Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/4512-458/16-3/BS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-07-05
Teza: cash-pooling
Słowa kluczowe: cash pooling; import-import usług; obrót; odliczenia-prawo do odliczenia; proporcja; współczynnik; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Strony przedstawione we wniosku z dnia 7 czerwca 2016 r. (data wpływu 7 czerwca 2016 r.), uzupełnionym w dniu 21 czerwca 2016 r. (data wpływu 24 czerwca 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych z tytułu uczestnictwa w strukturze cash-poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 7 czerwca 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych z tytułu uczestnictwa w strukturze cash-poolingu . Wniosek uzupełniono pismem z dnia 21 czerwca 2016 r., złożonym w dniu 21 czerwca 2016 r. (data wpływu 24 czerwca 2016 r.).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

B. Sp. z o.o. (dalej: Spółka lub Wnioskodawca) prowadzi działalność gospodarczą polegającą na obrocie produktami farmaceutycznymi. Spółka nie podejmuje przy tym innych aktywności niestanowiących działalności gospodarczej. Spółka należy do międzynarodowej Grupy B.

Grupa B. zamierza wdrożyć system centralnego zarządzania płatnościami w celu ułatwienia planowania, zwiększenia płynności, ograniczenia grupowych wydatków z tytułu odsetek, uproszczenia transakcji gotówkowych i rozszerzenia elastyczności rozliczeń finansowych. W tym celu Spółka oraz inny podmiot / inne podmioty z Grupy B. zarejestrowani w innych krajach oraz nieposiadający siedziby działalności w Polsce (dalej: uczestnik / uczestnicy Struktury) planują przystąpienie do Umowy o Zarządzanie Środkami Pieniężnymi (dalej: Umowa lub Umowa Cash-pooling) z (…) Spółką Akcyjną (dalej: Bank). Zawarcie Umowy pozwoli na ograniczenie kosztów finansowych, a tym samym osiągnięcie większych korzyści w porównaniu ze standardową ofertą bankową.

Dodatkowo w celu uregulowania zapisów pomiędzy uczestnikami struktury może zostać zawarta dodatkowa umowa, które będzie precyzować ich prawa i obowiązki w sposób niesprzeczny z postanowieniami Umowy.

Umowa zakłada otwarcie w Banku dla każdego z uczestników Struktury rachunku bankowego (dalej: Rachunek) prowadzonego w PLN, przeznaczonego do prowadzenia bieżących rozliczeń. Wszystkie Rachunki będą łącznie stanowić Grupę Rachunków. Jednocześnie, jeden z uczestników Struktury (dalej: Posiadacz Główny) będzie posiadał dwa dodatkowe rachunki bankowe: Rachunek Główny oraz Rachunek Rozliczeniowy. Wszystkie wymienione rachunki zostaną objęte usługą zarządzania środkami pieniężnymi (cash-pooling) opartej na zasadzie zerowania sald („zero balance scheme”).

W ramach planowanego modelu każdy uczestnik Struktury będzie uprawniony do składania do Banku zleceń na dokonanie płatności ze swojego Rachunku do wysokości limitu płynności Grupy Rachunków ustalonego w Umowie jako kwota ogólnodostępnych środków w Grupie Rachunków (suma całkowitej kwoty środków pieniężnych zdeponowanych na wszystkich Rachunkach, pomniejszona o sumę kwot wykorzystanych w tym samym czasie przez innych uczestników Struktury ustalona na dany moment w ciągu dnia). Jednocześnie każdorazowy wpływ środków pieniężnych na dany Rachunek powoduje zwiększenie dostępnego wszystkim uczestnikom Struktury limitu płynności Grupy Rachunków. Wykorzystanie przez uczestnika Struktury płynności w ramach limitu płynności Grupy Rachunków będzie realizowane wyłącznie w drodze wykonania przez Bank zleceń płatniczych uczestnika Struktury, powodujących powstanie przejściowego salda ujemnego na jego Rachunku, do końca dnia roboczego, w którym powstanie.

W przypadku gdy uczestnik Struktury nie dokona spłaty przejściowego salda ujemnego na jego Rachunku do końca dnia roboczego, będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz Banku odsetek. Tym niemniej, zgodnie z postanowieniami Umowy, przejściowe saldo ujemne na Rachunku uczestnika Struktury może zostać spłacone także przez uczestnika Struktury niebędącego uczestnikiem Struktury wykorzystującym te środki.

