Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/415-57/13-4/AKr
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2013-04-30
Teza: 1. „Czy w sytuacji, gdy nie otrzymałam ze Spółdzielni żadnej kwoty pieniężnej w gotówce, a przychód do opodatkowania obliczony został od różnicy pomiędzy wysokością uiszczonego wkładu mieszkaniowego a wkładu zwaloryzowanego tak naliczony przychód wolny jest od podatku dochodowego od osób fizycznych?” 2. „Czy Spółdzielnia w zaistniałym stanie faktycznym ma obowiązek, a nawet czy ma prawo wystawić PIT - 8C?”
Słowa kluczowe: spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe; spółdzielnie-wkład do spółdzielni mieszkaniowej; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe; zwrot-zwrot wkładów
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 21 stycznia 2013 r. (data wpływu 24 stycznia 2013 r.), uzupełnionym w pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r. (data wpływu 23 kwietnia 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania zwrotu wkładu mieszkaniowego w części dotyczącej zwolnienia z podatku dochodowego:

*   zwrotu wkładu mieszkaniowego do wysokości wniesionego wkładu – **jest prawidłowe,**

*   różnicy pomiędzy wartością rynkową a wniesionym wkładem mieszkaniowym – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 stycznia 2013 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania zwrotu wkładu mieszkaniowego.

Wniosek nie spełniał wymogów, określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), w związku z powyższym, pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r., nr IPTPB2/415-57/13-2/AKr, wezwano Wnioskodawczynię, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie wysłane zostało w dniu 11 kwietnia 2013 r. (skutecznie doręczone w dniu 15 kwietnia 2013 r.). W dniu 23 kwietnia 2013 r. (data nadania 22 kwietnia 2013 r.) wpłynęło uzupełnienie wniosku.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 18 lutego 2011 r. Wnioskodawczyni dokonała zamiany mieszkania spółdzielczego lokatorskiego, na prawo od lokalu nr Y. Sprawa dotyczy wkładu mieszkaniowego, zgromadzonego w Spółdzielni.

Spółdzielnia Mieszkaniowa wystawiła na nazwisko Wnioskodawczyni PIT-8C, w którym wykazany został przychód w 2011 r. do opodatkowania w wysokości 219.886,40 zł.

Przychód ten, co według Wnioskodawczyni, wynika z wystawionego PIT to wypłata wartości zwolnionego lokalu mieszkalnego. Wnioskodawczyni nadmienia także, że nie otrzymała żadnych pieniędzy ze Spółdzielni Mieszkaniowej. Sprawą zamiany lokalu zajmowało się natomiast Biuro Obrotu Nieruchomościami (oświadczenie podpisane przez właściciela biura w załączniku).

Wkład mieszkaniowy został przepisany na nowego dysponenta, opuszczonego lokalu i według Wnioskodawczyni, Spółdzielnia nie powinna wystawiać PIT-8C.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni stwierdziła, że w Spółdzielni Mieszkaniowej. przysługiwało Jej spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nr X. Z prawem tym związany był wkład mieszkaniowy zgromadzony w Spółdzielni. Wnioskodawczyni dokonała zamiany przysługującego Jej w tej Spółdzielni lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na prawo do lokalu nr Y. W związku z dokonaną zamianą Spółdzielnia Mieszkaniowa wystawiła na Jej nazwisko PIT-8C, w którym wykazany został przychód w 2011 r. do opodatkowania w wysokości 219.886,40 zł i podała, że wypłaciła Jej zwaloryzowany wkład mieszkaniowy w kwocie 234.881,60 zł. W otrzymanej informacji PIT-8C wykazana została jako przychód nadwyżka pomiędzy zwaloryzowanym wkładem mieszkaniowym, a wkładem wniesionym. Wnioskodawczyni podkreśla, że w rzeczywistości jednak żadnej kwoty pieniężnej ze Spółdzielni nie otrzymała. Doszło do obrotu bezgotówkowego. W Spółdzielni od lat praktykowano obroty bezgotówkowe polegające na tym, że kontrahenci po dokonanej zamianie stawiali się w kasie Spółdzielni i podpisywali przedstawione im przez Spółdzielnię druki z informacją, że jest to druk bezgotówkowy i, że przyjmowany w poczet członków Spółdzielni kontrahent nie jest obowiązany dokonać w gotówce wpłaty wkładu mieszkaniowego, a sama czynność ma charakter formalny.

