Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3-443-727/09-4/JF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-11-16
Teza: Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego nieodpłatne udostępnianie pomieszczeń biurowych wraz z wyposażeniem i mediami na rzecz związków zawodowych podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Słowa kluczowe: czynności-czynności nieopodatkowane podatkiem od towarów i usług; świadczenie-świadczenie nieodpłatne; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 24.08.2009 r. (data wpływu 27.08.2009 r.) uzupełnionym pismem z dnia 07.10.2009 r. (data wpływu) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług z tytułu udostępniania pomieszczeń biurowych wraz z wyposażeniem i mediami - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27.08.2009 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług W zakresie opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług z tytułu udostępniania pomieszczeń biurowych wraz z wyposażeniem i mediami. W dniu 07.10.2009 r. wpłynęło pismo będące odpowiedzią na wezwanie IPPP3-443-727/09-2/JF.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Na mocy porozumienia zawartego 14 lutego 2005 roku przez Spółkę S.A. - dalej: „Spółka” lub „Pracodawca” z organizacjami związkowymi w sprawie wzajemnych zobowiązań stron zakładowego układu zbiorowego pracy dla pracowników zatrudnionych przez zakłady C S.A. - dalej: „porozumienie” - C S.A. zapewnia związkom zawodowym pomieszczenia biurowe wraz z wyposażeniem i mediami.

Obowiązek tego typu świadczeń został nałożony na pracodawcę przez przepisy ustawy o związkach zawodowych tj. art. 33 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79 poz. 854) - dalej : „ustawa o związkach zawodowych”.

Kwestie jakiego rodzaju pomieszczenia i wyposażenie należy udostępnić związkom zawodowym zostały określone w umowie zawartej pomiędzy związkami zawodowymi a pracodawcą (tj. w w/w porozumieniu).

Porozumienie weszło w życie wraz z zakładowym układem zbiorowym pracy dla pracowników Spółki C S.A. z dniem 01.01.2005 roku. Zgodnie z § 34 w/w porozumienia-pracodawca zapewnia:

*   zakładowej organizacji związkowej liczącej ponad 150 członków samodzielne pomieszczenie biurowe o powierzchni 20 m2 na jednego pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy, zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, przy czym powierzchnia nie może przekraczać 60 m2 ogółem.

*   ponadzakładowym organizacjom związkowym pomieszczenia biurowe o powierzchni 15 m2 na jednego pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy, przy czym powierzchnia ta nie może przekraczać 70 m2 ogółem.

Jeżeli zakładowa i ponadzakładowa organizacja związkowa korzysta z pomieszczenia o powierzchni przekraczającej normy określone w przytoczonym powyżej § 34 porozumienia, to organizacja związkowa ponosi opłaty z tytułu korzystania z pomieszczenia o powierzchni przekraczającej te normy. W takim wypadku zostaje naliczony czynsz zgodnie z odrębnymi ustaleniami.

Zgodnie z zapisami w/w porozumienia pomieszczenia udostępnione zakładowej organizacji związkowej powinny być wyposażone w następujące przedmioty i urządzenia: meble biurowe w liczbie niezbędnej do prowadzenia działalności związkowej, telefon podłączony do sieci telefonicznej kolejowej. Natomiast pomieszczenia udostępnione ponadzakładowym organizacjom związkowym powinny być wyposażone w meble biurowe w liczbie niezbędnej do prowadzenia działalności związkowej oraz dwa telefony, w tym jeden z dostępem do publicznej sieci telefonicznej (tzw. uprawniony). Ponadzakładowa organizacja związkowa ponosi miesięczne opłaty za użytkowanie telefonu uprawnionego wg wskazania licznikowego.

Ponadto wypełniając w obowiązki zgodnie z zapisami § 34 w/w porozumienia pracodawca zapewnia organizacjom związkowym także nieodpłatnie media (CO, energia elektryczna, woda wywóz śmieci nieczystości).

