Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/443-1384/11-2/KG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-03-07
Teza: opodatkowanie podatkiem VAT usługi organizacji konferencji naukowych
Słowa kluczowe: członkowie; stowarzyszenia; szkolenie; usługi-usługi szkoleniowe; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 14 listopada 2011 r. (data wpływu 15 grudnia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT usługi organizacji konferencji naukowych –**jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 grudnia 2011 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT usługi organizacji konferencji naukowych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Stowarzyszenie powołane zostało do realizacji celów polegających na:

*   rozpowszechnianiu zdobyczy naukowych w zakresie onkologii i szerzeniu postępu w tej dziedzinie,
*   działaniu na rzecz stałego podnoszenia poziomu oświaty zdrowotnej w zakresie onkologii wśród społeczeństwa RP,
*   współdziałaniu z organami służby zdrowia, innymi instytucjami oraz organizacjami społecznymi w organizowaniu walki z rakiem,
*   zachęcaniu członków towarzystwa do pracy naukowej w dziedzinie onkologii,
*   współdziałaniu w szkoleniu fachowych pracowników w zakresie onkologii.

Cele te realizowane są między innymi poprzez organizowanie konferencji naukowych. W roku 2011 usługi organizacji konferencji objęte zostały 23% podatkiem VAT. Jednak dla członków towarzystwa, będących osobami fizycznymi nie prowadzącymi działalności gospodarczej, odpłatności te obejmowane są zwolnieniem podatkowym (stawka „zw”) na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 Ustawy o VAT.

Wnioskodawca organizując w ramach swojej działalności statutowej konferencje naukowe nie ogranicza dostępności do nich. Wobec tego uczestnikami mogą być wszyscy zainteresowani, nie tylko członkowie Stowarzyszenia.

Członkami Stowarzyszenia są osoby fizyczne związane z lecznictwem onkologicznym. Niektóre z nich prowadzą działalność gospodarczą, jednak dla potrzeb członkowstwa wiedza o tym nie jest Wnioskodawcy potrzebna. Dlatego w każdej sytuacji, gdy członek Stowarzyszenia zamawia fakturę na udokumentowanie opłacenia uczestnictwa w konferencji Wnioskodawca uznaje, że jako podmiot gospodarczy jest podatnikiem. Nie bada natomiast, czy działalność ta podlega zwolnieniu z podatku VAT. Najczęściej zwolnieniu takiemu podlega, jednak z uwagi na płynność definicji zwolnienia usług medycznych z VAT, nie zawsze Stowarzyszenie ma taką pewność. Jeśli bowiem lekarz w ramach indywidualnej praktyki prowadzi również badania kliniczne, to nie będzie zwolniony z VAT. Tak dogłębnej wiedzy o zakresie działalności członków Wnioskodawca nie posiada, dlatego przyjmuje bezpieczniejsze założenie, że nie jest ona zwolniona z VAT. Jeśli natomiast członek Stowarzyszenia opłaca uczestnictwo bez żądania udokumentowania tego fakturą, Wnioskodawca przyjmuje, że nie jest on podatnikiem VAT.

Wnioskodawca ponadto nie jest w stanie podać, czy usługi organizowania konferencji naukowych służą członkom Stowarzyszenia do wykonywania działalności zwolnionej lub wyłączonej z podatku. Wiedzę zdobytą mogą oni bowiem stosować w różnych aspektach swojej działalności, czego w momencie świadczenia usługi przez Wnioskodawcę nie da się określić.

Opłaty za uczestnictwo w konferencjach są kalkulowane na poziomie kosztów, ale nie zawsze jest to dokładnie kwota poniesionych nakładów. Ewentualne nadwyżki są wykorzystywane do realizacji innych zadań statutowych. Członkowie uiszczają opłaty niższe, niż pozostali uczestnicy konferencji.

Analizując cele realizowane przez Stowarzyszenie, można stwierdzić, że mają one charakter obywatelski i filantropijny. Usługi organizacji konferencji nie są wykonywane na rzecz członków w zamian za składki. Nie są też realizowane wyłącznie w ich interesie zbiorowym, gdyż intencją działania Stowarzyszenia jest wspomaganie rozwoju wiedzy onkologicznej dla dobra ogółu społeczeństwa. Nie mniej interes zbiorowy członków jest również przez Wnioskodawcę realizowany.

