Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB3/4510-197/16-2/MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-04-26
Teza: Spółka staje się podatnikiem PNIF
Słowa kluczowe: fundusz-Zakładowy Fundusz  Świadczeń Socjalnych; instytucja-instytucja finansowa; kasa-Pracownicza Kasa Zapomogowo-Pożyczkowa (PKZP); pożyczka; pracownik-były pracownik
Przepisy: [FIN] Ustawa o podatku od niektórych instytucji finansowych 

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że - stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 25 lutego 2016r. (data wpływu 3 marca 2016r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od niektórych instytucji finansowych w zakresie potwierdzenia czy w związku z funkcjonowaniem przy Spółce PKZP lub z tytułu udzielania pożyczek z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, w części dotyczącej byłych pracowników Wnioskodawcy - w tym emerytów i rencistów przypisanych Spółce na mocy art. 74 a ustawy z 8 września 200 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego - Spółka staje się podatnikiem PNIF zgodnie z Ustawą z dnia 15 stycznia 2016r.o PNIF – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 marca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od niektórych instytucji finansowych w zakresie potwierdzenia czy w związku z funkcjonowaniem przy Spółce PKZP lub z tytułu udzielania pożyczek z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, w części dotyczącej byłych pracowników Wnioskodawcy - w tym emerytów i rencistów przypisanych Spółce na mocy art. 74 a ustawy z 8 września 200 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "X." - Spółka staje się podatnikiem PNIF zgodnie z Ustawą z dnia 15 stycznia 2016r.o PNIF.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Podstawowym przedmiotem działalności gospodarczej Spółki jest sprzedaż i dystrybucja energii elektrycznej, sprzedaż oleju napędowego, świadczenie usług elektroenergetycznych oraz budowlanych. Majątek Spółki w znacznym zakresie składa się z infrastruktury elektroenergetycznej służącej do dystrybucji energii elektrycznej, którą wykorzystuje do świadczenia za wynagrodzeniem usług dystrybucji energii elektrycznej (np. nieruchomości, podstacje trakcyjne, rozdzielnie, linie elektroenergetyczne, niezbędne urządzenia itd.). Ponadto, Spółka jest w posiadaniu licznych środków trwałych służących do świadczenia usług utrzymania sieci trakcyjnej (w szczególności pociągów sieciowych), stacji paliw przystosowanych do tankowania pojazdów szynkowych. Spółka posiada także liczne środki trwałe (maszyny, urządzenia itd.) służące do świadczenia usług budowlanych. Suma aktywów Spółki na 31 grudnia 2015 r. przekracza 3.000.000.000 zł.

Pożyczki udzielane osobom fizycznym

Spółka udziela oprocentowanych pożyczek z ZFŚS na podstawie odpowiednich umów pożyczek w rozumieniu art. 720 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: KC) na rzecz pracowników oraz jej byłych pracowników - emerytów i rencistów na cele mieszkaniowe. Przy czym pożyczki udzielane są emerytom i rencistom zatrudnionym przed przejściem na emeryturę lub rentę w Spółce oraz emerytom i rencistom przypisanym Spółce na mocy art. 74 a ustawy z 8 września 200 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "X." (t.j. Dz.U. z 2014 poz. 1160), którzy są objęci opieką socjalną na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. 2015 poz. 111; dalej: Ustawa o ZFŚS) i § 4 pkt 3 regulaminu ZFŚS Spółki. Pożyczki nie są udzielane byłym pracownikom (z wyłączeniem emerytów i rencistów) ani osobom zatrudnionym na podstawie umów cywilnoprawnych. W przypadku pracowników pożyczki spłacane są poprzez potrącenia z wynagrodzenia, natomiast w sytuacji emerytów i rencistów pożyczki spłacane są w drodze dokonywania wpłat na właściwe rachunki bankowe ZFŚS. W przypadku ustania zatrudnienia przez pracowników Spółki (np. wypowiedzenia umowy o pracę), pożyczki spłacane są od razu w całości lub według ustalonego harmonogramu. W sytuacji gdy pożyczkobiorcy uchylają się od spłaty zaciągniętej pożyczki Spółka dokonuje potrącenia z wynagrodzeń poręczycieli pożyczki (aktualnych pracowników Spółki). Oprocentowanie pożyczek ustalone zostało na niższym poziomie w stosunku do warunków rynkowych, przy czym rośnie wraz z wydłużeniem okresu, na który pożyczki są udzielane (od roku do 5 lat). Oprocentowanie jest niższe aniżeli oprocentowanie pożyczek konsumpcyjnych na rynku, tj. 1% przy pożyczce na okres 12 miesięcy oraz 5% przy pożyczce na okres 5 lat. Pożyczki nie są zabezpieczane hipoteką.

