Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB5/423-457/14-4/AS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-08-14
Teza: możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup wieńców pogrzebowych lub kwiatów, koszty transportu pracowników uczestniczących w pogrzebie, nekrologów umieszczanych w prasie, kondolencji i inne związane z udziałem w uroczystościach pogrzebowych.
Słowa kluczowe: kontrahent; koszt; koszt-koszty uzyskania przychodów; pogrzeb-koszt pogrzebu; pracownik-były pracownik; spółki-spółka kapitałowa; transport; wydatek
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 8 maja 2014 r. (data nadania 19 maja 2014 r., data wpływu 21 maja 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r. (data nadania 7 sierpnia 2014 r., data wpływu 11 sierpnia 2014 r.) na wezwanie z dnia 29 lipca 2014 r. Nr IPPB5/423-457/14-2/AS i IPPP1/443-576/14-2/AS (odebrane w dniu 1 sierpnia 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup wieńców pogrzebowych lub kwiatów, koszty transportu pracowników uczestniczących w pogrzebie, nekrologów umieszczanych w prasie, kondolencji i inne związane z udziałem w uroczystościach pogrzebowych, np. posiłek w czasie dojazdu do miejsca uroczystości pogrzebowych lub koszty noclegu w przypadku znacznej odległości miejsca uroczystości pogrzebowych od miejsca pracy, w związku ze śmiercią:

1.  pracownika Spółki,
2.  najbliższej rodziny pracownika Spółki (I grupa),
3.  byłego pracownika Spółki,
4.  najbliższej rodziny byłego pracownika Spółki (I grupa),
    *   ponoszone ze środków obrotowych Spółki **– jest prawidłowe.**
    *   finansowane ze środków zakładowego funduszu socjalnego **– jest nieprawidłowe.**
5.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce,
6.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących dystrybucji towarów Spółki, ale nie dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce
    *   ponoszone ze środków obrotowych Spółki lub finansowane ze środków zakładowego funduszu socjalnego **– jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 maja 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenia przyszłe.

Wnioskodawca należy do międzynarodowej Grupy zajmującej się produkcją i sprzedażą wyrobów elektroniki użytkowej oraz świadczeniem usług w zakresie oprogramowania. Prowadzona działalność gospodarcza podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Spółka jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług na terytorium Polski.

Spółka będzie ponosić wydatki na zakup wieńców pogrzebowych lub kwiatów, koszty transportu pracowników uczestniczących w pogrzebie, nekrologów umieszczanych w prasie, kondolencji i inne związane z udziałem w uroczystościach pogrzebowych, np. posiłek w czasie dojazdu do miejsca uroczystości pogrzebowych lub koszty noclegu w przypadku znacznej odległości miejsca uroczystości pogrzebowych od miejsca pracy, w związku ze śmiercią:

1.  pracownika Spółki,
2.  najbliższej rodziny pracownika Spółki (I grupa),
3.  byłego pracownika Spółki,
4.  najbliższej rodziny byłego pracownika Spółki (I grupa),
5.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce
6.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących dystrybucji towarów Spółki, ale nie dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce

Wyżej wymienione wydatki mają związek z:

1.  Świadczeniem pracy dla Spółki – punkty a, b, c i d,
2.  Obrotem towarowym Spółki- punkty e i f,

czyli z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT oraz stanowiącymi źródło przychodów wpływających na podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych Spółki.

Rokiem podatkowym w Spółce jest rok kalendarzowy.

W uzupełnieniu do wniosku ORD-IN Spółka doprecyzowała, że Spółka będzie finansować opisane we wniosku wydatki, w zależności od możliwości finansowych:

1.  ze środków obrotowych Spółki, lub
2.  ze środków zakładowego funduszu socjalnego.

