Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-1186/13/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-02-19
Teza: Skutki podatkowe sprzedaży nieruchomości nabytej do majątku wspólnego w 1995 r. gdy w 2012 r. nastąpił podział majątku dorobkowego.
Słowa kluczowe: majątek-podział majątku dorobkowego; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; spłata
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 28 listopada 2013 r. (data otrzymania 29 listopada 2013 r.), uzupełnionym 19 grudnia 2013 r. i 30 stycznia 2014 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 listopada 2013 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

W związku z brakami formalnymi stwierdzonymi we wniosku, pismami z 16 grudnia 2013 r. i 17 stycznia 2014 r. Znak: IBPB II/2/415-1186/13/MM, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano 19 grudnia 2013 r. i 30 stycznia 2014 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W 1995 r. małżonek Wnioskodawcy dokonał zakupu nieruchomości na cele prowadzonej działalności. Akt notarialny sporządzony został na Wnioskodawcę i jego małżonka a fakturę wystawiono na firmę małżonka. Od tego momentu nieruchomość wykorzystywana była przez małżonka Wnioskodawcy na cele prowadzonej działalności. W dniu 12 grudnia 2000 r. małżonkowie dokonali wyłączenia wspólności majątkowej, w wyniku czego małżonek Wnioskodawcy 1 stycznia 2013 r. w ramach podziału majątku wspólnego przekazał Wnioskodawcy nieruchomość i od tego momentu Wnioskodawca ją wynajmuje. Obecnie Wnioskodawca zamierza sprzedać tę nieruchomość. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej.

W uzupełnieniu wniosku wyjaśniono, że pomiędzy Wnioskodawcą a jego małżonkiem w 2000 r. aktem notarialnym zniesiona została wspólność majątkowa.

Postanowieniem Sądu Rejonowego z 30 maja 2012 r. w wyniku podziału majątku Wnioskodawca otrzymał:

*   nieruchomość będącą w użytkowaniu wieczystym, której wartość rynkowa według operatu szacunkowego wykonanego przez biegłą sądową w zakresie wyceny nieruchomości na dzień wyceny wynosiła 299.871 zł,
*   nieruchomość będącą w użytkowaniu wieczystym, której wartość rynkowa według operatu szacunkowego wykonanego przez biegłą sądową w zakresie wyceny nieruchomości na dzień wyceny wynosiła 305.463 zł,
*   nieruchomość będącą w użytkowaniu wieczystym, której wartość rynkowa według operatu szacunkowego wykonanego na zlecenie komornika sadowego w zakresie szacowania nieruchomości wynosiła 63.168 zł (1504 m2 x 42 zł),
*   udział 113/1000 części w nieruchomości będącą w użytkowaniu wieczystym, który przypisany jest do powierzchni oraz wartości wszystkich trzech nieruchomość jako służebność i nie podlega wycenie.

Wnioskodawca wskazał, że obiekty są jego własnością a grunt stanowi własność Skarbu Państwa. Grunt jest oddany przez Skarb Państwa w użytkowanie Wnioskodawcy do 2030 r.

Małżonek Wnioskodawcy w wyniku podziału majątku otrzymał:

*   udział 50% w spółce cywilnej I. według oświadczenia małżonka warty 500.000 zł,
*   udział 33% w PPHU G. według oświadczenia małżonka warty ponad 1.000.000 zł,
*   100% udziału w PPHU P. według oświadczenia małżonka wartość majątku firmy to 500.000 zł.

Tytułem dopłaty do wartościowego wyrównania udziałów małżonek Wnioskodawcy zobowiązuje się zapłacić Wnioskodawcy:

*   kwotę 500.000 zł jednorazowo w terminie do 31 grudnia 2012 r. z zastrzeżeniem odsetek ustawowych na wypadek opóźnienia w terminie płatności,
*   kwotę 200.000 zł jednorazowo w terminie do 31 grudnia 2012 r. z zastrzeżeniem odsetek ustawowych na wypadek opóźnienia w terminie płatności.

Małżonkowie cofnęli wniosek o podział majątku wspólnego w zakresie dwóch nieruchomości, co do których w księgach wieczystych wpisana jest własność wspólników spółki cywilnej z tym, że Wnioskodawca oświadczył, że kwota 700 000 zł wyczerpuje jego roszczenia z tytułu udziałów w spółkach cywilnych G. I. i P. opisanych wyżej.

