Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4012.412.2017.2.SS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-11-06
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT dofinansowania ze środków UE w ramach realizacji projektu pn.: (…).
Słowa kluczowe: aktywa; leasing; obowiązek-obowiązek podatkowy; spółki; usługi
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 4 września 2017 r. (data wpływu 8 września 2017 r.), uzupełnionym pismem z dnia 12 października 2017 r. (data wpływu 13 października 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT dofinansowania ze środków UE w ramach realizacji projektu pn.: (…) – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 września 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT dofinansowania ze środków UE w ramach realizacji projektu pn.: (…). Wniosek uzupełniono w dniu 13 października 2017 r. poprzez doprecyzowanie opisu sprawy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Miasto (dalej: Gmina) jest podatnikiem VAT, zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny.

Gmina realizuje projekt w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 dla osi priorytetowej: IV. Efektywność energetyczna, odnawialne źródła energii i gospodarka niskoemisyjna dla działania 4.1. Odnawialne źródła energii dla poddziałania 4.1.1. Odnawialne źródła energii – ZIT. Tytuł projektu (…).

Gmina przystępując do realizacji Projektu wypełnia swoje ustawowe zadania w myśl art. 2 str. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 448), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, sprawy ochrony środowiska i przyrody należą do zadań własnych gminy.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2016 r., poz. 672, z późn. zm.) w art. 403 ust. 2, w związku z art. 400a ust. 1 pkt 21 i pkt 22 określa, że finansowanie ochrony środowiska w zakresie przedsięwzięć związanych z ochroną środowiska i wspomagania wykorzystania lokalnych źródeł energii odnawialnej oraz wprowadzenia bardziej przyjaznych dla środowiska nośników energii jest zadaniem własnym gminy.

Realizacja projektu wpłynie na redukcję emisji gazów cieplarnianych do atmosfery, jednocześnie zwiększając udział energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych. Udzielając dofinansowania na rzecz Gminy, Instytucja Zarządzająca dotację przeznacza na całość kosztów projektu pod nazwą (…), który obejmuje 3 zadania:

1\. Przygotowanie dokumentacji projektu i nadzór oraz zarządzanie, w tym:

1.1. Opracowanie programu funkcjonalno-użytkowego i wzoru umów z uczestnikiem,

1.2. Opracowanie SIWZ i nadzór nad prowadzeniem postępowania przetargowego,

1.3. Inwestor nadzoru z branży wymaganych w ramach inwestycji,

1.4. Opracowanie projektów technicznych instalacji.

2\. Budowa instalacji OZE, w tym:

2.1. Montaż instalacji kolektorów słonecznych w 173 budynkach mieszkalnych,

2.2. Montaż instalacji fotowoltaicznych na 201 budynkach mieszkalnych pow. 300 m2,

2.3. Montaż instalacji fotowoltaicznych na 9 budynkach mieszkalnych pow. 300 m2 lub montaż poza budynkiem,

2.4. Montaż instalacji kolektorów słonecznych w 6 budynkach – montaż poza budynkiem.

3\. Budowa instalacji OZE, w tym:

3.1. Montaż Instalacji fotowoltaicznych na 2 obiektach komunalnych,

3.1.1. Miejska Oczyszczalnia Ścieków – budynek,

3.1.2. Urząd Miejski – budynek.

Zgodnie z powyższym zestawieniem, 173 budynki mieszkalne z instalacją kolektorów słonecznych oraz 201 budynków mieszkalnych z instalacją fotowoltaiczną, których powierzchnia nie przekracza 300 m2, zalicza się do budynków objętych społecznym programem mieszkaniowym w rozumieniu art. 41 ust. 12a ustawy z dnia 11 marca 2014 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710). Budynki prywatne, na których będą montowane solary i urządzenia fotowoltaiczne, według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz. 1316, z późn. zm.), są zaklasyfikowane do działu: 11, tj. budynki mieszkalne; 111, tj. budynki mieszkalne jednorodzinne oraz grupy 112, tj. budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe. W budynkach tych nie ma lokali użytkowych.

Natomiast 6 kolektorów słonecznych będzie montowanych poza budynkiem oraz 9 instalacji fotowoltaicznych będzie montowanych na budynkach powyżej 300 m2 lub montaż poza budynkiem. Budynki te nie są objęte społecznym programem mieszkaniowym w myśl art. 41 ust. 12a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Ponadto, Gmina montuje 2 instalacje fotowoltaiczne na obiektach komunalnych: Urząd Miasta i Miejska Oczyszczalnia Ścieków.

Projekt spełnia założenia „Programu ochrony powietrza dla terenu województwa” dla strefy (…), dzięki zastosowaniu technologii solarnej zostanie ograniczona emisja PM10 i CO2, a także pozyskana energia cieplna ze źródeł odnawialnych. Projekt wpisuje się w założenia ograniczenia produkcji energii ze źródeł konwencjonalnych.

Umowa zawarta z Instytucją Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa określała warunki dofinansowania ze środków europejskich nie więcej niż 85% kwoty całkowitej wydatków kwalifikowalnych projektu, wkład własny Gminy nie mniej niż 15% kwoty całkowitej wydatków kwalifikowalnych projektu.

