Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-464/14-4/JSK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-09-01
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie prawa do skorzystania z ulgi na złe długi na podstawie art. 89a ustawy.
Słowa kluczowe: dług; dług-dług zły; korekta; powiązania-powiązania kapitałowe; ulga
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1a-art. 89a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki cywilnej, przedstawione we wniosku z dnia 6 czerwca 2014 r. (data wpływu 6 czerwca 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 28 lipca 2014 r. (data wpływu 30 lipca 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do skorzystania z ulgi na złe długi na podstawie art. 89a ustawy – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 czerwca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do skorzystania z ulgi na złe długi na podstawie art. 89a ustawy. Wniosek uzupełniono w dniu 30 lipca 2014 r. o doprecyzowanie opisu sprawy, własnego stanowiska w sprawie, wskazanie przedmiotu wniosku oraz sposobu zwrotu ewentualnej nienależnej opłaty.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wspólnicy Spółki cywilnej (dalej: Wnioskodawca, Spółka, Zainteresowany) są również udziałowcami w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Spółka z o.o.), a także jeden ze wspólników pełnił funkcję prezesa zarządu w tejże Spółce z o.o.

Między wspólnikami Wnioskodawcy a Spółką z o.o. zachodzi związek, o którym mowa w art. 32 ust. 2-4.

W ramach prowadzonej działalności wspólnicy Spółki dokonali sprzedaży towarów na rzecz Spółki z o.o. w czerwcu 2012 r. Związek, o którym mowa powyżej nie miał wpływu na ustalenie wynagrodzenia z tytułu sprzedaży towarów.

Podmioty są podatnikami, o których mowa w art. 15 ust. 1. W momencie dokonywania transakcji oba podmioty były zarejestrowane jako podatnicy VAT czynni, niebędący w trakcie postępowania upadłościowego ani w trakcie likwidacji.

Na dzień dzisiejszy Spółka z o.o. jest w trakcie postępowania likwidacyjnego od maja 2013 r.

Za dostarczone towary Wnioskodawca wystawił na Sp. z o.o. fakturę VAT. Sp. z o.o. nie uregulowała do dnia dzisiejszego swojego zobowiązania. Termin płatności minął z dniem 15 czerwca 2012 r.

Wnioskodawca spełnia warunki, o których mowa w art. 89a ust. 2 pkt 2, 3, 4, 5.

W piśmie z dnia 28 lipca 2014 r. – stanowiącym uzupełnienie wniosku – Zainteresowany wskazał, że:

1.  wynagrodzenie z tytułu sprzedaży towarów na rzecz Sp. z o.o. ma wartość rynkową;
2.  wierzyciel po uzyskaniu interpretacji skarbowej zawiadomi dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Ponadto przed dokonaniem ewentualnej korekty wierzyciel sprawdzi, czy dłużnik, tj. Sp. z o.o., jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług;
3.  Wnioskodawca uważa, że Spółka ma prawo do skorzystania z ulgi na złe długi na mocy art. 89a.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawca jako podatnik podatku od towarów i usług ma prawo do skorzystania z ulgi na złe długi na mocy art. 89a?

Zdaniem Wnioskodawcy (ostatecznie sprecyzowanym w uzupełnieniu wniosku z dnia 28 lipca 2014 r.), Spółka ma prawo do skorzystania z ulgi na złe długi na mocy art. 89a ustawy.

Zdaniem Spółki, bez względu na istniejące powiązania, możliwa jest korekta podstawy opodatkowania oraz podatku należnego od przedmiotowych wierzytelności. Powiązania bowiem nie miały wpływu na ustalenie ceny za dostarczone towary.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Kwestie dotyczące rozliczenia podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności zostały określone w przepisach art. 89a i art. 89b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą.

Od dnia 1 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz. U. z 2012 r., poz. 1342), która w art. 11 pkt 8 i 9 wprowadziła zmiany w brzmieniu art. 89a i 89b ustawy o podatku od towarów i usług.

Z art. 23 ust. 1 ww. ustawy wynika, że do wierzytelności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 89a i art. 89b ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu dotychczasowym, z zastrzeżeniem ust. 2.

Przepisy art. 89a i art. 89b ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się również do wierzytelności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, których nieściągalność została, zgodnie z art. 89a ust. 1a ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, uprawdopodobniona po dniu 31 grudnia 2012 r. (art. 23 ust. 2 ww. ustawy).

W przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że wierzytelności, jakie przysługują Wnioskodawcy, uprawdopodobnione zostały jeszcze przed dniem 31 grudnia 2012 r. (jak wynika z wniosku) to zastosowanie znajdą przepisy art. 89a ust. 1, 1a i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r.

Zgodnie z przepisem art. 89a ust. 1 ustawy – w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r. – podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Korekta podatku dotyczy również kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności odpisanej jako nieściągalna lub której nieściągalność została uprawdopodobniona.

Natomiast nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze (art. 89a ust. 1a ustawy).

