Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/443-109/13/PK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-06-14
Teza: opodatkowanie podatkiem VAT opłaty za gospodarowanie odpadami
Słowa kluczowe: organ-organ władzy publicznej; podatnik
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 7 marca 2013r. (data wpływu 7 marca 2013r.), uzupełniony pismem z dnia 6 maja 2013r. (data wpływu 9 maja 2013r.) oraz pismem z dnia 4 czerwca 2013r. (data wpływu 6 czerwca 2013r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w przedmiocie opodatkowania podatkiem VAT opłaty za gospodarowanie odpadami – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 7 marca 2013r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, przedmiocie opodatkowania podatkiem VAT opłaty za gospodarowanie odpadami. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 6 maja 2013r. będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 26 kwietnia 2013r. znak IBPP4/443-109/13/PK oraz pismem z dnia 4 czerwca 2013r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Gmina wnosi o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania opłat pobieranych przez gminę z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi w związku z zamiarem wprowadzenia od 1 lipca 2013r. nowego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. W świetle art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 391) utrzymanie czystości i porządku należy do podstawowych zadań własnych gminy. Ustawa wskazuje, iż udział mieszkańca gminy w nowym systemie gospodarowania odpadami jest obowiązkowy z mocy ustawy.

W art. 6c ust. 1 oraz w art. 6r ust. 4 ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach daje delegację radzie gminy do określenia w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, do ustalenia rodzajów dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów oraz wysokości cen za te usługi. Ustawa ta nie reguluje kwestii czy w cenie tej należy uwzględnić podatek od towarów i usług. Zgodnie z art. 6c ww. ustawy gminy są zobowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W celu wypełnienia ustawowych obowiązków Rada Miejska podjęła uchwałę w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy i zagospodarowania tych odpadów, w której zapisano, iż w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zryczałtowaną opłatę będą odbierane zmieszane odpady komunalne w ilości 50 litrów na mieszkańca na miesiąc oraz odpady segregowane w nieograniczonej ilości. Wytworzone ponad tę normę zmieszane odpady komunalne obierane będą przez gminę w ramach dodatkowych usług w zamian za dodatkową opłatę.

Uchwałą Rady Miejskiej z dnia 27 września 2012r. określono następujące rodzaje usług dodatkowych świadczonych przez gminę:

1.  wyposażenie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym,
2.  dodatkowe odbiory odpadów komunalnych wytworzonych w większej ilości niż przewiduje to normatyw przyjęty odrębną uchwałą Rady Miejskiej,

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie pobierana od mieszkańców przez gminę na podstawie deklaracji składanej przez mieszkańców.

Stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz szczegółowe zasady ponoszenia tych opłat określa rada gminy w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego.

Art. 6o ustawy stanowi, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie stanowić dochód gminy, z którego gmina będzie finansowała koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. W przypadku stwierdzenia, że właściciel nieruchomości nie uiścił opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uiścił ją w wysokości niższej od należnej wójt, burmistrz lub prezydent miasta określi w drodze decyzji wysokość zaległości podatkowej z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wprowadzono zasadę, zgodnie z którą do opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się ustawę z dnia 22 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.

Zdaniem wnioskodawcy zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizacji zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Usuwanie i wywóz odpadów komunalnych będzie realizacją zadań publicznych nałożonych ustawą i wykonywane będą w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, zaś ustalone i pobierane od mieszkańców opłaty będą się wiązały z przejęciem obowiązków przez gminę z mocy ustawy, a tym samym nie mogą wynikać z umowy cywilnoprawnej. W związku z powyższym gmina w powyższym zakresie nie będzie podatnikiem podatku VAT a tym samym pobierane opłaty z mocy ustawy nie będą opodatkowane podatkiem VAT.

Gmina podnosi, że pobieranie opłat za gospodarowanie odpadami jest formą sprawowania władztwa publicznego. Wykonując powyższe czynności w ramach Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego, Gmina działa na odmiennych zasadach niż podmioty prywatne. Pobiera należność w sposób określony w ustawie, zaś dochód uzyskany z poboru opłat w całości służy celowi określonemu ustawą.

Opłata za gospodarowanie odpadami jest świadczeniem o charakterze publicznoprawnym, ma charakter daniny publicznej i w związku z powyższym pobierane opłaty, podobnie jak inne podatki nie będą opodatkowane podatkiem VAT. Takie stanowisko wnioskodawcy znajduje oparcie w orzecznictwie sądów apelacyjnych w szczególności należy powołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2012r., w którym Sąd zajął stanowisko, iż gmina nie jest podatnikiem VAT w zakresie ustawowego obowiązku świadczenia usług gospodarowania odpadami komunalnymi (sygn. akt I SA/Rz 968/12) Wyrok ten jest prawomocny.

