Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-153/14/ES
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-05-22
Teza: dotacja na realizację projektu nie stanowi podstawy opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a więc nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT; Stowarzyszenie nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z realizacją projektu na podstawie art. 86 ustawy o VAT, ani też jego zwrotu na podstawie art. 87 ust. 1 tej ustawy.
Słowa kluczowe: dotacja; odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług; podatek-podatek naliczony; projekt
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 12 lutego 2014 r. (data wpływu 13 lutego 2014 r.), uzupełnionym pismem z 9 maja 2014 r. (data wpływu 13 maja 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług jest:

*   **prawidłowe** w zakresie określenia, że dotacja na realizację projektu nie stanowi podstawy opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a więc nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT,
*   **prawidłowe** w zakresie określenia, że Stowarzyszenie nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z realizacją projektu na podstawie art. 86 ustawy o VAT, ani też jego zwrotu na podstawie art. 87 ust. 1 tej ustawy.

UZASADNIENIE

W dniu 13 lutego 2014 r. do tut. organu wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   określenia, że dotacja na realizację projektu nie stanowi podstawy opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a więc nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT,
*   określenia, że Stowarzyszenie nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z realizacją projektu podstawie art. 86 ustawy o VAT, ani też jego zwrotu na podstawie art. 87 ust. 1 tej ustawy.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 9 maja 2014 r. (data wpływu 13 maja 2014 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 2 maja 2014 r. znak: IBPP1/443-153/14/ES.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca - Stowarzyszenie S. prowadzi działalność statutową, tj. działalność pożytku publicznego odpłatną i nieodpłatną, w sferze zadań publicznych, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r., o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. S. prowadzi również działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, z której dochód w całości przeznaczany jest na finansowanie działalności statutowej. Ponadto S. jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT i składa deklaracje VAT-7.

W ramach nieodpłatnej działalności statutowej, w sierpniu 2013 r. Stowarzyszenie rozpoczęło realizację projektu pt. „B.” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich (75%), budżetu państwa (10%) oraz środków własnych Stowarzyszenia (15%).

Projekt ma charakter edukacyjny i obejmuje swoimi działaniami osoby, które z Ukrainy i Białorusi przyjeżdżają do Polski na 3 letnie studia licencjackie z możliwością kontynuacji na studiach uzupełniających magisterskich w Szkole Wyższej.

Uczestnicy projektu „B.” korzystają z jego trzech głównych komponentów, tj.:

1.  zajęć z języka polskiego jako obcego, prowadzonych zgodnie z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego, uwzględniającym - jako obowiązkową - realizację ścieżki kulturowo-cywilizacyjnej,
2.  wykładów tematyczno-oświatowych oraz
3.  wycieczek historyczno-krajoznawczych ( K., Ł., W.).

Uczestnicy w ramach projektu otrzymują również podręczniki do nauki języka polskiego, kserokopie materiałów dydaktycznych. Ponadto uczestnicy wycieczek oraz uczestnicy jednego z kursów (tzw. „I”, który odbywa się cyklicznie we wrześniu każdego roku), mają zapewnione również obiady (catering).

Projekt ma charakter wieloletni, tzn. jest realizowany w okresie od sierpnia 2013 r. do czerwca 2015 r. Obejmie swoimi działaniami łącznie 450 osób. Wskazany okres został podzielony na 2 części. Realizacja każdej kolejnej części wiąże się z podpisaniem nowej umowy. Zawarcie kolejnej umowy uzależnione jest od wyników kontroli zgodności realizacji projektu z założeniami zawartymi we wniosku aplikacyjnym. W chwili obecnej w projekcie uczestniczy 100 osób, które uczą się języka polskiego, uczestniczą w wykładach oraz wyjeżdżają na wycieczki.

W projekcie „B.” uczestnicy biorą udział bezpłatnie. Również w żaden inny sposób nie finansują oni działalności statutowej Stowarzyszenia. Żaden uczestników projektu nie jest pracownikiem Stowarzyszenia, ani byłym pracownikiem Stowarzyszenia, ani członkiem organów stanowiących Stowarzyszenia, ani członkiem Stowarzyszenia.

