Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-2.4012.283.2025.2.RST
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-07-15
Teza: Miejsce świadczenia realizowanych przez Spółkę usług
doradczych.
Słowa kluczowe: miejsce-miejsce opodatkowania
usługi-usługi doradcze
usługi-usługi montażowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce
świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy
świadczeniu usług-Miejsce świadczenia usług na rzecz
podatnika
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce
świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy
świadczeniu usług-Stałe miejsce prowadzenia
działalności
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28b-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28b-ust. 2

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 maja 2024 r. wpłynął za pośrednictwem ePUAP Państwa wniosek z 9 maja 2025 r. o
    wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie ustalenia miejsca świadczenia
    realizowanych przez Spółkę usług doradczych. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na
    wezwanie - pismem z 17 czerwca 2025 r. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    A. sp. z o.o. (dalej: Spółka lub Wnioskodawca) jest spółką z siedzibą w Polsce, świadczącą
    usługi doradcze, w tym doradztwa inżynieryjnego. Wnioskodawca jest zarejestrowany jako
    czynny podatnik podatku od towarów i usług (dalej: VAT).
    Przedmiotem działalności Spółki jest świadczenie usług z wykorzystaniem wiedzy i
    doświadczenia w planowaniu i zarządzaniu międzynarodowymi projektami.
    Spółka B. AG, na podstawie zawartej umowy z Wnioskodawcą, zleciła Wnioskodawcy
    świadczenie usług doradczych na terenie UE. Usługi miały być świadczone bezpośrednio
    na rzecz oddziałów (działających w formie odrębnych spółek) grupy (...), wchodzącej w
    skład grupy (...).
    Zamówienia dotyczyły świadczenia usług doradczych na terenie Unii Europejskiej,
    polegających na wsparciu przy planowaniu instalacji oraz monitorowaniu procesu
    montażu maszyn i urządzeń (głównie przenośników taśmowych), których zastosowanie
    zwiększa efektywność procesów logistycznych, w magazynach należących do podmiotów
    trzecich. Spółka więc jest jedynie podwykonawcą - doradcą podmiotów zajmujących się
    dostawą oraz montażem systemów magazynowych w magazynach bądź centrach
    dystrybucyjnych. Spółka oraz jej podwykonawcy nie dostarczają ani nie wykonują montażu
    urządzeń.
    Ze względu na schemat biznesowy klienta B. AG/ (...) i korporacyjny podział
    odpowiedzialności poszczególnych oddziałów (spółek) za obszary zdefiniowane
    wymaganiami klientów bądź ich lokalizacją, Spółka otrzymywała zamówienia na usługi z
    dwóch oddziałów (spółek):
        C. GmbH z siedzibą w Niemczech (zamówienie było kierowane z centrali tego
        podmiotu) - odpowiedzialnej za projekty w Centralnej Europie (m.in. w Niemczech,
        w Czechach, Polsce, Słowacji) (dalej jako: Kontrahent 1);
        D. SAS z siedzibą we Francji (zamówienie było kierowane z centrali tego podmiotu) -
        odpowiedzialnej za projekty we Francji (dalej jako: Kontrahent 2; Kontrahent 1 i
        Kontrahent 2 łącznie jako: Kontrahenci).
    Zamówienia dotyczyły kilku projektów położonych w dwóch lokalizacjach na terenie Unii
    Europejskiej (w tym w Polsce - w przypadku usług wykonywanych na rzecz Kontrahenta 1),
    jednakże jednakowych pod względem funkcjonalności i montażu. Tym samym usługi
    doradcze dotyczą obu projektów jednocześnie oraz mogą być wykorzystywane w innych
    magazynach jednakowych pod względem funkcjonalności bez względu na lokalizacje.
    Kontrahent 1 prowadzi działalność na terytorium Polski poprzez oddział zlokalizowany w
    Polsce, zarejestrowany w Polsce pod nr VAT UE (...) (dalej jako: Oddział). Istnienie stałego
    miejsca prowadzenia działalności na potrzeby VAT w Polsce zostało potwierdzone w
    interpretacji indywidualnej z dnia 20 stycznia 2022 r., nr 0114-KDIP1-2.4012.448.2021.2.
    RST.

    Na zamówieniu wskazywana była m.in. kwota netto całości zamówienia, pracownicy Spółki
    i okres ich zaangażowania w dany projekt, wartość kosztów dodatkowych (np. wydatków
    związanych z podróżą).
    Poza tym w niektórych przypadkach na zamówieniu wskazywany był adres, którego
    dotyczył dany projekt objęty zamówieniem - jeżeli dotyczył on konkretnie określonej
    nieruchomości, która jest identyfikowalna co do jej położenia.
    Z kolei brak wskazania konkretnego adresu dostawy na zamówieniu oznaczał, że usługi
    Spółki w ramach danego projektu objętego zamówieniem mogą być wykonywane w
    różnych lokalizacjach, w całej Europie i nie dotyczą konkretnie określonej nieruchomości.
    Okoliczność ta była wskazywana w Ofercie, przykładowo w następujący sposób:
      - Miejsce Dostawy: adres działania: centra X różne lokalizacje EMEA, siedziby
        dostawców zewnętrznych i/lub zdalnie.