W uzupełnieniu wskazano, że:

1.  Wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów oraz ponadnormatywny odbiór odpadów stanowią zadanie własne Gminy wynikające z przepisów prawa tj. art. 3 ust. l „Utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy” oraz art. 6r ust. 4 „Rada gminy może określić, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, rodzaje dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów oraz wysokość cen za te usługi” ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012r. poz. 391 z późn. zm.).
2.  Wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów oraz ponadnormatywny odbiór odpadów będzie się odbywał na podstawie deklaracji składanej przez mieszkańców.
3.  W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie ponad normatywnymi odpadami komunalnymi oraz za wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów Gmina będzie stosowała przepisy art. 6q i 6qa ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012r. poz. 391 z późn. zm.).

Ponadto w piśmie z dnia 4 czerwca 2013r. Wnioskodawca wskazał, że w związku z nowelizacją ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dnia 25 stycznia 2013r. (Dz. U. 2013 poz. 228) Rada Miejska podjęła uchwałę, w której ustaliła 12 w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami będą świadczone przez gminę następujące usługi:

1.  wyposażenie nieruchomości zamieszkałych w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym,
2.  odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych mokrych w ilości będącej iloczynem liczby mieszkańców danej nieruchomości i przyjętego normatywu produkcji odpadów obliczonego dla mieszkańca na miesiąc wynoszącego 501 oraz odpadów komunalnych suchych w nieograniczonej ilości.

W tym samym dniu tj. 21 marca 2013r. Rada Miejska podjęła uchwałę w sprawie rodzajów dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów. Tym samym utraciła moc uchwała Rady Miejskiej z dnia 27 września 2012r.

W związku z powyższym obecnie opłata za gospodarowanie odpadami obejmuje zgodnie z podjętą Uchwałą z dnia 23 marca 2013r. (Nr …) wyposażenie nieruchomości w pojemnik, tym samym wyposażenie nieruchomości w pojemnik nie jest już usługą dodatkową obciążoną dodatkową opłatą. W wyniku ww. zmian dodatkowe usługi świadczone przez gminę w zakresie odbierania odpadów dotyczą

1.  dodatkowych odbiorów odpadów komunalnych wytworzonych w większej ilości niż przewiduje to normatyw przyjęty w uchwale Rady Miejskiej w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy i zagospodarowania tych odpadów.
2.  podstawienie i odbiór pojemnika oraz odbiór odpadów komunalnych ulegających biodegradacji i odpadów zielonych - tzw. odpadów BIO.

Dodatkowe odbiory odpadów wytworzonych przez mieszkańców w większej ilości oraz odpadów BIO będą następowały w oparciu o zarządzenie burmistrza z dnia 29 maja 2013r. w sprawie określenia wzoru deklaracji zapotrzebowania na dodatkowe usługi w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów.

Zarówno opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jak i opłata za dodatkowe usługi w zakresie odbierania odpadów będzie pobierana na podstawie deklaracji składanych przez mieszkańców (Uchwała Rady Miejskiej w z dnia 13 grudnia 2012r., Zarządzenie Burmistrza z dnia 29 maja 2013r.). Stawki ww. opłat oraz szczegółowe zasady ich ponoszenia określiła Rada Miejska w drodze uchwał stanowiących akty prawa miejscowego (Uchwała Rady Miejskiej w z dnia 21 marca 2013r., Uchwała Rady Miejskiej w z dnia 21 marca 2013r.).

W związku z powyższym zadano pytanie:

Czy Gmina jest podatnikiem VAT w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w szczególności czy opłaty za gospodarowanie odpadami, o których mowa w art. 6h ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz opłaty dodatkowe za gospodarowanie odpadami, o których mowa w art. 6r ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach będą opodatkowane podatkiem VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy w art. 6c ust. 1 oraz w art. 6r ust. 4 ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach daje delegację radzie gminy do określenia w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, do ustalenia rodzajów dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów oraz wysokości cen za te usługi. Ustawa ta nie reguluje kwestii czy w cenie tej należy uwzględnić podatek od towarów i usług. Zgodnie z art. 6c ww. ustawy gminy są zobowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W celu wypełnienia ustawowych obowiązków Rada Miejska podjęła uchwałę w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy i zagospodarowania tych odpadów, w której zapisano, iż w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zryczałtowaną opłatę będą odbierane zmieszane odpady komunalne w ilości 50 litrów na mieszkańca na miesiąc oraz odpady segregowane w nieograniczonej ilości.

