Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB1/415-811/08-2/EC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-10-01
Teza: Sprzedaż przez Wnioskodawcę, jako następcy prawnego udziału w prawie użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz wnioskodawcy na podstawie decyzji administracyjnych wydanych w związku z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dn. 26 października 1945 r., nie będzie stanowić źródła przychodów i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: dekret; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; przychód; spadek; wywłaszczenie; zwrot-zwrot nieruchomości
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 09.07.2008 r. (data wpływu 14.07.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu ze zbycia udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14.07.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu ze zbycia udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Właścicielką nieruchomości położonej w W., stanowiącej działkę oznaczoną hipotecznie jako „Osiedle X” o powierzchni 1327 m2 była matka Wnioskodawcy (akt notarialny z 1942 r.).

W trybie dekretu z dn. 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów miasta W., przedmiotową nieruchomość przejęło Państwo. Z dniem 27.05.1990 r. nieruchomość stała się własnością Dzielnicy, Gminy P., a następnie na mocy Ustawy z 25.03.1994 r. własnością Gminy W., a Ustawą z 15.03.2002 r. grunt ten stał się własnością miasta W..

Matka wnioskodawcy złożyła w wymaganym terminie, tj. 16.05.1949 r. na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu, wniosek o przyznanie własności czasowej do niezabudowanego gruntu nieruchomości wyżej opisanej.

Ponieważ przez wiele lat wniosek ten nie został rozpatrzony, spadkobiercy właścicielki (troje dzieci) złożyli w dniu 17.04.2000 r. ponowny wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego dla tej nieruchomości. Po wielu latach Prezydent miasta W. decyzją z 28.03.2008 r. orzekł o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości o powierzchni 673 m2, oznaczonej w ewidencji z obrębu 3-05-06 położonego przy ul. K., na rzecz 3 spadkobierców (dzieci). Natomiast odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu pochodzącego z tej nieruchomości oznaczonej w ewidencji o powierzchni 267 m2 i o powierzchni 337 m2, z obrębu 3-05-06 stanowiącego drogi — ul. K. i K..

Ponadto matka wnioskodawcy aktem notarialnym z 1943 r. odstąpiła bezpłatnie Gminie miasta W., grunt pochodzący z tej nieruchomości o powierzchni 50 m2, pod regulację ulic K. i K.

Po otrzymaniu informacji o dokonaniu przez Sąd wpisu w księdze wieczystej użytkowników wieczystych nieruchomości gruntowej o powierzchni 673 m2 spadkobiercy właścicielki zamierzają ją sprzedać.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy istnieje obowiązek podatkowy w postaci zryczałtowanego 19% podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w okresie krótszym niż 5 lat, ustanowionego spadkobiercom w 2008 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, która objęta była działaniem Dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów w obszarze miasta W.?

Zdaniem wnioskodawcy, stanowisko jego wynika z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26.07.1991 r. .o podatku dochodowym od osób fizycznych. Prawo „własności” do nieruchomości wynika ze zwrotu działki spadkobiercom (ustanowienie prawa użytkowania wieczystego). Tym samym, w przypadku sprzedaży tego prawa w okresie krótszym niż 5 lat nie powinien istnieć obowiązek podatkowy.

Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie jest w tym przypadku nabyciem w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu, a stanowi jedynie rekompensatę utraconego przez matkę wnioskodawcy prawa własności.

Wnioskodawca prosi o interpretację prawną odnośnie stwierdzenia, że sprzedaż prawa użytkowania wieczystego (ustanowionego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26.10.1945 r.) nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10. ust. 1 pkt 8 obowiązującego prawa, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Na poparcie swojego stanowiska, wnioskodawca wskazał interpretację Urzędu Skarbowego Warszawa Praga sygn. US-34/DZ/415/10/WL/2006 z 29.03.2006 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz.176 ze zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy

*   jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie.

Prawo własności w systemie prawnym jest traktowane jako prawo o najszerszej treści i w porównaniu z innymi prawami, jako prawo najsilniejsze w stosunku do rzeczy. Własność jest bezterminowym prawem – trwa tak długo, jak długo istnieje rzecz, która jest przedmiotem własności.

Nabycie i utrata własności (w tym także własności nieruchomości) jest opisana w art. 155 oraz 231 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). U podstaw nabycia i zbycia rzeczy oraz nieruchomości, w rozumieniu kodeksowym, leży wola nabywcy. Swoboda zawierania umów jest naczelną zasadą Kodeksu cywilnego.

W dopuszczonych prawem sytuacjach – u podstaw zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (także przejętej wskutek karnego przymusu) leży wola prawowitego właściciela, a w przypadku jego śmierci wola jego spadkobierców.

Jeśli przejęta w drodze przymusu nieruchomość jest zwracana spadkobiercy osoby, którą pozbawiono tej nieruchomości, to prawo do zwrotu ma swe źródło w nabyciu spadku.

Zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego – spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego – spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego).

Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki przechodzą na jedną lub kilka osób.