Wybrani pracownicy będą uczestniczyć w uroczystościach pogrzebowych. Udział w uroczystościach pogrzebowych nie będzie traktowany przez Spółkę jako nieobecność w pracy, pomimo że uroczystości pogrzebowe mogą się odbywać w dniu roboczym. W przypadku, kiedy uroczystości pogrzebowe będą się odbywały w miejscowości poza miejscem pracy, wówczas wybrani pracownicy otrzymają druk delegacji służbowej ze wskazaniem celu podróży służbowej: udział w uroczystościach pogrzebowych. Pracownikom nie będzie przysługiwać wynagrodzenie za udział w uroczystościach pogrzebowych, jeśli takie uroczystości pogrzebowe będą miały miejsce w dniu wolnym od pracy.

Absencja w pracy związana z uczestnictwem w uroczystościach pogrzebowych nie będzie miała negatywnego wpływu na funkcjonowanie Spółki.

Zbiór osób zaliczanych do „I grupy” podatkowej został ustalony na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Do „I grupy” zalicza się: małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępnych (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), pasierba, rodzeństwo, ojczyma, macochę.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy wydatki wymienione w stanie faktycznym można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15-16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych?
2.  Czy Spółka ma prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT od wartości wydatków wymienionych w stanie faktycznym ponoszone w związku ze śmiercią:
    1.  pracownika Spółki,
    2.  najbliższej rodziny pracownika Spółki (I grupa),
    3.  byłego pracownika Spółki,
    4.  najbliższej rodziny byłego pracownika Spółki (I grupa),
    5.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce
    6.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących dystrybucji towarów Spółki, ale nie dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce?
3.  Czy Spółka ma obowiązek naliczenia podatku należnego VAT od wartości wydanych towarów opisanych wstanie faktycznym w związku ze śmiercią:
    1.  pracownika Spółki,
    2.  najbliższej rodziny pracownika Spółki (I grupa),
    3.  byłego pracownika Spółki,
    4.  najbliższej rodziny byłego pracownika Spółki (I grupa),
    5.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce
    6.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących dystrybucji towarów Spółki?

Niniejsza interpretacja dotyczy zagadnienia w podatku dochodowym o osób prawnych w zakresie pytania nr 1.

Odnośnie zagadnień w podatku od towarów i usług dotyczących pytań nr 2 i 3 tut. Organ wyda odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka ma prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków przedstawionych we wniosku.

Poniesienie przez Spółkę takich wydatków jest wyrazem szacunku dla pracownika, podziękowania za pracę i włożony wkład w tworzenie firmy i uzyskiwane przychody, wzmacnia więzi pomiędzy pracownikami, wśród załogi wzrasta poczucie wartości oraz przynależności do kultury organizacji Spółki. Wszystko to ma określone działania motywacyjne, a tym samym pośrednio wpływa na poziom osiąganych przez Spółkę przychodów.

Uczestnictwo w uroczystościach pogrzebowych kontrahentów pomaga w budowaniu i utrzymywaniu relacji handlowych, tym samym również pośrednio wpływa na poziom osiąganych przez Spółkę przychodów.

Podstawa prawna: art. 15-16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionych zdarzeń przyszłych** w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup wieńców pogrzebowych lub kwiatów, koszty transportu pracowników uczestniczących w pogrzebie, nekrologów umieszczanych w prasie, kondolencji i inne związane z udziałem w uroczystościach pogrzebowych, np. posiłek w czasie dojazdu do miejsca uroczystości pogrzebowych lub koszty noclegu w przypadku znacznej odległości miejsca uroczystości pogrzebowych od miejsca pracy, w związku ze śmiercią:

1.  pracownika Spółki,
2.  najbliższej rodziny pracownika Spółki (I grupa),
3.  byłego pracownika Spółki,
4.  najbliższej rodziny byłego pracownika Spółki (I grupa),
    *   ponoszone ze środków obrotowych Spółki **– jest prawidłowe.**
    *   finansowane ze środków zakładowego funduszu socjalnego **– jest nieprawidłowe.**
5.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce,
6.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących dystrybucji towarów Spółki, ale nie dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce
    *   ponoszone ze środków obrotowych Spółki lub finansowane ze środków zakładowego funduszu socjalnego **– jest nieprawidłowe.**

Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851 z późn. zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu, każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.

