Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-76/09/PP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-04-02
Teza: Czy określone w pkt. 50 wydatki ponoszone przez Spółkę w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego i emisją akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: akcja; akcja-emisja akcji; kapitał-kapitał zakładowy; kapitał-kapitał zakładowy-podwyższenie kapitału zakładowego; spółki-spółka akcyjna; wydatek
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 19 stycznia 2009r. (data wpływu do tut. Biura 23 stycznia 2009r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia poniesionych wydatków na podwyższenie kapitału zakładowego w drodze emisji akcji do kosztów uzyskania przychodów **– jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 stycznia 2009r. wpłynął do tut. Biura wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia poniesionych wydatków na podwyższenie kapitału zakładowego w drodze emisji akcji do kosztów uzyskania przychodów.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest Spółką Akcyjną prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży zintegrowanych systemów szynowych dla transportu kolejowego, tramwajowego i metra. Uzyskiwane przez Spółkę dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 Nr 54, poz. 654 ze zmianami). W celu pozyskania finansowania, Spółka zamierza dokonać podwyższenia kapitału zakładowego w drodze emisji akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych.

Emisja nowych akcji Spółki pozwoli na pozyskanie środków finansowych na:

*   Rozszerzenie oferty Spółki o usługi wykonawcze poprzez przejęcie Spółki z branży wykonawczej,
*   Zakup maszyn i urządzeń oraz oprzyrządowania,
*   Rozszerzenie działalności Spółki o działalność produkcyjną poprzez przejęcie spółki produkcyjnej na rynku polskim,
*   Stworzenie zaplecza produkcyjnego na Ukrainie.

Pozyskanie finansowania w drodze emisji akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych pozwoli Spółce na dalszy rozwój, zwiększenie obrotów i w konsekwencji zwiększenie dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. W związku z podwyższeniem kapitału zakładowego oraz planowanym wejściem na Giełdę Papierów Wartościowych Spółka w 2008 roku poniosła różnego rodzaju koszty. Koszty te dotyczą w szczególności:

*   Doradztwa prawnego związanego z ofertą publiczną akcji i ubieganiem się o ich dopuszczenie i wprowadzenie na Giełdę papierów wartościowych obejmujące doradztwo przy sporządzaniu umowy z firmą inwestycyjną, doradztwo w zakresie dostosowania dokumentów korporacyjnych do wymogów rynku kapitałowego, sporządzenie projektów uchwał, przygotowanie prospektu emisyjnego.
*   Przygotowania Spółki do oferty publicznej, przygotowanie oferty publicznej oraz realizację oferty publicznej.
*   Przygotowanie dla potrzeb prospektu emisyjnego opinii biegłego rewidenta o historycznych informacjach finansowych Spółki, weryfikację elementów prognozowanych informacji finansowych zamieszczonych w prospekcie emisyjnym, doradztwo w zakresie sporządzenia prospektu emisyjnego, wykonanie procedur atestacyjnych dotyczących sprawozdania finansowego pro-forma za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2007 roku.
*   Usług public relations na terenie Polski związanych z publiczną ofertą akcji Spółki, w tym przeprowadzenie akcji informacyjnej w tym zakresie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy określone w pkt 50 wydatki ponoszone przez Spółkę w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego i emisją akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Spółki poniesione wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego i emisją akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych powinny stanowić koszt uzyskania przychodu w dacie ich poniesienia. Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Oznacza to, iż o możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu danego wydatku decyduje spełnienie dwóch przesłanek:

*   wydatek został poniesiony w celu uzyskania przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,
*   wydatek nie został wymieniony w art. 16 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z cytowanym powyżej przepisem warunkiem zakwalifikowania wydatków jako kosztów uzyskania przychodów jest więc ich celowe ponoszenie dla osiągnięcia przychodów. Zdaniem Spółki do kosztów uzyskania przychodów należy zaliczyć wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zmierzającą do stworzenia, zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów. W opinii Spółki dla uznania, że wydatek jest ponoszony w celu osiągnięcia przychodów nie jest konieczne wystąpienie w każdym przypadku związanego z nim ujmowanego w sposób konkretny przychodu. Istotne jest natomiast aby poniesione wydatki miały na celu zachowanie i zabezpieczenie źródła przychodów, tak aby przynosiły przychody także w przyszłości.

