Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB3/423-1020/14-2/PK1
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-12-15
Teza: Czy wydatki ponoszone na nabycie Usług transakcyjnych / doradczych opisanych w niniejszym wniosku stanowią koszty uzyskania przychodów Spółki potrącalne w dacie ich poniesienia, na podstawie art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: koszt-koszty uzyskania przychodów; transakcja; usługi-usługi doradcze; wydatek
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 29 września 2014 r. (data wpływu: 30 września 2014 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów z tytułu wydatków na nabycie Usług transakcyjnych/doradczych **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 września 2014 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów z tytułu wydatków na nabycie Usług transakcyjnych/doradczych.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

P. S.A. (dalej: „P.” lub „Wnioskodawca" lub „Spółka”) jest polskim rezydentem podatkowym dla celów podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: „CIT”) oraz czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: ,,VAT’’).

Wnioskodawca prowadzi swoją podstawową działalność w branży naftowej. Spółka zarządza sześcioma rafineriami i największą siecią stacji paliw w Polsce, Czechach, Niemczech i na Litwie. P. przerabia ropę naftową na benzyny, olej napędowy, olej opałowy oraz paliwo lotnicze. Jest także wiodącym producentem petrochemikaliów, a jego produkty stanowią podstawowy surowiec dla licznej grupy firm chemicznych.

Zgodnie ze strategią P. zakładającą ewolucję w kierunku koncernu multienergetycznego, P. konsekwentnie rozwija segment poszukiwań i wydobycia węglowodorów, jak również wytwarzania energii elektrycznej. Jednym z priorytetów P. jest rozpoznawanie i eksploatacja gazu z polskich złóż niekonwencjonalnych. Ponadto, za pośrednictwem kanadyjskiej spółki zależnej P. prowadzi wydobycie ze złóż niekonwencjonalnych w Kanadzie.

W ramach powyższej strategii, Spółka nabywa (obejmuje) udziały / akcje (dalej: „Aktywa”) w innych podmiotach (krajowych i zagranicznych). Przy czym objęcie ich posiadania przez Wnioskodawcę, dokonywane jest w następujący sposób:

*   w sposób bezpośredni - Spółka dokonuje nabycia Aktywa lub
*   w sposób pośredni - Spółka nabywa Aktywa za pośrednictwem podmiotów zależnych bezpośrednio lub pośrednio, tj. Wnioskodawca nabywa / obejmuje udziały w podmiocie X, który bezpośrednio lub za pośrednictwem innych podmiotów, posiada/nabywa udziały / akcje w podmiocie Y (w konsekwencji, Wnioskodawca staje się pośrednio również właścicielem Aktywów podmiotu Y).

Posiadanie w/w Aktywów, daje Spółce możliwość uczestniczenia w zarządzaniu tymi podmiotami poprzez posiadanie i wykonywanie uprawnień właścicielskich. W szczególności, realizacja tych uprawnień dokonywana jest poprzez kształtowanie kierunków ich działalności czy opracowywanie strategii działania, co w konsekwencji ma m.in. prowadzić do zwiększenia wartości posiadanych przez Spółkę Aktywów oraz zapobiegać ewentualnej utracie ich wartości.

W związku z transakcjami nabycia Aktywów, jak również w związku ze sprawowaniem funkcji właścicielskich i zarządczych wobec nabytych podmiotów zależnych (zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio) Spółka ponosi wydatki na rzecz podmiotów krajowych i zagranicznych (w tym wyspecjalizowanych podmiotów z Grupy P.) w szczególności z tytułu usług doradczych i pokrewnych. Usługi te są nabywane w celu przygotowania i przeprowadzenia powyższych transakcji, włączenia nabytej spółki w strukturę organizacji oraz racjonalnego zarządzania w/w Aktywami, w tym również ochrony ich wartości (dalej łącznie: „Usługi transakcyjne” lub „Usługi doradcze”).

Usługi transakcyjne / doradcze mogą obejmować w szczególności:

*   przeglądy i doradztwo transakcyjne, prawne, podatkowe, środowiskowe, księgowe i finansowe (w tym tzw. badania due dilligence celu akwizycyjnego, prace przy przygotowaniu umów),
*   przeprowadzenia analizy opłacalności transakcji, potencjalnych możliwości inwestycyjnych związanych z przeprowadzeniem transakcji, analizy potencjału rozwoju celu akwizycyjnego
*   analizy rynku właściwego dla potencjalnego celu nabycia
*   ocenę realnych możliwości prowadzenia procesów inwestycyjnych
*   doradztwo w zakresie oceny kondycji finansowej i operacyjnej inwestycji
*   sporządzenie szczegółowego modelu finansowego do wyceny
*   rekomendacje co do właściwości struktury transakcji, ceny nabycia i jej warunków
*   doradztwo i uczestnictwo w negocjacjach warunków transakcji
*   doradztwo i pomoc w przygotowaniu koniecznej komunikacji dla inwestorów
*   koszty usług w zakresie koordynacji procesu nabycia
*   koszty delegacji (w tym podróże i zakwaterowanie), tłumaczeń, wyceny oraz analiz eksperckich
*   koszty włączenia przejmowanego podmiotu w struktury grupy kapitałowej Wnioskodawcy

