Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-595/08-2/AS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-07-03
Teza: Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością rozważa dokonanie na rzecz udziałowców wypłat z udziałów skutkujących powstaniem przychodu z udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu przepisu art. 24 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: koszt-koszty uzyskania przychodów; likwidacja; obowiązek-obowiązek płatnika; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób fizycznych; przychód-przychód z kapitału pieniężnego; udział-umorzenie udziałów; zyski-udział w zyskach osób prawnych
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

**INIERPRETACJA INDYWIDUALNA**

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 31.03.2008 r. (data wpływu 04.04.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodu z tytułu wypłaty udziałów na rzecz udziałowców:

\- **jest prawidłowe**

1.  W części dotyczącej ustalenia kosztów uzyskania przychodów przy ustalaniu dochodu po stronie podatnika z tytułu zbycia udziałów na rzecz Spółki w celu ich umorzenia w wysokości wydatków na objęcie udziałów,
2.  W części dotyczącej ustalenia kosztów uzyskania przychodów po stronie podatnika przy ustalaniu dochodu z tytułu wypłat na rzecz udziałowców w związku z likwidacją Spółki w wysokości wydatków poniesionych na objęcie udziałów,
3.  W części dotyczącej ustalenia kosztów uzyskania przychodów po stronie podatnika przy ustalaniu dochodu z tytułu umorzenia przymusowego udziałów, w wysokości wartości z dnia ich nabycia w drodze spadku lub darowizny.

\- **jest nieprawidłowe**2.  W części dotyczącej ustalenia kosztów uzyskania przychodów przy ustalaniu dochodu po stronie podatnika z tytułu zbycia udziałów na rzecz Spółki w celu ich umorzenia na podstawie oświadczenia złożonego przez podatnika,
3.  W części dotyczącej ustalenia kosztów uzyskania przychodów po stronie podatnika przy ustalaniu dochodu z tytułu wypłat na rzecz udziałowców w związku z likwidacją Spółki na podstawie oświadczenia złożonego przez podatnika.

**UZASADNIENIE**

W dniu 04.04.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodu z tytułu wypłaty udziałów na rzecz udziałowców.

**W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe:**

Wnioskodawca, będący spółką z ograniczoną odpowiedzialnością rozważa dokonanie na rzecz udziałowców wypłat z udziałów skutkujących powstaniem przychodu z udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu przepisu art. 24 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

**W związku z powyższym zadano następujące pytania:**

1.  Czy można uznać, że w przypadku umorzenia udziałów lub odpłatnego ich zbycia na rzecz Spółki w celu umorzenia, przy dokonywaniu obliczenia i pobrania podatku (przy ustalaniu dochodu podatnika podlegającego opodatkowaniu), dopuszczalne jest przyjęcie przez Spółkę kosztu uzyskania przychodu po stronie podatnika, np. w wysokości wydatków na objęcie lub nabycie akcji?
2.  W razie pozytywnej odpowiedzi na pyt. 1, na podstawie jakich danych należy ustalić należy koszty uzyskania przychodu z tytułu umorzenia udziałów w sytuacji, gdy dostępnym źródłem informacji na ten temat jest jedynie sam podatnik?
3.  Czy w sytuacji dokonywania przez Spółkę wypłat na rzecz udziałowców w związku z jej likwidacją dopuszczalne byłoby przyjęcie przez Spółkę kosztu uzyskania przychodu po stronie podatnika, np. w wysokości wydatków na objęcie lub nabycie akcji?
4.  W razie pozytywnej odpowiedzi na pyt. 3, na podstawie jakich danych należy ustalić należy koszty uzyskania przychodu z tytułu otrzymania majątku w związku z likwidacją Spółki w. sytuacji, gdy dostępnym źródłem informacji na ten temat jest jedynie sam podatnik?
5.  Czy można przyjąć, że w razie umorzenia przymusowego udziałów nabytych przez podatnika w drodze spadku lub darowizny, kosztem w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu takiej operacji jest wartość rynkowa udziałów z dnia ich nabycia (tj. dnia darowizny)?
6.  Czy odmienna sytuacja powstanie, jeśli udziały zostaną odkupione przez Spółkę w celu umorzenia?