W tym celu wszyscy uczestnicy Struktury złożą w Banku pisemne zgody na działania innych uczestników Struktury, w celu wstępowania w stosunku do siebie w prawa zaspokojonego wierzyciela w odniesieniu do wierzytelności Banku z tytułu niespłaconych przejściowych sald ujemnych, przysługujących Bankowi względem każdego uczestnika Struktury. Rozliczenia dokonywane pomiędzy poszczególnymi uczestnikami Struktury wykorzystywać będą instytucję przewidzianą treścią art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu Cywilnego, skutkującą subrogacją, tj. wstąpieniem w miejsce zaspokojonego wierzyciela.

Mając na uwadze powyższe, na koniec każdego dnia roboczego Bank będzie dokonywał operacji matematycznego sumowania sald na Rachunkach uczestników Struktury oraz Rachunku Rozliczeniowym.

W przypadku gdy tak ustalone saldo będzie dodatnie, Bank dokona fizycznego przekazania środków pieniężnych z Rachunku Rozliczeniowego na Rachunek Główny w kwocie odpowiadającej wysokości tego salda. Jeżeli łączne saldo będzie ujemne, środki pieniężne odpowiadające wysokości tego salda zostaną przekazane z Rachunku Głównego na Rachunek Rozliczeniowy.

Po wykonaniu ww. czynności Bank dokona rozliczeń pomiędzy Rachunkami a Rachunkiem Rozliczeniowym. Jeżeli na koniec dnia roboczego uczestnik Struktury, który wykorzystał limit płynności Grupy Rachunków, przekraczając stan środków (saldo dodatnie) nie spłaci go do końca dnia roboczego wówczas Bank:

*   obciąży Rachunek Rozliczeniowy kwotą niespłaconą przez uczestnika Struktury oraz dokona spłaty tego limitu,

*   naliczy od danego uczestnika Struktury na rzecz Posiadacza Głównego odsetki od wykorzystanego limitu płynności Grupy Rachunków.

W przypadku gdy po wykonaniu powyższych operacji powstanie obowiązek pokrycia salda ujemnego na Rachunku Rozliczeniowym, wówczas Bank:

*   obciąży pozostałe Rachunki, na których występuje saldo dodatnie i przekaże ich stosowną część na Rachunek Rozliczeniowy,

*   naliczy od Posiadacza Głównego na rzecz uczestników Struktury odsetki od przekazanych środków.

Zgodnie z Umową rola Posiadacza Głównego będzie ograniczać się przede wszystkim do posiadania przez niego Rachunku Głównego oraz Rachunku Rozliczeniowego, służącego do przeprowadzania transakcji zarządzania środkami pieniężnymi przez Bank.

Faktyczną realizację Umowy poprzez realizację operacji pomiędzy Rachunkami uczestników Struktury, Rachunkiem Głównym i Rachunkiem Rozliczeniowym oraz naliczanie odsetek od wzajemnych zobowiązań, dokonuje Bank świadczący usługi na rzecz wszystkich uczestników Struktury.

Jednocześnie, zgodnie z postanowieniami Umowy uczestnicy Struktury zobowiązani są do zapłaty na rzecz Banku opłat w związku ze świadczonymi usługami. Uczestnicy Struktury ponoszą przy tym solidarną odpowiedzialność w tym zakresie.

Spółka pragnie podkreślić, że występowała do tutejszego organu z wnioskiem o wydanie wiążącej interpretacji podatkowej w sprawie Umowy Cash-pooling i w wydanej w dniu 24 maja 2016 r. interpretacji (sygn. IPPP1/4512-309/16-4/EK) uzyskała potwierdzenie, że jej stanowisko jest prawidłowe.