Otrzymana dotacja natomiast stanowi wyłącznie zwrot 85% kosztów kwalifikowanych rzeczywiście poniesionych przez Stowarzyszenie na realizację projektu ((75%) Europejski Fundusz na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich, (10%) budżetu państwa). Pozostałe 15% kosztów kwalifikowanych oraz ewentualne koszty niekwalifikowane projektu ponosi Stowarzyszenie, pokrywając je w całości ze środków własnych. W ramach projektu nie dokonuje się żadnej sprzedaży.

W celu realizacji działań związanych z projektem pt. „B.” dokonywane są zakupy towarów i usług udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi na Stowarzyszenie (np.: materiały biurowe, usługi cateringowe, usługi ksero, wynajem pomieszczeń do prowadzenia zajęć dydaktycznych, publikacje książkowe dla uczestników projektu, ogłoszenia prasowe i inne). Nabywane na potrzeby realizacji projektu towary i usługi są wykorzystywane tylko i wyłącznie w ramach projektu i nie mają żadnego związku z pozostałą działalnością Stowarzyszenia. Ponadto towary i usługi nabywane na potrzeby realizacji projektu pt. „B.” nie są i nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W uzupełnieniu Wnioskodawca wskazał, że Dotacja przyznana na realizację projektu „B.” nie stanowi dopłaty do ceny świadczonych przez Wnioskodawcę usług, ani nie jest przyznawana jako dopłata do ceny sprzedaży towaru lub usługi (byłoby to sprzeczne z zasadami finansowania EFI), a poza tym cena taka nawet nie jest ustalana.

Wnioskodawca realizując projekt „B.” wpisuje się w cele Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich (EFI), który powstał na mocy decyzji Rady 2007/435/WE z dnia 25 czerwca 2007 roku. Fundusz zakłada wspieranie działań podejmowanych przez państwa członkowskie mających na celu umożliwienie obywatelom państw trzecich wywodzącym się z różnych środowisk gospodarczych, społecznych, kulturowych, religijnych, językowych i etnicznych spełnienia warunków uzyskania prawa pobytu i ułatwienie ich integracji ze społeczeństwami europejskimi. Fundusz koncentruje się w pierwszym rzędzie na działaniach związanych z integracją nowo przybyłych obywateli państw trzecich. W systemie implementacji Funduszu, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej pełni funkcję instytucji odpowiedzialnej, natomiast Władza Wdrażająca Programy Europejskie (WWPE) jest instytucją delegowaną. Stowarzyszenie przygotowało projekt „B.” (którego istotę opisano już we wniosku ORD-IN i który jest zgodny z celami statutowymi S.) na jeden z konkursów ogłoszonych przez WWPE w ramach EFI i otrzymało dofinansowanie na pokrycie części kosztów związanych z jego realizacją. Odzwierciedleniem tego jest zapis w umowie nr \`(...)\` na realizację pierwszej części projektu, zawartej między Władzą Wdrażającą Programy Europejskie a Stowarzyszeniem dnia 16.04.2013 r. Art. 1.3 umowy określający warunki finansowania w pkt 1.3.3 wskazuje, że WWPE przekaże Stowarzyszeniu kwotę stanowiącą maksymalnie równowartość 85% (w tym 75% z EFI oraz 10% z budżetu państwa) łącznych kosztów przedsięwzięcia.

Podsumowując zatem, otrzymana dotacja stanowi wyłącznie zwrot części kosztów rzeczywiście poniesionych przez S. na realizację projektu „B.” i nie ma charakteru dopłaty do ceny.

Otrzymana dotacja, nie ma wpływu na cenę świadczonych usług, gdyż nie ma na celu dofinansowania ceny sprzedaży, więc w żaden sposób nie może być mowy o obniżaniu ceny usług. Poza tym, jak już było wspomniane, żadna cena sprzedaży usług nie była ustalana i żadna sprzedaż nie była i nie będzie dokonywana w projekcie „B.”. Natomiast uczestnicy biorą udział w projekcie bezpłatnie.

Na pytanie tut. organu czy gdyby Wnioskodawca nie uzyskał przedmiotowego dofinansowania to uczestnicy (lub uczelnia) musieliby uiścić Wnioskodawcy należne wynagrodzenie, wnioskodawca odpowiedział, że uczestnicy nie wnosiliby żadnego wynagrodzenia, bo gdyby Wnioskodawca nie uzyskał przedmiotowego dofinansowania, to projekt „B.” nie byłby realizowany.

