Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/415-525/08-2/AA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2008-08-20
Teza: Wnioskodawca w 1997 roku zaciągnął kredyt bankowy, który w wyniku trudności finansowych przestał spłacać. Bank umorzył część odsetek. Wnioskodawca pyta czy od tych umorzonych odsetek musi zapłacić podatek dochodowy?
Słowa kluczowe: dochód-opodatkowanie dochodu; odsetki; odsetki-odsetki od kredytu; przychód; umorzenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 15 lipca 2008 r. (data wpływu 21 lipca 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania kwoty umorzonych odsetek bankowych – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 lipca 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania kwoty umorzonych odsetek bankowych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca wraz z żoną w dniu 21 sierpnia 1997 roku zaciągnęli kredyt na zakup samochodu osobowego w kwocie 16.500 zł. Wnioskodawca prowadził wówczas działalność gospodarczą, lecz samochód kupił na własne potrzeby. W wyniku długotrwałej choroby Wnioskodawca znalazł się w trudnej sytuacji finansowej. Przez kilka miesięcy nie spłacał rat kredytu. Po powrocie ze szpitala złożył w banku wniosek o rozłożenie na raty powstałego zadłużenia oraz wydłużenie okresu spłaty. Został poinformowany, że wniosek zostanie rozpatrzony i otrzyma pisemną odpowiedź. Wnioskodawca na poczet kredytu wpłacał po 200 zł. Kiedy upomniał się o rozpatrzenie wniosku, otrzymał odpowiedź, iż Bank przygotowuje dokumenty. Zamiast odpowiedzi na wniosek, po około pół roku, na wniosek Banku komornik zajął samochód Wnioskodawcy i sprzedał za kwotę ok. 13.000 zł. Wnioskodawca złożył zażalenie do Sądu, lecz zostało oddalone ze względu na to, że złożył je po czasie. Dopiero w 2005 roku po wielu prośbach wezwano Wnioskodawcę do podpisania ugody. Jednak okazało się, że odsetki cały czas rosły, a pieniądze wpłacone do tej pory zostały przeznaczone częściowo na spłatę kapitału i częściowo na odsetki. Chcąc spłacić zobowiązanie Zainteresowany podpisał ugodę. W dniu 14 czerwca 2007 roku Wnioskodawca otrzymał pismo o możliwości redukcji odsetek w zamian za spłatę pozostałej kwoty kapitału, Wnioskodawca zaakceptował ugodę.

Jak podaje Wnioskodawca minęło 10 lat i nastąpiłoby przedawnienie, lecz mimo tego chciał być uczciwy i spłacić dług. Wnioskodawca podaje, że nie był świadomy konieczności zapłaty podatku od umorzonych odsetek.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w zaistniałej sytuacji Wnioskodawca musi zapłacić dodatkowy podatek?

Zdaniem Wnioskodawcy, pieniędzy tych nigdy nie miał i ich nie przywłaszczył, są to pieniądze wirtualne. Zainteresowany podaje, że zapłacił za samochód, którego nie ma. Ponadto ze względu na swoją chorobę zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Chcąc spłacić należność wobec Banku, rodzina Wnioskodawcy zaciągnęła kredyt. Zainteresowany podaje, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, dlatego też uważa, że bank nie powinien dochodzić swoich roszczeń.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności”, definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Podkreślić należy, iż otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej jest obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu lub jego części, wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód).

Odmiennie należy traktować odsetki, które są opłatą za korzystanie ze środków finansowych kredytodawcy. Wysokość odsetek (w sposób niebudzący wątpliwości, co do wysokości), jak i zasady oraz terminy spłaty kredytu wraz z odsetkami, określone są w umowie kredytowej. Zmiana wysokości odsetek od kredytu w stosunku do pierwotnej umowy kredytowej mieści się w zasadzie swobody kształtowania umów kredytowych i nie wywołuje skutków podatkowych. Dotyczy to zarówno odsetek od kredytu za okres przypadający po zmianie warunków umowy naliczania odsetek, jak również za okres przed zmianą warunków umowy, ale tylko takich, których w dniu zmiany wysokości odsetek termin płatności jeszcze nie nastąpił (odsetek nienależnych, ale niewymagalnych).

Natomiast umorzenie kwot niezapłaconych odsetek od kredytu zaciągniętego przez osobę fizyczną, których termin płatności upłynął – jest przysporzeniem, skutkującym powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu. Dotyczy to zarówno odsetek skapitalizowanych (które de facto po skapitalizowaniu stają się kwotą długu), jak i odsetek wymagalnych, czyli takich, których w myśl postanowień umowy kredytowej termin płatności upłynął.

Natomiast tzw. odsetki karne, czyli przypadające od nieterminowo regulowanych zobowiązań wynikających z umowy należy rozpatrywać w zależności od treści umowy i szczegółowego określenia sposobu ich naliczania. Jeżeli umowa kredytowa jednoznacznie określa zasady naliczania podwyższonych odsetek od nieterminowych spłat rat kredytu i wiąże nimi strony umowy, wówczas odsetki te należy traktować w sposób analogiczny jak odsetki wymagalne. Natomiast, jeżeli umowa kredytowa daje wierzycielowi jednostronne prawo, z którego może skorzystać lub nie, do naliczania podwyższonych odsetek od nieterminowych spłat kredytów – wówczas odstąpienie przez wierzyciela od naliczenia takich odsetek nie stanowi przysporzenia dla kredytobiorcy. Także odstąpienie przez wierzyciela od dochodzenia od dłużnika odsetek należnych na podstawie art. 481 § 2 i 482 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), czyli odsetek za czas opóźnienia się ze spełnieniem świadczenia nie wywołuje skutków podatkowych, gdyż przepisy te dają prawo dochodzenia ustawowych odsetek i nie skorzystanie z tego prawa przez wierzyciela nie stanowi przysporzenia dla dłużnika.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w ramach zawartej ugody z Wnioskodawcą Bank umorzył odsetki od zaciągniętego w 1997 roku kredytu, po uregulowaniu przez Wnioskodawcę pozostałej kwoty kapitału kredytu. Zatem wartość umorzonych odsetek od udzielonego kredytu stanowi przychód, o którym mowa w art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Jednocześnie tut. Organ wskazuje, że ocena postępowania stron zawartej umowy cywilnoprawnej miedzy Wnioskodawcą a bankiem nie może stanowić przedmiotu interpretacji indywidualnej, wydawanej na mocy przepisów ustawy Ordynacja podatkowa.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.