Konstrukcja przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazuje jednoznacznie, że dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu nie jest konieczne szukanie bezpośredniego związku między tym wydatkiem a związanym z nim konkretnym (mierzalnym) przychodem. Warto zauważyć, że opisane powyżej stanowisko znajduje szerokie poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. uchwała 7 sędziów NSA z 18.06.2007 r. sygn. akt II FPS8/06) oraz w piśmiennictwie.

Podwyższenie przez Spółkę kapitału zakładowego i emisja akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych ma na celu pozyskanie środków finansowych niezbędnych do rozszerzenia działalności Spółki i w konsekwencji zwiększenie przychodów. Przychodami związanymi z kosztami poniesionymi na podwyższenie kapitału zakładowego będą w tym przypadku przychody uzyskane z działalności gospodarczej finansowanej tym kapitałem.

Podwyższenie kapitału zakładowego przyczyni się do powiększenia wartości środków trwałych i obrotowych, którymi Spółka może dysponować w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej skierowanej na osiąganie przychodów podlegających opodatkowaniu. W opisanym stanie faktycznym środki uzyskane dzięki emisji pozwolą na rozszerzenie oferty Spółki o usługi wykonawcze poprzez przejęcie spółki z branży wykonawczej, zakup maszyn i urządzeń oraz oprzyrządowania, rozszerzenie działalności Spółki o działalność produkcyjną poprzez przejęcie spółki produkcyjnej na rynku polskim oraz stworzenie zaplecza produkcyjnego na Ukrainie. Takie wykorzystanie środków pozyskanych dzięki emisji nowych akcji nie powinno zatem pozostawiać wątpliwości, że poprzez rozszerzenie zakresu działalności służy ona zwiększeniu wolumenu przychodów Spółki. Spółka poprzez emisję nowych akcji zamierza rozszerzyć prowadzoną dotychczas działalność gospodarczą, a narzędziem pozwalającym na takie rozszerzenie będzie podwyższenie kapitału zakładowego i emisja nowych akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych.

W związku z tym wydatki poniesione na emisję nowych akcji zmierzają nie tylko do zachowania źródeł przychodów ale również do ich zmaksymalizowania. Większy kapitał zakładowy oraz notowanie akcji Spółki na Giełdzie Papierów Wartościowych oznacza w praktyce możliwość realizacji większych kontraktów, ułatwienie w pozyskiwaniu środków na inwestycje oraz zwiększa wiarygodność Spółki. W efekcie tych wszystkich procesów zwiększenie kapitału zakładowego wpłynie na wzrost przychodów Spółki. Tak więc bez żadnej wątpliwości istnieje związek między ponoszonymi przez Spółkę wydatkami związanymi z podwyższeniem kapitału zakładowego i emisji akcji a osiąganymi przychodami. Zwiększenie kapitału zakładowego nie jest bowiem celem samym w sobie. Właściwym celem emisji nowych akcji jest rozwój działalności Spółki przekładający się w sposób bezpośredni na wysokość uzyskiwanych przez nią przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Skoro więc jak wykazano powyżej wydatki na podwyższenie przez Spółkę kapitału zakładowego i emisję akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych są ponoszone w celu uzyskania przychodów i równocześnie w przepisie art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych brak jest regulacji wyłączającej tego typu wydatki z uznawanych za koszty uzyskania przychodów, to wydatki te winny być traktowane jako koszty uzyskania przychodów.

Prawidłowość stanowiska Spółki potwierdza także analiza historyczna odpowiednich przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Do 31 grudnia 2002 r. koszty organizacji poniesione przy założeniu lub późniejszym rozszerzeniu spółki akcyjnej co do zasady były traktowane jako jedna z wartości niematerialnych i prawnych. Możliwość amortyzacji tego rodzaju wartości niematerialnej i prawnej została od 1 stycznia 2000r. uregulowana bezpośrednio w art. 16b ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z tym przepisem amortyzacji podatkowej podlegało wyposażenie spółki w kapitał akcyjny lub późniejsze jego podwyższenie; w szczególności do kosztów tych zaliczano opłaty notarialne, skarbowe, sądowe, giełdowe, opłaty ponoszone w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym papierami wartościowymi, koszty druku dokumentów akcyjnych, koszty sporządzania, drukowania oraz dystrybucji prospektu emisyjnego lub jego skróconej wersji, koszty oferowania papierów wartościowych.

