Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.120.2025.2.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-16
Teza: Czynność zniesienia współwłasności działek z posadowionym
na nich budynkiem mieszkalnym typu bliźniak, bez spłat i
dopłat jako niewymieniona w art. 1 uPCC nie podlega
opodatkowaniu tym podatkiem.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne
podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych
zniesienie-nieodpłatne zniesienie współwłasności
zniesienie-zniesienie współwłasności
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.
    Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
    5 marca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 4 marca 2025 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w
    zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności. Uzupełnili go

    Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 14 kwietnia 2025 r. Treść wniosku
    wspólnego jest następująca:
    Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
    1. Zainteresowana będąca stroną postępowania:
    Pani (...)
    2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
    Pan (...)
    3. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
    Pani (...)

## Opis zdarzenia przyszłego

Zainteresowana będąca stroną postępowania – Pani (...) wraz z Zainteresowanym
    niebędącym stroną postępowania – (...) (dalej: „Współwłaściciele A”) posiadają udział
    wynoszący 1/2 w prawie własności nieruchomości położonej w miejscowości (...),
    stanowiącej wyodrębnione geodezyjnie działki numer (...) (identyfikator działki: (...)) i (...)
    (identyfikator działki: (...)).
    Dla wskazanych działek prowadzona jest księga wieczysta o numerze (...).
    Pani (...) oraz Pan (...) są małżeństwem, będąc tym samym współwłaścicielami wyżej
    wskazanego udziału na zasadzie małżeńskiej wspólności majątkowej.
    Trzecim współwłaścicielem działki posiadającym całościowo udział wynoszący 1/2 w
    prawie własności wskazanej nieruchomości, jest Zainteresowana niebędąca stroną
    postępowania – Pani (...) (dalej: „Współwłaściciel B”).
    Pani (...), Pan (...) oraz Pani (...) zwani będą w dalszej części wniosku łącznie
    „Zainteresowanymi”.
    Pole powierzchni działki numer (...) wynosi (...) ha, natomiast pole powierzchni działki nr
    (...) wynosi (...) ha. Działki te mają zbliżone położenie (są to działki przyległe), przeznaczenie
    oraz cechy geometryczne.
    Na działkach tych znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny posiadający numery
    porządkowe (...) (dla działki (...)) oraz (...) (dla działki nr (...)) – tzw. „bliźniak”. Data
    zakończenia budowy budynku to (...) r.
                                3  3Pole powierzchni zabudowy budynku wynosi (...) m (dla działki nr (...)) oraz (...) m (dla
    działki nr (...)).
    Nieruchomość została nabyta przez Współwłaściciela B – Panią (...) w drodze dziedziczenia
    w (...) r.
    Także w drodze dziedziczenia, w (...) r. nabył wskazaną nieruchomość Pan (...).
    Następnie Pan (...) wraz ze swoją małżonką – Panią (...), dokonali rozszerzenia
    obowiązującej w ich małżeństwie wspólności ustawowej na udział w tej nieruchomości, na
    skutek czego przysługuje im wspólnie udział w wysokości 1/2 w nieruchomości.
    Wskazana nieruchomość wcześniej stanowiła jedną działkę geodezyjną, ale w wyniku już
    wcześniej dokonanych ustaleń co do podziału nieruchomości do korzystania i będącego
    ich skutkiem dokonanego podziału quad usum w (...) r., została ona podzielona przez
    geodetę na działkę o nr (...) oraz (...). Wówczas, każdy ze współwłaścicieli otrzymał do
    wyłącznego korzystania i zarządu część nieruchomości (podział po połowie dla każdego).
    W wyniku wskazanego podziału, Pani (...) oraz (...) (Współwłaściciele A), korzystali wyłączne
    z części nieruchomości z budynkiem mieszkalnym znajdującym się na działce o nr (...).