Na pokrycie wkładu własnego Gmina zawiera umowy cywilnoprawne, z których wynika, że właściciele budynków mieszkalnych przed rozpoczęciem realizacji projektu wnoszą wkład własny, obowiązkowy w wysokości 15% kosztów kwalifikowalnych zakładanej instalacji kolektorów słonecznych lub zestawów fotowoltaicznych w gospodarstwach domowych. Zawierający umowę (mieszkaniec) oświadcza, że posiada tytuł prawny do nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Mieszkańcy Gminy wpłacają środki finansowe na konto Gminy – wyodrębnione – jako wkład własny stanowiący 15% kosztów kwalifikowalnych projektu. Gmina zabezpiecza środki własne na montaż układów fotowoltaicznych na budynku Urzędu Miasta i Miejskiej Oczyszczalni Ścieków. Ponadto, Gmina zabezpiecza realizację celu Projektu, tj. zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane i Prawo zamówień publicznych wyłoniła wykonawcę wykonania dokumentacji projektu, robót budowlanych budowy instalacji kolektorów słonecznych/fotowoltaicznych, ustaliła harmonogram realizacji Projektu, zapewnia bieżący nadzór inwestorski nad przebiegiem robót budowlanych, przeprowadzi odbiory końcowe, rozliczenie finansowe projektu, a także przeprowadziła ankiety wśród mieszkańców Gminy w celu uzyskania informacji o potrzebach mieszkańców na ww. instalacje, podpisywała umowy z uczestnikami Projektu, przyjmowała wpłaty od mieszkańców wystawiając Faktury VAT i odprowadzając należny podatek do Urzędu Skarbowego. Gmina ponosi także wydatki, które stanowią jej wkład własny takie jak: wynagrodzenie dotyczące obsługi prawnej, wydatki bieżące administracyjno-biurowe związane z obsługą Projektu, wydatki na podróże służbowe związane z obsługą Projektu.

W ramach podpisanej umowy mieszkaniec oświadcza, że wyraża zgodę na umiejscowienie instalacji kolektorów słonecznych/fotowoltaicznych na nieruchomości przez cały okres trwania projektu. Po wykonaniu robót budowlanych sprzęt i urządzenia, wchodzące w skład instalacji, pozostają własnością Gminy przez okres trwałości Projektu, tj. min. 5 lat, licząc od dnia zakończenia finansowego realizacji Projektu oraz przez cały czas trwania Projektu, tj. do czasu zamortyzowania instalacji wybudowanych w ramach Projektu, a po tym okresie uczestnik projektu zobowiązuje się do wykupienia instalacji po okresie amortyzacji (10 lat) za kwotę 1 zł netto plus podatek VAT. Na tę okoliczność zostanie sporządzona Faktura VAT ujęta w rejestrze sprzedaży, a należny podatek VAT odprowadzony do Urzędu Skarbowego. Zgodnie z umową mieszkaniec zobowiązuje sie do współfinansowania projektu w zakresie wkładu własnego stanowiącego 15% kosztów kwalifikowanych oraz 100% ewentualnych kosztów niekwalifikowalnych. Dokonane wpłaty mieszkańców mają charakter obowiązkowy i warunkujący wykonanie usługi. Niedokonanie wpłaty powoduje nie podpisanie umowy i eliminuje mieszkańca z udziału w Projekcie.

Udzielenie dotacji przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa nie jest w żaden sposób powiązana z odpłatnością dokonaną przez mieszkańców na rzecz Gminy. Dotacja przeznaczona jest jedynie na pokrycie wydatków kwalifikowanych do programu, zaś dla swobodnej, własnej decyzji Gminy należy, czy część kosztów zostanie poniesiona przez mieszkańców z kredytów, pożyczek, czy z kosztów własnych. Przedmiotowa dotacja jest dotacją kosztową do kosztu budowy instalacji, której Gmina jest właścicielem przez okres trwałości projektów, czy właścicielem przy montażu instalacji fotowoltaicznej na budynku Urzędu Miasta, czy Miejskiej Oczyszczalni Ścieków. Warunki rozliczenia dotacji oraz wysokość dofinansowania w żaden sposób nie są uzależnione od sposobu finansowania wkładu własnego, jak i od tego, jaki będzie los prawny instalacji po okresie trwałości projektów (w ramach dofinansowania Gmina mogłaby zaciągnąć pożyczkę na pokrycie niedofinansowanych wydatków kwalifikowanych albo pozostać właścicielem instalacji nie przekazując praw do rozporządzania instalacjami na rzecz mieszkańców po okresie trwałości projektu (zgodnie z założeniami dotacji, ceny »odpłatności« mogłoby w ogóle nie być, albo odpłatność mogłyby ponieść jedynie niektórzy mieszkańcy oraz w różnych wysokościach)). Wysokość dofinansowania nie jest bezpośrednio uzależniona od ilości nieruchomości biorących udział w projektach, gdyż dofinansowanie zostało przekazane na całość wydatków kwalifikowalnych, które będą realizowane w projektach, a nie na poszczególne nieruchomości, czy instalacje na tych nieruchomościach, czy na budowlach należących do Gminy, czy na budynkach mieszkańców, czy są to koszty ogólne Projektu, czy koszty ściśle związane z montażem instalacji solarnych/fotowoltaicznych.

Reasumując, przedmiotową usługę na rzecz Gminy (Budynek Urzędu Miasta, czy Miejska Oczyszczalnia Ścieków), czy na rzecz mieszkańców, Gmina będzie posiłkować się podmiotami trzecimi, tj. firmami, które na jej zlecenie będą wykonywać oraz montować instalacje. Firmy te, wyłonione w przetargu, są czynnymi i zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT i firmy te nie będą posiadały umów bezpośrednio z mieszkańcami, a swoje czynności będą wykonywać na zlecenie Gminy. Zakupiona przez Gminę usługa wykonania instalacji solarnej/fotowoltaicznej będzie usługą budowlaną, polegającą na instalacji urządzeń z materiałów wykonawcy. Usługa sklasyfikowana jest w dziale 43 – roboty budowlane specjalistyczne w grupowaniu, 43.22.1 – roboty związane z wykonywaniem instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych według PKWIU 2008 – Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 października 2008 r. (Dz. U. nr 207, poz. 1283, ze zm.).