Tym niemniej, w wyniku negocjacji prowadzonych z bankiem zmianie uległ model rozliczeń pomiędzy uczestnikami Struktury. Zmiana nie będzie mieć, zdaniem Spółki, wpływu na konkluzje podatkowe i stanowisko tutejszego organu. Niemniej jednak, Spółka składa niniejszy wniosek o wydanie wiążącej interpretacji, gdyż zgodnie z art. 14b § 3 ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W konsekwencji, pomimo iż zmiana przedmiotowej Umowy nie wpłynie na konkluzje podatkowe, z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 14b § 3 ordynacji podatkowej Spółka występuje z niniejszym wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym Spółka nie będzie świadczyć usług innym uczestnikom Struktury ani nabywać od nich usług w rozumieniu ustawy o VAT w związku z uczestnictwem w Strukturze?
2.  Czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym otrzymane odsetki nie powinny być uwzględniane we współczynniku proporcji sprzedaży, o którym mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT?
3.  Czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym w związku z planowanym uczestnictwem w Strukturze, Spółka nie będzie zobowiązana do ustalania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej według „sposobu ustalenia proporcji”, o którym mowa w art. 86 ust. 2a Ustawy VAT?
4.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym z tytułu uczestnictwa w Strukturze, Spółka nie będzie zobowiązana do rozpoznania importu usług na gruncie ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy:

1.  Spółka w ramach uczestnictwa w Strukturze nie będzie świadczyć żadnych usług w rozumieniu ustawy o VAT na rzecz pozostałych uczestników Struktury. Jednocześnie, w związku z uczestnictwem w Strukturze, Spółka nie będzie nabywać usług w rozumieniu ustawy o VAT od innych uczestników Struktury a jedynym podmiotem świadczącym usługi w ramach Struktury będzie Bank.
2.  Odsetki otrzymywane jako uczestnika Struktury nie powinny być uwzględniane we współczynniku proporcji sprzedaży, o którym mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT.
3.  W związku z planowanym uczestnictwem w Strukturze, Spółka nie będzie zobowiązana do ustalania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej według „sposobu ustalenia proporcji”, o którym mowa w art. 86 ust. 2a Ustawy.
4.  Spółka nie będzie zobowiązana do rozpoznania importu usług z tytułu uczestnictwa w Strukturze.

Uzasadnienie stanowiska Spółki:

Pyt. 1 – Uczestnicy Struktury nie świadczą usług w rozumieniu ustawy o VAT

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Jednocześnie, jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

W rezultacie, każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o VAT. Muszą być jednak przy tym łącznie spełnione następujące warunki:

*   musi istnieć bezpośredni beneficjent świadczenia (wierzyciel/nabywca),

*   świadczonej usłudze musi odpowiadać świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Tym samym, nie każda czynność wykonywana w ramach działalności gospodarczej może zostać uznana za świadczenie usług opodatkowane podatkiem VAT. Dla wystąpienia czynności podlegającej opodatkowaniu niezbędne jest bowiem łączne spełnienie obu warunków.

Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że przystąpienie do Struktury ma za zadanie ułatwienie planowania, zwiększenie płynności, ograniczenie grupowych wydatków z tytułu odsetek, uproszczenie transakcji gotówkowych i rozszerzenie elastyczności w zakresie rozliczeń finansowych.

Zgodnie z Umową wszystkie działania w ramach Struktury, w tym realizacje operacji pomiędzy Rachunkami uczestników Struktury, Rachunkiem Głównym i Rachunkiem Rozliczeniowym oraz naliczania odsetek od wzajemnych zobowiązań, będzie realizował Bank świadcząc usługi na rzecz wszystkich uczestników Struktury. Z tytułu zarządzania Strukturą Bank będzie otrzymywał od wszystkich uczestników Struktury wynagrodzenie.

Jednocześnie, w związku z uczestnictwem w Strukturze Spółka może otrzymywać odsetki, lub być zobowiązanym do ich zapłaty. Tym samym, w celu określenia konsekwencji podatkowych na gruncie ustawy o VAT w związku z przystąpieniem do Struktury kluczowe jest ustalenie czy odsetki te stanowić będą wynagrodzenie za jakiekolwiek usługi świadczone przez Spółkę na rzecz innych uczestników Struktury.