Kosztem uzyskania przychodów będzie zatem taki koszt, który spełnia łącznie następujące warunki:

*   został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,
*   jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
*   pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
*   poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,
*   został właściwie udokumentowany,
*   nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Powyższe oznacza, że poniesione wydatki, po wyłączeniu wydatków enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 ustawy, stanowić mogą koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowym z osiąganymi przychodami.

Przy czym kosztami uzyskania przychodów są zarówno koszty bezpośrednio, jak i pośrednio związane z uzyskiwanymi przychodami, dotyczące całokształtu działalności podatnika, związane z funkcjonowaniem firmy, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu uzyskania przychodów, a także w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, tak aby to źródło przyniosło (przynosiło) przychody także w przyszłości.

Należy ponadto zauważyć, że to na podatniku ciąży obowiązek wykazania związku poniesionych wydatków z przychodami, bo to on wywodzi skutki prawne w postaci zmniejszenia zobowiązania podatkowego. Poza tym trzeba zaznaczyć, że prawidłowe zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodów uwarunkowane jest – oprócz wykazania jego celowości i związku z przychodem – także prawidłowym udokumentowaniem.

Kosztami podatkowymi ponoszonymi w zakładzie pracy są m.in. tzw. „koszty pracownicze”.

Koszty te obejmują przede wszystkim wynagrodzenia zasadnicze, a także wszelkiego rodzaju nagrody, premie i diety wypłacane przez pracodawcę na rzecz pracowników oraz wydatki związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych pracowników jako inne należności wynikające ze stosunku pracy.

Także wydatki pracodawcy na zapłatę do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek finansowanych przez płatnika, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) w części finansowanej przez płatnika składek stanowią koszty pracownicze.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz opisane we wniosku zdarzenia przyszłe należy zauważyć, że wydatki na rzecz pracowników – co do zasady – są zaliczane do kosztów uzyskania przychodów jako mające związek z prowadzoną działalnością gospodarczą i uzyskanymi przychodami i nie są wymienione w katalogu wydatków wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów.

W ramach wydatków na rzecz pracowników potrącanych w kosztach podatkowych mieszczą się nie tylko ,,standardowe” wydatki ponoszone przez pracodawcę (takie jak koszty wynagrodzeń zasadniczych, dodatki z tytułu godzin nadliczbowych, różnego rodzaju nagrody, itp.), ale także stosowne świadczenia związane z istniejącym aktualnie lub uprzednio stosunkiem pracy.

Wobec powyższego w ramach tych wydatków mieszczą się także wydatki poniesione – w zależności od możliwości finansowych – ze środków obrotowych Spółki na zakup wieńców pogrzebowych lub kwiatów, koszty transportu pracowników uczestniczących w pogrzebie, nekrologów umieszczanych w prasie, kondolencji i inne związane z udziałem w uroczystościach pogrzebowych, np. posiłek w czasie dojazdu do miejsca uroczystości pogrzebowych lub koszty noclegu w przypadku znacznej odległości miejsca uroczystości pogrzebowych od miejsca pracy, w związku ze śmiercią:

1.  pracownika Spółki,
2.  najbliższej rodziny pracownika Spółki (I grupa),
3.  byłego pracownika Spółki,
4.  najbliższej rodziny byłego pracownika Spółki (I grupa),

Tradycja upamiętniania zmarłych jest jednym z podstawowych kanonów polskiej kultury i powszechnie przyjętą normą zwyczajową. W przypadku śmierci pracownika lub byłego pracownika, pracodawca kierując się zasadami współżycia społecznego, w dowód uznania dla zasług na jego rzecz dokonanych przez zmarłego pracownika (byłego pracownika) – upamiętnia ten fakt, np. poprzez złożenie kwiatów lub wieńca na grobie zmarłego i wykup nekrologu w prasie, czy przesłanie kondolencji rodzinie zmarłego.

