Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.179.2025.2.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-08-08
Teza: Podział majątku wspólnego małżonków jako czynność
niewymieniona w ustawowym katalogu art. 1 ww. ustawy o
podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlega
opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych,
nawet jeżeli w związku z tym powstaje obowiązek dokonania
spłat pomiędzy małżonkami.
Słowa kluczowe: majątek-podział majątku dorobkowego
małżeństwo
małżonkowie-majątek wspólny małżonków
spłata
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 maja 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych
    podziału majątku wspólnego. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z
    25 czerwca 2025 r. (data wpływu 1 lipca 2025 r.) Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca pozostawał w związku małżeńskim, w którym obowiązywała małżeńska
    wspólność majątkowa. W trakcie trwania małżeństwa małżonkowie nabyli majątek
    wspólny, na który składa się w szczególności nieruchomość zabudowana oraz hala
    produkcyjna wraz z wyposażeniem. Małżonkowie, w następstwie wyroku sądowego
    dokonali w drodze ugody sądowej zniesienia współwłasności nieruchomości wchodzącej
    w skład majątku wspólnego. Wszystkie składniki majątkowe objęte współwłasnością, w
    tym nieruchomość zabudowaną oraz hale produkcyjną przyznają na wyłączną własność
    D., z obowiązkiem spłaty I. Podział majątku nie ma charakteru darowizny, sprzedaży ani
    innej czynności o charakterze rozporządzającym – stanowi jedynie realizację umowy o
    podziale majątku wspólnego, mającą na celu zniesienie współwłasności.
    Istotne elementy opisu zdarzenia przyszłego Wnioskodawca zawarł we własnym
    stanowisku, gdzie wskazał, że wraz z małżonką zawarli umowę majątkową małżeńską
    wprowadzającą rozdzielność majątkową małżonków.

## Pytanie

Czy podział majątku wspólnego po dokonaniu zniesienia współwłasności nieruchomości
    wchodzącej w skład majątku wspólnego, obejmujący przekazanie całego majątku jednemu
    z małżonków, przy jednoczesnej spłacie drugiego małżonka, podlega opodatkowaniu
    podatkiem od czynności cywilnoprawnych, mając na uwadze, że w opisanym stanie
    faktycznym (winno być: zdarzeniu przyszłym) nie dochodzi do przeniesienia prawa
    majątkowego w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych?
    Pana stanowisko w sprawie
    Pana zdaniem, zgodnie z art. 31 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy z chwilą
    zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa
    (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania
    przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).
    Wnioskodawca wraz z małżonką zawarli umowę majątkową małżeńską wprowadzającą
    rozdzielność majątkową małżonków. Wnioskodawca zawarł z małżonką umowę o podział
    majątku wspólnego, który został nabyty w trakcie trwania wspólności majątkowej -
    nieruchomość zabudowana oraz hala produkcyjna wraz z wyposażeniem. W umowie tej
    małżonkowie dokonali zniesienia współwłasności nieruchomości wchodzącej w skład
    majątku wspólnego w ten sposób, że ww. majątek nabył w całości Wnioskodawca i z
    obowiązkiem dokonania spłaty na rzecz małżonki.
    W ocenie Wnioskodawcy, zniesienie współwłasności, dokonane po ustaniu wspólności
    majątkowej, nie rodzi obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), o
    ile nie dochodzi do przysporzenia przekraczającego udział, który przysługiwał danemu
    małżonkowi.
    Art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 295) określa czynności, które ze
    względu na swój charakter podlegają opodatkowaniu podatkiem PCC. Czynność podziału
    majątku wspólnego małżonków, dokonana w następstwie ustania wspólności majątkowej,
    stanowi instytucję prawa rodzinnego i opiekuńczego, a nie prawa cywilnego sensu stricto.
    Z tego względu nie może być kwalifikowana jako zniesienie współwłasności w rozumieniu
    przepisów ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, a w
    konsekwencji – nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

    Takie stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora
    Krajowej Informacji Skarbowej z 19 września 2024 r., Znak: 0111-KDIB2-2.4014.203.2024.2.
    KK , a także 0111-KDIB2-3.4014.319.2024.2.MD. Co więcej, w zakresie podatku od
    czynności cywilnoprawnych, w sytuacji gdy podział majątku następuje zgodnie z udziałami
    stron, a spłata nie skutkuje nabyciem składników majątku ponad udział przysługujący
    danemu małżonkowi, nie zachodzi przesłanka opodatkowania takiej czynności PCC.
    Kluczowe jest bowiem, że podział ten nie ma charakteru sprzedaży ani innej czynności
    skutkującej przysporzeniem majątkowym.
    Z tego względu Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w świetle ustawy o PCC, podział
    majątku wspólnego – niezależnie od faktu spłaty – nie rodzi obowiązku podatkowego.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.) zawiera zamknięty katalog
    czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
    Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:
      a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
      b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
      c) (uchylona),
      d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i
        ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
      e) umowy dożywocia,
      f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części
        dotyczącej spłat lub dopłat,
      g) (uchylona),
      h) ustanowienie hipoteki,
      i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej
        służebności,
      j) umowy depozytu nieprawidłowego,
      k) umowy spółki.
    Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:
      Podatkowi podlegają:
      2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie
      podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z
      zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
      3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one
      takie same skutki prawne jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
    Z powyższych przepisów wynika, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego
    określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności

    cywilnoprawnych. Tym samym, jeżeli dana czynność nie została wymieniona w
    ustawowym katalogu nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem nawet, jeżeli wywołuje
    skutki gospodarcze takie same lub podobne do tych, które zostały w katalogu wymienione.
    Jedną z czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu podatkiem od
    czynności cywilnoprawnych jest, stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od
    czynności cywilnoprawnych, zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub
    dopłat. Tym samym, powołane powyżej przepisy regulują opodatkowanie podatkiem od
    czynności cywilnoprawnych wyłącznie takich umów o zniesienie współwłasności, z którymi
    związane są spłaty lub dopłaty.
    Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia wynika, że pozostawał Pan w związku
    małżeńskim, w którym obowiązywała małżeńska wspólność majątkowa. Zawarł Pan z
    małżonką umowę majątkową małżeńską wprowadzającą rozdzielność majątkową
    małżonków. W drodze ugody sądowej dokonali Państwo podziału majątku wspólnego
    mającego na celu zniesienie współwłasności majątku wspólnego, który nabyli Państwo w
    trakcie trwania małżeństwa. Wszystkie składniki majątkowe objęte współwłasnością
    przyznane zostały Panu na wyłączną własność, z obowiązkiem spłaty żony.
    Zgodnie z przepisem art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i
    opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.):
      Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy
      wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe
      nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich
      (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą
      do majątku osobistego każdego z małżonków.
    Wspólność ustawową charakteryzują dwie podstawowe cechy: jest to wspólność dorobku i
    wspólność o charakterze łącznym. Z powyższego przepisu wynika również, że wspólność
    majątkowa małżeńska oparta jest na małżeństwie, jako stosunku prawnym osobistym.
    W myśl art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
      W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać
      podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się
      do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w
      majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
                            1Zgodnie natomiast z postanowieniem art. 50 ww. ustawy:
      W razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa
      majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Przepis ten nie wyłącza zastosowania art. 43
      § 2 i 3.
    Stosownie do art. 46 ww. ustawy:
      W sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania
      wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego
      majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o
      dziale spadku.
    Problematyka podziału majątku wspólnego objętego wcześniej wspólnością małżeńską nie
    została więc unormowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Znajdują do niej – jak
    wynika z ww. art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – zastosowanie odpowiednio
    przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku. Z kolei dotyczący działu
    spadku art. 1035 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r.
    poz. 1061 ze zm.) przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów o współwłasności w
    częściach ułamkowych, tj. przepisów art. 210 i n. Kodeksu cywilnego.
    I tak stosownie do art. 210 § 1 zdanie pierwsze ww. Kodeksu cywilnego:
      Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.

    Zgodnie z art. 211 ww. Kodeksu cywilnego:
      Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło
      przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy
      lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą
      istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
    Z ww. przepisów wynika, że w następstwie ustania wspólności majątkowej dopuszczalnym
    jest podział majątku małżeńskiego objętego dotychczas ww. wspólnością. Podział majątku
    małżeńskiego jest instytucją prawa rodzinnego, a nabycie w ramach jego rzeczy i praw
    majątkowych nie zostało wymienione w enumeratywnym katalogu zawartym w przepisie
    art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jako podlegające
    opodatkowaniu tym podatkiem. W szczególności należy podkreślić, że wykazuje on cechy
    odrębne od umowy zniesienia współwłasności uregulowanego w Kodeksie cywilnym i w
    konsekwencji nie należy go utożsamiać ze zniesieniem współwłasności w rozumieniu
    przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ww. ustawy.
    Zatem, mimo że przy podziale majątku wspólnego małżeńskiego stosuje się odpowiednio
    przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, to podziału tego nie należy utożsamiać z
    czynnością, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ww. ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych.
    Nie ma więc znaczenia, czy w konsekwencji podziału majątku, który został nabyty w czasie
    trwania wspólności majątkowej, dochodzi do przysporzenia przekraczającego udział, który
    przysługiwał danemu małżonkowi w zamian za spłatę. Podział majątku wspólnego
    niezależnie od warunków podziału, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych.
    Reasumując, po Pana stronie nie dojdzie do powstania obowiązku podatkowego w
    podatku od czynności cywilnoprawnych. Podatkowi temu podlegają bowiem tylko
    czynności wymienione wprost w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych,
    zawierającym zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu. W niniejszej
    sprawie doszło do podziału majątku wspólnego małżonków. Wobec tego jako czynność
    niewymieniona w ustawowym katalogu art. 1 ww. ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych,
    nawet jeżeli w związku z tym powstaje obowiązek dokonania spłat pomiędzy małżonkami.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego .... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.