Pożyczki udzielane w ramach kas zapomogowo-pożyczkowych

Udzielane są także pożyczki zgodnie z przepisami regulującymi funkcjonowanie pracowniczych kas zapomogo-pożyczkowych (dalej: PKZP), tworzonych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2015 poz. 1881; dalej: Ustawa o ZZ). Nadzór społeczny nad funkcjonowaniem PKZP sprawują związki zawodowe. Niemniej jednak pożyczki udzielane w ramach PKZP nie pochodzą ze środków Spółki lecz są środkami zgromadzonych w PKZP. Wpłaty na PKZP dokonywane są przez członków PKZP (wpisowe i wkłady miesięczne), którzy zadeklarowali chęć przystąpienia do niej.

Na podstawie rozporządzenia w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy (Dz.U. z 1992 Nr 100, poz. 502 z późn. zm.; dalej: Rozporządzenie o PKZP) Spółka jako zakład pracy zobowiązana jest wyłączenie do świadczenia pomocy PKZP w formie m.in. zapewnienia pomieszczeń biurowych, prowadzenia księgowości, obsługi kasowej i prawnej, dostarczania druków i formularzy, dokonywania potrąceń w listach płac itp. czy przyjmowania wpłat wnoszonych przez emerytów i rencistów jak również odprowadzania wpłat na rachunek bankowy PKZP. W szczególności Spółka nie jest stroną przy udzielaniu pożyczek z PKZP. Formalnie udzielenie pożyczki z PKZP odbywa się poprzez akceptację odpowiedniego wniosku pracownika przez zarząd PKZP. Ponadto Spółka nie udziela pożyczek osobom fizycznym ze środków własnych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w związku z udzielaniem pożyczek w ramach ZFŚS oraz funkcjonowaniem przy Spółce PKZP Spółka staje się podatnikiem PNIF zgodnie z Ustawą o PNIF?

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z udzielaniem pożyczek w ramach ZFŚS oraz działalnością PKZP Spółka nie jest podatnikiem PNIF.

Z dniem 1 lutego 2016 r. weszła w życie Ustawa o PNIFU, której celem zgodnie z art. 1 jest opodatkowanie podatkiem aktywów niektórych instytucji finansowych. PNIFU nie definiuje pojęcia „instytucji finansowych”. Niemniej jednak ustawodawca zdefiniował pojęcie instytucji finansowej w ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. 2013 poz. 1030; dalej: KSH). Stosownie do tej definicji (art. 4 § 1 pkt 7 KSH) instytucją finansową jest bank, fundusz inwestycyjny, towarzystwo funduszy inwestycyjnych lub powierniczych, zakład ubezpieczeń, zakład reasekuracji, fundusz powierniczy, towarzystwo emerytalne, fundusz emerytalny lub dom maklerski, mające siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej albo w państwie należącym do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).

