Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-492/14-2/MS1
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-08-01
Teza: Czy zwolnienie z czesnego za rok akademicki 2013/2014 z powodu wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej spowodowanej ciężką chorobą, wypadkiem losowym lub szczególną sytuacją, których skutki w znacznym stopniu utrudniają lub uniemożliwiają wnoszenie opłat, zostało słusznie wykazane jako źródło przychodu w dokumencie PIT-11 za 2013 r. wystawionym przez A......., w punkcie E.1 Dochody oraz pobrane zaliczki?
Słowa kluczowe: czesne; pomoc-pomoc materialna; studia-opłata za studia; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 17 czerwca 2014 r. (data wpływu 23 czerwca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych z tytułu zwolnienia z czesnego **\- jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 czerwca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji w indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych z tytułu zwolnienia z czesnego.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni jest pracownikiem administracyjnym Pionu Doskonalenia Kadr Wojskowych A\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`. oraz doktorantką Wydziału Bezpieczeństwa A\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`.. (studia zaoczne). Czesne za realizowane przez Wnioskodawczynię studia wynosi 5.246,00 złotych (słownie pięć tysięcy dwieście czterdzieści sześć złotych) za jeden rok akademicki.

Z powodu trudniej sytuacji materialnej, Wnioskodawczyni zwróciła się do Dziekana Wydziału Bezpieczeństwa z prośbą o umorzenie opłat czesnego za rok akademicki 2013/2014. Decyzją z dnia 30 grudnia 2013 roku (na podstawie art. 104 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm); § 61 - ust. 3, 4 Regulaminu studiów w A\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`. i Uchwały Senatu nr 39/2010 Wnioskodawczyni została zwolniona z opłaty czesnego (tekst Regulaminu oraz Uchwały - załączniki nr 4 i nr 3). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że istnieją uzasadnione podstawy do zwolnienia Wnioskodawczyni z opłaty czesnego za świadczone usługi edukacyjne za rok akademicki 2013/2014. Przytoczone wyżej zapisy Uchwały Senatu stanowią, że prawo do zwolnienia z całości lub części opłat przysługuje studentom, którzy znaleźli się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej spowodowane ciężką chorobą wypadkiem losowym lub szczególną sytuacją których skutki w znacznym stopniu utrudniają lub uniemożliwiają wnoszenie opłat.

W dokumencie PIT-11 za 2013 r. wystawionym przez A\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`. (w której Wnioskodawczyni jest zatrudniona), punkcie E.1 Dochody oraz pobrane zaliczki, jako źródło przychodu uznano kwotę za czesne za studia doktoranckie, realizowane w tejże instytucji (kwota 5.246,00 złotych, słownie pięć tysięcy dwieście czterdzieści sześć złotych).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy zwolnienie z czesnego za rok akademicki 2014/2014 (Decyzja z dnia 30 grudnia 2013 roku (na podstawie art. 104 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm); § 61 ust. 3, 4 Regulaminu studiów w A\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\` i Uchwały Senatu nr 39/2010 § 4 i 5) z powodu wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej spowodowanej ciężką chorobą, wypadkiem losowym lub szczególną sytuacją, których skutki w znacznym stopniu utrudniają lub uniemożliwiają wnoszenie opłat, zostało słusznie wykazane jako źródło przychodu w dokumencie PIT-11 za 2013 r. wystawionym przez A\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`.., w punkcie E.1 Dochody oraz pobrane zaliczki?

Analizując przedstawiony stan faktyczny oraz stanowisko Wnioskodawczyni, organ podatkowy uznał, że intencją Wnioskodawczyni było zapytanie dotyczące zwolnienia z czesnego za rok akademicki 2013/2014, a nie jak Wnioskodawczyni wskazała w pytaniu za rok akademicki 2014/2014.

Zdaniem Wnioskodawczyni.

Podstawą zwolnienia z opłat czesnego była trudna sytuacja finansowa (Decyzja Dziekana Wydziału Bezpieczeństwa A\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`. nr 495 z 30 grudnia 2013 roku w sprawie umorzenia opłaty za studia doktoranckie w roku akademickim 2013/2014, powzięta na podstawie art. 104 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm); § 61 ust 3, 4 Regulaminu studiów w Akademii Obrony Narodowej i Uchwały Senatu nr 39/2010 § 4 i 5.

Art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy o o podatku dochodowym od osób fizycznych. (Dz. U. 2012, poz. 361, z późn. zm.) pozwała zwolnić z podatku materialną pomoc dla uczniów, studentów i doktorantów, jaką przyznają uczelnie ze środków własnych na podstawie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. 2004, nr 256, poz. 2572 ze zmianami) i przepisów prawa dotyczących szkolnictwa wyższego. Z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację materialną, zwolnienie z opłaty miało charakter świadczenia pomocy materialnej i spełnia pozostałe warunki przewidziane w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tego rodzaju świadczenie mieści się w dyspozycji powołanego przepisu ze zwolnienia od podatku. W opinii osoby wnoszącej sprawę, umorzona opłata za studia, nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznym i nie należało wykazywać jej w zeznaniu rocznym.

Podobne sprawy zostały poddane interpretacji prawnej (przykład: Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 18 lutego 2014 r. nr ITPB2/415-1065/13/KK).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy, bądź od których Minister Finansów zaniechał poboru podatku w drodze rozporządzenia.