    Na zamówieniu wskazywany był także nr VAT UE podmiotu składającego zamówienie oraz
    adres rozliczeniowy zamawiającego.
    Zdarzyły się sytuacje, że Kontrahent 1 omyłkowo wskazał na zamówieniu polski numer
    VAT UE i polski adres dostawy (adres świadczenia usług), pomimo iż zamówienie było
    składane bez udziału Oddziału i miało być realizowane dla różnych lokalizacji. Spółka
    zwróciła się do Kontrahenta 1 o korektę danych zawartych na zamówieniu w tym zakresie
    i taka korekta została dokonana. Na fakturach dotyczących tego rodzaju zamówień Spółka
    wskazywała numer VAT UE Kontrahenta 1 nadany w państwie jego siedziby i Kontrahent 1
    akceptował te faktury.
    Usługi świadczone przez Spółkę na rzecz Kontrahentów obejmują zasadniczo:
        doradztwo i doradztwo techniczne przy montażu urządzeń, w tym doradztwo w
        planowaniu procesu instalacji, ustaleniu sprzętu potrzebnego do instalacji,
        określeniu liczby pracowników i podwykonawców do przeprowadzenia procesu
        instalacji, doradztwo w zakresie koordynacji prac instalacyjnych z codziennymi
        działaniami podmiotu będącego właścicielem magazynu, w którym dokonywane są
        prace instalacyjne;
        monitorowanie prac związanych z montażem urządzeń (wykonywanych przez
        podmiot trzeci);
        raportowanie postępów prac.
    W specyficznych, marginalnych przypadkach Spółka otrzymywała zamówienie na usługi
    dotyczące ściśle i wyłącznie lokalizacji w Polsce, które były fakturowane ze stawką VAT
    23%, jako świadczenie usług na terytorium kraju. Niniejszy wniosek nie dotyczy tego
    rodzaju przypadków.
    Prace Spółki nie polegają na bezpośrednim wykonywaniu montażu urządzeń. Montaż jest
    wykonywany przez podwykonawców świadczących usługi bezpośrednio na rzecz
    Kontrahentów. Spółka wskazuje także, że usługi dotyczą urządzeń i maszyn ruchomych:
    wolnostojących (tj. na nogach lub kółkach, bez podparcia lub zamocowania) lub
    przytwierdzanych przy użyciu śrub mocujących jednak nie głębiej niż 150 mm od
    powierzchni podłogi budynku, bez konieczności przeprowadzania jakichkolwiek zmian w
    fundamentach budynku. Urządzenia i maszyny po zainstalowaniu lub zamontowaniu
    mogą być przeniesione bez uszkodzenia lub zmiany budynku i często są ponownie
    wykorzystywane w innych nieruchomościach. Konieczna może być jedynie niewielka
    regulacja inżynieryjna, wynikająca z innego układu budynku.
    Usługi nie obejmują również prac budowlanych i nie wymagają uzyskania jakichkolwiek
    pozwoleń na prace budowlane. Usługi nie mają na celu zmiany prawnego lub fizycznego

    stanu nieruchomości. Ich przedmiotem nie są elementy stanowiące integralną część
    budynku lub konstrukcji ani też zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które
    nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji. W celu
    świadczenia Usług Spółka nie korzysta z powierzchni udostępnionej przez Kontrahentów
    (Kontrahent może natomiast korzystać z powierzchni wynajmowanej przez właściciela
    magazynu, w którym są wykonywane określone prace). Spółka nie udostępnia również
    Kontrahentom sprzętu bądź pracowników.
    Usługi wykonywane przez Spółkę są biznesowo podzielone na dwie kategorie:
    1. Poziom 1 (wyższa kadra kierownicza):
        - zarządzanie projektem podczas każdego z jego etapów;
        - tworzenie planu projektu oraz harmonogramu;
        - planowanie zasobów potrzebnych do ukończenia projektu;
        - monitorowanie kluczowych parametrów projektu, w tym budżetu, zakresu
          projektu, harmonogramu oraz celów biznesowych;
        - kontrola jakości prac instalacyjnych oraz maszyn i urządzeń;
        - zarządzanie ryzykiem związanym z projektem, komunikowanie potencjalnych
          ryzyk i przygotowywanie planów awaryjnych;
        - zarządzanie zmianami w projekcie;
        - wdrażanie narzędzi, standardów i rozwiązań inżynieryjnych umożliwiających
          optymalizację procesów;
        - prowadzenie pełnej dokumentacji projektowej;
        - współpraca i realizacja umów z podwykonawcami, dostawcami usług i
          komponentów;
        - utrzymywanie relacji i komunikacji z klientami oraz dostawcami usług i sprzętu,
          regularne spotkania z klientami i dostawcami;
        - raportowanie i prezentowanie postępów projektu, przygotowywanie i
          dostarczanie raportów;
        - przygotowywanie i rekomendowanie rozwiązań mających na celu optymalizację
          procesów inżynieryjnych i produkcyjnych oraz instalacji zgodnie z ideą ciągłego
          doskonalenia;
        - rozwiązywanie zaistniałych eskalacji.
