Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-87/10/CJS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-04-22
Teza: Czy wnioskodawca powinna zapłacić podatek dochodowy z tytułu sprzedaży działek, które stały się majątkiem wspólnym małżonków na skutek podpisania umowy rozszerzającej wspólność małżeńską, a które nabyła na własność w 1985r. ?
Słowa kluczowe: małżeństwo; umowa; zbycie-odpłatne zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pana stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 21 stycznia 2010r. (data wpływu do tut. Biura 25 stycznia 2010r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży nieruchomości w części dotyczącej:

*   braku obowiązku podatkowego - **jest prawidłowe,**
*   przyczyn uzasadniających brak tego obowiązku – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 stycznia 2010r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży nieruchomości.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 30 października 1985r. wnioskodawca na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego nabył m. in. własność nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr. Dnia 17 czerwca 1989r. wnioskodawca zawarł związek małżeński i w dalszym ciągu pozostaje w związku małżeńskim. Umowa majątkowa małżeńska nie została zawarta, w związku z czym małżonków obowiązywał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.

Dnia 18 stycznia 2007r. wnioskodawca i jego żona zawarli przed notariuszem umowę o rozszerzeniu wspólności ustawowej. Na podstawie przedmiotowej umowy, doszło m. in. do rozszerzenia obowiązującej dotychczas majątkowej wspólności ustawowej małżeńskiej na nieruchomości dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą o nr, na którą składają się działki: 261,66,65,64,63,62,206,51,53,283,694, a która do tej pory stanowiła majątek odrębny wnioskodawcy.

Dnia 18 czerwca 2009r. wnioskodawca wraz z żoną zawarli przed notariuszem umowę sprzedaży wchodzących w skład ww. nieruchomości działek o numerach: 62,63,64,65 i 66 za cenę 70.000 zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Czy zbycie nieruchomości tj. działek nr 62,63,64,65 i 66, które wchodziły w skład nieruchomości dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą o nr, po rozszerzeniu wspólności małżeńskiej majątkowej stanowi zbycie nieruchomości podlegające opodatkowaniu zgodnie z dyspozycją art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a), jako następujące przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie do wspólności majątkowej małżeńskiej przez małżonków i tym samym będzie on podlegać obowiązkowi podatkowemu odnośnie zbycia rzeczonej nieruchomości w zakresie w jakim obciążałyby go ten podatek?

Zdaniem wnioskodawcy, jest właścicielem nieruchomości od 30 października 1985r., która mocą umowy o rozszerzeniu wspólności majątkowej z dnia 18 stycznia 2007r. weszła do majątku wspólnego małżonków, którą wspólnie zbyli na rzecz strony kupującej.

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje miedzy małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich (majątek wspólny). Do majątku wspólnego należą również przedmioty w stosunku do których małżonkowie rozszerzyli ustawową wspólność małżeńską, co oznacza, że wszystko co posiadają w majątku wspólnym jest wspólne w częściach równych – łącznie z uzyskanymi z tego majątku przychodami.

Skoro zatem zbyta przez nich nieruchomość objęta była wspólnością majątkową małżonków, to przychód uzyskany z jej sprzedaży również będzie objęty wspólnością małżeńską. Do przychodu tego zatem mają zastosowanie wszelkie reguły odnoszące się do wspólności majątkowej małżeńskiej wobec tego w czasie jej trwania nie można wydzielić udziału każdego z małżonków w tym przychodzie, a żaden z małżonków nie może samodzielnie rozporządzać swoimi prawami do tego przychodu. Wspólność ustawowa małżeńska ma charakter bezudziałowy. Niemożliwe jest zatem określenie wielkości przychodu, nie ma bowiem do czego odnosić wielkości udziału w sumie przychodów ( Bartosiewicz Adam, Kubacki Ryszard, glosa do wyroku NSA z dnia 09 kwietnia 2002r., III SA 2717/00. OSP/2003/4/47). Powyższe zostało opisane w glosowym wyroku NSA oraz Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie z dnia 10 września 2008r. Sygn. akt III SA/Wa 1402/08.

