Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-126/11-5/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-06-21
Teza: Opodatkowanie ustanowienia hipoteki.
Słowa kluczowe: banki; hipoteka; kredyt; nieruchomości; umowa; wierzytelność
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2-art. 3; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 3-art. 7

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 30.03.2011 r. (data wpływu 04.04.2011 r.) uzupełnionym pismem na wezwanie z dnia 30.05.2011 r. Nr IPPB2/436-126/11-3/MZ (data nadania 31.05.2011 r., data doręczenia 02.06.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania ustanowienia hipoteki - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 04.04.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania ustanowienia hipoteki.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W marcu br. Spółka ustanowiła na rzecz Banku – kredytodawcy hipotekę łączną na czterech nieruchomościach zabezpieczającą wierzytelności Banku z tytułu umowy kredytowej z dnia 11 marca 2011 r. wraz z późniejszymi ewentualnymi zmianami. Hipoteka zabezpiecza również wszelkie roszczenia z tytułu odsetek, kosztów, prowizji, opłat i należności ubocznych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy od ustanowienia hipoteki łącznej na kilku nieruchomościach zabezpieczającej wierzytelność banku z tytułu udzielonego kredytu wraz z roszczeniami z tytułu odsetek, kosztów prowizji, opłat i należności ubocznych do kwoty 8.250.000,00 zł należy uiścić podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości określonej w art. 7 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. 10/2010 poz. 649 z późn. zm.) - to jest 19,- zł?

Zdaniem Wnioskodawcy

W związku z przedstawionym w poz. 68 stanem faktycznym Spółka stoi na stanowisku, iż - z uwagi na fakt, że hipoteka zabezpiecza wierzytelność o nieustalonej wysokości, na którą składa się kwota udzielonego kredytu oraz ewentualne, przyszłe roszczenie (odsetki, koszty, opłaty, należności uboczne), których zarówno zaistnienie jak i wysokość jest nieznana - od ustanowienia tej hipoteki należy uiścić podatek w kwocie 19,- zł.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje.

Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlega ustanowienie hipoteki.

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy z tytułu ustanowienia hipoteki powstaje z chwilą złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki lub z chwilą zawarcia umowy ustanowienia hipoteki. W myśl art. 4 pkt 8 ustawy obowiązek podatkowy przy ustanowieniu hipoteki ciąży na składającym oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 stawki podatku od ustanowienia hipoteki wynoszą:

1.  na zabezpieczenie wierzytelności istniejących - od kwoty zabezpieczonej wierzytelności 0,1%,
2.  na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej 19 zł.

W myśl art. 65 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2011 r., w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka). Hipoteka zabezpiecza wierzytelność pieniężną, w tym również wierzytelność przyszłą (art. 68 ww. ustawy).

Brzmienie powyższych przepisów określone zostało ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 131 poz. 1075). Przepisy te wprowadziły tylko jeden rodzaj hipoteki.

Hipoteka jest ograniczonym prawem rzeczowym uregulowanym w przepisach ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Hipoteka zabezpiecza jedynie wierzytelności pieniężne i może być wyrażona tylko w oznaczonej sumie pieniężnej. Istotą wierzytelności jest zabezpieczenie realizacji wierzytelności, a nie dochodzenie wierzytelności. Hipoteką można obciążyć nieruchomość, część ułamkową nieruchomości, prawo użytkowania wieczystego, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, wierzytelność zabezpieczoną hipoteką.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż w marcu br. Spółka ustanowiła na rzecz Banku – kredytodawcy hipotekę łączną na czterech nieruchomościach zabezpieczającą wierzytelności Banku z tytułu umowy kredytowej wraz z późniejszymi ewentualnymi zmianami. Hipoteka zabezpiecza również wszelkie roszczenia z tytułu odsetek, kosztów, prowizji, opłat i należności ubocznych. Hipoteka zabezpiecza wierzytelność o nieustalonej wysokości, tj. do kwoty 8.250.000,00 zł.

W tym miejscu należy wskazać, iż hipoteka ma charakter hipoteki łącznej, jeżeli kilka nieruchomości jest obciążonych w celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności w taki sposób, że każda nieruchomość gwarantuje zapłatę całej wierzytelności, a wierzyciel ma swobodę wyboru nieruchomości, z których będzie dochodził zaspokojenia. Nazwa tej hipoteki nie powinna wprowadzać w błąd, ponieważ wbrew jej brzmieniu nie oznacza, że mamy do czynienia z jedną hipoteką. W takim przypadku mamy bowiem do czynienia z tyloma hipotekami, ile jest przedmiotów (np. nieruchomości), na których dokonano zabezpieczenia (które obciążono hipoteką). Prawo polskie nie przyjęło konstrukcji jednej hipoteki obciążającej kilka nieruchomości, lecz wielość hipotek, tj. tyle, ile jest nieruchomości obciążonych, zabezpieczających jedną wierzytelność. (Bałan-Gonciarz Ewa, Ciepła Helena – Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Komentarz, Oficyna, 2007).

W przedstawionym stanie faktycznym zostały ustanowione cztery hipoteki obciążające cztery nieruchomości, czyli występują cztery przedmioty podlegające opodatkowaniu podatkiem. Nie ma znaczenia że ustanowienie hipoteki służy zabezpieczeniu tej samej wierzytelności.

Reasumując należy wskazać, iż skoro przedmiot opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych stanowi czynność ustanowienia hipoteki, to należy stwierdzić, iż ustanowiono cztery hipoteki na zabezpieczenie tej samej wierzytelności, wobec tego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 7 lit. b) ustawy należy wyliczyć wysokość podatku – osobno dla każdej hipoteki. A zatem, w przedstawionym stanie faktycznym należało złożyć cztery deklaracje PCC-3 dotyczące ustanowienia czterech hipotek (stawka podatku 19 zł dla każdej z tych hipotek zabezpieczających wierzytelności o wysokości nieustalonej, tj. 4 x 19 zł).

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.