Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL3.4012.189.2025.2.MBN
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-09
Teza: Opisane we wniosku wywłaszczenie działek w zamian za
odszkodowanie, nie będzie podlegało opodatkowaniu
podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1
w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu
czynności-czynności podlegające opodatkowaniu
nieruchomości-wywłaszczenie nieruchomości
podatnik-podatnik podatku od towarów i usług
wywłaszczenie
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne -Czynności
niepodlegające opodatkowaniu
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne -Czynności
podlegające opodatkowaniu
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 7.-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

25 marca 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 25 marca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie skutków
    podatkowych wywłaszczenia za odszkodowaniem działek nr A, B, C.
    Uzupełnił go Pan pismem z 15 maja 2025 r. (wpływ 15 maja 2025 r.) – w odpowiedzi na
    wezwanie.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest właścicielem działek oznaczonych numerami A, B, C położonych w
    miejscowości (...) (gmina (...)) obręb (...). Działki te, zgodnie z wypisem z rejestru gruntów,
    oznaczone są jako łąki (symbol ŁIV) oraz grunty rolne (symbole RVI oraz BR-RVI).
    Wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą, Wnioskodawca nie prowadzi działalności
    gospodarczej, w szczególności w zakresie obrotu nieruchomościami. Wnioskodawca jest
    polskim rezydentem podatkowym. Wnioskodawca z tytułu prowadzonej działalności
    rolniczej od (...) lutego 2012 roku jest czynnym podatnikiem podatku VAT.
    W tym miejscu należy zaznaczyć, iż czynności opodatkowane podatkiem VAT, wykonywane
    są przez podatnika kilka razy w roku, dotyczą w głównej mierze sprzedaży siana, z tym że
    są to w głównej mierze zbiory prowadzone na innych działkach, dzierżawionych przez
    Wnioskodawcę.
    Zgodnie z decyzją Wojewody (...) nr (...) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.:
    „(...)” z dnia (...) marca 2025 roku, wyżej opisane działki mają być przedmiotem
    wywłaszczenia na realizację inwestycji drogowej.
    W tym kontekście, Wnioskodawca składa wniosek, celem ustalenia skutków podatkowych,
    wymuszonej w ramach przymusu Państwowego transakcji, na gruncie podatku od
    towarów i usług.
    Podkreślenia wymaga fakt, iż Wnioskodawca nie podejmował żadnych czynności mających
    na celu sprzedaż działek gruntowych oraz że decyzja o wywłaszczeniu tych działek
    zostanie podjęta niezależnie od jego woli, a on sam w żadnym stopniu nie zabiegał o
    sprzedaż działek w postępowaniu wywłaszczeniowym. Wskazać należy, także, iż przed
    postępowaniem wywłaszczeniowym nie dokonywał podziału działek, ani innych czynności
    zmierzających do zwiększenia wartości gruntów rolnych, a wydzielenie nastąpi z mocy
    prawa i niezależnie od woli właściciela, na skutek wydania przez organ administracyjny
    decyzji o realizacji inwestycji drogowej w trybie ustawy o szczególnych zasadach
    przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
    Wnioskodawca nie wnioskował także o przekształcenie tych działek na cele nierolnicze, w
    szczególności drogowe, i nie występował o zmianę planu zagospodarowania
    przestrzennego dla tych działek. Wnioskodawca przed prowadzonym postępowaniem
    wywłaszczeniowym nie dokonywał zawodowo sprzedaży innych nieruchomości, na
    powyższych gruntach nie dokonywał także inwestycji, które uprawniałby do zwrotu
    podatku VAT, a także jak wskazano powyżej, w związku z nabyciem nieruchomości w
    drodze darowizny, nie odliczył VAT od nabycia nieruchomości.
    Uzupełnił Pan opis sprawy odpowiadając na poniższe pytania:

    1. Czy nabycie przez Pana działek nr A, B i C nastąpiło w ramach transakcji
      opodatkowanych, zwolnionych czy niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT i
      czy transakcja ta została udokumentowana fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT?
    Odp.: Działki zostały nabyte w drodze darowizny od rodziców − w związku z czym
    transakcja nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
    2. Czy przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu ww.
      działek?
    Odp.: Jak wyżej.
