Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.129.2024.1.PB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-07-12
Teza: W zakresie skutków podatkowych zakupu samochodu przez opiekuna osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, posiadającej orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Słowa kluczowe: niepełnosprawność; niepełnosprawność-niepełnosprawność narządów ruchu; osoba-osoba ubezwłasnowolniona; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; samochód-samochód osobowy; umowa-umowa sprzedaży
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne-Umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych; Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2. Obowiązek podatkowy-Podmioty zobowiązane do zapłaty podatku -Umowa sprzedaży; Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2. Obowiązek podatkowy-Powstanie obowiązku podatkowego; Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 3. Podstawa opodatkowania oraz wysokość podatku-Podstawa opodatkowania-Czynności cywilnoprawne-Umowa sprzedaży; Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 3. Podstawa opodatkowania oraz wysokość podatku-Stawki podatku-Czynności cywilnoprawne-Umowa sprzedaży; Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4. Zwolnienia od podatku-Zwolnienia podmiotowe-Osoby nabywające na potrzeby własne sprzęt rehabilitacyjny, wózki inwalidzkie, motorowery, motocykle lub samochody osobowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1-ust. 1-pkt 1-lit. a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2-art. 3-ust. 1-pkt 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2-art. 4-pkt 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 3-art. 6-ust. 1-pkt 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 3-art. 7-ust. 1 -pkt 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 8-pkt 6

**Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe**

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

13 maja 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 8 maja 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zakupu samochodu przez opiekuna osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, posiadającej orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Treść wniosku jest następująca:

**Opis stanu faktycznego**

W dniu 29 maja 2023 r. zakupił Pan od osoby prywatnej samochód osobowy (…), za kwotę 67.500 zł. W dniu 1 czerwca 2023 r. dokonał Pan opłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 1.350,00 zł.

Zaznaczył Pan, że (wraz z żoną) jest opiekunem prawnym syna A. L. z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pana syn jako osoba całkowicie ubezwłasnowolniona jest pozbawiony wykonywania czynności prawnych, dlatego sam nie może dokonać zakupu, a tym samym na podstawie art. 8 pkt 6 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych być zwolnionym z zapłaty podatku. Samochód jest codziennie wykorzystywany do zawożenia syna na rehabilitację, wizyty lekarskie, turnusy rehabilitacyjne itp. W 2014 r. Państwa syn uległ wypadkowi (…). Od 10 lat walczą Państwo o jego powrót do zdrowia. Samochód jest niezbędny, a zwrot kwoty zapłaconego podatku pozwoli na pokrycie terapii (…) (za jeden miesiąc).

**Pytania**

Czy jako opiekun prawny osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej posiadającej znaczny stopień niepełnosprawności ma Pan prawo zostać zwolniony z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych dotyczącej zakupu samochodu na potrzeby syna? Czy otrzyma Pan zwrot zapłaconego już podatku?

**Pana stanowisko w sprawie**

Pana zdaniem, są spełnione wszystkie warunki uzasadniające zastosowanie wobec opiekuna osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej posiadającej znaczny stopień niepełnosprawności zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Taka osoba jak Pana syn nie może na potrzeby własne sama dokonać zakupu samochodu tak bardzo mu potrzebnego.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):

Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2 powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

W myśl art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym.

Jak wynika z art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego:

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży:

a) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym − 2%,

b) innych praw majątkowych − 1%.

W związku z powyższymi regulacjami należy stwierdzić, że umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na kupującym.

W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których określone podmioty, będące stronami czynności cywilnoprawnych są zwolnione z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Z art. 8 pkt 6 ww. ustawy wynika, że:

Zwalnia się od podatku następujące strony czynności cywilnoprawnych: osoby nabywające na potrzeby własne sprzęt rehabilitacyjny, wózki inwalidzkie, motorowery, motocykle lub samochody osobowe, zaliczone, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, do grupy osób o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności bez względu na rodzaj schorzenia, oraz osoby o lekkim stopniu niepełnosprawności w związku ze schorzeniami narządów ruchu.

