Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-1.4012.198.2024.2.WK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-05-31
Teza: Możliwość zarejestrowania się jako czynny podatnik w przypadku gdy mąż jest rolnikiem ryczałtowym.
Słowa kluczowe: działy specjalne produkcji rolnej; faktura; podatnik-podatnik czynny; rolnik-rolnik ryczałtowy
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Inni podatnicy-Inni podatnicy - dostawa, dla której podatnikiem jest nabywca
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2-pkt 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 4

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia, czy Wnioskodawczyni może zarejestrować się jako czynny podatnik podatku VAT zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy, niekorzystający ze zwolnienia od podatku – **jest prawidłowe**.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

23 marca 2024 r. wpłynął Pani wniosek z 23 marca 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

1) ustalenia, czy Wnioskodawczyni może zarejestrować się jako czynny podatnik podatku VAT zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy, niekorzystający ze zwolnienia od podatku (pytanie przeformułowane w piśmie z 6 maja 2024 r. oznaczone nr 1);

2) prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur RR dokumentujących zakupy zboża od męża Wnioskodawczyni (pytanie nowo sformułowane w piśmie z 6 maja 2024 r. oznaczone nr 2).

Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismami z 6 maja 2024 r. (wpływ 6 maja 2024 r.) oraz z 23 maja 2024 r. (wpływ 23 maja 2024 r.).

Treść wniosku jest następująca:

### Opis zdarzenia przyszłego

### Wraz z mężem prowadzi Pani gospodarstwo rolne. Właścicielem gospodarstwa jest Pani mąż, mają Państwo rozdzielność majątkową. Na gruncie podatku VAT Pani mąż jest rolnikiem ryczałtowym – dokonuje dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. Pani planuje rozpocząć chów drobiu nieśnego, około 2000 sztuk i sprzedaż jaj konsumpcyjnych, co spełnia kryteria działu specjalnego produkcji rolnej. W związku z Pani działalnością rolniczą chciałaby Pani zarejestrować się jako czynny podatnik VAT na zasadach ogólnych. Pani mąż w ramach swojej działalności rolniczej chce pozostać rolnikiem ryczałtowym.

**Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy**

Właścicielem gospodarstwa rolnego jest wyłącznie mąż Wnioskodawczyni.

Wnioskodawczyni pomaga mężowi w prowadzeniu gospodarstwa rolnego jako domownik, nie jest z nim związana stosunkiem pracy, zlecenia itp.

Wnioskodawczyni nadal będzie pomagała w gospodarstwie męża jako domownik. Działalność w zakresie hodowli drobiu nieśnego i sprzedaży jaj konsumpcyjnych będzie Pani wykonywać samodzielnie bez pomocy ze strony męża.

Wnioskodawczyni działalność w zakresie hodowli drobiu nieśnego i sprzedaży jaj konsumpcyjnych będzie wykonywała samodzielnie bez pomocy ze strony męża.

Wnioskodawczyni będzie prowadziła działalność w zakresie hodowli drobiu nieśnego i sprzedaży jaj konsumpcyjnych samodzielnie, we własnym imieniu i na własny rachunek.

Prowadzona przez Wnioskodawczynię działalność w zakresie hodowli drobiu nieśnego i sprzedaży jaj konsumpcyjnych nie będzie co do zasady powiązana z gospodarstwem męża.

Jedynym związkiem będzie fakt, że Wnioskodawczyni będzie korzystała z jednego z budynków znajdującego się na terenie gospodarstwa męża oraz terenu wokół tego budynku, jakie udostępni jej nieodpłatnie mąż na zasadzie użyczenia i będzie tam prowadziła swoją działalność, której dotyczy rozpatrywany wniosek. W tym okresie mąż nie będzie przedmiotowego budynku oraz gruntu wykorzystywał w ramach prowadzonej przez siebie działalności rolniczej.

Ponadto, Wnioskodawczyni przewiduje, iż może dokonywać zakupów części zboża (nie całości) (potrzebnego jako karma) od męża. Będzie to zakup odpłatny.