    3. W jaki sposób wykorzystywał i wykorzystuje Pan przedmiotowe działki? W
      szczególności:
        a) Czy korzystał Pan lub korzysta Pan z nich dla celów prowadzenia działalności
        rolniczej, z tytułu prowadzenia której jest Pan czynnym, zarejestrowanym
        podatnikiem podatku VAT? Jeśli tak, w jakim okresie lub okresach i w jaki sposób
        Pan z nich korzystał lub korzysta?
      Odp.: Grunty stanowią trwałe użytki zielone, Wnioskodawca nie pobiera z nich płodów
      rolnych i nie sprzedaje w ramach prowadzonej działalności rolniczej.
        b) Czy korzystał lub korzysta Pan z nich wyłącznie dla swoich celów osobistych (w
        jaki sposób?)?
      Odp.: Działki stanowią majątek po rodzicach, nie została podjęta decyzja co do ich
      ostatecznego przeznaczenia − kilkanaście lat temu stanowiły pastwiska dla bydła
      hodowanego na potrzeby własne Wnioskodawcy.
    4. Czy działki nr A, B i C wykorzystywane były przez Pana wyłącznie na cele działalności
      zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, to jaką działalność zwolnioną z
      opodatkowania podatkiem VAT, do której wykorzystywane były ww. działki, wykonywał
      Pan – należy podać podstawę prawną zwolnienia?
    Odp.: Nie.
    5. Czy kiedykolwiek udostępniał Pan działki nr A, B i C na podstawie umowy najmu,
      dzierżawy itp. Jeśli tak, to w jakim okresie i czy umowa ta miała/ma charakter odpłatny,
      czy nieodpłatny?
    Odp.: Nie.
    6. Czy wykorzystywał lub wykorzystuje Pan ww. działki do działalności rolniczej w
      rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług? Jeśli tak – czy sprzedawał Pan płody
      rolne z działek, które pochodziły z Pana własnej działalności rolniczej (Jeśli tak, proszę
      wskazać: jakie to były płody rolne, kiedy je Pan sprzedawał, czy sprzedaż była
      opodatkowana podatkiem VAT)?
    Odp.: Nie.
    7. Czy dla działek nr A, B i C na dzień wywłaszczenia, będzie obowiązywał miejscowy plan
      zagospodarowania przestrzennego? Jeśli tak, jakie jest przeznaczenie ww. działek
      według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego? Czy wynika z niego
      możliwość zabudowy przedmiotowych działek?
    Odp.: Nie.
    8. Kto i z czyjej inicjatywy wystąpił/wystąpi o uchwalanie ww. miejscowego planu
      zagospodarowania przestrzennego dla działek nr A, B i C?
    Odp.: Nie dotyczy.
    9. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu,
      na którym są położone działki nr A, B i C, należy wskazać, czy dla ww. działek, do
      momentu ich wywłaszczenia, została/zostanie wydana decyzja o warunkach zabudowy

      bądź decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lub
      pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
      przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.) [2]? Jeśli tak, kto i w jakim celu
      wystąpił albo wystąpi o tę decyzję?
    Odp.: Nie występowano o decyzję o warunkach zabudowy.
    10. Czy poczynił lub poczyni Pan, do momentu wywłaszczenia jakiekolwiek działania
      dotyczące zwiększenia wartości nieruchomości, uatrakcyjnienia działek nr A, B i C? Jeśli
      tak, to jakie i kiedy – wskazać datę/daty (np. wydzielenie, ogrodzenie, budowa drogi,
      doprowadzenie sieci wodociągowej, energetycznej itp.)?
    Odp.: Nie, Wnioskodawca nie czynił żadnych starań i nie dokonywał czynności
    zmierzających do zwiększania wartości nieruchomości, w szczególności działań takich jak
    wydzielenie, ogrodzenie, budowa drogi, doprowadzenie sieci wodociągowej,
    energetycznej itp.
    11. Czy posiada Pan inne działki, które zamierza Pan w przyszłości sprzedawać? Jeśli tak, to
      ile i jakie?
    Odp.: Wnioskodawca nie zamierza sprzedawać innych działek, jedyne transakcje które są
    planowane wynikają z ew. postępowania wywłaszczeniowego, opisanego w złożonym
    wniosku oraz wniosku złożonym wspólnie z żoną.
