Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-224/11/MCZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-06-03
Teza: Czy emerytura otrzymywana z niemieckiego, obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych podlega w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i czy istnieje obowiązek wykazania jej w zeznaniu rocznym?
Słowa kluczowe: dochód-dochody uzyskiwane za granicą; emerytura; Niemcy; obowiązek-obowiązek podatkowy-nieograniczony obowiązek podatkowy; umowa-umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 02 marca 2011r. (data wpływu do tut. Biura – 04 marca 2011r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania emerytury otrzymywanej z Niemiec przez osobę fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Polsce - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 04 marca 2011r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania emerytury otrzymywanej z Niemiec przez osobę fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Polsce.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca posiada miejsce zamieszkania dla celów podatkowych na terytorium Polski, w związku z czym ciąży na nim nieograniczony obowiązek podatkowy. Jego źródło utrzymania stanowi zarówno emerytura z polskiego systemu ubezpieczeniowego, jak również emerytura z Niemiec, wypłacana z niemieckiego, obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych. Emerytura zagraniczna jest wypłacana za pośrednictwem banku, w związku z czym bank, działając jako płatnik, wystawił podatnikowi informację o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11), gdzie kwotę wypłaconych tytułem otrzymanej z Niemiec emerytury ujął w poz. 48, jako dochód zwolniony od podatku na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy emerytura otrzymywana z niemieckiego, obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych podlega w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2.  Jeżeli z odpowiedzi na wskazane powyżej pytanie wynika, że taka emerytura nie podlega opodatkowaniu w Polsce, to czy istnieje obowiązek wykazywania faktu jej otrzymywania w zeznaniu rocznym?
3.  Czy bank postąpił właściwie wystawiając podatnikowi PIT-11 i ujmując wypłacaną z Niemiec emeryturę, jako dochód zwolniony z opodatkowania?

Zdaniem wnioskodawcy emerytura otrzymywana z niemieckiego, obowiązkowego sytemu ubezpieczeń socjalnych nie podlega w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym, a także z uwagi na obowiązujące w tym zakresie regulacje polsko - niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, nie istnieje również obowiązek wykazywania jej w zeznaniu rocznym. Brak również podstaw do tego, aby dochody niepodlegające w Polsce opodatkowaniu były traktowane tak jak dochody zwolnione z opodatkowania na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a zatem wykazywanie ich w deklaracjach należy uznać za nieuzasadnione.

Uzasadniając powyższe stanowisko wnioskodawca powołał treść art. 3 ust. 1, art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 18 ust. 1 i ust. 2 umowy polsko-niemieckiej. Z powołanych przepisów prawa wnioskodawca wywiódł, iż świadczenia otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec, podlegają opodatkowaniu tylko w Niemczech.

Wnioskodawca wskazał, że także organy podatkowe prezentują jednolite stanowisko w zakresie wykładni przedstawionej regulacji. Dla przykładu wnioskodawca wskazał na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 2 kwietnia 2009r., nr IBPB II/1/415-181/09/ASz, zgodnie z którą „(\`(...)\`) emerytura wypłacana z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych nie podlegają opodatkowaniu w Polsce (…)”

Przechodząc do kwestii związanej z ewentualnym obowiązkiem wykazywania otrzymywanej z Niemiec emerytury w zeznaniu rocznym wnioskodawca stwierdził, iż w analizowanej sytuacji regulacje obowiązujące w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych takiego obowiązku nie przewidują. Kwestia opodatkowania otrzymywanych przez wnioskodawcę świadczeń jest bowiem jednoznacznie uregulowana w samej treści umowy polsko-niemieckiej i nie zachodzi tutaj sytuacja podwójnego opodatkowania, która wymagałaby zastosowania odpowiedniej (wynikającej z umowy polsko-niemieckiej) metody jego unikania.

Zdaniem wnioskodawcy podkreślenia wymaga fakt, że emerytura otrzymywana z niemieckiego, obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych podlega opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech, więc nie powstaje w tym zakresie przypadek jednoczesnego obowiązywania reżimów podatkowych obu państw, a zatem nie istnieje konieczność stosowania metody unikania podwójnego opodatkowania, z której stosowaniem przepisy polskiej ustawy wiążą określone skutki prawne.

