Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-329/12/JD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-06-27
Teza: Czy do czynności dobrowolnego umorzenia akcji Spółki, w szczególności do wypłaty wynagrodzenia na rzecz Akcjonariuszy Cypryjskich z tytułu nabycia przez Spółkę akcji w celu ich umorzenia, gdy wartość wynagrodzenia może zostać ustalona zgodnie z uchwałą walnego zgromadzenia akcjonariuszy na poziomie wyższym lub niższym od wartości rynkowej lub nominalnej umarzanych akcji, nie będą miały zastosowania przepisy o tzw. cenach transferowych (art. 9a oraz art. 11 UPDOP).
Słowa kluczowe: akcja-umorzenie akcji; akcjonariusz; dokumentowanie; spółki-spółka akcyjna
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 9a (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 21 marca 2012 r. (data wpływu do tut. Biura 27 marca 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy do czynności dobrowolnego umorzenia akcji Spółki, w szczególności do wypłaty wynagrodzenia na rzecz Akcjonariuszy Cypryjskich z tytułu nabycia przez Spółkę akcji w celu ich umorzenia, gdy wartość wynagrodzenia może zostać ustalona zgodnie z uchwałą walnego zgromadzenia akcjonariuszy na poziomie wyższym lub niższym od wartości rynkowej lub nominalnej umarzanych akcji, nie będą miały zastosowania przepisy o tzw. cenach transferowych (część pytania oznaczonego we wniosku nr 1) – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 27 marca 2012 r. do tut. Biura wpłynął wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia czy do czynności dobrowolnego umorzenia akcji Spółki, w szczególności do wypłaty wynagrodzenia na rzecz Akcjonariuszy Cypryjskich z tytułu nabycia przez Spółkę akcji w celu ich umorzenia, gdy wartość wynagrodzenia może zostać ustalona zgodnie z uchwałą walnego zgromadzenia akcjonariuszy na poziomie wyższym lub niższym od wartości rynkowej lub nominalnej umarzanych akcji, nie będą miały zastosowania przepisy o tzw. cenach transferowych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca (dalej „Spółka”) jest producentem wyrobów papierniczych. Spółka jest rezydentem podatkowym w Polsce. Akcjonariuszami Spółki są między innymi spółki z siedzibą na Cyprze (dalej: „Akcjonariusze Cypryjscy"). Akcjonariusze Cypryjscy są rezydentami podatkowymi na Cyprze w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, w szczególności Akcjonariusze Cypryjscy nie posiadają w Polsce zakładu. Akcjonariusze Cypryjscy zamierzają zmniejszyć swoje zaangażowanie kapitałowe w Spółce poprzez przeprowadzenie dobrowolnego umorzenia akcji. Wszystkie akcje, które będą podlegać umorzeniu, zostały zakupione przez Akcjonariuszy Cypryjskich za gotówkę.

Zgodnie z art. 359 § 1 Kodeksu spółek handlowych (dalej: „KSH”) akcje w spółce akcyjnej mogą być umorzone albo za zgodą akcjonariusza w drodze ich nabycia prze spółkę (umorzenie dobrowolne), albo bez zgody akcjonariusza (umorzenie przymusowe). Zgodnie z przepisami KSH dobrowolne umorzenie akcji będzie wymagało podjęcia uchwały przez walne zgromadzenie akcjonariuszy Spółki. Uchwała będzie określała w szczególności podstawę prawną umorzenia, wysokość oraz formę wynagrodzenia przysługującego akcjonariuszowi akcji umorzonych oraz sposób obniżenia kapitału zakładowego.

W związku z powyższym walne zgromadzenie akcjonariuszy Spółki zamierza podjąć odpowiednie uchwały o przeprowadzeniu dobrowolnego umorzenia. Uchwały będą określały w szczególności podstawę prawną umorzenia, wysokość oraz formę wynagrodzenia przysługującego Akcjonariuszom Cypryjskim. Zgodnie z uchwałami Spółka nabędzie część swoich akcji od Akcjonariuszy Cypryjskich w celu ich umorzenia. W zamian za akcje Spółka wypłaci na rzecz Wspólników wynagrodzenie w gotówce. Wartość wynagrodzenia może zostać ustalona przez walne zgromadzenie akcjonariuszy na poziomie wyższym lub niższym od wartości rynkowej lub nominalnej umarzanych akcji.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy do czynności dobrowolnego umorzenia akcji Spółki, w szczególności do wypłaty wynagrodzenia na rzecz Akcjonariuszy Cypryjskich z tytułu nabycia przez Spółkę akcji w celu ich umorzenia, gdy wartość wynagrodzenia może zostać ustalona zgodnie z uchwałą walnego zgromadzenia akcjonariuszy na poziomie wyższym lub niższym od wartości rynkowej lub nominalnej umarzanych akcji, nie będą miały zastosowania przepisy o tzw. cenach transferowych (art. 9a oraz art. 11 UPDOP - część pytania oznaczonego we wniosku nr 1).

Zdaniem Spółki, do czynności dobrowolnego umorzenia akcji, w szczególności do wypłaty wynagrodzenia na rzecz Akcjonariuszy Cypryjskich z tytułu nabycia przez Spółkę akcji własnych w celu ich dobrowolnego umorzenia, gdy wartość wynagrodzenia może zostać ustalona zgodnie z uchwałą walnego zgromadzenia akcjonariuszy na poziomie wyższym lub niższym od wartości rynkowej lub nominalnej umarzanych akcji, nie będą miały zastosowania przepisy o tzw. cenach transferowych (art. 9a oraz art. 11 UPDOP). Zgodnie z art. 9a ust. 1 UDOP podatnicy dokonujący transakcji z podmiotami powiązanymi z tymi podatnikami - w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 - lub transakcji, w związku z którymi zapłata należności wynikających z takich transakcji dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej takiej (takich) transakcji.