    2. Poziom 2 (zespół wykonawczy):
        - monitorowanie prac związanych z produkcją i testowaniem maszyn i urządzeń u
          podwykonawców;
        - monitorowanie i przygotowywanie planów dotyczących dostawy, załadunku i
          rozładunku maszyn i urządzeń potrzebnych do instalacji;
        - monitorowanie raportów dotyczących postępu prac, wydajności
          podwykonawców oraz jakości świadczonych usług;
        - przeprowadzanie wewnętrznych audytów podczas instalacji;
        - przygotowywanie dokumentacji związanej z audytami u dostawców maszyn i
          urządzeń;
        - prowadzenie rejestrów testów maszyn i urządzeń przed planowaną instalacją;
        - poszukiwanie lokalnych dostawców usług w celu optymalizacji kosztów instalacji;
        - doradztwo w zakresie potencjalnych nowoczesnych rozwiązań inżynieryjnych;

        - przeprowadzanie audytów w zewnętrznych magazynach;
        - kontrola i monitorowanie poziomów zapasów;
        - analiza raportów z testów zainstalowanych urządzeń;
        - analiza usterek w zakładach, szkolenie pracowników oraz wdrażanie planów
          naprawczych i analiz 8d;
        - współpraca i realizacja umów z podwykonawcami, dostawcami usług i
          komponentów;
        - utrzymywanie relacji i komunikacji z klientami oraz dostawcami usług i sprzętu,
          regularne spotkania i wizyty u klientów i dostawców;
        - przygotowywanie i rekomendowanie rozwiązań mających na celu optymalizację
          procesów inżynieryjnych i produkcyjnych oraz instalacji zgodnie z ideą ciągłego
          doskonalenia.
    Wnioskodawca zaznacza, iż w konkretnych przypadkach zakres wykonywanych czynności
    może być węższy niż przedstawiony powyżej.
    Spółka wykonanie Usług na rzecz Kontrahentów dokumentuje fakturami, o których mowa
    w art. 106b i dalsze ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 361, dalej: Ustawa o VAT). Na fakturach Usługi są określane m.in. jako:
    (...)
    W uzupełnieniu stanu faktycznego Spółka wskazała, że usługi doradcze objęte wnioskiem
    o interpretację są świadczone jednocześnie w różnych krajach Unii Europejskiej, w tym w
    Polsce, jednak są zlecane Spółce bezpośrednio przez centralę Kontrahenta 1 w
    Niemczech, bez pośrednictwa stałego miejsca prowadzenia działalności („Oddziału” w
    rozumieniu wniosku o interpretację) Kontrahenta 1 w Polsce. Wobec powyższego Spółka
    przyjmuje, że usługi nie są świadczone dla Oddziału, ale dla centrali Kontrahenta 1.
    Usługi doradcze objęte wnioskiem o interpretację są przyjmowane przez Kontrahenta 1 i
    Oddział nie uczestniczy w ich odbiorze oraz w procesach dotyczących projektów
    realizowanych przez Spółkę.
    Spółka nie ma też wiedzy, by usługi doradcze objęte wnioskiem były związane z
    działalnością lub funkcjonowaniem Oddziału w Polsce. Spółka nie może wykluczyć, że np.
    Oddział korzysta z rozwiązań Spółki przy innych projektach (ponieważ mogą one mieć
    zastosowanie w różnych halach magazynowych), jednak z perspektywy Spółki jej usługi nie
    są świadczone dla Oddziału, ale stricte dla centrali Kontrahenta 1.
    Pytania
    1) Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, że świadczone przez nią Usługi nie stanowią
      usług związanych z nieruchomościami i w konsekwencji miejsce ich świadczenia należy
      ustalić w oparciu o art. 28b ustawy o VAT?
    2) Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, że jeżeli Kontrahent 1 zamawia u Spółki Usługi
      w celu ich wykonywania w różnych lokalizacjach, w tym potencjalnie również dla
      lokalizacji położonej w Polsce, jednak nie dedykowanych ściśle dla Oddziału, to
      miejscem ich świadczenia jest miejsce siedziby Kontrahenta, a nie miejsce położenia
      Oddziału i w konsekwencji świadczenie usług podlega opodatkowaniu w miejscu
      siedziby Kontrahenta, w związku z czym Spółka powinna je dokumentować
      wystawiając faktury z zastosowaniem odwrotnego obciążenia (reverse charge)?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Stanowisko w zakresie pytania 1

    Zdaniem Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko Spółki, że świadczone przez nią
    Usługi nie stanowią usług związanych z nieruchomościami i w konsekwencji miejsce ich
    świadczenia należy ustalić w oparciu o art. 28b ustawy o VAT.
    Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania 1
    Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług w przypadku
    świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący
    usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Jednocześnie w przypadku, w
    którym usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej
    podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej,
    miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności
    gospodarczej.
    Jeden z wyjątków od tej zasady obejmuje art. 28e ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem,
    miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych
    przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania
    w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca
    przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług
    przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i
    nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.
