Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.150.2022.1.BD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-05-27
Teza: Zachowanie prawa do zwolnienia de minimis
Słowa kluczowe: działki-działki rolne; pomoc-pomoc de minimis; zamiana
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4. Zwolnienia od podatku-Zwolnienia przedmiotowe-Umowa zamiany
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1-ust. 1-pkt 1-lit. a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 9-pkt 2

**Interpretacja indywidualna**

**– stanowisko nieprawidłowe**

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych – jest nieprawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

28 marca 2022 r. wpłynął Pana wniosek z 25 marca 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zachowania prawa do zwolnienia gospodarstwa rolnego przy zamianie działek z gminą.

Treść wniosku jest następująca:

**Opis zdarzenia przyszłego**

Pan Y. (dalej: „Wnioskodawca”) jest rolnikiem w rozumieniu ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. W trakcie ostatnich lat Wnioskodawca nabył grunty orne na powiększenie swojego dotychczasowego gospodarstwa rolnego. Zakupu gruntów ornych Wnioskodawca dokonywał w latach 2015, 2016, 2019 i 2021. W wyniku ostatnich zmian (z 2021 r.) Wnioskodawca powiększył swoje dotychczasowe gospodarstwo rolne o grunty orne o pow. (\`(...)\`) ha. Gospodarstwo rolne jest większe niż 11 ha i mniejsze niż 300 ha. Przy nabyciu gruntów Wnioskodawca oświadczył, że będzie prowadził swoje gospodarstwo rolne przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia ww. gruntów ornych. Dokonując ww. transakcji Wnioskodawca korzystał ze zwolnienia wymienionego w art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Obecnie gmina wystąpiła do Wnioskodawcy o dokonanie transakcji zamiany działek. Działki Wnioskodawcy potrzebne są gminie pod budowę oczyszczalni ścieków (czyli na cel publiczny).

Zamiana wyglądałaby następująco. Wnioskodawca przekaże gminie 2 swoje działki orne:

1) działkę o pow. (\`(...)\`) stanowiącą łąki klasy III,

2) działkę o pow. (\`(...)\`) stanowiącą łąki klasy III.

Obie ww. działki o łącznej pow. (\`(...)\`) ha, położone są na terenie gminy B. Działki te stanowią własność Wnioskodawcy, które nie zostały nabyte w celu powiększenia gospodarstwa rolnego, o którym mowa powyżej.

Gmina przekazałaby Wnioskodawcy działkę o łącznej powierzchni (\`(...)\`) ha, położoną również w gminie B. (działka ta jest łąką o pow. (\`(...)\`) ha – łąka klasy III oraz o pow. (\`(...)\`) ha łąka klasy IV).

Gmina przekazałaby Wnioskodawcy działkę o większej powierzchni, z którą Wnioskodawca dokona zapłaty gminie (powinno być: zamiany z gminą).

**Pytania**

Czy w związku z zamianą działek (gruntów ornych) Wnioskodawca utraci pomoc de minimis w rolnictwie, którą otrzymał korzystając ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie gruntów dokonanych odpowiednio w 2015, 2016, 2019 i 2021 roku. Czy Wnioskodawca będę musiał uregulować podatek od czynności cywilnoprawnych?

**Pana stanowisko w sprawie**

Pana zdaniem, nie utraci Pan pomocy de minimis w rolnictwie, ponieważ dalej będzie Pan prowadził gospodarstwo rolne o powierzchni większej niż 11 hektarów i mniejszej niż 300 hektarów. W wyniku transakcji zamiany Pana gospodarstwo rolne powiększy się.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 111 ze zm.) stanowi, że:

Podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Jak stanowi art. 4 pkt 9 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym.

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Podstawę opodatkowania stanowi – przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Podstawę opodatkowania określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży:

a) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,

b) innych praw majątkowych – 1%.

W związku z powyższymi regulacjami należy stwierdzić, że umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na kupującym.

Niezależnie od powyższego, w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 9 pkt 2 powołanej ustawy:

Zwalnia się od podatku sprzedaż własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem że w wyniku dokonania czynności zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia; zwolnienie to stanowi pomoc de minimis w rolnictwie, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str.9).

Z treści ww. przepisu wynika, że w przypadku spełnienia określonych warunków, umowa sprzedaży własności gruntów korzysta ze zwolnienia. Zwolnienie to stanowi pomoc de minimis w rolnictwie. W przypadku niedotrzymania któregokolwiek ze wskazanych w art. 9 pkt 2 ww. ustawy warunków zwolnienie od podatku nie może zostać zastosowane.