Z powyższego przepisu wynika zatem m.in. zwolnienie podmiotowe z opodatkowania powyższym podatkiem dla osoby niepełnosprawnej, zaliczonej w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, do grupy osób o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności bez względu na rodzaj schorzenia oraz osoby o lekkim stopniu niepełnosprawności w związku ze schorzeniami narządów ruchu, nabywającej na potrzeby własne samochód osobowy.

A zatem ze wskazanego zwolnienia mogą skorzystać **tylko i wyłącznie osoby** zaliczone do grupy osób o znacznym, umiarkowanym lub lekkim stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 44) i posiadające orzeczenie o niepełnosprawności wydane na podstawie przepisów tej ustawy lub w zgodzie z jej przepisami. Ponadto przepis ten wymaga aby osoby niepełnosprawne nabyły na użytek własny sprzęt rehabilitacyjny, wózki inwalidzkie, motorowery, motocykle lub samochody osobowe.

Z treści wniosku wynika, że dniu 29 maja 2023 r. zakupił Pan od osoby prywatnej samochód osobowy (…), za kwotę 67.500 zł. W dniu 1 czerwca 2023 r. dokonał Pan opłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 1.350,00 zł. Wraz z żoną jest Pan opiekunem prawnym syna A. L. z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pana syn jako osoba całkowicie ubezwłasnowolniona jest pozbawiony prawa do wykonywania czynności prawnych, dlatego sam nie może dokonać zakupu, a tym samym na podstawie art. 8 pkt 6 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych być zwolnionym z zapłaty podatku. Samochód jest codziennie wykorzystywany do zawożenia syna na rehabilitację, wizyty lekarskie, turnusy rehabilitacyjne itp.

Zgodnie z treścią art. 12 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.):

Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie.

W myśl art. 13 Kodeksu cywilnego:

§ 1. Osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem.

§ 2. Dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską.

Natomiast na podstawie art. 176 ustawy z dnia 25 lutego 1965 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. z 2023 r. poz. 2809):

Jeżeli wzgląd na dobro pozostającego pod opieką nie stoi temu na przeszkodzie, opiekunem ubezwłasnowolnionego całkowicie powinien być ustanowiony przede wszystkim jego małżonek, a w braku tegoż - jego ojciec lub matka.

Pana wątpliwość budzi to, czy Pan jako opiekun prawny osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej posiadającej znaczny stopień niepełnosprawności ma prawo zostać zwolniony z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych z tytułu zakupu samochodu na potrzeby syna, czy otrzyma Pan zwrot zapłaconego już podatku.

Z ww. zwolnienia jasno wynika, że zwalnia się z podatku osoby niepełnosprawne nabywające na potrzeby własne m.in. samochody. Przenosząc powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że z opisu nie wynika aby samochód nabył Pana syn działając przez opiekuna prawnego, którym Pan jest. Nabywcą samochodu był Pan, a nie Pana syn posiadający status osoby niepełnosprawnej. Tym samym nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 8 pkt 6 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych warunkująca zwolnienie.

Ulga z art. 8 pkt 6 ustawy podobnie jak wszystkie ulgi i zwolnienia jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania wynikającej z art. 84 Konstytucji RP stanowiącego, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Przepisów prawa podatkowego, w tym zwolnień podatkowych nie można zatem interpretować w sposób swobodny i szeroki i wywodząc z nich daleko posunięte konkluzje i przemyślenia.

Reasumując, jako podmiot niespełniający przesłanek zwolnienia, o którym mowa w art. 8 pkt 6 ww. ustawy był Pan zobowiązany do opodatkowania zawartej umowy sprzedaży samochodu osobowego 2% podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym nie ma podstaw do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku wpłaconego do urzędu skarbowego.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

\- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).