    12. Czy dokonywał Pan już wcześniej sprzedaży działek? Jeśli tak, to proszę podać
      informacje odrębnie dla każdej sprzedanej działki:
      · kiedy i w jaki sposób wszedł Pan w ich posiadanie?
      · w jakim celu działki te zostały przez Pana nabyte?
      · w jaki sposób działki te były wykorzystywane przez Pana od momentu wejścia w ich
        posiadanie do chwili sprzedaży?
      · kiedy dokonał Pan ich sprzedaży i co było przyczyną ich sprzedaży?
      · ile działek zostało przez Pana sprzedanych i jakich (niezabudowanych, czy
        zabudowanych, a jeśli zabudowanych – to czy były to nieruchomości mieszkalne,
        czy użytkowe)?
      · czy z tytułu sprzedaży którejkolwiek działki (należy wskazać której) był Pan
        zobowiązany zarejestrować się jako czynny podatnik VAT i wykazać należny podatek
        VAT od tej sprzedaży?
    Odp.: Jedyna transakcja sprzedaży, jaka miała miejsce, była na przełomie lat 90/2000, była
    to sprzedaż ok. 20 arów gruntów rolnych, wynikająca z potrzeby ustanowienia dla sąsiada
    drogi dojazdowej.
    W ostatnich latach żadne transakcje nie miały miejsca.
    Pytania
    1. Czy Wnioskodawca z tytułu przejęcia pod drogę, na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 1
      ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
      inwestycji w zakresie dróg publicznych przez Skarb Państwa, działek opisanych w
      stanie faktycznym, w zamian za odszkodowanie, jest podatnikiem podatku od
      towarów i usług?
    2. Czy otrzymane odszkodowanie z powyższego tytułu będzie opodatkowane podatkiem
      od towarów i usług?
    Pana stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, nie jest On podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu
    przejęcia pod drogę, na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o
    szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

    przez Skarb Państwa, opisanych w zdarzeniu przyszłym działek, w zamian za
    odszkodowanie, zatem wypłata na Jego rzecz odszkodowania nie podlega opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług.
    Kluczowy w niniejszej sprawie jest fakt, iż Wnioskodawca nie podejmował żadnych
    czynności mających na celu sprzedaż działek, a wręcz dojdzie do działań niezależnych od
    Jego woli (wywłaszczenie), w związku z czym nastąpi ono zupełnie bez związku z Jego
    działalnością rolniczą, a On sam nie występuje w roli podatnika podatku od towarów i
    usług i nie prowadzi działalności gospodarczej polegającej na obrocie nieruchomościami.
    Podkreślenia wymaga także fakt, iż podstawą nabycia gruntów była umowa darowizny
    zawarta w 1994 roku, w związku z czym w niniejszej sprawie nie było mowy o odliczeniu
    podatku VAT naliczonego, a w konsekwencji uszczupleniu należności podatkowych na
    rzecz Skarbu Państwa.
    Zwrócić uwagę należy także, że warunkiem koniecznym do opodatkowania podatkiem VAT
    danej transakcji nie jest sam fakt bycia podatnikiem VAT, ale występowanie w roli
    podatnika VAT w odniesieniu do konkretnej transakcji wchodzącej w zakres działalności
    gospodarczej danego podmiotu.
    W tym miejscu należy przytoczyć m.in wyrok NSA z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS
    3/07, zgodnie z którym „ani formalny status danego podmiotu jako podatnika
    zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub
    jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej
    czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności
    podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług”.
    W orzecznictwie sądów administracyjnych, na tle stanów faktycznych, w których
    dochodziło do wywłaszczenia nieruchomości, trafnie akcentuje się, że w sytuacjach, gdy
    właściciel nieruchomości wykorzystuje ją zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem (nie
    podejmując działań w celu zmiany przeznaczenia gruntu), a zmiana przeznaczenia − z
    działki rolnej na działkę pod budowę drogi − nie następuje z inicjatywy właściciela
    nieruchomości, ale wyłącznie w wyniku wydania przez właściwego wojewodę decyzji
    zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, nie znajduje zastosowania art. 15 ust. 1 i 2
    ustawy o VAT (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 stycznia 2017 r., I SA/Wr 600/16;
    wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 5 kwietnia 2018 r., I SA/Po 21/18 i I SA/Po 22/18, z dnia 5
    maja 2016 r., I SA/Po 2445/15 i z dnia 23 lipca 2014 r., I SA/Po 60/14).
