Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-1411/11-2/LK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-11-28
Teza: opodatkowanie usług zarządzania płynnością finansową
Słowa kluczowe: cash pooling; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 13.10.2011 r. (data wpływu 25.10.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług zarządzania płynnością finansową - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25.10.2011 r. wpłynął wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług zarządzania płynnością finansową.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Sp. z o.o. (dalej: Spółka, Wnioskodawca) należy do międzynarodowej grupy I (dalej: Grupa). Obecnie w ramach Grupy wdrażany jest system kompleksowego zarządzania płynnością finansową mający na celu ograniczenie kosztów finansowania zewnętrznego poszczególnych Spółek z Grupy oraz optymalne gospodarowanie wewnątrzgrupowymi środkami finansowymi. W tym celu, Spółka zamierza przystąpić do umowy konsolidacji rachunków bankowych (dalej: Umowa) zawartej pomiędzy I. S.A. posiadającej siedzibę w Luksemburgu (dalej: Pool Leader) oraz B z siedzibą w Luksemburgu (dalej: Bank).

W przypadku przystąpienia do Umowy Bank każdego dnia roboczego będzie dokonywał transferów środków pieniężnych pomiędzy rachunkiem bankowym Spółki (dalej: Rachunek Spółki) oraz rachunkiem bankowym Pool Leadera (dalej: Rachunek Pool Leadera) w następujący sposób:

1.  w przypadku wystąpienia na Rachunku Spółki salda dodatniego Bank obciąży Rachunek Spółki i uzna Rachunek Pool Leadera kwotą salda dodatniego powstałego na Rachunku Spółki,
2.  w przypadku wystąpienia na Rachunku Spółki salda ujemnego Bank obciąży Rachunek Pool Leadera i uzna Rachunek Spółki kwotą salda ujemnego powstałego na rachunku Spółki.

Umowa nie wskazuje tytułu prawnego transferów środków pieniężnych pomiędzy Rachunkiem Spółki oraz Rachunkiem Pool Leadera. Podstawą prawną umożliwiającą dokonanie niniejszych transferów za pośrednictwem Banku będzie odrębna umowa o zarządzanie płynnością finansową w Grupie (dalej: Umowa o zarządzanie) zawarta pomiędzy Pool Leaderem oraz Spółką.

Na podstawie Umowy o zarządzanie Pool Leader będzie świadczył na rzecz Spółki wewnątrzgrupowe usługi bankowe (internal bank service) (dalej: Usługi) obejmujące w szczególności:

1.  udzielanie na rzecz Spółki kredytów oraz pożyczek pieniężnych,
2.  obsługę i rozliczanie transakcji płatniczych (kompensowanie należności i zobowiązań) dokonywanych pomiędzy Spółką a innymi spółkami z Grupy ,
3.  obsługę i rozliczanie transakcji zamiany stóp procentowych dokonywanych pomiędzy Spółką a innymi spółkami z Grupy (I),
4.  przyjmowanie od Spółki depozytów środków pieniężnych.

Powyższe oznacza, iż w ramach Umowy czynności Banku ograniczać się będą do dokonywania transferów środków pieniężnych pomiędzy Rachunkiem Spółki oraz Rachunkiem Pool Leadera i służyć będą jedynie technicznemu rozliczaniu transakcji dokonywanych pomiędzy Spółką oraz Pool Leaderem.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym:

1.  z uwagi na fakt, iż czynności zarządzania płynnością finansową świadczone będą przez Pool Leadera na rzecz Spółki, przychody odsetkowe otrzymywane przez Spółkę z tytułu przekazania środków pieniężnych na Rachunek Pool Leadera (depozyty) nie powinny stanowić obrotu w rozumieniu ustawy VAT i tym samym nie powinny wpływać na sposób odliczania podatku VAT naliczonego na zakupach Spółki,
2.  czynności wykonywane przez Pool Leadera na rzecz Spółki powinny zostać przez Wnioskodawcę rozpoznane jako import usług zwolnionych z podatku od towarów usług (dalej: VAT) na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38,40 i 41 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (dalej: ustawa VAT).

Zdaniem Wnioskodawcy, w zakresie określonym w pytaniu nr 1 z uwagi na fakt, iż czynności zarządzania płynnością finansową świadczone będą przez Pool Leadera na rzecz Spółki, przychody odsetkowe otrzymywane przez Spółkę z tytułu przekazania środków pieniężnych na Rachunek Pool Leadera (depozyty) nie powinny stanowić obrotu w rozumieniu ustawy VAT i tym samym nie powinny wpływać na sposób odliczania podatku VAT naliczonego na zakupach Spółki.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Pod pojęciem świadczenia usług, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, należy rozumieć każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Z powołanych powyżej przepisów wynika, iż świadczenie usług, jako czynność opodatkowana VAT, występuje wówczas, gdy możliwe jest wskazanie identyfikowalnego „świadczenia na rzecz” drugiej strony transakcji. Powyższe oznacza, iż warunkiem uznania danej transakcji za świadczenie usług jest istnienie podmiotu, będącego odbiorcą świadczenia (odbiorcą usługi).

