Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-217/14/MŁ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-10-02
Teza: Czy darowizna środków pieniężnych podlega zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn?
Słowa kluczowe: darowizna; pożyczka; udział; wierzytelność; zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa(Dz.U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 31 marca 2014 r. (data wpływu do Biura – 7 lipca 2014 r.),o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych darowizny środków pieniężnych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 7 lipca 2014 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych darowizny środków pieniężnych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni od 20 grudnia 2013 r. jest udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (w dalszej części wniosku powoływana jako „spółka”). Udziały te Wnioskodawczyni otrzymała w drodze darowizny od swojego ojca. Ojciec zamierza ponadto darować Wnioskodawczyni środki pieniężne w wysokości 3.203.000,00 zł.

Ojciec Wnioskodawczyni jest obecnie byłym wspólnikiem spółki, której w przeszłości (w okresie od października 2011 r. do sierpnia 2013 r., kiedy to był wspólnikiem) udzielił pożyczek na łączną kwotę 9.609.000,00 zł.

Ojciec Wnioskodawczyni planuje dokonać zmiany umów pożyczek w ten sposób, że zostanie w nich zastrzeżony obowiązek spełnienia przez spółkę świadczenia, w postaci spłaty raty pożyczki obejmującej spłatę kapitału, na rzecz osób trzecich. Rozwiązanie takie dopuszczają przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121; dalej jako: „Kodeks cywilny”), tj. art. 393 Kodeksu cywilnego. Osobami trzecimi będą osoby będące obecnie udziałowcami spółki (i jednocześnie zstępnymi oraz żona ojca Wnioskodawczyni), w tym Wnioskodawczyni (zstępna).

Zgodnie z postanowieniami umów pożyczek podstawowym warunkiem spłaty ww. pożyczek jest osiągnięcie przez spółkę zysku z działalności. Niezależnie od warunku opisanego w zdaniu poprzednim spłata udzielonych pożyczek nastąpi nie później niż do dnia określonego w umowach pożyczki.

Po wprowadzeniu ww. zmian stronami w umowach pożyczki nadal będą:

*   jako pożyczkobiorca – spółka,
*   jako pożyczkodawca – ojciec Wnioskodawczyni.

Natomiast darowizna środków pieniężnych na rzecz Wnioskodawczyni zostanie dokonana przez jej ojca poprzez złożenie przez niego oświadczenia w formie aktu notarialnego. W akcie tym zastrzeżone zostanie, że środki będące przedmiotem darowizny zostaną przekazane Wnioskodawczyni bezpośrednio od spółki, która pozostaje dłużnikiem ojca Wnioskodawczyni. Darowizna zostanie wykonana w częściach, to znaczy Wnioskodawczyni będzie otrzymywać środki finansowe w ratach równych ratom kapitałowym, jakie spółka jest zobowiązana spłacić pożyczkodawcy (ojcu Wnioskodawczyni), aż do wysokości wynikającej z umowy darowizny. Środki finansowe będą przelewane z rachunku spółki na rachunek Wnioskodawczyni.

Wykonanie darowizny rozpocznie się ponadto od momentu osiągnięcia zysku przez spółkę, nie później jednak niż do dnia określonego w umowach pożyczek, zawartych między spółką a ojcem Wnioskodawczyni.

Po złożeniu przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego Wnioskodawczyni zgłosi nabycie tej darowizny właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowemu w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, tj. w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia oświadczenia przez darczyńcę w formie aktu notarialnego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy darowizna otrzymana przez Wnioskodawczynię będzie podlegała zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn?

Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, iż otrzymana przez nią darowizna będzie podlegała zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Dla skorzystania z tego zwolnienia nie ma znaczenia fakt, że przelew środków pieniężnych na jej konto zostanie dokonany z rachunku bankowego, którego darczyńca nie jest właścicielem.

Stosownie do zapisu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Podstawowym elementem darowizny, niezbędnym do uznania, że dane świadczenie jest darowizną, jest więc nieodpłatność. Świadczenie jest nieodpłatne wówczas, gdy otrzymujący świadczenie nie świadczy nic w zamian, ani też nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w przyszłości. Jedynym celem, jaki leży u podstaw darowizny, jest chęć przysporzenia majątkowego na rzecz drugiej strony.

W zaistniałej u Wnioskodawczyni sytuacji, otrzymane przez nią środki finansowe bez wątpienia spełnią przesłanki wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego, pozwalając na uznanie tego świadczenia za darowiznę.

Decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania danej czynności podatkiem od spadków i darowizn lub podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma kwalifikacja formy prawnej świadczonej pomocy, a zatem treść konkretnej umowy wiążącej strony. O tym, czy dokonana czynność ma charakter prawny darowizny, czy też jest to świadczenie nieodpłatne wynikające z innego stosunku prawnego winien przesądzać darczyńca, który podejmuje decyzje o przekazaniu darowizny.

W planowanym zdarzeniu przyszłym, darczyńca (ojciec Wnioskodawczyni) złoży oświadczenie o darowiźnie w formie aktu notarialnego, przesądzając o charakterze prawnym przekazania analizowanych środków finansowych.

