Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 2461-IBPB-2-1.4514.592.2016.1.MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-12-28
Teza: Czy w związku z zakupem używanego samochodu osobowego z komisu samochodowego, udokumentowanym fakturą VAT wystawioną przez komisanta z adnotacją „procedura marży – towary używane” po stronie Wnioskodawczyni powstanie obowiązek rozliczenia i zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; samochód; sprzedaż-sprzedaż rzeczy; umowa-umowa sprzedaży
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni, przedstawione we wniosku z 24 października 2016 r. (data wpływu do Biura – 27 października 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych kupna samochodu w komisie samochodowym – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 października 2016 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych skutków podatkowych kupna samochodu w komisie samochodowym.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawczyni zamierza zakupić w komisie samochodowym używany samochód osobowy na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą. Dokumentem potwierdzającym zakup samochodu używanego w opisanych wyżej okolicznościach będzie wyłącznie faktura wystawiona przez podmiot prowadzący komis (komisanta), zawierająca wyrazy „procedura marży – towary używane”. W treści przedmiotowej faktury wykazana będzie wyłącznie kwota należności ogółem.

W związku z planowanym zakupem używanego samochodu osobowego, Wnioskodawca powziął wątpliwości, czy z tytułu zakupu samochodu w komisie w okolicznościach wskazanych powyżej będzie obowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w związku z zakupem używanego samochodu osobowego z komisu samochodowego, udokumentowanym fakturą VAT wystawioną przez komisanta z adnotacją „procedura marży – towary używane” po stronie Wnioskodawczyni powstanie obowiązek rozliczenia i zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?

W ocenie Wnioskodawczyni zakup używanego samochodu osobowego z komisu samochodowego w ramach sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług na zasadach właściwych dla procedury marży – towary używane, określonych w art. 120 ustawy o podatku od towarów i usług nie rodzi po stronie Wnioskodawcy obowiązku rozliczenia i zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Wnioskodawczyni wskazała, co następuje:

Umowy komisu normują przepisy art. 765 i następne Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 765 tego Kodeksu przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizja) w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym.

Celem zlecenia komisowego jest zawarcie przez komisanta z osobą trzecią umowy sprzedaży, przy czym może on występować bądź to jako sprzedawca (komis sprzedaży), bądź jako kupujący (komis kupna).

W przypadku sprzedaży samochodu za pośrednictwem komisu mamy do czynienia z dwiema umowami. Pierwsza z nich to umowa komisu zawarta pomiędzy komitentem, a komisantem. Druga z umów jest umową sprzedaży komisowej zawartą między komisantem, a nabywcą (w wykonaniu umowy komisu). Przy sprzedaży komisowej umowa dochodzi do skutku pomiędzy nabywcą, a komisantem działającym w imieniu własnym, nie zaś w imieniu komitenta.

Ustawa z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. W katalogu tych czynności ustawodawca nie wymienił umowy komisu. Nie oznacza to jednak, że transakcja zawarta pomiędzy komisantem a nabywcą samochodu nie stanowi czynności prawnej, która nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Pomiędzy komisantem a nabywcą samochodu dochodzi bowiem do zawarcia umowy sprzedaży komisowej, w ramach której własność samochodu przenoszona jest bezpośrednio z komitenta na osobę trzecią – nabywcę samochodu, z którym komisant zawarł umowę sprzedaży. Z kolei umowa sprzedaży, w tym sprzedaży komisowej rzeczy, co do zasady, po myśli art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Niemniej jednak ustawodawca przewidział sytuacje, w których określone czynności cywilnoprawne, w tym również umowa sprzedaży nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Stosownie do treści art. art. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi temu nie podlegają czynności cywilnoprawne inne niż umowa spółki lub jej zmiany w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Powyższe oznacza, że gdy osoba fizyczna kupuje rzecz (towar) od firmy, która jest podatnikiem podatku od towarów i usług, to nie ma obowiązku rozliczania podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu tej transakcji. Sprzedawca ten ma obowiązek opodatkować tę transakcję podatkiem od towarów i usług. Ewentualnie przy spełnieniu określonych warunków może skorzystać ze zwolnienia z podatku – jednak sama czynność podlega zakresowi ustawy o podatku od towarów i usług i powinna zostać udokumentowana fakturą sprzedaży. Tym samym, jeżeli czynność (sprzedaż), w ramach której następuje nabycie samochodu osobowego z komisu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to nie podlega ona automatycznie podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Odwołując się do przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług należy stwierdzić, iż czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług jest odpłatna dostawa towarów (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług). Jak stanowi natomiast art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej. W komisie sprzedaży następują więc dwie dostawy towarów (osobne czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług). Pierwszą dostawę stanowi przekazanie przez komitenta rzeczy do komisu. Druga dostawa to sprzedaż komisowa towaru przez komis osobie trzeciej.