    Przepis ten jest odpowiednikiem art. 47 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada
    2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE.L 2006 Nr
    347, str. 1, dalej: Dyrektywa VAT), który stanowi, że miejscem świadczenia usług
    związanych z nieruchomościami, w tym usług rzeczoznawców i agentów nieruchomości,
    usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak
    ośrodki wczasowe lub w miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, przyznawanie
    prawa użytkowania nieruchomości oraz usług związanych z przygotowywaniem i
    koordynacją prac budowlanych, takich jak usługi architektów i biur nadzoru budowlanego,
    jest miejsce, w którym znajduje się dana nieruchomość.
    Istotne znaczenie dla ustalenia zakresu pojęcia usług związanych z nieruchomością ma
    Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r.
    ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE.L 2011 Nr 77, str. 1; dalej:
    Rozporządzenie). W art. 31a ust. 1 Rozporządzenia wskazano, że usługi związane z
    nieruchomościami obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni
    związek z daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni
    związek z nieruchomością w następujących przypadkach:
        gdy wywodzą się (derived from) z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi
        element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu
        widzenia świadczonych usług;
        gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i
        mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
    W ust. 2 artykułu 31a Rozporządzenia podano przykłady usług, o których mowa w ust. 1.
    Zaliczają się do nich np. instalacja lub montaż maszyn lub sprzętu, które po
    zainstalowaniu lub zamontowaniu są uznane za nieruchomość, a także utrzymanie i
    naprawa oraz kontrola maszyn lub sprzętu, jak również nadzór nad maszynami lub
    sprzętem, jeżeli maszyny lub sprzęt są uznane za nieruchomość. W tym kontekście istotne
    znaczenie ma także definicja nieruchomości zawarta w art. 13b Rozporządzenia. W świetle
    tego przepisu poza gruntami, budynkami i budowlami nieruchomość stanowi również
    każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub konstrukcji, bez
    którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy, schody i windy,

    jak również każdy element, sprzęt lub maszyna zainstalowane na stałe w budynku lub
    konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub
    konstrukcji.
    W opisanym stanie faktycznym urządzenia, w których instalacji Spółka bierze udział,
    pełniąc funkcje doradcze, nie spełniają kryteriów pojęcia nieruchomości w rozumieniu
    Rozporządzenia, ponieważ nie stanowią integralnej części budynku oraz mogą być
    przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji.
    Jednocześnie w art. 31a ust. 2 Rozporządzenia wymieniono usługi, które nie są uważane
    za związane z nieruchomością. Wśród nich wymieniono m.in. usługi instalacji lub montażu
    maszyn lub sprzętu, utrzymania i naprawy oraz kontroli maszyn lub sprzętu, jak również
    nadzoru nad maszynami lub sprzętem, które nie są lub nie stają się częścią nieruchomości.
    Skoro Usługi świadczone przez Spółkę nie polegają na instalacji lub montażu maszyn, a
    urządzenia do których się odnoszą nie są i nie stają się częścią nieruchomości, to tym
    bardziej nie można ich uznać za usługi związane z nieruchomością w rozumieniu
    Rozporządzenia.
    W świetle powyższego istotne znaczenie ma to, że Usługi świadczone przez Spółkę:
        nie są przypisane ściśle do danej nieruchomości (mogą być wykonywane w
        podobny sposób na innej nieruchomości);
        nie mają na celu zmiany prawnego lub fizycznego stanu nieruchomości;
        ich przedmiotem nie są elementy stanowiące integralną część budynku lub
        konstrukcji ani też zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które nie
        mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji;
        nie polegają na instalacji lub montażu urządzeń, a jedynie na doradztwie i
        monitorowaniu usług świadczonych w tym zakresie przez inne podmioty;
        nie obejmują prac budowlanych;
    a ponadto
        w celu świadczenia Usług Spółka nie korzysta z powierzchni udostępnionej przez
        Kontrahentów;
        Spółka nie udostępnia Kontrahentom sprzętu bądź pracowników.
    Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że Usługi świadczone przez Spółkę nie stanowią
    usług związanych z nieruchomością w rozumieniu ustawy o VAT i Dyrektywy VAT.
    Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 1 należy uznać za prawidłowe.
    Stanowisko w zakresie pytania 2
    Zdaniem Wnioskodawcy prawidłowe jest stanowisko Spółki, że jeżeli Kontrahent 1
    zamawia u Spółki Usługi w celu ich wykonywania w różnych lokalizacjach, w tym
    potencjalnie również dla lokalizacji położonej w Polsce, jednak nie dedykowanych ściśle
    dla Oddziału, to miejscem ich świadczenia jest miejsce siedziby Kontrahenta, a nie miejsce
    położenia Oddziału i w konsekwencji świadczenie usług podlega opodatkowaniu w
    miejscu siedziby Kontrahenta, w związku z czym Spółka powinna je dokumentować
    wystawiając faktury z zastosowaniem odwrotnego obciążenia (reverse charge).
    Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania 2
    Jak wynika z powołanego art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług w
    przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący
    usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, przy czym jeśli usługi są

    świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które
    znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem
    świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
    Z powyższego wynika, że zasadniczo miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika jest
    miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
    gospodarczej, a tylko wyjątkowo może to być stałe miejsce prowadzenia działalności
    gospodarczej tego podatnika, jeżeli usługi są świadczone dla tego stałego miejsca
    prowadzenia działalności gospodarczej.