Działalność Stowarzyszenia finansowana jest ze składek członkowskich, wpływów z opłat za uczestnictwo w konferencjach naukowych i wpływów ze sprzedaży wydawnictwa naukowego NOWOTWORY. Incydentalnie przyjmuje darowizny pieniężne od podmiotów gospodarczych. W tym kontekście można stwierdzić, że Stowarzyszenie nie jest nastawione na osiąganie zysków, gdyż wszelkie nadwyżki są przeznaczane na działalność statutową.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy postępowanie Wnioskodawcy dotyczące objęcia stawką ”zw” usług organizacji konferencji, świadczonych na rzecz członków Stowarzyszenia za odpłatnością kalkulowaną (oczywiście w przybliżeniu) na poziomie kosztów lub nawet poniżej nich, którzy to członkowie nie żądają wystawienia za płatność faktury, co Wnioskodawca przyjmuje za oświadczenie tego członka, że nie jest on podmiotem gospodarczym i podatnikiem VAT, jest prawidłowe?

Zdaniem Wnioskodawcy, usługi organizowania konferencji naukowych przez Stowarzyszenie są opodatkowane w zależności od statusu nabywcy:

*   zwolnione z VAT dla członków Stowarzyszenia, którzy nie żądają za opłatę faktury co jest dla Wnioskodawcy równoznaczne z oświadczeniem, że nabywca nie jest podatnikiem VAT,
*   opodatkowane w pozostałych wypadkach.

Zwolnienie z VAT ma w tym wypadku zastosowanie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku do towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają między innymi odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zakres tych czynności został zdefiniowany w art. 7 i art. 8 ustawy o VAT. Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7(…).

W myśl postanowień art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych, o czym stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

W myśl art. 2 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych. Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej członków, do prowadzenia swych spraw może zatrudniać pracowników.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a pkt 1 w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Ustawodawca przewidział również dla niektórych czynności zwolnienie z podatku od towarów i usług.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi świadczone przez niezależne grupy osób, na rzecz swoich członków, których działalność jest zwolniona od podatku lub w zakresie której członkowie ci nie są uznawani za podatników, w celu świadczenia swoim członkom usług bezpośrednio niezbędnych do wykonywania tej działalności zwolnionej lub wyłączonej od podatku, w przypadku gdy grupy te ograniczają się do żądania od swoich członków zwrotu kosztów do wysokości kwoty indywidualnego udziału przypadającego na każdego z nich w ogólnych wydatkach tych grup, poniesionych we wspólnym interesie, jeżeli zwolnienie nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji.

W myśl art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U.97.78.483 ze zm.) wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

Z okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku wynika, iż Stowarzyszenie powołane zostało do realizacji celów polegających na rozpowszechnianiu zdobyczy naukowych w zakresie onkologii i szerzeniu postępu w tej dziedzinie, działaniu na rzecz stałego podnoszenia poziomu oświaty zdrowotnej w zakresie onkologii wśród społeczeństwa RP, współdziałaniu z organami służby zdrowia, innymi instytucjami oraz organizacjami społecznymi w organizowaniu walki z rakiem, zachęcaniu członków towarzystwa do pracy naukowej w dziedzinie onkologii oraz współdziałaniu w szkoleniu fachowych pracowników w zakresie onkologii.

Cele te realizowane są między innymi poprzez organizowanie konferencji naukowych. W roku 2011 usługi organizacji konferencji objęte zostały 23% podatkiem VAT. Jednak dla członków towarzystwa, będących osobami fizycznymi nie prowadzącymi działalności gospodarczej, odpłatności te obejmowane są zwolnieniem podatkowym (stawka „zw”) na podstawie art. 43 ust.1 pkt 21 Ustawy o VAT.

Wnioskodawca organizując w ramach swojej działalności statutowej konferencje naukowe nie ogranicza dostępności do nich. Wobec tego uczestnikami mogą być wszyscy zainteresowani, nie tylko członkowie Stowarzyszenia.

Członkami Stowarzyszenia są osoby fizyczne związane z lecznictwem onkologicznym. W każdej sytuacji, gdy członek Stowarzyszenia zamawia fakturę na udokumentowanie opłacenia uczestnictwa w konferencji Wnioskodawca uznaje, że jako podmiot gospodarczy jest podatnikiem. Nie bada natomiast, czy działalność ta podlega zwolnieniu z podatku VAT. Jeśli natomiast członek Stowarzyszenia opłaca uczestnictwo bez żądania udokumentowania tego fakturą, Wnioskodawca przyjmuje, że nie jest on podatnikiem VAT.