Z przedstawionego przez Wnioskodawcę zdarzenia przyszłego wynika, iż wdrażany w ramach Grupy system zarządzania płynnością finansową realizowany będzie w Spółce za pośrednictwem Pool Leadera na podstawie Umowy o zarządzanie. Stosownie do postanowień Umowy o zarządzanie Pool Leader będzie wykonywał na rzecz Spółki określone czynności polegające na zapewnianiu Spółce finansowania poprzez udzielanie na rzecz Spółki kredytów oraz pożyczek pieniężnych, obsłudze i rozliczaniu dokonywanych przez Spółkę transakcji płatniczych oraz transakcji wykorzystujących instrumenty pochodne (tj. transakcji zamiany stóp procentowych), a także na zagospodarowywaniu nadwyżek środków pieniężnych Spółki (poprzez przyjmowanie przez Pool Leadera od Spółki depozytów pieniężnych).

Z powyższego wyraźnie wynika, iż podmiotem wykonującym czynności polegające na zarządzaniu płynnością finansową Spółki i występującym w związku z tym w charakterze usługodawcy będzie Pool Leader, zaś odbiorcą świadczonych przez Pool Leadera Usług będzie Spółka.

Należy jednocześnie podkreślić, iż rola Banku pełniona w ramach wdrażanej w Grupie struktury rozliczeń będzie miała charakter wyłącznie techniczny. Bank, dokonując transferów pomiędzy Rachunkiem Spółki oraz Pool Leadera umożliwi jedynie realizację Usług świadczonych na rzecz Spółki przez Pool Leadera na podstawie Umowy o zarządzanie, Bank nie będzie bowiem uprawniony do ingerowania w transakcje dokonywane pomiędzy Pool Leaderem oraz Spółką. Ponadto, zawarta z Bankiem Umowa nie będzie stanowiła tytułu prawnego czynności polegających na zarządzaniu płynnością finansową w Spółce. Tytułem tym będzie bowiem zawarta pomiędzy Pool Leaderem oraz Spółką Umowa o zarządzanie.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, należy uznać, iż czynności polegające na zarządzaniu płynnością finansową wykonywane na rzecz Spółki przez PooI Leadera na podstawie Umowy o zarządzanie powinny zostać zakwalifikowane na gruncie ustawy o VAT, jako świadczenie usług przez Pool Leadera na rzecz Spółki. Jednocześnie, w ocenie Wnioskodawcy, w opisanym zdarzeniu przyszłym Spółka nie będzie wykonywać żadnych czynności, które w rozumieniu przepisów ustawy o VAT mogłyby zostać zaklasyfikowane, jako świadczenie usług. W rezultacie przychody odsetkowe otrzymywane przez Spółkę z tytułu przekazania środków pieniężnych na Rachunek Pool Leadera nie powinny stanowić obrotu w rozumieniu ustawy VAT i tym samym nie powinny wpływać na sposób odliczania podatku VAT naliczonego na zakupach Spółki.

Przedstawiony powyżej pogląd jest zgodny ze stanowiskiem organów podatkowych prezentowanym w przedmiotowej kwestii. Przykładowo, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. lPPP3/443-472/11-4/LK, potwierdził stanowisko podatnika, zgodnie z którym:

„czynności kompleksowego zarządzania płynnością finansową, opisane w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, pozwolą Spółce na ograniczenie kosztów finansowania bądź osiągnięcie większych korzyści finansowych w porównaniu ze standardową ofertą bankową. Będą one przede wszystkim polegać na zapewnianiu Spółce natychmiastowego dostępu do środków pieniężnych bądź też gospodarowaniu wolnymi środkami finansowymi Spółki. Korzyści te zapewniać będzie Spółce Lider poprzez wykonywanie funkcji podmiotu zarządzającego funkcjonowaniem Systemu. W konsekwencji, w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym należy uznać, że Lider jest podmiotem, który świadczy usługi na rzecz Spółki. Z drugiej strony, zdaniem Spółki, w opisanym zdarzeniu przyszłym nie dochodzi do świadczenia usług przez Spółkę. Spółka nie wykonuje bowiem żadnych czynności, które można zaklasyfikować jako usługi. W szczególności, przekazywanie wolnych środków finansowych na konto Lidera nie może być klasyfikowane jako świadczenie usług, lecz jako umożliwianie Liderowi wykonywania usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową Uczestników Systemu (w tym również Spółki).”

Tożsame stanowisko wyrażone zostało przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. IPPP1-443-167/11-2/IGo.