Wnioskodawca ponadto zaznaczył, że ujemny wpływ na wartość wszystkich otrzymanych w wyniku podziału nieruchomości ma ich zadłużenie. Do momentu postanowienia Sądu nieruchomości były jego współwłasnością, ale użytkował je małżonek Wnioskodawcy w ramach prowadzonej jako osoba fizyczna działalności gospodarczej PPHU P. Za długi małżonka została na Wnioskodawcę rozciągnięta odpowiedzialność. Nieruchomości te obciążone są hipotekami umownymi zwykłymi oraz hipotekami przymusowymi zwykłymi jak również widnieje zapis o wszczęciu egzekucji z nieruchomości co znacząco pomniejsza ich wartość. Po przejęciu we władanie na podstawie faktury wewnętrznej w styczniu 2013 r. ww. nieruchomości Wnioskodawca wydzierżawił, a za osiągane przychody regulował bieżące podatki oraz zaległe. Nie trwało to długo, gdyż Urząd Miasta dokonał zajęcia konta bankowego Wnioskodawcy oraz przychodów z wynajmu informując Wnioskodawcę o podjętych krokach w celu licytacji ww. nieruchomości.

Zasądzonej dopłaty w kwocie 700.000 zł Wnioskodawca nie otrzymał. Zaległości podatkowe oraz zobowiązania, które zawarte zostały w ugodzie nie zostały uregulowane.

W związku z powyższym stanem faktycznym zadano następujące pytanie:

Od której daty Wnioskodawca jest w posiadaniu nieruchomości a co za tym idzie czy przy sprzedaży wystąpi przychód podlegający opodatkowaniu, czy też nie?

Zdaniem Wnioskodawcy, datą nabycia przez Wnioskodawcę prawa do nieruchomości jest data jej zakupu czyli 1995 r. Potwierdzenie tej tezy jest w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 24 sierpnia 2010 r. (Znak: IPPB2/415-583/10-4/MG ), gdzie czytamy, że: „za datę nabycia prawa do nieruchomości, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku sprzedaży nieruchomości, która przypadła danej osobie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, należy przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale jaki przysługuje małżonkowi w majątku dorobkowym małżeńskim.” Skoro więc w oparciu o powyższą interpretację Wnioskodawca jest w posiadaniu nieruchomości od 1995 r., nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych przy jej sprzedaży.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – źródłem przychodu jest, z zastrzeżeniem ust. 2, odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w 1995 r. Wnioskodawca wraz z małżonkiem nabyli nieruchomość. W dniu 12 grudnia 2013 r. pomiędzy małżonkami zniesiona została wspólność majątkowa. Następnie 30 maja 2012 r. w wyniku podziału majątku wspólnego Wnioskodawca otrzymał na wyłączną własność m.in. ww. nieruchomość. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej i obecnie zamierza sprzedać tę nieruchomość.

Zatem w omawianej sprawie istotne jest ustalenie daty nabycia nieruchomości, która stanowiła majątek wspólny małżonków a w wyniku podziału stała się wyłączną własnością Wnioskodawcy.

Stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami zostały uregulowane przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.).

Zgodnie z art. 31 § 1 ww. ustawy – z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami z mocy prawa powstaje wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jego trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich.

Ustrój wspólności ustawowej, obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością (art. 35 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy). Dopiero z chwilą wyłączenia współwłasności lub ustania małżeństwa wspólność ta ulega przekształceniu. Z chwilą ustania wspólności ustawowej małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym stanowiącym ich dorobek (art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Następnie małżonkowie mogą zdecydować o sposobie podziału majątku wspólnego.

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w wyniku podziału majątku wspólnego jest nabyciem tych rzeczy.

Mając jednak na uwadze przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nabyciem – w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli:

*   podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub
*   wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.

Zatem za datę nabycia nieruchomości lub prawa, które przypadły danej osobie w wyniku podziału majątku wspólnego, należy przyjąć datę ich nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego, jeżeli podział majątku jest ekwiwalenty w naturze lub wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku podziału majątku mieści się w udziale, jaki temu małżonkowi przysługiwał w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli natomiast podział majątku nie jest ekwiwalentny w naturze lub wartość otrzymanej nieruchomości lub prawa przekracza udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tego udziału w nieruchomości, który przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego.