Zdaniem wnioskodawcy:

Koszt uzyskania przychodu przy umorzeniu udziałów (pytanie 1):

Zgodnie z przepisem art. 24 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem (dochodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest w szczególności dochód faktycznie uzyskany z odpłatnego zbycia akcji na rzecz spółki w celu ich umorzenia. Zgodnie z przepisem art. 24 ust. 5d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochodem z umorzenia udziałów lub akcji w spółkach kapitałowych jest nadwyżka przychodu otrzymanego w związku z umorzeniem nad kosztami uzyskania przychodu, którymi są wydatki na objęcie lub nabycie udziałów, względnie wartość przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części wniesionej aportem, czy też nominalna wartość udziałów z dnia objęcia (w przypadku udziałów objętych w zamian za wkład niepieniężny inny niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część).

Odnosząc powyższą regulację do stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) określonego w stanie faktycznym, w ocenie Spółki uzasadnione jest przyjęcie, iż w przypadku umorzenia udziałów, lub ich nabycia od podatnika celem umorzenia, przy obliczeniu i pobraniu podatku jako podstawę opodatkowania należy przyjąć dochód, stanowiący nadwyżkę przychodu uzyskanego przez podatnika z tytułu umorzenia nad kosztami jego uzyskania w postaci wydatków poniesionych przez podatnika na objęcie lub nabycie akcji, bądź określonymi zgodnie z przepisem art. 22 ust. 1f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Określenie wysokości kosztu uzyskania przychodu przy umorzeniu udziałów (pytanie 2):

Zgodnie z przepisem art. 30 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1998 r. - Ordynacja podatkowa, płatnik nie ponosi odpowiedzialności za niepobranie lub niewpłacenie podatku, jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika, jako że w takiej sytuacji odpowiada sam podatnik.

Przy założeniu zatem poprawności stanowiska Spółki w odniesieniu do kwestii poruszonych w pytaniu 1, w sytuacji, gdy jedynym źródłem informacji o wysokości kosztu poniesionego na nabycie udziałów jest sam podatnik, właściwe będzie określenie tego kosztu na podstawie złożonego przez niego oświadczenia. W razie bowiem zawyżenia przez podatnika wartości kosztów poniesionych na nabycie udziałów, konsekwencji takiego zawyżenia nie poniesie Spółka lecz sam podatnik.

Dochód w postaci wartości mają tku otrzymanego wskutek likwidacji Spółki (pytanie 3):

Przepis art. 24 ust. 5 pkt 3 stanowi, iż dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest również dochód (przychód) faktycznie uzyskany w związku z likwidacją osoby prawnej. O ile w odróżnieniu od sytuacji zbycia udziałów w celu umorzenia, zasady ustalania kosztu nie są regulowane przepisem szczególnym, to jednak nie sposób na tej podstawie przyjąć, iż podatnik w tej sytuacji nie ma prawa do odliczenia kosztów uzyskania przychodu. Powołany przepis mówi bowiem o dochodzie faktycznie uzyskanym; w przykładowej sytuacji trudno zaś uznać za dochód faktycznie uzyskany otrzymane przez podatnika mienie spółki o wartości 100 złotych, jeśli pół roku wcześniej podatnik nabył udziały o wartości złotych 500, zwłaszcza w świetle definicji kosztów uzyskania przychodu zawartej w art. 22 ust. 1. Sytuację, w której podatnik traci w wyniku likwidacji spółki własność udziałów, uzyskując w zamian określoną rekompensatę należy zatem, w ocenie Spółki, traktować analogicznie do sytuacji odpłatnego zbycia udziałów i zgodnie z dyspozycją przepisu art. 23 ust. 1 pkt 38 przyjąć, iż wydatki na nabycie udziałów w spółce kapitałowej mogą stanowić koszty uzyskania przychodu w przypadku jej likwidacji.