Wnioskodawczyni zamierza rozpocząć prowadzenie działalności, której dotyczy rozpatrywany wniosek zaraz po tym, jak otrzyma interpretację indywidualną, o którą występuje Pani rzeczonym wnioskiem. Zakłada, że będzie to w okresie między wrześniem a październikiem bieżącego roku.

Działalność tą będzie Pani prowadziła w budynku oraz na terenie wokół tego budynku, jakie udostępni Jej nieodpłatnie mąż.

Właścicielem nieruchomości, jaką Wnioskodawczyni wykorzystywać będzie do celów opisywanej we wniosku działalności, jest i będzie wyłącznie mąż Wnioskodawczyni.

Działalność prowadzona przez męża Wnioskodawczyni polega na prowadzeniu gospodarstwa rolnego, którego przedmiotem jest wyłącznie uprawa roślin (i ich sprzedaż). Mąż Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności hodowlanej. Wnioskodawczyni oraz Jej mąż będą dokonywać odrębnych sprzedaży – każde z tytułu własnej działalności. W tym znaczeniu działalności te są odrębne.

### Pytanie (ostatecznie sformułowane w piśmie z 6 maja 2024 r.)

Czy w opisanej sytuacji, Wnioskodawczyni może zarejestrować się jako czynny podatnik podatku od towarów i usług, nie korzystający ze zwolnienia od tego podatku? (pytanie oznaczone nr 1)

### Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w piśmie z 6 maja 2024 r.)

W ocenie Wnioskodawczyni, w związku z opisaną we wniosku działalnością, będzie Ona mogła zarejestrować się jako czynny podatnik VAT nie korzystający ze zwolnienia od tego podatku.

Działalność rolnicza, jest działalnością objętą zakresem przedmiotowym opodatkowania na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług (dalej także: ustawa o VAT oraz u.p.t.u.), co wynika m.in. z treści art. 15 ust. 2 tej ustawy.

Powyższe wynika z treści art. 15 ust. 2 zdanie pierwsze u.p.t.u., gdzie czytamy, że działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.

Jednocześnie zaś małżeństwo nie jest odrębnym podatnikiem na gruncie VAT_._

Jak wynika bowiem z art. 15 ust. 1 u.p.t.u., podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Małżeństwo nie jest traktowane na gruncie komentowanej ustawy jako jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Tym bardziej zaś nie jest osobą prawną. Małżeństwo to usankcjonowany prawnie związek dwóch osób fizycznych. A skoro na gruncie VAT podatnikami są m.in. osoby fizyczne, a jednocześnie małżeństwo (w odróżnieniu od np. spółki cywilnej osób fizycznych) nie jest traktowane jako podatnik VAT, to w sprawie mamy do czynienia z dwoma odrębnymi podatnikami.

Małżonek Wnioskodawczyni korzysta ze zwolnienia z VAT, o jakim mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. i nadal zamierza z niego korzystać.

Nie wyklucza to jednak, aby Wnioskodawczyni zarejestrowała się zgodnie z art. 96 ust. 1 u.p.t.u. jako czynny podatnik VAT nie korzystający ze zwolnienia od tego podatku. Jeżeli więc Wnioskodawczyni dokona takiej rejestracji, będzie czynnym podatnikiem VAT oraz będzie wystawiała odrębne faktury VAT, składała JPK\_VAT oraz wykonywała inne obowiązki z tego wynikające.

Wnioskodawczyni będzie także uprawniona do odliczania podatku naliczonego VAT od zakupów służących sprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT.

Wynika to wprost z treści art. 86 ust. 1 u.p.t.u., który stanowi, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Przepisy prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług dają osobie prowadzącej działalność rolniczą wybór, czy będzie rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku (art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u.), czy też zrezygnuje z takiego zwolnienia i będzie czynnym podatnikiem VAT z tytułu takiej działalności rolniczej.