Do sprawowania bieżącego nadzoru uprawniony będzie inspektor nadzoru inwestorskiego. Ostateczny odbiór zostanie przeprowadzony przez inspektora nadzoru inwestorskiego oraz przedstawicieli Gminy.

Równocześnie, to Gmina przez okres trwałości projektów oraz zgodnie z postanowieniami umowy o wzajemnych zobowiązaniach będzie inwestorem oraz właścicielem instalacji. W tym, w szczególności, to Gmina będzie zobowiązana do finansowego rozliczenia projektów oraz dbania i serwisowania instalacji przez okres trwałości projektów.

W piśmie z dnia 13 października 2017 r., stanowiącym uzupełnienie do wniosku, Wnioskodawca – w odpowiedzi na pytania sformułowane przez tut. Organ – doprecyzował opisany stan faktyczny o następujące informacje:

1.  Czy otrzymane przez Gminę środki z tytułu dofinansowania projektu mają bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług na rzecz mieszkańców, a także, czy stanowią dopłaty do cen towarów? Odp. Otrzymane przez Gminę środki – dotacja, zgodnie z podpisaną umową o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, nie mają bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych usług na rzecz mieszkańców, a także nie stanowią dopłaty do ceny towarów. Dla przypomnienia na całość projektu składają się następujące zadania: 1. Przygotowanie dokumentacji projektu nadzór oraz zarządzanie, w tym: 1.1. Opracowanie programu funkcjonalno-użytkowego i wzoru umów z uczestnikiem, 1.2. Opracowanie SIWZ i nadzór nad prowadzeniem postępowania przetargowego, 1.3. Inwestor nadzoru z branży wymaganych w ramach inwestycji, 1.4. Opracowanie projektów technicznych instalacji. 2 Budowa instalacji OZE, w tym: 2.1. Montaż instalacji kolektorów słonecznych w 173 budynkach mieszkalnych. 2.2. Montaż instalacji fotowoltaicznych na 201 budynkach mieszkalnych pow. 300 m2, 2.3. Montaż instalacji fotowoltaicznych na 9 budynkach mieszkalnych pow. 300 m2 lub montaż poza budynkiem, 2.4. Montaż Instalacji kolektorów słonecznych w 6 budynkach – montaż poza budynkiem. 3. Budowa instalacji OZE, w tym: 3.1. Montaż instalacji fotowoltaicznych na 2 obiektach komunalnych, 3.1.1. Miejska Oczyszczalnia Ścieków – budynek, 3.1.2. Urząd Miejski – budynek, a otrzymana dotacja stanowi dofinansowanie kosztów kwalifikowanych całości Projektu. To Gmina, zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane i Prawo zamówień publicznych, wyłoniła Wykonawców wykonania dokumentacji Projektu, robót budowlanych budowy instalacji kolektorów słonecznych/fotowoltaicznych, nadzór inwestorski nad przebiegiem robót budowlanych. To Gmina podpisała umowy z wyłonionymi wykonawcami. Zakupiona przez Gminę usługa wykonania instalacji solarnej/fotowoltaicznej będzie usługą budowlaną, polegającą na instalacji urządzeń z materiałów wykonawcy. W wyniku realizacji Projektu powstają urządzenia zarówno fotowoltaiczne, jak i solarne – wcześniej zaprojektowane, a montaż urządzeń kontrolowany na każdym etapie instalacji – które są własnością Gminy (urządzenia fotowoltaiczne na budynku Urzędu Miasta i Miejskiej Oczyszczalni Ścieków), a także urządzenia solarne i fotowoltaiczne przez okres trwałości Projektu, tj. min. 5 lat, licząc od dnia zakończenia finansowego realizacji Projektu oraz przez cały czas trwania Projektu, tj. do czasu zamortyzowania instalacji wybudowanych w ramach Projektu, a po tym okresie uczestnik projektu zobowiązuje się do wykupienia instalacji po okresie amortyzacji (10 lat) za kwotę 1 zł netto plus podatek VAT, w przypadku mieszkańców. W związku z powyższym, przy realizacji Projektu nie występuje świadczenie usług na rzecz mieszkańców, a także nie występuje dopłata do ceny towarów. Zdaniem Wnioskodawcy, pytanie to nie dotyczy realizacji Projektu i środków, które Zainteresowany otrzyma z Unii Europejskiej.
2.  Czy realizacja przedmiotowego projektu jest uzależniona od otrzymania dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, tj. w sytuacji, gdyby Miasto nie otrzymało dofinansowania realizowałoby inwestycję? Odp. Miasto jest otoczone lasami, które stanowią 80% jej powierzchni. Logo Wnioskodawcy to – (…). Gmina w trosce o otaczającą przyrodę, ochronę środowiska, czyste powietrze, zdrowie mieszkańców realizuje szereg Projektów ekologicznych, a wśród nich:
    Poprawa efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej poprzez kompleksową termomodernizację Urzędu Miejskiego (…). Termomodemizacja budynków użyteczności publicznej w Mieście – Miejskie Przedszkole (…), Zespół Szkół i Przedszkola (…), Publiczna Szkoła podstawowa (…).1.  Wymiana źródeł ciepła oraz montaż instalacji solarnych na terenie Miasta w ramach programu Ograniczenia Niskiej Emisji (zamontowano 100 kotłów nowej generacji, 64 kotły ekologiczne wraz z układem solarnym).