Wytworzone ponad tę normę zmieszane odpady komunalne obierane będą przez gminę w ramach dodatkowych usług w zamian za dodatkową opłatę. Uchwałą Rady Miejskiej z dnia 27 września 2012r. określono następujące rodzaje usług dodatkowych świadczonych przez gminę:

1.  wyposażenie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym,
2.  dodatkowe odbiory odpadów komunalnych wytworzonych w większej ilości niż przewiduje to normatyw przyjęty odrębną uchwałą Rady Miejskiej,

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie pobierana od mieszkańców przez gminę na podstawie deklaracji składanej przez mieszkańców.

Stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz szczegółowe zasady ponoszenia tych opłat określa rada gminy w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego.

Art. 6o ustawy stanowi, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie stanowić dochód gminy, z którego gmina będzie finansowała koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. W przypadku stwierdzenia, że właściciel nieruchomości nie uiścił opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uiścił ją w wysokości niższej od należnej wójt, burmistrz lub prezydent miasta określi w drodze decyzji wysokość zaległości podatkowej z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Wprowadzono zasadę, zgodnie z którą do opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się ustawę z dnia 22 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.

Zdaniem wnioskodawcy zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizacji zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Usuwanie i wywóz odpadów komunalnych będzie realizacją zadań publicznych nałożonych ustawą i wykonywane będą w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, zaś ustalone i pobierane od mieszkańców opłaty będą się wiązały z przejęciem obowiązków przez gminę z mocy ustawy, a tym samym nie mogą wynikać z umowy cywilnoprawnej. W związku z powyższym gmina w powyższym zakresie nie będzie podatnikiem podatku VAT a tym samym pobierane opłaty z mocy ustawy nie będą opodatkowane podatkiem VAT.

Gmina podnosi, że pobieranie opłat za gospodarowanie odpadami jest formą sprawowania władztwa publicznego. Wykonując powyższe czynności w ramach Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego, Gmina, działa na odmiennych zasadach niż podmioty prywatne. Pobiera należność w sposób określony w ustawie, zaś dochód uzyskany z poboru opłat w całości służy celowi określonemu ustawą.

Opłata za gospodarowanie odpadami jest świadczeniem o charakterze publicznoprawnym, ma charakter daniny publicznej i w związku z powyższym pobierane opłaty, podobnie jak inne podatki nie będą opodatkowane podatkiem VAT. Takie stanowisko wnioskodawcy znajduje oparcie w orzecznictwie sądów apelacyjnych w szczególności należy powołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2012r., w którym Sąd zajął stanowisko, iż gmina nie jest podatnikiem VAT w zakresie ustawowego obowiązku świadczenia usług gospodarowania odpadami komunalnymi (sygn. akt I SA/Rz968/12) Wyrok ten jest prawomocny.

Ponadto w piśmie z dnia 4 czerwca 2013r. Wnioskodawca wskazał, że zarówno opłata podstawowa za gospodarowanie odpadami jak i opłata za dodatkowe usługi świadczone przez gminę w zakresie odbierania odpadów, mają charakter daniny publicznej, których egzekwowania nastąpi w drodze Ordynacji podatkowej oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie art. 6qa ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, burmistrz jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W związku z powyższym gmina w zakresie nałożonych ustawą obowiązków odbierania odpadów realizuje swoje zadania publiczne. W tym zakresie gmina nie jest podatnikiem podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Natomiast, przez świadczenie usług, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.

Należy zauważy, iż generalnie – poza wyjątkami wskazanymi w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o VAT – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają czynności odpłatne.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT lub świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

Na mocy art. 15 ust. 1, 2 i 6 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE.L. Nr 347 s. 1, ze zm.), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże, w świetle unormowań prawa wspólnotowego w przypadku, gdy organy władzy publicznej bądź urzędy obsługujące te organy podejmują takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań, lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Na podstawie § 13 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. z dnia 3 stycznia 2013r. Dz.U. z 2013 r. poz. 247), zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego wyłączenie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy z kategorii podatników ma charakter wyłączenia podmiotowo – przedmiotowego.

