Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-270/14/NG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-03-11
Teza: skutki podatkowe sprzedaży lokalu mieszkalnego nabytego w częściowo w drodze otrzymania przydziału a częściowo w spadku.
Słowa kluczowe: lokal-lokal mieszkalny; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; przekształcanie; przychód; przychód-źródła przychodu; spadek
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 10 marca 2014 r. (data otrzymania 17 marca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży lokalu mieszkalnego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 marca 2014 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży lokalu mieszkalnego.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 27 grudnia 1991 r. Wnioskodawca z małżonkiem nabyli na podstawie „przydziału mieszkalnego” – spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. W trakcie trwania ich związku małżeńskiego obowiązywał ustrój ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.

Następnie Wnioskodawca nabył udział 1/6 w prawie do ww. lokalu po zmarłym 3 października 2001 r. małżonku. Nabycie tego udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego z 2 grudnia 2002 r.

W dniu 24 maja 2010 r. aktem notarialnym została ustanowiona odrębna własność ww. lokalu mieszkalnego i przeniesiona własność w udziale na rzecz Wnioskodawcy.

W związku z powyższym zdarzeniem zadano następujące pytania:

1.Od której daty liczy się okres 5 lat, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

*   od daty nabycia poszczególnych udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu?
*   czy od daty przekształcenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w odrębną własność lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności?

2.Czy sprzedając w 2014 r. mieszkanie Wnioskodawca będzie zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych z osiągniętego przychodu z tego tytułu?

Zdaniem Wnioskodawcy, okres 5 lat, o którym mowa w pytaniu liczy się w przypadku nabycia ½ części udziału od 27 grudnia 1991 r., w przypadku nabycia 1/6 części udziału od 3 października 2001 r.

W opinii Wnioskodawcy, sprzedaż udziałów w ww. lokalu w 2014 r. nie będzie w ogóle stanowić źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) cytowanej ustawy – źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis cytowanego wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy normuje generalną zasadę, że nie płaci się podatku jeśli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub praw upłynęło 5 lat. W związku z tym, jeśli od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie nieruchomości lub praw upłynęło 5 lat, sprzedaż tej nieruchomości lub praw nie podlega w ogóle opodatkowaniu. W ocenie Wnioskodawcy, rozstrzygającym faktem co do ewentualnego opodatkowania odpłatnego zbycia nieruchomości będzie moment i forma prawna pierwotnego nabycia.

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest ograniczonym prawem rzeczowym. Jest to prawo zbywalne, przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji (art. 17 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych). Umożliwia ono korzystanie z lokalu oraz rozporządzanie tym prawem, z pewnymi ograniczeniami, na zasadach zbliżonych do prawa własności. Świadczy o tym chociażby umiejscowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w księdze drugiej Kodeksu cywilnego „własności i inne prawa rzeczowe”. Ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu powoduje, że osoba, której przysługuje to prawo, uzyskuje pełnię uprawnień właścicielskich do lokalu mieszkalnego oraz prawo do udziału w związanej z tym lokalem nieruchomości gruntowej.

Wnioskodawca nabył udziały spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, a następnie nastąpiło ustanowienie na rzecz Wnioskodawcy prawa odrębnej własności do udziału w tym lokalu w trybie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W związku z tym, w ocenie Wnioskodawcy, za datę nabycia lokalu, uwzględnianą do liczenia 5-letniego terminu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 cytowanej ustawy, nie można uznać dnia ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu, lecz datę ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziałów w tym lokalu).

Zdaniem Wnioskodawcy, ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego oraz przeniesienie prawa własności nie jest zdarzeniem, które należy utożsamiać z nabyciem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przynależnego do tego lokalu gruntu jest tylko inną formą własności, a nie nowym nabyciem. Tym samym przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w odrębną własność jest jedynie zmianą formy prawnej dysponowania lokalem mieszkalnym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany ze sprzedaży w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, dla określenia jego skutków podatkowych, istotne jest zatem ustalenie daty nabycia nieruchomości.

