Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1462-IPPB3.4510.967.2016.1.MC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-11-29
Teza: w zakresie uznania czy wygaśniecie wierzytelności w wyniku konfuzji na skutek połączenia spółek będzie skutkowało powstaniem przychodu po stronie Wnioskodawcy
Słowa kluczowe: konfuzja; przychód; wierzytelność; wygaśnięcie; łączenie-łączenie spółek
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko — przedstawione we wniosku z dnia 2 września 2016 r. (data wpływu 6 września 2016 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie uznania czy wygaśniecie wierzytelności w wyniku konfuzji na skutek połączenia spółek będzie skutkowało powstaniem przychodu po stronie Wnioskodawcy– **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 6 września 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie uznania czy wygaśniecie wierzytelności w wyniku konfuzji na skutek połączenia spółek będzie skutkowało powstaniem przychodu po stronie Wnioskodawcy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (dalej również: Spółka Przejmująca) jest polskim rezydentem podatkowym - spółką kapitałową działającą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Polsce. Wnioskodawca planuje połączyć się z innymi spółkami osobowymi (spółkami komandytowymi) oraz jedną lub kilkoma spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością, mającymi siedzibę na terytorium Polski (dalej: Spółki Przejmowane). Połączenie to nastąpi w trybie przewidzianym w art. 492 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1030, z późn. zm., daiej: KSH), czyli przez przejęcie, tj. przez przeniesienie całego majątku Spółek Przejmowanych na Spółkę Przejmującą (dalej również jako: Połączenie). Wnioskodawca będzie Spółką Przejmującą, a do połączenia dojdzie przez przeniesienie na Wnioskodawcę całych majątków Spółek Przejmowanych. W wyniku Połączenia Wnioskodawca stanie się następcą prawnym Spółek Przejmowanych.

W wyniku Połączenia nastąpi wygaśnięcie zobowiązań Wnioskodawcy wobec jednej ze Spółek Przejmowanych z tytułu zaciągniętej pożyczki, w tym odsetek od tej pożyczki, a także wygaśniecie zobowiązań między Spółkami Przejmowanymi również z tytułu zaciągniętych pożyczek, w tym odsetek od tych pożyczek. Nastąpi to w wyniku tzw. konfuzji, będącej instytucją prawa cywilnego, która powoduje wygaśnięcie prawa podmiotowego (wierzytelności Spółki Przejmowanej wobec Spółki Przejmującej oraz wierzytelności Spółek Przejmowanych wobec określonych innych Spółek Przejmowanych) na skutek połączenia w tym samym podmiocie (Wnioskodawcy) praw (wierzytelności Spółek Przejmowanych) i skorelowanych z nimi obowiązków (zobowiązań określonych Spółek Przejmowanych oraz Wnioskodawcy). Konfuzja nastąpi w dniu rejestracji Połączenia w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Należy również podkreślić, że żaden z podmiotów uczestniczących w Połączeniu nie składa względem drugiego oświadczenia w charakterze wierzyciela lub dłużnika w odniesieniu do określonego zobowiązania. Do wygaśnięcia wskazanych zobowiązań dochodzi w następstwie innego niż umowa o zwolnienie z długu zdarzenia prawnego, jakim jest połączenie spółek.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym w momencie przejęcia Spółek Przejmowanych przez Wnioskodawcę nie nastąpi przedawnienie roszczeń Spółki Przejmowanej względem Wnioskodawcy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy wygaśnięcie wierzytelności z tytułu umów pożyczek (wraz z odsetkami), które nastąpi na skutek Połączenia Wnioskodawcy i Spółek Przejmowanych, będzie skutkowało powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o CIT po stronie Wnioskodawcy?

Zdaniem Wnioskodawcy, wygaśnięcie wzajemnych wierzytelności/zobowiązań z tytułu umów pożyczek (wraz z odsetkami), które nastąpi na skutek Połączenia Wnioskodawcy i Spółek Przejmowanych będzie neutralne na gruncie ustawy o CIT i nie będzie skutkowało powstaniem przychodu po stronie Wnioskodawcy.

Artykuł 494 § 1 KSH stanowi, że w przypadku łączenia się spółek, spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Oznacza to, że z dniem Połączenia (przejęcia) Wnioskodawca stanie się stroną wszystkich praw i zobowiązań Spółek Przejmowanych.

W analizowanym przypadku Wnioskodawca, będący dłużnikiem stanie się jednocześnie wierzycielem z tego samego stosunku zobowiązaniowego. Dodatkowo w związku z przejęciem majątku Spółek Przejmowanych stanie zarówno dłużnikiem jak i wierzycielem z tytułu pożyczek zaciągniętych między Spółkami Przejmowanymi. W momencie Połączenia Wnioskodawcy ze Spółkami Przejmowanymi, wierzytelności Spółki Przejmowanej wobec Wnioskodawcy oraz wierzytelności Spółek Przejmowanych wobec innych Spółek Przejmowanych przestaną istnieć na skutek konfuzji, która w doktrynie prawa cywilnego jest wprost zaliczana do zdarzeń powodujących wygaśnięcie zobowiązania bez zaspokojenia wierzyciela. Stanowi ona więc przypadek wygaśnięcia stosunku prawnego (zobowiązaniowego) pomimo braku spełnienia przez dłużnika świadczenia.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o CIT, przychodami są co do zasady wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym. W wyniku opisanej wyżej konfuzji wygasną zarówno długi, jak i odpowiadające im wartością ekonomiczną wierzytelności. Zatem zmniejszeniu ulegną zarówno pasywa Wnioskodawcy, jak i jego aktywa (rozumiane jako suma aktywów i pasywów rozpoznanych po zakończeniu procesu połączenia). Nie zostanie spełniona podstawowa przesłanka powstania przychodu na gruncie ustawy o CIT, w postaci zaistnienia przysporzenia majątkowego o charakterze definitywnym. Przedmiotowe zdarzenie, tj. konfuzja nie stanowi zapłaty odsetek z tytułu pożyczki (spełnienia świadczenia), a zatem żaden przychód z tego tytułu nie powstanie.