Aby to wyłączenie miało miejsce, muszą zostać spełnione dwa warunki:

1.  dotyczy wyłącznie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy,
2.  odnosi się tylko do tych czynności, które związane są z realizacją zadań nałożonych na te podmioty przepisami prawa i do realizacji których zostały one powołane.

Wyłączenie z grona podatników VAT organów władzy publicznej jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji państwowych np. w zakresie administracji, sądownictwa, obrony narodowej. Wówczas wyłączenie z opodatkowania nie prowadzi do naruszenia zasad konkurencji. Organy władzy publicznej są podatnikami VAT jedynie w zakresie czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych.

Istota problemu sprowadza się zatem do ustalenia, czy Wnioskodawca pobierając opłatę za gospodarowanie odpadami, spełnia wskazaną w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT przesłankę, tj. czy jest organem władzy publicznej.

Na wstępie należy zaznaczyć, że takie pojęcia jak „organ władzy publicznej” czy „urzędy obsługujące te organy” nie zostały zdefiniowane w ustawie o VAT. Choć w wielu aktach normatywnych ustawodawca posługuje się pojęciem „władza publiczna” czy „organy władzy publicznej”, to jednocześnie nigdzie nie definiuje tych pojęć.

Kwestię tę rozważał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2010r., w sprawie o sygn. I FSK 852/09, w którym stwierdził, iż „choć Konstytucja nie zawiera wprost definicji organu władzy publicznej, to jednak z jej treści da się wywieźć, że jednostki samorządu terytorialnego takie władztwo sprawują. W art. 16 ust. 2 Konstytucji ustrojodawca wskazał bowiem, że „Samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność”. Z kolei w art. 163 Konstytucji wskazano, że samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych. Powyższe wprost dowodzi, że ustrojodawca powierzył samorządowi terytorialnemu wykonywanie zadań administracji publicznej niezastrzeżonych do kompetencji innych organów władzy państwowej. W działaniach tych organy samorządu mogą korzystać ze środków prawnych o charakterze władczym, właściwych władzy państwowej”.

A zatem, w świetle sformułowań zwartych w Konstytucji RP, w szczególności, w art. 16 ust. 2 i art. 163, samorząd terytorialny należy traktować jako organ władzy publicznej. W uchwale NSA w składzie pięciu sędziów NSA z dnia 9 października z 2000r., sygn. akt OPK 14/00, Sąd stwierdził, iż pozycja jednostek samorządu terytorialnego jest wyznaczona przez dwie kategorie prawne, a mianowicie przez kompetencję i osobowość prawną. Na podstawie określonych prawem kompetencji gmina realizuje władztwo administracyjne i działa jako organ administracji publicznej, a w postępowaniu administracyjnym zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie.

Dokonując wykładni art. 15 ust. 6 ustawy o VAT należy więc zauważyć, że celem tej regulacji jest wyłączenie wszelkich organów władzy publicznej oraz innych organów podlegających prawu publicznemu z kategorii podatników VAT w odniesieniu do czynności wykonywanych przez te podmioty w charakterze władz publicznych. Podatnikiem podatku od towarów i usług jest więc również organ władzy publicznej oraz urząd obsługujący ten organ, jeżeli w stosunku do określonej czynności lub transakcji zachowuje się jak podmiot gospodarczy. Z tego właśnie względu, ustawodawca uznał w art. 15 ust. 6 ustawy VAT, że organy (urzędy) nie są podatnikami w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilno-prawnych.

Z opisu sprawy wynika, iż Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Do zadań własnych Gminy należy zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty m.in. zgodnie z art. 6c ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gminy będą zobowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W celu wypełnienia ustawowych obowiązków Rada Miejska podjęła uchwałę w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy i zagospodarowania tych odpadów, w której zapisano, iż w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zryczałtowaną opłatę będą odbierane zmieszane odpady komunalne w ilości 50 litrów na mieszkańca na miesiąc oraz odpady segregowane w nieograniczonej ilości. Wytworzone ponad tę normę zmieszane odpady komunalne obierane będą przez gminę w ramach dodatkowych usług w zamian za dodatkową opłatę.

Uchwałą Rady Miejskiej z dnia 27 września 2012r. określono następujące rodzaje usług dodatkowych świadczonych przez gminę:

1.  wyposażenie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym,
2.  dodatkowe odbiory odpadów komunalnych wytworzonych w większej ilości niż przewiduje to normatyw przyjęty odrębną uchwałą Rady Miejskiej.