    Pani (...) – Współwłaściciel B, korzystała wyłącznie natomiast z części nieruchomości z
    budynkiem mieszkalnym znajdującym się na działce o nr (...).
    W ramach wyłącznego korzystania i zarządu z przysługujących współwłaścicielom części
    nieruchomości, Pani (...) – Współwłaściciel B, dokonała przebudowy i remontu istniejącej
    na działce o nr (...) części budynku. Cel ten został pokryty wyłącznie ze środków
    finansowych Pani (...). Wartość poniesionych nakładów wynika natomiast częściowo z
    posiadanych rachunków, a częściowo z oszacowań przeprowadzonych przez Panią (...) i
    nie kwestionowanych przez pozostałych współwłaścicieli (Pana (...) i Panią (...)). Pozostali
    współwłaściciele nie uczestniczyli w żaden sposób w budowie czy wykańczaniu części
    budynku posadowionego na działce (...), w tym nie finansowali żadnych nakładów na ten
    cel.
    Pan (...) i Pani (...) poczynili natomiast nakłady związane z wykończeniem drugiej część
    nieruchomości zabudowaną drugą częścią budynku, z którego korzystali, znajdującą się na
    działce (...). Wartość poniesionych nakładów wynika częściowo z posiadanych rachunków,
    a częściowo z oszacowań przeprowadzonych przez współmałżonków i nie
    kwestionowanych przez trzecią współwłaścicielkę (Panią (...)). Pani (...) w żaden sposób nie
    finansowała/nie czyniła nakładów na tę część budynku.
    W konsekwencji, wartość części domu mieszkalnego posadowionego na działce nr (...) jest
    odmienna od wartości części budynku posadowionego na działce (...), co wynika w
    szczególności z dokonanych przez współwłaścicieli nakładów związanych z rozbudową
    /przebudową/remontem/ wykończeniem części budynku znajdujących się na użytkowanej
    wyłącznie przez danych współwłaścicieli działkach (działce nr (...) lub (...)).
    W celu uregulowania kwestii własnościowych, współwłaściciele planują dokonać
    umownego zniesienia współwłasności analizowanej nieruchomości.
    Zniesienie współwłasności polegać będzie na tym, iż działkę o nr (...) przejmie na wyłączną
    własność (wraz z częścią posadowionego na niej budynku mieszkalnego) Pani (...), tj.
    Współwłaściciel B, która to dotychczas w sposób wyłączny korzystała z tej działki.
    Drugą działkę natomiast, tj. działkę o nr (...) wraz z częścią przypadającej na tę działkę
    budynku, przejmą na wyłączną własność Pani (...) oraz Pan (...) (Współwłaściciele A), którzy
    także w sposób wyłączny korzystają ze wskazanej części.
    W związku z faktem, iż obie działki posiadają zbliżoną powierzchnię (różnica jest
                        2marginalna i wynosi zaledwie (...) m), tę samą lokalizację (działki przylegają do siebie) i
    cechy geometryczne, to wartość działki nr (...), zdaniem Zainteresowanych, jest obecnie i
    będzie na dzień zniesienia współwłasności równa wartości działki nr (...) (bez
    uwzględnienia wartości poniesionych nakładów na części budynku mieszkalnego
    znajdującego się na tych działkach). W konsekwencji, wyżej wskazane zniesienie
    współwłasności będzie miało formę nieodpłatną – nastąpi bez żadnych spłat i dopłat.
    Jednocześnie, ze względu na fakt, iż to wyłącznie Pani (...) poniosła nakłady na przebudowę
    części budynku znajdującej się na działce (...), z której to działki i części budynku korzystała
    wyłącznie ta współwłaścicielka (Współwłaściciele A nie korzystali z tej części
    nieruchomości), przy wyżej opisanym zniesieniu współwłasności nie będzie uwzględniana
    wartość tych nakładów. Przy wyżej opisanym zniesieniu współwłasności nie będzie także
    uwzględniana wartość nakładów poniesionych przez Współwłaścicieli A na wykończenie
    części budynku, znajdującej się na działce (...) [winno być: (...)], z której to działki i części
    budynku w sposób wyłączny korzystali.
    Wskazany sposób rozliczeń jest zgodny z zamiarem i intencją Zainteresowanych – wszyscy
    współwłaściciele złożą oświadczenie:
    a) określające całkowitą wartość poniesionych przez Panią (...) nakładów na
      wykorzystywaną przez nią część budynku mieszkalnego i tego, że Współwłaściciele A
      nie kwestionują wartości tych nakładów,