Zachowanie pracodawcy, który umożliwia udział w uroczystościach pogrzebowych pracownika (byłego pracownika) i kieruje wybranych pracowników na takie uroczystości, zapewniając im transport i inne świadczenia związane z udziałem w uroczystościach pogrzebowych, np. posiłek w czasie dojazdu do miejsca uroczystości pogrzebowych lub koszty noclegu w przypadku znacznej odległości miejsca uroczystości pogrzebowych od miejsca pracy, jest wyrazem szacunku dla zmarłego pracownika (byłego pracownika), podziękowania za pracę i włożony wkład w tworzenie zakładu i uzyskiwane przychody. Dodatkowo taka polityka kadrowa wzmacnia także więzi pomiędzy pracownikami, ma określone działanie motywacyjne poprzez uczestnictwo wybranych osób uczestniczących w uroczystościach pogrzebowych jako delegatów zakładu pracy, prowadzi do większej identyfikacji z zakładem pracy, a tym samym pośrednio wpływa na poziom osiąganych przychodów.

Także oddanie czci zmarłemu z najbliższej rodziny pracownika lub byłego pracownika Spółki (I grupa) ma swoje uzasadnienie w ogólnie przyjętych zasadach i normach życia społecznego, jest wyrazem pozytywnych relacji zakładu pracy z załogą i byłymi pracownikami, stanowi czynnik integrujący i wpływa na wzmocnienie więzi społecznych w zakładzie, co pośrednio wpływa na osiągane przychody Spółki.

Uwzględniając powyższe należy zatem stwierdzić, że wydatki opisane we wniosku, ponoszone – w zależności od możliwości finansowych – ze środków obrotowych Spółki w związku z uczestnictwem wybranych pracowników Spółki w uroczystościach pogrzebowych pracownika Spółki, byłego pracownika Spółki oraz najbliższej rodziny pracownika lub byłego pracownika Spółki (I grupa), można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15-16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Ponoszone wydatki mieszczą się w kategorii „kosztów pracowniczych”, mają swoje uzasadnienie w prowadzonej polityce kadrowej Spółki, wynikają z ogólnie przyjętych zasad i norm społecznych.

Umożliwienie przez pracodawcę udziału w uroczystościach pogrzebowych pracownika, byłego pracownika, bądź członka najbliższej rodziny pracownika lub byłego pracownika Spółki (I grupa) i skierowanie delegacji wybranych pracowników na takie uroczystości, jest wyrazem szacunku dla zmarłego pracownika (byłego pracownika), podziękowania za pracę i włożony wkład w tworzenie zakładu i uzyskiwane przychody, a w przypadku zmarłego członka najbliższej rodziny pracownika lub byłego pracownika – jest wyrazem pozytywnych relacji zakładu pracy z załogą i byłymi pracownikami, stanowi czynnik integrujący i wpływa na wzmocnienie więzi społecznych w zakładzie, co pośrednio wpływa na osiągane przychody Spółki.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup wieńców pogrzebowych lub kwiatów, koszty transportu pracowników uczestniczących w pogrzebie, nekrologów umieszczanych w prasie, kondolencji i inne związane z udziałem w uroczystościach pogrzebowych, np. posiłek w czasie dojazdu do miejsca uroczystości pogrzebowych lub koszty noclegu w przypadku znacznej odległości miejsca uroczystości pogrzebowych od miejsca pracy, w związku ze śmiercią:

1.  pracownika Spółki,
2.  najbliższej rodziny pracownika Spółki (I grupa),
3.  byłego pracownika Spółki,
4.  najbliższej rodziny byłego pracownika Spółki (I grupa), – ponoszone ze środków obrotowych Spółki – jest prawidłowe.