Natomiast na podstawie Uchwały z dnia 23 marca 2013r. opłata za gospodarowanie odpadami obejmuje wyposażenie nieruchomości w pojemnik, tym samym wyposażenie nieruchomości w pojemnik nie jest już usługą dodatkową obciążoną dodatkową opłatą. W wyniku ww. zmian dodatkowe usługi świadczone przez gminę w zakresie odbierania odpadów dotyczą

1.  dodatkowych odbiorów odpadów komunalnych wytworzonych w większej ilości niż przewiduje to normatyw przyjęty w uchwale Rady Miejskiej w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy i zagospodarowania tych odpadów.
2.  podstawienie i odbiór pojemnika oraz odbiór odpadów komunalnych ulegających biodegradacji i odpadów zielonych - tzw. odpadów BIO.

Jednocześnie na podstawie Uchwały Rady Miejskiej z dnia 13 grudnia 2012r. (zarządzenie Burmistrza z dnia 29 maja 2013r.) zarządzono, że zarówno opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jak i opłata za dodatkowe usługi w zakresie odbierania odpadów będzie pobierana na podstawie deklaracji składanych przez mieszkańców.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe, wskazać należy, iż w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym).

W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi (art. 9 ust. 1 ww. ustawy).

W ustawie z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 391 ze zm.) w rozdziale 3a – „Gospodarowanie odpadami komunalnymi przez gminę” wskazano, iż gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. (art. 6c pkt 1 i 2).

W myśl art. 6h tej ustawy właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Na mocy art. 6d ust. 1 ww. ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany zorganizować przetarg na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c, albo przetarg na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów.

Z art. 6j ust. 1-3 ww. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn:

1.  liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub
2.  ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub
3.  powierzchni lokalu mieszkalnego

\-oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1.

W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego.

Rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy.

W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2.

Rada gminy, zgodnie z art. 6k ust. 1 ww. ustawy, w drodze uchwały:

1.  dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy;
2.  ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności.

Ponadto art. 6r ust. 4 ustawy stanowi, że rada gminy może określić, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, rodzaje dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów oraz wysokość cen za te usługi.

W myśl art. 6l ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, termin, częstotliwość i tryb uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę warunki miejscowe. Rada gminy, w drodze uchwały, może zarządzić pobór opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w drodze inkasa oraz wyznaczyć inkasentów i określić wysokość wynagrodzenia za inkaso.

Zgodnie z art. 6m ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.

W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 ustawy).

Z art. 6o powołanej ustawy wynika, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Natomiast jak wynika z art. 6p ustawy w razie stwierdzenia, że właściciel nieruchomości nie uiścił opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uiścił ją w wysokości niższej od należnej, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zauważyć należy także, że zgodnie z art. 6q i 6qa cyt. ustawy w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Mocą art. 6r ust. 1 cyt. ustaw opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi dochód gminy.

Jak wynika z art. 6r ust. 2 ww. ustawy z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, które obejmują koszty:

1.  odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych;
2.  tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych;
3.  obsługi administracyjnej tego systemu.

Rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności ilość odpadów komunalnych odbieranych od właściciela nieruchomości, częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 6r ust. 3 ww. ustawy).

Biorąc pod uwagę przedstawiony opis sprawy oraz cytowany stan prawny należy stwierdzić, iż na mocy powołanych przepisów Gmina jest zobowiązana do odbioru, w tym ponad normatywnych, odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jak i w wyposażenie nieruchomości w pojemniki na odpady. Przejmie zatem od właścicieli nieruchomości obowiązki w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, wyłoni w drodze przetargu przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne, określi wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Wobec powyższego, w świetle regulacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wskazać należy, że ustalając stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (wywóz odpadów normatywnych i ponadnormatywnych, wyposażenie w pojemniki na odpady) i pobierając ją od właścicieli nieruchomości, Gmina występować będzie w pozycji nadrzędnej w stosunku do podmiotów uczestniczących w danej czynności (właścicieli nieruchomości), wykonując zadania z zakresu władzy publicznej określone w przepisach ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym - art. 7 ust. 1 pkt 3, z którego wynika, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

Określony w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach charakter opłaty wskazuje, iż w istocie mamy do czynienia z „daniną publiczną” - opłata ustalana jest w sposób określony w ustawie i stanowi dochód gminy przeznaczony na działania wykonywane w interesie publicznym.

Z powyższego wynika, że Gmina, z tytułu realizacji ww. zadania będzie wyłączona z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Tym samym opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi o których mowa w art. 6h oraz art. 6r ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy, iż opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z dnia 14 marca 2012r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.