Wnioskodawczyni zamierza prowadzić działalność rolniczą w postaci działów specjalnych produkcji rolnej (hodowla drobiu), która stanowi działalność rolniczą zdefiniowaną w art. 2 pkt 15 ustawy. Odrębną działalność gospodarczą – działalność rolniczą (gospodarstwo, uprawa roślin) prowadzi małżonek Wnioskodawczyni, z którym posiada ona rozdzielność majątkową.

Wnioskodawczyni zamierza działać jako odrębny od małżonka podatnik (odrębny nr NIP, odrębny rachunek bankowy, oddzielne rozliczenia i oddzielna sprzedaż produktów). Z powyższego wynika, że małżonkowie będą prowadzić dwie odrębne działalności.

W tym stanie rzeczy Wnioskodawczyni powinna być uznana za odrębnego podatnika VAT.

Podsumowując, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, skoro Wnioskodawczyni będzie prowadzić odrębną działalność rolniczą, to będzie odrębnym podatnikiem podatku od towarów i usług, i będzie mogła zdecydować o zarejestrowaniu się dla celów VAT jako podatnik VAT czynny (także w sytuacji, gdy Jej małżonek nadal będzie prowadzić działalność rolniczą korzystając ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u.).

Stanowisko Wnioskodawczyni potwierdza także wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 24 marca 2022 r., w sprawie C-697/20, w którym Trybunał wskazał, że przepisy unijne nie zabraniają, aby małżonkowie byli odrębnymi podatnikami podatku VAT w prowadzonym wspólnie gospodarstwie rolnym, o ile każde z nich prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie. Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził także, że możliwa jest sytuacja, gdzie jeden z małżonków w prowadzonej działalności rolniczej jest czynnym podatnikiem VAT, a drugi posiada status podatnika zwolnionego z VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy, czyli jest rolnikiem ryczałtowym. Wydany przez TSUE wyrok w sprawie C-697/20 wprost daje podatnikom prowadzącym gospodarstwa rolne prawo do indywidualnego rozliczania podatku VAT, w tym do rozliczania podatku VAT naliczonego. I co również istotne – wyrok ten oznacza, że każdy z małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo rolne może mieć odrębną podmiotowość podatkową i nie musi uzależniać swojej sytuacji podatkowej od decyzji drugiej strony.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku w zakresie ustalenia, czy Wnioskodawczyni może zarejestrować się jako czynny podatnik podatku VAT zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy, niekorzystający ze zwolnienia od podatku (pytanie przeformułowane w piśmie z 6 maja 2024 r.) – **jest prawidłowe.**

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361), zwanej dalej ustawą:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z zapisem art. 2 pkt 15 ustawy:

Przez działalność rolniczą rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (CN 4403 41 00 i 4403 49) oraz bambusa (CN 1401 10 00), a także świadczenie usług rolniczych.

Biorąc pod uwagę przytoczoną definicję działalności gospodarczej (art. 15 ust. 2 ustawy) uznać należy, że działalność rolnicza (art. 2 pkt 15 ustawy) mieści się w pojęciu działalności gospodarczej.

Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy:

W przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 5 ustawy:

Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach.

W myśl art. 47 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (t. j. D. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.):

Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.

Przepis art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1, ze zm.), (zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady) stanowi, że:

Podatnikiem jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Tytuł XII Dyrektywy 2006/112/WE Rady, dotyczący „procedur szczególnych”, zawiera między innymi rozdział 2, zatytułowany „Wspólny system ryczałtowy dla rolników”, który obejmuje art. 295-305 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.

Stosownie do art. 295 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

Do celów niniejszego rozdziału stosuje się następujące definicje:

1) „rolnik” oznacza każdego podatnika prowadzącego działalność w ramach gospodarstwa rolnego, leśnego lub rybackiego;

2) „gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie” oznacza gospodarstwa uznane za takie przez każde państwo członkowskie w ramach działalności produkcyjnej wymienionej w załączniku VII;

3) „rolnik ryczałtowy” oznacza każdego rolnika objętego systemem ryczałtowym przewidzianym w niniejszym rozdziale;

W myśl 296 ust. 1 i 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

1\. W przypadku gdy zastosowanie do rolników zasad ogólnych VAT lub, w stosownych przypadkach, procedury szczególnej przewidzianej w rozdziale 1 mogłoby powodować trudności, państwa członkowskie mogą zastosować w odniesieniu do rolników, zgodnie z niniejszym rozdziałem, system ryczałtowy mający na celu zrekompensowanie VAT zapłaconego od zakupów towarów i usług dokonanych przez rolników ryczałtowych.