Zdaniem Wnioskodawcy czynności wykonywane przez uczestników wynikające z przedstawionego stanu faktycznego nie będą stanowić odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, lecz jedynie czynności pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez Bank usług kompleksowego zarządzania płynnością finansową. Na taką konkluzję wskazuje fakt, że Spółka nie będzie się zobowiązywała wobec któregokolwiek z uczestników Struktury, że zapewni lub udostępni mu określone kwoty pieniężne. Przekazywanie i pozyskiwanie środków będzie następować w związku z występującymi w Spółce oraz u innych uczestników Struktury nadwyżkami i niedoborami kapitału, których zarządzaniem zajmie się Bank.

Dodatkowo, Spółka nie będzie otrzymywać wynagrodzenia z tytułu operacji opisanych w przedstawionym stanie faktycznym. Spółka może jedynie otrzymywać należne między uczestnikami Struktury odsetki naliczane wszystkim uczestnikom Struktury przez Bank.

W roli usługodawcy będzie występował wyłącznie Bank, który wykonywał będzie wszystkie czynności wchodzące w skład kompleksowej usługi bankowej i z tytułu wykonywania tej usługi będzie otrzymywał wynagrodzenie od Uczestników Struktury, w tym Wnioskodawcy.

W konsekwencji, Wnioskodawca będący uczestnikiem Struktury zarządzanej przez Bank nie będzie świadczył usług w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Wnioskodawca nie będzie ponadto nabywcą usług od innych uczestników Struktury.

Niniejsze stanowisko znajduje potwierdzenie również w jednolitym stanowisku organów podatków – przykładowo:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 15 września 2015 r. (sygn. IPTPP2/4512-350/15-4/AJB): „Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne zaprezentowanej umowy cash poolingu należy stwierdzić, że czynności wykonywane przez Wnioskodawcę jako uczestnika przedmiotowej usługi, nie będą stanowić odpłatnego świadczenia przez Spółkę usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego świadczenia przez Bank usługi cash poolingu. W związku z powyższym, nie będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym Wnioskodawca z tego tytułu nie będzie działał w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Reasumując, Wnioskodawca uczestnicząc w systemie cash poolingu organizowanym przez Bank, nie będzie świadczył usług w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a będzie jedynie usługobiorcą usługi świadczonej przez Bank.”

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 21 listopada 2013 r. (sygn. IBPP2/443-798/13/ICz): „W ramach przedstawionej we wniosku Struktury cash poolingu, wszystkie czynności wchodzące w skład kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową są wykonywane przez Bank w zamian za wynagrodzenie określone w umowie, w postaci stałej opłaty, natomiast Wnioskodawca w tym przypadku pozostaje beneficjentem świadczenia dokonywanego przez Bank. Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne zaprezentowanej umowy cash poolingu, należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie czynności wykonywane przez Wnioskodawcę jako uczestnika na podstawie opisanej umowy, umożliwiające Bankowi dokonywanie odpowiednich transferów środków finansowych w ramach struktury cash pooling, nie stanowią odrębnego (odpłatnego) świadczenia przez Wnioskodawcę usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Skoro więc w ramach cash poolingu Wnioskodawca będzie wyłącznie odbiorcą kompleksowej usługi, to odsetki otrzymane w ramach Systemu nie będą wynagrodzeniem za świadczenie przez Wnioskodawcę usług, tym samym, nie będą stanowiły obrotu podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT.”

Pyt. 2 - Otrzymane odsetki nie powinny być uwzględniane w kalkulacji współczynnika proporcji sprzedaży, o którym mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o VAT w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Na podstawie ust. 2 tego artykułu jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.

Jak wynika z ust. 3 proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Mając na uwadze powyższe, w kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy o VAT powinna zostać uwzględniona wyłącznie opodatkowana i nieopodatkowana sprzedaż wykonywana w ramach działalności gospodarczej.

Jednocześnie, zgodnie ze stanowiskiem Spółki zaprezentowanym w uzasadnieniu Wnioskodawcy odpowiedzi na pytanie 1 podmiotem świadczącym usługi w ramach przedmiotowej Struktury jest wyłącznie Bank. Uczestnicy Struktury nie świadczą natomiast żadnych usług, które podlegałyby opodatkowaniu VAT. W szczególności, w ocenie Wnioskodawcy nie można uznać, że otrzymane w ramach uczestnictwa w Strukturze odsetki będą wynagrodzeniem za świadczenie usług. Jak wskazano powyżej, Spółka nie będzie się zobowiązywała wobec któregokolwiek z uczestników Struktury, że zapewni lub udostępni mu określone kwoty pieniężne. Przekazywanie i pozyskiwanie środków będzie następować w związku z występującymi w Spółce nadwyżkami i niedoborami kapitału, których zarządzaniem zajmie się Bank.

