Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-162/10/CJS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-04-30
Teza: Czy sprzedaż działki nabytej w drodze zawarcia umowy o dział spadku rodzi obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: nieruchomości-nabycie nieruchomości; spadek; spadek-dział spadku
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pana stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 02 lutego 2010r. (data wpływu do tut. Biura 08 lutego 2010r.), uzupełnionym w dniu 07 kwietnia 2010r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 08 lutego 2010r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

W związku z brakami formalnymi wniosku pismem z dnia 23 marca 2010r. Znak: IBPB II/2/415-162/10/CJS, wezwano wnioskodawcę do ich uzupełnienia. Uzupełnienia wniosku dokonano w dniu 07 kwietnia 2010r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W roku 1989 zmarł ojciec wnioskodawcy. W skład spadku po zmarłym ojcu wchodziło gospodarstwo rolne o pow. 6,4600 ha wraz z zabudowaniami (budynek mieszkalny i obora). W dniu 30 października 1997r. Sąd Rejonowy stwierdził nabycie spadku po zmarłym ojcu – wnioskodawcy przypadł udział wynoszący 3/32 w całym spadku, co zostało ujawnione w księgach wieczystych.

Ponadto z treści wniosku wynika, że w dniu 02 kwietnia 1998r. zostaje spisany akt notarialny, z którego m. in. wynika, że po zmarłym ojcu wnioskodawcy spadkobiercami w udziałach po 3/32 gospodarstwa rolnego stają się jego dzieci w tym wnioskodawca. Postanowienia ww. aktu są uwzględnione w księgach wieczystych.

W dniu 03 marca 2009r. (po rozpatrzeniu wniosku wnioskodawcy z dnia 24 października 2007r.) Sąd Rejonowy dokonał zniesienia współwłasności ww. gospodarstwa rolnego w ten sposób, że wnioskodawca otrzymał 0,6379 ha z 6,4600 ha gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład spadku po zmarłym ojcu – czyli otrzymał 10% działek wchodzących w skład gospodarstwa. Ponadto wnioskodawca wskazuje, że w wyniku tego zniesienia współwłasności stał się jedynym właścicielem między innymi działki o pow. 0,08 ha jest to 12,54% udziału jaki nabył w spadku.

W dniu 20 listopada 2009r. wnioskodawca sprzedał przedmiotową działkę.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Czy w opisanym wyżej przypadku wnioskodawca jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego z tytułu sprzedaży działki?

Czy za datę nabycia ww. działki należy uznać datę 06 sierpnia 1998r. czy też datę 03 marca 2009r.?

Zdaniem wnioskodawcy, za datę nabycia nieruchomości należy przyjąć datę śmierci spadkodawcy, gdyż późniejsze zniesienie współwłasności tej nieruchomości jest równoznaczne z nabyciem w drodze spadku i działu spadku. Wobec powyższego przychód ze sprzedaży tej działki nie stanowi źródła przychodu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nabycie nastąpiło w dniu 21 kwietnia 1989r.

W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, iż z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci spadkodawcy jest dniem nabycia spadku przez spadkobierców. Z kolei sąd postanowieniem stwierdza jedynie fakt nabycia spadku przez spadkobiercę (art. 1025 k.c.). W przypadku zatem nabycia nieruchomości lub ich części oraz udziału nieruchomości w drodze spadku pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy winien być liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło otwarcie spadku czyli śmierć spadkodawcy.

Zgodnie z art. 1035 Kodeksu cywilnego, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku. Jednak zgodnie z art. 1036 Kodeksu cywilnego istnieje możliwość rozporządzania przez spadkobierców prawem lub rzeczą należącą do spadku, mimo istnienia współwłasności.

Po spisaniu aktu notarialnego w roku 1998 wnioskodawca dysponował swoją częścią spadku, natomiast zniesienie współwłasności przeciągało się ze względu na brak porozumienia między jedną z sióstr a bratem, czego finałem było postępowanie sądowe o zniesienie współwłasności.

W wyniku zniesienia współwłasności wszystkie zabudowania (budynek mieszkalny oraz obora) przypadły głównemu spadkobiercy, czyli A. Dz. i jego żonie, a reszta spadkobierców otrzymała działki (grunty orne i działki lasu).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307) źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2 m.in.

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Podkreślić należy, iż przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W przypadku nabycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości w drodze spadku pięcioletni termin, o którym mowa powyżej winien być liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło otwarcie spadku czyli śmierć spadkodawcy.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) zmieniono zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w cytowanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w ten sposób, że zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do 31 grudnia 2006r. stosuje się zasady określone w ww. ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007r.

Wobec wyżej powołanych regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przedstawionym stanie faktycznym dla zastosowania zasad opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości istotne znaczenie ma data nabycia udziałów w przedmiotowej nieruchomości i forma prawna ich nabycia.

