Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.277.2019.2.KO
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-07-08
Teza: w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT składki członkowskiej i opłaty manipulacyjnej
Słowa kluczowe: składki-składki członkowskie; sport; stowarzyszenia; usługi-usługi związane ze sportem; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 7 maja 2019 r. (data wpływu 8 maja 2019 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT składki członkowskiej i opłaty manipulacyjnej - **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 8 maja 2019 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT składki członkowskiej i opłaty manipulacyjnej.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Towarzystwo jest stowarzyszeniem rejestrowym z siedzibą w … wpisanym do rejestru stowarzyszeń … KRS: …. Stowarzyszenie zrzesza tancerzy, sędziów, trenerów, działaczy i sympatyków tańca towarzyskiego. W obecnym roku podatkowym stowarzyszenie planuje rozpocząć wykonywanie działalności gospodarczej i przygotowuje w związku z tym odpowiednie dokumenty do uzyskania stosownego wpisu. Wobec tej zmiany powstało pytanie o naliczanie podatku VAT od składek członków do rejestru Towarzystwa (dalej T).

W tym zakresie powstała możliwość zdarzenia przyszłego, gdyż T pobiera składki członkowskie od członków zwykłych, członków wspierających oraz opłatę manipulacyjna w przypadku opóźnienia w płatności składek. Wobec powyższego powstały trzy możliwe zdarzenia przyszłe:

1.  W ramach członkostwa w T każdy członek zwykły jest zobowiązany do opłacenia składki, której wysokość jest określona w cenniku. Składka jest uiszczana raz na rok. Wpływy ze składek członkowskich są przeznaczane na działalność statutową T. W przypadku planowanego rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej w dalszym ciągu wszelkie wpływy ze składek będą przeznaczane na działalność statutową Stowarzyszenia.
2.  W ramach stowarzyszenia T zrzeszeni są również członkowie wspierający, którzy obowiązani są opłacać raz w roku składkę członka wspierającego. Wysokość składki jest ustalona w cenniku. W przypadku planowanego rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej w dalszym ciągu wszelkie wpływy ze składek będą przeznaczane na działalność statutową Stowarzyszenia.
3.  W przypadku nieterminowego opłacenia składki członkowskiej ustalona w cenniku została opłata manipulacyjna, mająca na celu dyscyplinowanie członków do terminowych wpłat. Opłata ta jest ściśle związana z opłaceniem składki i w przypadku planowanego rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej będzie w całości przekazywana na cele statutowe Stowarzyszenia.

Czy składki oraz opłata manipulacyjna pobierane od członków zwykłych i członków wspierających przez T mają charakter składek członkowskich?

Odpowiedź: Tak, a ich pobieranie wynika za statutu T.

Czy Wnioskodawca świadczy usługi oraz dokonuje dostawy towarów ściśle z tymi usługami związaną w zakresie interesu zbiorowego swoich członków, wykonywane na rzecz swoich członków w zamian za składki i opłatę manipulacyjną, których wysokość i zasady ustalania wynikają z przepisów statutowych, a jeśli tak, to należy wskazać jakie usługi są świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz jego członków w zamian za składki i opłatę manipulacyjną?

Odpowiedź: Składki i opłata manipulacyjna nie mają charakteru ekwiwalentnego - nie upoważniają członka Stowarzyszenia, który te opłaty wniósł, do żadnego konkretnego świadczenia ze strony Wnioskodawcy. Składek czy opłaty manipulacyjnej nie można więc uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług, gdyż nie istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczonymi usługami, a otrzymanym z tego tytułu wynagrodzeniem. Nie stanowią również wynagrodzenia za dostawę towarów, bowiem w wyniku dokonania powyższych czynności nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Należności powyższe przeznaczane są na potrzeby związane z utrzymaniem samego stowarzyszenia, z jego bieżącą działalnością i realizowaniem jego celów statutowych. Zatem pobieranie obu opłat zdaniem Wnioskodawcy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Wpływy ze składek Wnioskodawca przeznacza na wszelkie usługi spełniające cele wynikające ze statutu Stowarzyszenia, przykładowo: upowszechnianie ruchu tanecznego poprzez prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej, organizowanie współzawodnictwa sportowego w dyscyplinach tanecznych, wspólna praca jego członków nad rozwojem ruchu tanecznego.

