowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 26a. Bezsprzecznie należy uznać je za zdarzenie nieprzewidywalne, któremu nie był Pan w stanie zapobiec.

Nie ulega wątpliwości, że z racji zaklasyfikowania grypy ptaków jako choroby zakaźnej podlegającej zwalczaniu z urzędu, nie mógł Pan działać wbrew obowiązującemu prawu i sprzyjać rozprzestrzenianiu się choroby.

W rezultacie, warunek dotyczący związku wypłaconego świadczenia ze zdarzeniem losowym należy uznać za spełniony.

W związku z powyższym, Pana zdaniem uzyskane odszkodowanie od Organu należy rozpatrywać w kategorii świadczenia otrzymanego z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o PIT, podlegającym zwolnieniu z opodatkowania.

Powracając do pięciu przesłanek określonych w art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o PIT, stwierdzić należy, że:

1\. warunek pierwszy dotyczący otrzymania przez podatnika świadczenia został spełniony, jako że otrzymał Pan świadczenie o charakterze pieniężnym,

2\. warunek drugi dotyczący jednorazowego charakteru świadczenia został spełniony, jako że świadczenie zostało wypłacone z tytułu utylizacji kur i sprzętu, które zostały bezpowrotnie utracone i brak jest możliwości otrzymania ponownie świadczenia z tytułu utylizacji ww. zwierząt i sprzętu,

3\. warunek trzeci dotyczący charakteru materialnego świadczenia został spełniony, jako że świadczenie zostało wypłacone Panu w pieniądzu,

4\. warunek czwarty dotyczący finansowania świadczenia z budżetu państwa został spełniony, jako że środki wypłacone zostały z budżetu państwa, zgodnie z treścią decyzji (…) Inspektoratu Weterynaryjnego,

5\. warunek piąty dotyczący związku wypłaconego świadczenia z zaistniałym zdarzeniem losowym został spełniony, jako że świadczenia zostało wypłacone ze zdarzeniem losowym polegającym na zakażeniu kur należących do Wnioskodawcy wirusem grypy ptaków.

Mając powyższe na uwadze, niniejszy wniosek należy uznać za w pełni uzasadniony i w konsekwencji otrzymane przez Pana na podstawie art. 49 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt świadczenie pieniężne skorzysta ze zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ust. 26a ustawy o PIT, jako że środki zostały przez Pana otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.) wynika, że:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - co do zasady - dotyczą opodatkowania wszelkich dochodów osób fizycznych.

Jednakże przepisów tej ustawy, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1:

Nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

W myśl art. 2 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Działami specjalnymi produkcji rolnej są: uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin „in vitro”, fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowla i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, hodowla dżdżownic, hodowla entomofagów, hodowla jedwabników, prowadzenie pasiek oraz hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym.

Według art. 10 ust. 1 pkt 3 i 4 ww. ustawy:

Źródłami przychodów są:

1\. pozarolnicza działalność gospodarcza;

2\. działy specjalne produkcji rolnej.

W świetle art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Natomiast w art. 14 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy:

Przychodem z działalności gospodarczej są również dotacje, subwencje, dopłaty, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 13, i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów, albo jako zwrot wydatków, z wyjątkiem gdy przychody te są związane z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których, zgodnie z art. 22a-22o, dokonuje się odpisów amortyzacyjnych.

Na mocy art. 14 ust. 2 pkt 12 ww. ustawy:

Przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzona działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

Zgodnie z art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

1\. Przychód z działów specjalnych produkcji rolnej ustala się według zasad określonych w art. 14, jeżeli podatnik prowadzi księgi wykazujące te przychody. O zamiarze założenia ksiąg podatnik jest obowiązany zawiadomić właściwego naczelnika urzędu skarbowego przed rozpoczęciem roku podatkowego albo przed rozpoczęciem prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, jeżeli nastąpiło ono w ciągu roku, z zastrzeżeniem ust. 2.

2\. W przypadku gdy obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych wynika z przepisów o rachunkowości, przychód z działów specjalnych produkcji rolnej ustala się na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych według zasad określonych w art. 14. W takim przypadku nie ma obowiązku zawiadamiania właściwego naczelnika urzędu skarbowego o założeniu ksiąg rachunkowych.

W świetle art. 49 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1075 ze zm.):

1\. Za bydło, świnie, owce, kozy, konie, kury, kaczki, gęsi, indyki, perlice, przepiórki, kuropatwy, bażanty, strusie (Struthio camelus), jeleniowate utrzymywane w warunkach fermowych (jeleń szlachetny - Cervus elaphus, jeleń sika - Cervus nippon i daniel - Dama dama), rodziny pszczele (pszczoła miodna - Apis mellifera) oraz ryby słodkowodne zabite lub poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej albo za takie zwierzęta padłe w wyniku zastosowania zabiegów nakazanych przez te organy przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania przysługuje odszkodowanie ze środków budżetu państwa.

