Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.44.2025.1.MKA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-26
Teza: Opodatkowanie kwoty otrzymanej na podstawie ugody z bankiem.
Słowa kluczowe: kredyt-kredyt bankowy; kredyt-kredyt hipoteczny; kredyt-kredyt mieszkaniowy; kredyt-przewalutowanie kredytu; przychód-przychody z innych źródeł; ugody; zwrot-zwrot należności
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 stycznia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść
    wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    26 czerwca 2009 r. podatnik wraz z żoną podpisali z (...) Umowę o kredyt mieszkaniowy (...)
    nr (...) (dalej: „Umowa”). Umowa składała się z dwóch części: Części Szczególnej Umowy
    (dalej: „CSU") oraz Części Ogólnej Umowy (dalej: „COU”). Kredyt został udzielony w złotych
    w kwocie stanowiącej równowartość 859 847,03 franków szwajcarskich (§ 1 ust. 1 CSU) i
    miał być wypłacony w walucie polskiej (§ ... COU). Kredyt przeznaczony był na
    finansowanie kosztów nabycia nieruchomości oraz refinansowanie nakładów i kosztów
    poniesionych przez kredytobiorców na ww. transakcję (§ ... CSU) oraz spłatę innego
    kredytu udzielonego na cel mieszkaniowy. Wnioskodawca i Jego żona byli solidarnie
    zobowiązani do spłaty kredytu zaciągniętego 26 czerwca 2009 r. Ani Wnioskodawca, ani
    Jego żona nie korzystali wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych
    wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego. Kredyt został uruchomiony w
    łącznej kwocie 2 370 570,04 zł. W okresie od dnia zawarcia Umowy do 17 lipca 2023 r.
    podatnik wraz z małżonką uiścili na rzecz banku kwotę 3 054,21 zł i kwotę 735 171,94 CHF
    (tytułem spłaty rat kredytowych). Wszelkie płatności były dokonywane z ich majątku
    wspólnego. W związku z powzięciem przez kredytobiorców informacji w przedmiocie
    sprzeczności znacznej liczby postanowień Umowy z przepisami prawa, w tym zwłaszcza
    tzw. klauzul waloryzacyjnych (denominacyjnych), kredytobiorcy pismem z 27 września
    2023 r. wezwali bank do zapłaty kwoty 3 054,21 zł i kwoty 735 171,94 CHF, powołując się
    na nieważność Umowy. W odpowiedzi bank odmówił spełnienia dochodzonych roszczeń,
    wobec czego kredytobiorcy wystąpili przeciwko bankowi na drogę sądową. Pomiędzy
    stronami powstał więc spór dotyczący skuteczności poszczególnych postanowień
    umownych a w konsekwencji ważności całej Umowy, który zawisł przed Sądem
    Okręgowym w (...) w sprawie o sygn. akt (...). Podczas procesu strony podjęły negocjacje
    ugodowe, w których toku pełnomocnik banku poinformował, że zgodnie z danymi
    systemowymi banku kredytobiorcy mają 508 526,00 zł nadpłaty (kredytobiorcy wpłacili do
    banku w przeliczeniu na PLN o taką kwotę więcej niż bank wypłacił tytułem kapitału
    kredytu). Kwota ta podlegałaby zwrotowi konsumentom w przypadku wygranego procesu
    jako świadczenie nienależne. Pełnomocnik banku poinformował o możliwości zawarcia
    ugody, w wyniku której ww. kwota zostanie wypłacona konsumentom. Jak zaznaczono, w
    przypadku przyjęcia propozycji banku przez kredytobiorców „mielibyśmy sprawę
    rozliczoną w ciągu dni, tygodni, a nie miesięcy czy lat (na samo wniesienie odpowiedzi na
    pozew mam jeszcze miesiąc, wyrok I instancji zapewne w 2026 r.)” - stanowisko wyrażone
    w mailu pełnomocnika banku z 22 maja 2024 r. 14 czerwca 2024 r. strony zawarły ugodę
    pozasądową, w której bank zwolnił kredytobiorcę z długu w kwocie 1 111 037,14 zł,
    zobowiązał się do zwrotu kosztów procesu poniesionych w związku ze sporem sądowym
    w wysokości 25 000,00 zł i połowy opłaty od pozwu w wysokości 500 zł, a także zobowiązał
    się do wypłaty na rzecz kredytobiorców kwoty dodatkowej w wysokości 508 526,00 zł.
    Wraz z Ugodą wnioskodawca wraz z małżonką podpisali oświadczenie o zaciągnięciu
    kredytu na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, w celu zaniechania poboru podatku
    od umorzonej kwoty kredytu. W ugodzie kredytobiorcy przyjęli do wiadomości, że w
    wyniku zwolnienia z części długu (umorzenia) powstaje po ich stronie przychód, a na
    banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego, tj. sporządzenie informacji PIT-11. W
    wyniku zawartej ugody Sąd umorzył postępowanie zainicjowane przez kredytobiorców.
    Bank zrealizował warunki podpisanej ugody.

