Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.711.2023.3.SR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-01-30
Teza: Skutki podatkowe sprzedaży udziałów w nieruchomościach zwróconych spadkobiercom.
Słowa kluczowe: nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; nieruchomości-wywłaszczenie nieruchomości; spadek
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Odpłatne zbycie nieruchomości, prawa wieczystego użytkowania gruntów i spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 8; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 5

**Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe**

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 października 2023 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziałów w nieruchomościach. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwania – pismami złożonymi 14 i 29 grudnia 2023 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego
----------------------

Sprawa dotyczy zwrotu nieruchomości zabranych bezpłatnie rodzinie … na podstawie komunistycznych aktów prawnych – akt not. nr ….

W 2002 r. wynajęty przez Pani rodzinę prawnik wszczął sprawę o zwrot nieruchomości położonych na terenie miasta …. Sprawa ciągnęła się latami z przyczyn od Państwa niezależnych. Sprawa toczyła się w Starostwie …, urzędzie wojewódzkim, WSA i NSA, który finalnie stanął po stronie rodziny.

Ostatecznie w dniu 22 marca 2023 r. doszło do ugody między prawnikami reprezentującymi interesy rodziny, a Starostą …. Na mocy tej ugody orzeczono o zwrocie nieruchomości o pow. \`(...)\` m2. Zgodzili się Państwo, aby reszta nieruchomości o pow. \`(...)\` m2 pozostała własnością Miasta …. Nie było to korzystne rozwiązanie dla Państwa, ale mieli Państwo na uwadze to, że sprawa toczyła się z przerwami 18 lat i kilku głównych spadkobierców nie żyło.

Miasto … zainteresowane było trzema działkami z tej masy, gdyż na tych nieruchomościach funkcjonowało …. Zgodzili się Państwo na odpłatne przekazanie tego terenu, co nastąpiło w dniu 21 kwietnia 2023 r. (akt notarialny Rep. A nr …).

Od tego momentu zaczyna się problem spadkobierców, gdyż niektóre urzędy skarbowe chcą od Państwa podatek dochodowy 19%. Właściwy dla Pani Urząd Skarbowy … nie wypowiedział się definitywnie w tej sprawie. Skierował Panią do Krajowej Informacji Skarbowej.

W uzupełnieniu wniosku z dnia 12 grudnia 2023 r. wskazała Pani, że nieruchomość została zabrana Pani spadkodawcom na podstawie aktu notarialnego nr … zawartego w Państwowym Biurze Notarialnym w dniu 14 kwietnia 1959 r. w ….

Pani ojciec W.P. wraz z trzema braćmi – współspadkobiercami dokonał bezpłatnego zbycia tej niezabudowanej nieruchomości – KW nr … i …, działki nr …-…, a ogólna powierzchnia to \`(...)\` m2. Teren ten miał być przeznaczony pod ulice i zieleń publiczną na mocy ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. oraz przepisów prawa budowlanego i ustawy z dnia 22 maja 1958 r., nabywcą był …, jako przedstawiciel Państwa Polskiego na podstawie upoważnienia Prezydium Rady Narodowej Miasta … z dnia 20 marca 1959 r.

Właścicielem tej nieruchomości w tym czasie był Pani ojciec, który przejął to gospodarstwo testamentem po zmarłym ojcu S. oraz jego trzej bracia: C., M. i M., którzy dziedziczyli 3/20 części po zmarłej matce W..

Jako spadkobierczyni po W.P., a następnie po jego śmierci, po Pani matce H.P., Pani udział wynosi 124/480 części. W Pani przypadku nie ma wspólności majątkowej małżeńskiej.

Po prawie 18 latach przepychanki urzędniczo-sądowej nastąpił zwrot części nieruchomości (arkusz mapy …, obręb …) zwrot dotyczył działek:

\- nr A o pow. \`(...)\` m2,

\- nr B, nr C i nr D o łącznej pow. \`(...)\` m2,

\- nr E o pow. \`(...)\` m2.

Działki te nie zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Zwrot nastąpił ugodą administracyjną z dnia 22 marca 2023 r. w Starostwie Powiatowym w …. Ugoda była poprzedzona rokowaniami. Reprezentujący Państwa prawnik podpisał w imieniu spadkobierców oświadczenie, że nie roszczą sobie Państwo żądań i roszczeń w stosunku do nieruchomości nr F, nr G, nr H, o łącznej powierzchni \`(...)\` m2 (arkusz mapy …, obręb …). Wyrażając taką zgodę mieli Państwo na względzie Państwa wiek i „zmęczenie” przedłużaniem się sprawy zwrotu.