Na podstawie ust. 2 powyższego artykułu, przepis ust. 1 stosuje się w przypadku, gdy spełnione są następujące warunki:

1.  dostawa towarów lub świadczenie usług jest dokonywane na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,
2.  wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny,
3.  wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty, o której mowa w ust. 1, są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni,
4.  wierzytelności nie zostały zbyte,
5.  od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona,
6.  wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w ust. 1, a dłużnik w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Jak stanowi art. 89a ust. 3 ustawy – korekta podatku należnego może nastąpić w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym upłynął termin określony w ust. 2 pkt 6, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym wierzyciel uzyskał potwierdzenie odbioru przez dłużnika zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 6. Warunkiem dokonania korekty jest uzyskanie przez wierzyciela potwierdzenia odbioru przez dłużnika zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 6.

W myśl art. 89a ust. 4 ustawy – w przypadku gdy po dokonaniu korekty określonej w ust. 1 należność została uregulowana w jakiejkolwiek formie, podatnik, o którym mowa w ust. 1, obowiązany jest zwiększyć podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana. W przypadku częściowego uregulowania należności podatek należny zwiększa się w odniesieniu do tej części.

Stosownie do ust. 5 ww. artykułu – podatnik obowiązany jest wraz z deklaracją podatkową, w której dokonuje korekty podatku należnego określonej w ust. 1, zawiadomić o korekcie, o której mowa w ust. 1, właściwy dla podatnika urząd skarbowy wraz z podaniem kwot korekty podatku należnego.

Zgodnie z art. 89a ust. 6 ustawy – podatnik w ciągu 7 dni od dnia dokonania korekty podatku należnego wymienionej w ust. 1 obowiązany jest również zawiadomić dłużnika o tej czynności. Kopia zawiadomienia jest przesyłana do właściwego dla podatnika urzędu skarbowego.

W myśl art. 89a ust. 7 ustawy – przepisów ust. 1-6 nie stosuje się, jeżeli pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem istnieje związek, o którym mowa w art. 32 ust. 2-4.

W tym miejscu należy wskazać, że na mocy art. 32 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą istnieje związek, o którym mowa w ust. 2, oraz w przypadku gdy wynagrodzenie jest:

1.  niższe od wartości rynkowej, a nabywca towarów lub usług nie ma zgodnie z art. 86, 86a, 88, 88a i 90 oraz z przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;
2.  niższe od wartości rynkowej, a dokonujący dostawy towarów lub usługodawca nie ma zgodnie z art. 86, 86a, 88, 88a i 90 oraz z przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a dostawa towarów lub świadczenie usług są zwolnione od podatku;
3.  wyższe od wartości rynkowej, a dokonujący dostawy towarów lub usługodawca nie ma zgodnie z art. 86, 86a, 88, 88a i 90 oraz z przepisami wydanymi na podstawie art. 92 ust. 3 pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego

‒ organ podatkowy określa podstawę opodatkowania zgodnie z wartością rynkową, jeżeli okaże się, że związek ten miał wpływ na ustalenie wynagrodzenia z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług.

Jak wynika z treści ust. 2 powołanego przepisu, związek, o którym mowa w ust. 1, istnieje, gdy między kontrahentami lub osobami pełniącymi u kontrahentów funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne zachodzą powiązania o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy. Związek ten istnieje także, gdy którakolwiek z wymienionych osób łączy funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne u kontrahentów.

Przez powiązania rodzinne, o których mowa w ust. 2, rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia (art. 32 ust. 3 ustawy).

Z art. 32 ust. 4 ustawy wynika, że przez powiązania kapitałowe, o których mowa w ust. 2, rozumie się sytuację, w której jedna z osób lub jeden z kontrahentów posiada prawo głosu wynoszące co najmniej 5% wszystkich praw głosu lub dysponuje bezpośrednio lub pośrednio takim prawem.

Powołane wyżej przepisy dopuszczają zatem możliwość dokonania przez podatnika korekty podatku należnego, który powstał w związku z dostawą towarów lub świadczeniem usług na terytorium kraju, w sytuacji gdy nabywca towaru bądź usługi, nie dokonał zapłaty na rzecz dostawcy. Aby jednak podatnik mógł dokonać korekty określonej w ww. przepisach, warunki określone w art. 89a ustawy muszą być spełnione łącznie. Brak któregokolwiek z wymienionych warunków stanowi przesłankę do utraty takiego prawa.

Równocześnie, z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że podatnik chcąc skorzystać z uprawnienia do korekty podatku należnego, o którym mowa w art. 89a ust. 1 ustawy, jest obowiązany dowieść, że dłużnik o zamiarze korekty został w sposób prawidłowy zawiadomiony, posiadając odpowiednie pokwitowanie odbioru.

Podkreślenia wymaga również fakt, że warunek, aby nabywca (dłużnik) nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji należy odnieść wyłącznie do daty dostawy towaru lub świadczenia usługi stosownie do wyżej cyt. art. 89a ust. 2 pkt 1 ustawy, natomiast w chwili dokonania korekty dłużnik oraz wierzyciel muszą być zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni stosownie do wyżej cyt. art. 89a ust. 2 pkt 3.

