Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.872.2021.1.KF
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-12-16
Teza: Opodatkowanie otrzymanego odszkodowania.
Słowa kluczowe: odszkodowania; szkody-szkoda rzeczywista; umowa-niewykonanie umowy; wyrok; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 3b

**Interpretacja indywidualna**

**– stanowisko nieprawidłowe**


==================================================================

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

16 września 2021 r. wpłynął Pani wniosek z 16 września 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanego odszkodowania. Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

Zwraca się Pani z prośbą o interpretację w zakresie uznania odszkodowania otrzymanego od (…) jako dochodu objętego obowiązkiem odprowadzenia podatku dochodowego od osób fizycznych.

W 2017 r. nabyła Pani z mężem mieszkanie korzystając z kredytu hipotecznego, mieszkanie w stanie deweloperskim. Zgodnie z treścią umowy realizacyjnej zawartej między stronami (…) marca 2017 r., umowa przenosząca własność mieszkania miała zostać zawarta najpóźniej do (…) marca 2018 r. (…) postawiła część nieruchomości na zadłużonej działce, zatajając to przy podpisywaniu umowy. Wyprostowanie tej sprawy trwało 3 lata. Pierwsze oświadczenie (…) w załączniku. Faktycznie umowa przenosząca własność została zawarta dopiero (…) lutego 2021 r.

Ponieważ nie wiedziała Pani kiedy dokładnie nastąpi przeniesienie własności, (…) wielokrotnie przekładała termin, wystąpiła Pani z mężem w kwietniu 2020 r. do (…) o zwrot podwyższonych kosztów pomostowych kredytu hipotecznego, spowodowane brakiem zabezpieczenia w postaci zawarcia umowy przenoszącej własność mieszkania, poniesionych w okresie od (…) kwietnia 2018 r. do (…) stycznia 2020 r. W związku z brakiem reakcji (…) na wezwanie do zapłaty postanowiła Pani wraz z mężem zwrócić się o wsparcie do Kancelarii Prawnej. Działający w Państwa imieniu adwokat wystąpił do (…) z wezwaniem do zapłaty. (…) odmówiła wypłaty. W związku z powyższym, został w Państwa imieniu złożony pozew do sądu, w wyniku czego (…) wypłaciła należną Państwu kwotę. Sprawa nie zakończyła się ugodą. Wiązało się to także z wypłaceniem przez (…) prowizji prawnikowi.

Należność została uiszczona na podstawie wyroku Sądu (…) z (…) czerwca 2020 r., wydanego w sprawie toczącej się pod sygnaturą akt (…). Zasądzone odszkodowanie stanowi wyrównanie szkody rzeczywistej. Sąd zastosował art. 471 Kodeksu cywilnego. Jest to przepis, który mówi o konieczności naprawienia szkód powstałych z niewłaściwego wykonania umowy. Taka szkoda została poniesiona, ponieważ niewłaściwie wykonano umowę deweloperską – przekroczenie terminu na wyodrębnienie lokalu. W związku z przekroczeniem terminu na prawne wyodrębnienie lokalu zmuszona była Pani ponieść wyższą ratę kredytu hipotecznego na zakup lokalu. Pozwem objęte były kwoty już uiszczone na rzecz banku, których nie trzeba byłoby płacić gdyby lokal został wyodrębniony w umówionym terminie. Przez cały okres opóźnienia zostały zwiększone koszty kredytu hipotecznego spowodowane brakiem zabezpieczenia w postaci zawarcia umowy przenoszącej własność mieszkania.

(…) kwietnia (…) drogą mailową przekazała PIT-11 z tytułu odszkodowania wypłaconego w celu pokrycia kosztów wynikających z wyższego oprocentowania umowy kredytu hipotecznego.

### Pytanie

Czy kwota odszkodowania, która została przekazana przez (…) powinna zostać potraktowana jako dochód, od którego powinna Pani odprowadzić podatek?

### Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, kwota odszkodowania jaka została wpłacona w związku z podwyższonymi kosztami pomostowymi kredytu hipotecznego nie powinna zostać potraktowana jako dodatkowy dochód. W sytuacji, w której własność przepisana byłaby w terminie, wskazany koszt nie zostałby przez Panią poniesiony.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.

Art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Za przychody należy natomiast uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionych przepisów wynika zatem, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Rodzaje źródeł przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdzie między innymi w pkt 9 wymieniono „inne źródła”.

Art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Zwrot „w szczególności” użyty w ww. artykule oznacza, że ustawodawca jedynie przykładowo wskazał, jakie przychody należy zaliczyć do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9. Katalog ten nie jest więc zamknięty. Oznacza to, że do „innych źródeł” należy zakwalifikować wszelkie przychody – w rozumieniu ustawy – których nie można zaliczyć do któregokolwiek z pozostałych źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Należy zauważyć, że każde odszkodowanie ma za zadanie wyrównanie szkody w majątku, utraconych korzyści lub szkody poczynionej na osobie (zadośćuczynienie). Odszkodowanie stanowi zawsze przychód, gdyż otrzymujący je powiększa w ten sposób swój majątek. Odszkodowanie w żadnym wypadku nie ma charakteru restytucyjnego, bowiem niczego nie przywraca, a jedynie wynagradza stratę lub krzywdę. Warunkiem otrzymania każdego odszkodowania jest zdarzenie, w wyniku którego dana osoba doznała określonego uszczerbku. Nikt nie otrzyma odszkodowania, jeśli wcześniej nie zaszła przesłanka powodująca możliwość ubiegania się o nie.

Jak już wyżej wskazano, każde odszkodowanie (zadośćuczynienie) stanowi przysporzenie majątkowe, przychód podatkowy. Jednakże ustawodawca ze względów celowościowych wprowadził w zakresie niektórych odszkodowań (zadośćuczynień) zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, które wynikają m.in. z treści art. 21 ust. 1 pkt 3b cytowanej ustawy podatkowej.

Art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zakres zwolnienia wynikający z ww. przepisu, obejmuje wyłącznie odszkodowania lub zadośćuczynienia za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Specyfika prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowania lub zadośćuczynienia z tytułu poniesionych przez poszkodowanego strat i odszkodowania lub zadośćuczynienia z tytułu utraconego zysku. Odszkodowanie lub zadośćuczynienie z tytułu utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Jak wskazano we wniosku poniosła Pani szkodę, ponieważ niewłaściwie wykonano umowę deweloperską – przekroczenie terminu na wyodrębnienie lokalu. W związku z przekroczeniem terminu na prawne wyodrębnienie lokalu zmuszona była Pani ponieść wyższą ratę kredytu hipotecznego na zakup lokalu. (…) wypłaciła Pani odszkodowanie w celu pokrycia kosztów wynikających z wyższego oprocentowania umowy kredytu hipotecznego, które musiała Pani ponosić. Odszkodowanie otrzymała Pani na podstawie wyroku sądu i stanowi ono wyrównanie szkody rzeczywistej. Sąd zastosował art. 471 Kodeksu cywilnego.

Art. 471 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.): dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, że otrzymane odszkodowanie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji wypłata tego odszkodowania nie rodzi u Pani obowiązku podatkowego.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

W związku z załączeniem przez Panią do wniosku dokumentu należy zaznaczyć, że Organ wydając interpretację w trybie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie dokonuje analizy i oceny załączonych do wniosku dokumentów, a jedynie opiera się na przedstawionym we wniosku stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).