Cel wprowadzenia Ustawy o PNIF

W opinii Spółki celem wprowadzenia PNIF było opodatkowanie sektora finansowego a nie innych przedsiębiorców, w szczególności przedsiębiorców, których działalność jest opodatkowania co do zasady stawką podstawową. Potwierdzeniem jest Uzasadnienie druku nr 75 (Sejmu VIII kadencji; dalej: Uzasadnienie PNIF), zgodnie którym: „Celem ustawy jest pozyskanie dodatkowego źródła finansowania wydatków budżetowych, w szczególności wydatków społecznych, o których jest mowa w programie Rządu. Ponadto ustawa ma na celu zwiększenie udziału sektora finansowego w finansowaniu wydatków budżetowych. Podniesienie w ostatnich latach stawki podatku od towarów i usług o 1 punkt procentowy zwiększyło obciążenia podatkowe społeczeństwa o kwotę zbliżoną do szacowanych dochodów budżetu państwa z tytułu przedmiotowego podatku. Jest wiec uzasadnione by sektor finansowy w większym niż dotychczas stopniu uczestniczył w ponoszeniu obciążeń podatkowych, tak jak ma to miejsce w innych państwach europejskich. ” Co więcej, w treści Uzasadnienia PNIF wielokrotnie podatek ten jest utożsamiany z podatkiem bankowym. Przykładowo: „Polska jest obecnie jednym z niewielu krajów Europy, który nie wprowadził podatku bankowego". (\`(...)\`) „praktyka legislacyjna w zakresie opodatkowania sektora bankowego po 2008 roku jest znaczna i obejmuje regulacje wprowadzane w kilkunastu krajach Unii Europejskiej”. Ponadto, nigdzie w treści uzasadnienia nie można znaleźć wyjaśnienia dla objęcia podatkiem podmiotów udzielających pożyczek z ZFŚS czy podmiotów, przy których funkcjonują PKZP. Tym samym, biorąc pod uwagę treść Uzasadnienia PNIF, należy bezsprzecznie stwierdzić, że celem ustawodawcy było uznanie za podatników PNIF jedynie instytucji finansowych, należących sensu stricto do sektora finansowego, czyli takich, których podstawowa i główna działalność gospodarcza polega na działalności finansowej, to jest np. na udzielaniu kredytów, pożyczek, poręczeń, zawieraniu umów ubezpieczenia, reasekuracji itd. Podatek ten jest bowiem stricte podatkiem majątkowym. Takie rozumienie PNIF zostało także potwierdzone w Uzasadnieniu PNIF w punkcie dotyczącym możliwości przerzucenia podatku na klientów banków i towarzystw ubezpieczeniowych. Zatem uzasadnione jest opodatkowanie majątku związanego z działalnością sektora finansowego a nie majątku podatników prowadzących inną działalność, np. elektroenergetyczną czy budowlaną. Odzwierciedleniem takiego celu ustawodawcy jest także sposób określenia podstawy opodatkowania, która co do zasady opiera się na sumie bilansowej podatnika. Przyjęcie takiego sposobu określenia podstawy opodatkowania będzie uzasadnione jedynie w przypadku podmiotów z sektora finansowego, w skład których aktywów wchodzą w szczególności udzielone kredyty i pożyczki. Gdyby PNIF miały zostać objęte wszystkie podmioty udzielające pożyczek z ZFŚS czy takich, przy których funkcjonują PKZP, udzielenie choćby jednej pożyczki na rzecz pracownika, emeryta czy rencisty (uznając, że udzielenie pożyczki którejkolwiek z tych osób stanowi kredyt konsumencki) byłoby nieproporcjonalną sankcją, gdyż aktywa tych podmiotów nie służą co do zasady do udzielania pożyczek z ZFŚS czy PKZP. W przypadku Spółki przyjęcie innego stanowiska mogłoby spowodować, że Spółka stanie się podatnikiem PNIF i będzie musiała zapłacić podatek zgodnie z art. 7 Ustawy o PNIFU liczony od nadwyżki sumy wartości wszystkich (nie tylko finansowych) aktywów, wynikającej z zestawienia obrotów i sald, ponad 200 min zł w rozliczeniu miesięcznym.

Reasumując, celem racjonalnego ustawodawcy nie było opodatkowanie majątku podmiotów spoza sektora finansowego. Tym samym intencją prawodawcy nie było opodatkowanie Spółki tym podatkiem w związku z udzielaniem pożyczek w ramach ZFŚS jak również funkcjonowaniem PKZP.