Wnioskodawca zauważa, że w sytuacji, gdzie w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania zastosowanie znajduje tzw. metoda wyłączenia z progresją albo tzw. metoda odliczenia podatku zapłaconego za granicą ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, dla właściwego obliczenia podatku, zobowiązuje podatnika do wykazania otrzymanych z zagranicy świadczeń w zeznaniu rocznym, odpowiednio albo w celu zastosowania odpowiedniego progu podatkowego dla dochodów polskich albo też w celu obliczenia podatku od sumy dochodów polskich i zagranicznych, który następnie jest pomniejszany o podatek zapłacony za granicą. Przedstawiona powyżej argumentacja jednoznacznie wskazuje, iż żaden z tych przypadków nie odzwierciedla sytuacji wnioskodawcy. Dochód z tytułu otrzymywania „niemieckiej” emerytury nie stanowi bowiem dochodu zwolnionego w Polsce z opodatkowania na podstawie zastosowania odpowiedniej metody unikania podwójnego opodatkowania. Należy więc podkreślić, iż stanowi on przychód niepodlegający w Polsce opodatkowaniu i jako taki nie wymaga wykazywania w zeznaniu rocznym.

Dlatego wnioskodawca za niewłaściwe uznał działanie banku dokonującego wypłaty zagranicznej emerytury, który wystawił podatnikowi PIT-11, gdzie wypłacaną emeryturę ujął jako dochód zwolniony z opodatkowania, podczas gdy wypłacane świadczenie bezsprzecznie stanowi dochód niepodlegający opodatkowaniu. Tym samym, z uwagi na fakt, iż obowiązek wykazania „zagranicznych" dochodów w zeznaniu rocznym wiąże się z zastosowaniem określonej metody unikania podwójnego opodatkowania, który to przypadek nie występuje w analizowanej sytuacji, za uzasadnione należy uznać twierdzenie, zgodnie z którym na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek wykazywania w zeznaniu rocznym przychodów z tytułu emerytury otrzymywanej z Niemiec. Na potwierdzenie swojego stanowiska wnioskodawca powołał interpretacją indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 17 maja 2010r., nr ITPB2/415-210/10/IB przytaczając jej fragmenty.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Na podstawie art. 3 ust. 1a za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1.  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2.  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

W myśl art. 4a powołanej wyżej ustawy, przepis art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Z treści wniosku wynika, że wnioskodawca, otrzymuje emeryturę z Niemiec, a zatem w przedstawionym stanie faktycznym zastosowanie będzie miała umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawarta między Polską a Republiką Federalną Niemiec.

Stosownie do art. 18 ust. 1 umowy z dnia 14 maja 2003r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz. U. z 2005r. Nr 12, poz. 90) obowiązującej od 01 stycznia 2005r., emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie (Polska) z drugiego Umawiającego się Państwa (Niemcy), podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie (Polska).

Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 2 ww. umowy, bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie (Polsce) z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa (Niemcy), podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie (Niemcy).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż emerytury i renty otrzymywane z Niemiec, wypłacane osobom mającym miejsce zamieszkania w Polsce podlegają opodatkowaniu w Polsce. Wyjątek dotyczy jednak sytuacji gdy świadczenia (płatności) są wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Republiki Federalnej Niemiec, bowiem wówczas stosownie do ww. art. 18 ust. 2 umowy płatności takie podlegają opodatkowaniu tylko w państwie źródła tj. w Niemczech.

Jak wynika z informacji niemieckiego Federalnego Ministerstwa Finansów niemieckie ubezpieczenie społeczne składa się z pięciu działów:

*   ustawowe ubezpieczenie na wypadek bezrobocia,
*   ustawowe ubezpieczenie emerytalne,
*   ustawowe ubezpieczenie zdrowotne,
*   ustawowe ubezpieczenie od następstw wypadków oraz
*   ustawowe ubezpieczenie pielęgnacyjne.