    Zatem o miejscu świadczenia usług nie przesądza miejsce ich faktycznego wykonywania.
    Oznacza to, że decydujące jest ustalenie, czy dana usługa jest przeznaczona dla takiego
    stałego miejsca prowadzenia działalności, czy też dla siedziby kontrahenta.
    W sytuacji, w której Usługi dotyczą magazynów położonych w różnych krajach (i intencją
    stron nie jest zawężenie miejsca świadczenia usług do lokalizacji w jednym kraju) oraz
    dodatkowo zamówienie jest kierowane z centrali Kontrahenta, a nie Oddziału, należy
    uznać, że Usługi nie są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności tego
    Kontrahenta, lecz dla jego siedziby.
    Jedynie gdy Usługi w intencji obu stron miały dotyczyć wyłącznie magazynów
    zlokalizowanych w Polsce, to usługi można przyporządkować do stałego miejsca
    prowadzenia działalności Kontrahenta 1 w Polsce.
    Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w interpretacjach organów
    podatkowych. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 19 czerwca 2019 r. (nr 0114-
    KDIP1-2.4012.121.2019.2.MC) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał: „W
    przedmiotowej sprawie, w ramach świadczonych usług, Wnioskodawca działając jako
    podmiot amerykański oraz poprzez założony w Polsce Oddział, będzie nabywać od
    polskich podatników specjalistyczne usługi, takie jak usługi programowania, usługi obsługi
    informatycznej, usługi przetwarzania danych. Jak wskazał Wnioskodawca nabywane usługi
    stanowią usługi, do których stosuje się art. 28b ustawy. Nie stanowią one usług, o których
    mowa w art. 28e, 28f ust. 1 i 1a, 28g ust. 1, 28i, 28j ust. 1 i 2 oraz 28n ustawy. Zatem mając
    na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy
    prawa podatkowego stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy polscy usługodawcy będą
    świadczyć usługi na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej
    Wnioskodawcy w Polsce, Wnioskodawca, w przypadku wykorzystania nabytych usług do
    wykonywania czynności opodatkowanych, będzie miał prawo do odliczenia podatku VAT
    naliczonego z tytułu nabycia przedmiotowych usług. W niniejszym przypadku nie znajdzie
    bowiem zastosowania wyłączenie wynikające z art. 88 ust. 3a pkt 7 ustawy, ponieważ jak
    wskazano Wnioskodawca posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w
    Polsce, zaś usługodawcy będą świadczyć usługi na rzecz stałego miejsca prowadzenia
    działalności gospodarczej w Polsce. Zatem usługi, do których stosuje się art. 28b ustawy
    będą opodatkowane na terytorium Polski, stosownie do art. 28b ust. 2 ustawy. Zatem
    zgodzić należy się, że w przypadku otrzymania wystawionych prawidłowych faktur
    zakupowych Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku
    naliczonego na podstawie art. 86 ustawy, w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi
    będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Natomiast w sytuacji
    gdy polscy usługodawcy będą świadczyć usługi bezpośrednio na rzecz Wnioskodawcy,
    niezwiązane z działalnością stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej
    Wnioskodawcy w Polsce, Wnioskodawca nie będzie miał prawa do odliczenia podatku
    naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących nabycie przedmiotowych usług.
    Skoro przedmiotowe usługi, do których stosuje się art. 28b ustawy nie będą świadczone
    dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej Wnioskodawcy w Polsce, będą
    opodatkowane w miejscu siedziby działalności gospodarczej Wnioskodawcy, stosownie do
    art. 28b ust. 1 ustawy. Zatem w przypadku gdy Wnioskodawca otrzyma faktury od
    polskich usługodawców dokumentujące usługi, do których stosuje się art. 28b ustawy z
    wykazanym podatkiem znajdzie zastosowanie wyłączenie, o którym mowa w art. 88 ust.

    3a pkt 7 ustawy. Tym samym zgodzić należy się z Wnioskodawcą, że nie będzie miał on
    prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupowych otrzymanych
    od polskich usługodawców, w sytuacji, gdy usługodawcy będą świadczyć usługi
    bezpośrednio na rzecz Spółki i usługi te nie będą związane z istniejącym stałym miejscem
    prowadzenia działalności Wnioskodawcy w Polsce.”
    Jednocześnie o miejscu opodatkowania nie przesądza ewentualne omyłkowe podanie
    przez Kontrahenta polskiego numeru VAT UE na Zamówieniu. Późniejsze wskazanie
    numeru VAT UE nadanego w państwie siedziby kontrahenta i akceptacja faktury
    wystawionej przez usługodawcę, na której wskazano ten numer, wskazuje na to, że
    kontrahent (usługobiorca) potwierdza, iż usługa nie była świadczona dla stałego miejsca
    prowadzenia działalności.