Podatnik wg Ustawy o PNIF

Za podatników Ustawy o PNIF uznaje się m.in. banki krajowe, oddziały tych banków czy też zakłady ubezpieczeń i reasekuracji oraz instytucje pożyczkowe w rozumieniu art. 5 pkt 2a ustawy dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1497, z późn. zm.; dalej: Ustawa o KK). Spółka niewątpliwie nie jest ani bankiem, ani zakładem ubezpieczeń. Wątpliwości Spółki dotyczą możliwości uznania ją za instytucję pożyczkową w rozumieniu Ustawy o KK.

Art. 5 ust. 2a Ustawy o KK stanowi, iż instytucją pożyczkową jest kredytodawca inny niż:

1.  bank krajowy, bank zagraniczny, oddział banku zagranicznego, instytucja kredytowa lub oddział instytucji kredytowej w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe,
2.  spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa (SKOK) oraz Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa,
3.  podmiot, którego działalność polega na udzielaniu kredytów konsumenckich w postaci odroczenia zapłaty ceny lub wynagrodzenia na zakup oferowanych przez niego towarów i usług.

Zakres definicji kredytodawcy

Kluczowe znaczenie dla określenia czy dany podmiot jest instytucją pożyczkową jest ustalenie czy można go zakwalifikować jako kredytodawcę na gruncie ww. przepisów. Zgodnie z art. 5 ust. 2) Ustawy o KK kredytodawcą jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów KC, który w zakresie swojej działalności gospodarczej lub zawodowej, udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi kredytu. W ww. przepisie mowa jest o udzieleniu lub przyrzeczeniu, udzielenia kredytu konsumenckiego, rozumianego przez pryzmat definicji umowy o kredyt konsumencki określonej w art. 3 Ustawy o KK (a więc obejmującego umowę pożyczki, kredytu bankowego, kredytu odnawialnego itd.).

Pojęcie działalności gospodarczej należy natomiast interpretować zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 2 ww. ustawy jest nią m.in. zarobkowa działalność usługowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Jak stwierdza Tomasz Czech (Kredyt konsumencki. Komentarz. LexisNexis 2012), pojęcie to więc obejmuje zarobkową działalność usługową w zakresie udzielania kredytów konsumenckich, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Zarobkowy charakter takiej działalności oznacza, że kredytodawca wykonuje te czynności w sposób odpłatny, tj. pobiera wynagrodzenie za udzielenie kredytu, przy czym nie jest istotne, czy planuje osiągnąć zysk z takiej działalności i czy faktycznie go uzyskuje. Udzielenie lub przyrzeczenie udzielenia kredytu musi mieć przy tym związek z działalnością przedsiębiorcy.

W opinii Spółki pożyczki udzielane w ramach ZFŚS nie stanowią działalności gospodarczej Spółki. Są bowiem elementem działalności socjalnej, do prowadzenia której Spółka jest co do zasady zobligowana na podstawie ustawy o ZFŚS. O tym, że administrowanie (zgodnie z art. 10 Ustawy o ZFŚS) środkami ZFŚS nie stanowi działalność gospodarczej Spółki świadczy w szczególności cel utworzenia ZFŚS. Zgodnie z art. 1 ust. 1 Ustawy o ZFŚS określa ona zasady tworzenia przez pracodawców zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i zasady gospodarowania środkami tego funduszu, przeznaczonego na finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z ZFŚS. Co więcej, w art. 2 Ustawy o ZFŚS wprost potwierdzono, że działalność socjalną w rozumienia tej ustawy stanowią usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, sprawowanej przez dziennego opiekuna lub nianię, w przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej - rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową. Tym samym pożyczki udzielane na cele mieszkaniowe w ramach ZFŚS nie stanowią w żadnej mierze działalności gospodarczej Spółki a odrębną od niej działalność socjalną.

Ponadto, działalność prowadzona przez Spółkę w zakresie udzielania pożyczek z ZFŚS nie ma charakteru zarobkowego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5) Ustawy o ZFŚS środki ZFŚS zwiększa się m.in. o wpływy z oprocentowania pożyczek udzielonych na cele mieszkaniowe.