Ww. przepis nie przewiduje regulacji, która by pozwalała zachować zwolnienie w przypadku uszczuplenia w jakiejkolwiek formie części już posiadanego obszaru gospodarstwa rolnego − powiększonego w wyniku zakupu własności gruntów (działek) stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym − przed upływem ustawowego terminu 5 lat od dnia nabycia nieruchomości, w związku z którą to czynnością przysługuje zwolnienie w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że w trakcie ostatnich lat nabył Pan grunty orne na powiększenie swojego dotychczasowego gospodarstwa rolnego. Zakupu gruntów ornych dokonywał Pan w latach 2015, 2016, 2019 i 2021. W wyniku ostatnich zmian (z 2021 r.) powiększył Pan swoje dotychczasowe gospodarstwo rolne o grunty orne o pow. (\`(...)\`) ha. Gospodarstwo rolne jest większe niż 11 ha i mniejsze niż 300 ha. Przy nabyciu gruntów oświadczył Pan, że będzie prowadził swoje gospodarstwo rolne przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia ww. gruntów ornych. Dokonując ww. transakcji korzystał Pan ze zwolnienia wymienionego w art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Obecnie Gmina wystąpiła do Pana o dokonanie transakcji zamiany działek. W wyniku zamiany Pan przekazałby Gminie 2 orne działki o łącznej pow. (\`(...)\`) ha, które stanowią Pana własność i nie zostały nabyte w celu powiększenia gospodarstwa rolnego, o którym mowa powyżej. Gmina zaś przekazałaby Panu większą działkę (łąkę) o łącznej pow. (\`(...)\`) ha.

Pana zdaniem, nie utraci Pan pomocy de minimis w rolnictwie, tym samym prawa do zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ dalej będzie Pan prowadził gospodarstwo rolne o powierzchni większej niż 11 he i mniejszej niż 300 he. W wyniku transakcji zamiany Pana gospodarstwo rolne powiększy się.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Zgodnie z brzmieniem obowiązujących przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, chcąc zachować prawo do zwolnienia ma Pan obowiązek prowadzenia tego gospodarstwa rolnego, powiększonego o dokupione działki rolne przez pięć lat od dnia transakcji, w ramach której skorzystał Pan ze zwolnienia. Warunki zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych zawarte w wyżej cytowanym przepisie muszą bowiem być spełnione łącznie – ma to być powiększenie gospodarstwa rolnego, a następnie prowadzenie przez nabywcę, przez wymagany ustawowo okres, gospodarstwa rolnego powstałego w wyniku powiększenia. Dla zachowania zwolnienia podatkowego wynikającego z powyższego przepisu nabywca nieruchomości, które weszły w skład gospodarstwa rolnego, powinien prowadzić to powiększone gospodarstwo rolne obejmujące wszystkie działki, tj. te nabyte tytułem zakupu i objęte zwolnieniem podatkowym jak również dotychczas wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, a będące jego częścią w chwili zakupu.

W doktrynie podkreśla się, że celem ustanowienia omawianego zwolnienia jest wspieranie zakładania gospodarstw rolnych i prowadzenia w nich produkcji oraz poprawa struktury agrarnej, przede wszystkim przez powiększenie obszaru gospodarstw rolnych. Tak więc obszar powiększonego gospodarstwa rolnego nie może być w jakikolwiek sposób uszczuplony w okresie 5 lat od dnia jego nabycia (ostatniego nabycia), a zbycie jakiejkolwiek części tego gospodarstwa powoduje utratę zwolnienia od podatku w całości.

Planowana przez Pana czynność zamiany (stanowiąca formę zbycia) nieruchomości wchodzącej w skład dotychczasowego gospodarstwa rolnego, tj. zamiany 2 działek o łącznej pow. (\`(...)\`) ha na większą działkę o łącznej pow. (\`(...)\`) ha, spowoduje u Pana utratę prawa do zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. To, że zamieniane działki nie zostały nabyte w celu powiększenia gospodarstwa rolnego nie ma znaczenia. Celem omawianego zwolnienia jest bowiem zachowanie gospodarstwa rolnego w dotychczasowym kształcie, tj. bez jego uszczuplenia – zgodnie z zapisem, że gospodarstwo to ma być prowadzone przez min. 5 lat.

Tym samym nie zostanie przez Pana zachowany warunek prowadzenia powiększonego gospodarstwa rolnego (tj. bez zbycia jakiejkolwiek jego części) przez okres wymagany ustawą. Jednocześnie okoliczność, że w wyniku zamiany nabędzie Pan nieruchomość o większej powierzchni niż powierzchnia nieruchomości, którą Pan zbędzie, pozostaje w omawianej sprawie bez znaczenia i nie ma wpływu na możliwość zachowania przez Pana prawa do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie zostanie bowiem spełniony warunek prowadzenia gospodarstwa w kształcie, w jakim było w momencie zastosowania zwolnienia.

Jeżeli nastąpi czynność zamiany nieruchomości, to spowoduje to utratę przez Pana prawa do zwolnienia. W omawianej sytuacji, ewentualna zamiana przez Pana 2 działek wchodzących już wcześniej w skład gospodarstwa rolnego, przed upływem 5 lat od dnia nabycia w latach 2015, 2016, 2019 i 2021 gruntów rolnych na powiększenie tego gospodarstwa spowoduje, że Pana gospodarstwo rolne będzie prowadzone w innym kształcie niż to, co do którego zastosowano zwolnienie.

Przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie przewidują regulacji, która pozwalałaby zachować zwolnienie w przypadku uszczuplenia wymaganego ww. przepisami obszaru gospodarstwa rolnego.

Z uwagi na to, że obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych powstaje z chwilą dokonania czynności, w sytuacji niespełnienia warunków do korzystania z ulgi w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu nabycia własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne, podatnik traci prawo do zwolnienia i jest zobowiązany do zapłaty należnego podatku od czynności cywilnoprawnych od dnia następującego po dniu dokonania czynności. Tym samym po Pana stronie powstanie obowiązek uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych, jeśli dokona Pan zamiany działek.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.