Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-634/10/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-10-05
Teza: Czy opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega zwrot nienależnie pobranych składek społecznych i zdrowotnych po zmarłym pracowniku osobom spełniającym warunki do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?
Słowa kluczowe: pracodawca; pracownik; prawa-prawa majątkowe; składki-składki na ubezpieczenie społeczne; składki-składki na ubezpieczenie zdrowotne; spadkobiercy; śmierć
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 18; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 01 lipca 2010r. (data wpływu do Organu – 05 lipca 2010r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania zwrotu nienależnie pobranych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wypłaconych po śmierci pracownika osobom spełniającym warunki określone w art. 63¹ § 2 Kodeksu pracy – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 05 lipca 2010r. wpłynął do Organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania zwrotu nienależnie pobranych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wypłaconych po śmierci pracownika m.in. osobom spełniającym warunki określone w art. 63¹ § 2 Kodeksu pracy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka na podstawie otrzymanej interpretacji z ZUS będzie zwracała nienależnie pobrane składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne od wypłaconego wynagrodzenia w latach 2002 - 2008 dla byłych pracowników, którzy zmarli.

Składki te będą zwracane na podstawie:

*   art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. Nr 16, poz. 83 ze zm.) - nabycie przez osoby fizyczne praw majątkowych w drodze spadku,
*   art. 63 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.).

Zwrotowi będą podlegać składki na ubezpieczenie społeczne, składka na ubezpieczenie zdrowotne odliczona od podatku w latach 2002 – 2008, opłacona przez pracownika.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy należy potrącić podatek dochodowy od osób fizycznych w przypadku zwrotu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, jeśli nie ma osób uprawnionych do praw majątkowych ze stosunku pracy, zgodnie z art. 63 § 2 Kodeksu pracy?
2.  Jak należy rozliczyć podatkowo zwrot składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne po zmarłym pracowniku dla osoby uprawnionej na podstawie art. 63 § 2 Kodeksu pracy?

Zdaniem wnioskodawcy:

1.  W przypadku braku osób uprawnionych do praw majątkowych ze stosunku pracy (zgodnie z art. 63 § 2 Kodeksu pracy), na podstawie art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego Spółka zwróci nadpłacone składki bez potrącania zaliczki na podatek dochodowy, gdyż wchodzić one będą w skład masy spadkowej. Nabycie przez osoby fizyczne w drodze spadku - co do zasady - podlega opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn Dz. U. z 2004r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.
2.  W myśl art. 63 § 2 Kodeksu pracy prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą po śmierci pracownika, w równych częściach, na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Spółka dokonując zwrotu (nienależnie pobranych składek w latach 2002 - 2008 po zmarłym pracowniku) dla osób uprawnionych ma obowiązek jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych zaliczyć ten zwrot do przychodu, zgodnie z art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Od sumy zwróconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne odliczonych od podatku w latach 2002 – 2008, opłaconych przez ubezpieczonego (zmarłego pracownika), Spółka na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. 80 z dnia 28 kwietnia 2010, poz. 526) ma obowiązek pobrać zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości 18%. Stosownie do „ art. 42 ust. 2 pkt 1” ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych płatnik przekaże kwoty pobranych zaliczek w terminie do 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczkę na rachunek właściwego urzędu skarbowego, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności. Natomiast w myśl art. 42 ust. 2 do końca lutego 2011 roku Spółka jest zobowiązana przesłać podatnikowi oraz właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania podatnika urzędowi skarbowemu imienne informacje sporządzone według ustalonego wzoru.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe:

Niniejsza interpretacja indywidualna stanowi pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania zwrotu nienależnie pobranych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wypłaconych po śmierci pracownika osobom spełniającym warunki określone w art. 63¹ § 2 Kodeksu pracy.

W pozostałym zakresie, tj. w zakresie opodatkowania zwrotu nienależnie pobranych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wypłaconych po śmierci pracownika osobom niespełniającym warunków określonych w art. 63¹ § 2 Kodeksu pracy, wniosek rozstrzygnięto interpretacją indywidualną Znak: IBPB II/1/415-633/10/MK.

Na wstępie tut. organ wskazuje, że przedstawiając własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego (poz. 56 wniosku ORD-IN) wnioskodawca podał jako ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych – t. j. Dz. U. z dnia 28 kwietnia 2010r. Nr 80, poz. 526. Mając jednak na uwadze treść przedmiotowego wniosku oraz treści powołanych artykułów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tut. organ uznał, iż wnioskodawca miał na uwadze ustawę z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.

Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) z chwilą śmierci prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców.

Nabycie przez osoby fizyczne w drodze spadku – co do zasady podlega opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009r. Nr 193, poz. 768). Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami ( art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego). Powyższa reguła dotyczy praw majątkowych ze stosunku pracy. W myśl bowiem art. 63 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą po śmierci pracownika, w równych częściach, na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W razie braku takich osób prawa te wchodzą do spadku.

Świadczenia wynikające ze stosunku pracy, w tym nienależnie pobrane składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, są wypłacane określonym osobom w wyniku zastosowania uproszczonej procedury przewidzianej w Kodeksie pracy, z pominięciem przepisów Kodeksu cywilnego. Nie jest bowiem możliwe jednoczesne stosowanie przepisów działu IV Kodeksu cywilnego, dotyczącego spadków oraz art. 631 § 2 Kodeksu pracy, gdyż ustawodawca wyklucza taką możliwość wprost wskazując, że dopiero „w braku takich osób prawa te wchodzą do spadku”. Wystarczy natomiast istnienie jednej uprawnionej osoby (tj. małżonka lub innej osoby spełniającej warunki do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), a świadczenie to nie wejdzie do masy spadkowej i wypłacone zostanie tej osobie, a w sytuacji, gdy wystąpi więcej niż jedna osoba uprawniona, to wówczas prawa majątkowe ze stosunku pracy, przechodzą w równych częściach na każdego z uprawnionych.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż wnioskodawca będzie zwracał nienależnie pobrane składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne od wypłaconego wynagrodzenia w latach 2002 - 2008 dla byłych pracowników, którzy zmarli. Składki te będą zwracane na podstawie m.in. art. 63 § 2 Kodeksu pracy. Zwrotowi będą podlegać składki na ubezpieczenie społeczne i składka na ubezpieczenie zdrowotne odliczona od podatku w latach 2002 – 2008, opłacona przez pracownika.

Należy zauważyć, iż zwrot nienależnie pobranych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od wypłaconego wynagrodzenia w latach 2002-2008 dla byłych pracowników, który zmarli – ma swoje źródło w stosunku pracy. W związku z tym, wypłacone małżonkowi zmarłego pracownika lub innym osobom uprawnionym należności z tego tytułu jako wynikające z praw majątkowych ze stosunku pracy, o których mowa w art. 63¹ § 2 Kodeksu pracy należy zakwalifikować jako przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 11 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z treści art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy wynika, że źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).

Zgodnie z art. 18 ww. ustawy za przychód z praw majątkowych, uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.

Zacytowany powyżej przepis nie podaje normatywnej definicji przychodów z praw majątkowych i nie stanowi katalogu zamkniętego, na co wskazuje wyrażenie „w szczególności”. Tą kategorią został objęty każdy przychód osiągnięty przez podatnika w związku z posiadaniem przez niego praw o charakterze majątkowym.

Skoro zatem małżonkowi oraz innym osobom spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych po zmarłym pracowniku przysługuje prawo do otrzymania świadczenia mającego swe źródło w stosunku pracy (prawo majątkowe), to wypłata świadczenia, stanowi realizację tego prawa majątkowego, a w konsekwencji powstaje przychód z praw majątkowych.

Płatnik wypłacający świadczenie będące realizacją prawa majątkowego określonego w art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z treścią art. 41 ust. 1 tejże ustawy, obowiązany jest pobrać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczkę na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b), najniższą stawkę podatkowa określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.

Stosownie do art. 42 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani przesłać podatnikom, o których mowa w art. 3 ust. 1, oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi według miejsca zamieszkania podatnika - imienne informacje o wysokości dochodu, o którym mowa w art. 41 ust. 1, sporządzone według ustalonego wzoru.

W związku powyższym na wnioskodawcy jako płatniku ciąży obowiązek pobrania i wpłacenia zaliczki na podatek dochodowy oraz wystawienia dla małżonka lub innej osoby spełniającej warunki do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych imiennej informacji PIT-11, w której wykazany zostanie przychód z tytułu praw majątkowych (z tytułu zwrotu nienależnie wcześniej pobranych z dochodu pracowników składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wypłaconych po śmierci pracowników osobom uprawnionym).

Wobec powyższego stanowisko wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.