Usługi transakcyjne dostarczają Spółce informacji dotyczących otoczenia rynkowego i branżowego związanego z obszarem działalności realizowanej przez potencjalne cele nabyć, służących do podejmowania różnorakich decyzji związanych z nabywaniem i zarządzaniem Aktywami przez Spółkę oraz oceny ryzyk i zagrożeń działalności tych podmiotów, co decyduje o wartości Aktywów.

Spółka pragnie zauważyć, iż nie wszystkie projekty akwizycyjne kończą się sfinalizowaniem transakcji i zawarciem umowy zakupu udziałów (akcji) w danej spółce, w szczególności ze względu na wnioski / rekomendacje wynikające z przeprowadzonych badań celu akwizycyjnego (due dilligence prawnego, finansowego, technicznego itp.) lub brak porozumienia co do warunków zakupu podczas negocjacji ze sprzedawcą. Decyzja o odstąpieniu od sfinalizowania projektu akwizycyjnego jest podejmowana w sytuacjach, gdy w oparciu o dostępne informacje zakup danego aktywa nie byłby uzasadniony biznesowo (oczekiwane korzyści byłyby mniejsze od koniecznych do zaangażowanych środków).

Wydatki na nabycie Usług transakcyjnych są właściwie dokumentowane.

Wnioskodawca pragnie zauważyć, iż jest spółką notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. O wartości Spółki na Giełdzie decydują nie tylko wyniki, plany i strategia P. jako odrębnego podmiotu prawnego, ale także jego Aktywa (spółki bezpośrednio lub pośrednio zależne od P.). Większa wartość Aktywów pozwala Wnioskodawcy osiągać lepsze wyniki na Giełdzie, a co za tym idzie pozyskiwać tańsze finansowanie na kolejne inwestycje lub inne cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wartość Aktywów ma więc pośredni wpływ na możliwość generowania przychodów Wnioskodawcy z jego podstawowej działalności gospodarczej a także zachowania lub zabezpieczenia źródeł przychodów (w szczególności poprzez pozyskiwanie finansowania od potencjalnych inwestorów giełdowych czy też instytucji finansowych na korzystniejszych warunkach).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy wydatki ponoszone na nabycie Usług transakcyjnych / doradczych opisanych w niniejszym wniosku stanowią koszty uzyskania przychodów Spółki potrącalne w dacie ich poniesienia, na podstawie art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy,

Zdaniem Wnioskodawcy, wydatki ponoszone na nabycie Usług transakcyjnych / doradczych stanowią koszty uzyskania przychodów Spółki potrącalne w dacie ich poniesienia zgodnie z art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych („ustawy o CIT").

Uzasadnienie:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o CIT „kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

*   został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
*   jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
*   pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
*   poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
*   został właściwie udokumentowany,
*   nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Wydatki na nabycie Usług transakcyjnych są ponoszone przez Wnioskodawcę i ekonomicznie obciążają jego majątek. Bowiem nawet w przypadku nabyć pośrednich, gdy bezpośrednim nabywcą Aktywów jest podmiot zależny od Wnioskodawcy, finalnie to Wnioskodawca ponosi ekonomiczny koszt nabycia Usług transakcyjnych (koszty te są refakturowane na Wnioskodawcę lub Wnioskodawca zamawia określone usługi i bezpośrednio otrzymuje faktury od podmiotu świadczącego te usługi).

Wnioskodawca ponosi wydatki na nabycie Usług transakcyjnych w sposób definitywny, bowiem nie podlegają one zwrotowi na rzecz Wnioskodawcy.

Wydatki te pozostają również w związku z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy. Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest m. in. rozwój segmentu poszukiwań i wydobycia węglowodorów. Natomiast nabywane Aktywa obejmują co do zasady udziały / akcje spółek z branż wchodzących w zakres działalności Wnioskodawcy. W konsekwencji, nabycie Aktywów pozwala Wnioskodawcy m. in. pozyskać nowe złoża co wpływa na rozwój działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Natomiast wydatki na Usługi transakcyjne są potrzebne do podjęcia właściwych decyzji w przedmiocie nabycia Aktywów i późniejszego zarządzania nimi.

