Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2-1.4011.100.2019.2.KK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-05-14
Teza: Skutki podatkowe otrzymania odszkodowania z tytułu czasowego zajęcia nieruchomości rolnej.
Słowa kluczowe: działalność-działalność rolnicza; gospodarstwa-gospodarstwa rolne; grunty-grunty rolne; odszkodowania; rekultywacja; szkody
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 17 lutego 2019 r. (data wpływu 4 marca 2019 r.), uzupełnionym w dniu 5 kwietnia 2019 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania odszkodowania z tytułu czasowego zajęcia nieruchomości rolnej – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 marca 2019 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek, uzupełniony w dniu 5 kwietnia 2019 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania odszkodowania z tytułu czasowego zajęcia nieruchomości rolnej.

We wniosku po uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Sprawa dotyczy odszkodowania za szkody, które powstały w związku z pracami archeologicznymi podczas inwestycji związanych z budową urządzeń infrastruktury technicznej - czyli budową drogi \`(...)\`. Wyprzedzające ratownicze badania archeologiczne były przeprowadzone na polu (działkach) rolnym, w związku z tym zostały zajęte czasowo działki rolne Wnioskodawczyni i doszło do zniszczenia jej płodów rolnych. Z działek tych Wnioskodawczyni płaci podatek rolny i wchodzi ona w skład gospodarstwa rolnego jakie prowadzi o powierzchni pow. 3 ha. Część działek w gospodarstwie jest własnością męża Wnioskodawczyni, a części ona jest władającą. Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną zwykłym rolnikiem, który swoje płody rolne może sprzedać bez płacenia vat, a dopłaty bezpośrednie także są zwolnione z opodatkowania, podlega ubezpieczeniu rolniczemu w KRUS, nie prowadzi działalności gospodarczej, ani działów specjalnych produkcji rolnej i nie rozlicza się z FA VAT. Inwestycja w postaci budowy drogi będzie na tych samych gruntach rolnych, na których teraz były prowadzone prace archeologiczne.

W dniu 16 listopada 2017 r. Wnioskodawczyni podpisała porozumienie dotyczące stanowiska archeologicznego - została ona zawarta pomiędzy Wnioskodawczynią a Inwestorem - Skarbem Państwa - Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad (dalej GDDKiA ), który realizuje swoje zadania - zgodnie z art. 18a ust. 1 o drogach publicznych - przy pomocy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, dotyczącą zadania p.n. Budowa drogi \`(...)\` X w związku z koniecznością przeprowadzenia wyprzedzających badań ratowniczych na obszarach pod przyszłą drogę \`(...)\` na działkach tych będą przeprowadzone ratownicze badania archeologiczne. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest władającą nieruchomością rolną i wyraża zgodę na czasowe zajęcie nieruchomości - ustanowienie służebności gruntowej - za odszkodowaniem.

Pismem z dnia 19 grudnia 2017 r. Wnioskodawczyni otrzymała potwierdzenie podpisania porozumienia przez GDDKiA, takie samo pismo otrzymała 28 maja 2018 r.

Pismem z dnia 19 czerwca 2018 r. dotyczącego ratowniczych badań archeologicznych, pod przyszłą drogę \`(...)\` Wnioskodawczyni otrzymała informację, iż GDDKiA jest w trakcie przygotowywania ugody dotyczącej wypłaty należnego odszkodowania z tytułu czasowego zajęcia nieruchomości na potrzeby ratowniczych badań archeologicznych.

Pismem z dnia 12 września 2018 r. GDDKiA odesłała Wnioskodawczyni podpisane przez Dyrekcję pismo ugody zawartej w dniu 3 września 2018 r. dotyczącej należnego odszkodowania z tytułu czasowego zajęcia nieruchomości na potrzeby ratowniczych badań archeologicznych, w którym oświadczono, że w związku z koniecznością przeprowadzenia wyprzedzających badań ratowniczych na obszarach planowanych pod przyszłą drogę do woj. świętokrzyskiego na działce będącej w posiadaniu uprawnionego - czyli Wnioskodawczyni - zostały przeprowadzone ratownicze badania archeologiczne. Na podstawie podpisanego porozumienia GDDKiA, która jest Inwestorem tego zadania, zobowiązuje się wypłacić odszkodowanie.