Ostatnie lata przed uzyskaniem częściowego zwrotu to:

\- 8 lutego 2017 r. – Starosta … odmawia zwrotu,

\- 28 listopada 2017 r. – Wojewoda … utrzymuje w mocy decyzję Starosty,

\- 19 września 2018 r. – WSA w … uchylił korzystne dla Miasta … decyzje,

\- 6 kwietnia 2022 r. – NSA oddalił skargę kasacyjną Miasta ….

Postępowanie wróciło do organu I instancji, który zgodnie z wyrokiem NSA dokonał zwrotu.

Na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr … spadkobiercy, w tym Pani, sprzedali w dniu 21 kwietnia 2023 r. działki nr B, nr C i nr D, o łącznej pow. \`(...)\` ha, położonych w … przy ulicy … (arkusz mapy …, obręb …). Sprzedaż była pilna, gdyż na tym terenie znajdowało się … wraz z infrastrukturą. Ten akt notarialny w dalszej części ma tytuł „Umowa sprzedaży”, a cena sprzedaży w oparciu o operat szacunkowy to 960 000 zł.

W uzupełnieniu wniosku z dnia 27 grudnia 2023 r. wskazała Pani, że:

\- Pani ojciec W.P. nabył udział w wywłaszczonej nieruchomości pierwotnie 24 stycznia 1941 r. – w wysokości 3/20 części spadku po zmarłej matce W. i później dalsze udziały na mocy testamentu 3 marca 1957 r. po śmierci ojca S.

\- 29 sierpnia 1978 r. – śmierć Pani ojca W.P. i nabycie przez Pani matkę H.P. 31/40 części w wywłaszczonej nieruchomości.

\- 27 listopada 1999 r. umiera H.P. – Pani mama. Spadkobiercami po niej byli: syn \`(...)\` – 1/3, syn \`(...)\` – 1/3, córka … (Pani) – 1/3.

\- W małżeństwie Pani rodziców obowiązywał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Rodzice nie zawierali żadnych umów dotyczących spraw majątkowych małżeńskich. Nie były włączenia udziałów do wspólności majątkowej małżeńskiej.

\- W odpowiedzi na pytanie Organu „czy został dokonany dział spadku po Pani rodzicach; jeżeli tak, należy wskazać kiedy, w drodze jakiej czynności (lub postępowania sądowego), pomiędzy jakimi spadkobiercami czynność została dokonana, jakie składniki majątkowe były przedmiotem działu spadku, jakie udziały przysługiwały poszczególnym ww. osobom biorącym udział w czynności/postępowaniu działu spadku i czy ich udziały uległy zmianie wskutek dokonania działu spadku; należy również wskazać, które osoby zostały zobowiązane do dokonania spłaty, lub do otrzymania spłaty oraz jakich składników majątkowych dotyczyły spłaty i dopłaty; ponadto, czy wartość rynkowa nabytych przez spadkobierców (w szczególności przez Panią) składników majątkowych w wyniku działu spadku przekroczyła wartość udziału nabytego w spadku po zmarłym we wszystkich składnikach majątkowych wchodzących w skład spadku po ww. zmarłym” wskazała Pani, że dział spadku został dokonany. W dniu 24 kwietnia 2023 r. został podpisany protokół ugody administracyjnej i akt notarialny, na mocy którego, wszyscy spadkobiercy odpłatnie z odebranych nieruchomości przekazali swoje udziały miastu …. Przedmiotem kupna były 3 działki, na mocy wyroku zwrócone spadkobiercom.

Spadkobiercy:

1) … – 6/480 części,

2) … – 12/480 części,

3) … – 124/480 części,

4) … – 124/480 części,

5) … – 124/480 części,

6) … – 9/480 części,

7) … – 9/480 części,

8) … – 18/480 części,

9) … – 18/480 części,

10) … – 6/480 części,

11) … – 9/480 części,

12) … – 9/480 części,

13) … – 12/480 części.

Ich udziały nie uległy zmianie wskutek dokonania działu spadku. Żaden ze spadkobierców nie był zobowiązany do dokonania spłat lub do otrzymania spłaty. W związku z tym odpowiedź na pytanie o składniki majątkowe nie może być udzielona. Wartość rynkowa nabytych składników majątkowych przez Panią (oraz pozostałych spadkobierców) nie przekroczyła wartości udziału nabytego w spadku po zmarłych rodzicach.