Określenie wysokości kosztu uzyskania przychodu przy likwidacji spółki (pytanie 4):

Jak wskazano w pkt 2, zgodnie z przepisem art. 30 § 5 Ordynacji podatkowej płatnik nie ponosi odpowiedzialności za niepobranie lub niewpłacenie podatku, jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika, jako że w takiej sytuacji odpowiada sam podatnik.

Przy założeniu zatem poprawności stanowiska Spółki w odniesieniu do kwestii poruszonych w pytaniu 3, w sytuacji, gdy jedynym źródłem informacji o wysokości kosztu poniesionego na nabycie udziałów jest sam podatnik, właściwe będzie określenie tego kosztu na podstawie złożonego przez niego oświadczenia. W razie bowiem zawyżenia przez podatnika wartości kosztów poniesionych na nabycie udziałów, konsekwencji takiego zawyżenia nie poniesie Spółka lecz sam podatnik.

Umorzenie udziałów nabytych w drodze darowizny (pytania 5 i 6):

Przepis art. 24 ust. 5d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że dochodem z umorzenia udziałów lub akcji w spółkach mających osobowość prawną jest nadwyżka przychodu otrzymanego w związku z umorzeniem nad kosztami uzyskania przychodu obliczonymi zgodnie z przepisem art. 22 ust. 1f albo art. 23 ust. 1 pkt 38; jeżeli nabycie nastąpiło w wyniku spadku lub darowizny, koszty ustała się do wysokości wartości z dnia nabycia spadku lub darowizny.

Jednocześnie zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 pkt 38, za koszt uzyskania przychodu nie uważa się wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych. Warto jednak zwrócić uwagę, iż przepis ten reguluje kwestię wydatków poniesionych na zakup udziałów, nie stanowiących kosztów uzyskania przychodu, będących natomiast kosztem w przypadku odpłatnego zbycia tych udziałów. Nie odnosi się jednak do sytuacji, w której otrzymane nieodpłatnie udziały są umarzane za wynagrodzeniem, zaś faktycznym kosztem ponoszonym przez podatnika jest wartość umarzanych udziałów, których własność traci w wyniku umorzenia.

Przepis art. 22 ust. 1 stanowi, że kosztem uzyskania przychodów są w szczególności koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z zastrzeżeniem art. 23. Jednocześnie w myśl art. 24 ust. 5d, wysokość kosztu ustalanego w przypadku takiej transakcji równa jest wartości rynkowej udziałów z dnia nabycia. W takim razie, w przypadku udziałów, które przykładowo w dniu darowizny miałyby wartość stu złotych, a następnie zostały umorzone za wynagrodzeniem w wysokości złotych stu pięćdziesięciu, koszt z tytułu takiej transakcji byłby równy wartości utraconych udziałów (tj. sto złotych) a tym samym obowiązek zapłaty podatku dotyczyłby uzyskanego dochodu w wysokości pięćdziesięciu złotych.

Podsumowując, w opisanym stanie faktycznym - w razie umorzenia omawianych udziałów, w ocenie Spółki dopuszczalne będzie przyjęcie kosztu uzyskania przychodu w wysokości ich wartości rynkowej z dnia ich nabycia w drodze darowizny.

**Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje:**

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a) – c).

Zgodnie z art. 17 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się:

1\. Odsetki od pożyczek, 2. Odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą, 3. Odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych, 4. Dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni, w tym również:

*   dywidendy z akcji złożonych przez członków pracowniczych funduszy emerytalnych na rachunkach ilościowych,
*   oprocentowanie udziałów członkowskich z nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) w spółdzielniach,
*   podziału majątku likwidowanej spółki (spółdzielni),
*   wartość dokonanych na rzecz udziałowców i akcjonariuszy nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, określoną według zasad wynikających z art. 11 ust. 2-2b,

5\. Przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c, 6. Należne choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z:

*   odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych,
*   realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,

7\. Przychody z odpłatnego zbycia prawa poboru, w tym również ze zbycia prawa poboru akcji nowej emisji przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członka funduszu, 8. Przychody członków pracowniczych funduszy emerytalnych z tytułu przeniesienia akcji złożonych na rachunkach ilościowych do aktywów tych funduszy, 9. Nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny, 10. Przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

W myśl art. 24 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także m. in.:

1.  dochód z umorzenia udziałów (akcji),
2.  dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji),
3.  wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej, (…).