Tym samym zasadna jest analiza konsekwencji ww. darowizny na gruncie przepisów o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonków, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

*   zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
*   w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

W sytuacji zaistniałej u Wnioskodawczyni, otrzyma ona darowiznę od wstępnego – swojego ojca. Darowizna zostanie zrealizowana poprzez złożenie przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego. Środki pieniężne, będące przedmiotem darowizny, zostaną przekazane na konto Wnioskodawczyni przelewem bankowym.

W opinii Wnioskodawczyni spełnia ona wszystkie przesłanki uprawniające ją do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w przepisie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a mianowicie:

*   darowiznę otrzyma od swojego ojca (wstępnego),
*   darowiznę zgłosi właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, tj. w terminie 6 miesięcy od chwili złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego,
*   darowizna zostanie przekazana przelewem na rachunek bankowy Wnioskodawczyni,
*   po otrzymaniu przelewów Wnioskodawczyni będzie mogła udokumentować otrzymanie na swój rachunek płatniczy środków będących przedmiotem darowizny (potwierdzenia przelewów).

W opinii Wnioskodawczyni, dla skorzystania z przedmiotowego zwolnienia nie ma znaczenia to, z czyjego rachunku bankowego otrzyma ona środki pieniężne, o ile spełnione zostaną ww. przesłanki. Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że wyrażony w przepisie art. 4a ust. 1 pkt 2 obowiązek udokumentowania otrzymania darowizny na rachunek płatniczy ma na celu udokumentowanie, iż darowizna rzeczywiście została dokonana.

W zaistniałej u Wnioskodawczyni sytuacji nie ma w tym zakresie żadnych wątpliwości. Zostanie to potwierdzone zarówno przez oświadczenie darczyńcy złożone w formie aktu notarialnego jak również przez właściwe udokumentowanie darowizny potwierdzeniami przelewów.

Powyższe stanowisko Wnioskodawczyni znajduje potwierdzenie w aktualnych interpretacjach indywidualnych. Tytułem przykładu można wskazać interpretacje, z których jasno wynika, iż podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli przedmiotem darowizny są środki pieniężne, poza zgłoszeniem (za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 4a ust. 4) nabytych środków pieniężnych naczelnikowi urzędu skarbowego, jest udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Na potwierdzenie stanowiska Wnioskodawczyni przywołała kilka interpretacji indywidualnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009 r., Nr 93, poz. 768, ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m. in. darowizny.

Stosownie do art. 5 ww. ustawy obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Zgodnie natomiast z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

W myśl art. 4a ust. 4 cyt. ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Stosownie do art. 4a ust. 3 ww. ustawy w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawczyni jest udziałowcem w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Ze spółką tą ojciec Wnioskodawczyni, w czasie kiedy jeszcze był jej wspólnikiem, zawarł umowy pożyczki. Aktualnie ojciec Wnioskodawczyni planuje dokonać zmiany umów pożyczek w ten sposób, że zostanie w nich zastrzeżony obowiązek spełnienia przez spółkę świadczenia w postaci spłaty raty pożyczki obejmującej spłatę kapitału na rzecz osób trzecich, w tym Wnioskodawczyni. Darowizna środków pieniężnych zostanie dokonana przez złożenie przez niego oświadczenia w formie aktu notarialnego. W ten sposób ojciec zamierza dokonać darowizny środków pieniężnych na rzecz Wnioskodawczyni. Akt ten zawierać będzie zastrzeżenie, że środki będące przedmiotem darowizny zostaną przelane bezpośrednio z rachunku spółki na rachunek Wnioskodawczyni. Darowizna zostanie wykonana w częściach, tzn. Wnioskodawczyni będzie otrzymywać środki finansowe w kwotach odpowiadających ratom kapitałowym jakie spółka jest zobowiązana spłacać pożyczkodawcy (ojcu Wnioskodawczyni).

Przenosząc powołane powyżej przepisy na grunt analizowanej sprawy należy zgodzić się z Wnioskodawczynią, że otrzymana przez nią darowizna środków pieniężnych (co do której ojciec – darczyńca złoży oświadczenie w formie aktu notarialnego) będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Spełnione są bowiem – jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego – warunki do zwolnienia. Wnioskodawczyni otrzyma bowiem darowiznę od ojca, czyli osoby wymienionej w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, darowizna zostanie zgłoszona do właściwego naczelnika urzędu skarbowego (z wniosku nie wynika, iż umowa darowizny będzie zawarta w formie aktu notarialnego; akt notarialny, o którym mowa we wniosku dotyczyć ma oświadczenia złożonego przez ojca), przekazanie środków zostanie udokumentowane w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Bez znaczenia dla zastosowania zwolnienia – jak słusznie stwierdza Wnioskodawczyni – jest fakt, że środki pieniężne będą przekazywane nie z rachunku darczyńcy lecz z rachunku spółki, która jest pożyczkobiorcą.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.