Zdaniem Wnioskodawcy w przypadku zaistnienia opisanego zdarzenia przyszłego, nie wystąpi po jego stronie jakiekolwiek przysporzenie stanowiące przychód podatkowy.

W ocenie Wnioskodawcy w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym nie znajdzie również zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, zgodnie z którym przychodem jest wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Nie można bowiem twierdzić, że w przypadku konfuzji dochodzi do nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia, albowiem jak już wskazano, w związku z konfuzją, nie powstanie jakiekolwiek przysporzenie majątkowe dla żadnej z łączących się spółek.

W związku z tym, zaistnienie konfuzji zobowiązań z tytułu pożyczek na skutek połączenia Wnioskodawcy i Spółek Przejmowanych, nie spowoduje powstania przychodu podatkowego po stronie żadnego z tych podmiotów.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie nastąpi przedawnienie, gdyż do momentu przejęcia Spółek Przejmowanych przez Wnioskodawcę nie upłynie okres niezbędny do przedawnienia tego rodzaju zobowiązania. W wyniku Połączenia nie dojdzie również do umorzenia zobowiązania, zatem w przedmiotowym przypadku zastosowania nie może mieć również przepis art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, zgodnie z którym przychodem jest również wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań z tytułu zaciągniętych pożyczek, z wyjątkami, które jednak nie mają zastosowania w analizowanym przypadku.

Ponadto należy wskazać, że w przypadku odsetek naliczonych z tytułu pożyczek udzielonych przez Spółki Przejmowane Wnioskodawcy i innym Spółkom Przejmowanym, które nie zostaną zapłacone przez Wnioskodawcę i inne Spółki Przejmowane do momentu połączenia, zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT. Zgodnie z tym przepisem, do przychodów nie zalicza się kwot naliczonych lecz nieotrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek.

W związku z powyższym, stwierdzić należy, że w sytuacji naliczenia, lecz nieotrzymania od Wnioskodawcy i innych Spółek Przejmowanych odsetek od pożyczek udzielonych Wnioskodawcy i innym Spółkom Przejmowanym, po stronie Wnioskodawcy - zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT - nie wystąpi przychód podlegający opodatkowaniu. W świetle powyższych przepisów należy uznać, że wygaśnięcie w drodze tzw. kontuzji zobowiązań Spółek Przejmowanych oraz Wnioskodawcy wobec odpowiednich Spółek Przejmowanych nie doprowadzi do powstania po stronie Wnioskodawcy jako Spółki Przejmującej, przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT.

Podsumowując, przepisy ustawy o CIT nie odnoszą się wprost do instytucji kontuzji, dlatego też wygaśnięcie wzajemnych wierzytelności/zobowiązań z tytułu umów pożyczek, które nastąpi na skutek połączenia Wnioskodawcy i Spółek Przejmowanych nie będzie skutkowało powstaniem przychodu po stronie Wnioskodawcy.

Stanowisko Wnioskodawcy potwierdzają organy podatkowe w interpretacjach indywidualnych, np.:

1.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. IPPB6/4510-318/16-2/SO:

„Organ podziela w pełni stanowisko Wnioskodawcy co do tego, że wygaśnięcie - w następstwie połączenia - wzajemnych zobowiązań i wierzytelności Spółki Przejmującej i Spółki Przejmowanej, w tym wygaśnięcie zobowiązania Wnioskodawcy do wykupu obligacji wyemitowanych przez Wnioskodawcę (tj. zapłaty wartości nominalnej obligacji oraz naliczonych, lecz dotychczas niezapłaconych odsetek), nie będzie prowadziło do powstania po stronie Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT.”

1.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. IPPB6/4510-313/16-2/AP:

„Podsumowując, przepisy ustawy o pdop nie odnoszą się wprost do instytucji kontuzji, dlatego też wygaśnięcie wzajemnych wierzytelności/zobowiązań z tytułu umowy pożyczki, z tytułu umowy licencyjnej oraz innych ewentualnych wzajemnych zobowiązań łączących się Spółek, które nastąpi na skutek połączenia Wnioskodawcy i Spółki Przejmowanej nie będzie skutkowało powstaniem przychodu po stronie Wnioskodawcy.”

1.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. IPPB6/4510-74/16-3/AS:

„Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że kontuzja Wierzytelności (w części dotyczącej odsetek od Pożyczek) ze skorelowanym z nimi długami/zobowiązaniami Spółki Zależnej nie doprowadzi do spłaty naliczonych, lecz niezapłaconych odsetek od Pożyczek, a zatem po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód z tytułu tych odsetek na mocy art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT.”

1.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. IBPB-1 -2/4510-875/15/JW;
2.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 6 października 2015 r., sygn. IBPB-1-3/4510-233/15/MO;
3.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 9 marca 2015 r., sygn. IPPB3/423-1248/14-3/MC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.