Za powyższą interpretacją przemawia również orzecznictwo Sądu Najwyższego, który w wyroku z 10 lipca 2014 r. (II UK 472/13, MoPr 2015, Nr 3, s. 114) stwierdził, iż "pracodawca ponosi koszty związane z administrowaniem funduszem, nie pobierając z tego tytułu wynagrodzenia. Wynagrodzeniem tym nie są także odsetki uzyskane z udzielonych w ramach funduszu pożyczek mieszkaniowych. Te bowiem powiększają masę majątkową funduszu, a nie pracodawcy”.

Podobnie kształtuje się sytuacja w przypadku pożyczek udzielanych z PKZP. Przy czym w ich przypadku to nawet nie Spółka udziela pożyczki lecz organy PKZP. Tym bardziej w tym zakresie nie można uznać Spółki za kredytodawcy w rozumieniu Ustawy o KK.

Tym samym należy stwierdzić, że Spółka nie spełnia definicji kredytodawcy w rozumieniu Ustawy KK ze względu na udzielanie pożyczek poza prowadzoną działalnością gospodarczą i w konsekwencji nie może zostać uznana za instytucję pożyczkową w rozumieniu Ustawy o KK i Ustawy o PNIF.

Wyłączenia z definicji kredytu konsumenckiego

Powyższa interpretacja przepisów art. 5 Ustawy o KK, która za istotną przesłankę do uznania pożyczki za kredyt konsumencki uznaje jej zarobkowy charakter, jest co do zasady spójna z treścią wyłączeń od stosowania ustawy, które zostały przez Ustawodawcę określone w art. 4 ust. 1 Ustawy o KK. W pkt 5 ww. przepisu ustawodawca wskazał bowiem, iż przepisów Ustawy o KK „nie stosuje się do umów o kredyt udzielany wyłącznie pracownikom zatrudnionym u danego pracodawcy w ramach działalności dodatkowej, w której pracownik nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania lub jest zobowiązany do zapłaty rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania niższej od powszechnie stosowanych na rynku.” Podobnie, w pkt 6) powyższego art. 4 ust. 1 wskazano, iż „ustawy nie stosuje się do umów o kredyt udzielanych na mocy przepisów szczególnych z zastosowaniem niższych stóp oprocentowania niż powszechnie stosowane na rynku lub jeżeli konsument nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania lub z zastosowaniem innych warunków, które są korzystniejsze dla konsumenta niż powszechnie stosowane na rynku oraz stóp oprocentowania nie wyższych niż powszechnie stosowane na rynku.”

W tym zakresie stanowisko Spółki znajduje poparcie w doktrynie oraz uzasadnieniu do Ustawy o KK (druk 3596, Sejm VI kadencji; daiej: Uzasadnienie KK). Jak stwierdza Zbigniew Ofiarski (Ustawa o kredycie konsumenckim. Komentarz, Lex 2014) „wyłączenie z art. 4 ust 1 pkt 5) ukk dotyczy przede wszystkim działalności socjalnej pracodawcy, finansowanej z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, tworzonego na podstawie ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o ZFŚS.

W ramach tej działalności mogą bowiem być udzielane pożyczki, wyłącznie pracownikom i byłym pracownikom - emerytom i rencistom, na zasadach określonych w zakładowym regulaminie funduszu świadczeń socjalnych. Przyznawanie pomocy pracownikom przez pracodawcę uzależnione jest wyłącznie od oceny sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu. Oznacza to, że ta działalność pracodawcy ma charakter pozastatutowy i niezarobkowy. Ponadto zasady udzielania pożyczek socjalnych charakteryzuje znacznie niższe od rynkowego oprocentowanie lub jego brak, stosowanie zabezpieczenia spłaty w formie poręczenia pracowników zatrudnionych u tego samego pracodawcy, rozłożenie spłaty na dogodną dla pożyczkobiorcy liczbę rat, stosowanie licznych ułatwień w spłacaniu pożyczki w indywidualnych przypadkach, uzasadnionych trudną sytuacją socjalną pożyczkobiorcy. Umowy te często przewidują możliwość odroczenia terminu spłaty, a nawet częściowe lub całkowite umorzenie zadłużenia. Wyłączenie tego typu pożyczek nie narusza równowagi na rynku kredytów konsumenckich, ponieważ pracodawcy nie oferują tego rodzaju pożyczek w celu osiągania zysku. Pracodawca zobowiązany do utworzenia i administrowania zakładowym funduszem socjalnym podejmuje działania techniczne o charakterze nieodpłatnym, które pozostają całkowicie poza prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Podmiot nie rozpoczyna i nie prowadzi działalności gospodarczej w celu dysponowania funduszem socjalnym. Wykonuje te czynności tylko dlatego, że taki obowiązek nakłada na niego ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. ”