Uczelnia nie jest stroną w projekcie „B.”, tzn. podmiotem do którego projekt jest skierowany. Projekt jest skierowany do osób, które z Ukrainy i Białorusi przyjeżdżają do Polski na 3-letnie studia licencjackie z możliwością kontynuacji na studiach uzupełniających magisterskich w Szkole Wyższej, a nie do Szkoły Wyższej.

Wnioskodawca nie zawiera żadnych umów z uczestnikami projektu na świadczenie usług. Jeżeli dana osoba spełnia wymogi określone w projekcie (tzw. kryteria kwalifikowalności, tj. obywatelstwo ukraińskie oraz wizę wydaną na minimum 365 dni), to może wziąć w nim udział i w dowolnym momencie się z niego wycofać, bez żadnych konsekwencji - ani finansowych, ani innych.

Projekt nie jest skierowany do Szkoły Wyższej, a więc nie ma zawartych w ramach projektu „B.” umów, na podstawie których Stowarzyszenie świadczyłoby usługi na rzecz wspomnianej Uczelni.

Stowarzyszenie ma natomiast zawartą umowę na realizację pierwszej części (okres 1 sierpnia 2013 r. – 30 czerwca 2014 r.) projektu „B.” z Władzą Wdrażającą Programy Europejskie - jest to umowa z dnia 16 kwietnia 2013 r. Na jej podstawie S. otrzymuje dotację na realizację ww. projektu w wysokości maksymalnie równowartość 85% (w tym 75% z EFI oraz 10% z budżetu państwa) łącznych kosztów przedsięwzięcia. Jeżeli zostaną spełnione określone przez WWPE warunki, zostanie zawarta kolejna umowa na realizację drugiej części projektu (okres 1 sierpnia 2013 r. – 30 czerwca 2014 r.), przy czym zasady finansowania pozostaną dokładnie takie same.

Projekt jest bardzo charakterystyczny, gdyż był tworzony na jeden z konkursów ogłoszonych przez WWPE w ramach EFI i nie jest on realizowany za odpłatnością, a jedynie Wnioskodawca otrzymał dofinansowanie na pokrycie części kosztów na jego realizację w formie dotacji. W takiej sytuacji otrzymana dotacja nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem VAT. Gdyby więc w przyszłości były ogłaszane podobne konkursy i Wnioskodawca brałby w nich udział i otrzymywał dotacje na pokrycie kosztów realizacji projektów, to według S. nadal nie podlegałyby one opodatkowaniu podatkiem VAT.

Gdyby natomiast Wnioskodawcza realizował np. projekty, w których uczestnicy wnosiliby opłaty za udział w nich, to opłaty te należałoby traktować jako wynagrodzenie (cenę sprzedaży) i byłyby one opodatkowane podatkiem VAT.

Stowarzyszenie nie posiada statusu uczelni wyższej.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy dotacja w wysokości 85% rzeczywistych kosztów kwalifikowanych finansowana z Europejskiego Funduszu na rzecz Obywateli Państw Trzecich (75%) oraz budżetu państwa (10%) otrzymana przez S. na realizację projektu pt. „B.” stanowi podstawę opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług? (pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 9 maja 2014 r.).
2.  Czy Stowarzyszenie posiada prawo do odliczania podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z realizacją projektu pt. „B.” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu na rzecz Obywateli Państw Trzecich (75%), budżetu państwa (10%) oraz środków własnych Stowarzyszenia (15%)?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Pytanie nr 1: dotacja w wysokości 85% kosztów kwalifikowanych finansowana z Europejskiego Funduszu na rzecz Obywateli Państw Trzecich (75%) oraz budżetu państwa (10%) i otrzymana przez Stowarzyszenie na realizację projektu pt. „B.” nie ma bezpośredniego wpływu na cenę sprzedaży i w myśl art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług nie stanowi podstawy opodatkowania.