    2.  Przeciwdziałanie niskiej emisji poprzez montaż układów solarnych i ogniw fotowoltaicznych – w mieście – obecnie realizowany projekt.Powyższe zadania inwestycyjne były realizowane zarówno ze środków własnych, jak i pożyczek z WFOŚIGW, jak i ze środków z UE. Miasto wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców przystąpiłoby do realizacji powyższej inwestycji nawet wtedy, gdyby nie otrzymało dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020. Inwestycja pod nazwą „…” realizowana byłaby ze środków własnych Gminy lub pożyczki z Wojewódzkiego bądź Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Gmina zebrała bowiem Ankiety od prawie 500 mieszkańców pragnących montażu układów solarnych i fotowoltaicznych, i była zobowiązana do zaspokojenia ich potrzeby i oczekiwania, a więc przystąpić do realizacji ww. inwestycji.
3.  Czy dofinansowanie otrzymane w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa jest przeznaczone na pokrycie ogólnych kosztów inwestycji, czy też stanowi dofinansowanie na określone działanie, tj. montaż instalacji kolektorów słonecznych oraz instalacji fotowoltaicznych na konkretnym budynku? Odp. Dofinansowanie otrzymane w ramach RPOW jest przeznaczone na pokrycie ogólnych kosztów inwestycji – kosztów kwalifikowanych – całego Projektu i realizacji 3 kluczowych zadań:
    1.  Przygotowanie dokumentacji projektu i nadzór oraz zarządzanie.
    2.  Budowa instalacji OZE, urządzeń solarnych i fotowoltaicznych dla mieszkańców.
    3.  Budowa instalacji OZE, montaż instalacji fotowoltaicznych na 2 obiektach komunalnych.W żaden sposób nie stanowi dofinansowania na określone działanie, tj. montaż instalacji kolektorów słonecznych oraz instalacji fotowoltaicznych na konkretnym budynku – takie rozumowanie byłoby niezgodne z podpisaną umową w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, a także ze złożonym Wnioskiem o dofinansowanie.
4.  Czy w przypadku nieotrzymania dofinansowania wpłaty ponoszone przez mieszkańców byłyby wyższe? Odp. Ponieważ umowy o wzajemnych zobowiązaniach pomiędzy Gminą, a właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych, u których ma być realizowany projekt zostały już podpisane, a także została już podpisana umowa o dofinansowanie Projektu z Instytucją Zarządzającą, Wnioskodawca nie zna odpowiedzi na pytanie: „Czy w przypadku nie otrzymania dofinansowania wpłaty poniesione przez mieszkańców byłyby wyższe?”. W alternatywnych stanach faktycznych mogłoby być tak, że mieszkańcy zapłacą więcej, ale również mogłoby być tak, że zapłacą tyle samo (gdyby Gmina zaciągnęła pożyczkę). Jednak patrząc na politykę Gminy względem mieszkańców wydaje się mało prawdopodobne, aby Gmina obciążyłaby mieszkańców dodatkowymi wyższymi kosztami. Na spotkaniach z mieszkańcami była określona wstępna kwota udziału mieszkańca w projekcie i stąd taka duża ilość mieszkańców zgłosiła chęć uczestnictwa w Projekcie, o czym świadczyły złożone przez mieszkańców Ankiety. Określenie kwoty udziału mieszkańca w Projekcie jest dla Gminy wiążące.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy dofinansowanie ze środków UE, otrzymane przez Gminę w ramach realizacji Projektu, podlega opodatkowaniu na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy (doprecyzowanym pismem z dnia 13 października 2017 r.), udzielenie dotacji przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa nie jest w żaden sposób powiązane z odpłatnością dokonaną przez mieszkańców na rzecz Gminy. Dotacja przeznaczona jest jedynie na pokrycie wydatków kwalifikowalnych do programu, zaś dla swobodnej, własnej decyzji Gminy należy, czy część kosztów zostanie poniesiona przez mieszkańców z kredytów, pożyczek, czy z kosztów własnych. Przedmiotowa dotacja jest dotacją kosztową do kosztu budowy instalacji, której Gmina jest właścicielem przez okres trwałości projektów, czy właścicielem przy montażu instalacji fotowoltaicznej na budynku Urzędu Miasta, czy Miejskiej Oczyszczalni Ścieków. Warunki rozliczenia dotacji oraz wysokość dofinansowania w żaden sposób nie są uzależnione od sposobu finansowania wkładu własnego, jak i od tego jaki będzie los prawny instalacji po okresie trwałości projektów (w ramach dofinansowania Gmina mogłaby zaciągnąć pożyczkę na pokrycie niedofinansowanych wydatków kwalifikowalnych albo pozostać właścicielem instalacji nie przekazując praw do rozporządzania instalacjami na rzecz mieszkańców po okresie trwałości projektu (zgodnie z założeniami dotacji, ceny »odpłatności« mogłoby w ogóle nie być, albo odpłatność mogliby ponieść jedynie niektórzy mieszkańcy oraz w różnych wysokościach). Wysokość dofinansowania nie jest bezpośrednio uzależniona od ilości nieruchomości biorących udział w projektach, gdyż dofinansowanie zostało przekazane na całość wydatków kwalifikowanych, które będą realizowane w projektach, a nie na poszczególne nieruchomości, czy instalacje na tych nieruchomościach, czy na budowlach należących do Gminy, czy na budynkach mieszkańców, czy są to koszty ogólne Projektu, czy koszty ściśle związane z montażem instalacji solarnych/fotowoltaicznych.