Należy jednak pamiętać, że nie każde świadczenie na rzecz pracownika może być zaliczone na gruncie podatkowym do kosztów uzyskania przychodów pracodawcy.

Pracodawca może bowiem zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów tylko te wydatki na rzecz pracowników, które pozostają w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i z uzyskiwanymi przez niego przychodami, a jednocześnie wydatki te nie mogą znajdować się w katalogu wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 45 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków pracodawcy na działalność socjalną, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (…).

Zgodnie z zapisami ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. Nr 43, poz. 163) zakładowy fundusz świadczeń socjalnych przeznaczony jest m.in. na finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z Funduszu (art. 1 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych). Stosownie do art. 8 ust. 1 i 2 ww. ustawy przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu.

Ponadto zasady przeznaczania środków Funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej oraz zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z Funduszu określa kierownik zakładu pracy w regulaminie uzgodnionym z zakładowymi organizacjami związkowymi lub – gdy w zakładzie nie działają takie organizacje – w regulaminie uzgodnionym z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów.

Nawiązując do opisanych w rozpatrywanym wniosku ORD-IN zdarzeń przyszłych należy zauważyć, że w oparciu o powyższe przepisy dotyczące reguł organizowania i funkcjonowania zakładowego funduszu socjalnego Wnioskodawca – w zależności od możliwości finansowych – będzie finansować ze środków zakładowego funduszu socjalnego wydatki na zakup wieńców pogrzebowych lub kwiatów, koszty transportu pracowników uczestniczących w pogrzebie, nekrologów umieszczanych w prasie, kondolencji i inne związane z udziałem w uroczystościach pogrzebowych, np. posiłek w czasie dojazdu do miejsca uroczystości pogrzebowych lub koszty noclegu w przypadku znacznej odległości miejsca uroczystości pogrzebowych od miejsca pracy, w związku ze śmiercią:

1.  pracownika Spółki,
2.  najbliższej rodziny pracownika Spółki (I grupa),
3.  byłego pracownika Spółki,
4.  najbliższej rodziny byłego pracownika Spółki (I grupa).

Zatem opisane w niniejszym wniosku wydatki Spółki ponoszone ze środków zakładowego funduszu socjalnego w związku z uczestnictwem wybranych pracowników Spółki w uroczystościach pogrzebowych pracownika Spółki, byłego pracownika Spółki oraz najbliższej rodziny pracownika lub byłego pracownika Spółki (I grupa), nie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15-16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, bo ustawodawca w ww. art. 16 ust. 1 pkt 45 przewidział wyłączenie z kosztów podatkowych wydatków finansowanych z zakładowego funduszu socjalnego.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup wieńców pogrzebowych lub kwiatów, koszty transportu pracowników uczestniczących w pogrzebie, nekrologów umieszczanych w prasie, kondolencji i inne związane z udziałem w uroczystościach pogrzebowych, np. posiłek w czasie dojazdu do miejsca uroczystości pogrzebowych lub koszty noclegu w przypadku znacznej odległości miejsca uroczystości pogrzebowych od miejsca pracy, w związku ze śmiercią:

1.  pracownika Spółki,
2.  najbliższej rodziny pracownika Spółki (I grupa),
3.  byłego pracownika Spółki,
4.  najbliższej rodziny byłego pracownika Spółki (I grupa), – finansowane ze środków zakładowego funduszu socjalnego – jest nieprawidłowe.