Na podstawie art. 30a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a m.in. z odsetek oraz dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych.

Zgodnie z art. 30a ust. 6 ww. ustawy zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 do 4 oraz pkt 6, 8 i 9 (w tym odsetki oraz dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych), pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania.

Przepis ten ma znaczenie takie, że nie pozwala na pomniejszanie przed opodatkowaniem przychodu z dywidend i odsetek o wszelkie koszty uzyskania.

Natomiast zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19 % uzyskanego dochodu.

W myśl art. 30b ust. 2 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub art. 23 ust. 1 pkt 38.

Z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

W myśl art. 22 ust. 1f ww. ustawy w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień zbycia tych udziałów (akcji) albo wkładów, koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości:

1.  nominalnej wartości objętych udziałów (akcji) albo wkładów z dnia ich objęcia - jeżeli te udziały (akcje) albo wkłady zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część,
2.  wartości przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ksiąg przedsiębiorstwa, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji) albo wkładów, nie wyższej jednak niż ich wartość nominalna z dnia objęcia.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e.

Zasady umorzenia udziałów w spółce z o.o. określa ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.).

W celu sprecyzowania użytych przez Wnioskodawcę pojęć (akcje, udziały), wyjaśnia się, że zgodnie z art. 152 Kodeksu spółek handlowych kapitał zakładowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością dziali się na udziały o równej albo nierównej wartości nominalnej. W myśl art. 153 K.s.h. umowa spółki stanowi, czy wspólnik może mieć tylko jeden czy więcej udziałów. Jeżeli wspólnik może mieć więcej niż jeden udział, wówczas wszystkie udziały w kapitale zakładowym powinny być równe i są niepodzielne.

Stosownie do treści art. 199 § 1 ww. ustawy udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki. Umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. W przypadku umorzenia przymusowego uchwała powinna zawierać również uzasadnienie (art. 199 § 2 ww. ustawy). Za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia (art. 199 § 2 tejże ustawy).

Umorzenie udziału w spółce z o.o. może mieć również charakter warunkowy. Mianowicie umowa spółki może stanowić, że udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników. Stosuje się wówczas przepisy o umorzeniu przymusowym. Wówczas zarząd powinien powziąć niezwłocznie uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego, chyba że umorzenie udziału następuje z czystego zysku (art. 199 § 4 i 5 K.s.h). Jednocześnie w myśl § 6 tego przepisu umorzenie udziału z czystego zysku nie wymaga obniżenia kapitału zakładowego.

Odnosząc się zaś do skutków podatkowych dobrowolnego umorzenia udziałów zauważyć należy, że następstwem uchwały o umorzeniu udziałów jest nabycie przez spółkę własnych udziałów. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, iż może się ono odbyć za wynagrodzeniem lub bez wynagrodzenia.

Powyższe ma istotne znaczenie z punktu widzenia skutków podatkowych wynikających z umorzenia udziałów, gdyż występują one jedynie po stronie tych wspólników, których udziały są umarzane i tylko wówczas, gdy umorzenie następuje za wynagrodzeniem.

Pojęcie dochodu (przychodu) z udziału w zyskach osób prawnych zostało zdefiniowane w art. 24 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl ust. 5 pkt 1 i 2 tego artykułu dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód z umorzenia udziałów oraz dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów. Z literalnego brzmienia cytowanego powyżej przepisu jednoznacznie wynika, że dochodem z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów na rzecz spółki w celu ich umorzenia.

