Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB2/436-130/08/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-10-13
Teza: Czy sprzedaż przedsiębiorstwa na mocy zawartej umowy sprzedaży nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych z uwagi na fakt, iż sprzedaż ta powinna zostać potraktowana jako czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; przedsiębiorstwa-sprzedaż przedsiębiorstwa; umowa-umowa sprzedaży
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 08 lipca 2008r. (data wpływu do tut. Biura – 11 lipca 2008r.) uzupełnionym w dniu 02 października 2008r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie sposobu opodatkowania sprzedaży przedsiębiorstwa - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 11 lipca 2008r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie sposobu opodatkowania sprzedaży przedsiębiorstwa. Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych, pismem z dnia 26 września 2008r. Znak: IBPB2/436-130/08/MZ, IBPP3/443-502/08/KO, wezwano do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono w dniu 02 października 2008r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawczyni (spółka z o.o.) w dniu 11 czerwca 2008r. zawarła umowę sprzedaży przedsiębiorstwa na rzecz innego podmiotu polskiego. Przedmiotem umowy nie jest sprzedaż całej działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawczynię, lecz jedynie samodzielnego wyodrębnionego przedsiębiorstwa tej spółki, zajmującego się składowaniem, dystrybucją, marketingiem i sprzedażą. Przedsiębiorstwo to prowadzone jest przez wnioskodawczynię w terminalu znajdującym się w Ś. (na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej). Przedsiębiorstwo nie jest zorganizowane w zakład lub oddział samodzielnie sporządzający bilans. Co do zasady, umowa sprzedaży obejmuje wszystkie składniki wchodzące w skład przedmiotowego przedsiębiorstwa, a mianowicie:

*   tzw. goodwill (wartość firmy) związany z przedsiębiorstwem,
*   całość aktywów rzeczowych, środków trwałych i zapasów związanych z prowadzonym przedsiębiorstwem, za wyjątkiem tzw. wyłączonego majątku, nie objętego umową sprzedaży,
*   kontrakty, licencje oraz wszelkie zobowiązania odnoszące się do przedsiębiorstwa, istniejące w dniu przeniesienia jego własności, z wyłączeniem wszelkich kontraktów odnoszących się do zaopatrywania,
*   tzw. rejestry, czyli dokumenty odnoszące się do przedsiębiorstwa z wyłączeniem wszystkich dokumentów podatkowych, kontraktów dostawców i ksiąg rachunkowych wnioskodawcy,
*   wszystkie prawa wnioskodawcy w odniesieniu do stron trzecich odnoszące się do jakichkolwiek składników przenoszonego majątku, za wyjątkiem zadłużenia księgowego, czyli całego zadłużenia z tytułu dostaw i usług oraz innych sum należących do wnioskodawcy w dniu zbycia przedsiębiorstwa,
*   systemy IT.

W skład przedsiębiorstwa sprzedawanego przez wnioskodawczynię wchodzą również określone prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz prawa własności budynków. Dlatego też, na mocy odrębnej umowy zawartej w formie aktu notarialnego (ale pozostającej w związku z umową sprzedaży) wnioskodawczyni sprzeda kupującemu podmiotowi prawa użytkowania wieczystego dwóch nieruchomości, tj. nieruchomości o powierzchni 0,2191 ha oraz nieruchomości o powierzchni 5,0040 ha wraz z prawami własności budynków i budowli wybudowanych na tych nieruchomościach, które wykorzystywane są do prowadzenia przedsiębiorstwa. Niemniej jednak, na mocy wyraźnej klauzuli zamieszczonej w umowie sprzedaży, z przedsiębiorstwa przenoszonego tą umową wyłączone zostały określone składniki, w szczególności:

*   wszelkie zobowiązania wnioskodawczyni odnoszące się do okresu sprzed daty sprzedaży przedsiębiorstwa lub też wynikające z kontraktów lub okoliczności, które zaszły przed terminem wejścia w życie umowy sprzedaży,
*   nazwa handlowa używana przez wnioskodawczynię,
*   wierzytelności wnioskodawczyni z tytułu usług i dostaw oraz naliczone opłaty należne wnioskodawczyni do czasu wejścia w życie umowy sprzedaży,
*   gotówka w kasie wnioskodawczyni lub w banku,
*   wszelkie podatki, za które odpowiedzialna jest wnioskodawczyni,
*   konta i rejestry księgowe wnioskodawczyni, które nie odnoszą się wyłącznie do przedsiębiorstwa,
*   prawa własności intelektualnej wnioskodawczyni oraz spółek stowarzyszonych, w tym wszelkie oznaczenia, znaki identyfikacyjne wnioskodawczyni, nazwy handlowe itd.