Aby wydatki zostały uznane za związane z przychodami, nie muszą one skutkować uzyskaniem konkretnego identyfikowalnego przychodu Spółki, jednak celowość ich poniesienia przejawiać się będzie w dążeniu Spółki do zabezpieczenia źródła przychodów. Głównym celem nabycia Usług transakcyjnych są korzyści wynikające z działalności na globalnym rynku poprzez rozszerzenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto, jak wskazano w stanie faktycznym, nabycia i zarządzanie Aktywami ma wpływ na wyniki Spółki na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. To z kolei przekłada się m. in. na koszty finansowania pozyskiwanego przez Wnioskodawcę na jego działalność gospodarczą. Z tego też względu nie ulega wątpliwości, iż koszty nabycia Usług transakcyjnych winny być uznane za zmierzające do zabezpieczenia / zachowania źródła przychodów Spółki,

Nabywane przez Wnioskodawcę Usługi transakcyjne, których efektem jest m. in. informacja pozwalająca na ocenę korzyści oraz ryzyk związanych z potencjalnymi lub posiadanymi Aktywami, dają Wnioskodawcy możliwość podejmowania racjonalnych decyzji akwizycyjnych i właścicielskich, co do ewentualnych działań związanych z działalnością podmiotów zależnych (w tym procesami inwestycyjnymi podmiotów zależnych). Korzyści związane z efektywnością funkcjonowania podmiotów zależnych rzutować będą w przyszłości na wartość Aktywów Spółki.

Informacje pozyskane w ramach realizacji Usług transakcyjnych służyć będą Wnioskodawcy, który w ramach sprawowania funkcji właścicielskich wobec podmiotów zależnych, ma prawo jak i obowiązek podejmowania decyzji w zakresie kształtowania kierunków ich działalności, co w konsekwencji ma m. in. prowadzić do zwiększenia wartości posiadanych przez Spółkę Aktywów oraz zapobiegać utracie ich wartości.

W konsekwencji należy uznać, iż wydatki na nabycie Usług transakcyjnych są ponoszone w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów oraz mają wpływ na wielkość osiągniętych przychodów.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego wydatki na nabycie Usług transakcyjnych są właściwie dokumentowane.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT „nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 7e".

Użycie przez ustawodawcę w powyższym przepisie określenia „wydatki na nabycie’’ oznacza, że do kosztów uzyskania przychodów - ale dopiero z chwilą sprzedaży udziałów lub akcji - zalicza się wydatki bezpośrednio warunkujące nabycie tych udziałów lub akcji, tj. takie, bez których poniesienia skuteczne nabycie udziałów lub akcji nie byłoby możliwe. Takimi wydatkami są np. cena zakupu udziałów (akcji), opłaty notarialne, prowizja biura maklerskiego, podatek od czynności cywilnoprawnych, związane z ich zakupem. Zatem, zasada ta nie odnosi się do innych wydatków, które nie były wydatkami na objęcie udziałów / akcji. Natomiast wydatki na Usługi doradcze nie są wydatkami na nabycie udziałów (akcji). W konsekwencji wydatki na nabycie Usług doradczych nie znajdują się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

W związku z powyższym, wydatki na nabycie Usług transakcyjnych spełniają wszystkie warunki niezbędne do uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu.

W odniesieniu natomiast do momentu zaliczenia kosztów Usług doradczych do kosztów uzyskania przychodów, należy wskazać, iż zastosowanie znajdzie przepis art. 15 ust. 4d ustawy o CIT, zgodnie z którym, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o CIT, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Powyższe podejście zostało potwierdzone m.in. w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 20 września 2013 r. sygn. ILPB3/423-294/13- 2/AO na rzecz spółki prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie kopalnictwa rud miedzi i produkcji miedzi, która nabywała udziały w innych podmiotach, przy czym objęcie ich posiadania przez spółkę dokonywane było w następujący sposób:

*   w sposób bezpośredni - spółka dokonywała nabycia aktywa lub
*   w sposób pośredni - spółka nabywa aktywa za pośrednictwem innych podmiotów gospodarczych.

Zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym w przedmiotowej interpretacji:

„Wydatki, które Spółka ponosi na nabycie usług doradczych w związku z nabywaniem / obejmowaniem udziałów / akcji nie są kosztami warunkującymi nabycie / objęcie udziałów czy akcji, a zatem wobec nich nie znajdą zastosowania przepisy art. 16 ust 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ich poniesienie nie jest warunkiem koniecznym do nabycia / objęcia udziałów / akcji przez Spółkę.

Wydatki te - mające charakter pośredni, jako niezwiązane z uzyskaniem konkretnych przychodów w sposób bezpośredni - mogą być zatem uznane za poniesione w celu osiągnięcia przychodów (zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów), zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Również wydatki związane z nabyciem usług doradczych w związku ze sprawowaniem funkcji właścicielskich wobec podmiotów zależnych - jako koszty ogólne działalności Spółki mają charakter kosztów pośrednich, poniesionych w celu osiągnięcia przychodów (zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów).

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, wydatki ponoszone na nabycie Usług transakcyjnych / doradczych stanowią koszty uzyskania przychodów Spółki w dacie ich poniesienia zgodnie z art, 15 ust. 4d oraz ust. 4e ustawy o CIT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.