Reasumując, przedmiotową usługę na rzecz Gminy (Budynek Urzędu Miasta, czy Miejska Oczyszczalnia Ścieków), czy na rzecz mieszkańców, Gmina będzie posiłkować się podmiotami trzecimi, tj. firmami, które na jej zlecenie będą wykonywać oraz montować instalacje. Firmy te wyłonione w przetargu są czynnymi i zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT, i firmy te nie będą posiadały umów bezpośrednio z mieszkańcami, a swoje czynności będą wykonywać na zlecenie Gminy. Zakupiona przez Gminę usługa wykonania instalacji solarnej/fotowoltaicznej będzie usługą budowlaną, polegającą na instalacji urządzeń z materiałów wykonawcy. Usługa sklasyfikowana jest w dziale 43 – roboty budowlane specjalistyczne w grupowaniu; 43.22.1 – roboty związane z wykonywaniem instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych według PKWU 2008 – Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 października 2008 r. (Dz. U. nr 207, poz. 1283, ze zm.).

Do sprawowania bieżącego nadzoru uprawniony będzie inspektor nadzoru inwestorskiego. Ostateczny odbiór zostanie przeprowadzony przez inspektora nadzoru inwestorskiego oraz przedstawicieli Gminy.

Równocześnie, to Gmina przez okres trwałości projektów oraz zgodnie z postanowieniami umowy o wzajemnych zobowiązaniach będzie inwestorem oraz właścicielem instalacji. W tym, w szczególności, to Gmina … będzie zobowiązana do finansowego rozliczenia projektów oraz dbania i serwisowania instalacji przez okres trwałości projektów.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że podstawą opodatkowania jest kwota należna od mieszkańców Gminy z tytułu umowy o wzajemnych zobowiązaniach, pomniejszona o podatek należny.

Zgodnie z art. 29a ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5 art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów i usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

W związku z powyższym, w przedmiotowym stanie faktycznym, podstawą opodatkowania dla konkretnej usługi będą stanowiły kwoty należne od mieszkańców, pomniejszone o podatek należny.

Zdaniem Gminy, do podstawy opodatkowania wlicza się wyłącznie takie dotacje, które zostały przeznaczone na dopłatę do ceny towaru lub usługi, a więc mają bezpośredni wpływ na jej wysokość. W sytuacji zatem, gdy podatnik dla konkretnej dostawy towarów lub konkretnego świadczenia usług otrzymuje od innego podmiotu dofinansowanie, np. w postaci dotacji stanowiącej dopłatę do ceny towarów i usług – tego rodzaju dotacje, mające bezwzględny i bezpośredni związek z daną dostawą towaru lub świadczeniem usług, stanowi, obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania.

Zdaniem Gminy, otrzymana dotacja, której nie da się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a która ma na celu jedynie dofinansowanie całości kosztów kwalifikowalnych Projektu (przygotowanie dokumentacji projektu i nadzór oraz zarządzanie – zadanie nr 1, budowa instalacji OZE – montaż układów solarnych i urządzeń fotowoltaicznych na budynkach mieszkalnych – zadanie nr 2, czy budowa instalacji OZE – montażu ogniw fotowoltaicznych na budynkach komunalnych – zadanie nr 3), nie będzie stanowiła zapłaty w rozumieniu art. 29a ust.1 ustawy, a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że nie uznaje się za podstawę opodatkowania ogólnej dotacji (subwencji, innej dopłaty o podobnym charakterze) uzyskanej przez podatnika, niezwiązanej bezpośrednio z dostawą towarów i świadczeniem usług, a więc nie wpływającej na wysokość ceny danej dostawy lub usługi. W związku z tym dotacja otrzymana przez Gminę … nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy VAT, a tym samym Gmina nie powinna odprowadzać podatku VAT od dotacji ze środków UE. Dofinansowanie otrzymane ze środków Unii Europejskiej otrzymane z Urzędu Marszałkowskiego będzie refundacją kosztów kwalifikowalnych i nie będzie podlegała rozliczeniu z Urzędem Skarbowym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 5a ustawy, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Przez sprzedaż, zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy, rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Towarami – w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy – są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

W myśl art. 8 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Zauważyć należy, że pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w rozumieniu art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

Zatem czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Z informacji zawartych we wniosku wynika, że Miasto jest podatnikiem VAT, zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny. Gmina realizuje projekt w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 dla osi priorytetowej: IV. Efektywność energetyczna, odnawialne źródła energii i gospodarka niskoemisyjna dla działania 4.1. Odnawialne źródła energii dla poddziałania 4.1.1. Odnawialne źródła energii – ZIT. Tytuł projektu (…). Udzielając dofinansowania na rzecz Gminy, Instytucja Zarządzająca dotację przeznacza na całość kosztów projektu, który obejmuje 3 zadania:

1\. Przygotowanie dokumentacji projektu i nadzór oraz zarządzanie, w tym:

1.1. Opracowanie programu funkcjonalno-użytkowego i wzoru umów z uczestnikiem,

1.2. Opracowanie SIWZ i nadzór nad prowadzeniem postępowania przetargowego,

1.3. Inwestor nadzoru z branży wymaganych w ramach inwestycji,

1.4. Opracowanie projektów technicznych instalacji.

2\. Budowa instalacji OZE, w tym:

2.1. Montaż instalacji kolektorów słonecznych w 173 budynkach mieszkalnych,

2.2. Montaż instalacji fotowoltaicznych na 201 budynkach mieszkalnych pow. 300 m2,

2.3. Montaż instalacji fotowoltaicznych na 9 budynkach mieszkalnych pow. 300 m2 lub montaż poza budynkiem,

2.4. Montaż instalacji kolektorów słonecznych w 6 budynkach – montaż poza budynkiem.

3\. Budowa instalacji OZE, w tym:

3.1. Montaż Instalacji fotowoltaicznych na 2 obiektach komunalnych,

3.1.1. Miejska Oczyszczalnia Ścieków – budynek,

3.1.2. Urząd Miejski – budynek.

Zgodnie z powyższym zestawieniem, 173 budynki mieszkalne z instalacją kolektorów słonecznych oraz 201 budynków mieszkalnych z instalacją fotowoltaiczną, których powierzchnia nie przekracza 300 m2, zalicza się do budynków objętych społecznym programem mieszkaniowym w rozumieniu art. 41 ust. 12a ustawy. Budynki prywatne, na których będą montowane solary i urządzenia fotowoltaiczne, według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych są zaklasyfikowane do działu: 11, tj. budynki mieszkalne; 111, tj. budynki mieszkalne jednorodzinne oraz grupy 112, tj. budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe. W budynkach tych nie ma lokali użytkowych. Natomiast 6 kolektorów słonecznych będzie montowanych poza budynkiem oraz 9 instalacji fotowoltaicznych będzie montowanych na budynkach powyżej 300 m2 lub montaż poza budynkiem. Budynki te nie są objęte społecznym programem mieszkaniowym w myśl art. 41 ust. 12a ustawy. Ponadto, Gmina montuje 2 instalacje fotowoltaiczne na obiektach komunalnych: Urząd Miasta i Miejska Oczyszczalnia Ścieków Projekt spełnia założenia „Programu ochrony powietrza dla terenu województwa” dla strefy (…), dzięki zastosowaniu technologii solarnej zostanie ograniczona emisja PM10 i CO2, a także pozyskana energia cieplna ze źródeł odnawialnych. Projekt wpisuje się w założenia ograniczenia produkcji energii ze źródeł konwencjonalnych. Umowa zawarta z Instytucją Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa określała warunki dofinansowania ze środków europejskich nie więcej niż 85% kwoty całkowitej wydatków kwalifikowalnych projektu, wkład własny Gminy nie mniej niż 15% kwoty całkowitej wydatków kwalifikowalnych projektu. Na pokrycie wkładu własnego Gmina zawiera umowy cywilnoprawne, z których wynika, że właściciele budynków mieszkalnych przed rozpoczęciem realizacji projektu wnoszą wkład własny, obowiązkowy w wysokości 15% kosztów kwalifikowalnych zakładanej instalacji kolektorów słonecznych lub zestawów fotowoltaicznych w gospodarstwach domowych. Zawierający umowę (mieszkaniec) oświadcza, że posiada tytuł prawny do nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Mieszkańcy Gminy wpłacają środki finansowe na konto Gminy – wyodrębnione – jako wkład własny stanowiący 15% kosztów kwalifikowalnych projektu. Gmina zabezpiecza środki własne na montaż układów fotowoltaicznych na budynku Urzędu Miasta i Miejskiej Oczyszczalni Ścieków. Ponadto, Gmina zabezpiecza realizację celu Projektu, tj. zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane i Prawo zamówień publicznych wyłoniła wykonawcę wykonania dokumentacji projektu, robót budowlanych budowy instalacji kolektorów słonecznych/fotowoltaicznych, ustaliła harmonogram realizacji Projektu, zapewnia bieżący nadzór inwestorski nad przebiegiem robót budowlanych, przeprowadzi odbiory końcowe, rozliczenie finansowe projektu, a także przeprowadziła ankiety wśród mieszkańców Gminy w celu uzyskania informacji o potrzebach mieszkańców na ww. instalacje, podpisywała umowy z uczestnikami Projektu, przyjmowała wpłaty od mieszkańców wystawiając Faktury VAT i odprowadzając należny podatek do Urzędu Skarbowego. Gmina ponosi także wydatki, które stanowią jej wkład własny takie jak: wynagrodzenie dotyczące obsługi prawnej, wydatki bieżące administracyjno-biurowe związane z obsługą Projektu, wydatki na podróże służbowe związane z obsługą Projektu. W ramach podpisanej umowy mieszkaniec oświadcza, że wyraża zgodę na umiejscowienie instalacji kolektorów słonecznych/fotowoltaicznych na nieruchomości przez cały okres trwania projektu. Po wykonaniu robót budowlanych sprzęt i urządzenia, wchodzące w skład instalacji, pozostają własnością Gminy przez okres trwałości Projektu, tj. min. 5 lat, licząc od dnia zakończenia finansowego realizacji Projektu oraz przez cały czas trwania Projektu, tj. do czasu zamortyzowania instalacji wybudowanych w ramach Projektu, a po tym okresie uczestnik projektu zobowiązuje się do wykupienia instalacji po okresie amortyzacji (10 lat) za kwotę 1 zł netto plus podatek VAT. Na te okoliczność zostanie sporządzona Faktura VAT ujęta w rejestrze sprzedaży, a należny podatek VAT odprowadzony do Urzędu Skarbowego. Zgodnie z umową mieszkaniec zobowiązuje sie do współfinansowania projektu w zakresie wkładu własnego stanowiącego 15% kosztów kwalifikowanych oraz 100% ewentualnych kosztów niekwalifikowalnych. Dokonane wpłaty mieszkańców mają charakter obowiązkowy i warunkujący wykonanie usługi. Niedokonanie wpłaty powoduje nie podpisanie umowy i eliminuje mieszkańca z udziału w Projekcie. Udzielenie dotacji przez Instytucją Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa nie jest w żaden sposób powiązana z odpłatnością dokonaną przez mieszkańców na rzecz Gminy. Dotacja przeznaczona jest jedynie na pokrycie wydatków kwalifikowanych do programu, zaś dla swobodnej, własnej decyzji Gminy należy, czy część kosztów zostanie poniesiona przez mieszkańców z kredytów, pożyczek, czy z kosztów własnych. Przedmiotowa dotacja jest dotacją kosztową do kosztu budowy instalacji, której Gmina jest właścicielem przez okres trwałości projektów, czy właścicielem przy montażu instalacji fotowoltaicznej na budynku Urzędu Miasta, czy Miejskiej Oczyszczalni Ścieków. Warunki rozliczenia dotacji oraz wysokość dofinansowania w żaden sposób nie są uzależnione od sposobu finansowania wkładu własnego, jak i od tego jaki będzie los prawny instalacji po okresie trwałości projektów (w ramach dofinansowania Gmina mogłaby zaciągnąć pożyczkę na pokrycie niedofinansowanych wydatków kwalifikowanych albo pozostać właścicielem instalacji nie przekazując praw do rozporządzania instalacjami na rzecz mieszkańców po okresie trwałości projektu (zgodnie z założeniami dotacji, ceny »odpłatności« mogłoby w ogóle nie być, albo odpłatność mogłyby ponieść jedynie niektórzy mieszkańcy oraz w różnych wysokościach)). Wysokość dofinansowania nie jest bezpośrednio uzależniona od ilości nieruchomości biorących udział w projektach, gdyż dofinansowanie zostało przekazane na całość wydatków kwalifikowalnych, które będą realizowane w projektach, a nie na poszczególne nieruchomości, czy instalacje na tych nieruchomościach, czy na budowlach należących do Gminy, czy na budynkach mieszkańców, czy są to koszty ogólne Projektu, czy koszty ściśle związane z montażem instalacji solarnych/fotowoltaicznych. Przedmiotową usługę na rzecz Gminy (Budynek Urzędu Miasta, czy Miejska Oczyszczalnia Ścieków), czy na rzecz mieszkańców, Gmina będzie posiłkować się podmiotami trzecimi, tj. firmami, które na jej zlecenie będą wykonywać oraz montować instalacje. Firmy te wyłonione w przetargu są czynnymi i zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT i firmy te nie będą posiadały umów bezpośrednio z mieszkańcami, a swoje czynności będą wykonywać na zlecenie Gminy. Zakupiona przez Gminę usługa wykonania instalacji solarnej/fotowoltaicznej będzie usługą budowlaną, polegającą na instalacji urządzeń z materiałów wykonawcy. Do sprawowania bieżącego nadzoru uprawniony będzie inspektor nadzoru inwestorskiego. Ostateczny odbiór zostanie przeprowadzony przez inspektora nadzoru inwestorskiego oraz przedstawicieli Gminy … Równocześnie, to Gmina … przez okres trwałości projektów oraz zgodnie z postanowieniami umowy o wzajemnych zobowiązaniach będzie inwestorem oraz właścicielem instalacji. W tym, w szczególności, to Gmina … będzie zobowiązana do finansowego rozliczenia projektów oraz dbania i serwisowania instalacji przez okres trwałości projektów. Otrzymane przez Gminę środki – dotacja, zgodnie z podpisaną umową o dofinansowanie ww. projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa … na lata 2014-2020, nie mają bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych usług na rzecz mieszkańców, a także nie stanowią dopłaty do ceny towarów. Otrzymana dotacja stanowi dofinansowanie kosztów kwalifikowanych całości Projektu. To Gmina, zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane i Prawo zamówień publicznych, wyłoniła Wykonawców wykonania dokumentacji Projektu, robót budowlanych budowy instalacji kolektorów słonecznych/fotowoltaicznych, nadzór inwestorski nad przebiegiem robót budowlanych. To Gmina podpisała umowy z wyłonionymi wykonawcami. Zakupiona przez Gminę usługa wykonania instalacji solarnej/fotowoltaicznej będzie usługą budowlaną, polegającą na instalacji urządzeń z materiałów wykonawcy. Przy realizacji Projektu nie występuje świadczenie usług na rzecz mieszkańców, a także nie występuje dopłata do ceny towarów. Miasto wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców przystąpiłoby do realizacji powyższej inwestycji nawet wtedy, gdyby nie otrzymało dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020. Inwestycja realizowana byłaby ze środków własnych Gminy lub pożyczki z Wojewódzkiego bądź Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Gmina zebrała bowiem Ankiety od prawie 500 mieszkańców pragnących montażu układów solarnych i fotowoltaicznych, i była zobowiązana do zaspokojenia ich potrzeby i oczekiwania, a więc przystąpić do realizacji ww. inwestycji. Dofinansowanie otrzymane w ramach RPOW jest przeznaczone na pokrycie ogólnych kosztów inwestycji – kosztów kwalifikowanych – całego Projektu i realizacji ww. 3 kluczowych zadań. W żaden sposób nie stanowi dofinansowania na określone działanie, tj. montaż instalacji kolektorów słonecznych oraz instalacji fotowoltaicznych na konkretnym budynku – takie rozumowanie byłoby niezgodne z podpisaną umową w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, a także ze złożonym Wnioskiem o dofinansowanie.