2\. Każde państwo członkowskie może wyłączyć z systemu ryczałtowego niektóre kategorie rolników, jak również rolników, w przypadku których zastosowanie zasad ogólnych VAT lub, w stosownych przypadkach, procedur uproszczonych przewidzianych w art. 281 nie powinno spowodować trudności administracyjnych.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.

Zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy:

Przez rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Stosownie do art. 2 pkt 20 ustawy:

Przez produkty rolne rozumie się przez to towary pochodzące z własnej działalności rolniczej rolnika ryczałtowego oraz towary, o których mowa w art. 20 ust. 1c i 1d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.).

W myśl art. 2 pkt 21 ustawy:

Przez usługi rolnicze – rozumie się:

a) usługi związane z rolnictwem oraz chowem i hodowlą zwierząt, z wyłączeniem usług weterynaryjnych (PKWiU ex 01.6), z wyłączeniem usług podkuwania koni i prowadzenia schronisk dla zwierząt gospodarskich (PKWiU ex 01.62.10.0),

b) usługi związane z leśnictwem (PKWiU ex 02.40.10), z wyłączeniem patrolowania lasów wykonywanego na zlecenie przez jednostki inne niż leśne (PKWiU ex 02.40.10.3),

c) usługi wspomagające rybactwo (PKWiU ex 03.00.7), z wyłączeniem usług związanych z rybołówstwem morskim (PKWiU 03.00.71.0),

d) wynajem i dzierżawę maszyn i urządzeń rolniczych, bez obsługi (PKWiU 77.31.10.0).

Zgodnie z art. art. 2 pkt 16 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o gospodarstwie rolnym – rozumie się przez to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy:

Rolnik ryczałtowy dokonujący dostawy produktów rolnych lub świadczący usługi rolnicze, które są zwolnione od podatku na podstawie ust. 1 pkt 3, może zrezygnować z tego zwolnienia pod warunkiem dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 i 2.

Stosownie do art. 96 ust. 1 ustawy:

Podmioty, o których mowa w art. 15 i art. 15a, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.

Zgodnie z art. 96 ust. 2 ustawy:

W przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 15 ust. 4 i 5, zgłoszenie rejestracyjne może być dokonane wyłącznie przez jedną z osób, na które będą wystawiane faktury przy zakupie towarów i usług i które będą wystawiały faktury przy sprzedaży produktów rolnych.

W myśl art. 96 ust. 4 ustawy:

Naczelnik urzędu skarbowego po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym rejestruje podatnika jako "podatnika VAT czynnego", a w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 – jako "podatnika VAT zwolnionego", i na wniosek podatnika potwierdza to zarejestrowanie.

Z powyższych przepisów wynika, że ustawa o podatku od towarów i usług zawiera pewne szczególne rozwiązania dotyczące podatników, którzy prowadzą wyłącznie gospodarstwo rolne oraz podatników, którzy prowadzą wyłącznie działalność rolniczą w innych ramach niż gospodarstwo rolne. Przyjęta zasada ma uprościć rozliczenia podatkowe – gdyż wymienione gospodarstwa to w istocie działalności, w przypadku których częstokroć nie można wyodrębnić osoby prowadzącej gospodarstwo. W takim przypadku, podatnikiem jest ta osoba fizyczna, która (jak gdyby w imieniu gospodarstwa) zarejestruje się jako podatnik.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług wprowadzają bowiem zasadę, że do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego uprawniona jest tylko i wyłącznie jedna osoba fizyczna spośród tych, które prowadzą wspólne gospodarstwo rolne (działalność rolniczą). Dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego tej działalności ma takie znaczenie, że faktury dotyczące tego gospodarstwa (przy nabyciu towarów i usług) będą wystawiane na tę właśnie osobę, która dokonała zgłoszenia rejestracyjnego. Jednocześnie ta sama osoba występować będzie w roli zbywcy (dostawcy) przy sprzedaży (dostawie) produktów rolnych i w związku ze świadczeniem usług rolniczych.