W związku z powyższym zadano następujące pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku).

1.  „Czy w sytuacji, gdy nie otrzymałam ze Spółdzielni żadnej kwoty pieniężnej w gotówce, a przychód do opodatkowania obliczony został od różnicy pomiędzy wysokością uiszczonego wkładu mieszkaniowego a wkładu zwaloryzowanego tak naliczony przychód wolny jest od podatku dochodowego od osób fizycznych?”
2.  „Czy Spółdzielnia w zaistniałym stanie faktycznym ma obowiązek, a nawet czy ma prawo wystawić PIT - 8C?”

Zdaniem Wnioskodawczyni (przedstawionym ostatecznie w uzupełnieniu wniosku), przepis art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) stanowi, że wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni. Stwierdza, iż stan faktyczny Jej sprawy w pełni wyczerpuje dyspozycje wskazanego przepisu. Wskazuje, iż identyczna sprawa stanowiła przedmiot wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w dniu 5 czerwca 2012 r. interpretacji indywidualnej w sprawie o sygnaturze IPTPB2/415-195/12-2/TS. W interpretacji tej Dyrektor Izby Skarbowej jednoznacznie uznał, że w przypadku, gdy przychód z tytułu zwróconego wkładu mieszkaniowego korzysta ze zwolnienia określonego w cytowanym art. 21 ust. 1 pkt 50, Spółdzielnia Mieszkaniowa nie jest obowiązana do sporządzenia informacji PIT-8C. W piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 24 marca 2011 r. DD2/0602/8/MWJ/2011/BMI9-2898 (Biuletyn Skarbowy 2011/2 str. 14) Minister Finansów dokonuje generalnej wykładni omawianego przepisu. Wynika z niej, że stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.

W tej sytuacji Wnioskodawczyni wychodzi z założenia, że naliczona kwota różnicy pomiędzy wkładem mieszkaniowym wniesionym a zwaloryzowanym nie stanowi przychodu będącego podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym. Nie uzyskała bowiem żadnego dochodu. Stwierdza, iż faktem jest, że naliczona kwota zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego jest wyższa od kwoty faktycznie wniesionej, jednakże z uwagi na istotną zmianę siły nabywczej pieniądza, zgromadzony przez Nią wkład z mocy samego prawa został zwaloryzowany, prawnie przewidzianymi miernikami. Uważa zatem, że odzyskała wkład mieszkaniowy o równowartości wkładu wniesionego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za:

*   **prawidłowe** w części dotyczącej zwolnienia z podatku dochodowego zwrotu wkładu mieszkaniowego do wysokości wniesionego wkładu,

*   **nieprawidłowe** w części dotyczącej zwolnienia z podatku dochodowego różnicy pomiędzy wartością rynkową a wniesionym wkładem mieszkaniowym.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu art. 11 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 10 ust. 1 cyt. ustawy zawiera katalog przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, źródłem przychodów są „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użyte w tym przepisie sformułowanie „w szczególności” wskazuje, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter przykładowy i otwarty, zatem do tej kategorii można zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy.

Z powyższego wynika, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód, uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia. Tak więc podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe.

Zwrot wkładów wniesionych do spółdzielni stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże w myśl art. 21 ust. 1 pkt 50 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.

Kwestę zwrotu wniesionego wkładu mieszkaniowego regulują przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.).

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa z chwilą ustania członkostwa oraz w innych wypadkach określonych w niniejszym rozdziale.

Przepisu art. 11 ust. 2 tej ustawy stanowi, iż w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia, z zastrzeżeniem art. 15, ogłasza nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu, przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia w prasie lokalnej. (…).

Stosownie do art. 11 ust. 21 ww. ustawy, w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu. Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu. Warunkiem wypłaty, o której mowa w ust. 21, jest opróżnienie lokalu (art. 11 ust. 24 cyt. ustawy).