## Pytanie

Czy kredytobiorcy powinni zapłacić podatek dochodowy od wypłaconej im w ramach
    ugody kwoty 508 526,00 zł, która została określona w ugodzie jako kwota dodatkowa, a
    stanowi w istocie różnicę pomiędzy wartością wpłat dokonanych przez kredytobiorców a
    kwotą wypłaconą przez bank?

    Pana stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, z korespondencji w toku negocjacji ugodowych wynika, że
    dodatkowa kwota wypłacona przez bank odpowiada kwocie nominalnie wpłaconej przez
    kredytobiorców do banku ponad kwotę udzielonego kredytu. Oznacza to, że wypłacone
    kredytobiorcom świadczenie stanowiło zwrot części ich świadczenia w postaci spłaty rat,
    które stanowiło świadczenie nienależne w związku z nieważnością zawartej z bankiem
    Umowy kredytu, a nie świadczenie dodatkowe stanowiące przychód podatkowy po stronie
    kredytobiorców. Polubowne zakończenie sporu z bankiem na opisanych zasadach
    świadczy więc, że wolą stron było rozliczenie wzajemnych roszczeń na zasadach
    tożsamych do stanu, w którym zapada wyrok sądowy uwzględniający powództwo
    kredytobiorców. Tożsamość wypłaconej „dodatkowej” kwoty z kwotą należności
    kredytobiorców z tytułu wpłat dokonanych ponad kwotę udzielonego kredytu, jak również
    treść korespondencji przedugodowych stron, dowodzi, że kwota ta stanowiła zwrot
    nienależnego świadczenia (art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c.). Zwrot świadczenia
    nienależnego nie stanowi natomiast przychodu, a co za tym idzie - nie podlega
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Z całokształtu opisywanej
    sytuacji faktycznej i kontekstu postanowień ugody w ocenie wnioskodawcy wynika, że
    zapłata kwoty 508 526,00 zł stanowi zadośćuczynienie obowiązkowi zwrotu świadczenia
    nienależnego, chociażby nie zostało to wyraźnie w ugodzie w ten sposób nazwane. Biorąc
    pod uwagę trwający spór sądowy, stanowisko stron i utrwaloną linię orzeczniczą, a także
    wolę, by w wyniku ugody doszło do całościowego rozliczenia stron z tytułu umowy
    kredytu, nie może ulegać wątpliwości, że kwota wynikająca z ugody stanowi zwrot
    majątku, a nie jego przysporzenie. Z dostępnych interpretacji wynika, że takie kwoty
    stanowiące zwrot wpłaconych przez kredytobiorców rat nie stanowią przychodu i nie
    podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych:
    - pismo z 26 listopada 2024 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0112- KDIL2-
      1.4011.741.2024.2.AK, w którym wskazano, że „skoro kwota, którą otrzyma Pani od
      banku w wyniku zawartej ugody, mieścić się będzie w kwocie wpłacanej przez Panią
      podczas spłaty kredytu hipotecznego, jej otrzymanie nie spowoduje po Pani stronie
      dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata ta będzie dla Pani neutralna
      podatkowo”,
    - pismo z 7 października 2024 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0115- KDIT1.
      4011.442.2024.2.DB, w którym wskazano, że „skoro kwota dodatkowa, którą
      otrzymała Pani od banku w wyniku zawartej ugody, mieści się w kwocie wpłacanej
      przez Panią podczas spłaty kredytu hipotecznego to jej otrzymanie nie powoduje po
      Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te
      nie są Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym
      od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Pani stronie obowiązkiem zapłaty
      podatku dochodowego”,
    - pismo z 15 stycznia 2024 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0115-KDIT2.
      4011.519.2023.3.ŁS, w którym wskazano, że „W wyniku zwrotu nadpłaty kredytu w
      ramach zawartej ugody nie osiągnie Pani konkretnego przysporzenia majątkowego, a
      w związku z tym nie będzie ciążył na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego
      od osób fizycznych z tego tytułu”,
    - pismo z 9 lutego 2023 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0115-KDIT2.
      4011.696.2022.1.MM, w którym wskazano, że „w związku z zawarciem Ugody i
      dokonaniem Zwrotu uprzednio nadpłaconego Kredytu, po stronie Kredytobiorcy nie
      powstaje/nie powstanie przychód podatkowy w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o
      podatku dochodowym od osób fizycznych".

