Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-95/12/MT
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-05-18
Teza: Opisane w zdarzeniu przyszłym, umorzenie udziałów za wynagrodzeniem dla udziałowców – mające charakter umorzenia dobrowolnego i dokonywane bez obniżenia kapitału zakładowego (z czystego zysku) – nie będzie skutkować po stronie Wnioskodawcy jako podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, przychodu podatkowego na podstawie art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Słowa kluczowe: udział-nabycie udziałów; udział-umorzenie udziałów
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 14 lutego 2012 r. (data wpływu: 21 lutego 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, uzupełnionym pismem Spółki z dnia 4 maja 2012 r. (data wpływu 7 maja 2012 r.), dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych dla Spółki – jako podatnika – nabycia własnych udziałów za wynagrodzeniem w celu ich umorzenia (tzw. umorzenie dobrowolne) - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 lutego 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – jako podatnika – nabycia własnych udziałów za wynagrodzeniem w celu ich umorzenia (tzw. umorzenie dobrowolne).

W odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 24 kwietnia 2012 r. znak ITPB3/423-95/12-2/MT, ITPP1/443-222/12-2/RS, został on uzupełniony pismem Spółki z dnia 4 maja 2012 r. (data wpływu 7 maja 2012 r.).

W przedmiotowym wniosku i jego uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (zwany dalej: Spółką) posiada kapitał zakładowy wartości 132 000 zł. Kapitał ten dzieli się na 400 równych udziałów. Udziały przypadają na trzech udziałowców: 80 przypada na osobę fizyczną będącą rezydentem polskim, 320 przypada w równych częściach na dwie osoby fizyczne będące rezydentami niemieckimi. Spółka zamierza w najbliższym czasie umorzyć udziały rezydentów niemieckich (w drodze nabycia udziałów przez Spółkę) za wynagrodzeniem z czystego zysku bez obniżania kapitału zakładowego. Umorzenie nastąpi po dopełnieniu obowiązujących w tym zakresie przepisów. Wynagrodzenie zostanie wypłacone po ogłoszeniu tego faktu w KRS, w walucie EUR (Spółka posiada m.in. rachunek bankowy w tej walucie). Transakcja zostanie przeliczona na PLN po średnim kursie NBP z dnia dokonania wypłaty. Za umowną zgodą stron (tj. Spółki i rezydentów niemieckich), przychód rezydentów niemieckich zostanie opodatkowany na terenie Niemiec, zgodnie z przepisami niemieckimi.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy dochód rezydentów niemieckich, może być w całości opodatkowany w Niemczech zgodnie z prawem niemieckim?
2.  Czy transakcja umorzenia udziałów za wynagrodzeniem rodzi dla Spółki obowiązek w podatku dochodowym od osób prawnych? (Jako przepis prawa podatkowego, który ma być przedmiotem żądanej interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, podano przy tym art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.)
3.  Czy transakcja umorzenia udziałów za wynagrodzeniem rodzi dla Spółki obowiązek w podatku od towarów i usług?
4.  Czy transakcja umorzenia udziałów za wynagrodzeniem rodzi dla Spółki obowiązek w podatku od czynności cywilnoprawnych?

Niniejsza interpretacja indywidualna stanowi ocenę stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania drugiego. Wniosek Spółki w pozostałym zakresie stanowi przedmiot odrębnych rozstrzygnięć.

Przedstawiając własne stanowisko w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie pytania drugiego, Wnioskodawca wskazał, że na umorzenie udziałów za zgodą udziałowców zezwala art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych, po dopełnieniu postanowień § 2 tego artykułu. Umorzenie udziałów z czystego zysku nie wymaga obniżenia kapitału zakładowego (art. 199 § 6 Kodeksu spółek handlowych).

Jak podniosła Spółka, określony w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych katalog przypadków powodujących powstanie przychodów nie wymienia zdarzenia będącego przedmiotem interpretacji. Jej zdaniem, nabycie przez spółkę kapitałową udziałów własnych nie powoduje powstania przychodu podatkowego w Spółce. Spółka w sensie ekonomicznym nic nie zyska i nie nastąpi po jej stronie żadne przysporzenie majątku. Nie następuje również umorzenie zobowiązania wobec wspólników, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie pytania drugiego uznaje się za prawidłowe.

