Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.630.2021.2.KB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-09-30
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie opodatkowania kwoty umorzenia należności pieniężnych.
Słowa kluczowe: mieszkanie; umorzenie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20

**INTERPRETACJA INDYWIDUALNA**

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 24 czerwca 2021 r. (data wpływu 29 czerwca 2021 r.) uzupełnionym pismem w dniu 28 września 2021 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania kwoty umorzenia należności pieniężnych przysługujących A – **jest nieprawidłowe**.

**UZASADNIENIE**

W dniu 29 czerwca 2021 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania kwoty umorzenia należności pieniężnych przysługujących A.

W związku z tym, że złożony wniosek nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, pismem z dnia 24 września 2021 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.630.2021.1.KB, na podstawie art. 13 § 2a, art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ww. ustawy, wezwano Wnioskodawczynię do usunięcia braków, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

Jednocześnie poinformowano Wnioskodawczynię, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d § 1 Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ a jego uzupełnieniem, nie wlicza się do terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 24 września 2021 r., natomiast w dniu w dniu 28 września 2021 r. do tut. organu wpłynęło pismo, stanowiące uzupełnienie wniosku.

**We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.**

We wrześniu 2015 r. Wnioskodawczyni podpisała z A, (….) umowę o umorzeniu należności pieniężnych przysługujących A. Zadłużenie powstało z tytułu zaległych opłat i opłat pośrednich związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego.

Wierzyciel zastosował wobec Wnioskodawczyni przepisy o zakwaterowaniu B oraz rozporządzenie C w sprawie umarzania należności przysługujących A.

Pomimo to, że Zainteresowana w mieszkaniu zamieszkuje bez tytułu prawnego (były mąż zrezygnował z kwatery służbowej) A zastosowała wobec niej przepisy dotyczące (…) i (…).

Do dnia dzisiejszego przepisy w sprawie opłat za używanie lokalu są wobec Wnioskodawczyni utrzymane.

W 2015 roku A złożyła informacje o umorzeniu do Urzędu Skarbowego (….). Urząd skarbowy domaga się, aby Wnioskodawczyni zapłaciła podatek dochodowy, traktując to umorzenie jako jej dochód.

Według wiedzy Zainteresowanej umorzenie należności czynszowych jest zwolnione z podatku.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazała, że należność pieniężna została umorzona na podstawie (…) ustawy (…), w związku z (…) rozporządzenia C (…) w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności przysługujących A ((…)).

**W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.**

Czy należności czynszowe, umorzone przez A mogą być traktowane jako dochód Wnioskodawczyni, od którego zobowiązana jest zapłacić podatek dochodowy?

**Zdaniem Wnioskodawczyni**, umorzenia czynszowe nie stanowią dla niej dochodu, więc nie podlegają opodatkowaniu.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe**.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Katalog źródeł przychodów został uregulowany w art. 10 ust. 1 ww. ustawy, gdzie w pkt 9 wskazano, że do źródeł przychodów zalicza się przychody z innych źródeł.

Według brzmienia art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy. Rozumienie tego pojęcia zostało jednak wypracowane w orzecznictwie.

W uchwałach z dnia 18 listopada 2002 r. sygn. akt FPS 9/02 oraz z dnia 16 października 2006 r. sygn. akt FPS 1/06 Naczelny Sąd Administracyjny ustalił znaczenie tego terminu w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że na gruncie tej ustawy, termin „nieodpłatne świadczenie” ma „szerszy zakres niż w prawie cywilnym, obejmuje bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”. W uchwale z dnia 24 maja 2010 r. sygn. akt II FPS 1/10, NSA potwierdził powyższe stanowisko uznając, że ma ono również zastosowanie do podatku dochodowego od osób fizycznych, w stosunku do sytuacji wynikających z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego i jego uzupełnienia wynika, że w 2015 r. A umorzyła Wnioskodawczyni należności pieniężne powstałe z tytułu opłat i opłat pośrednich związanych z zajmowanym lokalem mieszkalnym.