W przypadku sprzedaży komisowej towarów używanych ustawodawca przewiduje możliwość rozliczania podatku należnego VAT nie na zasadach ogólnych, ale w tzw. systemie opodatkowania marży. Specyfika tej szczególnej metody opodatkowania uregulowana została w art. 120 ustawy o podatku od towarów i usług. Polega ona na opodatkowaniu wyłącznie marży uzyskanej przez podatnika dokonującego sprzedaży m.in. towarów używanych, nabytych uprzednio dla celów prowadzonej działalności lub zaimportowanych w celu odprzedaży.

Tym samym sprzedaż komisowa samochodu opodatkowana podatkiem od towarów i usług na zasadach opisanych wyżej, tj. w systemie marży jako czynność cywilnoprawna opodatkowana podatkiem od towarów i usług, stanowi czynność niepodlegającą podatkowi od czynności cywilnoprawnych na mocy art. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego Wnioskodawczyni dokonując zakupu używanego samochodu osobowego z komisu w ramach sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług na zasadach określonych w art. 120 ustawy o podatku od towarów i usług (tzn. w ramach „procedury marży – towary używane”) nie będzie obowiązana do zapłaty z tego tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zaznacza się, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest – zgodnie z wolą Wnioskodawczyni wyrażoną we wniosku o interpretację – ocena stanowiska Wnioskodawcy tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym część stanowiska Wnioskodawczyni, która odnosi się do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710, ze zm.), uznano za element własnego stanowiska niepodlegający ocenie w ramach wydawanej interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 223, ze zm.) podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży ciąży na kupującym.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że umowa sprzedaży (w tym umowa dotycząca kupna samochodu) podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym.

Niezależnie od powyższego, w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

1.  w zakresie w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
2.  jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Z cytowanego powyżej przepisu art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wynika generalnie, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlegają czynności w zakresie w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług lub takie czynności, w których przynajmniej jedna ze stron z tytułu ich dokonania (dokonania tych czynności) jest zwolniona z podatku od towarów i usług (z wyjątkiem określonych czynności, które w przedmiotowej sprawie nie występują).

Należy jednak zaznaczyć, że o wyłączeniu, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług. Podstawę do ww. wyłączenia może stanowić wyłącznie fakt, że dana czynność (ta konkretna) jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub przynajmniej jedna ze stron tej czynności jest z podatku od towarów i usług zwolniona (z wyjątkami ustawą przewidzianymi).

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawczyni zamierza zakupić w komisie samochodowym używany samochód osobowy na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą. Dokumentem potwierdzającym zakup tego samochodu będzie wyłącznie faktura wystawiona przez podmiot prowadzący komis (komisanta), zawierająca wyrazy „procedura marży – towary używane”. W treści przedmiotowej faktury wykazana będzie wyłącznie kwota należności ogółem. Sprzedaż będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług na zasadach właściwych dla procedury marży – towary używane określonych w art. 120 ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z tym należy podkreślić, że jakkolwiek powyższe zapytanie Wnioskodawczyni dotyczy opodatkowania umowy sprzedaży samochodu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższa transakcja – dokonana pomiędzy wskazanymi we wniosku Stronami – podlega regulacjom ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710, ze zm.) i czy będzie ona opodatkowana tym podatkiem, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia umowy sprzedaży podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności podatkiem od towarów i usług skutkuje bowiem wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 120 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług w przypadku podatnika dokonującego dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków nabytych uprzednio przez tego podatnika w ramach prowadzonej działalności, w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku.

Zatem, skoro istotnie czynność sprzedaży używanego samochodu na rzecz Wnioskodawczyni w komisie samochodowym będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług na zasadach określonych w art. 120 ustawy o podatku od towarów i usług (będzie udokumentowana fakturą VAT wystawioną przez komisanta z adnotacją „procedura marży – towary używane”) – co jak wskazano powyżej nie jest przedmiotem niniejszej interpretacji, gdyż interpretacja wydawana jest wyłącznie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych – to na mocy art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych umowa sprzedaży samochodu nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych – będzie z niego wyłączona. Tym samym Wnioskodawczyni (kupująca) nie będzie zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu tej umowy.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Przedmiotowa interpretacja – zgodnie ze złożonym wnioskiem została wydana wyłącznie dla Wnioskodawczyni. Stosownie bowiem do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). A zatem tylko Wnioskodawczyni może czerpać z wydanej interpretacji ochronę prawną.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, ul. Kośnego 70, 46-020 Opole, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.