Ponieważ umowy o wzajemnych zobowiązaniach pomiędzy Gminą, a właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych, u których ma być realizowany przedmiotowy projekt zostały już podpisane, a także została już podpisana umowa o dofinansowanie Projektu z Instytucją Zarządzającą, Wnioskodawca nie zna odpowiedzi na pytanie: „Czy w przypadku nie otrzymania dofinansowania wpłaty poniesione przez mieszkańców byłyby wyższe?”. W alternatywnych stanach faktycznych mogłoby być tak, że mieszkańcy zapłacą więcej, ale również mogłoby być tak, że zapłacą tyle samo (gdyby Gmina zaciągnęła pożyczkę). Jednak patrząc na politykę Gminy względem mieszkańców wydaje się mało prawdopodobne, aby Gmina obciążyłaby mieszkańców dodatkowymi wyższymi kosztami. Na spotkaniach z mieszkańcami była określona wstępna kwota udziału mieszkańca w projekcie i stąd taka duża ilość mieszkańców zgłosiła chęć uczestnictwa w Projekcie, o czym świadczyły złożone przez mieszkańców Ankiety. Określenie kwoty udziału mieszkańca w Projekcie jest dla Gminy wiążące.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii ustalenia, czy dofinansowanie ze środków UE, otrzymane przez Gminę w ramach realizacji Projektu, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika (art. 29a ust. 1 ustawy).