Rozpatrując opisane w niniejszym wniosku ORD-IN zagadnienie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup wieńców pogrzebowych lub kwiatów, koszty transportu pracowników uczestniczących w pogrzebie, nekrologów umieszczanych w prasie, kondolencji i inne związane z udziałem w uroczystościach pogrzebowych, np. posiłek w czasie dojazdu do miejsca uroczystości pogrzebowych lub koszty noclegu w przypadku znacznej odległości miejsca uroczystości pogrzebowych od miejsca pracy, w związku ze śmiercią:

1.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce,
2.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących dystrybucji towarów Spółki, ale nie dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce – ponoszone ze środków obrotowych Spółki lub finansowane ze środków zakładowego funduszu socjalnego

Prezentowana przez Wnioskodawcę argumentacja, że uczestnictwo w uroczystościach pogrzebowych kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą, dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce lub nie dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce, pomaga w budowaniu i utrzymywaniu relacji handlowych, tym samym również pośrednio wpływa na poziom osiąganych przez Spółkę przychodów, nie uzasadnia prawnopodatkowej kwalifikacji takich wydatków do kosztów na ogólnych zasadach określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W sprawie nie zostało wykazane, aby wydatki ponoszone z uwagi na zaistnienie przesłanki podmiotowej – śmierci pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce lub nie dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce – miały swoisty charakter integracyjny wobec śmierci pracowników partnerów gospodarczych. Ponadto takie wydatki – jakkolwiek wynikające z prowadzonej polityki handlowej i dobrego zwyczaju – nie pozostają w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą polegającą na produkcji i sprzedaży wyrobów elektroniki użytkowej oraz świadczeniem usług w zakresie oprogramowania.

Decydującym czynnikiem pozwalającym zaliczyć dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów jest poniesienie go w celu osiągnięcia przychodu, bądź zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, przy czym każdy wydatek – poza wyraźnie wskazanym w ustawie – wymaga indywidualnej oceny pod kątem adekwatnego związku z przychodami i racjonalności działania podmiotu.

W złożonej rzeczywistości życia gospodarczego istnieje obiektywna i zasadnicza trudność w precyzyjnym wyznaczeniu linii rozgraniczającej poszczególne przejawy aktywności gospodarczej, wykazywanej przez przedsiębiorców. Chodzi tu o ich podstawową działalność (produkcję, handel, usługi) i towarzyszące tej działalności przedsięwzięcia o charakterze marketingowym, promocyjnym, reklamowym, reprezentacyjnym – dotyczące sprzedaży wytwarzanych dóbr i usług oraz relacji z aktualnymi i potencjalnymi kontrahentami.

Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych.

Z uwagi na brak definicji pojęcia „reprezentacja” w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, należy posłużyć się wykładnią językową.

Wskazać jednakże należy, że w przeciwieństwie do definicji ustawowej, zamieszczonej w danym akcie prawnym, nie ma jednej i powszechnie obowiązującej definicji słownikowej określonego pojęcia, a pomiędzy poszczególnymi z nich mogą zachodzić różnice w sposobie opisu wyjaśnianego terminu oraz niezbędnych cechach i elementach, które składają się na opis wyjaśniający znaczenia danego pojęcia. O ile w przypadku definicji ustawowej brak zaistnienia jakiegokolwiek jej elementu, czy też spełnienia wynikającego z niej warunku, nie jest możliwe przyporządkowanie danego stanu faktycznego do normy prawnej, w której pojęcie to występuje, to skutek ten nie może być automatycznie stosowany w przypadku posłużenia się definicją słownikową.

Dlatego też zasadnym jest odwołanie się do etymologii terminu „reprezentacja”, gdzie „repraesentatio” (łac.) oznacza „wizerunek”.

W świetle powyższego, „reprezentacja” w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi działanie w celu wykreowania oraz utrwalenia pozytywnego wizerunku podatnika wobec innych podmiotów. W podanym znaczeniu reprezentacja to przede wszystkim każde działanie skierowane do istniejących lub potencjalnych kontrahentów podatnika lub osoby trzeciej w celu stworzenia oczekiwanego wizerunku podatnika dla potrzeb ułatwienia zawarcia umowy lub stworzenia korzystnych warunków jej zawarcia i podtrzymania istniejących już relacji handlowych. W takiej sytuacji wydatki na reprezentację to koszty, jakie ponosi podatnik w celu wykreowania swojego pozytywnego wizerunku, uwypuklenia swojej zasobności, profesjonalizmu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2013 r. sygn. akt II FSK 2442/13). Podobny pogląd prezentuje też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku siedmioosobowego składu z 16 czerwca 2013 r. sygn. akt II FSK 702/11.