Czy Wnioskodawca jest nastawiony na osiąganie zysku?

Odpowiedź: Obecnie, ponieważ Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, jako Stowarzyszenie, nie jest nastawione na zysk. W momencie rozpoczęcia prowadzenia działalności Wnioskodawca będzie nastawiony na zysk, jednak zysk będzie przekazywany na cele statutowe. Czy Wnioskodawca jest podmiotem, który nie będzie osiągał w sposób systematyczny zysków z prowadzonej działalności, a w przypadku osiągnięcia zysku, przeznacza ten zysk w całości na kontynuację lub doskonalenie usług?

Odpowiedź: Tak, zysk będzie w całości przeznaczany na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

Czy wobec planowanej rejestracji Stowarzyszenia jako Stowarzyszenia prowadzącego działalność gospodarczą składki członkowskie i opłata manipulacyjna za przekroczenie terminu płatności będą zwolnione z podatku VAT?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Pomimo faktu, iż Stowarzyszenie rozpocznie prowadzenie działalności gospodarczej wpływy ze składek członkowskich i opłaty manipulacyjnej będą przeznaczane na działalność statutową, a zatem powinny być zwolnione z podatku VAT. Przykładowo, w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Trybunał uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT. Z kolei w wyroku z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie wtedy, gdy istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy. Opłaty członkowskie i wpisowe nie mają więc charakteru ekwiwalentnego - nie upoważniają członka stowarzyszenia, który te opłaty wniósł, do żadnego konkretnego świadczenia ze strony stowarzyszenia. Nie istnieje tym samym bezpośredni związek pomiędzy świadczonymi usługami, a otrzymanym z tego tytułu wynagrodzeniem. Wpisowe i składki członkowskie nie stanowią również wynagrodzenia za dostawę towarów, bowiem w wyniku dokonania powyższych czynności nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Takie stanowisko wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 2 listopada 2015 roku (nr IPTPP1/4512-485/15-4/MW). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że aby powstał obowiązek podatkowy dostawa towarów bądź świadczenie usług muszą być wykonywane odpłatnie. Musi istnieć więc stosunek prawny między stronami oraz musi zostać wypłacone wynagrodzenie. Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Należności powyższe przeznaczane są na potrzeby związane z utrzymaniem samego Stowarzyszenia, z jego bieżącą działalnością i realizowaniem jego celów statutowych. Nie zmienia tego fakt, że Stowarzyszenie rozpocznie prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż w dalszym ciągu wpływy ze składek członkowskich i opłaty manipulacyjnej pozostaną przeznaczane na działalność statutową, a zatem powinny być zwolnione z podatku VAT.

Doprecyzowując własne stanowisko zgodnie z wezwaniem wskazuje się, iż Wnioskodawca opiera się na wskazanych poniżej przepisach: art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Przy czym towarami - w myśl art. 2 pkt 6 cyt. ustawy - są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Stosownie do art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Z treści powołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych - ust. 2 ww. artykułu. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma zatem charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność gospodarczą.

Składki i opłata manipulacyjna nie mają charakteru ekwiwalentnego - nie upoważniają członka Stowarzyszenia, który te opłaty wniósł, do żadnego konkretnego świadczenia ze strony Wnioskodawcy. Nie można więc ich uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług, gdyż nie istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczonymi usługami, a otrzymanym z tego tytułu wynagrodzeniem. Nie stanowią one również wynagrodzenia za dostawę towarów, bowiem w wyniku dokonania powyższych czynności nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Należności powyższe przeznaczane są na potrzeby związane z utrzymaniem samego stowarzyszenia, z jego bieżącą działalnością i realizowaniem jego celów statutowych. Zatem pobieranie opłat nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W powyższym przepisie przyjęto generalną zasadę, zgodnie z którą, usługami są wszelkie odpłatne świadczenia, niebędące dostawą towarów. Stąd też należy stwierdzić, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Usługami, w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, jest obszerny krąg czynności, obejmujący swym zakresem zarówno czynności określone przez stosowne klasyfikacje statystyczne, jak i cały szereg innych świadczeń, które nie są ujęte w tych klasyfikacjach.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Zatem, opodatkowanym świadczeniem usług jest każda transakcja podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, która nie została wymieniona jako dostawa towarów, przy czym do uznania czynności za usługę konieczne jest istnienie odbiorcy usługi.

Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Zatem, pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.

Wskazać należy, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z dnia 15 lipca 1982 r. w sprawie Hong-Kong Trade Development Council TSUE stwierdził, że czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Analizując głębiej ten problem TSUE w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council stwierdził, że czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem.

Pojęcie „odpłatności” pojawiło się również w orzeczeniu z dnia 5 lutego 1981 r. w sprawie C-154/80 Staatssecretaris van Financien przeciwko Cooperatieve Aardappelenbewaarplaats GA ETS, które zapadło na tle przepisów Dyrektywy VAT z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC). Trybunał wskazał, że termin „zapłata” stanowi integralną część przepisów prawa wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. W końcu - jak wskazał Trybunał - świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, nie zaś wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R.J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), gdzie podkreślono, że dla wystąpienia opodatkowania podatkiem od towarów i usług konieczne staje się zaistnienie bezpośredniego związku płatności z konkretną czynnością oraz istnienie konsumenta tej czynności.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

*   istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
*   wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
*   istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
*   odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
*   istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Zauważyć należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych – ust. 2 ww. artykułu.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma zatem charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność gospodarczą.

Aby ustalić zasady opodatkowania danej czynności, dokonanej w zamian za wynagrodzenie, niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy czynności te skutkują uzyskaniem bezpośrednich korzyści przez wpłacającego – tj. w tym przypadku przez członka Stowarzyszenia, który dokonał zapłaty składki członkowskiej lub opłaty manipulacyjnej w przypadku spóźnienia w płatności składki.

Z opisu sprawy wynika, że Stowarzyszenie zrzesza tancerzy, sędziów, trenerów, działaczy i sympatyków tańca towarzyskiego. W obecnym roku podatkowym Stowarzyszenie planuje rozpocząć wykonywanie działalności gospodarczej. Stowarzyszenie pobiera składki członkowskie od członków zwykłych, członków wspierających oraz opłatę manipulacyjna w przypadku opóźnienia w płatności składek tj.:

1.  W ramach członkostwa w Stowarzyszeniu każdy członek zwykły jest zobowiązany do opłacenia składki, której wysokość jest określona w cenniku. Składka jest uiszczana raz na rok. Wpływy ze składek członkowskich są przeznaczane na działalność statutową Stowarzyszenia. W przypadku planowanego rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej w dalszym ciągu wszelkie wpływy ze składek będą przeznaczane na działalność statutową Stowarzyszenia.
2.  W ramach Stowarzyszenia zrzeszeni są również członkowie wspierający, którzy obowiązani są opłacać raz w roku składkę członka wspierającego. Wysokość składki jest ustalona w cenniku. W przypadku planowanego rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej w dalszym ciągu wszelkie wpływy ze składek będą przeznaczane na działalność statutową Stowarzyszenia.
3.  W przypadku nieterminowego opłacenia składki członkowskiej ustalona w cenniku została opłata manipulacyjna, mająca na celu dyscyplinowanie członków do terminowych wpłat. Opłata ta jest ściśle związana z opłaceniem składki i w przypadku planowanego rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej będzie w całości przekazywana na cele statutowe Stowarzyszenia.

Składki oraz opłata manipulacyjna pobierane od członków zwykłych i członków wspierających przez Stowarzyszenie mają charakter składek członkowskich, a ich pobieranie wynika za statutu Stowarzyszenia. Składki i opłata manipulacyjna nie mają charakteru ekwiwalentnego - nie upoważniają członka Stowarzyszenia, który te opłaty wniósł, do żadnego konkretnego świadczenia ze strony Wnioskodawcy. Składek czy opłaty manipulacyjnej nie można więc uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług, gdyż nie istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczonymi usługami, a otrzymanym z tego tytułu wynagrodzeniem. Nie stanowią również wynagrodzenia za dostawę towarów, bowiem w wyniku dokonania powyższych czynności nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Należności powyższe przeznaczane są na potrzeby związane z utrzymaniem samego stowarzyszenia, z jego bieżącą działalnością i realizowaniem jego celów statutowych. Wpływy ze składek Wnioskodawca przeznacza na wszelkie usługi spełniające cele wynikające ze statutu Stowarzyszenia, przykładowo: upowszechnianie ruchu tanecznego poprzez prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej, organizowanie współzawodnictwa sportowego w dyscyplinach tanecznych, wspólna praca jego członków nad rozwojem ruchu tanecznego.