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
    od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych
    podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie
    natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.
    Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest
    definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika
    pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych
    nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne
    świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie
    zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem
    jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko
    takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym
    aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych
    wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych
    nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje
    zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone
    przysporzenie majątkowe.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła
    przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
    Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
    W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów
    z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć
    również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z
    innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne
    korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony
      cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych
      w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w
    umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia
    się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy
    bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
    W opisie sprawy wskazał Pan, że kredytobiorcy w odniesieniu do zawartej umowy o kredyt
    mieszkaniowy wystąpili przeciwko bankowi na drogę sądową. Pomiędzy stronami powstał
    spór dotyczący skuteczności poszczególnych postanowień umownych a w konsekwencji
    ważności całej Umowy. W toku negocjacji ugodowych pełnomocnik banku poinformował,
    że zgodnie z danymi systemowymi banku kredytobiorcy mają 508 526,00 zł nadpłaty
    (kredytobiorcy wpłacili do banku w przeliczeniu na PLN o taką kwotę więcej niż bank
    wypłacił tytułem kapitału kredytu). Kwota ta podlegałaby zwrotowi konsumentom w
    przypadku wygranego procesu jako świadczenie nienależne. 14 czerwca 2024 r. strony
    zawarły ugodę pozasądową, w której bank zwolnił kredytobiorcę z długu w kwocie 1 111
    037,14 zł, zobowiązał się do zwrotu kosztów procesu poniesionych w związku ze sporem
    sądowym w wysokości 25 000,00 zł i połowy opłaty od pozwu w wysokości 500 zł, a także
    zobowiązał się do wypłaty na rzecz kredytobiorców kwoty dodatkowej w wysokości 508
    526,00 zł.
    Wobec powyższego, skoro kwota, którą otrzymał Pan od banku w wyniku zawartej ugody,
    mieści się w kwocie wpłacanej przez Pana podczas spłaty kredytu mieszkaniowego jej
    otrzymanie nie powoduje po Pana stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego.
    Wypłata ta będzie dla Pana neutralna podatkowo.
    Dlatego stwierdzam, że wypłacona przez bank w ramach ugody kwota, nie będzie
    stanowiła dla Pana przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw.
    z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych. Zatem nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku od tej kwoty.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pan jest
    wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpił Pan o interpretację przepisów
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców.
    Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w niej zawarte tylko w
    odniesieniu do Pana osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla drugiego
    współkredytobiorcy (Pana żony).
    Wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuje wyliczeń.
    Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie
    podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a
    prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w
    postępowaniu podatkowym.

    W odniesieniu do powołanych przez Pana we wniosku interpretacji indywidualnych,
    stwierdzam, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania,
    ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu
    faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.