Według Stowarzyszenia przyznana dotacja na realizację projektu nie jest dotacją mającą bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, gdyż nie jest przyznawana jako dopłata do ceny sprzedaży towaru lub usługi - cena taka nawet nie jest ustalana, a żadnej sprzedaży w ramach projektu się nie dokonuje. Wspomniana dotacja jest jedynie dotacją przyznaną na pokrycie rzeczywiście poniesionych kosztów kwalifikowanych związanych z realizacją projektu pt. „B.”. Ma ona więc wyłącznie charakter „kosztowy” i Stowarzyszenie nie otrzymuje sfinansowanej otrzymaną dotacją zapłaty za świadczone usługi w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. W związku z tym przyznana Stowarzyszeniu dotacja na realizację ww. projektu nie stanowi podstawy opodatkowania podatkiem VAT w myśl art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Pytanie nr 2: Stowarzyszenie nie posiada prawa do odliczania podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z realizacją projektu pt. „B.” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu na rzecz Obywateli Państw Trzecich (75%), budżetu państwa (10%) oraz środków własnych Stowarzyszenia (15%), o którym mowa w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, przy nabyciu których podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Zgodnie z art. 15. ust. 1 podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W mysi art. 15. ust 2. ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Warto więc zauważyć, iż działalność pożytku publicznego (zarówno odpłatna jak i nieodpłatna) nie jest działalnością gospodarczą, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (art. 6 z dnia 24 kwietnia 2003 r. ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie), ale jest działalnością gospodarczą w myśl art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.

Art. 5. ust 1. Ustawy o VAT, wśród czynności opodatkowanych wymienia między innymi odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W związku z tym należy stwierdzić, iż:

*   w ramach realizowanego przez Stowarzyszenie projektu pt. „B.” nie dokonuje się odpłatnej dostawy towarów, ani odpłatnego świadczenia usług, gdyż uczestnicy biorą udział w projekcie bezpłatnie, zatem czynności wykonywane w związku z realizacją ww. projektu nie są czynnościami opodatkowanymi w myśl ustawy o VAT, a więc jej nie podlegają;
*   przyznana dotacja na realizację projektu nie jest dotacją mającą bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, gdyż nie jest przyznawana jako dopłata do ceny sprzedaży towaru lub usługi, a jest jedynie dotacją przyznaną na pokrycie rzeczywistych kosztów kwalifikowanych związanych z realizacją projektu pt. „B”. Ma ona więc wyłącznie charakter „kosztowy” i Stowarzyszenie nie otrzymuje sfinansowanej otrzymaną dotacją zapłaty za świadczone usługi w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.

W związku z tym przyznana Stowarzyszeniu dotacja na realizację ww. projektu nie stanowi podstawy opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a więc nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT; stąd też zwrot podatku VAT w trybie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarowi usług, ani też jego odliczenie, o którym mowa w art. 86 ww. ustawy, nie będą mogły mieć zastosowania.

Poprawność stanowiska Stowarzyszenia w analogicznych sytuacjach potwierdziły dotychczas 2 interpretacje indywidualne wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach o sygnaturach IBPP4/443-809/10/JP z dnia 23 lipca 2010 r. oraz IBPP3/443-434/12/UH z dnia 20 lipca 2012 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za:

*   **prawidłowe** w zakresie określenia, że dotacja na realizację ww. projektu nie stanowi podstawy opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a więc nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT,
*   **prawidłowe** w zakresie określenia, że Stowarzyszenie nie ma prawa do odliczania podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z realizacją ww. projektu na podstawie art. 86 ustawy o VAT, ani też jego zwrotu na podstawie art. 87 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 tej ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do treści art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z powyższego wynika, iż definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innego podmiotu.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Zatem, opodatkowanym świadczeniem usług jest każda transakcja podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, która nie została wymieniona jako dostawa towarów, przy czym do uznania czynności za usługę konieczne jest istnienie odbiorcy usługi.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2013 r.), podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Stosownie do art. 29 ust. 2 ww. ustawy, w przypadku, gdy pobrano zaliczki, zadatki, przedpłaty lub raty, obrotem jest również kwota otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku. Dotyczy to również otrzymanych zaliczek na dotacje, subwencje i na inne dopłaty o podobnym charakterze.

Z dniem 1 stycznia 2014 r. art. 29 ustawy o VAT został uchylony i jednocześnie wprowadzony został przepis art. 29a.

