Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-302/11/AŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-09-13
Teza: wygaśnięcie służebności
Słowa kluczowe: podatek-podatek od spadków i darowizn; służebność
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 08 czerwca 2011r. (data wpływu do tut. Biura – 14 czerwca 2010r.), uzupełnionym w dniu 11 sierpnia 2011r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zniesienia służebności - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 14 czerwca 2011r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zniesienia służebności.

Z uwagi na stwierdzone braki formalne, pismem z dnia 04 sierpnia 2011r. znak: IBPB II/1/439-302/11/AŻ, wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku. Wniosek uzupełniono w dniu 11 sierpnia 2011r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 02 sierpnia 2006r. wnioskodawczyni otrzymała od brata matki (wujka) budynek mieszkalny o powierzchni 70m2. W związku z darowizną wnioskodawczyni została zaliczona do II grupy podatkowej i zapłaciła podatek od spadków darowizn. Na skutek zastrzeżenia darczyńcy ustanowione zostało na przedmiotowej nieruchomości bezpłatne i dożywotnie użytkowanie na rzecz wujka wnioskodawczyni (służebność), polegające na prawie zamieszkiwania w budynku w pomieszczeniach dotychczas przez niego zajmowanych. Według obliczeń notariusza i urzędu skarbowego wartość nabytych rzeczy (praw majątkowych) wynosiła 120.510,00 zł, długi i ciężary podlegające potrąceniu wynosiły 72.300,00 zł, podstawa opodatkowania wynosiła 48.210,00; przy zaliczeniu obdarowanej do II grupy podatkowej kwota pobranego podatku wyniosła 4.090,00 zł. W 2011r. wnioskodawczyni wraz z mężem zamierza usunąć służebność na rzecz jej wujka. Wnioskodawczyni chciałaby wziąć kredyt hipoteczny na remont tego budynku, jednak żaden bank nie chce udzielić kredytu zabezpieczonego hipoteką na budynku, który obciążony jest służebnością. Wnioskodawczyni nie zamierza budynku sprzedawać tylko chciałaby przeprowadzić w nim remont.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy wnioskodawczyni będzie zobowiązana do uiszczenia podatku od spadków darowizn w związku ze zniesieniem służebności ustanowionej na rzecz jej wujka?
2.  Czy jeśli wnioskodawczyni przekaże mężowi połowę budynku to czy on będzie musiał zapłacić podatek od darowizny?

Ad.1

Zdaniem wnioskodawczyni, przy zniesieniu służebności nie będzie zobowiązana do uiszczenia podatku od spadków i darowizn, ponieważ już raz ten podatek zapłaciła (w 2006r.).

Ad. 2

Zdaniem wnioskodawczyni, przekazując mężowi połowę budynku lub ustanawiając go współwłaścicielem nie będzie on musiał płacić podatku od spadków i darowizn ponieważ będzie on w I grupie podatkowej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska wnioskodawczyni w zakresie wynikających dla niej skutków podatkowych, a związanych ze zniesieniem służebności (pyt. nr 1). W zakresie skutków podatkowych wynikających dla męża wnioskodawczyni a związanych z przekazaniem – w formie darowizny - części budynku mieszkalnego (pyt. nr 2) wydano odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tj. Dz. U. z 2009r. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Ponadto stosownie do treści art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Uwzględniając zapis przytoczonych przepisów należy zauważyć, iż ustawa o podatku od spadków i darowizn zawiera zamknięty katalog zdarzeń objętych tych podatkiem. Oznacza to, że opodatkowaniu podlegają wyłącznie zdarzenia wymienione w przytoczonych przepisach art. 1 i art. 2 tej ustawy.

Ponadto zapis art. 11 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, iż jeżeli na skutek przyjęcia spadku lub darowizny następuje zwolnienie nabywcy z zobowiązania albo jego wygaśnięcie, wartość tego zobowiązania wlicza się do podstawy opodatkowania.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera własnej definicji służebności, zatem w tej kwestii należy stosować odpowiednie instytucje prawa cywilnego.

Treść służebności osobistej określa przepis art. 296 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej. Służebność osobista ma odmienny charakter od służebności gruntowej, przysługuje bowiem oznaczonej osobie fizycznej i polega na obciążeniu oznaczonej nieruchomości na rzecz tej osoby.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze nieodpłatnej służebności, renty oraz użytkowania – z chwilą ustanowienia tych praw.

Ustanowiona służebność, co do zasady, stanowi w myśl art. 7 powołanej ustawy ciężar nabycia rzeczy i praw majątkowych tytułem wymienionym w treści art. 1 i 2 ustawy.

Z opisu przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, iż w 2006r. wnioskodawczyni otrzymała od brata matki (wujka) budynek mieszkalny. Na skutek zastrzeżenia darczyńcy na przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione bezpłatne i dożywotnie użytkowanie na rzecz wujka wnioskodawczyni (służebność), polegające na prawie zamieszkiwania w budynku w pomieszczeniach dotychczas przez niego zajmowanych. Wnioskodawczyni wraz z mężem zamierza usunąć służebność na rzecz jej wujka.

Wobec powyższego wskazać należy, iż zakresem ustawy o podatku od spadków i darowizn objęte jest nieodpłatne nabycie służebności. Stosownie do powołanych wyżej przepisów obowiązek podatkowych powstaje z chwilą ustanowienia służebności i ciąży na osobie na rzecz, której ustanowiono służebność. A zatem czynność zniesienia służebności nie jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Z treści złożonego wniosku nie wynika również, iżby usunięcie służebności następowało w warunkach wskazanych w treści art. 11 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Tym samym w tak przedstawionym zdarzeniu przyszłym zniesienie służebności nie będzie skutkowało obowiązkiem uiszczenia podatku od spadków i darowizn.

Zatem stanowisko wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.