Jak wynika z art. 24 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy, w świetle którego dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji).

Zasady opodatkowania dochodu (przychodu), o którym wyżej mowa uregulowane są w następujący sposób:

1.  od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19 % zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a, z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (art. 30a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy),
2.  zryczałtowany podatek, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 1-4 oraz pkt 6, 8 i 9, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania (art. 30a ust. 6 ww. ustawy).

Jednak sięgając do treści art. 24 ust. 5d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy zauważyć, że dochodem z umorzenia udziałów lub akcji w spółkach mających osobowość prawną jest nadwyżka przychodu otrzymanego w związku z umorzeniem nad kosztami uzyskania przychodu obliczonymi zgodnie z art. 22 ust. 1f albo art. 23 ust. 1 pkt 38; jeżeli nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny, koszty ustala się do wysokości wartości z dnia nabycia spadku lub darowizny.

W myśl art. 22 ust. 1f ww. ustawy w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień zbycia tych udziałów (akcji) albo wkładów, koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości:

1.  nominalnej wartości objętych udziałów (akcji) albo wkładów z dnia ich objęcia - jeżeli te udziały (akcje) albo wkłady zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część,
2.  wartości przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ksiąg przedsiębiorstwa, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji) albo wkładów, nie wyższej jednak niż ich wartość nominalna z dnia objęcia.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga fakt, że przepis art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy, zawarty jest w rozdziale 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zatytułowanym: "Szczególne zasady ustalania dochodu", dlatego też w przedmiotowej sprawie do ustalania dochodu (podstawy opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia udziałów na rzecz spółki w celu ich umorzenia) należy stosować zasadę zawartą w art. 24 ust. 5d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, będącą normą o charakterze szczególnym w stosunku do norm o charakterze ogólnym, zarówno dotyczącej ustalania dochodu (art. 9 ustawy podatkowej), jak i dotyczącej podstawy opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 30a ust. 6 ww. ustawy).

Zatem, w świetle powołanych wyżej przepisów i w opisanym zdarzeniu przyszłym, dochodem z tytułu zbycia udziałów na rzecz Spółki w celu ich umorzenia będzie nadwyżka przychodu otrzymanego z tego tytułu nad kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 1f albo art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w ten sposób ustalony dochód stanowi podstawę opodatkowania 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z uwagi na powyższe przez wydatki na nabycie akcji (udziałów) rozumieć należy ogół nakładów, które akcjonariusz (udziałowiec) poniósł, aby stać się właścicielem tych akcji lub udziałów.

Jednocześnie, jeżeli nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny, koszty uzyskania przychodu ustala się do wysokości wartości z dnia nabycia spadku lub darowizny.

W kontekście powyższego dochodem udziałowca będzie uzyskane przez niego wynagrodzenie z tytułu odpłatnego zbycia udziałów celem ich umorzenia, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu ustalone zgodnie z art. 22 ust. 1f albo art. 23 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy, tj. cenę nabycia udziałów oraz inne wydatki poniesione na nabycie tych udziałów przez udziałowca.

Stosownie do przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do przychodów z kapitałów pieniężnych zalicza się przychody z tytułu podziału majątku likwidowanej spółki. Art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy określa, iż dochodem z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej.

Z uwagi na to, iż wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej traktowana jest jako dochód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, należy uznać, że opodatkowaniu podlega różnica między wartością majątku otrzymanego w wyniku likwidacji a wydatkami poniesionymi na objęcie lub nabycie udziałów.

Zatem zryczałtowany podatek dochodowy, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku podziału majątku likwidowanej osoby prawnej pobiera się od wartości majątku otrzymanego w wyniku podziału pomniejszonej o poniesione wydatki na nabycie udziałów.

Jednocześnie należy zauważyć, na Spółce będzie ciążył obowiązek pobrania i wpłacenia do właściwego organu podatkowego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 4 ustawy podatkowej, płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4, 4a, 5 i 13 oraz art. 30a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5.