Pani wątpliwości dotyczą ustalenia, czy prowadząc działalność w zakresie hodowli drobiu nieśnego i sprzedaży jaj konsumpcyjnych samodzielnie, we własnym imieniu i na własny rachunek, będzie Pani mogła dokonać rejestracji jako odrębny podatnik VAT czynny na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy, niekorzystający ze zwolnienia od podatku.

Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że zgodnie z ww. przepisami ustawy, jeśli jeden ze współmałżonków prowadzących wspólnie gospodarstwo rolne (działalność rolniczą), prowadziłby odrębnie pozarolniczą działalność gospodarczą to wówczas każde z małżonków może być odrębnym podatkiem (małżonek, który nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej może się zarejestrować jako podatnik z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, zaś ten małżonek, który prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą – z tytułu prowadzenia tej działalności). Nie ma przeszkód przeciw takiej odrębnej rejestracji małżonków, gdyż nie będzie wówczas spełniony określony w powyższych przepisach art. 15 ust. 4 i 5 ustawy warunek, aby dane osoby prowadziły wyłącznie gospodarstwo rolne (bądź działalność rolniczą).

Natomiast w sytuacji, gdy prowadzone gospodarstwo rolne jest własnością wspólną, którego reprezentantem jest jeden z małżonków (z uwagi na fakt zarejestrowania się przez niego – w imieniu gospodarstwa – jako „podatnika VAT czynnego”), to zasadniczo w zakresie wspólnej działalności rolniczej drugi małżonek nie powinien zarejestrować się jako podatnik VAT czynny. Jak już wcześniej wskazano do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego uprawniona jest wyłącznie jedna osoba fizyczna spośród tych, które prowadzą wspólne gospodarstwo rolne (działalność rolniczą).

W wyroku z 24 marca 2022 r. w sprawie C-697/20 TSUE wskazał, że z przepisów art. 9, 295 i 296 Dyrektywy 2006/112/WE Rady nie można wywieść, że państwo członkowskie może w przypadku działalności prowadzonej w ramach gospodarstwa rolnego ograniczyć możliwość zarejestrowania się przez daną osobę w charakterze podatnika VAT z tego tylko powodu, że jej małżonek wykorzystuje to samo gospodarstwo na potrzeby swojej własnej działalności podlegającej opodatkowaniu VAT.

W związku z tym co do zasady nie jest zgodna z Dyrektywy 2006/112/WE Rady, praktyka państwa członkowskiego, która wyklucza możliwość uznania małżonków prowadzących działalność rolniczą w ramach jednego gospodarstwa przy wykorzystaniu majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową za odrębnych podatników VAT.

Przepis art. 296 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady przewiduje, iż państwa członkowskie „mogą zastosować” system ryczałtowy w odniesieniu do rolników, w przypadku których opodatkowanie na zasadach ogólnych VAT mogłoby powodować trudności, a w ust. 2 uściśla, że każde państwo członkowskie „może wyłączyć” z systemu ryczałtowego w szczególności rolników, w przypadku których zastosowanie zasad ogólnych VAT nie powoduje trudności administracyjnych.

Ponadto Trybunał orzekł, że wspólny system ryczałtowy dla rolników stanowi odstępstwo od zasad ogólnych VAT i w związku z tym powinien mieć zastosowanie wyłącznie w zakresie niezbędnym do osiągnięcia swego celu. Wśród dwóch celów tego systemu znajduje się cel uproszczenia, który należy pogodzić z celem zrekompensowania obciążenia rolników naliczonym VAT (wyrok z dnia 12 października 2016 r., Nigl i in., C-340/15, EU:C:2016:764, pkt 37, 38 i przytoczone tam orzecznictwo).

