Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-1107/13/MW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-01-31
Teza: Skutki podatkowe sprzedaży nieruchomości nabytej w 2007 r. w spadku w sytuacji, gdy w 2009 r. miał miejsce dział spadku
Słowa kluczowe: nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; przychód-źródła przychodu; spadek-dział spadku
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 19

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 25 października 2013 r. (data otrzymania 12 listopada 2013 r.), uzupełnionym 13 i 20 stycznia 2014 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 12 listopada 2013 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

W związku ze stwierdzonymi brakami formalnymi, pismem z 31 grudnia 2013 r. Znak: IBPB II/2/415-1107/13/MW, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano 13 i 20 stycznia 2014 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W dniu 26 października 2007 r. zmarła matka Wnioskodawcy i w związku z tym Sąd Rejonowy 5 września 2008 r. wydał postanowienie, że spadek po niej nabyli wprost: mąż (Pan S.) i Wnioskodawca po 1/2 części. Spadek nabyty po zmarłej matce został zwolniony z podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W dniu 23 marca 2009 r. w Kancelarii Notarialnej dokonano działu spadku po zmarłej matce. Skład masy spadkowej:

*   działka nr 188/23 o powierzchni 0,0758 ha,
*   działka nr 188/24 o powierzchni 0,0757 ha,
*   działka nr 188/26 o powierzchni 0,2973 ha,
*   działka nr 188/18 o powierzchni 0,0051 ha,
*   działka nr 188/27 o powierzchni 0,0419 ha wraz z budynkiem mieszkalnym.

Ponieważ spadkobiercy są dla siebie osobami obcymi – córka z pierwszego małżeństwa i drugi mąż – postanowiono tak dokonać podziału spadku, aby żadna ze stron nie była wobec siebie zależna. Podzielono nabyty spadek według poniżej przedstawionego schematu, uznając, że podział jest sprawiedliwy, a podzielone nieruchomości przedstawiają taką samą wartość czyli strony podzieliły się po połowie należnego im spadku. Wartość rynkowa poszczególnych części do działu spadku poparta była konsultacjami w biurach nieruchomości tak, aby wartości poszczególnych składowych spadku się równoważyły.

I tak w wyniku podziału Pan S. nabył:

*   działkę nr 188/23 o powierzchni 0,0758 ha,
*   działkę nr 188/26 o powierzchni 0,2973 ha,
*   działkę nr 188/18 o powierzchni 0,0051 ha.

Wnioskodawca nabył:

*   działkę nr 188/24 o powierzchni 0,0757 ha,
*   działkę nr 188/27 o powierzchni 0,0419 ha wraz z budynkiem mieszkalnym.

W dniu 28 lutego 2013 r. Wnioskodawca sprzedał dom usytuowany na działce o powierzchni 0,0419 ha, w którym był zameldowany około 30 lat.

W związku z powyższym stanem faktycznym zadano następujące pytania:

1.  Czy Wnioskodawca powinien zapłacić podatek dochodowy?
2.  Czy w zeznaniu rocznym Wnioskodawca powinien uznać dochód ze sprzedaży domu jako przychód i rozliczyć razem z dochodem rocznym?
3.  Jaki urząd skarbowy uznać za właściwy do ewentualnego rozliczenia, jeśli przy sprzedaży domu Wnioskodawca był zameldowany w innej miejscowości niż obecnie?

Zdaniem Wnioskodawcy, nie powinien on rozliczać się ze sprzedaży ww. nieruchomości, ponieważ odziedziczył ją po zmarłej matce. Spadek ten został zwolniony z podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Upłynął też 5 letni termin, który zwalnia Wnioskodawcę z podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości, a dodatkowo przysługuje mu ulga meldunkowa.