Świadczenia pochodzące z wszystkich pięciu działów niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego, które wypłaca się osobom mającym miejsce zamieszkania w Polsce, zgodnie z art. 18 ust. 2 umowy, podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech. Wszelkie inne świadczenia emerytalno-rentowe przekazywane osobom mającym miejsce zamieszkania w Polsce podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż wnioskodawca pobiera emeryturę wypłacaną z polskiego systemu ubezpieczeniowego oraz emeryturę z Niemiec, wypłacaną z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych. Emerytura z Niemiec przekazywana jest za pośrednictwem banku, który rzeczoną emeryturę wykazał w informacji PIT-11, w poz. 48, jako dochód zwolniony z opodatkowania na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Zatem mając na uwadze przedstawiony powyżej stan prawny oraz faktyczny, należy stwierdzić, że skoro, jak twierdzi wnioskodawca, emerytura jest wypłacana wnioskodawcy z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec, to w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 18 ust. 2 ww. umowy a tym samym emerytura podlega opodatkowaniu tylko w Niemczech. To oznacza, że niemieckie świadczenie emerytalne wypłacane z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec osobie fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Polsce zgodnie z postanowieniami ww. umowy polsko-niemieckiej nie podlegają opodatkowaniu w Polsce; podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech, a zatem do dochodu tego nie będzie miała zastosowania metoda o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 lit. a) umowy w przypadku osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, podwójnego opodatkowania unikać się będzie w następujący sposób, jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej osiąga dochód lub posiada majątek, który zgodnie z postanowieniami niniejszej umowy może być opodatkowany w Republice Federalnej Niemiec, wówczas Rzeczpospolita Polska zwolni z uwzględnieniem postanowień litery b) taki dochód lub majątek od opodatkowania. Rzeczpospolita Polska może przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu lub majątku tej osoby zastosować stawkę podatkową, która byłaby zastosowana, gdyby dochód lub majątek zwolniony od opodatkowania nie podlegał takiemu zwolnieniu. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce osiągnie dochód, który może być opodatkowany w Niemczech to Polska ma obowiązek zwolnienia tego dochodu od opodatkowania.

Zgodnie natomiast z drugim zdaniem tego przepisu, Polska może przy obliczaniu podatku od pozostałego dochodu tej osoby zastosować stawkę podatkową, która byłaby zastosowana, gdyby dochód zwolniony od opodatkowania (dochód, o którym mowa w zdaniu pierwszym, a więc dochód, który może być opodatkowany w Niemczech) nie podlegał takiemu zwolnieniu.

Tak sformułowana zasada progresji znajduje zatem zastosowanie wyłącznie w stosunku do dochodów, o których mowa w art. 24 ust. 2 lit. a) umowy, czyli dochodów podlegających opodatkowaniu w obydwu państwach. Natomiast, w przypadku dochodów podlegających opodatkowaniu tylko w jednym państwie, jak np. dochód uzyskiwany w ramach obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec, nie znajduje zastosowania art. 24 ust. 2 lit, a) umowy, a zatem nie ma podstaw do uwzględnienia ich dla celów progresji w Polsce.

W związku z powyższym wnioskodawca nie ma obowiązku wykazywać niemieckiej emerytury w rocznym zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2010r., gdyż w zeznaniu tym – mając na uwadze postanowienia art. 27 ust. 8-9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – wykazuje się m.in. te dochody zagraniczne, które podlegają opodatkowaniu w państwie ich uzyskania, jak również w Polsce, ale ma do nich zastosowanie jedna z metod unikania podwójnego opodatkowania (metoda wyłączenia z progresją lub metoda odliczenia proporcjonalnego). Bank natomiast nie powinien wykazywać w PIT-11 niemieckiej emerytury jako dochodu zwolnionego w Polsce z opodatkowania, gdyż jak wykazano wyżej dochód ten nie jest zwolniony z opodatkowanie lecz na podstawie powołanego wyżej art. 18 ust. 2 umowy polsko-niemieckiej nie podlega w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (podlega opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech). Stosownie bowiem do treści art. 39 ust. 1 zdanie ostatnie powołanej ustawy w informacji tej (tj. informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy – PIT-11) wykazuje się również dochody zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych. Omawiana emerytura wypłacana z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych nie stanowi dochodu zwolnionego od podatku na podstawie umowy, co zostało wykazane powyżej.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.