    W tej sytuacji usługi nie podlegają opodatkowaniu w Polsce - nie stanowią one bowiem
    świadczenia usług na terytorium kraju. W konsekwencji, zgodnie z europejskim systemem
    VAT, a także art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT, na fakturze dokumentującej świadczenie
    usług Spółka nie powinna wykazać świadczenia usług na terytorium kraju, ale
    zastosowanie znajdzie reverse charge (odwrotne obciążenie).
    Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 2 należy uznać za prawidłowe.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz.
    U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i
      odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Z powołanego przepisu art. 5 ust. 1 ustawy wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z
    którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa
    towarów oraz odpłatne świadczenie usług, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich
    świadczenia (określanym na podstawie przepisów ustawy) jest terytorium kraju.
    W myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terytorium kraju - rozumie się przez to
      terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.
    Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy:
      Ilekroć jest mowa o terytorium państwa członkowskiego - rozumie się przez to
      terytorium państwa wchodzące w skład terytorium Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem
      art. 2a.
    Jak wynika z art. 2 pkt 5 ustawy:
      Przez terytorium państwa trzeciego rozumie się terytorium państwa niewchodzące w
      skład terytorium Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem art. 2a ust. 1 i 3.
    Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie
      prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz
      ich części, a także wszelkie postacie energii.
    Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:

      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7.
    Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uregulowane zostały w
    rozdziale 3 działu V ustawy.
    Stosownie do art. 28a ustawy:
      Na potrzeby stosowania ww. rozdziału:
      1. ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
      a. podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w
        art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez
        względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6;
      b. osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest
        zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od
        wartości dodanej;
      2. podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji
        nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia
        usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich
        świadczonych na jego rzecz usług.
    Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta
    ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem
    według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą.
    Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w
    art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące
    działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw
    trzecich.
    Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
      usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a
      także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza
      obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub
      wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy:
      Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest
      miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
      gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1,
      art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
    Jak stanowi art. 28b ust. 2 ustawy:
      W przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności
      gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba
      działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce
      prowadzenia działalności gospodarczej.
    Z powyższych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na
    rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1
    i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy podlega opodatkowaniu
    w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla
    stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w
    innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia

    tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa
    jest świadczona.
    Natomiast w myśl art. 28e ustawy:
      Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług
      świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług
      zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki
      wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania
      nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych,
      takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia
      nieruchomości.
    Przepis art. 28e ustawy - jak wynika z jego brzmienia - stanowi wyjątek od zasady,
    przyjmując jako kryterium nie usytuowanie podmiotu, lecz przedmiotu, którym jest
    nieruchomość. Usługi które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według jej
    miejsca położenia. Kryterium położenia nieruchomości jest tu zatem decydujące -
    determinuje ono docelowo miejsce opodatkowania usługi związanej z daną
    nieruchomością. Co istotne, zasada wyrażona w art. 28e ustawy obejmuje wyłącznie
    usługi, które dotyczą konkretnej nieruchomości - jedynie wówczas można w praktyce
    zastosować opodatkowanie w miejscu położenia nieruchomości.
    Także Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1, ze zm.) w art. 47
    przewiduje, że:
      Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomością, w tym usług
      rzeczoznawców i agentów nieruchomości, usług zakwaterowania w sektorze
      hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub w
      miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, przyznawanie prawa użytkowania
      nieruchomości oraz usług związanych z przygotowywaniem i koordynacją prac
      budowlanych, takich jak usługi architektów i biur nadzoru budowlanego, jest miejsce,
      w którym znajduje się dana nieruchomość.
    Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z
    nieruchomościami”. Niemniej jednak ustawodawca unijny wychodząc naprzeciw
    oczekiwaniom państw członkowskich wprowadził rozporządzeniem wykonawczym Rady
    (UE) nr 1042/2013 z dnia 7 października 2013 r. (Dz. Urz. UE L Nr 284 z 26.10.2013 r., s. 1)
    zmianę do rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r.
    ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, str. 1 ze zm.) -
    zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 - pojęcie „nieruchomość”, jak również wyjaśnił,
    na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”.
    Zgodnie z art. 13b rozporządzenia 282/2011:
      Do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość” uznaje się:
      a. każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która
        może stać się przedmiotem własności i posiadania;
      b. każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim
        osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób
        zdemontować lub przenieść;
      c. każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub konstrukcji,
        bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy,
        schody i windy;
      d. każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub
        konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku
        lub konstrukcji.

    W myśl art. 31a ust. 1 rozporządzenia 282/2011:
      Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112
      /WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną
      nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z
      nieruchomością w następujących przypadkach:
      a. gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy
        usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia
        świadczonych usług;
      b. gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają
        na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
    Jednocześnie w art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011 zawarto wykaz przykładowych
    usług, które należy uznać za związane z nieruchomościami, czyli usług objętych zakresem
    stosowania art. 47 dyrektywy 2006/112/WE. Co więcej w art. 31a ust. 3 rozporządzenia 282
    /2011 zawarto wykaz przykładowych usług, których nie należy traktować jako usług
    związanych z nieruchomościami, czyli usług nieobjętych zakresem stosowania art. 47
    dyrektywy 2006/112/WE.