Innymi słowy, reprezentacja w odniesieniu do działalności gospodarczej podatnika, to działania polegające na kontaktach oficjalnych i handlowych z innymi podmiotami gospodarczymi, które mają na celu kształtowanie oraz utrwalanie właściwego wizerunku firmy. Właściwy wizerunek zaś to taki, który może sprawić, że kształtowany dzięki reprezentacji „obraz przedsiębiorcy” przełoży się na zawarcie umowy, nabywanie jego produktów lub usług.

Ponadto należy przypomnieć, że istnieje ustawowe wyłączenie z art. 16 ust. 1 pkt 45 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, o którym była mowa powyżej, które uniemożliwia zaliczanie wydatków finansowanych ze środków zakładowego funduszu socjalnego do kosztów podatkowych.

Biorąc pod uwagę opisane we wniosku zdarzenia przyszłe oraz przywołane powyżej przepisy prawa w rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że wydatki opisane we wniosku, ponoszone – w zależności od możliwości finansowych – ze środków obrotowych Spółki lub ze środków zakładowego funduszu socjalnego w związku z uczestnictwem wybranych pracowników Spółki w uroczystościach pogrzebowych kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą, dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce lub nie dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce, nie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15-16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, ponieważ z uwagi na profil działalności gospodarczej Spółki – polegający na produkcji i sprzedaży wyrobów elektroniki użytkowej oraz świadczeniem usług w zakresie oprogramowania – wydatki takie nie pozostają w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą i nie znajdują uzasadnienia dla ich prawnopodatkowej kwalifikacji do kosztów na ogólnych zasadach określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Ponoszone koszty na gruncie podatkowym mają charakter wydatków na reprezentację, ponoszonych w celu stworzenia oczekiwanego wizerunku podatnika dla potrzeb ułatwienia zawarcia umowy lub stworzenia korzystnych warunków jej zawarcia i podtrzymania istniejących już relacji handlowych. Jest to działanie w celu wykreowania oraz utrwalenia pozytywnego wizerunku podatnika wobec innych podmiotów, nie związanych ze Spółką w sposób formalny więzami socjalnymi, przez co nie można ich zaliczyć do kategorii „kosztów pracowniczych”.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup wieńców pogrzebowych lub kwiatów, koszty transportu pracowników uczestniczących w pogrzebie, nekrologów umieszczanych w prasie, kondolencji i inne związane z udziałem w uroczystościach pogrzebowych, np. posiłek w czasie dojazdu do miejsca uroczystości pogrzebowych lub koszty noclegu w przypadku znacznej odległości miejsca uroczystości pogrzebowych od miejsca pracy, w związku ze śmiercią:

1.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce,
2.  pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących dystrybucji towarów Spółki, ale nie dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce – ponoszone ze środków obrotowych Spółki lub finansowane ze środków zakładowego funduszu socjalnego – jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzeń przyszłych przedstawionych przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że zaliczając określony wydatek do kosztów uzyskania przychodów podatnik stosuje przepis prawa podatkowego o charakterze materialnoprawnym uznając, że zaistniałe po jego stronie okoliczności wypełniają hipotezę określonej normy prawnej (mieszczą się w zakresie zastosowania danej normy prawnej/danego przepisu). Podejmując decyzję o zastosowaniu danego przepisu prawa podatkowego podatnik musi liczyć się jednak z koniecznością przedstawienia dowodów potwierdzających prawidłowość tej czynności, jaka może się pojawić na etapie ewentualnych postępowań podatkowych lub kontrolnych. Warunkiem niezbędnym ich kwalifikacji jest oczywiście wykazanie, że między tymi wydatkami a zamierzonym przychodem istnieje związek przyczynowy w tym znaczeniu, że są one uzasadnione z ekonomicznego punktu widzenia, a w rezultacie ich poniesienia Spółka oczekiwała zwiększenia swoich przychodów, względnie zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu. Skutkiem tego konieczne jest udokumentowanie, także w razie nie uzyskania przychodu w następstwie poniesienia tych wydatków, że były one – obiektywnie rzecz ujmując – racjonalne co do zasady i co do wysokości.

