Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/4511-434/16/TJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2016-07-27
Teza: Obowiązki Spółdzielni w związku z wypłatą Jej członkom zwaloryzowanych udziałów oraz udziałów w majątku pozostałym po likwidacji.
Słowa kluczowe: płatnik; spółdzielnie; udział; zwrot
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7-art. 42

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 15 kwietnia 2016 r. (data wpływu 25 kwietnia 2016 r.), uzupełnionym w dniu 25 lipca 2016 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków Spółdzielni w związku z wypłatą Jej członkom zwaloryzowanych udziałów oraz udziałów w majątku pozostałym po likwidacji – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 kwietnia 2016 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony 25 lipca 2016 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków Spółdzielni w związku z wypłatą Jej członkom zwaloryzowanych udziałów oraz udziałów w majątku pozostałym po likwidacji.

We wniosku tym przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółdzielnia (Wnioskodawca) w latach 1991-1992, na podstawie przepisów ustawy o waloryzacji udziałów członkowskich, dokonała waloryzacji udziałów członkowskich. Obecnie, w związku z otwarciem likwidacji, Spółdzielnia dokona wypłaty członkom ich udziałów. Składają się one w części z udziałów wniesionych przez członka i w części z dopisu waloryzacji udziałów członkowskich (z przeniesienia z funduszu zasobowego na fundusz udziałowy jej członków).

Dodatkowo, w związku z otwarciem likwidacji Spółdzielni Jej majątek pozostały po zaspokojeniu wszelkich zobowiązań i wypłacie udziałów członkowskich ma zostać podzielony pomiędzy członków Spółdzielni.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy wypłata zwaloryzowanych udziałów, naliczona w latach 1991-1992 jest opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy przychód (dochód) członka Spółdzielni z tytułu wypłaty przypadającego na niego udziału w majątku spółdzielni pozostałym po zaspokojeniu zobowiązań Spółdzielni i wypłacie udziałów członkowskich, w procesie likwidacji Spółdzielni, stanowi w myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód z kapitałów pieniężnych, opodatkowany zgodnie z art. 30a ust. 1 zryczałtowanym 19% podatkiem, pobieranym przez płatnika (Spółdzielnię) i wykazywanym w deklaracji zbiorczej PIT-8AR?

Zdaniem Wnioskodawcy, w zakresie pytania pierwszego, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni albo wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni albo wkładów do spółki kapitałowej. Kwoty waloryzacji udziałów, które zostały utworzone z funduszu zasobowego Spółdzielni nie zostały wniesione przez członka, a zostały dopisane z majątku niepodzielonego Spółdzielni, jakim jest fundusz zasobowy. Jednakże, jak stanowi art. 4 ust. 4 ustawy o waloryzacji udziałów członkowskich w spółdzielniach i zmianie niektórych ustaw, nominalny wzrost wartości udziałów członkowskich w wyniku waloryzacji nie podlega opodatkowaniu. Mając powyższe na uwadze Wnioskodawca uważa, że nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych udziały zwracane członkom i byłym członkom Spółdzielni w części pochodzącej z funduszu zasobowego w wyniku ich waloryzacji zgodnie z przepisami ustawy o waloryzacji udziałów członkowskich spółdzielni i zmianie niektórych ustaw.

W zakresie pytania drugiego Wnioskodawca uważa, że wypłacone członkom przychody (dochody) pozostałe po likwidacji Spółdzielni podlegają zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu w wysokości 19%. Wnioskodawca wyjaśnia, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu przedmiotowym podatkiem podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika, że za przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, w tym przychody z tytułu podziału majątku likwidowanej spółki (spółdzielni) uważa się za przychody z kapitałów pieniężnych.

Zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej. Stosownie natomiast do art. 30a ust. 1 pkt 4 przychody z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym opłacanym w formie ryczałtu wg 19% stawki podatkowej. Zryczałtowany podatek, o którym mowa, pobiera się bez zmniejszania przychodu o koszty uzyskania (art. 30a ust. 6), a jego poboru – jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych – winna dokonać jednostka (art. 41 ust. 4 ustawy). Spółdzielnia, jako płatnik, ma obowiązek – zgodnie z art. 42 ust. 1 – do przekazania pobranego podatku w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek i do przesłania urzędowi zbiorczej deklaracji (PIT-8A).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z art. 11 ust. 1 ustawy wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy, źródłem przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału, w tym również:

1.  dywidendy z akcji złożonych przez członków pracowniczych funduszy emerytalnych na rachunkach ilościowych,
2.  oprocentowanie udziałów członkowskich z nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) w spółdzielniach,
3.  podział majątku likwidowanej osoby prawnej lub spółki,
4.  wartość dokonanych na rzecz wspólników spółek, nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, określoną według zasad wynikających z art. 11 ust. 2-2b;

Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 5 pkt 3 tej ustawy, dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej lub spółki.