Niezależnie od powyższego, na stan prawny nieruchomości istotny wpływ mogą wywierać, wydawane zarówno na gruncie prawa cywilnego, sądowo - administracyjnego, jak i karnego - orzeczenia sądowe jako dokumenty o szczególnym znaczeniu. Szczególność ta wynika z pozycji, jaką zajmują sądy będące organami wymiaru sprawiedliwości oraz z zagwarantowanej konstytucyjnie odrębności władzy sądowniczej od innych rodzajów władz, niezawisłości sędziowskiej.

Zaś prawo użytkowania wieczystego jest silnym prawem rzeczowym, lokującym się w hierarchii tych praw bezpośrednio po prawie własności, a przed ograniczonymi prawami rzeczowymi, co pozwala na potraktowanie ustanowienia użytkowania wieczystego jako swoistej restytucji stosunków własnościowych.

W rozpatrywanej sprawie z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że przedmiotowa nieruchomość gruntowa została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W. (Dz. U. z 1945 r., Nr 50, poz. 927) Wnioskodawca, jako spadkobierca nabył udział w prawie wieczystego użytkowania części nieruchomości. Ustanowienie udziału nastąpiło w wyniku decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta W.. Wnioskodawca po otrzymaniu informacji o dokonaniu przez Sąd wpisu w księdze wieczystej użytkowników wieczystych, nieruchomości gruntowej o powierzchni 673m2 zamierza sprzedać udział w prawie wieczystego użytkowania gruntu.

Oddanie w użytkowanie wieczyste ,,gruntu o powierzchni 673m2 oznaczonego w ewidencji j z obrębu 3-05-06 położonego przy ul. K. skomunalizowanego dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W., w wypadku spełnienia przesłanek przewidzianych w tym akcie prawnym przez ubiegającego się o to dotychczasowego właściciela tego gruntu lub jego następców prawnych, miało niewątpliwie charakter rekompensacyjny. Przepis art. 7 ust. 1 dekretu przewidywał, że:

*   dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną; - gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania;

*   w razie uwzględnienia wniosku gmina ustali, czy przekazanie gruntu nastąpi tytułem wieczystej dzierżawy, czy na prawie zabudowy, oraz określi warunki, pod którymi umowa może być zawarta;

*   w przypadku nieuwzględnienia wniosku, gmina zaofiaruje uprawnionemu, w miarę posiadania zapasu gruntów - na tych samych warunkach dzierżawę wieczystą gruntu równej wartości użytkowej, bądź prawo zabudowy na takim gruncie;

*   w razie niezgłoszenia wniosku, przewidzianego w ust. 1, lub nieprzyznania z jakichkolwiek innych przyczyn dotychczasowemu właścicielowi wieczystej dzierżawy albo prawa zabudowy, gmina obowiązana jest uiścić odszkodowanie w myśl art. 9. Zgodnie z art. 9 dekretu, odszkodowanie miało być wypłacone w ,,miejskich papierach wartościowych", które jednak nigdy nie zostały wyemitowane.

Jak wynika z przytoczonej regulacji, prawodawcy niewątpliwie chodziło o zrekompensowanie dotychczasowym właścicielom (ich następcom prawnym) przejścia na własność gminy miasta Warszawy gruntów stanowiących dotąd ich własność. W dekrecie od razu uregulowano kwestię stosownych rekompensat. Odzyskanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (art. 7 ust. 1 dekretu, obecnie prawa wieczystego użytkowania) było ustawowo zagwarantowaną formą rekompensaty.

Z odniesienia powyższych przepisów do przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że nie powinno się oceniać ustanowienia na rzecz Wnioskodawcy prawa użytkowania wieczystego w kategoriach nabycia, o jakim stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie może być utożsamione ze zwrotem własności, jednakże stanowi swoisty substytut zwrotu własności, w sytuacji, w której ubieganie się o zwrot własności jest niemożliwe ze względu na brak do tego podstaw prawnych w dekrecie komunalizacyjnym. Ustanowienie w tej sytuacji użytkowania wieczystego, należy traktować, jako swoistą restytucję stosunków własnościowych sprzed komunalizacji.

Wydanie na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta Warszawy decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłego właściciela lub jego następców prawnych oraz zawarcie przez Prezydenta Miasta W. z byłym właścicielem lub jego następcami prawnymi umowy użytkowania wieczystego gruntu warszawskiego nie może być taktowane jako nabycie prawa wieczystego użytkowania gruntów w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec powyższego, sprzedaż prawa wieczystego użytkowania ustanowionego w trybie art. 7 tego dekretu nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, także wówczas gdy sprzedaż ta zostanie dokonana przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ustanowienie użytkowania wieczystego.

Stąd, sprzedaż przez Wnioskodawcę, jako następcy prawnego udziału w prawie użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz wnioskodawcy na podstawie decyzji administracyjnych wydanych w związku z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dn. 26 października 1945 r., nie będzie stanowić źródła przychodów i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Należy także wskazać, iż z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - niniejsza interpretacja jest wiążąca dla wnioskodawcy, jako występującego z wnioskiem. Nie chroni natomiast pozostałych spadkobierców.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.