Umarzanie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi odrębną instytucję prawa prywatnego, uregulowaną przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Zgodnie z art. 199 § 1 tej ustawy, udział w takiej spółce może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy jej umowa tak stanowi. Umorzenie udziału może nastąpić za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe), przy czym przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki. Umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział (art. 199 § 2 tej ustawy). Stosownie do § 3 omawianego artykułu, za zgodą wspólnika umorzenie udziału może jednak nastąpić bez wynagrodzenia. Zgodnie z art. 199 § 7 Kodeksu spółek handlowych, w razie umorzenia wymagającego obniżenia kapitału zakładowego, umorzenie to następuje z chwilą obniżenia kapitału zakładowego. Umorzenie udziału z czystego zysku nie wymaga natomiast obniżenia kapitału zakładowego (art. 199 § 6 ww. ustawy).

Z treści powołanych przepisów wynika, że podstawą dla dokonania dobrowolnego umorzenia udziałów przez spółkę jest ich nabycie od udziałowców. Kwestia ustalenia wynagrodzenia dla wspólnika za zbywane w celu umorzenia udziały pozostawiona została przy tym swobodzie stron.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Spółka dokona umorzenia swoich udziałów posiadanych obecnie przez osoby fizyczne będące rezydentami niemieckimi. Czynność ta zostanie przeprowadzona w trybie umorzenia dobrowolnego (tj. nabycia udziałów od wspólników, w celu ich umorzenia), za wynagrodzeniem pieniężnym wypłacanym w walucie EURO i bez obniżania kapitału zakładowego Spółki (tzw. umorzenie udziałów z czystego zysku). Wnioskodawca rozważa, czy dokonanie opisanej czynności będzie skutkować powstaniem po jego stronie przychodu, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), a tym samym - rodzić związane z tym obowiązki w podatku dochodowym od osób prawnych.

Należy zatem wskazać, że ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii. Zgodnie z ww. przepisem, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań (art. 12 ust. 1 pkt 1 - 3 powołanej ustawy). Na podstawie art. 12 ust. 1 omawianej ustawy można stwierdzić, że co do zasady przychodem jest każda wartość wchodzącą do majątku podatnika, powiększającą jego aktywa, mającą definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną.

Nabycie udziałów własnych w celu ich umorzenia nie zostało bezpośrednio wymienione w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w tym w art. 12 tej ustawy, jako zdarzenie skutkujące albo nieskutkujące powstaniem przychodu. Jednocześnie, dokonanie tej czynności nie wiąże się z uzyskaniem jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego przez Wnioskodawcę, z otrzymaniem przez niego realnych, określonych wartości w sensie ekonomicznym. Istotą tej operacji jest doprowadzenie do zmian w strukturze kapitału zakładowego Spółki. Wobec powyższego, nie można stwierdzić, że skutkiem podatkowym analizowanej sytuacji jest uzyskanie przychodu przez Wnioskodawcę.

W szczególności, opisana przez Wnioskodawcę sytuacja nie ma charakteru umorzenia zobowiązania, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Na mocy tego przepisu, do przychodów, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, zalicza się w m.in. wartość, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 8, umorzonych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy. Umorzeniem w rozumieniu powołanego unormowania jest rezygnacja wierzyciela z przysługujących mu od podatnika świadczeń, tj. zwolnienie podatnika z długu. Okoliczność taka nie zachodzi w analizowanym przypadku. W szczególności, w związku z nabyciem własnych udziałów za wynagrodzeniem dla udziałowców, po stronie Spółki powstanie nowe zobowiązanie, którego przedmiotem będzie wypłata wynagrodzenia na rzecz wspólników – nie dojdzie natomiast do umorzenia istniejących już po stronie Spółki zobowiązań.

Podsumowując, opisane w zdarzeniu przyszłym, umorzenie udziałów za wynagrodzeniem dla udziałowców – mające charakter umorzenia dobrowolnego i dokonywane bez obniżenia kapitału zakładowego (z czystego zysku) – nie będzie skutkować po stronie Wnioskodawcy jako podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, przychodu podatkowego na podstawie art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu jej datowania.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.