Każdy z małżonków posiada prawo do całości, stąd też sprzedaż masy majątkowej jest działaniem podejmowanym wspólnie. Cały przychód ze sprzedaży wyżej opisanej nieruchomości wszedł więc niepodzielnie do majątku wspólnego. Wnioskodawca był właścicielem nieruchomości od 30 października 1985r., a więc nie podlega na zasadzie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) podatkowi dochodowemu od osób fizycznych. Przepisy podatkowe nie zawierają regulacji umożliwiających dokonanie podziału przychodu ze sprzedaży majątku przypadającego wspólnie małżonkom w celu wymierzenia podatku tylko jednemu z nich.

Brak zatem możliwości określenia, które z części uzyskanych wspólnie przez małżonków ze sprzedaży – w przedstawionym stanie faktycznym – gospodarstwa rolnego – przypada na każdego z nich.

W związku z powyższym wykluczona jest możliwość wymierzenia podatku.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje:

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłem przychodu jest – z zastrzeżeniem ust. 2 – odpłatne zbycie m. in.:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588 ze zm.) zmieniono zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej do przychodu (dochodu) uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2006r.

Mając na uwadze powyższe, należy podkreślić, iż przepis cytowanego wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego.

Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że wnioskodawca sprzedał wraz z żoną działki, które wchodziły w skład gospodarstwa rolnego, którego właścicielem stał się w dniu 30 października 1985r. na podstawie umowy o przekazania gospodarstwa rolnego.

Mając na uwadze, iż pięcioletni termin, o którym mowa w cyt. powyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy upłynął z dniem 31 grudnia 1990r.; sprzedaż działek nastąpiła po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którym nastąpiło ich nabycie.

Sprzedaż nie nastąpi również w wykonaniu działalności gospodarczej.

Oznacza to, że przychód jaki wnioskodawca uzyskał w 2009r. ze sprzedaży przedmiotowych działek nie będzie stanowić w ogóle źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy.

W tym też zakresie stanowisko wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Należy jednak stwierdzić, że choć w przedstawionym stanie faktycznym istotnie, jak wskazał wnioskodawca nie powstanie u niego obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży działek, jednakże brak tego obowiązku nie wynika z faktu, iż wspólność majątkowa małżeńska ma charakter bezudziałowy.

Współwłasność majątkowa małżeńska jest niewątpliwie współwłasnością łączną ale z faktu tego nie można wywodzić braku obowiązku podatkowego po stronie każdego z małżonków w sytuacji zaistnienia takiego zdarzenia prawnego, z którym przepisy prawa podatkowego wiążą określone skutki podatkowe.

Podkreślić bowiem należy, iż w świetle art. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych jest osoba fizyczna a nie małżonkowie. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tejże ustawy - małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Zasadą ustawową jest zatem, iż małżonkowie są podatnikami każdy z osobna a w szczególnych przypadkach ustawa zezwala na łączne opodatkowanie małżonków, nie powoduje to jednak, że małżonkowie stają się jednym podatnikiem, gdyż podatnikiem nadal pozostaje osoba fizyczna. Skoro zatem każdy z małżonków jest odrębnie podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, to nie można zgodzić się z wnioskodawcą, że z uwagi na bezudziałowość jaką charakteryzuje wspólność ustawowa małżonków brak jest podstaw prawnych do opodatkowania każdego małżonka z osobna.

Tak więc o braku wystąpienia obowiązku podatkowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości nie decyduje fakt pozostawania we wspólności ustawowej małżeńskiej lecz upływ 5 letniego okresu, o którym mowa w cyt. wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Dlatego też organ podatkowy nie mógł potwierdzić prawidłowości stanowiska wnioskodawcy w zakresie przesłanek uzasadniających brak obowiązku podatkowego.

Mając na uwadze powyższe, stanowisko wnioskodawcy w tym zakresie należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Niniejsza interpretacja stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że Minister Finansów, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną), została wydana wyłącznie dla wnioskodawcy. Natomiast dla żony wnioskodawcy, została wydana odrębna interpretacja.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.