Zgodnie z art. 29a ust. 1, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Cytowany powyżej przepis art. 29a ust. 1 ustawy – obowiązujący od dnia 1 stycznia 2014 r. – stanowi odzwierciedlenie art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 s. 1 ze zm.), z treści którego wynika, że w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.

Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Zauważyć należy, że ogólna zasada ustalania podstawy opodatkowania jest w pełni zgodna z definicją podstawy opodatkowania zawartą w art. 73 Dyrektywy. Zmiana przepisów miała więc na celu dostosowanie regulacji krajowych do przepisów unijnych.

Z treści powołanych wyżej przepisów wynika więc, że w sytuacji gdy podatnik, w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, otrzymuje dofinansowanie (dotację, subwencję), stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi, tego rodzaju dofinansowanie stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia. Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania stanowi zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie podlega opodatkowaniu. Włączenie zatem do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to celowa dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi. Nie jest więc obrotem ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Dla określenia, czy dane dotacje mają, czy też nie bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, a co za tym idzie czy podlegają opodatkowaniu istotne są zatem szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności – nie podlega opodatkowaniu.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca (Stowarzyszenie) jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT i składa deklaracje VAT-7.

W ramach nieodpłatnej działalności statutowej, w sierpniu 2013 r. Stowarzyszenie rozpoczęło realizację projektu pt. „B” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich (75%), budżetu państwa (10%) oraz środków własnych Stowarzyszenia (15%).

Projekt ma charakter edukacyjny i obejmuje swoimi działaniami osoby, które z Ukrainy i Białorusi przyjeżdżają do Polski na 3 letnie studia licencjackie z możliwością kontynuacji na studiach uzupełniających magisterskich. Uczestnicy projektu korzystają z zajęć z języka polskiego, wykładów tematyczno-oświatowych oraz wycieczek historyczno-krajoznawczych.

Uczestnicy w ramach projektu otrzymują również podręczniki do nauki języka polskiego, kserokopie materiałów dydaktycznych. Ponadto uczestnicy wycieczek oraz uczestnicy jednego z kursów, mają zapewnione również obiady (catering).

Projekt ma charakter wieloletni, tzn. jest realizowany w okresie od sierpnia 2013 r. do czerwca 2015 r. i obejmie swoimi działaniami łącznie 450 osób. W chwili obecnej w projekcie uczestniczy 100 osób, które uczą się języka polskiego, uczestniczą w wykładach oraz wyjeżdżają na wycieczki.

W projekcie uczestnicy biorą udział bezpłatnie. Również w żaden inny sposób nie finansują oni działalności statutowej Stowarzyszenia. Żaden uczestników projektu nie jest pracownikiem byłym pracownikiem, członkiem organów stanowiących ani członkiem Stowarzyszenia.

Otrzymana dotacja natomiast stanowi wyłącznie zwrot 85% kosztów kwalifikowanych rzeczywiście poniesionych przez Stowarzyszenie na realizację projektu. Pozostałe 15% kosztów projektu ponosi Stowarzyszenie, pokrywając je w całości ze środków własnych. W ramach projektu nie dokonuje się żadnej sprzedaży. Otrzymana dotacja stanowi wyłącznie zwrot części kosztów rzeczywiście poniesionych przez Wnioskodawcę na realizację projektu i nie ma charakteru dopłaty do ceny. Otrzymana dotacja, nie ma wpływu na cenę świadczonych usług, gdyż nie ma na celu dofinansowania ceny sprzedaży, więc w żaden sposób nie może być mowy o obniżaniu ceny usług. Poza tym, żadna cena sprzedaży usług nie była ustalana i żadna sprzedaż nie była i nie będzie dokonywana w projekcie. Natomiast uczestnicy biorą udział w projekcie bezpłatnie.