Odszkodowanie zostało ustalone przez rzeczoznawcę majątkowego. GDDKiA jednak w dalszej części rozdzieliła kwotę odszkodowania, dzieląc ją na zwolnioną - za koszty rekultywacji biologicznej i koszty usunięcia kamieni (koszty rekultywacji gruntu), i opodatkowaną, za straty dochodu rolniczego i straty zysku rolniczego, oraz straty z dopłaty bezpośredniej. Jednak odszkodowanie to dotyczy jednego zdarzenia, czyli przeprowadzonych prac archeologicznych na działkach rolnych i związanego z tym odszkodowania za szkody jakie wyrządzono w płodach rolnych na działkach rolnych, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni jako rolnik swoje płody rolne pochodzące z gospodarstwa rolnego może sprzedać bez płacenia podatku, a dopłaty bezpośrednie jakie otrzymuje także są zwolnione z opodatkowania.

Na wiosnę 2018 r. GDDKiA realizując proces inwestycyjny zajmował działkę Wnioskodawczyni zniszczył jej płody rolne, które jako rolnik może sprzedać bez płacenia podatku. Proces dotyczy jednego działania i polegał na przeprowadzeniu u Wnioskodawczyni na działce (polu) prac wyprzedzających budowę drogi, ratowniczych badań archeologicznych, na które wyraziła zgodę - pod warunkiem zapłaty odszkodowania za szkody - archeolodzy wjechali na działkę i dokonali prac archeologicznych, zajmując działkę i niszcząc w ten sposób płody rolne. GDDKiA nie wykonywała na działkach rolnych Wnioskodawczyni innych działań poza pracami archeologicznymi. Odszkodowanie to związane jest z przeprowadzeniem na działce Wnioskodawczyni ratowniczych badań archeologicznych, poprzedzających budowę drogi \`(...)\` co związane jest ze zniszczeniem jej płodów rolnych, które jako rolnik sprzedaje bez płacenia podatku VAT, oraz co wiąże się bezpośrednio z wejściem na teren jej działki archeologów i czasowym zajęciem - czyli ustanowieniem służebności gruntowej.

Dnia 18 września 2018 r. Wnioskodawczyni otrzymała odszkodowanie od Skarbu Państwa, (GDDKiA); odszkodowanie za szkody zostało jej jednorazowo wypłacone w całości.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy odszkodowanie z tytułu czasowego zajęcia nieruchomości na potrzeby ratowniczych badań archeologicznych, w związku z budową drogi publicznej, wypłacane przez Skarb Państwa - GDDKiA, za szkody związane z budową urządzeń infrastruktury technicznej na gruncie rolnym, wchodzącym w skład gospodarstwa rolnego jest w całości zwolnione z płacenia podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym?

Zdaniem Wnioskodawczyni, odszkodowanie to w całości podlega zwolnieniu od podatku dochodowego, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 z dnia 26 lipca 1991 r. ustawy o podatku dochodowym. Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone na podstawie wyroków sądowych, zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego (Wnioskodawczyni posiada gospodarstwo rolne o powierzchni pow. 3 ha, płaci podatek rolny i jest ubezpieczona w KRUS), w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione w odrębnych przepisach, inwestycji związanych z budową urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, np. w związku z budową drogi. Zatem bezprawnym jest rozdzielanie kwoty odszkodowania z tyt. czasowego zajęcia nieruchomości i całość tego odszkodowania podlega zwolnieniu z PIT.

We wrześniu 2018 r. Wnioskodawczyni podpisała ugodę ze Skarbem Państwa z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad, który realizuje swoje zadania - zgodnie z art. 18a ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115) przy pomocy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (dalej zwany: GDDKiA - inwestor) dotyczącą wypłaty należnego odszkodowania z tytułu czasowego zajęcia nieruchomości na potrzeby wyprzedzających budowę drogi, ratowniczych badaniach archeologicznych. Odszkodowanie to jest za zniszczenia (szkody), jakie powstały w związku z koniecznością wykonania wyprzedzających ratowniczych badań archeologicznych, przed budową drogi \`(...)\`.