    W opisanym zdarzeniu przyszłym więc, mając na względzie, całokształt okoliczności
    prawnych i faktycznych, nie sposób przypisać Wnioskodawcy działania przy wymuszonej
    sprzedaży gruntu w postępowaniu wywłaszczeniowym jako podatnika podatku od
    towarów i usług. Niezależnie od posiadanej działalności rolniczej, nieruchomości stanowią
    majątek prywatny Wnioskodawcy, którego zbycie nie podlega pod zakres ustawy o
    podatku od towarów i usług. Należy wskazać, iż prowadzona działalność rolnicza,
    prowadzona jest także w dużej mierze, na innych gruntach dzierżawionych, stricte pod
    działalność rolniczą. Jednakże opisane w zdarzeniu przyszłym nieruchomości, będące
    przedmiotem złożonego wniosku, stanowiły majątek prywatny Wnioskodawcy, otrzymany
    w drodze darowizny, na długo przed rozpoczęciem czynności objętych opodatkowaniem
    podatkiem VAT. Dlatego też, niezależnie od statusu czynnego podatnika podatku VAT,
    wymuszoną sprzedaż nieruchomości rolnej w drodze postępowania wywłaszczeniowego,
    należy traktować jako sprzedaż, będącą realizacją zarządu majątkiem prywatnym i jako
    taka nie powinna ona podlega, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
    towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    Na podstawie art. 2 pkt 22 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach − rozumie się przez to rzeczy
      oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również
      przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w
      imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian
      za odszkodowanie.
    Należy więc przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie gruntu
    traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1
    ustawy.
    Z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika natomiast, że czynność przeniesienia z nakazu organu
    władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z
    mocy prawa prawa własności towarów (np. nieruchomości), w zamian za odszkodowanie,
    stanowi dostawę towarów. W tej sytuacji bez znaczenia jest fakt, że dostawa nie jest de
    facto następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z
    mocy samego prawa.
    Odszkodowanie w tym przypadku pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności
    towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną (dostawa towarów w zamian
    za odszkodowanie). Tym samym, przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub
    podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa
    własności towarów (w tym np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie – na
    podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług.
    Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz
    stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności towarów w zamian za
    wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.
    Dostawę natomiast można uznać za dokonaną odpłatnie, dopiero gdy istnieje
    bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru. Dlatego
    też, przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru
    dopiero w momencie przyznania odszkodowania i ustalenia jego wysokości.
    Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy
    podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była
    opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej
    wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług,
    zostały określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy.
    Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

    Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że
    do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby
    czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności
    będzie działał jako podatnik.
    Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny,
    pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą
    określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto,
    działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów
    zarobkowych.
    Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana
    będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim
    charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu
    do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie,
    że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
    Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy
    dokonują sprzedaży, przekazania bądź darowizny towarów stanowiących część majątku
    osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź
    wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
    W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten,
    kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które
    nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy
    zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego.
    Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności
    gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie
    tych czynności.
    W tym miejscu podkreślić należy, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na
    gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2
    ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291
    /92 (Finanzamt Uelzen V. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania
    sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku
    niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów
    prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która
    nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności
    gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie
    posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części
    nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania
    nieruchomości mogłoby być, np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb
    mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r.,
    sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek
    prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
    Problem odnoszący się do rozstrzygnięcia, czy sprzedaż nieruchomości jest sprzedażą
    majątku osobistego, czy też stanowi sprzedaż realizowaną przez podatnika prowadzącego
    w tym zakresie działalność gospodarczą, była przedmiotem orzeczenia Trybunału

    Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław
    Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć
    przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10).
    Z ww. orzeczenia wynika m.in., że osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na
    gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym
    wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w
    grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości
    dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 112, zmienionej dyrektywą
    2006/138/WE, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeśli sprzedaż ta następuje w
    ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby.