Końcowo należy zauważyć, że pytanie (pytania) Wnioskodawcy zadane we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego (por. J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010, s. 61). Pogląd ten został zaaprobowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 944/10, czy też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II FSK 497/10.

W związku z powyższym przedmiot niniejszej interpretacji w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych – adekwatnie do treści pytania nr 1 postawionego przez Wnioskodawcę – wyłącznie kwestia możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, na podstawie art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wydatków poniesionych przez Spółkę w związku ze śmiercią: pracownika Spółki, byłego pracownika Spółki i członków ich najbliżej rodziny, pracowników kontrahentów lub osób prowadzących działalność gospodarczą dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce lub nie dokonujących bezpośrednio zakupów towarów w Spółce – ponoszone (w zależności od możliwości finansowych) ze środków obrotowych Spółki lub finansowane ze środków zakładowego funduszu socjalnego.

Tym samym w przedmiotowej sprawie nie podlegała ocenie kwestia potrącalności kosztu podatkowego w postaci diety w związku z odbytą w celu uczestnictwa w uroczystościach pogrzebowych delegacją służbową oraz rozpoznania przychodu po stronie osób fizycznych otrzymujących świadczenie, gdyż nie było to przedmiotem zapytania.

Należy także wskazać, że rozstrzyganie kwestii związanych z obowiązkiem, zasadnością wypłacania przedmiotowych należności nie leży w kompetencji organów podatkowych. Są to bowiem unormowania związane z prawem pracy jako odrębną gałęzią prawa i tym samym nie mogą podlegać wykładni w drodze wydania podatkowej interpretacji indywidualnej. Wynika to wprost z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Przepisy innych regulacji prawnych w tym trybie nie mogą być zatem omawiane, a organ podatkowy nie może wychodzić poza treść rozpatrywanego wniosku, którego zakres wyznaczony jest sformułowanym do wniosku pytaniem.

Ponadto z uwagi na fakt, że jednoznaczne przesądzenie o charakterze przedmiotowych kosztów może nastąpić w wyniku postępowania podatkowego lub kontrolnego, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej, do której zastosowanie mają przepisy określone w art. 14h (w zamkniętym katalogu) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), tutejszy organ interpretacyjny nie jest uprawniony do dokonania takich ustaleń w ramach postępowania w przedmiocie wniosku o wydanie interpretacji. Dokonując interpretacji indywidualnej organ podatkowy działający z upoważnienia Ministra Finansów przedstawia jedynie swój pogląd dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego (którego elementy przyjmuje jako podstawę rozstrzygnięcia). Z tego też względu, niniejsza interpretacja ogranicza się do wykładni przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i wskazania elementów faktycznych, które są istotne dla kwalifikacji przedmiotowych kosztów.

Zastosowanie się do wydanej interpretacji wywołuje określone w Ordynacji podatkowej skutki gwarancyjne i ochronne uregulowane w art. 14k-14m Ordynacji podatkowej, aczkolwiek zainteresowany nie ma obowiązku zastosowania się do niej.

O swojej sytuacji podatkowoprawnej decyduje zawsze podatnik i – co wykazano powyżej – organ podatkowy w tej kwestii nie jest władny w trybie interpretacyjnym wydawać wiążących rozstrzygnięć, prezentuje jedynie pogląd w sprawie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.