W przypadku ewentualnego rozliczenia Wnioskodawca uważa, że powinien się rozliczyć w urzędzie skarbowym, który w chwili obecnej jest właściwy dla jego miejsca zameldowania.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

–jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

W świetle powyższego uregulowania, każda czynność prawna, której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli zostanie dokonana w określonym czasie, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca w spadku po matce zmarłej 26 października 2007 r. nabył udział w masie spadkowej wynoszący 1/2. W skład masy spadkowej wchodziło pięć działek, w tym jedna zabudowana budynkiem mieszkalnym. W dniu 23 marca 2009 r. dokonano działu spadku po zmarłej matce, w wyniku którego Wnioskodawca otrzymał na wyłączną własność dwie działki, w tym jedną zabudowaną budynkiem mieszkalnym, natomiast drugi spadkobierca otrzymał trzy pozostałe działki. Wnioskodawca wskazał, że działu spadku dokonano uznając, że podział jest sprawiedliwy, a podzielone nieruchomości przedstawiają taką samą wartość, czyli że strony podzieliły się po połowie należnego im spadku. Wartość rynkowa poszczególnych składników masy spadkowej poparta była konsultacjami w biurach nieruchomości tak, aby wartości poszczególnych składowych spadku się równoważyły. W dniu 28 lutego 2013 r. Wnioskodawca sprzedał działkę zabudowaną budynkiem mieszkalnym.

W omawianej sprawie istotne jest więc ustalenie momentu nabycia sprzedanej w 2013 r. nieruchomości. W myśl art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Istotny zatem dla podatku dochodowego jest dzień otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy.

Natomiast stosownie do treści art. 1035 ustawy Kodeks cywilny – jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom stosownie do wielkości ich udziałów, przechodzą na nich. Ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadłyby poszczególnym spadkobiercom.

Tak więc na skutek działu spadku następuje „konkretyzacja” składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Jeżeli jednak w drodze działu spadku spadkobierca nabywa udział ponad wielkość, którą uprzednio nabył w spadku, to nabycie w drodze działu spadku, w części przekraczającej udział w spadku (nawet wówczas, jeżeli nabycie to następuje nieodpłatnie) należy traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O tym zaś czy udział uległ powiększeniu nie decyduje subiektywne odczucie dotychczasowego współwłaściciela, lecz obiektywne kryteria odwołujące się do cen rynkowych udziałów przed i po dokonaniu działu spadku. Aby ustalić czy udział uległ powiększeniu należy porównać wartość udziału w masie spadkowej nabytego w spadku z wartością majątku jaki przypadł spadkobiercy w wyniku działu spadku.

W omawianej sprawie, Wnioskodawca wskazuje, że działu spadku dokonano tak aby był sprawiedliwy, a otrzymane przez obie strony nieruchomości przedstawiały taką samą wartość. Aby wartości poszczególnych składowych spadku się równoważyły ustalanie wartości rynkowej poszczególnych składników masy spadkowej poparto konsultacjami w biurach nieruchomości. Jeżeli zatem w istocie wartość nieruchomości otrzymanych przez Wnioskodawcę w wyniku działu spadku odpowiada wartości udziału nabytego w 2007 r. w spadku, to w dacie działu spadku (2009 r.) nie doszło do nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.

W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że nabycie sprzedanej w 2013 r. nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym nastąpiło w 2007 r., co oznacza, że pięcioletni termin, określony zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy upłynął z końcem 2012 r. Tym samym sprzedaż tej nieruchomości w 2013 r. nie stanowi w ogóle źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca nie ma zatem obowiązku wykazywania przychodu uzyskanego ze sprzedaży ww. nieruchomości w zeznaniu podatkowym. Za bezprzedmiotową uznać należy zatem odpowiedź na pytanie oznaczone we wniosku nr 3, a mianowicie o wskazanie, który urząd skarbowy jest właściwy do rozliczenia ww. transakcji sprzedaży nieruchomości. Bezprzedmiotowe jest również rozstrzyganie czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do zwolnienia z opodatkowania na podstawie tzw. ulgi meldunkowej.

Stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym nie powinien on rozliczać się ze sprzedaży ww. nieruchomości ponieważ upłynął 5 letni termin, który zwalnia go z podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości, uznać należało za prawidłowe.

Należy jednak wyjaśnić, że przyczyną braku opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych sprzedaży nieruchomości w niniejszym przypadku nie jest to, że nabycie spadku podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Brak powstania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości wynika wyłącznie z faktu upływu 5-letniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sam fakt, że nabycie spadku podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nie wyłącza bowiem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.