    Ponadto, Trybunał orzekł, że liczba i zakres transakcji sprzedaży nie ma charakteru
    decydującego i nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami
    dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a
    czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Trybunał stwierdził, że dużych
    transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych.
    Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na
    działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie, nie jest decydująca. Nie ma
    takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani
    wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem
    odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
    Trybunał wyjaśnił, że inaczej jest w przypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne
    działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do
    wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9
    ust. 1 akapit drugi dyrektywy. Przykładowo podane zostały działania polegające na
    uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych. Działania takie nie należą do
    zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
    Przyjęcie więc, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika
    prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia,
    czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną).
    Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami,
    która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.:
    nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg
    wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działki, wykraczające
    poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy
    wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego
    obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub
    innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność
    „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie
    jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
    Za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania odpłatnej dostawy gruntów
    angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości
    porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju
    obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
    Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik
    podatku od towarów i usług, wymaga jednak oceny każdorazowo odnoszącej się do
    okoliczności faktycznych danej sprawy.
    Zasady nabywania nieruchomości pod inwestycje w zakresie dróg publicznych, a także
    organy właściwe w tych sprawach, reguluje ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o
    szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.
    j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311), zwanej dalej „ustawą o szczególnych zasadach przygotowania i
    realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych”.

    Według regulacji art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy
      prawa:
      1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
      2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do
        dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych
      – z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się
      ostateczna.
    W myśl art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
    w zakresie dróg publicznych:
      Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w
      ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji
      drogowej.
    Stosownie do treści art. 12 ust. 4f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i
    realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje
      dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym
      nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone
      prawo rzeczowe.
    W oparciu o art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a,
      stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem
      art. 18.
    W myśl art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
    w zakresie dróg publicznych:
      Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu
      nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji
      drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje
      ustalenie wysokości odszkodowania.
    Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
    nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.):
      Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze
      decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa
      rzeczowego na nieruchomości.
    W myśl art. 128 ust. 1 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami:
      Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa
      rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej
      odpowiadającym wartości tych praw.
    Istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub ograniczenie m.in. prawa własności
    nieruchomości. Dokonuje się tego za odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby
    (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza wydanie aktu prawnego w randze decyzji.
    Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa
    lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania
    wydaje organ administracji publicznej, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację

    inwestycji. Z tak określonych zapisów ustawowych wynika jasno, że podmiotem
    podejmującym cały katalog czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się
    tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.
    Z opisu sprawy wynika, że działki nr A, B, C zostały przez Pana nabyte w drodze darowizny
    od rodziców − w związku z czym transakcja nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Zgodnie z decyzją Wojewody (...) nr (...) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.:
    „(...)” z dnia (...) marca 2025 r., działki nr A, B, C mają być przedmiotem wywłaszczenia na
    realizację inwestycji drogowej.
    Pana wątpliwości dotyczą kwestii, czy z tytułu wywłaszczenia Pana z prawa własności
    działek nr A, B, C przez Skarb Państwa stał się Pan podatnikiem podatku VAT oraz czy
    otrzymane odszkodowanie z powyższego tytułu będzie stanowiło wynagrodzenie za
    czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług.
    Aby więc ustalić, czy spełnia Pan przesłanki do uznania Pana za podatnika podatku od
    towarów i usług w odniesieniu do opisanej dostawy działek nr A, B, C, należy
    przeanalizować całokształt działań, jakie podjął Pan w odniesieniu do ww. działek.
    Z opisu sprawy wynika, że otrzymał Pan działki nr A, B, C od rodziców w drodze darowizny.