W niniejszej sprawie istotna jest więc kwestia ustalenia, od której daty w przypadku sprzedaży lokalu mieszkalnego należy liczyć 5-letni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – czy od daty nabycia w spadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, czy też od momentu przekształcenia spółdzielczego własnościowego prawa do tego lokalu w odrębną własność.

Z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku wynika, że 27 grudnia 1991 r. Wnioskodawca wraz z małżonkiem nabyli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, które weszło w skład majątku wspólnego małżonków. W dniu 3 października 2001 r. zmarł małżonek Wnioskodawcy, a Wnioskodawca w spadku po małżonku nabył udział 1/6 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego. Następnie 24 maja 2010 r. została ustanowiona odrębna własność ww. lokalu mieszkalnego i przeniesiona w udziale na rzecz Wnioskodawcy. W 2014 r. Wnioskodawca rozważa sprzedaż ww. lokalu.

Zgodnie z art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121) spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Tak więc dniem nabycia przez Wnioskodawcę spadku po małżonku jest data śmierci spadkodawcy, a postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Podkreślić przy tym należy, że do masy spadkowej po zmarłym małżonku należał wyłącznie udział ½ w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) – z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Wspólność ta ma charakter współwłasności łącznej, bezudziałowej, jednak z chwilą jej ustania (co ma miejsce w przypadku śmierci małżonka) współwłasność przekształca się we współwłasność w częściach ułamkowych. W myśl natomiast art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Wyjaśnić także należy, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest ograniczonym prawem rzeczowym. Jest to prawo zbywalne, przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji. Umożliwia ono korzystanie z lokalu oraz rozporządzanie tym prawem, z pewnymi ograniczeniami, na zasadach zbliżonych do prawa własności. Świadczy o tym chociażby umiejscowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w Księdze Drugiej ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121) – „Własność i inne prawa rzeczowe”. Natomiast ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego powoduje, że osoba, której przysługuje to prawo, uzyskuje pełnię uprawnień właścicielskich do lokalu mieszkalnego oraz prawo do udziału w związanej z tym lokalem nieruchomości gruntowej.

Mając na względzie powyższe uregulowania prawne oraz opis zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że ustanowienie w 2010 r. odrębnej własności omawianego lokalu mieszkalnego i przeniesienie na Wnioskodawcę i pozostałych współwłaścicieli prawa własności jest tylko zmianą formy własności, a nie nowym nabyciem w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W sytuacji, w której Wnioskodawca nabył udział 1/2 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego w drodze przydziału w 1991 r. a kolejny udział w ww. prawie nabył w 2001 r. w spadku po małżonku, a następnie miało miejsce ustanowienie na rzecz współwłaścicieli (w tym Wnioskodawcy) prawa odrębnej własności tego lokalu w trybie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1222) – za datę nabycia udziału w lokalu, uwzględnianą do liczenia 5-letniego terminu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy uznać datę nabycia udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy stwierdzić, że Wnioskodawca udział 4/6 w lokalu mieszkalnym nabywał w różny sposób i w różnym czasie:

*   udział 1/2 w lokalu mieszkalnym nabył w 1991 r. na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego,
*   udział 1/6 w lokalu mieszkalnym nabył w 2001 r. w spadku.

Natomiast samo ustanowienie w 2010 r. odrębnej własności tego lokalu nie wywołuje skutku w postaci nabycia przez Wnioskodawcę w tej dacie udziału w nieruchomości, stanowi jedynie zmianę formy współwłasności. A zatem termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy w niniejszej sprawie powinien być liczony w części dotyczącej udziału nabytego w 1991 r. od końca 1991 r. i upłynął z końcem 1996 r., w części dotyczącej udziału nabytego w 2001 r. od końca 2001 r. i upłynął z końcem 2006 r.

Z powyższego wyjaśnienia wynika, że planowana w 2014 r. sprzedaż udziału 4/6 (1/2 + 1/6) w lokalu mieszkalnym zostanie dokonana po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie poszczególnych udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do tego lokalu. W konsekwencji sprzedaż ta nie będzie stanowić dla Wnioskodawcy źródła przychodu, a co za tym idzie nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Stanowisko Wnioskodawcy należało zatem uznać za prawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.