Od 1 stycznia 2003r. koszty organizacji poniesione przy założeniu lub późniejszym rozszerzeniu spółki akcyjnej nie są już zaliczane do wartości niematerialnych i prawnych dla celów podatkowych. Zmiana ta wynika z dostosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do obowiązujących znowelizowanych wcześniej przepisów ustawy o rachunkowości, które nie przewidywały możliwość amortyzacji tego rodzaju wartości niematerialnych i prawnych.

Wydatki poniesione przy założeniu lub późniejszym rozszerzeniu spółki akcyjnej od 1 stycznia 2003r. zaliczane są bezpośrednio również do kosztów podatkowych. Co więcej, spółki, które poniosły takie wydatki przed 1 stycznia 2003r. i jeszcze ich nie zamortyzowały, miały do wyboru - albo nadal je amortyzować na dotychczasowych zasadach, albo niezamortyzowaną ich część zaliczyć jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów w 2003r. Taką zasadę zawiera art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2002 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. nr 141 poz. 1179).

Moment zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów (potrącenia) wydatków związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego i emisją akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych rozstrzyga wprost przepis art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przepis ten stanowi, że koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami są potrącalne w dacie ich poniesienia. Do kosztów innych niż bezpośrednio związanych z przychodami należą koszty związane z podwyższeniem kapitału zakładowego i emisją akcji. Jak opisano powyżej wpływ tych kosztów na wysokość uzyskiwanego przychodu ma charakter pośredni.

W związku z powyższym wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego i emisją akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych powinny stanowić dla Spółki koszt uzyskania przychodu w dacie ich poniesienia.

**Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje:**

Zgodnie z treścią art. 431 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) podwyższenie kapitału zakładowego spółek akcyjnych wymaga zmiany statutu i następuje w drodze emisji nowych akcji lub podwyższenia wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Oznacza to, iż wszelkie koszty ponoszone przez spółkę akcyjną przy jej założeniu lub rozszerzeniu pozostają w bezpośrednim związku z podwyższeniem kapitału zakładowego.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm. zwanej dalej „updop”) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 updop. Wprawdzie wskazane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wydatki nie zostały wymienione w tzw. negatywnym katalogu kosztów ujętym w art. 16 ust. 1 updop, jednak w tej sprawie istotny jest cel ich poniesienia.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 updop przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Jednak z treści art. 12 ust. 4 pkt 4 updop wynika, iż do przychodów nie zalicza się m.in. przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego. W świetle powołanego przepisu stwierdzić należy, iż przychody skutkujące podwyższeniem kapitału zakładowego, nie stanowią przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Wymienione we wniosku o interpretację wydatki mają bezpośredni związek z podwyższeniem kapitału zakładowego. Tak też określa je Wnioskodawca, przypisując im równocześnie pośredni związek z przychodami z działalności gospodarczej, które dopiero zostaną osiągnięte jako skutek tej działalności. Może się tak zdarzyć, iż w określonej perspektywie czasu podwyższenie kapitału zakładowego i związane z tym rozszerzenie działalności Spółki będzie generowało zwiększone przychody, ale będą to już przychody z bieżącej działalności gospodarczej. Przychód z tej działalności jest przychodem odrębnym od przychodu otrzymanego na podwyższenie kapitału zakładowego. Z osiągnięciem tego przychodu będą się wiązały odrębne wydatki stanowiące koszt jego uzyskania.

Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne, do przedstawionego przez Spółkę we wniosku stanu faktycznego należy więc stwierdzić, że skoro opisane przez jednostkę wydatki pozostają w bezpośrednim związku z podwyższeniem jej kapitału zakładowego, a więc są związane z przysporzeniem nie stanowiącym przychodu podatkowego, to nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 updop.