    Transakcja nabycia ww. działek nie była objęta podatkiem VAT. Nie podejmował Pan
    żadnych czynności mających na celu sprzedaż ww. działek. Nie podejmował Pan żadnych
    czynności mających na celu sprzedaż działek gruntowych. Nie zabiegał Pan o sprzedaż
    działek w postępowaniu wywłaszczeniowym. Przed postępowaniem wywłaszczeniowym
    nie dokonywał Pan podziału działek, ani innych czynności zmierzających do zwiększenia
    wartości gruntów rolnych, a wydzielenie nastąpi z mocy prawa i niezależnie od Pana woli,
    na skutek wydania przez organ administracyjny decyzji o realizacji inwestycji drogowej w
    trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie
    dróg publicznych. Nie wnioskował Pan także o przekształcenie tych działek na cele
    nierolnicze, w szczególności drogowe, i nie występował o zmianę planu zagospodarowania
    przestrzennego dla tych działek. Nie czynił Pan też żadnych starań i nie dokonywał
    czynności zmierzających do zwiększenia wartości nieruchomości, w szczególności działań
    takich jak wydzielenie, ogrodzenie, budowa drogi, doprowadzenie sieci wodociągowej,
    energetycznej itp. Przed prowadzonym postępowaniem wywłaszczeniowym nie
    dokonywał Pan zawodowo sprzedaży innych nieruchomości, na powyższych gruntach nie
    dokonywał także inwestycji, które uprawniałyby do zwrotu podatku VAT. Przedmiotowe
    działki nie były udostępniane osobom trzecim na podstawie umowy najmu, dzierżawy itp.
    Co prawda z tytułu prowadzonej działalności rolniczej od (...) lutego 2012 r. jest Pan
    czynnym podatnikiem podatku VAT, ale jak Pan wskazał w opisie sprawy, grunty stanowią
    trwałe użytki zielone i nie pobiera Pan z nich płodów rolnych i nie sprzedaje w ramach
    prowadzonej działalności rolniczej. Działki nr A, B i C nie były wykorzystywane przez Pana
    wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług. Dodatkowo, nie
    wykorzystywał i nie wykorzystuje Pan ww. działek do działalności rolniczej w rozumieniu
    ustawy o podatku od towarów i usług.
    W przedstawionych okolicznościach sprawy, skala Pana zaangażowania w odniesieniu do
    przygotowania omawianej dostawy, nie wykracza poza ramy czynności związanych ze
    zwykłym wykonywaniem prawa własności. Brak jest w tym zdarzeniu przesłanek
    świadczących o takiej Pana aktywności w przedmiocie zbycia działek, która byłaby
    porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju
    obrotem. Nie wystąpił bowiem ciąg zdarzeń, który jednoznacznie przesądzałby, że zbycie
    działek nr A, B, C wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Mając na uwadze
    powołane przepisy oraz opis sprawy należy stwierdzić, że w tym konkretnym przypadku
    nie podjął Pan aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które
    świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez
    handlowców.

    Tym samym, w analizowanym zdarzeniu nie wystąpiły przesłanki pozwalające uznać, że
    dokonując dostawy ww. działek wystąpi Pan w charakterze podatnika w rozumieniu art.
    15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą, o której mowa w 15 ust. 2
    ustawy. Aby uznać określoną sprzedaż za opodatkowaną podatkiem VAT nie wystarczy
    stwierdzić jedynie dostawy towarów, lecz wymagane jest określenie podmiotu
    dokonującego dostawy za występującego w związku ze zbyciem jako podatnika podatku
    od towarów i usług, co nie ma miejsca w tym przypadku.
    Zatem, opisane we wniosku wywłaszczenie działek nr A, B, C w zamian za odszkodowanie,
    nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5
    ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy. Tym samym, nie będzie Pan zobowiązany do
    zapłaty podatku VAT z tytułu odpłatnej dostawy ww. działek.
    Pana stanowisko uznaję za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponosi Pan ryzyko
    związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem.
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile
    rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem
    zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć,
    że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku
    opisie sprawy, w tym na informacji, że nie dokonywał Pan czynności zmierzających do
    zwiększania wartości działek nr A, B, C, w szczególności działań takich jak wydzielenie,
    ogrodzenie, budowa drogi, doprowadzenie sieci wodociągowej, energetycznej itp., że na
    działkach nr A, B, C nie prowadził Pan żadnej działalności oraz że Pan nie wykorzystywał i
    nie wykorzystuje ww. działek do działalności rolniczej w rozumieniu ustawy o podatku od
    towarów i usług. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego,
    kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy,
    interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany
    któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona
    odpowiedź traci swoją aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.