W myśl art. 29a ust. 2 ustawy, w przypadku dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2, podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia – koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów.

W przypadku świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2, podstawą opodatkowania jest koszt świadczenia tych usług poniesiony przez podatnika (myśl art. 29a ust. 5 ustawy).

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy, podstawa opodatkowania obejmuje:

1.  podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2.  koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Z powyższego przepisu wynika m.in., że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.

Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Cytowany powyżej przepis art. 29a ust. 1 ustawy stanowi odzwierciedlenie art. 73 ww. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347, str. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.

Należy uznać, że opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Nie wszystkie subwencje (dotacje) stanowią element podstawy opodatkowania VAT. Jedynie takie, które są subwencjami (dotacjami) związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy ceną świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły. Wykładnia ścisła prowadzi do wniosku, że tylko subwencje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu. Natomiast inne subwencje (dotacje) nie wchodzą tym samym do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Istotnym zatem dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy jest wyjaśnienie pojęcia „subwencja bezpośrednio związana z ceną”.

W tym celu istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności wyroki w sprawach C-184/00 (Office des products wallons ASBL v. BelgianState) oraz C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Ltd. v. Commisioners od Customs and Excise, w skrócie KNW).

W wyroku C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencję, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego. Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy by możliwe było jej ustalenie. Cena jaką płaci nabywca musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, że dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.

W wyroku C-353/00 Trybunał wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki.

Związek dotacji z ceną nie został szczegółowo przeanalizowany w tym wyroku. Szersze uwagi na ten temat znalazły się natomiast w opinii rzecznika generalnego oraz pisemnym stanowisku rządu Wielkiej Brytanii, które zaaprobował Trybunał. Jak wskazuje rzecznik, dotacje mogą mieć różną formę i charakter. Zwykle przez dotacje (subwencje) rozumie się sumy wypłacane danemu podmiotowi z funduszy publicznych w interesie ogólnym. W praktyce dotacje mogą mieć postać dopłat ogólnych do działalności przedsiębiorstwa (i wówczas nie podlegają opodatkowaniu) albo też stanowić subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po niższej cenie (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony). W tym ostatnim przypadku podlegają podatkowi VAT.

Tego rodzaju dotacje występowały w przypadku KNW. Istniał bezpośredni związek pomiędzy usługami podatnika a otrzymywanymi dotacjami (dotacje były korelatem usług i wypłacano je tylko w razie ich świadczenia; również kwotowo zależały od liczby usług). Wpływ na cenę również był oczywisty: ostateczny odbiorca nie musiał płacić za usługę właśnie z powodu pokrycia jej dotacją. Mimo, że dotacje oczywiście wpływały na działalność przedsiębiorstwa i w sensie ekonomicznym pokrywały część kosztów jego funkcjonowania, przede wszystkim były one związane z ceną. Dlatego też nie można było ich traktować jako pozostających poza podatkiem VAT.

Jeżeli otrzymana dotacja jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związana z ceną danego świadczenia (tj. świadczenie dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę lub świadczeniobiorca otrzymuje je za darmo), taka dotacja podlega VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dotacja nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można – i należy – potraktować ją jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie będziemy mieli do czynienia z sytuacją, w której wystąpią skonkretyzowane świadczenia w zamian za określone wynagrodzenie – bowiem jak wskazano we wniosku – „Dofinansowanie otrzymane w ramach RPOW jest przeznaczone na pokrycie ogólnych kosztów inwestycji – kosztów kwalifikowanych – całego Projektu i realizacji 3 kluczowych zadań”.

Zatem okoliczności sprawy nie wskazują, że otrzymane przez Gminę środki zostaną przeznaczone na ogólną działalność Wnioskodawcy, bowiem będą związane z realizowanym przez Miasto projektem.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że przekazane dla Wnioskodawcy środki finansowe z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 na realizację ww. projektu otrzymane od osoby trzeciej w formie dotacji mają bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Zainteresowanego ww. usług.

Tym samym, uwzględniając w rozpatrywanej sprawie treść ww. art. 29a ust. 1 ustawy, należy stwierdzić, że podstawą opodatkowania z tytułu świadczonych przez Miasto usług jest nie tylko kwota należna, w postaci wpłaty, którą uiszcza mieszkaniec biorący udział w projekcie zgodnie z zawartą umową, ale także środki otrzymane przez Gminę od podmiotu trzeciego na realizację ww. projektu w części, w jakiej dofinansowują one cenę świadczonych na rzecz mieszkańców usług.

Podsumowując, dofinansowanie ze środków UE, otrzymane przez Gminę w ramach realizacji Projektu, stanowi podstawę opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy, a zatem – co do zasady – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe.

W tym miejscu należy nadmienić, że kryterium kwalifikowalności wydatków w ramach rozliczeń dotyczących wykorzystywanych środków pomocowych Unii Europejskiej (w tym kwalifikowalności podatku od towarów i usług), nie jest zagadnieniem regulowanym przez przepisy prawa podatkowego. Określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2017 r., poz. 1376, z późn. zm.), należy do zadań instytucji zarządzającej, która na podstawie art. 25 ust. 1 ww. ustawy, odpowiada za prawidłową realizację programu operacyjnego.

Zaznacza się, że na podstawie art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.