    b) określające całkowitą wartość poniesionych przez Pana (...) i Panią (...) nakładów na
      wykorzystywaną przez nich część budynku mieszkalnego i tego, że Współwłaściciel B
      nie kwestionuje wartości tych nakładów.
    Wartość wskazanych nakładów jest równa sumie kwot wynikających z rachunków za
    materiały budowlane i usługi związane z przebudową/wykończeniem części danego
    budynku oraz pozostałych nakładów, udokumentowanych oświadczeniem
    Zainteresowanych w akcie notarialnym, który obejmie planowaną umowę nieodpłatnego
    zniesienia współwłasności działek bez spłat i dopłat.
    Ponadto, w celu ustalenia, czy wystąpi podstawa do opodatkowania podatkiem od
    spadków i darowizn oraz ustalenia ewentualnego przychodu do opodatkowania,
    współwłaściciele planują dokonać ustalenia wartości nieruchomości, tj. wartości obu
    działek (działki o nr (...) oraz (...)) wraz z budynkiem mieszkalnym, na dzień zniesienia
    współwłasności oraz porównać wartości udziałów przysługujących współwłaścicielom w
    obu działach gruntu przed i po zniesieniu współwłasności, w odniesieniu do tak
    ustalonych wartości obu działek.
    W tym zakresie, Zainteresowani dokonają porównania wartość działek i części budynku
    mieszkalnego znajdujących się na danej działce nr (...) oraz (...). Porównanie nastąpi przy
    tym bez uwzględnienia poczynionych przez Zainteresowanych nakładów.
    W konsekwencji, przy wskazanych powyżej założeniach, według oszacowania
    współwłaścicieli, można uznać że wartość działek (...) oraz (...) oraz części budynku
    mieszkalnego znajdujących się na nich, będzie zbliżona. Sama działka posiada bowiem
    zbliżoną wielkość, cechy, położenie (przylega do siebie), lokalizację. Części budynku
    mieszkalnego znajdujące się na poszczególnych działkach także posiadały (przed
    poczynieniem odpowiednich nakładów) zbliżony do siebie stan techniczny (obydwie części
    budynku wymagały poniesienia dodatkowych nakładów), a co za tym idzie, nie różniły się
    one wartością. A zatem, w zakresie budynku mieszkalnego, planowane zniesienie
    współwłasności nieruchomości nie będzie skutkowało koniecznością zmiany posiadanego
    udziału we współwłasności.
    Zainteresowani szacują, iż wartość rynkowa działki nr (...) ustalona na dzień zawarcia
    umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności bez spłat i dopłat będzie zbliżona
    wartości rynkowej działki nr (...) ustalonej na dzień zawarcia umowy nieodpłatnego
    zniesienia współwłasności bez spłat i dopłat.
    Po dokonaniu w sposób wyżej opisany nieodpłatnego zniesienia współwłasność działek
    bez spłat i dopłat, strony nie będą dochodziły od siebie jakiegokolwiek wzajemnego
    rozliczenia nakładów poczynionych na użytkowane przez nich części nieruchomości.
    Pytanie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych
    Czy nieodpłatne zniesienie współwłasności bez spłat i dopłat, nie będzie podlegać
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych? (pytanie oznaczone we
    wniosku nr 2)
    Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych
    W Państwa ocenie, nieodpłatne zniesienie współwłasności bez spłat i dopłat nie będzie
    podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    Przytaczając treść art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wskazali
    Państwo, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności,
    których dokonanie skutkować będzie powstaniem obowiązku podatkowego.
    Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera zamknięty katalog
    enumeratywnie wyliczonych zdarzeń, których zaistnienie powoduje powstanie obowiązku
    podatkowego. Zakresu opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie
    można rozszerzać o zdarzenie inne aniżeli wymienione wprost w art. 1 ww. ustawy.
    Wynika to z doktrynalnego zakazu interpretacji przepisów podatkowych w sposób