Zgodnie z art. 11 ust. 22 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, z wartości rynkowej lokalu potrąca się przypadającą na dany lokal część zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności niewniesiony wkład mieszkaniowy. Jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków, potrąca się również nominalną kwotę umorzenia kredytu lub dotacji, w części przypadającej na ten lokal oraz kwoty zaległych opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, a także koszty określenia wartości rynkowej lokalu.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w Spółdzielni Mieszkaniowej Wnioskodawczyni przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nr X. Z prawem tym związany był wkład mieszkaniowy zgromadzony w Spółdzielni. Wnioskodawczyni dokonała zamiany tego prawa na prawo do lokalu nr Y. W związku z dokonaną zamianą Spółdzielnia Mieszkaniowa wystawiła na Jej nazwisko informację PIT-8C, w którym wykazany został przychód w 2011 r. do opodatkowania w wysokości 219.886,40 zł, podając jednocześnie, że wypłaciła Wnioskodawczyni zwaloryzowany wkład mieszkaniowy w kwocie 234.881,60 zł. W otrzymanej informacji PIT-8C wykazana została jako przychód nadwyżka pomiędzy zwaloryzowanym wkładem mieszkaniowym, a wkładem wniesionym. Wnioskodawczyni w rzeczywistości jednak nie otrzymała żadnej kwoty pieniężnej w gotówce ze Spółdzielni.

W świetle powołanych przepisów, uznać należy, iż kwota zwróconego zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, do wysokości wniesionego do Spółdzielni Mieszkaniowej wkładu jest przychodem zwolnionym z podatku dochodowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast w przypadku, gdy pomiędzy wypłaconą wartością rynkową lokalu mieszkalnego (w sytuacji wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego), a wniesionym zwaloryzowanym wkładem wystąpi nadwyżka, to stanowi ona przysporzenie majątkowe, tj. przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 powyższej ustawy i nadwyżka ta nie korzysta ze zwolnienia o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

W przypadku, gdy przychód z tytułu zwróconego wkładu mieszkaniowego korzysta ze zwolnienia określonego w cytowanym art. 21 ust. 1 pkt 50, Spółdzielnia Mieszkaniowa nie jest obowiązana do sporządzenia informacji PIT-8C, o której mowa w art. 42a ww. ustawy. W przeciwnym przypadku winna wystawić informację o wypłaconym stypendium, o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych PIT-8C.

Jednocześnie stwierdza się, że wydając interpretację indywidualną w trybie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów, nie przeprowadza postępowania dowodowego, bowiem do postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego nie mają zastosowania przepisy o postępowaniu podatkowym, a postępowanie dowodowe jest częścią postępowania podatkowego. W związku z tym dokumenty dołączone do wniosku nie podlegają analizie i weryfikacji w ramach postępowania o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Nie oceniana jest także prawidłowość rozliczeń dokonanych przez jednostkę wystawiającą informację PIT-8C. Postępowanie w sprawie udzielenie interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Zatem, organ podatkowy dokonując interpretacji podatkowej w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, nie może dokonać ustalenia prawidłowej wysokości przychodu czy też dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, bowiem przedmiotem interpretacji indywidualnej mogą być jedynie przepisy regulujące zasady jego ustalania.

Ponadto podkreśla się, że wszystkie ulgi i zwolnienia podatkowe są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji RP stanowiącego, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie. Zatem oceniając, czy w danej sytuacji przysługuje do niej prawo, należy przepisy stosować w sposób ścisły tj. nie należy dokonywać ich wykładni rozszerzającej, ani też zawężającej. Należy zaznaczyć również, iż to na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia, że spełnia warunki do uzyskania ulgi określonej w art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Okoliczność ta w każdej sytuacji, jako indywidualny przypadek, podlega ocenie organów podatkowych.

Ponadto odnosząc się do powołanej przez Wnioskodawczynię interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 5 czerwca 2012 r., Nr IPTPB2/415-195/12-2/TS) należy stwierdzić, że dotyczy innego stanu faktycznego i przedstawione w niej rozstrzygniecie nie jest wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.