Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-467/14-2/KT
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-08-19
Teza: miejsce świadczenia usług aranżacji i zabudowy stoiska targowego
Słowa kluczowe: faktura; miejsce; nieruchomości; obciążenia; targi; usługi; zabudowa; świadczenie-miejsce świadczenia usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2007 r. nr 112, poz. 770, z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 14 maja 2014 r. (data wpływu 21 maja 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia usług aranżacji i zabudowy stoiska targowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 maja 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia usług aranżacji i zabudowy stoiska targowego.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Spółka S.A. (Zleceniobiorca) prowadzi działalność opodatkowaną i jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje się m.in. aranżacją i zabudową stoisk targowych. Realizacja zleceń odbywa się na podstawie umów zawartych z klientami (Zleceniodawcami), w których określane jest miejsce i termin targów oraz zakres aranżacji.

Spółka w porozumieniu z klientem ustala ostateczny projekt stoiska targowego, który następnie jest przedmiotem zabudowy zgodnie z wytycznymi w zawartej pomiędzy stronami umowie. Realizacja zabudowy obejmuje w szczególności: montaż podłóg i ścianek, podłączenie wody, oświetlenie, wyposażenie stoiska w niezbędne meble, sprzęt nagłaśniający, AGD, itp.

Część elementów użytych do zabudowy i wyposażenia takiego stoiska wykorzystywana jest wielokrotnie, dotyczy to np. mebli i sprzętu, niektóre elementy użyte są tylko raz, np. wykładzina. Skompletowanie i przygotowanie elementów do zabudowy następuje poza halą targową, natomiast montaż odbywa się na dzień przed rozpoczęciem targów, w miejscu wskazanym przez Zleceniodawcę. Po zakończeniu targów, które trwają kilka dni, Zleceniobiorca dokonuje demontażu całego stoiska, wszystkie elementy są usuwane z hali targowej i zabierane przez Zleceniobiorcę.

Targi, na których aranżowane są stoiska, odbywają się w Polsce oraz innych krajach Europy. Zleceniodawcami są zarówno polskie jak i zagraniczne przedsiębiorstwa, będące podatnikami w rozumieniu art. 28a ustawy o VAT.

Spółka z siedzibą w Polsce nie posiada żadnego innego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Gdzie należy określić miejsce świadczenia usług aranżacji i zabudowy stoiska targowego i jaką zastosować stawkę podatku VAT, w sytuacji, gdy targi odbywają się na terytorium jednego państwa UE a Zleceniodawcą jest podatnik z siedzibą w innym państwie UE, nieposiadający innego oprócz siedziby miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (np. targi odbywają się w Polsce a Zleceniodawcą jest podatnik z siedzibą w Niemczech, nieposiadający innego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej)?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, stałe miejsce prowadzenia działalności, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu. Od zasady ogólnej ustawodawca przewidział szereg wyjątków, które wymienione zostały w art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1 a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j i art. 28n.

Biorąc pod uwagę zakres prowadzonej działalności należy rozpatrzyć, czy do świadczonych usług należy zastosować wyjątek od zasady ogólnej wyrażony w art. 28e ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie bowiem z art. 28e ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku, jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.

Zabudowa i aranżacja stoiska targowego jest usługą o charakterze krótkotrwałym, która nie wchodzi w zakres pojęciowy usług związanych z nieruchomościami wskazanych w art. 28e ustawy o VAT. Montaż stoiska na okres trwania targów, a następnie demontaż wszystkich elementów po zakończeniu targów, powtórne wykorzystanie elementów zabudowy bądź ich całkowite zużycie, wskazują na brak trwałego powiązania z nieruchomością, którą jest w tym przypadku hala targowa.

Mając na uwadze powyższe, miejscem świadczenia usług aranżacji i zabudowy stoisk targowych będzie miejsce, w którym znajduje się siedziba działalności gospodarczej usługobiorcy, zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy o VAT.

Na fakturach wystawianych przez Zleceniobiorcę usługa aranżacji i zabudowy stoisk będzie oznaczana jako niepodlegająca VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z powołanego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatne świadczenie usług, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia (określanym na podstawie przepisów ustawy) jest terytorium kraju, przez które - w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy - rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przez dostawę towarów, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`). Natomiast świadczeniem usług, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (…).

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Ponadto, stosownie do art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania przepisów regulujących miejsce świadczenia przy świadczeniu usług:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarc, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Z powyższej definicji wynika, że podatnikiem jest zarówno podatnik polski, jak i podatnik z innego państwa członkowskiego oraz podatnik z kraju trzeciego (będący podatnikiem podatku o podobnym charakterze jak VAT).

W przypadku świadczenia usług, dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług istotnym jest określenie charakteru danej czynności, a co za tym idzie miejsca jej świadczenia. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Jak stanowi art. 28b ust. 2 ustawy, w przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Od powyższych zasad ustawodawca przewidział szereg wyjątków, wskazując m.in. szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia usług związanych z nieruchomościami.

I tak, zgodnie z art. 28e ustawy, miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.