Tym samym, otrzymanie odsetek będzie związane ze świadczeniem usług zarządzania środkami pieniężnymi przez Bank a nie usług świadczonych przez Wnioskodawcę.

Mając na uwadze powyższe, Spółka stoi na stanowisku, że uzyskane odsetki w ramach Struktury nie będą stanowiły wynagrodzenia za świadczenie usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym nie powstanie obowiązek uwzględnienia wartości tych odsetek w kalkulacji współczynnika proporcji sprzedaży, o którym mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT.

Taka konkluzja znajduje potwierdzenie również w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez organy podatkowe – przykładowo:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 25 marca 2016 r. (sygn. ILPP4/4512-1-339/15-2/PR): „W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, ewentualne czynności wykonywane przez Spółkę umożliwiające funkcjonowanie Systemu CP, nie stanowią czynności opodatkowanych podatkiem VAT, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, w szczególności nie stanowią odpłatnego świadczenia przez Spółkę usług w rozumieniu tego przepisu. Jednocześnie przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego podatku naliczonego, zawarte w art. 90 ustawy o VAT, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Nie dotyczą one czynności, które nie podlegają przepisom ustawy o VAT. W związku z tym zdaniem Wnioskodawcy, nie jest on zobowiązany do uwzględniania wartości odsetek otrzymywanych w ramach Systemu CP przy wyliczaniu współczynnika proporcji sprzedaży, o którym mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT.

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 8 października 2015 r. (sygn. ILPP4/4512-1-260/15-2/HW), który potwierdził następujące stanowisko podatnika: „Ponadto należy podkreślić, że przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego podatku naliczonego, zawarte w art. 90 ustawy o VAT, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. A zatem dotyczą czynności podlegających opodatkowaniu. Natomiast nie dotyczą czynności, których wykonanie nie powoduje konsekwencji podatkowych, gdyż nie podlegają one przepisom ustawy o VAT. Z tej perspektywy, zdaniem Wnioskodawcy, nie będzie on zobowiązany do uwzględniania wartości odsetek otrzymywanych w ramach Systemu przy wyliczaniu współczynnika proporcji sprzedaży, o którym mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT.”

Pyt. 3 – Spółka nie będzie zobowiązana do ustalania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej według „prewspółczynnika”

Zgodnie art. 86 ust. 2a ustawy o VAT w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji” lub „prewspółczynnikiem”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Z literalnego brzmienia przepisu wynika, że obowiązek ustalania zakresu prawa do odliczenia VAT naliczonego przy wykorzystaniu prewspółczynnika uzależniony został od łącznego spełnienia następujących warunków:

1.  podatnik wykonuje zarówno czynności, które mają związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, jak i czynności, które nie wykazują takiego związku;
2.  podatnik nabywa towary/usługi zarówno dla celów czynności, które mają związek z wprowadzaną przez niego działalnością gospodarczą, jak i czynności, które nie wykazują takiego związku;
3.  podatnik nie jest w stanie przyporządkować w całości nabywanych towarów/usług wyłącznie do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

Z powyższego wynika, że obowiązek stosowania prewspółczynnika nie dotyczy przypadków gdy podejmowane aktywności należą wyłącznie do sfery działalności gospodarczej.

Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy, w związku z uczestnictwem w Strukturze nie będzie on zobowiązany do określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej według prewspółczynnika. Wynika to z faktu, że Spółka nie będzie funkcjonować w sferze innej niż działalność gospodarcza, tj. nie będzie wykonywać czynności i uzyskiwać przychodów innych niż związane – bezpośrednio lub pośrednio – z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.

W przypadku Wnioskodawcy nie wystąpi więc sytuacja, w odniesieniu do której ustawodawca przewidział konieczność ustalania prewspółczynnika – Spółka nie będzie bowiem:

*   wykonywać czynności, które nie będą posiadać związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

*   nabywać towarów/usług które nie mają związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Na powyższe nie wpływa również fakt, że Spółka może uzyskiwać przychody z tytułów innych niż czynności podlegające opodatkowaniu VAT, w szczególności przychody z odsetek otrzymywanych z tytułu uczestnictwa w Strukturze. Okoliczność, że przychody te nie podlegają opodatkowaniu VAT nie zmienia faktu, że są one efektem działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę.