Wypełniając obowiązku płatnika Spółka jest obowiązana nie tylko ustalić przychód do opodatkowania, lecz również do ustalenia wielkości kosztów uzyskania przychodów.

W myśl zasady wynikającej z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

W przypadku osiągnięcia przychodów z tytułu odpłatnego zbycia udziałów w spółce mającej osobowość prawną, kosztami uzyskania przychodów są na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy wydatki poniesione na objęcie lub nabycie udziałów.

Aby wydatki te zaliczyć do kosztów okoliczność nabycia udziałów winna być udowodniona (art. 180 i art. 191 Ordynacji podatkowej).

Dowodem potwierdzającym poniesienie wydatku przez podatnika na objęcie udziału może być zarówno oryginalny dowód wpłaty jak i wydane przez spółkę poświadczenie wniesienia (kwoty i daty) wpłat, podpisane przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki – członków zarządu wraz z potwierdzeniem wpisu w książce udziałów (art. 188 § 1 k.s.h.) i wpisu do krajowego rejestru sądowego, ponadto potwierdzenia kosztów notarialnych i poniesionych opłat skarbowych – oryginalne dokumenty tj. dowody wpłat lub potwierdzenia na umowach notarialnych.

W praktyce istotną przesłanką zaliczenia poniesionego przez podatnika wydatku do kosztów uzyskania przychodu jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego miedzy tym wydatkiem, a osiągniętym przychodem.

Kosztami uzyskania przychodu – w myśl powołanych wyżej przepisów - będą więc koszty faktycznie poniesione bezpośrednio przypisane do danej transakcji.

Z uwagi na powyższe przez wydatki na nabycie akcji rozumieć należy ogół nakładów, które udziałowiec poniósł, aby stać się właścicielem tych udziałów.

Jednocześnie, jeżeli nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny, koszty uzyskania przychodu ustala się do wysokości wartości z dnia nabycia spadku lub darowizny.

W myśl art. 30 ust. § 5 ustawy Ordynacja podatkowa przepisów § 1 – 4 nie stosuje się, jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej albo jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika, w tych przypadkach organ podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatnika.

W przedmiotowej sprawie ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zwalnia spółki od wykonywania obowiązku płatnika.

Zwrot, jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika nie oznacza wcale, że wystarczy samo oświadczenie podatnika o wartości kosztów poniesionych na nabycie udziałów, aby Spółka jako płatnik zastosowała koszty z tytułu nabycia swoich udziałów w celu ich umorzenia.

Spółka jako płatnik, odpowiada za podatek niedobrany lub podatek pobrany a nie wpłacony. Płatnik odpowiada za te należności całym swoim majątkiem. Płatnik posiłkować się może oświadczeniem złożonym przez podatnika w sytuacjach, kiedy nie jest możliwe dokładne ustalenie wielkości kosztów uzyskania przychodów. Wtedy podatnik w zeznaniu podatkowym ma prawo skorygować wielkości wykazanych kosztów uzyskania przychodów przez płatnika. Niemniej nie jest to sytuacja do zastosowania takiej formy obliczenia kosztów uzyskania przychodu w przypadku ustalania przychodu (dochodu) z kapitałów pieniężnych.

Reasumując, na płatniku ciąży obowiązek obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku na rachunek organu podatkowego. W przypadku niewykonania jakiejkolwiek z tych czynności, płatnik ponosi odpowiedzialność podatkową. W art. 30 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdza się, że płatnik ponosi odpowiedzialność za podatek niepobrany lub pobrany, ale niewpłacony, jednakże w istocie rzeczy każda nieprawidłowość w wykonaniu jego obowiązków prowadzi do powstania odpowiedzialności. Jeżeli bowiem płatnik źle obliczy podatek, zakładając, że za prawidłowość obliczenia nie odpowiada, to w efekcie pobierze go w kwocie mniejszej niż powinien, a przez to będzie odpowiadał za niepobranie części podatku. Płatnik ponosi odpowiedzialność za wszystkie działania, których efektem jest niewpłacenie w prawidłowej wysokości podatku na rzecz właściwego organu podatkowego.

