Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.356.2025.1.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-12-15
Teza: Prawidłowe i terminowe opodatkowanie pożyczki według
stawki 0,5% wyklucz możliwość zastosowania w przyszłości
stawki sankcyjnej.
Słowa kluczowe: gotówka
pożyczka
stawka-stawka sankcyjna
środek-środki pieniężne
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 3. Podstawa opodatkowania oraz wysokość
podatku-Stawki podatku-Stawka sankcyjna
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 3-art. 7-ust. 5

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 października 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych
    zawarcia umowy pożyczki. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pani obywatelką Białorusi, mieszkającą na terenie Polski, posiadającą kartę czasowego
    pobytu, status uchodźcy. Planuje Pani zawrzeć umowę pożyczki z matką na kwotę ...
    dolarów amerykańskich.
    Pani matka jest obywatelką Republiki Białorusi, mieszka na stałe na Białorusi, nie posiada
    pozwolenia na pobyt w Polsce. Z powodu braku pozwolenia na pobyt Pani mama
    wielokrotnie otrzymywała odmowę otwarcia rachunku bankowego w polskich bankach.
    Biorąc pod uwagę Pani status uchodźcy na terytorium Polski, Pani mama nie może przelać
    Pani pożyczki bezpośrednio z Białorusi. W związku z ograniczeniami wynikającymi z
    przepisów prawa walutowego Republiki Białorusi i niemożnością otwarcia rachunku
    bankowego w Polsce, Pani matka planuje przekroczyć granicę Polski, zgłosić środki
    pieniężne i przekazać Pani pożyczkę w gotówce (USD) na terytorium Rzeczypospolitej
    Polskiej.
    Umowa między Panią a matką zostanie sporządzona w formie pisemnej. Akt przekazania
    środków pieniężnych zostanie sporządzony w dowolnej formie między stronami. Po
    otrzymaniu gotówki planuje Pani osobiście wpłacić całą kwotę na swoje konto bankowe w
    Polsce.
    Umowa pożyczki zostanie zawarta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W momencie
    podpisania umowy środki pieniężne (waluta USD) będą fizycznie znajdować się na
    terytorium RP, ponieważ pożyczkodawca (Pani matka, obywatelka Republiki Białorusi)
    przywiezie gotówkę do Polski i przekaże ją Pani osobiście.

## Pytanie

Czy w opisanej sytuacji - gdy:
      - pożyczka zostanie udzielona w formie gotówkowej,
      - podatnik (pożyczkobiorca) w terminie 14 dni złoży deklarację PCC-3 i uiści podatek w
      wysokości 0,5%,
    organ podatkowy będzie miał prawo zastosować w przyszłości sankcyjną stawkę podatku
    20%, o której mowa w art. 7 ust. 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, czy
    też prawidłowe i terminowe opodatkowanie pożyczki według stawki 0,5% wyklucza
    możliwość zastosowania tej stawki sankcyjnej?
    Pani stanowisko w sprawie
    Pani zdaniem, prawidłowe i terminowe złożenie deklaracji PCC-3 oraz zapłata podatku od
    czynności cywilnoprawnych według stawki 0,5% w sytuacji, gdy pożyczka zostanie
    przekazana w formie gotówkowej („do rąk własnych”), wyklucza możliwość zastosowania
    w przyszłości sankcyjnej stawki 20%, o której mowa w art. 7 ust. 5 ustawy o podatku od
    czynności cywilnoprawnych.
    Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadkach, gdy podatnik:
      - nie zapłaci należnego podatku od czynności cywilnoprawnej, lub
      - powołuje się na zawartą umowę pożyczki, z której podatek nie został odprowadzony,
      bądź nie zostały spełnione warunki zwolnienia podatkowego.
    W przedstawionej sytuacji:
      - pożyczka zostanie udzielona przez matkę w formie gotówkowej na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej,
      - środki pieniężne zostaną przekazane bezpośrednio pożyczkobiorcy,
      - w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy pożyczki zostanie złożona deklaracja PCC-3
      oraz zapłacony należny podatek w wysokości 0,5% podstawy opodatkowania.

    W takiej sytuacji obowiązek podatkowy zostanie w pełni i prawidłowo wykonany,
    niezależnie od tego, że środki zostały przekazane w formie gotówkowej. Nie wystąpi
    zatem żadna przesłanka, która mogłaby skutkować zastosowaniem stawki sankcyjnej 20%,
    gdyż przepis art. 7 ust. 5 ustawy o PCC dotyczy wyłącznie przypadków, gdy podatnik
    uchyla się od opodatkowania lub powołuje się na nieopodatkowaną pożyczkę w toku
    kontroli podatkowej.
    Zatem, w przypadku terminowej zapłaty podatku 0,5% od pożyczki udzielonej w formie
    gotówkowej, nie ma podstaw prawnych do późniejszego zastosowania stawki 20%.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.):
      Podatkowi podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do
      gatunku.
    Jako że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia umowa pożyczki należy odwołać się do
    art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071
    ze zm.), zgodnie z którym:
      Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność
      biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a
      biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy
      tego samego gatunku i tej samej jakości.
    Zgodnie z powyższym przepisem, elementami przedmiotowo istotnymi umowy pożyczki
    są: obowiązek pożyczkodawcy przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określonej ilości
    pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz obowiązek pożyczkobiorcy zwrotu
    tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
    Umowa pożyczki ma charakter zobowiązujący, a zatem do jej skutecznego zawarcia
    wystarczające jest zgodne oświadczenie woli pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy. Strony
    umowy mogą dowolnie określić moment przekazania przedmiotu pożyczki.
    Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
    Czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich
    przedmiotem są:
      1) rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa
        majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
      2) rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w
        przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium
        Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na
        terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
    Z treści powołanego przepisu wynika, że umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności
    cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się
    na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa
    zostanie zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.
    Pożyczka podlega również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli pieniądze
    będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą, ale nabywca -
    pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej
    Polskiej, i czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
    Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

      Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania
      czynności cywilnoprawnej.
    Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
      Obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży, przy umowie
      pożyczki, na biorącym pożyczkę.
    Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy:
      Podstawę opodatkowania przy umowie pożyczki - stanowi kwota lub wartość
      pożyczki, a w przypadku umowy określającej, że wypłata środków pieniężnych
      nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy - kwota
      każdorazowej wypłaty środków pieniężnych.
    Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
      Stawka podatku od umowy pożyczki wynosi - 0,5%, z zastrzeżeniem ust. 5.
    Zgodnie z art. 10 ust. 1 ww. ustawy:
      Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w
      sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz
      obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku
      podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez
      płatnika, oraz przypadków, o których mowa w ust. 1a.
    W związku z powyższymi regulacjami prawnymi należy stwierdzić, że umowa pożyczki
    podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek
    uiszczenia tego podatku ciąży na biorącym pożyczkę.
    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że planuje Pani zawrzeć z
    matką umowę pożyczki. Umowa pożyczki zostanie zawarta na terytorium Rzeczypospolitej
    Polskiej. Pani matka jest obywatelką Białorusi i nie posiada pozwolenia na pobyt w Polsce.
    Pani również jest obywatelką Białorusi i posiada status uchodźcy na terytorium Polski. Ze
    względu na ograniczenia wynikające z przepisów prawa walutowego Republiki Białorusi i
    niemożnością otwarcia przez Pani matkę rachunku bankowego w Polsce, Pani matka
    przywiezie środki pieniężne do Polski. W momencie podpisania umowy pożyczki środki
    pieniężne będą fizycznie znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pani
    matka przekaże Pani środki pieniężne w gotówce. Po otrzymaniu środków pieniężnych
    osobiście wpłaci Pani całą kwotę na swoje konto bankowe w Polsce.
    Przenosząc powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skoro
    planuje Pani zawrzeć umowę pożyczki i środki pieniężne w momencie jej zawarcia będą
    znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to umowa pożyczki jako czynność,
    o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy, będzie podlegać opodatkowaniu
    podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 4 pkt 1 ustawy o
    podatku od czynności cywilnoprawnych.
    Jednakże Pani wątpliwość budzi to, czy istnieje możliwość zastosowania wobec Pani stawki
    sankcyjnej 20%, o której mowa w art. 7 ust. 5 ww. ustawy, jeżeli w terminie złoży Pani
    deklarację PCC-3 oraz zapłaci podatek 0,5% z tytułu zawarcia z matką umowy pożyczki.
    Zgodnie z art. 7 ust. 5 ww. ustawy:
    Stawka podatku wynosi 20%, jeżeli przed organem podatkowym w toku czynności
    sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego lub kontroli celno-
    skarbowej:
      1) podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, depozytu
        nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego albo ich zmiany,
        a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony;

      2) biorący pożyczkę, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. b, powołuje się na fakt
        zawarcia umowy pożyczki, a nie spełnił warunku udokumentowania otrzymania
        pieniędzy na rachunek bankowy, albo jego rachunek prowadzony przez
        spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.
    Wprowadzona stawka podatkowa o charakterze sankcyjnym w wysokości 20%, o której
    mowa w art. 7 ust. 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, dotyczy
    podatników, którzy nie wypełnili ciążącego na nich obowiązku zapłaty podatku lub nie
    spełnili warunku uprawniającego do zwolnienia z podatku. Powołanie się na otrzymaną
    pożyczkę musi mieć także miejsce przed organem podatkowym w toku czynności
    sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego lub kontroli celno-
    skarbowej.
    Tymczasem - jak wynika z wniosku - z tytułu otrzymania w formie gotówki pożyczki od
    matki, zamierza Pani złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych,
    według ustalonego wzoru oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia
    powstania obowiązku podatkowego. Postępując tak, tj. składając deklarację oraz
    uiszczając w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego według właściwej
    stawki (0,5%) podatek od czynności cywilnoprawnych od um-owy pożyczki, spełni Pani tym
    samym obowiązki dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych wynikające z
    zawartej umowy pożyczki.
    Oznacza to, że nie znajdzie się Pani w sytuacji przewidzianej przepisami art. 7 ust. 5
    ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zobowiązującej do uiszczenia stawki
    sankcyjnej w wysokości 20% (oczywiście wyłącznie wówczas, gdy podatek od czynności
    cywilnoprawnych od umowy pożyczki rzeczywiście zostanie przez Panią zapłacony), a tym
    samym nie będzie podstaw do zastosowania wobec Pani stawki sankcyjnej.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
    decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w ... . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
    Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji
    indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
      /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.