Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.81.2022.3.BB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-09-08
Teza: Stronami opisanej we wniosku darowizny będą darczyńcy – rodzice (wspólnicy spółki cywilnej) oraz obdarowany. Tym samym nabycie nieruchomości na podstawie ww. czynności prawnej, tj. darowizny, będzie podlegać przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jednakże ze względu na fakt, że umowa ta zostanie zawarta pomiędzy osobami wymienionymi w zamkniętym katalogu określonym w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.
Słowa kluczowe: darowizna; spółki-spółka cywilna
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania-Zwolnienie nabycia rzeczy i praw majątkowych przez członków najbliższej rodziny
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4a

**Interpretacja indywidualna**

**– stanowisko prawidłowe**

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

7 czerwca 2022 r. wpłynął Pana wniosek z 27 maja 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący m.in podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych planowanej darowizny nieruchomości. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – w piśmie z 29 sierpnia 2022 r. (wpływ 1 września 2022 r.).

Treść wniosku jest następująca:

**Opis zdarzenia przyszłego**

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, nieprowadzącą działalności gospodarczej w zakresie dotyczącym przedmiotu wniosku. Rodzice Wnioskodawcy, pozostający w związku małżeńskim, prowadzą działalność gospodarczą w formie dwuosobowej spółki cywilnej. Rodzice Wnioskodawcy posiadają równe udziały w zyskach i stratach spółki cywilnej.

W skład majątku spółki cywilnej, stanowiącego współwłasność łączną wspólników, wchodzi nieruchomość położona w Toruniu, wpisana do ewidencji środków trwałych prowadzonej przez nich spółki cywilnej. Nieruchomość tę stanowi działka zabudowana obiektem biurowo-mieszkalnym. Budynek został przekazany do użytkowania w 2002 r. Rodzice Wnioskodawcy planują przekazać ww. nieruchomość, stanowiącą ich współwłasność łączną, aktem notarialnym darowizny na rzecz Wnioskodawcy. Nieruchomość miałaby zostać przekazana do majątku osobistego Wnioskodawcy, niezwiązanego z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą.

Nieruchomość ta figuruje w ewidencji środków trwałych spółki. Przedmiot planowanej darowizny wykorzystywany jest przez wspólników spółki cywilnej.

Po ewentualnym otrzymaniu nieruchomości w drodze darowizny, Wnioskodawca planuje wykorzystywać nieruchomość w celach mieszkalnych.

**Pytania w zakresie podatku od spadków i darowizn**

Czy planowana na korzyść Wnioskodawcy darowizna ww. nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną wspólników dwuosobowej spółki cywilnej, będących zarazem rodzicami Wnioskodawcy, będzie zwolniona z podatku od spadków i darowizn? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)

**Pana stanowisko w sprawie**

Pana zdaniem, podatek z tytułu darowizny w tym wypadku nie powstanie. Darowizny w kręgu najbliższej rodziny zwolnione są z podatku od spadków i darowizn. Taką możliwość zapewnia bowiem art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zawarcie umowy darowizny nieruchomości wchodzącej w skład majątku spółki cywilnej małżonków, jedynych wspólników spółki, na rzecz ich syna jest możliwe, bowiem nie mamy tu do czynienia z rozporządzeniem udziałem w składniku majątku wspólnego przez wspólnika, lecz rozporządzeniem całym składnikiem majątku przez wszystkich wspólników, w tym przypadku rodziców osoby obdarowanej. Wskazał Pan, że wykładnię taką potwierdza również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnej z dnia 24 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA/Łd 1152/00.

W pierwszej kolejności przywołał Pan art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 3 pkt 1 oraz art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Następnie przywołał Pan art. 860 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. W myśl art. 863 § 1 Kodeksu cywilnego, wspólnik nie może rozporządzać udziałem we wspólnym majątku wspólników ani udziałem w poszczególnych składnikach tego majątku. Ponadto, zgodnie z § 2 ww. przepisu, w czasie trwania spółki wspólnik nie może domagać się podziału wspólnego majątku wspólników. Co więcej, § 3 ww. przepisu stanowi, że w czasie trwania spółki wierzyciel wspólnika nie może żądać zaspokojenia z jego udziału we wspólnym majątku wspólników ani z udziału w poszczególnych składnikach tego majątku. Zgodnie z art. 864 ww. Kodeksu za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie.