Mając na uwadze cytowane przepisy prawa oraz opis sprawy należy dokonać analizy czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym wystąpiły przesłanki pozwalające na przyjęcie, iż wpłacane przez członków składki członkowskie i opłaty manipulacyjne na rzecz Stowarzyszenia stanowią zapłatę za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Należy podkreślić, iż świadczenie usług zakłada istnienie dwóch podmiotów, a więc tego, który świadczy usługę (usługodawcę) i tego, który świadczenie odbiera (usługobiorcę), czyli konsumenta usługi. Skoro opodatkowaniu podlega odpłatne świadczenie usług, to znaczy, że istnieje stosunek prawny pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą, a rezultatem tego związku jest wzajemne działanie tych podmiotów. Działanie to polega na tym, że wynagrodzenie otrzymywane przez wykonawcę usługi następuje w zamian za wykonanie usługi na rzecz jej odbiorcy. Pomiędzy odpłatną czynnością podlegającą opodatkowaniu, a otrzymywanym z tytułu tej czynności wynagrodzeniem musi istnieć bezpośredni, czytelny i dostrzegalny związek.

Wnioskodawca wyjaśnił, że Stowarzyszenie pobiera składki członkowskie od członków zwykłych, członków wspierających oraz opłatę manipulacyjna w przypadku opóźnienia w płatności składek. Wpływy z tych należności są przeznaczane na działalność statutową Stowarzyszenia. Przeznaczane są na potrzeby związane z utrzymaniem samego stowarzyszenia, z jego bieżącą działalnością i realizowaniem jego celów statutowych. W przypadku planowanego rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej w dalszym ciągu wszelkie wpływy ze składek i opłat manipulacyjnych będą przeznaczane na działalność statutową Stowarzyszenia. Składki oraz opłata manipulacyjna pobierane przez Stowarzyszenie od członków zwykłych i członków wspierających mają charakter składek członkowskich, a ich pobieranie wynika za statutu Stowarzyszenia. Ponadto Wnioskodawca wskazał, że składki i opłata manipulacyjna nie mają charakteru ekwiwalentnego - nie upoważniają członka Stowarzyszenia, który te opłaty wniósł, do żadnego konkretnego świadczenia ze strony Wnioskodawcy.

Zatem należy stwierdzić, że skoro składka członkowska i opłata manipulacyjna przeznaczone są/będą na cele statutowe Stowarzyszenia, nie będą miały one charakteru ekwiwalentnego – nie będą upoważniały członków zwykłych i członków wspierających do odbioru jakiegokolwiek świadczenia ze strony Stowarzyszenia, to składki członkowskiej i opłaty manipulacyjnej nie można uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług, gdyż nie istnieje bezpośredni związek pomiędzy czynnościami wykonywanymi przez Stowarzyszenia na rzecz konkretnego członka, a uiszczonymi składkami. Zapłata składki członkowskiej związana jest z przynależnością do Stowarzyszenia. Wpłacone kwoty będą umożliwiały Stowarzyszeniu realizację celów statutowych, nie będą jednak rodziły po jej stronie jakiegokolwiek zobowiązania do dokonywania określonych świadczeń na rzecz konkretnego podmiotu – członka Stowarzyszenia uiszczającego składki.

W świetle przywołanych regulacji oraz przedstawionych okoliczności sprawy wskazać należy, że w rozpatrywanym przypadku nie zostały wypełnione wszystkie przesłanki pozwalające na uznanie, iż mamy do czynienia z odpłatnym świadczeniem usług, w rozumieniu z art. 8 ust. 1 lub odpłatna dostawą towarów w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, podlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy, że składki i opłata manipulacyjna są zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jest nieprawidłowe, gdyż składki te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Nadmienia się, że Organ związany jest przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Zatem niniejsza interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Ponadto tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193 z późn. zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.