Jednocześnie wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni (art. 21 ust. 1 pkt 50 ww. ustawy).

Z zacytowanych przepisów wynika, że co do zasady zwrot udziałów wniesionych uprzednio stanowi przychód podatkowy, zwolniony jednak z opodatkowania na podstawie wskazanego wyżej art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy.

Stosownie do art. 30a ust. 1 pkt 4 od uzyskanych dochodów (przychodów) z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a.

Jak natomiast wynika z art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych płatnicy, o których mowa w ust. 1, czyli osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 13 i 14 oraz art. 30a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 4d, 5 oraz 10.

Z kolei w myśl art. 42 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) - na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jednakże w przypadku gdy podatek został pobrany zgodnie z art. 30a ust. 2a, płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 10, przekazują kwotę tego podatku na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Natomiast z ust. 1a tego przepisu wynika, że w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w art. 41, są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, roczne deklaracje, według ustalonego wzoru. Jednakże roczne deklaracje dotyczące podatku pobranego zgodnie z art. 30a ust. 2a płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 10, przesyłają do urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania. Przepis art. 38 ust. 1b stosuje się odpowiednio.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Spółdzielnia (Wnioskodawca) w latach 1991-1992, na podstawie przepisów ustawy o waloryzacji udziałów członkowskich, dokonała waloryzacji udziałów członkowskich. Obecnie, w związku z otwarciem likwidacji, Spółdzielnia dokona wypłaty członkom ich udziałów. Składają się one w części z udziałów wniesionych przez członka i w części z dopisu waloryzacji udziałów członkowskich (z przeniesienia z funduszu zasobowego na fundusz udziałowy jej członków).

Dodatkowo, w związku z otwarciem likwidacji Spółdzielni Jej majątek pozostały po zaspokojeniu wszelkich zobowiązań i wypłacie udziałów członkowskich ma zostać podzielony pomiędzy członków Spółdzielni.

Wskazać więc należy, że z art. 78 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2016 r., poz. 21) wynika, że zasadniczymi funduszami własnymi tworzonymi w spółdzielni są:

1.  fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich, odpisów na udziały członkowskie z podziału nadwyżki bilansowej lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach;
2.  fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków wpisowego, części nadwyżki bilansowej lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach.

Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o waloryzacji udziałów członkowskich w spółdzielniach i zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 83, poz. 373) spółdzielnie, z wyłączeniem spółdzielni mieszkaniowych, mogą dokonać waloryzacji udziałów członkowskich za okres lat 1944–1990 przez przeniesienie na fundusz udziałowy części funduszu zasobowego.

Uchwałę w sprawie waloryzacji udziałów podejmuje do dnia 31 sierpnia 1992 r. walne zgromadzenie (zebranie przedstawicieli) większością 3/4 głosów (art. 1 ust. 2).

Z art. 4 ust. 4 tej ustawy wynika natomiast, że nominalny wzrost wartości udziałów członkowskich w wyniku waloryzacji nie podlega opodatkowaniu.

Z zacytowanych przepisów wynika, że wartość udziału lub wkładu członka spółdzielni może ulec zwiększeniu w toku członkostwa w spółdzielni. W rezultacie, zwrotowi może podlegać kwota wyższa niż kwota wpłacona przez członka spółdzielni za udziały czy tytułem wkładów.

Ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy korzystają natomiast wyłącznie udziały w wysokości wniesionej przez członka. Tym samym w części przekraczającej wartość wniesionych udziałów członek spółdzielni uzyskuje przychód co do zasady podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zastrzec jednak należy, że przychody otrzymane w związku ze zwrotem zwaloryzowanych – zgodnie z ustawą o waloryzacji udziałów członkowskich w spółdzielniach i zmianie niektórych innych ustaw – udziałów członkowskich nie podlegają opodatkowaniu.

Tak więc Spółdzielnia będzie zobowiązana do poboru 19% podatku dochodowego od osób fizycznych wówczas gdy wypłacone udziały przekraczać będą wartość udziałów wniesionych przez członka oraz wartość dodaną na skutek waloryzacji zgodnie z przepisami ustawy o waloryzacji udziałów członkowskich w spółdzielniach i zmianie niektórych innych ustaw.

Obowiązek taki ciążył będzie na Spółdzielni również w przypadku wypłacenia członkom i byłym członkom udziałów w majątku Spółdzielni pozostałym po zaspokojeniu Jej zobowiązań i wypłacie udziałów. Kwoty tak otrzymane stanowią bowiem przychody z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w której nie zostały przewidziane w związku z tak otrzymanymi przychodami żadne zwolnienia z opodatkowania.

W konsekwencji na Wnioskodawcy – w przypadku dokonania wypłaty powodującej powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych – ciążył będzie również sporządzenia informacji PIT-8AR.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.