Jak wskazuje się w orzecznictwie (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 130/10), Spółka cywilna nie ma osobowości prawnej, nie może być również uznana za jednostkę organizacyjną określoną w art. 31 KC. Nie ma także zdolności sądowej. Jest wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspólników, ukształtowanym dla osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego (por. art. 860 KC) Ten cel jest realizowany przy pomocy majątku, który jest wspólnym majątkiem wspólników (art. 863, 871 § 2 i 875 § 1 KC). Cechy tego majątku (niemożność rozporządzenia udziałem i zaspokojenia z udziału oraz niemożność podziału majątku w czasie trwania spółki) nadają mu charakter współwłasności łącznej (do niepodzielnej ręki), wyróżniającej także majątek objęty małżeńską wspólnością ustawową (zob. art. 35 KRO). Taki charakter majątku wspólników nie jest kwestionowany w judykaturze i piśmiennictwie.

Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że rozporządzanie składnikiem majątkowym wchodzącym w skład masy majątkowej spółki cywilnej jest dopuszczalne, przy czym dokonywać go mogą - tak jak w opisanej we wniosku sprawie – wspólnicy, a nie spółka.

Zatem, Pana zdaniem, opisana we wniosku darowizna nieruchomości dokonana przez wspólników spółki cywilnej na Pana rzecz, będzie mogła skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Ponadto mając na uwadze okoliczność że darowizna ta zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, to z uwagi na treść art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy, na Panu nie będzie ciążył obowiązek zgłoszenia jej otrzymania właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.

Powyżej – ze względu na zakres tej interpretacji – przywołaliśmy tylko tę część Pana stanowiska, która odnosi się do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej "podatkiem" podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji darowizny, w związku z tym należy odwołać się do odpowiednich przepisów uregulowanych w Kodeksie cywilnym.

Zgodnie z art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.):

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:

Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje, przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9 637 zł − jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

Stosownie do treści art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Należy zauważyć, że − co do zasady − darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Wysokość podatku od spadków i darowizn ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do jednej z trzech grup podatkowych odbywa się w zależności od jego stopnia pokrewieństwa albo powinowactwa z osobą, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 cyt. ustawy:

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1) do grupy I − małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

2) do grupy II − zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

3) do grupy III − innych nabywców.

W myśl art. 4a ust. 1 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2060).

Stosownie do art. 4a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Zgodnie z art. 4a ust. 4 omawianej ustawy:

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Z wniosku wynika, że Pana rodzice, pozostający w związku małżeńskim, prowadzą działalność gospodarczą w formie dwuosobowej spółki cywilnej. W skład majątku spółki cywilnej, stanowiącego współwłasność łączną wspólników, wchodzi nieruchomość, wpisana do ewidencji środków trwałych prowadzonej przez nich spółki cywilnej. Pana rodzice planują przekazać ww. nieruchomość, stanowiącą ich współwłasność łączną, aktem notarialnym darowizny na Pana rzecz. Nieruchomość miałaby zostać przekazana do Pana majątku osobistego, niezwiązanego z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą.

Zasady działania spółek cywilnych regulują przepisy art. 860-875 ww. ustawy Kodeks cywilny.

W myśl art. 860 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, szczególności przez wniesienie wkładów.

Stosownie do art. 861 § 1 ww. Kodeksu:

Wkład wspólnika może polegać na wniesieniu do spółki własności lub innych praw albo na świadczeniu usług.

Na podstawie art. 863 § 1 Kodeksu cywilnego:

Wspólnik nie może rozporządzać udziałem we wspólnym majątku wspólników ani udziałem w poszczególnych składnikach tego majątku.

Zgodnie z art. 863 § 2 powołanego Kodeksu:

W czasie trwania spółki wspólnik nie może domagać się podziału wspólnego majątku wspólników.

W przeciwieństwie do spółek osobowych prawa handlowego, spółka cywilna nie jest odrębnym podmiotem prawa i stanowi wyłącznie stosunek zobowiązaniowy pomiędzy stronami umowy spółki cywilnej. Spółka cywilna nie posiada własnego, odrębnego majątku. Właścicielami poszczególnych składników majątku pozostają wspólnicy spółki w ramach współwłasności łącznej.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami należy stwierdzić, że stronami opisanej we wniosku darowizny będą darczyńcy – Pana rodzice (wspólnicy spółki cywilnej) oraz Pan jako obdarowany.

Tym samym nabycie nieruchomości na podstawie ww. czynności prawnej, tj. darowizny, będzie podlegać przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jednakże ze względu na fakt, że umowa ta zostanie zawarta pomiędzy osobami wymienionymi w zamkniętym katalogu określonym w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.

Skoro planowana umowa darowizny zostanie – jak Pan wskazał– sporządzona w formie aktu notarialnego, to nie będzie miał Pan obowiązku zgłoszenia jej do naczelnika urzędu skarbowego, zgodnie z art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.