Podobną argumentację możemy znaleźć w treści Uzasadnienia KK, w którym stwierdzono, że „w art. 4 ust 1 pkt 5 ukk zawarto wyłączenie zastosowania przepisów ustawy do umów o kredyt udzielany wyłącznie pracownikom zatrudnionym u danego pracodawcy w ramach działalności dodatkowej, zgodnie z którymi pracownik nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania lub zobowiązany jest do zapłaty rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania niższej od powszechnie stosowanych na rynku. Przedmiotowe wyłączenie dotyczy działalności socjalnej pracodawcy, finansowanej z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, tworzonego na podstawie ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335, z póin. zm.) obejmującego udzielanie pożyczek wyłącznie pracownikom i byłym pracownikom - emerytom i rencistom, na zasadach określonych w zakładowym regulaminie funduszu świadczeń socjalnych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków związanych z zaspokajaniem potrzeb tych osób. Przyznawanie pomocy pracownikom przez pracodawcę uzależnione jest wyłącznie od oceny sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu. Oznacza to, że ta działalność pracodawcy ma charakter pozastatutowy i niezarobkowy. Ponadto zasady udzielania pożyczek socjalnych charakteryzuje znacznie niższe od rynkowego oprocentowanie lub jego brak, stosowanie zabezpieczenia spłaty w formie poręczenia pracowników zatrudnionych u tego samego pracodawcy, rozłożenie spłaty na dogodną dla pożyczkobiorcy liczbę rat, stosowanie licznych ułatwień w spłacaniu pożyczki w indywidualnych przypadkach, uzasadnionych trudną sytuacją socjalną pożyczkobiorcy. Umowy te często przewidują możliwość odroczenia terminu spłaty, a nawet częściowe lub całkowite umorzenie zadłużenia. Wyłączenie tego typu pożyczek nie naruszy równowagi na rynku kredytów konsumenckich, ponieważ pracodawcy nie oferują tego rodzaju kredytów dla zysku. ”

Biorąc pod uwagę także argumentację dotyczącą wyłączeń z umów o kredycie konsumenckim również należy stwierdzić, że działalność prowadzona przez Spółkę w zakresie udzielania pożyczek z ZFŚS nie ma charakteru zarobkowego.

Analizując wyłączenia określone w art. 4 ust. 1 Ustawy o KK, nie ulega wątpliwości, iż pracownicy obecnie zatrudnieni w Spółce, którym udzielono pożyczek z ZFŚS lub którym takie pożyczki są oferowane - podlegają wyłączeniu spod tej ustawy. W konsekwencji z tytułu udzielenia przez Spółkę pracownikom pożyczek z ZFŚS, Spółka nie będzie traktowana jako instytucja pożyczkowa, a tym samym podatnik PNIF. Niemniej jednak w tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 2 pkt 4 Ustawy o ZFŚS za osoby uprawnione do korzystania z ZFŚS uznaje się nie tylko pracowników i ich rodziny lecz także emerytów i rencistów oraz byłych pracowników i ich rodziny oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał, w regulaminie, o którym mowa w art. 8 ust. 2, prawo korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z ZFŚS.