    I tak, zgodnie z art. 31a ust. 2 lit. m) rozporządzenia 282/2011:
      Ustęp 1 obejmuje w szczególności instalację lub montaż maszyn lub sprzętu, które po
      zainstalowaniu lub zamontowaniu są uznane za nieruchomość.
    Natomiast zgodnie z art. 31a ust. 3 lit. f) rozporządzenia 282/2011:
      Ustęp 1 nie ma zastosowania do instalacji lub montażu maszyn lub sprzętu,
      utrzymania i naprawy oraz kontroli maszyn lub sprzętu, jak również nadzoru nad
      maszynami lub sprzętem, które nie są lub nie stają się częścią nieruchomości.
    Zatem szczególne miejsce świadczenia określone w art. 28e ustawy dotyczy wyłącznie
    usług, które ściśle odnoszą się do konkretnej określonej co do miejsca położenia
    nieruchomości. W konsekwencji usługą związaną z nieruchomością nie jest każda dowolna
    usługa wykazująca chociażby najmniejszy związek z daną nieruchomością, lecz jedynie
    usługa która wprost odnosi się do konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości
    będącej też centralnym punktem usługi bądź też, ma na celu zmianę prawnego lub
    fizycznego stanu konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości.
    Natomiast według art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
      Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę
      towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez
      niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o
      podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
    W myśl art. 106e ust. 1 pkt 12-14 i 18 ustawy:
      Faktura powinna zawierać:
      12) stawkę podatku;
      13) sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi
      stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
      14) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące
      poszczególnych stawek podatku;
      18) w przypadku dostawy towarów lub wykonania usługi, dla których obowiązanym do
      rozliczenia podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest
      nabywca towaru lub usługi - wyrazy „odwrotne obciążenie”.
    Zgodnie z art. 106e ust. 5 pkt 1 ustawy wynika, że:

      Faktura może nie zawierać w przypadku, o którym mowa w art. 106a pkt 2 lit. a -
      danych określonych w ust. 1 pkt 10 i 12-14.
    Faktura jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie określonej transakcji, a
    ustawodawca określił w jakich okolicznościach należy ją wystawić. Przede wszystkim
    wystawiane przez podatników podatku od towarów i usług faktury muszą dokumentować
    wykonanie przez nich czynności, tj. dostawy towarów lub świadczenia usług. Faktury które
    dokumentują dostawy lub usługi na rzecz podmiotów z Unii Europejskiej lub państw
    trzecich zobowiązanych do rozliczenia podatku winny zawierać wyrazy „odwrotne
    obciążenie”.
    Na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z art. 106a pkt 2 lit. a) i b) ustawy, polski
    podatnik ma obowiązek wystawić fakturę dokumentującą jego sprzedaż na rzecz
    podatnika podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze w
    przypadku, gdy miejscem świadczenia jest terytorium państwa członkowskiego inne niż
    terytorium kraju, a osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od wartości dodanej jest
    nabywca towaru lub usługobiorca lub gdy miejscem świadczenia jest terytorium państwa
    trzeciego.
    Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca świadczy usługi doradcze, w tym doradztwa
    inżynieryjnego polegające na wsparciu przy planowaniu instalacji oraz monitorowaniu
    procesu montażu maszyn i urządzeń (głównie przenośników taśmowych), których
    zastosowanie zwiększa efektywność procesów logistycznych w magazynach. Usługi
    świadczone przez Spółkę na rzecz Kontrahentów obejmują:
        doradztwo i doradztwo techniczne przy montażu urządzeń, w tym doradztwo w
        planowaniu procesu instalacji, ustaleniu sprzętu potrzebnego do instalacji,
        określeniu liczby pracowników i podwykonawców do przeprowadzenia procesu
        instalacji, doradztwo w zakresie koordynacji prac instalacyjnych z codziennymi
        działaniami podmiotu będącego właścicielem magazynu, w którym dokonywane są
        prace instalacyjne;
        monitorowanie prac związanych z montażem urządzeń (wykonywanych przez
        podmiot trzeci);
        raportowanie postępów prac.
    Spółka otrzymała zamówienia na ww. usługi od: Kontrahenta 1 z siedzibą w Niemczech -
    odpowiedzialnego za projekty w Centralnej Europie (m.in. w Niemczech, w Czechach,
    Polsce, Słowacji) oraz od Kontrahenta 2 z siedzibą we Francji - odpowiedzialnego za
    projekty we Francji. Spółka nie dostarcza ani nie wykonuje montażu urządzeń. Montaż jest
    wykonywany przez podwykonawców świadczących usługi bezpośrednio na rzecz
    Kontrahentów. Spółka jest jedynie podwykonawcą - doradcą podmiotów zajmujących się
    dostawą oraz montażem systemów magazynowych w magazynach bądź centrach
    dystrybucyjnych.
    Na tle tak przedstawionego opisu sprawy Państwa wątpliwości dotyczą m.in. ustalenia czy
    świadczone przez Spółkę Usługi nie stanowią usług związanych z nieruchomościami i w
    konsekwencji miejsce ich świadczenia należy ustalić w oparciu o art. 28b ustawy o VAT
    (pytanie nr 1).