Wnioskodawca ponadto nie jest w stanie podać, czy usługi organizowania konferencji naukowych służą członkom Stowarzyszenia do wykonywania działalności zwolnionej lub wyłączonej z podatku. Wiedzę zdobytą mogą oni bowiem stosować w różnych aspektach swojej działalności, czego w momencie świadczenia usługi przez Wnioskodawcę nie da się określić.

Opłaty za uczestnictwo w konferencjach są kalkulowane na poziomie kosztów, ale nie zawsze jest to dokładnie kwota poniesionych nakładów. Ewentualne nadwyżki są wykorzystywane do realizacji innych zadań statutowych. Członkowie uiszczają opłaty niższe, niż pozostali uczestnicy konferencji.

Ponadto ze złożonego wniosku wynika, iż usługi organizacji konferencji nie są wykonywane na rzecz członków w zamian za składki. Nie są też realizowane wyłącznie w ich interesie zbiorowym, gdyż intencją działania Stowarzyszenia jest wspomaganie rozwoju wiedzy onkologicznej dla dobra ogółu społeczeństwa. Działalność Stowarzyszenia finansowana jest ze składek członkowskich, wpływów z opłat za uczestnictwo w konferencjach naukowych i wpływów ze sprzedaży wydawnictwa naukowego NOWOTWORY. Incydentalnie przyjmuje darowizny pieniężne od podmiotów gospodarczych. W tym kontekście można stwierdzić, że Stowarzyszenie nie jest nastawione na osiąganie zysków, gdyż wszelkie nadwyżki są przeznaczane na działalność statutową.

Z powyższego wynika, iż Stowarzyszenie świadczy usługi m.in. na rzecz swoich członków będących osobami fizycznymi związanymi z lecznictwem onkologicznym. Ponadto jak Wnioskodawca wskazuje, nie jest on w stanie określić, czy członkowie ci świadczą usługi zwolnione czy też opodatkowane podatkiem VAT. Stowarzyszenie przyjmuje, iż w przypadku gdy uczestnik konferencji nie żąda wystawienia faktury VAT – nie jest on podatnikiem podatku VAT i na tej podstawie w stosunku do wyświadczonej na jego rzecz usługi stosowane jest zwolnienie od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy.

W tym miejscu podkreślić należy, iż kwestia sposobu dokumentowania usług świadczonych została uregulowana w art. 106 ustawy o podatku od towarów i usług. I tak zgodnie z art. 106 ust. 1 powołanej ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. Natomiast zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy, podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.

Analizując powyżej przedstawione okoliczności za błędne należy uznać postępowanie Wnioskodawcy, zgodnie z którym żądanie wystawienia faktury VAT uznaje za oświadczenie, iż nabywca jest podatnikiem podatku VAT. Podkreślenia wymaga fakt, iż odbiorca usługi niezależnie do faktu czy prowadzi działalność gospodarczą i jest podatnikiem czy też nie - ma prawo na mocy powołanego art. 106 ust. 4 ustawy żądać wystawienia przez Stowarzyszenie faktury VAT. Fakt, iż uczestnik szkolenia oczekuje ze strony Wnioskodawcy udokumentowania wyświadczonej usługi poprzez wystawienie faktury VAT nie stanowi dla Stowarzyszenia oświadczenia o tym, że jest on podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą i podatnikiem podatku VAT.

Powołany przepis art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT, wskazuje kryteria, jakie należy spełnić, by można było zastosować zwolnienie od podatku. Kryteria są następujące:

*   podmioty zainteresowane stosowaniem zwolnienia muszą utworzyć niezależną grupę osób, której będą członkami;

*   usługi świadczone przez niezależną grupę muszą być świadczone na rzecz jej członków;

*   działalność członków niezależnej grupy podlega zwolnieniu z podatku VAT lub członkowie niezależnej grupy nie są uznawani za podatników VAT;

*   usługi świadczone przez niezależną grupę są bezpośrednio niezbędne do wykonywania działalności zwolnionej lub wyłączonej ich beneficjentów będących członkami tej grupy;

*   z tytułu świadczonych usług niezależna grupa otrzymuje od swoich członków wyłącznie zwrot kosztów poniesionych na świadczenie tych usług;

*   zwrot kosztów uzyskiwany przez niezależną grupę od każdego z jej członków jest nie wyższy od indywidualnego udziału przypadającego na danego beneficjenta tych usług w ogólnych wydatkach tej grupy;

*   wydatki ponoszone przez niezależną grupę są ponoszone we wspólnym interesie jej członków;

*   zastosowanie zwolnienia nie narusza warunków konkurencji.