Należy zauważyć, że fakt postawienia w stan upadłości likwidacyjnej podmiotu będącego czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług nie powoduje, że traci on automatycznie status czynnego podatnika podatku VAT, o ile wykonywane są przez ten podmiot lub w jego imieniu (np. przez syndyka) czynności podlegające zakresowi podatku od towarów i usług. Przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112, z późn. zm.) nie ograniczają zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych podmiotu znajdującego się w upadłości likwidacyjnej.

Z art. 185 ust. 2 tej ustawy wynika bowiem, że ogłoszenie upadłości nie ma wpływu na zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych upadłego. Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, przejawia się to zachowaniem statusu czynnego podatnika VAT.

Z przedstawionych okoliczności wynika, że wspólnicy Wnioskodawcy są również udziałowcami w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, a także jeden ze wspólników pełnił funkcję prezesa zarządu w tejże Spółce z o.o. Między wspólnikami Wnioskodawcy a Spółką z o.o. zachodzi związek, o którym mowa w art. 32 ust. 2-4.

W ramach prowadzonej działalności wspólnicy Spółki dokonali sprzedaży towarów na rzecz Spółki z o.o. w czerwcu 2012 r. Związek, o którym mowa powyżej nie miał wpływu na ustalenie wynagrodzenia z tytułu sprzedaży towarów.

Podmioty są podatnikami, o których mowa w art. 15 ust. 1. W momencie dokonywania transakcji oba podmioty były zarejestrowane jako podatnicy VAT czynni, niebędący w trakcie postępowania upadłościowego ani w trakcie likwidacji.

Na dzień dzisiejszy Spółka z o.o. jest w trakcie postępowania likwidacyjnego od maja 2013 r.

Za dostarczone towary Wnioskodawca wystawił na Sp. z o.o. fakturę VAT. Sp. z o.o. nie uregulowała do dnia dzisiejszego swojego zobowiązania. Termin płatności minął z dniem 15 czerwca 2012 r.

Wnioskodawca spełnia warunki, o których mowa w art. 89a ust. 2 pkt 2, 3, 4, 5.

Wynagrodzenie z tytułu sprzedaży towarów na rzecz Sp. z o.o. ma wartość rynkową;

1.  wierzyciel po uzyskaniu interpretacji skarbowej zawiadomi dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Ponadto przed dokonaniem ewentualnej korekty wierzyciel sprawdzi czy dłużnik, tj. Sp. z o.o., jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług,
2.  Wnioskodawca uważa, że Spółka ma prawo do skorzystania z ulgi na złe długi na mocy art. 89a.

Wątpliwości Wnioskodawcy odnoszą się do kwestii prawa do skorzystania z ulgi na złe długi na podstawie art. 89a ustawy w sytuacji, gdy pomiędzy Zainteresowanym a dłużnikiem (Sp. z o.o.) istnieją powiązania wskazane w art. 32 ust. 2-4 ustawy.

Mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa nadmienić należy, że badanie istnienia powiązań pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem powinno być dokonywane z uwzględnieniem okoliczności, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy. Bowiem samo istnienie powiązań nie przesądza o braku możliwości dokonania korekty przez wierzyciela. Dodatkowo muszą być spełnione przesłanki wskazane w art. 32 ust. 1 tej ustawy – czyli powiązania takie musiałyby mieć wpływ na ustalenie wynagrodzenia z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie między wspólnikami Wnioskodawcy a Spółką z o.o. zachodzi związek, o którym mowa w art. 32 ust. 2-4. Związek, o którym mowa powyżej – jak wskazał Zainteresowany – nie miał jednak wpływu na ustalenie wynagrodzenia z tytułu sprzedaży towarów. Wynagrodzenie z tytułu sprzedaży towarów na rzecz Spółki z o.o. ma wartość rynkową. Wnioskodawca wskazał również, że Spółka spełnia warunki, o których mowa w art. 89a ust. 2 pkt 2, 3, 4, 5 ustawy.

Zatem należy stwierdzić, że skoro zachodzące w analizowanej sprawie pomiędzy Wnioskodawcą, a dłużnikiem – Spółką z o.o. powiązania nie mają wpływu na ustalenie wynagrodzenia z tytułu dostawy towarów, to Wnioskodawcy przysługuje prawo do skorygowania podatku należnego na podstawie art. 89a ustawy, oczywiście przy spełnieniu wszystkich warunków, o których mowa w art. 89a ust. 2 ustawy.

Podsumowując, w sytuacji gdy zostaną spełnione wszystkie wymogi wynikające z przepisu art. 89a ust. 2 ustawy, Wnioskodawca – jako podatnik podatku od towarów i usług – ma prawo do skorzystania z tzw. ulgi „na złe długi” z tytułu wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona zgodnie z przepisem art. 89a ust. 1a ustawy.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.