Stosownie do postanowień art. 11 ust. 1 UPDOP, jeżeli:

1.  podatnik podatku dochodowego mający siedzibę (zarząd) lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwany dalej "podmiotem krajowym", bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym za granicą lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo
2.  osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę (zarząd) za granicą, zwana dalej "podmiotem zagranicznym", bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego, albo
3.  te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów

\-i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały - dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

W myśl art. 11 ust. 4 UPDOP przepisy m.in. art. 11 ust. 1 UPDOP stosuje się odpowiednio, gdy:

1.  podmiot krajowy bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego, albo
2.  te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, iź wyżej powołane przepisy odnoszą się do sytuacji, kiedy w wyniku powiązań, zostaną narzucone warunki odbiegające od warunków rynkowych. W przypadku umorzenia akcji nie jest możliwe ustalenie czy transakcja umorzenia akcji została przeprowadzona na warunkach rynkowych. Umorzenie akcji z samej swojej natury następuje pomiędzy spółką akcyjną a jej akcjonariuszami. W konsekwencji brak jest porównywalnych transakcji pomiędzy niezależnymi podmiotami, gdyż takie transakcje zawsze mają miejsce pomiędzy spółką a jej (akcjonariuszem (udziałowcem).

Zatem po stronie Spółki nie powstanie obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej na podstawie art. 9a UPDOP z tytułu transakcji nabycia akcji za wynagrodzeniem w celu umorzenia tych akcji.

Stanowisko to zostało potwierdzone między innymi w następujących interpretacjach indywidualnych:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 2 listopada 2010 r. (sygn. IBPBII/2/423-20/10/AK);
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 czerwca 2009 r. (sygn. IPPB3/423-227/09-2/MS).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 359 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm. dalej „ksh”), akcje mogą być umorzone w przypadku, gdy statut tak stanowi. Akcja może być umorzona albo za zgodą akcjonariusza w drodze jej nabycia przez spółkę (umorzenie dobrowolne), albo bez zgody akcjonariusza (umorzenie przymusowe). Umorzenie dobrowolne nie może być dokonane częściej niż raz w roku obrotowym. Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa statut.

Jak wynika z art. 359 § 2 ksh, umorzenie akcji wymaga uchwały walnego zgromadzenia. Uchwała powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia, wysokość wynagrodzenia przysługującego akcjonariuszowi akcji umorzonych bądź uzasadnienie umorzenia akcji bez wynagrodzenia oraz sposób obniżenia kapitału zakładowego. Umorzenie przymusowe następuje za wynagrodzeniem, które nie może być niższe od wartości przypadających na akcję aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między akcjonariuszy.

Umorzenie akcji polega na ich prawnym unicestwieniu, tzn. wygaśnięciu wszelkich praw, zarówno o charakterze majątkowym jak i korporacyjnym.

Umorzenie może być przeprowadzone:

*   za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę – tzw. umorzenie dobrowolne;
*   bez zgody wspólnika – tzw. umorzenie przymusowe.

Jeżeli zgromadzenie akcjonariuszy podejmuje uchwałę w sprawie umorzenia akcji, to powinno w niej określić jego warunki, a w szczególności podstawę prawną umorzenia oraz wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umarzane akcje. Bezpośrednim skutkiem umorzenia jest zmniejszenie łącznej wartości nominalnej posiadanych przez wspólników akcji.

Z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że akcjonariuszami Spółki są m.in. spółki z siedzibą na Cyprze. Akcjonariusze Cypryjscy zamierzają zmniejszyć swoje zaangażowanie kapitałowe w Spółce poprzez przeprowadzenie dobrowolnego umorzenia akcji.

Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm. dalej „updop”), podatnicy dokonujący transakcji z podmiotami powiązanymi z tymi podatnikami – w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 – lub transakcji, w związku z którymi zapłata należności wynikających z takich transakcji dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej takiej (takich) transakcji.

Stosownie do postanowień art. 11 ust. 1 updop, jeżeli:

1.  podatnik podatku dochodowego mający siedzibę (zarząd) lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwany dalej „podmiotem krajowym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym za granicą lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo
2.  osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę (zarząd) za granicą, zwana dalej „podmiotem zagranicznym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego, albo
3.  te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów

\-jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały - dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

W myśl art. 11 ust. 4 updop, przepisy m.in. ust. 1 stosuje się odpowiednio, gdy:

1.  podmiot krajowy bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego, albo
2.  te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów.

W stosunku do przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego nie znajdzie jednak zastosowania cytowany wyżej art. 11 ust. 1 updop. Ww. przepis odnosi się bowiem do sytuacji, kiedy w wyniku powiązań, zostaną narzucone warunki odbiegające od warunków rynkowych. Natomiast w sytuacji umorzenia udziałów nie jest możliwe ustalenie, czy transakcja została przeprowadzona na warunkach rynkowych. Umorzenie udziałów z samej swojej natury następuje pomiędzy spółką a jej udziałowcem (udziałowcami). W konsekwencji brak jest porównywalnych transakcji pomiędzy niezależnymi podmiotami. Tym samym, na podstawie art. 9a updop, nie powstanie dla Spółki obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej z tytułu wystąpienia zdarzenia opisanego we wniosku.

Zatem stanowisko Spółki, zgodnie z którym do umorzenia akcji za wynagrodzeniem nie znajdą zastosowania przepisy art. 9a, 11 updop należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Nadmienia się, że w zakresie części pytania oznaczonego nr 1, a także pytań oznaczonych numerami 2 i 3 wydano odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.