TSUE podkreślił, że prowadzenie przez małżonków działalności rolniczej w ramach jednego gospodarstwa i przy wykorzystaniu majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową, w sposób samodzielny i tak, że każde z nich czyni to na podstawie zasad ogólnych VAT, nie powoduje trudności administracyjnych w porównaniu z sytuacją, w której jedno z nich podlegałoby owym zasadom ogólnym, a drugie byłoby objęte systemem ryczałtowym, dane państwo członkowskie może zasadnie postanowić, że rezygnacja przez jedno z małżonków z systemu ryczałtowego skutkuje utratą przez drugie z nich statusu rolnika ryczałtowego.

Trybunał orzekł m.in., że przepisy art. 9, 295 I 296 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego system podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że:

‒ stoją one na przeszkodzie praktyce państwa członkowskiego, która wyklucza możliwość uznania małżonków prowadzących działalność rolniczą w ramach jednego gospodarstwa przy wykorzystaniu majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową za odrębnych podatników podatku od wartości dodanej (VAT), w przypadku gdy każde z tych małżonków prowadzi działalność gospodarczą w sposób samodzielny;

‒ nie stoją one na przeszkodzie temu, by w okolicznościach, w których małżonkowie prowadzą tę działalność rolniczą w ramach systemu ryczałtowego dla rolników, wybór przez jedno z małżonków opodatkowania prowadzonej przez nie działalności na zasadach ogólnych VAT powodował utratę przez drugie z nich statusu rolnika ryczałtowego, jeżeli po zbadaniu konkretnej sytuacji skutek ten okaże się konieczny w celu przeciwdziałania ryzyku nadużyć i oszustw, którego nie można wykluczyć poprzez przedstawienie przez małżonków odpowiednich dowodów, lub jeżeli prowadzenie tej działalności przez owych małżonków w sposób samodzielny i tak, że każde z nich czyni to na podstawie zasad ogólnych VAT, nie powoduje trudności administracyjnych w porównaniu z sytuacją współistnienia po stronie wspomnianych małżonków dwóch różnych statusów.

Z opisu sprawy wynika, że:

\- Planuje Pani rozpocząć działalność gospodarczą w zakresie chowu drobiu nieśnego (około 2000 sztuk) i sprzedaż jaj konsumpcyjnych, co spełnia kryteria działu specjalnego produkcji rolnej;

\- W związku z Pani działalnością rolniczą chciałaby Pani zarejestrować się jako czynny podatnik VAT na zasadach ogólnych;

\- Wnioskodawczyni działalność w zakresie hodowli drobiu nieśnego i sprzedaży jaj konsumpcyjnych będzie wykonywała samodzielnie bez pomocy ze strony męża;

\- Wnioskodawczyni będzie prowadziła działalność w zakresie hodowli drobiu nieśnego i sprzedaży jaj konsumpcyjnych samodzielnie, we własnym imieniu i na własny rachunek;

\- Prowadzona przez Wnioskodawczynię działalność w zakresie hodowli drobiu nieśnego i sprzedaży jaj konsumpcyjnych nie będzie co do zasady powiązana z gospodarstwem męża;

\- Pani mąż w ramach swojej działalności rolniczej chce pozostać rolnikiem ryczałtowym i korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy;

\- Wraz z mężem prowadzi Pani gospodarstwo rolne;

\- Mają Państwo rozdzielność majątkową;

\- Właścicielem gospodarstwa rolnego jest wyłącznie mąż Wnioskodawczyni;

\- Pomaga Pani mężowi w prowadzeniu gospodarstwa rolnego jako domownik, nie jest z nim związana stosunkiem pracy, zlecenia itp.;

\- Wnioskodawczyni nadal będzie pomagała w gospodarstwie męża jako domownik;