Przepis art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Dla celów podatkowych przez „świadczenie nieodpłatne” rozumieć należy te wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu - przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Innymi słowy, pod pojęciem tym należy rozumieć każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu. Zaprezentowana definicja, mająca swoje źródło w orzecznictwie sądów administracyjnych, znajduje odzwierciedlenie w definicji słownikowej omawianego pojęcia, zgodnie z którą „nieodpłatne świadczenie” oznacza wszelkie świadczenia nie wymagające opłaty; takie za które się nie płaci, bezpłatne.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem są „inne źródła”, za które art. 20 ust. 1 ww. ustawy nakazuje uważać w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Katalog przychodów z innych źródeł jest katalogiem otwartym, o czym przesądza użycie przez ustawodawcę sformułowania „w szczególności”. Wyliczenie zawarte w art. 20 ust. 1 ww. ustawy jest zatem jedynie wyliczeniem przykładowym. Zatem do tej kategorii przychodów należy zaliczyć również inne przychody niż wymienione wprost w cyt. przepisie a niemieszczące się w innych kategoriach przychodów, ściśle określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 powołanej ustawy.

Tak więc przychodem z tzw. „innych źródeł” określonych w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest również „nieodpłatne świadczenie”, jeżeli nie jest ono związane z kategorią przychodów określonych w katalogu źródeł w pkt 1-8 ust. 1 art. 10 cyt. ustawy. Przy czym podkreślić należy, że to, że świadczenie stanowi przychód podatkowy nie oznacza, że świadczeniobiorca zawsze będzie zobowiązany do uiszczenia podatku. Dane świadczenie może bowiem mieścić się w katalogu zwolnień określonych w treści art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są świadczenia pomocy materialnej dla uczniów, studentów, uczestników studiów doktoranckich i osób uczestniczących w innych formach kształcenia, pochodzące z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz ze środków własnych szkół i uczelni - przyznane na podstawie przepisów o systemie oświaty oraz Prawo o szkolnictwie wyższym.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572, z późn. zm.) uczelnia publiczna może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z:

1.  kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych oraz uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich;
2.  1.  kształceniem studentów na studiach stacjonarnych, jeżeli są to ich studia na drugim lub kolejnym kierunku studiów w formie stacjonarnej;
3.  1.  kształceniem studentów na studiach stacjonarnych, w przypadku korzystania z zajęć poza dodatkowym limitem punktów określonym w art. 170a ust. 2;
4.  powtarzaniem określonych zajęć na studiach stacjonarnych oraz stacjonarnych studiach doktoranckich z powodu niezadowalających wyników w nauce;
5.  prowadzeniem studiów w języku obcym;
6.  prowadzeniem zajęć nieobjętych planem studiów;
7.  prowadzeniem studiów podyplomowych oraz kursów dokształcających.

Senat uczelni publicznej określa zasady pobierania opłat, wiążące rektora przy zawieraniu umów ze studentem, o których mowa w art. 160 ust. 3, oraz tryb i warunki zwalniania - w całości lub części - z tych opłat studentów lub doktorantów, w szczególności osiągających wybitne wyniki w nauce, a także tych, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej (art. 99 ust. 3 ww. ustawy).

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni wystąpiła o zwolnienie z obowiązku uiszczania opłaty za studia doktoranckie studia zaoczne w roku akademickim 2013/2014. Wniosek o umorzenie czesnego Wnioskodawczyni motywowała trudną sytuacją materialną. Decyzją z dnia 30 grudnia 2013 r. Decyzją z dnia 30 grudnia 2013 roku (na podstawie art. 104 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm); § 61 - ust. 3, 4 Regulaminu studiów w A\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`\`(...)\`.i Uchwały Senatu nr 39/2010 Dziekan zwolnił Wnioskodawczynię z opłaty czesnego w roku akademickim 2013/2014.

Należy w tym miejscu zauważyć, że działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie nie może wypowiadać się w zakresie stwierdzenia, czy zwolnienie studenta z obowiązku uiszczania opłaty (czesnego) za studia można uznać (lub nie) za świadczenie pomocy materialnej dla studenta, ponieważ kwestia ta nie stanowi zagadnienia regulowanego przepisami prawa podatkowego.

Zgodnie bowiem z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Stosownie do treści § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w związku z art. 14b § 6 Ordynacji podatkowej, Dyrektorzy Izb Skarbowych upoważnieni są w imieniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych do udzielania pisemnych interpretacji indywidualnych w zakresie przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa w sprawach pozostających we właściwości naczelników urzędów i dyrektorów izb skarbowych oraz naczelników urzędów i dyrektorów izb celnych.

Zgodnie z art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej, pod pojęciem przepisów prawa podatkowego rozumie się przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych, przy czym mianem ustaw podatkowych - w rozumieniu art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej określa się ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.

Z powyższych regulacji wynika, że upoważniony Dyrektor Izby Skarbowej ma obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania ustaw podatkowych oraz wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych i ratyfikowanych umów międzynarodowych związanych z materią podatkową. Interpretacja natomiast to ocena prawna stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa. Organ nie dokonuje zatem interpretacji innych przepisów niż przepisy podatkowe, w tym przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Uwzględniając powyższe, jeśli zwolnienie z opłaty za studia niestacjonarne, z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację materialną, ma charakter świadczenia pomocy materialnej określonej w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to tego rodzaju świadczenie korzysta, jako mieszczące się w dyspozycji powołanego przepisu, ze zwolnienia od podatku.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.