Ustalenia wartości majątku należy dokonać w oparciu o obiektywne kryteria czyli zgodnie z wyliczeniem dokonanym na podstawie cen rynkowych obowiązujących na danym obszarze w dacie podziału majątku dorobkowego małżonków, a nie według subiektywnego przekonania małżonków. Wyliczenia takiego dokonuje się sumując wartość rynkową wszystkich składników majątku podlegających podziałowi oraz ustalając wartość rynkową składników majątku otrzymanych przez każdego z małżonków. Gdy przedmiotem podziału majątku wspólnego małżonków jest więcej niż jeden składnik majątku wchodzący w skład majątku dorobkowego małżonków wówczas ta okoliczność wpływa na sposób ustalenia wysokości dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania.

Z wniosku i jego uzupełnienia wynika, że w ramach podziału majątku dorobkowego Wnioskodawca otrzymał trzy nieruchomości o łącznej wartości 668.502 zł. Małżonek Wnioskodawcy otrzymał udziały w trzech firmach o łącznej wartości 2.000.000 zł. Tytułem dopłaty do wartościowego wyrównania udziałów małżonek Wnioskodawcy został zobowiązany do przekazania na rzecz Wnioskodawcy spłaty w kwocie 700.000 zł.

Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że dokonany w 2012 r. podział majątku dorobkowego małżonków nie był ekwiwalentny w naturze, bowiem Wnioskodawca otrzymał rzeczy i prawa o mniejszej wartości niż jego małżonek. W wyniku podziału Sąd zobowiązał również małżonka Wnioskodawcy do spłaty na rzecz Wnioskodawcy celem wyrównania wartości dzielonego majątku. Tym samym należy stwierdzić, że wartość otrzymanego przez Wnioskodawcę majątku nie przekroczyła wartości udziału posiadanego przez niego w majątku dorobkowym małżeńskim.

Skoro zatem wartość otrzymanego przez Wnioskodawcę majątku w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków nie przekroczyła udziału, jaki przysługiwał mu w majątku dorobkowym małżeńskim i poza ten udział nie wykraczała, to za datę nabycia nieruchomości, którą Wnioskodawca planuje sprzedać należy przyjąć 1995 r., czyli rok, w którym małżonkowie nabyli tę nieruchomość do majątku wspólnego.

Ponadto należy podkreślić, że ponieważ z uzupełnienia wniosku wynika, że wszystkie składniki majątku, które w ramach podziału majątku wspólnego otrzymał Wnioskodawcy stanowią nieruchomości gruntowe zabudowane, przy czym obiekty budowlane są własnością Wnioskodawcy a grunt jest oddany Wnioskodawcy w użytkowanie wieczyste przez Skarb Państwa, to przedmiotem planowanej sprzedaży będzie zarówno nieruchomość budynkowa znajdująca się na gruncie będącym w użytkowaniu wieczystym jak i prawo wieczystego użytkowania gruntów.

W myśl art. 235 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Paragraf 2 cytowanego przepisu stanowi jednak, że przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym.

Jak wynika z powyższego przepisu, prawo własności budynku wybudowanego na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste jest ściśle związane z tym prawem, jednakże oba te prawa stanowią oddzielny przedmiot władania.

W konsekwencji Wnioskodawca uzyska przychód z tytułu sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynku trwale z tym gruntem związanego, ponieważ źródłem przychodu jest odrębnie sprzedaż prawa wieczystego użytkowania do gruntu i sprzedaż budynku.

Jednakże uzyskany przez Wnioskodawcę przychód z tytułu zbycia omawianej nieruchomości nie będzie podlegać w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ – jak wyjaśniono powyżej – odpłatne zbycie nastąpi po upływie 5 lat licząc od końca roku, w którym miało miejsce nabycie zarówno prawa użytkowania wieczystego gruntu jak i budynku.

Stanowisko Wnioskodawcy uznano za prawidłowe.

W odniesieniu do przywołanej przez Wnioskodawcę interpretacji Ministra Finansów Organ informuje, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.