Przedsiębiorstwo prowadzone przez wnioskodawczynię stanowi zakład pracy w rozumieniu Kodeksu pracy. Przeniesienie przedsiębiorstwa na rzecz podmiotu kupującego spowoduje zatem przejście zakładu pracy w rozumieniu art. 231 Kodeksu pracy na nowego pracodawcę, skutkiem czego podmiot kupujący stanie się z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy związanych z przedsiębiorstwem. Umowa sprzedaży została zawarta pod określonymi warunkami zawieszającymi. Zgodnie z postanowieniami tej umowy, skutki zawarcia umowy sprzedaży (tj. przeniesienie własności przedsiębiorstwa) nastąpią w dacie określonej jako koniec miesiąca kalendarzowego następującego po piątym dniu po spełnieniu warunków zawieszających wskazanych w umowie sprzedaży. Z tytułu przeniesienia własności przedsiębiorstwa podmiot kupujący zobowiązany jest do zapłaty na rzecz wnioskodawczyni ceny w wysokości 9 mln zł netto.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy sprzedaż przedsiębiorstwa na mocy zawartej umowy sprzedaży nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych z uwagi na fakt, iż sprzedaż ta powinna zostać potraktowana jako czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem wnioskodawczyni, transakcja wynikająca z umowy sprzedaży nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych z uwagi na fakt, iż umowa ta powinna zostać potraktowana za odpłatną dostawę towarów lub odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. W opinii wnioskodawczyni, omawiana transakcja nie może zostać uznana za zbycie przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans, przez co transakcja taka pozostawałaby poza zakresem regulacji ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają m.in. umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Niemniej jednak na mocy wyraźnych postanowień art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają temu podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem: - umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w - umowy spółki i jej zmiany, - umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zdaniem wnioskodawczyni, transakcja przeprowadzona na podstawie umowy sprzedaży stanowi częściowo odpłatną dostawę towarów (w odniesieniu do aktywów uznawanych za „towary”) częściowo natomiast powinna zostać uznana za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług (w szczególności, w odniesieniu do sprzedaży określonych praw przysługujących wnioskodawczyni jak np. licencji). W konsekwencji transakcja ta podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem VAT, nie będzie ona natomiast opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych, na mocy ww. art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Uzasadniając swoje stanowisko, wnioskodawczyni powołała się na interpretację zawartą w postanowieniu Opolskiego Urzędu Skarbowego z dnia 25 kwietnia 2007r. znak: PP/443-18-1-BS/07.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki (akty założycielskie).

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy). W przepisach dotyczących podatku od czynności cywilnoprawnych brak jest definicji przedsiębiorstwa. W tym zakresie należy zatem posłużyć się właściwymi przepisami prawa zawartymi w odrębnych ustawach. Definicję „przedsiębiorstwa” zawiera przepis art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Na mocy tego przepisu przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych, przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie natomiast z art. 55² Kodeksu cywilnego czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Z treści art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się zakresie przedmiotowym ustawy np. umowa sprzedaży jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem: - umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach, - umowy spółki i jej zmiany, - umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Należy jednak zaznaczyć, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają generalnie status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona, z wyjątkami wskazanymi w powyższym przepisie W związku z tym należy podkreślić, iż jakkolwiek zapytanie wnioskodawczyni dotyczy opodatkowania umowy sprzedaży podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższa transakcja podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia ich podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności regulacjami ustawy o podatku od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W przypadku natomiast gdy zawarta umowa sprzedaży nie będzie podlegała regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, tj. żadna ze stron zawartej umowy nie będzie z tytułu zawarcia umowy opodatkowana VAT albo zwolniona z VAT, wówczas umowa będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Należy też zwrócić uwagę, że są przewidziane wyjątki, w przypadku których nawet jeśli ma miejsce zwolnienie z VAT, czyli dana czynność jest objęta regulacjami ustawy o podatku od towarów i usług i tak ma miejsce opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Z art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika bowiem, że nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych umowa sprzedaży, jeżeli z tytułu zawarcia tej umowy przynajmniej jedna ze stron czynności jest zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem umów sprzedaży, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach. Z treści wniosku wynika, że przedmiotem umowy sprzedaży będą prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz prawo własności budynków. Z tego wynika, że sprzedaż obejmie m.in. nieruchomości budynkowe oraz prawa wieczystego użytkowania. Wobec tego należy stwierdzić, że w przypadku, gdy z tytułu sprzedaży ww. budynków lub praw użytkowania wieczystego którakolwiek ze stron tej umowy będzie zwolniona z podatku od towarów i usług, to wówczas czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera bowiem wyłączenie z niepodlegania podatkowi od czynności cywilnoprawnych w związku z podleganiem regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z powyższym stwierdza się, że stanowisko wnioskodawczyni co do wyłączenia umowy sprzedaży z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe ale tylko pod warunkiem, że twierdzenia wnioskodawczyni w zakresie opodatkowania VAT są **prawidłowe**. W odniesieniu do powołanego przez wnioskodawczynię postanowienia organu podatkowego należy stwierdzić, że zostało ono wydane w indywidualnej sprawie i nie jest wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.