W 2018 r. GDDKiA realizując proces inwestycyjny, zniszczył płody rolne Wnioskodawczyni. Proces polegał na przeprowadzeniu na działce (polu) Wnioskodawczyni prac wyprzedzających budowę drogi, ratowniczych badań archeologicznych, na które wyraziła zgodę - pod warunkiem zapłaty odszkodowania za zniszczenia - archeolodzy wjechali na działkę i dokonali prac archeologicznych, niszcząc w ten sposób płody rolne.

Odszkodowanie to związane jest z przeprowadzeniem na działce Wnioskodawczyni ratowniczych badań archeologicznych, poprzedzających budowę drogi \`(...)\` co związane jest ze zniszczeniem płodów rolnych, oraz co wiąże się bezpośrednio z wejściem na teren działki archeologów czasowym zajęciem - czyli ustanowieniem służebności gruntowej, a także co związane jest z pracami archeologicznymi wymieszanie ziemi podczas prac a co za tym idzie rekultywacja gruntów - co zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym podlega w całości zwolnieniu z opodatkowania. Ponadto inwestycja jest realizowana przez podmiot uprawniony (GDDKiA) do budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane w związku z budową drogi.

GDDKiA wypłaciła Wnioskodawczyni odszkodowanie jednak bezprawnie rozdzieliła kwotę odszkodowania dzieląc ją na zwolnioną i opodatkowaną. Bezprawnym jest obciążanie jej podatkiem dochodowym za straty dochodu czy zysku rolniczego i karanie jej za to, że przeprowadzając ratownicze badania archeologiczne, archeolodzy zniszczyli pracę Wnioskodawczyni, jej płody rolne, zajmowali jej działkę i co wiąże się bezpośrednio z pracą archeologiczną - wymieszali struktury gleby. Płody rolne mogła zebrać i sprzedać bez płacenia podatku dochodowego i rozliczania się z PIT - ponieważ jako rolnik jest zwolniona z jego płacenia, także dopłaty bezpośrednie są zwolnione z opodatkowania. W związku z tym bezprawnym jest rozdzielanie odszkodowania bo nie można tu mówić o żadnej korzyści majątkowej. Biorąc zatem powyższe pod uwagę całość odszkodowania podlega zwolnieniu z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 120 ust.1 pkt 120 wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów ( ugód ), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

1.  ustanowienia służebności gruntowej,
2.  rekultywacji gruntów,
3.  szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

*   w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2006 r. Nr 136 poz. 969 ze zm.)

Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. za gospodarstwo rolne należy uważać obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej.

Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną, zwykłym rolnikiem, ubezpieczonym w KRUS, a szkody, które powstały są na gruncie rolnym (płaci podatek rolny), a działka (pole) wchodzi w skład gospodarstwa rolnego o pow. 3 hektarów, które prowadzi. Nie prowadzi działalności gospodarczej, ani działów specjalnych produkcji rolnej i nie rozlicza się z VAT.

W związku z tym bezprawnym jest rozdzielanie kwoty odszkodowania na zwolnioną i opodatkowaną, ponieważ Wnioskodawczyni jest osobą, która spełnia wszystkie przesłanki art. 21 ust. 1 pkt 120 z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym.

Zgodnie z powyższym kwota odszkodowania jest w całości zwolniona z płacenia podatku dochodowego, ponieważ nie ma tu mowy o żadnej korzyści majątkowej, gdyż z reguły odszkodowania związane są z zadośćuczynieniem, a szkody te powstały w związku z pracami archeologicznymi podczas inwestycji związanych z budową urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - która mówi, że przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi, oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi, albo nad ziemią przewodów, lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. A więc w świetle powyższego, w całości wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane w związku z budową drogi, ponieważ urządzenia te służą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb ludności i tworzą ogólną sieć użytku publicznego.