Od 1 grudnia 2008 r. w związku ze zmianą ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (DZ.U. Nr 54 poz. 535 ze zm.) - dalej ustawy o VAT wprowadzoną ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209 poz. 1320) prawo do odliczenia VAT naliczonego nie jest już uzależnione od możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Tym samym od 1 grudnia 2008 r. Spółka dokonuje pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur VAT dokumentujących nabycie towarów i usług przekazywanych następnie nieodpłatnie związkom zawodowym w ramach podpisanych umów (dot. udostępniania przez Spółkę na rzecz związków zawodowych pomieszczeń biurowych wraz z wyposażeniem i mediami).

Czynność nieodpłatnego przekazania w/w świadczeń C S.A. nie dokumentuje fakturą wewnętrzną uznając, iż nie wypełniając hipotezy art. 8 ust. 2 ustawy o VAT czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego nieodpłatne udostępnianie pomieszczeń biurowych wraz z wyposażeniem i mediami na rzecz związków zawodowych podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy na mocy art. 33 ustawy o związkach zawodowych pracodawca na warunkach określonych w umowie obowiązany jest udostępnić zakładowej organizacji związkowej pomieszczenia i urządzenia techniczne niezbędne do wykonywania działalności związkowej w zakładzie pracy.

W przypadku Spółki zobowiązanie pracodawcy względem organizacji związkowych zostało dodatkowo podkreślone w wyniku zawarcia porozumienia ze związkami zawodowymi. Jednocześnie należy nadmienić, iż prawo do zrzeszania się w związkach zawodowych gwarantuje pracownikom art. 59 Konstytucji RP.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez świadczenie usług, o którym mowa powyżej, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego Imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Za czynności zrównane z odpłatnym świadczeniem uważa się również w myśl art. 8 ust. 2 w/w ustawy nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenia usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części. Aby świadczenie usług podlegało opodatkowaniu muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

1.  świadczenia muszą być wykonane na potrzeby osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług,
2.  usługi te nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, oraz
3.  podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części.

W związku z powyższym ww. przepis dotyczy tylko tych usług nieodpłatnych, które nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zapłaconego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami. Tym samym dokonanie ustalenia, zgodnie z którym w zaistniałej sytuacji nie zachodzi przesłanka braku związku świadczonych na rzecz związków zawodowych usług z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem już powoduje, że opisana we wniosku czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług powyższy pogląd ma odzwierciedlenie w linii orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którą nieodpłatne usługi świadczone przez podatnika w ramach jego przedsiębiorstwa i na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (wyroki WSA z dnia 13.07.2007 r., sygn. akt III SA 3630/08, z dnia 13.07.2007 r., sygn. akt III SA/WA 3537/06).

Należy zaznaczyć, iż obowiązek nieodpłatnego świadczenia usług przez Spółkę wynika z odrębnych przepisów, w tym w szczególności z ustawy o związkach zawodowych i postanowień porozumień zbiorowych. Pracodawca jest wprost zobowiązany udostępnić zakładowej organizacji związkowej pomieszczenia i urządzenia techniczne niezbędne do wykonywania działalności związkowej w zakładzie pracy.

Tym samym skoro ustawa o związkach zawodowych a w ślad za nią umowa społeczna i umowy zawarte z poszczególnymi organizacjami związkowymi nakładają na Spółkę jako pracodawcę określone obowiązki wobec związków zawodowych a konieczność zapewnienia funkcjonowania organizacji związkowych jest następstwem zatrudniania pracowników, to świadczenia te pozostają w związku z prowadzonym przedsiębiorstwem.

Zdaniem Spółki wypełnianie przez niego obowiązków wobec związków zawodowych to niewątpliwie działania związane z funkcjonowaniem Spółki jako podmiotu gospodarczego i są to działania wymuszone przepisami prawa pracy, od których podatnik jako pracodawca nie może się uchylić.