Niemniej jednak, przywołane w poprzednich ustępach treść Uzasadnienia KK a także komentarz Zbigniewa Ofiarskiego potwierdzają, iż przedmiotem wyłączenia z umowy o kredycie konsumenckim objęci są co najmniej emeryci i renciści - byli pracownicy danego pracodawcy, czyli Spółki.

W opinii Spółki, do pożyczek udzielanych przez Spółkę emerytom i rencistom (jak również pracownikom) w ramach ZFŚS może mieć zastosowanie także wyłączenie z art. 4 ust. 1 pkt 6) Ustawy o KK, które stanowi, iż tej ustawy nie stosuje się do umów o kredyt konsumencki, udzielanych na mocy przepisów szczególnych (i) z zastosowaniem niższych stóp oprocentowania niż powszechnie stosowane na rynku lub (ii) jeżeli konsument nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania lub z zastosowaniem innych warunków, które są korzystniejsze dla konsumenta niż powszechnie stosowane na rynku oraz stóp oprocentowania nie wyższych niż powszechnie stosowane na rynku (ww. warunki należy traktować jako rozłączne).

Zdaniem Spółki pożyczka udzielana zgodnie z Ustawą o ZFŚS wypełnia dyspozycję ww. przepisu. Mamy bowiem w tym przypadku do czynienia ze szczególną, ustawową podstawą dla udzielenia pożyczek, która przewiduje udzielanie zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe. Ustawa o ZFŚS stanowi, iż warunki takiej pomocy powinny być określone umową. Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 ww. ustawy zasady i warunki korzystania ze świadczeń finansowanych z ZFŚS (w tym pożyczek) pracodawca określa w regulaminie funduszu, co niniejszym ma miejsce w przypadku Spółki.

Biorąc powyższe pod uwagę, a także przy założeniu spełnienia dalszych warunków określonych w dyspozycji wyłączenia z art. 4 ust. 1 pkt 6) Ustawy o KK, wyłączenie określone w ww. przepisie ustawy o kredycie konsumenckim ma zastosowanie do pożyczek udzielanych na podstawie odpowiednich umów pożyczek, zgodnie z zasadami określonymi w regulaminie ZFŚS i w wykonaniu przepisów ustawy o ZFŚS, jako przepisach szczególnych do przepisów ustawy o kredycie konsumenckim (w tym również do pożyczek na rzecz emerytów i rencistów).

Analogicznie sytuacja wygląda w odniesieniu do PKZP.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że Spółki nie można uznać za kredytodawcę w rozumieniu Ustawy o KK także w związku z tym, że nie udziela kredytów w rozumieniu tej ustawy. Jest to zatem kolejny argument za nieobejmowaniem Spółki definicją „instytucją pożyczkowa” w rozumieniu Ustawy o KK jak również Ustawy o PNIF.

Reasumując, zdaniem Spółki nie spełnia ona przesłanek dla uznania jej za instytucję pożyczkową w rozumieniu Ustawy o KK w związku z udzielanymi pożyczkami w ramach ZFŚS jak również pożyczkami z PKZP, a tym samym Ustawy o PNIF, gdyż (i) nie udziela pożyczek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej lecz w ramach działalności socjalnej, (ii) ponadto udzielanych pożyczek nie można uznać za umowy o kredycie konsumenckim, co dodatkowo wyklucza uznanie Spółki za podatnika PNIF. Abstrahując od przedstawionej przez Spółkę szerokiej argumentacji na gruncie Ustawy o KK, należy mieć na uwadze, że opodatkowanie jej byłoby sprzeczne z celem Ustawy o PNIF.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Spółki w sprawie oceny prawnej przedstawionego opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w zakresie potwierdzenia czy w związku z funkcjonowaniem przy Spółce PKZP lub z tytułu udzielania pożyczek z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, w części dotyczącej byłych pracowników Wnioskodawcy - w tym emerytów i rencistów przypisanych Spółce na mocy art. 74 a ustawy z 8 września 200 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "X." - Spółka staje się podatnikiem PNIF zgodnie z Ustawą z dnia 15 stycznia 2016r.o PNIF uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, w ww. wymienionym zakresie odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawce i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr z 2012 poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.