Wątpliwość Wnioskodawczyni budzi kwestia, czy umorzone zaległości wobec A należy traktować jako dochód Zainteresowanej i w konsekwencji zobowiązana jest ona do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zgodnie z (…) ustawy (…) o zakwaterowaniu B ((…)) w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi, gospodarczymi lub finansowymi należności pieniężne A mogą być umarzane, odraczane lub rozkładane na raty. Organami A właściwymi do umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności pieniężnych są w myśl (…) ww. przepisu Prezes A oraz właściwi miejscowo dyrektorzy oddziałów regionalnych A.

W myśl natomiast (…) rozporządzenia C z dnia (…) w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności przysługujących A ((…)) należności pieniężne przysługujące A mogą być umarzane w całości lub w części w razie wystąpienia co najmniej jednego z następujących przypadków:

1) dłużnik, będący osobą fizyczną, zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawił składniki majątkowe niepodlegające egzekucji sądowej lub administracyjnej na podstawie odpowiednio art. 829 - 833 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) lub art. 8 - 10 ustawy z _dnia_ 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, z późn. zm.);

2) dłużnik, będący osobą fizyczną, posiada wyłącznie składniki majątkowe niepodlegające egzekucji są­dowej lub administracyjnej, o których mowa w pkt 1, oraz przedmioty codziennego użytku do­mowego albo egzekucja należności spowodowa­łaby istotne zagrożenie dla dalszej egzystencji osoby dłużnika lub członków jego rodziny;

3) dłużnik, będący osobą prawną, został wykreślony z właściwego rejestru i brak jest majątku, z które­go można by prowadzić egzekucję należności, a odpowiedzialność z tytułu należności nie prze­szła na osoby trzecie;

4) sąd wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości dłużnika albo oddalił wniosek o ogłoszenie upa­dłości z tego powodu, że majątek niewypłacalne­go dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosz­tów postępowania albo byt obciążony hipoteką, hipoteką morską, zastawem, zastawem rejestro­wym lub zastawem skarbowym w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarczał na za­spokojenie kosztów postępowania;

5) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postę­powaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyż­szej od kosztów egzekucji tej należności lub postę­powanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.

Zgodnie z (…) organami A właściwymi do umarzania, odraczania terminów płatności i rozkładania na raty należności pieniężnych przysługujących A są:

1) Prezes A, jeżeli wartość należności głównej jest większa niż dziesięciokrotność kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej ogłoszonego za rok poprzedni na podstawie odrębnych przepisów przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do celów naliczania odpisu podstawowego na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych;

2) dyrektorzy oddziałów regionalnych A właściwi ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dłużnika - w pozostałym zakresie.

Natomiast w myśl ust. 2 organy A, o których mowa w ust. 1, są właściwe również do umarzania, odraczania terminów płatności i rozkładania na raty odsetek od należności pieniężnych przysługujących A, a także kosztów egzekucyjnych, bez względu na ich wysokość.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Umorzenie należności pieniężnych przysługujących A może nastąpić w przypadku, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 i 5 - z urzędu, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny i powołane wyżej przepisy prawa należy zatem stwierdzić, że umorzenie należności pieniężnych powstałych z opłat i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego jest tożsame ze spełnieniem na rzecz Wnioskodawczyni nieodpłatnego świadczenia. W wyniku umorzenia należności z ww. tytułu Wnioskodawczyni odniosła rzeczywistą korzyść, nie wydatkując środków, które byłaby zobowiązana wydatkować regulując należności pieniężne przypadające A.

**W efekcie zwolnienia Wnioskodawczyni z ponoszenia ww. wydatków następuje u niej trwały przyrost majątku. Zatem wartość umorzonych ww. zaległych należności pieniężnych stanowi dla Wnioskodawczyni przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym Wnioskodawczyni zobowiązana jest do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.**

**W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.**

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawczynię w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193 ze zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP. W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.