Z analizy stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, iż wnioskodawca w spadku po zmarłym w 1989r. ojcu nabył udział w wysokości 3/32 części w gospodarstwie rolnym o pow. 6,4600 ha będącego przedmiotem spadku (co zostało stwierdzone postanowieniem sądu z dnia 30 października 1997r.).

Zgodnie z art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, iż dniem nabycia przez wnioskodawcę i pozostałych spadkobierców spadku jest data śmierci ojca i to ona decyduje o momencie nabycia spadku przez poszczególnych spadkobierców.

Data postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza jedynie fakt jego nabycia oraz wskazuje kto jest spadkobiercą i w jakiej części dziedziczy po spadkodawcy. Dlatego też z datą tą nie należy utożsamiać nabycia spadku.

Ponadto jak wynika z treści przedstawionego we wnioski opisu stanu faktycznego, wnioskodawca na skutek sądowego zniesienia współwłasności, otrzymał w 2009r. 0,6379 ha z gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,4600 ha na wyłączną własność, z tej części została wyodrębniona działka o pow. 0,08 ha. Jak podkreśla wnioskodawca mieści się ona w udziale jaki przypadł mu w drodze spadku po ojcu.

W związku z powyższym wyjaśnia się, że zniesienie współwłasności stanowi instytucję prawa cywilnego, uregulowaną w art. 210 i 211 Kodeksu cywilnego. Zniesienie współwłasności polega na dokonaniu podziału rzeczy wspólnej należącej do wszystkich współwłaścicieli. W wyniku zniesienia współwłasności dochodzi tylko do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności. Podstawowym sposobem zniesienia współwłasności jest fizyczny podział rzeczy wspólnej, który następuje umową zniesienia współwłasności w drodze przyznania każdemu ze współwłaścicieli wyodrębnionej rzeczy wspólnej, a wielkość przyznanych części powinna odpowiadać wielkości udziału we współwłasności. Jeżeli więc udział w przedmiotowej nieruchomości powstałej w wyniku podziału jest zgodny z udziałem posiadanym przed zniesieniem współwłasności nie następuje nabycie podlegające opodatkowaniu, ponieważ w ten sposób nie ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością), jak i stan jej majątku osobistego. Zniesienie współwłasności, w wyniku którego udział w nieruchomości nie zwiększył się, zmienia wyłącznie charakter własności. Wobec tego zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy, ale wyłącznie wówczas, jeżeli mieści się w ramach udziału jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbył się bez spłat i dopłat. Gdy w wyniku zniesienia współwłasności udział danej osoby ulega powiększeniu mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego. Nie zmienia tego fakt, że zniesienia współwłasności dokonuje się bez spłat i dopłat. Jedynie jeżeli przy dokonaniu zniesienia współwłasności wystąpiło przysporzenie majątku ponad posiadany udział przed zniesieniem współwłasności oznacza to, że dla części nieruchomości nabytej w drodze zniesienia współwłasności dniem nabycia będzie dzień, w którym nastąpiło zniesienie współwłasności. Wobec powyższego dla celów podatku dochodowego bieg terminu pięcioletniego dla części udziału nieruchomości ponad udział we współwłasności należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie w drodze zniesienia współwłasności.

Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy mając na względzie ujęty we wniosku stan faktyczny sprawy stwierdzić należy, iż wnioskodawca prawo do udziału opisanej we wniosku nieruchomości nabył w określonych częściach ułamkowych w 1989r. w drodze spadku po ojcu. Natomiast dokonana w przedstawionym stanie faktycznym czynność prawna zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości miała na celu zgodnie z postanowieniem sądu z dnia 03 marca 2009r. jedynie fizyczny podział całego gospodarstwa rolnego o pow. 6,4600 ha, do którego prawo posiadał ojciec wnioskodawcy, a które to prawo po jego śmierci przypadło na rzecz spadkobierców.

Wobec powyższego wnioskodawca stoi na stanowisku, że przychód uzyskany ze sprzedaży przedmiotowej działki nie będzie podlegał opodatkowaniu, bowiem działka ta mieści się w udziale jaki przypadł mu w spadku po ojcu.

Wobec powyższego tut. organ wyjaśnia, że pogląd wnioskodawcy jest prawidłowy wyłącznie wówczas, o ile wartość nieruchomości nabytej w drodze zniesienia współwłasności mieści się w udziale nabytym w drodze spadku, ale nie według subiektywnego przekonania wnioskodawcy, lecz w świetle wyliczenia dokonanego na podstawie cen rynkowych obowiązujących na danym obszarze.

Reasumując stwierdzić należy, że jeśli w istocie z porównania wartości udziału nabytego w drodze spadku z udziałem nabytym w drodze zniesienia współwłasności nie powstanie nadwyżka wartości tak otrzymanych praw lub rzeczy ponad wartość udziału spadkowego w całym spadku, to w przypadku zbycia przedmiotowej działki po stronie wnioskodawcy nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z uwagi na upływ 5 letniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny różni się od stanu faktycznego, który wystąpił w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.