5\. Odszkodowanie ze środków budżetu państwa przysługuje również za zniszczone z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania produkty pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, jaja wylęgowe, pasze oraz sprzęt, które nie mogą być poddane odkażaniu.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że prowadzi Pan działy specjalne produkcji rolnej w zakresie produkcji drobiu nieśnego i produkcji jaj. Przychody z działów produkcji rolnej rozlicza Pan na podstawie rzeczywistego dochodu. Pana przychody z działów produkcji rolnej opodatkowane są podatkiem liniowym. 14 kwietnia 2021 roku w wyniku badań przeprowadzonych przez (…) Instytut Weterynarii (…) Instytut Badawczy stwierdzono w Pana fermie zakażenie wirusem grypy ptaków. (…) Lekarz Weterynarii w (…) wydał decyzję, w której nakazał niezwłoczne zabicie drobiu, zniszczenie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, paszy oraz przedmiotów i substancji, które mogły zostać skażone wirusem choroby. 18 maja 2021 roku wystąpił Pan do Organu z wnioskiem o wypłatę odszkodowania o wypłatę odszkodowania, o którym stanowią art. 49 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 22 maja 2021 roku (…) Lekarz Weterynarii w (…), na podstawie art. 49 ust. 1 oraz 5 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt wydał Decyzję, w której przyznał Panu, odszkodowanie z środków budżetu państwa w wysokości (\`(...)\`) zł.

Pana wątpliwość budzi kwestia, czy otrzymane odszkodowanie będzie korzystało ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z treści art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:

Wolne od podatku dochodowego są świadczenia otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym.

Ustawa o podatku dochodowym nie definiuje pojęcia „zdarzenie losowe” oraz „świadczenie”.

Przez „zdarzenie losowe” należy rozumieć wszelkie nagłe i niespodziewane zdarzenia wywołane przyczynami zewnętrznymi, których nie można przewidzieć, a które są niezależne od człowieka, nawet przy zachowaniu należytej staranności. Zdarzenie losowe jest więc wydarzeniem, na które człowiek nie ma wpływu, które pojawia się nagle, nieoczekiwanie i pociąga za sobą przemijające, usuwalne skutki lub następstwa nieodwracalne.

Przez „zdarzenie losowe” należy rozumieć wszelkie nagłe i niespodziewane zdarzenia wywołane przyczynami zewnętrznymi, których nie można przewidzieć, a które są niezależne od człowieka, nawet przy zachowaniu należytej staranności. Zdarzenie losowe jest więc wydarzeniem, na które człowiek nie ma wpływu, które pojawia się nagle, nieoczekiwanie i pociąga za sobą przemijające, usuwalne skutki lub następstwa nieodwracalne.

Natomiast świadczenie, to obowiązek wykonania lub przekazania czegoś na czyjąś rzecz; też: to, co jest z tytułu takich zobowiązań wykonywane lub przekazywane. W prawie cywilnym: zachowanie się dłużnika przewidziane treścią zobowiązania.

Treść powołanego przez Pana art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy tylko świadczeń otrzymanych z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym. Natomiast we wniosku jednoznacznie wskazał Pan, że otrzymał Pan odszkodowanie na podstawie art. 49 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania. Nie oznacza to jednak dowolności w jego rozumieniu.

Definicja szkody oraz odszkodowania została zawarta w przepisach Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 363 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego z dnia 23 kwietnia 1964 r. (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.):

1\. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

2\. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.

W świetle prawa cywilnego świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy jak i niemajątkowy.

Zatem otrzymane przez Pana odszkodowanie nie będzie korzystało ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ww. przepis dotyczy tylko świadczeń, otrzymanych z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym. Natomiast – jak wynika z opisu sprawy -Pan otrzymał odszkodowanie na podstawie art. 49 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

Pana subiektywne odczucie, że otrzymane środki pieniężne spełniają wszystkie przesłanki wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest decydujące do zastosowania ww. zwolnienia. Ustawodawca w katalogu zwolnień wynikających z art. 21 ww. ustawy przewidział odrębne zwolnienia dla odszkodowań i odrębne dla innych świadczeń.

W kwestii zwolnienia z opodatkowania otrzymanych odszkodowań, na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy przeanalizować treść art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2022 r. poz. 1510, 1700 i 2140), z wyjątkiem:

a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Aby wypłacone odszkodowanie korzystało ze zwolnienia na podstawie powyższej regulacji, jego wysokość lub zasady ustalania muszą wynikać z przepisów odrębnych ustaw. Jednocześnie odszkodowania nie mogą dotyczyć m.in. szkód na składnikach majątkowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane wg skali podatkowej lub podatku liniowego.

W rozpatrywanej sprawie jednoznacznie Pan wskazał, że otrzymał odszkodowanie na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 5 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Dochody z działów specjalnych produkcji rolnej są opodatkowane podatkiem liniowym.

W związku z wyłączeniem, o którym mowa w punkcie f) otrzymane odszkodowanie nie korzysta również ze zwolnienia przedmiotowego wymienionego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odszkodowanie nie korzysta także z żadnego innego zwolnienia wymienionego w treści art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Otrzymane odszkodowanie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że kwotę otrzymanych środków pieniężnych powinien Pan zakwalifikować jako przychód z tytułu prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej i opodatkować według wybranej formy opodatkowania.

Zatem Pana stanowisko należało uznać za **nieprawidłowe.**

Dodatkowe informacje
--------------------

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
-------------------------------------

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
-------------------------------------------

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

*   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 7 lipca 2023 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634); dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).