Należy przy tym podkreślić, że przystąpienie do Struktury ma za zadanie ułatwienie planowania, zwiększenie płynności, ograniczenie grupowych wydatków z tytułu odsetek, uproszczenie transakcji gotówkowych i rozszerzenie elastyczności w zakresie rozliczeń finansowych. Jest zatem ściśle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W konsekwencji, w przedmiotowym przypadku nie wystąpi sytuacja, w której osiągane przychody wynikałyby ze zdarzeń zaistniałych w związku z inną niż gospodarcza działalnością realizowaną przez Spółkę. Jednocześnie, tylko w takim przypadku po stronie Wnioskodawcy zaistniałaby konieczność ustalania prewspółczynnika.

Na powyższe wskazują również organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych – przykładowo:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 25 marca 2016 r. (sygn. ILPP2/4512-1-22/16-2/MN): „Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że czynności wykonywane przez Spółkę, jako Uczestnika Struktury cash pooling, nie stanowią wynagrodzenia za usługę, ponieważ nie wykazują one bezpośredniego związku z żadnym konkretnym świadczeniem wzajemnym. Tym samym, nie stanowią odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Wskazać w tym miejscu należy, że pomimo, iż wykonywane czynności nie stanowią odpłatnych usług, to jednak ich wykonywanie stanowi przejaw działalności gospodarczej Spółki, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy. Zatem, działalność Spółki związana z uczestnictwem w Strukturze stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Tym samym, mając na względzie okoliczności wskazane we wniosku, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych również do działalności związanej z uczestnictwem w Strukturze, Spółka nie jest / nie będzie zobowiązana do ustalania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej według „sposobu ustalenia proporcji”, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług.”

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 25 marca 2016 r. (sygn. ILPP2/4512-1-9/16-2/AW): „Zatem, działalność Spółki związana z uczestnictwem w Strukturze stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Tym samym, mając na względzie okoliczności wskazane we wniosku, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych również do działalności związanej z uczestnictwem w Strukturze, Spółka nie jest / nie będzie zobowiązana do ustalania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej według „sposobu ustalenia proporcji”, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług.”

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 24 marca 2016 r. (sygn. IBPP2/4512-12/16/ICz): „W konsekwencji, skoro jak wskazuje Wnioskodawca wszystkie opisane przez niego przychody związane są z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą, to mieszczą się one w pojęciu „celów związanych z działalnością gospodarczą”, w rozumieniu art. 86 ust. 2a ustawy. Zatem należy uznać, że art. 86 ust. 2a ustawy o VAT nie będzie mieć wpływu na sposób rozliczania podatku naliczonego VAT Spółki. Reasumując, Spółka począwszy od 1 stycznia 2016 r. nie będzie zobowiązana do ustalania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, w związku z uczestnictwem w Strukturze cash poolingu.”

Pyt. 4 – Spółka nie będzie zobowiązana do rozpoznania importu usług z tytułu uczestnictwa w Strukturze

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Jednocześnie, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
2.  usługobiorcą jest: w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b – podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4, w pozostałych przypadkach – podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 9 ustawy o VAT przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Powyższe przepisy wskazują zatem, że import usług wystąpi co do zasady jedynie w przypadku nabycia usługi od podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju. Jednocześnie, z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w roli usługodawcy będzie występował wyłącznie Bank, który będzie świadczył usługi zarządzania środkami pieniężnymi na rzecz uczestników Struktury, w tym Spółki.

Wnioskodawca będzie zatem nabywał usługę bezpośrednio od Banku posiadającego siedzibę oraz miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. W konsekwencji, miejscem ich świadczenia będzie terytorium kraju a podatnikiem z tytułu świadczenia usług w ramach uczestnictwa w Strukturze będzie Bank.

W rezultacie, z tytułu uczestnictwa w Strukturze, Spółka nie będzie zobowiązana do rozpoznania importu usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art.52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.