Na poparcie powyższej argumentacji można również przywołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19.12.2007 r., (sygn. akt I SA/Łd 905/07), w którym zostało sformułowane stanowisko, iż „należy przyjąć z całą pewnością, że związek z prowadzeniem przedsiębiorstwa ma (\`(...)\`) między innymi cały katalog obowiązków obciążających pracodawców w ramach obowiązującego systemu prawa. W systemie tym znaczące miejsce mają wszelkie uregulowania dotyczące praw pracowniczych, w tym prawa do tworzenia i funkcjonowania dobrowolnych i samorządnych organizacji ludzi pracy, powołanych do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych to jest związków zawodowych w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy 2 dnia 23.05.1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.).”

Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w w/w wyroku zauważył, że „z całą pewnością każdy podmiot prowadzący przedsiębiorstwo musi brać pod uwagę i uwzględniać w swoich rachubach obowiązki wynikające z funkcjonowania związków zawodowych. Z całą pewnością również usługi świadczone na rzecz tych związków są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, choć, co oczywiste, nie mają związku z działalnością gospodarczą. Jedną z form ich świadczenia przewiduje art. 33 ust. 1 w/cyt. ustawy z dnia 23.05.1991 r. w myśl którego pracodawca, na warunkach określonych w umowie, jest obowiązany udostępnić zakładowej organizacji związkowej pomieszczenia i urządzenia techniczne niezbędne do wykonywania działalności związkowej w zakładzie pracy. Cytowany przepis i oparta na nim umowa społeczna i umowy zawarte z poszczególnymi związkami zawodowymi, stanowią podstawę prawną świadczenia przez wnioskodawcę spornych usług.”

Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz wskazane orzecznictwo, zdaniem Spółki należy przyjąć, iż nieodpłatne udostępnianie przez podatnika na rzecz związków zawodowych pomieszczeń biurowych wraz z wyposażeniem i mediami na prowadzenie działalności statutowej jest związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem i w związku z tym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 54 ze zm.) – zwana dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jako odpłatne świadczenie usług.

Z powyższego zapisu wynika, że nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów uznaje się za odpłatne świadczenie usług jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące warunki wynikające z ww. przepisu:

*   nieodpłatne świadczenie usług nie jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa,

*   podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami.

Przez świadczenie usług niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy rozumieć takie świadczenie usług, które odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności.

Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z złożonego wniosku wynika, iż Spółka na mocy art. 33 ustawy o związkach zawodowych na warunkach określonych w umowie obowiązana jest udostępnić zakładowej organizacji związkowej pomieszczenia i urządzenia techniczne niezbędne do wykonywania działalności związkowej w zakładzie pracy. W tym zakresie Wnioskodawca zawarł porozumienie na mocy którego udostępnia nieodpłatnie zakładowej organizacji związkowej pomieszczenia biurowe o powierzchni nie przekraczającej ogółem 60m2 oraz ponadzakładowym organizacjom związkowym pomieszczenia biurowe o powierzchni nie przekraczającej 70 m2 wraz z wyposażeniem (meble biurowe, telefony). Spółka dokonuje pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur VAT dokumentujących nabycie towarów i usług przekazywanych następnie nieodpłatnie związkom zawodowym w ramach podpisanych umów dotyczących udostępniania przez Spółkę na rzecz związków zawodowych pomieszczeń biurowych wraz z mediami (CO, energia elektryczna, woda, wywóz nieczystości).

Spółka wskazała, iż przedmiotowe świadczenie usług jest związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Oznacza to, iż nie została spełniona jedna z przesłanek pozwalających uznać nieodpłatne świadczenie usług za świadczenie odpłatne, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy.

Zatem, nieodpłatnie świadczone usług w postaci udostępniania przez Spółkę na rzecz związków zawodowych pomieszczeń biurowych wraz z wyposażeniem i mediami (CO, energia elektryczna, woda, wywóz nieczystości) jako związane z prowadzonym przez Stronę przedsiębiorstwem nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy, stąd też stanowisko Spółki w przedmiotowej sprawie uznać należy za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.