Przychodu otrzymanego na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego nie zalicza się do przychodów, gdyż jego celem jest zapewnienie zgromadzenia środków niezbędnych dla funkcjonowania podatnika, zatem nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z powiększeniem kapitału zakładowego.

Z przepisu art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o pdop wynika, iż przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się:

*   przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku (pkt 1),
*   kosztów uzyskania przychodów, o których mowa m. in. w pkt 1 (art. 7 ust. 3 pkt 3 ustawy o pdop).

Powyższa regulacja prawna stanowi wprost, iż przy ustalaniu dochodu podlegającego opodatkowaniu, nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym lub są wolne od podatku oraz kosztów uzyskania przychodów związanych z tymi przychodami. Ustawodawca w powyższym przepisie posługuje się sformułowaniem „dochodu ze źródeł nie podlegających opodatkowaniu”. Zdaniem tut. Organu sformułowanie „dochód ze źródeł nie podlegających opodatkowaniu”” może obejmować zarówno przychód ze źródła o którym mowa w art. 2 updop czyli taki, do którego nie stosuje się przepisów updop jak i przychód o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 4 updop, czyli przysporzenie które nie stanowi przychodu podatkowego. Przychód otrzymany na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego, o którym stanowi art. 12 ust. 4 pkt 4 updop, nie będący przychodem podatkowym mieści się bowiem w kategorii przychodów ze źródeł przychodów, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Przychód, który z woli ustawodawcy nie jest przychodem podatkowym spełnia kryterium niepodlegania opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Skoro zatem przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym to automatycznie w rachunku podatkowym nie uwzględnia się kosztów uzyskania tych przychodów. Oznacza to, że przychód neutralny podatkowo nie może generować kosztów. Przychodem neutralnym podatkowo będzie więc zarówno przychód ze źródła, z którego dochód nie podlega opodatkowaniu oraz przychód ze źródła, z którego dochód jest zwolniony z podatku, jak i przychód nie podlegający opodatkowaniu z tego względu, że ustawodawca postanowił, iż nie jest on zaliczany do przychodów. Wspólną cechą wszystkich tych przysporzeń jest to, iż nie jest od wynikającego z nich dochodu naliczany podatek dochodowy. Neutralność podatkowa (transparentność) określonego przychodu, wyraża się nie tylko w braku (z jakiegokolwiek powodu) opodatkowania tego przychodu, ale też niemożności obciążenia kosztów działalności wydatkami związanymi z jego uzyskaniem.

Zaliczenie przez skarżącą przedmiotowych wydatków do kosztów uzyskania przychodów spowodowałoby zachwianie tej równowagi.

Nadmienić również należy, że skoro poniesione wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego wymienione przez Spółkę we wniosku nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów to brak jest podstaw prawnych do ich zarachowania w momencie poniesienia.

Odnosząc się do powoływanych we wniosku orzeczeń sądowych stwierdzić należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację. Ponadto należy zwrócić uwagę na to, iż w analogicznym stanie faktycznym sądy administracyjne wydały również odmienne orzeczenia, potwierdzające stanowisko organu podatkowego zawarte w niniejszej interpretacji.

Nadmienić również należy, że dokonana przez wnioskodawcę wykładnia historyczna, oparta na uchylonym art. 16b ust. 2 pkt 1 lit. b updop nie prowadzi do przedstawionych przez nią wniosków. Przepis ten dotyczył amortyzowania kosztów poniesionych na utworzenie spółek akcyjnych oraz wyposażenie ich w kapitał zakładowy i późniejsze jego podwyższenie. Uchylenie tego przepisu nie jest równoznaczne z możliwością bezpośredniego zaliczenia wymienionych w nim wydatków w koszty uzyskania przychodów, ma tylko ten skutek, że nie jest możliwe ich zaliczenie w koszty w ten właśnie sposób. Oznacza to, że wydatek taki winien być oceniany według ogólnych zasad, te zaś w przypadku wydatków wymienionych we wniosku o interpretację wykluczają ich uznanie za koszty uzyskania przychodów.

Stanowisko wnioskodawcy jest zatem nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.