    Odnosząc się do Państwa wątpliwości wskazać należy, że usługi doradcze świadczone na
    rzecz Kontrahentów nie stanowią usług do których zastosowanie mają przepisy
    szczególne definiujące miejsce świadczenia usług związanych z nieruchomościami tj. art.
    28e ustawy. Jak Państwo wskazali Spółka świadczy usługi doradcze polegające na wsparciu
    przy planowaniu instalacji oraz monitorowaniu procesu montażu maszyn i urządzeń
    (głównie przenośników taśmowych). Przy czym usługi realizowane przez Spółkę dotyczą

    urządzeń i maszyn ruchomych: wolnostojących (tj. na nogach lub kółkach, bez podparcia
    lub zamocowania) lub przytwierdzanych przy użyciu śrub mocujących jednak nie głębiej
    niż 150 mm od powierzchni podłogi budynku, bez konieczności przeprowadzania
    jakichkolwiek zmian w fundamentach budynku. Urządzenia i maszyny po zainstalowaniu
    lub zamontowaniu mogą być przeniesione bez uszkodzenia lub zmiany budynku i często
    są ponownie wykorzystywane w innych nieruchomościach. Konieczna może być jedynie
    niewielka regulacja inżynieryjna, wynikająca z innego układu budynku. Dodatkowo, co
    istotne, usługi nie obejmują również prac budowlanych i nie wymagają uzyskania
    jakichkolwiek pozwoleń na prace budowlane. Usługi nie mają na celu zmiany prawnego
    lub fizycznego stanu nieruchomości. Ich przedmiotem nie są elementy stanowiące
    integralną część budynku lub konstrukcji ani też zainstalowane na stałe w budynku lub
    konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub
    konstrukcji. W celu świadczenia Usług Spółka nie korzysta z powierzchni udostępnionej
    przez Kontrahentów.
    Zatem biorąc pod uwagę wskazane przez Państwa informacje należy stwierdzić, że usługi
    doradcze świadczone na rzecz Kontrahentów nie mają bezpośredniego związku z
    nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy. Usługi świadczone przez Spółkę nie
    polegają na instalacji czy montażu urządzeń. Ponadto zamontowane urządzenia nie stają
    się częścią nieruchomości, bowiem mogą być przeniesione bez uszkodzenia budynku.
    Dodatkowo usługi nie obejmują prac budowlanych i nie mają na celu zmiany prawnej lub
    fizycznej stanu nieruchomości. Tym samym usługi doradcze świadczone na rzecz
    Kontrahentów nie stanowią usług, do których znajduje zastosowanie art. 28e ustawy.
    Jednocześnie do ww. usług wykonywanych przez Wnioskodawcę nie znajdują
    zastosowania inne szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia usług wynikające z
    art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy. W
    konsekwencji miejsce świadczenia usług doradczych należy ustalić na podstawie art. 28b
    ustawy.
    Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za prawidłowe.
    Ponadto Państwa wątpliwości wyrażone w pytaniu nr 2 dotyczą ustalenia czy w sytuacji
    gdy Kontrahent 1 zamawia u Spółki Usługi w celu ich wykonywania w różnych
    lokalizacjach, w tym potencjalnie również dla lokalizacji położonej w Polsce, jednak nie
    dedykowanych ściśle dla Oddziału, to miejscem ich świadczenia jest miejsce siedziby
    Kontrahenta, a nie miejsce położenia Oddziału i w konsekwencji świadczenie usług
    podlega opodatkowaniu w miejscu siedziby Kontrahenta, w związku z czym Spółka
    powinna je dokumentować wystawiając faktury z zastosowaniem odwrotnego obciążenia
    (reverse charge).
    Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy wskazać, że w uzupełnieniu wniosku
    jednoznacznie wskazali Państwo, że zamówienia na usługi doradcze są zlecane Spółce
    bezpośrednio przez centralę Kontrahenta 1 w Niemczech, bez pośrednictwa stałego
    miejsca prowadzenia działalności („Oddziału”) Kontrahenta 1 w Polsce. Dodatkowo
    wskazali Państwo również, że usługi doradcze są przyjmowane przez Kontrahenta 1 i
    Oddział nie uczestniczy w ich odbiorze oraz w procesach dotyczących projektów
    realizowanych przez Spółkę. Z Państwa perspektywy usługi doradcze nie są świadczone
    dla Oddziału, ale stricte dla centrali Kontrahenta 1. Zatem mając na uwadze wskazane
    przez Państwa informacje należy uznać, że skoro usługi doradcze nie są świadczone dla
    stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej Kontrahenta 1 znajdującego się na
    terytorium Polski to miejscem świadczenia usług doradczych stosowanie do art. 28b ust. 1
    ustawy, jest miejsce siedziby Kontrahenta 1, tj. terytorium Niemiec. W konsekwencji
    wystawione przez Spółkę faktury nie powinny zawierać polskiej stawki podatku VAT, tylko
    adnotację „odwrotne obciążenie”.
    Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Jednocześnie wskazujemy, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki
    prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej
    przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym
    przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany
    któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona
    odpowiedź traci swoją aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się
        Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
        dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do

    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.