Odszkodowanie ma na celu zrekompensowanie poszkodowanemu poniesionej przez niego szkody i podlega w całości zwolnieniu z opodatkowania i wystawiania PIT, ponieważ przepisy o PIT wprowadzają generalną zasadę, że odszkodowania uzyskane przez osoby fizyczne są w całości zwolnione z płacenia podatku dochodowego PIT.

Odszkodowania za doznaną szkodę jest uzależnione od zaistniałego zdarzenia, z którym bezpośrednio wiąże się obowiązek naprawienia szkody. Gdyby w tym miejscu nie była planowana droga publiczna, to nie byłyby na niej prowadzone ratownicze badania archeologiczne, i nie doszłoby do czasowego zajęcia nieruchomości Wnioskodawczyni, nie wymieszano by ziemi, i nie byłoby ustanowienia służebności gruntu, oraz nie zniszczono by płodów rolnych, które Wnioskodawczyni zebrałaby i jako rolnik, nieprowadzący działalności gospodarczej, ani działu specjalnego produkcji rolnej, nie wystawiający FA VAT - sprzedałaby swoje płody, bez płacenia podatku, z którego jako rolnik jest zwolniona, i nie byłoby wtedy odszkodowania.

Ponadto GDDKiA - zgodnie z art. 18a ust. 1 ustawy o drogach publicznych - wykonuje zadania zarządu dróg krajowych. Zgodnie z tym GDDKiA otrzymuje środki, ustalone corocznie w ustawie budżetowej, na związane z budową autostrad prace studialne i dokumentacyjne, przejęcie nieruchomości i gospodarowanie nimi, odszkodowania, należności z tytułu ochrony gruntów leśnych, prace scaleniowe i wymienne, przeprowadzenie ratowniczych badań archeologicznych, oraz opracowywanie ich wyników.

Ugoda zawarta pomiędzy Wnioskodawczynią a Skarbem Państwa - Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad reprezentowanym przez GDDKiA - zwanej inwestorem (agencja rządowa), dlatego też odszkodowanie, które zostało jej wypłacone, w całości korzysta ze zwolnienia, ponieważ intencją tego przepisu jest wykluczenie sytuacji, w której środki pochodzące z budżetu państwa wracają do niego jako podatek, a odszkodowanie jakie otrzymała w całości zostało wypłacone przez GDDKiA czyli Skarb Państwa.

Ponadto przepisy o PIT wprowadzają generalną zasadę, iż odszkodowania, są zwolnione z podatku, a odszkodowanie to szczególny rodzaj świadczenia, który ma na celu zrekompensowanie poszkodowanemu poniesionej przez niego szkody.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 listopada 2003 r., wskazując, że każde odszkodowanie otrzymane na podstawie przepisów prawa rangi ustawowej, o ile nie znalazło się w katalogu wyłączeń z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Także zdaniem organów podatkowych, np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 19 stycznia 2012 r. z art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. c, ustawy o PIT wynika, że zwolnione z opodatkowania jest odszkodowanie, które zostało wpłacone na podstawie umowy (ugody), posiadaczowi gruntów wchodzących w skąd gospodarstwa rolnego, w wyniku powstałej szkody.

Ponieważ Wnioskodawczyni spełnia wszystkie warunki art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym, jest w całości zwolniona z płacenia podatku dochodowego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1509, z późn. zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednakże – na mocy art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych –przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

Konsekwencją uregulowań zawartych w powołanym przepisie jest wprowadzona – dla celów tej ustawy – zawarta w art. 2 ust. 2 definicja działalności rolniczej oraz w art. 2 ust. 3 definicja działów specjalnych produkcji rolnej (z których uzyskiwane dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym).

Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych działalnością rolniczą, w rozumieniu ust. 1 pkt 1, jest działalność polegająca na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw albo hodowli lub chowu, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowo-fermowego oraz hodowla ryb, a także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą co najmniej:

1.  miesiąc – w przypadku roślin,
2.  16 dni – w przypadku wysokointensywnego tuczu specjalizowanego gęsi lub kaczek,
3.  6 tygodni – w przypadku pozostałego drobiu rzeźnego,
4.  2 miesiące – w przypadku pozostałych zwierząt

*   licząc od dnia nabycia.

Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tworzącą katalog zamknięty – działami specjalnymi produkcji rolnej są: uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin „in vitro”, fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowla i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, hodowla dżdżownic, hodowla entomofagów, hodowla jedwabników, prowadzenie pasiek oraz hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy źródłem przychodów są „inne źródła”.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użyty we wskazanym przepisie zwrot „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy bowiem mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów.

Na mocy art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

1.  ustanowienia służebności gruntowej,
2.  rekultywacji gruntów,
3.  szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

*   w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, 50, 650, 1000 i 1089).

W tym miejscu należy podkreślić, że zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, a przepisy dotyczące zwolnień powinny być interpretowane ściśle, zgodnie przede wszystkim z ich wykładnią językową. Wykluczone jest w tym przypadku zastosowanie wykładni rozszerzającej jak i zawężającej.

Jak wynika z wyżej powołanego art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Z kolei – wobec treści art. 2 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym – ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rolnym oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1892, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Natomiast w myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne. Na gruntach wchodzących w skład tego gospodarstwa prowadzone były wyprzedzające, ratownicze badania archeologiczne przez GDDKiA związane z planowaną w przyszłości budową drogi \`(...)\`. Podczas prac grunty Wnioskodawczyni zostały czasowo zajęte i doszło do zniszczenia jej płodów rolnych. Za poniesione szkody Wnioskodawczyni otrzymała odszkodowanie, którego wypłacona kwota została podzielona na:

*   część dotyczącą kosztów rekultywacji biologicznej i kosztów usunięcia kamieni oraz
*   część dotyczącą strat dochodu rolniczego i straty zysku rolniczego, oraz straty z dopłaty bezpośredniej.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego oraz powołane regulacje prawne w odniesieniu do otrzymanego przez Wnioskodawczynię odszkodowania w części dotyczącej kosztów rekultywacji biologicznej i kosztów usunięcia kamieni, w pierwszej kolejności wskazać należy, że wyprzedzające, ratownicze badania archeologiczne jakie miały miejsce na gruncie rolnym należącym do Wnioskodawczyni nie stanowią budowy drogi w rozumieniu przepisu art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl bowiem art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm.) przez budowę drogi należy rozumieć wykonywanie połączenia drogowego między określonymi miejscami lub miejscowościami, a także jego odbudowę i rozbudowę. Nie można zatem uznać, że wyprzedzające ratownicze badania archeologiczne stanowią inwestycję, o której mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wobec tego stwierdzić należy, że nie zostały spełnione warunki do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że otrzymane przez Wnioskodawczynię odszkodowanie w części dotyczącej kosztów rekultywacji biologicznej i kosztów usunięcia kamieni stanowi dla Wnioskodawczyni przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ww. dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Oceniając natomiast otrzymane przez Wnioskodawczynię odszkodowanie w części dotyczącej strat dochodu rolniczego i straty zysku rolniczego jakie poniosła Wnioskodawczyni, oraz straty z dopłaty bezpośredniej nie ma wątpliwości, że opisana we wniosku inwestycja realizowana przez GDDKiA, powodująca szkody w gospodarstwie rolnym Wnioskodawczyni prowadzi w konsekwencji do zmniejszenia przychodów z jej działalności rolniczej. Wypłacane odszkodowanie ma na celu rekompensatę tych strat. Odszkodowanie to powoduje, że osoba je otrzymująca (Wnioskodawczyni) ma możliwość uzyskania przychodów z działalności rolniczej w takiej wysokości, w jakiej uzyskałaby te przychody, gdyby szkody nie zostały wyrządzone. Tym samym kwotę odszkodowania w części dotyczącej strat dochodu rolniczego i straty zysku rolniczego jakie poniosła Wnioskodawczyni, oraz straty z dopłaty bezpośredniej należy uznać za przychód z działalności rolniczej, który nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym Wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do rozliczenia się z tego tytułu w zakresie podatku dochodowego.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.