Ad 2)

W przekonaniu Spółki, czynności wykonywane na jej rzecz przez Pool Leadera powinny zostać przez Spółkę rozpoznane jako import usług zwolnionych z opodatkowania VAT.

W myśl art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju.

Należy wskazać, iż w analizowanym zdarzeniu przyszłym istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku VAT będzie ustalenie miejsca świadczenia usług.

Na podstawie art. 28b ustawy o VAT miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania.

Mając na względzie powyższe oraz fakt, iż Spółka będzie usługobiorcą Usług świadczonych przez Pool Leadera, miejscem świadczenia tych Usług będzie Polska. W konsekwencji, Wnioskodawca zobligowany będzie do rozliczenia wszelkich czynności dokonywanych w ramach Umowy przez Pool Leadera, jako import usług.

Tożsamy pogląd zaprezentowany został przykładowo przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, który w interpretacji indywidualnej z dnia 12 maja 2011 r., sygn. IPPP3/443-275/11-4/JF, wskazał co nastepuje:

„z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że w celu uzyskania efektywnego zarządzania finansami Spółka rozważa przystąpienie do systemu kompleksowego zarządzania płynnością finansową (cash pooling). System cash pooling będzie zorganizowany przez Agenta z siedzibą na terytorium Francji, przy udziale zagranicznego banku, którego rola będzie ograniczona do założenia i utrzymywania rachunków oraz wykonywania przelewów pieniężnych związanych z tym systemem. Spółka będzie dokonywała rozliczeń bezpośrednio poprzez własne rachunki założone w zagranicznym banku posiadającym siedzibę w Wielkiej Brytanii i niepowiązanym kapitałowo ani osobowo ze Spółką. Agent nie posiada zarówno siedziby, jak i stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski. Mając na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy stwierdzić należy, iż Agent, posiadający siedzibę na terytorium Francji, będzie świadczył usługi finansowe w ramach umowy cash-poolingu na rzecz podatnika (Spółki) mającego siedzibę w Polsce. Zatem, miejscem ich świadczenia będzie terytorium kraju. Reasumując, miejscem świadczenia, a tym samym miejscem opodatkowania usług finansowych świadczonych przez Agenta na rzecz Spółki, będzie Polska (\`(...)\`) Podmiotem świadczącym usługi finansowe będzie Agent, nieposiadający siedziby oraz stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju, natomiast usługobiorca (Spółka) spełniać będzie warunki określone w art. 17 ust. 3 ustawy, a zatem w niniejszym przypadku rozpozna on po swojej stronie import usług finansowych. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż Spółka zobowiązana będzie do opodatkowania importu usług finansowych zgodnie zobowiązującymi przepisami prawa podatkowego na terytorium Polski”.

Podobne stanowisko wyrażone zostało również przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, który w interpretacji indywidualnej z dnia 2 marca 2011 r., sygn. IBPP2/443-292/11/RSz, wskazał, iż:

„należy stwierdzić, iż w opisanym stanie faktycznym w przypadku gdy usługi zarządzania środkami pieniężnymi, stanowiące usługi finansowe, są świadczone przez T nie posiadającą zarówno siedziby, jak i stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju, na rzecz Spółki, która posiada w Polsce swoją siedzibę, usługi te będą, podlegały opodatkowaniu jako import usług na terytorium Polski. Do rozliczenia w zakresie podatku VAT tej transakcji obowiązana będzie Spółka, stając się podatnikiem jako nabywca przedmiotowych usług”.

W przekonaniu Spółki, Usługi świadczone przez Pool Leadera na rzecz Spółki w ramach Umowy o zarządzanie mieszczą się w katalogu usług zwolnionych z opodatkowania VAT. W pełni odpowiadają one bowiem usługom wymienionym w:

1.  art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, który zwalnia od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę,
2.  art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, który zwalnia z opodatkowania usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług,
3.  art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, który zwalnia z opodatkowania usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Ponadto wskazać należy, iż Usługi przedstawione w analizowanym zdarzeniu przyszłym zostały objęte zwolnieniem również na gruncie prawa wspólnotowego. W myśl art. 135 ust. 1 lit. b i d Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej ze zwolnienia korzystają bowiem następujące transakcje:

1.  udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę,
2.  transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności.

W konsekwencji, objęte zakresem Umowy o zarządzanie czynności polegające na udzielaniu przez Pool Leadera na rzecz Spółki kredytów oraz pożyczek pieniężnych, przyjmowaniu przez Pool Leadera depozytów pieniężnych od Spółki, a także usługi w zakresie obsługi i rozliczania transakcji płatniczych oraz transakcji zamiany stóp procentowych, na gruncie powołanych wyżej przepisów, będą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania VAT. Tym samym, Spółka w ramach Umowy dokonywać będzie importu usług zwolnionych z podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.