\- Wnioskodawczyni będzie korzystała z jednego z budynków znajdującego się na terenie gospodarstwa męża oraz terenu wokół tego budynku, jakie udostępni jej nieodpłatnie mąż na zasadzie użyczenia i będzie tam prowadziła swoją działalność. W tym okresie mąż nie będzie przedmiotowego budynku oraz gruntu wykorzystywał w ramach prowadzonej przez siebie działalności rolniczej;

\- Wnioskodawczyni przewiduje, iż może dokonywać zakupów części zboża (nie całości) (potrzebnego jako karma) od męża. Będzie to zakup odpłatny;

\- Działalność tą będzie Pani prowadziła w budynku oraz na terenie wokół tego budynku, jakie udostępni Jej nieodpłatnie mąż;

\- Właścicielem nieruchomości, jaką Wnioskodawczyni wykorzystywać będzie do celów opisywanej we wniosku działalności, jest i będzie wyłącznie mąż Wnioskodawczyni;

\- Działalność prowadzona przez męża Wnioskodawczyni polega na prowadzeniu gospodarstwa rolnego, którego przedmiotem jest wyłącznie uprawa roślin (i ich sprzedaż). Mąż Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności hodowlanej. Wnioskodawczyni oraz Jej mąż będą dokonywać odrębnych sprzedaży – każde z tytułu własnej działalności.

Uwzględniając opis analizowanej sprawy wskazać należy, że przepisy prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług dają osobie prowadzącej własne gospodarstwo rolne (działalność rolniczą) wybór czy będzie rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku, czy też zrezygnuje z takiego zwolnienia i będzie czynnym podatnikiem VAT z tytułu takiej działalności rolniczej.

### Odnosząc powyższe regulacje do przedstawionej we wniosku sytuacji stwierdzić należy, że przepisy prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług nie stoją na przeszkodzie rezygnacji ze zwolnienia z podatku VAT przez rolnika ryczałtowego prowadzącego własne gospodarstwo rolne. Wnioskodawczyni oraz Jej małżonek będą posiadali odrębne gospodarstwa rolne. Mają Państwo rozdzielność majątkową. Właścicielem gospodarstwa rolnego jest wyłącznie mąż Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni będzie prowadziła działalność w zakresie hodowli drobiu nieśnego i sprzedaży jaj konsumpcyjnych samodzielnie, we własnym imieniu i na własny rachunek.

W związku z powyższym, będzie Pani mogła dokonać rejestracji jako odrębny podatnik VAT czynny na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy (niekorzystający ze zwolnienia od podatku jako rolnik ryczałtowy), w związku z prowadzoną na własny rachunek działalnością rolniczą w zakresie hodowli drobiu nieśnego i sprzedaży jaj konsumpcyjnych, gdyż nie posiadają Państwo wspólnego gospodarstwa rolnego, do którego miałyby zastosowanie przepisy art. 96 ust. 2 ustawy.

**Podsumowanie**

**W opisanej sytuacji, prowadząc** **działalność w zakresie hodowli drobiu nieśnego i sprzedaży jaj konsumpcyjnych samodzielnie, we własnym imieniu i na własny rachunek** **będzie Pani mogła dokonać rejestracji jako odrębny podatnik VAT czynny na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy, niekorzystający ze zwolnienia od podatku.**

**Pani stanowisko w powyższym zakresie należy uznać za prawidłowe.**

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Interpretacja ta została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pani wniosku (zapytania) Zainteresowanego w zakresie ustalenia, czy Pani może zarejestrować się jako czynny podatnik podatku VAT zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy, niekorzystający ze zwolnienia. Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy oraz własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Ponadto należy poinformować, że niniejszą interpretacją został załatwiony wniosek w części dotyczącej ustalenia, czy Wnioskodawczyni może zarejestrować się jako czynny podatnik podatku VAT zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy, niekorzystający ze zwolnienia (pytanie przeformułowane w piśmie z 6 maja 2024 r. oznaczone nr 1). Natomiast wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur RR dokumentujących zakup zboża od męża Wnioskodawczyni (pytanie nowo sformułowane w piśmie z 6 maja 2024 r. oznaczone nr 2) zostanie załatwiony odrębnym rozstrzygnięciem.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).