Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-262/10-3/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-09-23
Teza: Należy stwierdzić, iż w związku z przedstawionym stanem faktycznym Wnioskodawczyni ma obowiązek zgłoszenia do Naczelnika Urzędu Skarbowego otrzymanego zachowku. Podstawę opodatkowania stanowi otrzymany zachowek bez doliczania otrzymanych odsetek. Należy wskazać, iż Wnioskodawczyni z tytułu otrzymanego zachowku może skorzystać ze zwolnienia od podatku, na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem spełnienia wszystkich wymienionych w tym przepisie warunków. Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z2 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.). W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art. 4a ust. 1 i 2, otrzymany zachowek podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Słowa kluczowe: dziedziczenie-dziedziczenie testamentowe; podatek-podatek od spadków i darowizn; spadek; testament; ugody; zachowek
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 3; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 2-art. 5; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 2-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 02.08.2010 r. (data wpływu 05.08.2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie wypłaconego zachowku - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 05.08.2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie wypłaconego zachowku.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z dnia 06.08.2008 r. spadek po zmarłym mężu Wnioskodawczyni nabył jego bratanek Damian W. Podstawą stał się testament męża Wnioskodawczyni sporządzony przed notariuszem w dniu 25.10.2006 r.

Wnioskodawczyni wystąpiła do Sądu Rejonowego z pozwem o zachowek, ponieważ Wnioskodawczyni w testamencie została pominięta. Dnia 12.05.2009 r. przed Sądem Rejonowym Wydział Cywilny między stronami zawarta został ugoda. W jej wyniku spadkobierca Damian W. zobowiązał się zapłacić Alicji W. tytułem zachowku kwotę 54.000 zł z odsetkami ustawowymi w ciągu 3-miesięcy. W załączeniu Wnioskodawczyni przesłała wyciąg z ww. ugody.

Spadkobierca Damian W. z ugody nie wywiązał się. Z tych względów Wnioskodawczyni zmuszona była wystąpić do komornika o egzekucję należności. W wyniku działań komornika, pełnomocnik spadkobiercy, jego ojciec Grzegorz W. przedkładając pełnomocnictwo wyraził zgodę na sprzedaż swojego udziału w spadku, tj. 1/2 mieszkania –Alicji W.

Skutkiem wyżej opisanych działań w dniu 18.05.2010 r. przed notariuszem z kancelarii notarialnej sporządzony został akt notarialny umowy sprzedaży Alicji W. kupujący) przez Damiana W. sprzedającego) 1/2 udziału części prawa spółdzielczego własnościowego do lokalu mieszkalnego. Alicja W.– kupująca opłaciła w kancelarii notarialnej podatek od czynności cywilnoprawnych. W załączeniu Wnioskodawczyni przesłała ksero faktury dotyczącą opłat.

Na podstawie aktu notarialnego kupna-sprzedaży z tytułu należnego zachowku Wnioskodawczyni otrzymała kwotę 62.926,47 zł (kwota główna 54.000 zł – różnicę stanowią odsetki).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w opisanych okolicznościach Wnioskodawczyni powinna zgłosić otrzymany w dniu 24.05.2010 r. zachowek do opodatkowania?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Spadkobierca spłacił Urzędowi Skarbowemu podatek od całego spadku, tj. od wartości 1/2 mieszkania. Nie odliczył od wartości spadku wysokości zachowku, a więc nie pomniejszył podstawy opodatkowania. Zdaniem Wnioskodawczyni opodatkowanie zachowku w tych warunkach byłoby podwójnym opodatkowaniem wartości spadku.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego, stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2a obowiązek podatkowy przy nabyciu tytułem zachowku powstaje z chwilą zaspokojenia roszczenia lub jego części.

Zgodnie z przepisami Księgi IV ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) osoby uprawnione do zachowku nie nabywają własności rzeczy lub praw majątkowych, wynikających z ww. prawa, z chwilą otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy).

Moment śmierci spadkodawcy nie oznacza zatem równoczesnego przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych na inne podmioty tytułem zachowku. Przeniesienie takie następuje z chwilą wykonania tego prawa przez spadkobierców na rzecz osób uprawnionych.

Nabycie własności rzeczy i praw majątkowych tytułem zachowku następuje z chwilą wykonania tego prawa.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz. 1629) do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Według art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2009 r. zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Wyżej wymienione zwolnienie stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa.

Stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać więc za nieprawidłowe, bowiem stosownie do zapisu art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy rzeczy i praw majątkowych, w tym przypadku na Wnioskodawczyni. Natomiast zgodnie z wyżej cytowanym art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy obowiązek podatkowy przy nabyciu tytułem zachowku powstaje z chwilą zaspokojenia roszczenia lub jego części. Wbrew twierdzeniu Wnioskodawczyni dla opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn bez znaczenia pozostaje fakt, czy spadkobierca odliczył od wartości spadku wysokość wypłaconego zachowku.

Reasumując, należy stwierdzić, iż w związku z przedstawionym stanem faktycznym Wnioskodawczyni ma obowiązek zgłoszenia do Naczelnika Urzędu Skarbowego otrzymanego zachowku. Podstawę opodatkowania stanowi otrzymany zachowek bez doliczania otrzymanych odsetek. Należy wskazać, iż Wnioskodawczyni z tytułu otrzymanego zachowku może skorzystać ze zwolnienia od podatku, na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem spełnienia wszystkich wymienionych w tym przepisie warunków. Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z2 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.). W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art. 4a ust. 1 i 2, otrzymany zachowek podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.