Kolejnym wyjątkiem od ogólnej zasady określonej w art. 28b jest przepis art. 28g ust. 1 ustawy, zgodnie z którym miejscem świadczenia usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych związanych z usługami wstępu na te imprezy, świadczonych na rzecz podatnika, jest miejsce, w którym te imprezy faktycznie się odbywają.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że przedmiotem działalności Spółki jest m.in. świadczenie usług polegających na aranżacji i zabudowie stoisk targowych na podstawie umów zawartych ze Zleceniodawcami, w których określane jest miejsce i termin targów oraz zakres aranżacji. Targi odbywają się w Polsce oraz innych krajach Europy, a Zleceniodawcami są zarówno polskie jak i zagraniczne firmy, będące podatnikami w rozumieniu art. 28a ustawy o VAT. Spółka ustala z klientem projekt stoiska targowego, a następnie dokonuje jego zabudowy. Realizacja zabudowy obejmuje w szczególności: montaż podłóg i ścianek, podłączenie wody, oświetlenie, wyposażenie stoiska w niezbędne meble, sprzęt nagłaśniający, AGD. Część elementów użytych do zabudowy i wyposażenia takiego stoiska wykorzystywana jest wielokrotnie (np. meble i sprzęt), niektóre elementy użyte są tylko raz. Skompletowanie i przygotowanie elementów do zabudowy następuje poza halą targową, natomiast montaż odbywa się na dzień przed rozpoczęciem targów, w miejscu wskazanym przez Zleceniodawcę. Po zakończeniu targów, Spółka dokonuje demontażu całego stoiska, wszystkie elementy są usuwane z hali targowej i zabierane przez Spółkę.

Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług w Polsce i nie posiada żadnego innego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

W związku z tak przedstawionym stanem sprawy, Wnioskodawca powziął wątpliwość co do miejsca świadczenia usług aranżacji i zabudowy stoiska targowego w sytuacji, gdy targi odbywają się na terytorium jednego państwa UE (np. w Polsce) a Zleceniodawcą jest podatnik z siedzibą w innym państwie UE (np. w Niemczech), nieposiadający innego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Mając na uwadze cytowane powyżej przepisy, dla uznania usługi za związaną z nieruchomością istotne są cechy, które można ująć w następujący sposób:

*   usługa powinna odnosić się do konkretnie określonej nieruchomości, czyli takiej, która jest identyfikowalna co do jej indywidualnego położenia;

*   przedmiotem usługi powinna być skonkretyzowana nieruchomość lub usługa powinna być świadczona na/wobec konkretnej nieruchomości a nie jakiejkolwiek;

*   ta konkretna nieruchomość powinna być wpisana w istotę świadczonej usługi, być jej centralnym elementem, nadając główny sens usłudze i determinować jej treść, co należy rozumieć w ten sposób, że usługa może być wykonana tylko i wyłącznie w bezpośrednim związku z tą a nie inną nieruchomością;

*   zmiana takiego miejsca, polegająca na ukierunkowaniu usługi na inną nieruchomość, powinna niweczyć istotę i sens pierwotnie świadczonej usługi.

W niniejszej sprawie istotą świadczonej przez Spółkę usługi aranżacji i zabudowy stoiska targowego nie jest ściśle określona nieruchomość, która nadaje sens całej usłudze. Wykonywanie zabudowy stoisk targowych jest bowiem realizowane każdorazowo w miejscu organizacji targów, niezależnie od tego, na jakiej nieruchomości są one organizowane. Innymi słowy, zmiana miejsca organizacji targów nie niweczy sensu samej usługi.

Należy zatem stwierdzić, że usługi wykonywane przez Wnioskodawcę, polegające na aranżacji i zabudowie stoiska targowego, nie stanowią usług związanych z nieruchomościami, o których mowa w art. 28e ustawy.

W opisanej sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 28g ust. 1 ustawy, bowiem przepis ten wyraźnie wskazuje na usługi wstępu na imprezy typu targi i wystawy. Tymczasem Spółka świadczy usługi związane z wykonaniem zabudowy stoiska targowego.

W przedstawionej sprawie znajdzie natomiast zastosowanie zasada ogólna dotycząca miejsca świadczenia usług określona w art. 28b ust. 1 ustawy. Oznacza to, że miejscem świadczenia opisanych usług aranżacji i zabudowy stoisk targowych jest miejsce, w którym zleceniodawca tych usług posiada siedzibę działalności gospodarczej.

Zatem w sytuacji objętej zapytaniem, tj. w przypadku, gdy ww. usługi wykonywane są przez Spółkę na terytorium kraju (miejsce organizacji targów) na rzecz podatnika z siedzibą w Niemczech, nieposiadającego innego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej - miejsce świadczenia tych usług znajduje się w kraju siedziby usługobiorcy (kontrahenta niemieckiego). W konsekwencji, usługi te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce.

Dla udokumentowania usług świadczonych na rzecz kontrahenta zagranicznego Wnioskodawca winien wystawić fakturę VAT zgodnie z przepisem art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, gdzie stwierdza się, że podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Dane, które powinna zawierać faktura, zostały wskazane w art. 106e ust. 1 ustawy, gdzie w punktach 10 – 14 wymieniono:

*   kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto (pkt 10);

*   stawkę podatku (pkt 12);

*   sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku (pkt 13);

*   kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku (pkt 14);

a ponadto w pkt 18) wskazano, że w przypadku dostawy towarów lub wykonania usługi, dla których obowiązanym do rozliczenia podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca towaru lub usługi – faktura powinna zawierać wyrazy „odwrotne obciążenie”.

Z kolei, zgodnie z art. 106e ust. 5 ustawy, w przypadku, o którym mowa w art. 106a pkt 2 lit. a, faktura może nie zawierać danych określonych w ust. 1 pkt 10 i 12-14.

Zatem, za wykonane usługi aranżacji i zabudowy stoiska targowego Spółka może wystawiać faktury dla zagranicznego usługobiorcy, posiadającego siedzibę działalności gospodarczej w kraju UE innym niż Polska, które nie zawierają stawki i kwoty podatku oraz sumy wartości sprzedaży netto, a także powinny być opatrzone adnotacją „odwrotne obciążenie”, ponieważ podatnikiem z tytułu świadczenia tych usług jest ich nabywca.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.