Z uwagi na powyższe okoliczności należy stwierdzić, że skoro – jak wskazano – uczestnicy biorą udział w projekcie bezpłatnie a pozyskana dotacja nie ma wpływu na cenę świadczonych usług, gdyż nie ma na celu dofinansowania ceny sprzedaży i przeznaczona jest na pokrycie poniesionych kosztów w ramach realizowanego projektu to oznacza, że w opisanej sytuacji występuje dotacja o charakterze zakupowym, a nie dotacja mająca na celu sfinansowanie ceny sprzedaży. W konsekwencji, w związku z realizacją projektu Wnioskodawca nie otrzymuje wynagrodzenia za świadczone usługi w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, a jedynie zwrot ponoszonych kosztów. Tym samym otrzymana dotacja ze środków Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz z budżetu państwa, czyli otrzymany zwrot poniesionych kosztów nie stanowi czynności opodatkowanej VAT, ponieważ czynność ta nie została wymieniona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu, zawartych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

W konsekwencji otrzymana przez Wnioskodawcę dotacja przeznaczona na pokrycie kosztów realizacji wskazanego projektu nie stanowi podstawy opodatkowania, w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, a tym samym nie podlega opodatkowaniu, gdyż nie stanowi czynności wymienionej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Mając powyższe na uwadze, stanowisko Wnioskodawcy, że przyznana Stowarzyszeniu dotacja na realizację ww. projektu nie stanowi podstawy opodatkowania podatkiem VAT w myśl art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, należało uznać za prawidłowe.

Wątpliwości Wnioskodawcy odnoszą się również do kwestii prawa do odliczania podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z realizacją projektu, o którym mowa we wniosku.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2013 r., kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4.

Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r., kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

Zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20.

Z powyższego wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje czynny, zarejestrowany podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pod pojęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z treści wniosku wynika, iż Stowarzyszenie jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT i składa deklaracje VAT-7. W ramach nieodpłatnej działalności statutowej realizuje projekt pt.: „B” finansowany w 75% ze środków Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich, 10% z budżetu państwa oraz 15% ze środków własnych Stowarzyszenia. W ww. projekcie uczestnicy biorą udział bezpłatnie i w żaden inny sposób nie finansują oni działalności statutowej Stowarzyszenia. W celu realizacji działań związanych z projektem dokonywane są zakupy towarów i usług udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi na Stowarzyszenie (np.: materiały biurowe, usługi cateringowe, usługi ksero, wynajem pomieszczeń do prowadzenia zajęć dydaktycznych, publikacje książkowe dla uczestników projektu, ogłoszenia prasowe). Nabywane na potrzeby realizacji projektu towary i usługi są wykorzystywane tylko i wyłącznie w ramach projektu i nie mają żadnego związku z pozostałą działalnością Stowarzyszenia. Ponadto towary i usługi nabywane na potrzeby realizacji projektu nie są i nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W ramach projektu nie dokonuje się żadnej sprzedaży.

Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia czyli sprzedażą generującą podatek należny.

Analiza przedmiotowej sprawy wskazuje, że związek taki nie występuje bowiem realizowany projekt nie służy w jakimkolwiek zakresie czynnościom opodatkowanym. Wnioskodawca jednoznacznie wskazał, że towary i usługi zakupione w celu realizacji ww. projektu nie są i nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Zatem w oparciu o przedstawiony opis stanu faktycznego oraz obowiązujący w tym zakresie stan prawny należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania cytowany na wstępie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, bowiem jak już wskazano wyżej, obniżenie podatku należnego o podatek naliczony może nastąpić jedynie na ściśle określonych przez ustawodawcę zasadach, a jedną z podstawowych przesłanek pozytywnych jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

W konsekwencji z uwagi na niespełnienie podstawowej przesłanki warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, Wnioskodawca nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących towary i usługi związane z realizacją ww. projektu, a tym samym ubiegania się o ewentualny zwrot podatku na postawie art. 87 ustawy o VAT.

Mając powyższe na uwadze, stanowisko Wnioskodawcy, że Stowarzyszenie nie posiada prawa do odliczania podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z realizacją projektu, ani też jego zwrotu na podstawie art. 87 ustawy o VAT, należało uznać za prawidłowe.

Odnośnie natomiast powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych, zauważyć należy, że zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Stosownie zaś do treści art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, interpretacje wydawane są w indywidualnych sprawach Wnioskodawcy, w związku z tym skutki prawne, czy też ewentualna ochrona, określone w art. 14k do 14m mogą dotyczyć wyłącznie podmiotu, który uzyskał interpretację indywidualną i w zakresie sprawy będącej przedmiotem tej interpretacji.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Zaznaczyć należy, że niniejsza interpretacja indywidualna traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego stanu faktycznego lub zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Józefa Ignacego Kraszewskiego 4A, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.