W tym miejscu należy wskazać, iż możliwość skorzystania ze zwolnienia wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy jest uzależniona od łącznego spełnienia wyżej wymienionych warunków. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, iż powyższe zwolnienie od podatku nie ma zastosowania.

Podstawowym warunkiem zastosowania ww. zwolnienia jest wymóg, aby podmioty, na rzecz których niezależne grupy dokonują świadczeń, były członkami takiej grupy. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca jest stowarzyszeniem zrzeszającym osoby fizyczne związane z lecznictwem onkologicznym działającym na podstawie ustawy o stowarzyszeniach, do którego działań statutowych należy rozpowszechnianie zdobyczy naukowych w zakresie onkologii i szerzeniu postępu w tej dziedzinie, działanie na rzecz stałego podnoszenia poziomu oświaty zdrowotnej w zakresie onkologii wśród społeczeństwa RP, współdziałanie z organami służby zdrowia, innymi instytucjami oraz organizacjami społecznymi w organizowaniu walki z rakiem, zachęcaniu członków towarzystwa do pracy naukowej w dziedzinie onkologii oraz współdziałanie w szkoleniu fachowych pracowników w zakresie onkologii.

Powyższe wskazuje, iż nie został w przedmiotowej sprawie spełniony wymóg zastosowania zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy. Przepis ten jest stosowany w sytuacji gdy podmioty, na rzecz których niezależne grupy dokonują świadczeń, są członkami takiej grupy, natomiast z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, iż konferencje, które Wnioskodawca organizuje kierowane są nie tylko do członków Stowarzyszenia, ale do wszystkich osób fizycznych związanych z lecznictwem onkologicznym.

Jednocześnie warunkiem zastosowania zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 21 cyt. ustawy jest, aby usługi niezależnej grupy osób były świadczone przez grupę na rzecz członków tej grupy, natomiast Wnioskodawca w opisie sprawy wskazał, iż Stowarzyszenie nie ogranicza dostępności organizowanych konferencji, uczestniczyć w nich mogą wszyscy zainteresowani, nie tylko członkowie Stowarzyszenia.

Innym warunkiem niezbędnym do zastosowania zwolnienia określonego w cyt. powyżej przepisie jest cel świadczenia przedmiotowych usług, tj. zwolnienie obejmuje wyłącznie usługi, które są bezpośrednio niezbędne do wykonywania działalności zwolnionej od podatku lub w zakresie której członkowie ci nie są uznawani za podatników. Tymczasem z okoliczności sprawy wynika, iż Wnioskodawca nie jest w stanie ustalić czy świadczone usługi w postaci organizacji konferencji naukowych służą członkom Stowarzyszenia do wykonywania działalności zwolnionej bądź wyłączonej z opodatkowania.

Mając na uwadze powyższe przepisy oraz przedstawioną sytuację, stwierdzić należy, iż Wnioskodawca prowadząc działalność w formie stowarzyszenia, co prawda świadczy usługi polegające na organizacji konferencji naukowych m.in. na rzecz swoich członków, jednakże z faktu tego nie można wywieść, iż usługi te świadczone są przez niezależną grupę osób – nie znajduje to bowiem odzwierciedlenia w opisie stanu faktycznego przedstawionego przez Stowarzyszenie we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Ponadto, Wnioskodawca nie spełnia pozostałych warunków określonych w art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT do zastosowania zwolnienia. Oznacza to, że przepis ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Podsumowując tut. Organ podatkowy stwierdza, iż organizowane i przeprowadzane przez Wnioskodawcę konferencje naukowe na rzecz swoich członków nie korzystają ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT, bowiem nie zostały spełnione wszystkie warunki przewidziane w tym przepisie.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.