    rozszerzający lub przez analogię (Podatek od czynności cywilnoprawnych komentarz,
    Gargul Michał, Oleś Wiesław, LexisNexis Warszawa 2013).
    Na podstawie regulacji art. 1 ww. ustawy, uznać należy, iż ustawa ta obejmuje m.in.
    umowy o zniesienie współwłasności, jednakże wyłącznie w części dotyczącej spłat lub
    dopłat. A contrario w przypadku umów o zniesienie współwłasności, przy których tego
    rodzaju spłaty lub dopłaty, nie nastąpią, zniesienie współwłasności nie będzie podlegać
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż planowane przez
    strony nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości zostanie dokonane bez spłat
    i dopłat.
    Biorąc zatem pod uwagę powyżej przywołane przepisy, w Państwa ocenie, nie ulega
    wątpliwości, iż w analizowanej sytuacji, nie wystąpi podstawa do opodatkowania
    podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    Z uwagi na zakres tej interpretacji, przywołano powyżej tylko tę część Państwa stanowiska,
    która odnosi się do zagadnienia dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295) zawiera zamknięty katalog czynności
    podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
    Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:
      a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
      b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
      c) (uchylona),
      d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i
        ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
      e) umowy dożywocia,
      f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części
        dotyczącej spłat lub dopłat,
      g) (uchylona),
      h) ustanowienie hipoteki,
      i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej
        służebności,
      j) umowy depozytu nieprawidłowego,
      k) umowy spółki.
    Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:
      Podatkowi podlegają zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one
      podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych,
      z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.
    W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
      Podatkowi podlegają orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody,
      jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne
      wymienione w pkt 1 lub 2.
    Należy wskazać, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia
    czynności, których dokonanie powodować będzie powstanie obowiązku podatkowego.
    Tym samym, jeżeli dana czynność nie została wymieniona w ustawowym katalogu nie

    podlega opodatkowaniu tym podatkiem nawet, jeżeli wywołuje skutki gospodarcze takie
    same lub podobne do tych, które zostały w katalogu wymienione.
    Zatem czynności cywilnoprawne podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych, stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych, obejmują również zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat
    lub dopłat. Tym samym, powołane powyżej przepisy regulują opodatkowanie podatkiem
    od czynności cywilnoprawnych wyłącznie takich umów o zniesienie współwłasności lub
    orzeczeń sądu w tym przedmiocie, z którymi związane są spłaty lub dopłaty.
    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że Współwłaściciele A i Współwłaściciel
    B posiadają udziały wynoszące po 1/2 w prawie własności nieruchomości numer (...) i (...).
    Na działkach tych znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny posiadający numery
    porządkowe (...) (dla działki (...)) oraz (...) (dla działki nr (...)) – tzw. „bliźniak”. Pole
                              3  3powierzchni zabudowy budynku wynosi (...) m (dla działki nr (...)) oraz (...) m (dla działki
    nr (...)). Współwłaściciele A, korzystali wyłączne z części nieruchomości z budynkiem
    mieszkalnym znajdującym się na działce o nr (...), a Współwłaściciel B, korzystał wyłącznie z
    części nieruchomości z budynkiem mieszkalnym znajdującym się na działce o nr (...).
    Współwłaściciele dokonali nakłady – każdy na część (nieruchomość) z której korzystał. W
    konsekwencji, wartość części domu mieszkalnego posadowionego na działce nr (...) jest
    odmienna od wartości części budynku posadowionego na działce (...). W celu
    uregulowania kwestii własnościowych, współwłaściciele planują dokonać umownego
    zniesienia współwłasności analizowanej nieruchomości. Zniesienie współwłasności
    polegać będzie na tym, iż działkę o nr (...) przejmie na wyłączną własność Współwłaściciel
    B, natomiast działkę o nr (...) przejmą na wyłączną własność Współwłaściciele A. Zniesienie
    współwłasności będzie miało formę nieodpłatną – nastąpi bez żadnych spłat i dopłat.
    Strony nie będą dochodziły od siebie jakiegokolwiek wzajemnego rozliczenia nakładów
    poczynionych na użytkowane przez nich części nieruchomości.
    Biorąc pod uwagę powyżej przywołane przepisy i przedstawione we wniosku zdarzenie
    przyszłe należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych
    podlegają tylko takie umowy o zniesienie współwłasności lub orzeczenia sądu w tym
    przedmiocie, z którymi związane są spłaty lub dopłaty. Skoro w przedmiotowej sprawie
    będzie miała miejsce czynność zniesienia współwłasności działek z posadowionym na nich
    budynkiem mieszkalnym typu bliźniak, bez spłat i dopłat, to przedmiotowa czynność
    zniesienia współwłasności, jako niewymieniona w art. 1 ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych, nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu
    prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Ta interpretacja stanowi ocenę Państwa stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów
    ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od spadków i
    darowizn zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
    z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze
    zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja
    będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą
    mogli skorzystać ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

przez Zainteresowaną, który jest
    stroną postępowania
    Pani (...) (Zainteresowana będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji
    podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do
    Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji
    indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed
    sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie
    naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej
    oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami
    skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r
    ustawy – Ordynacja podatkowa.