Ponadto, należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 ze zm.).

Jednocześnie, stosownie do art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 202 poz. 1956. ze zm.) przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do opodatkowania dochodów (poniesionych strat) uzyskanych po dniu 31 grudnia 2003 r. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy podatkowej, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., pod warunkiem, że papiery te zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 roku.

Powołany w zdaniu poprzednim przepis oznacza, że jeżeli papiery wartościowe zbyte na rzecz Spółki spełniałyby przesłanki określone w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2004 r. w związku z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 listopada 2003 r., to do dochodu osiągniętego z tego tytułu nie miałyby zastosowania przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym także powoływane wyżej przepisy art. 17 ust. 1.

Na tej podstawie, zwolnienie z opodatkowania dochodu ze sprzedaży papierów wartościowych nabytych przed 2004 r. zostało uzależnione od spełnienia łącznie dwóch warunków:

*   dopuszczenia tych papierów wartościowych do obrotu publicznego, oraz

*   nabycia ich na podstawie oferty publicznej lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

Zgodnie z przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego dokonanie wypłat na rzecz udziałowców, powodujących powstaniem przychodu z udziału w zyskach osób prawnych, wypełniając obowiązki płatnika, Spółka może uznać:

1.  uznać jako stanowiące koszty uzyskania przychodu wydatki z tytułu objęcia lub nabycia akcji (udziałów), w przypadku umorzenia udziałów,
2.  koszty uzyskania przychodu winny być ustalone na podstawie dokumentów potwierdzających ich poniesienie,
3.  uznać jako stanowiące koszty uzyskania przychodu wydatki z tytułu objęcia lub nabycia akcji (udziałów), w przypadku likwidacji Spółki,
4.  koszty uzyskania przychodu winny być ustalone na podstawie dokumentów potwierdzających ich poniesienie,
5.  jeżeli nabycie akcji (udziałów) nastąpiło w drodze spadku lub darowizny, koszt ustala się do wysokości wartości z dnia nabycia spadku lub darowizny,
6.  w razie umorzenia przymusowego, wtedy kiedy ma miejsce umorzenie bez wynagrodzenia nie służą koszty uzyskania, z uwagi na to, iż nie nastąpiło przysporzenie majątkowe po stronie podatnika, natomiast za wynagrodzeniem należy uznać jako stanowiące koszty uzyskania przychodu wydatki z tytułu objęcia lub nabycia akcji (udziałów).

Biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku stan faktyczny, zdarzenie przyszłe oraz powołane przepisy prawa, należy uznać, iż dochód uzyskany przez akcjonariusza (udziałowca), który jest osobą fizyczną, i sprzedał akcje (udziały) spółce w celu ich umorzenia, będzie podlegał opodatkowaniu według wyżej wskazanych zasad. Natomiast Spółka umarzającą akcje (udziały) pełni role płatnika, która na podstawie art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowego zobowiązana jest pobrać zryczałtowany podatek dochodowy i przekazać na rachunek właściwego urzędu skarbowego oraz złożyć deklaracje wg. ustalonego wzoru (PIT-8AR).

Jednocześnie należy zaznaczyć, iż interpretacja nie ma mocy wiążącej dla udziałowców spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, bowiem interpretacja wywiera skutek wyłącznie w stosunku do tego podmiotu, do którego jest skierowana.

Mając na uwadze, iż wniosek Spółki o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczył stosowania przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), zaznacza się, iż interpretacja nie ma mocy wiążącej dla poszczególnych udziałowców Spółki. Uregulowania tej ustawy dotyczą bowiem podatników, którymi są osoby fizyczne. Wniosek natomiast złożyła spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która w świetle zawartych w niej przepisów nie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, podatnikami zaś są poszczególni udziałowcy.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja nr 10, 09-402 Płock.