\- Nie prowadzi Pani działalności gospodarczej stąd odpłatne zbycie udziałów w dniu 24 kwietnia 2023 r. nie było z tym związane.

Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniach wniosku)
-----------------------------------------------------------

Czy musi Pani płacić podatek dochodowy (19%) od sprzedanej Miastu … ziemi, która de facto, od 1959 r. była w rękach Skarbu Państwa, a następnie Miasta …? Czy ma Pani obowiązek zapłaty jakiegokolwiek podatku, skoro otrzymuje Pani finansową gratyfikację po zwróconych nieruchomościach uprzednio przejętych przez Skarb Państwa bez odszkodowania?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniach wniosku)
------------------------------------------------------------------------------

Prawo do spadku uzyskała Pani z chwilą śmierci matki, a wiec 24 lata temu, a według uchwały NSA z dnia 17 grudnia 1996 r., sygn. akt FPS 7/96, zwrot wywłaszczonej nieruchomości to nie jest jej nabycie.

Urzędowo zrezygnowali Państwo z ogromnych terenów, wiec nie dopuszcza Pani myśli, aby zostali Państwo objęci takim podatkiem. Poza tym Miasto … korzystało przez 64 lata z tych nieruchomości czerpiąc zyski m.in. z dzierżaw. Skrzywdzeni zostali Państwa rodzice/dziadkowie i tych lat nikt nie cofnie. Jest Pani przekonana, że prawo obecnie jest sprawiedliwe i dodatkowo nie obciąży spadkobierców opisanej nieruchomości.

Ponadto w uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że spośród za darmo przejętych nieruchomości zwrot dotyczy 10% ich ilości, albowiem większość nieruchomości przejętych pod tytułem darmym przeznaczona została na drogi, których zwrot jest niemożliwy, a odszkodowanie nie przysługuje, albowiem brak jest przepisów prawnych to umożliwiających.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy:

Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

‒ jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przytoczony przepis formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Przepis art. 10 ust. 5 ww. ustawy stanowi, że:

W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „nabycie w drodze spadku”.

Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pod pojęciem „nabycie w drodze spadku”, użytym w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy rozumieć nabycie w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego (np. wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1437/09, z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II FSK 2983/11, z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II FSK 1120/11, z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II FSK 1966/11, z dnia 19 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 625/13, z dnia 29 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 3281/15).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że pojęcie „nabycia w drodze spadku” użyte w art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obejmuje zarówno nabycie nieruchomości w drodze dziedziczenia ustawowego i testamentowego, jak i nabycie nieruchomości w wyniku zwolnienia się z obowiązku wypłaty zachowku przez przeniesienie własności nieruchomości na rzecz osoby pominiętej w testamencie oraz nabycie nieruchomości na podstawie rozporządzenia testamentowego w drodze zapisu zwykłego i windykacyjnego.

Dodatkowo należy zauważyć, że we wszystkich wymienionych wyżej przypadkach nieruchomości będące przedmiotem nabycia muszą stanowić część masy spadkowej.

Zatem, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment i sposób ich nabycia.

W przedmiotowej sprawie istotna jest więc kwestia, czy zwrot uprzednio wywłaszczonej nieruchomości stanowi jej nabycie w myśl powołanego wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.):

Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

Zgodnie z art. 114 ust. 1 ww. ustawy:

Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3, należy poprzedzić rokowaniami o nabycie w drodze umowy praw określonych w art. 112 ust. 3, przeprowadzonymi między starostą, wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej, a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a także osobą, której przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W trakcie prowadzenia rokowań może być zaoferowana nieruchomość zamienna.

Wywłaszczenie nieruchomości jest instytucją, za pomocą której państwo wkracza w sferę indywidualnych praw obywateli dla osiągnięcia celów o szczególnej doniosłości publicznej. W drodze decyzji dochodzi, m.in. do pozbawienia dotychczasowego właściciela prawa własności nieruchomości, z drugiej zaś strony do przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub gminy. Jednocześnie ustawa zawiera swoistą gwarancję, że wywłaszczona nieruchomość będzie wykorzystywana wyłącznie zgodnie z celem, na który dokonano wywłaszczenia. Gwarancją tą jest instytucja zwrotu nieruchomości, w przypadku, kiedy nieruchomość stała się zbędna z punktu widzenia celu na jaki dokonano wywłaszczenia.

Zgodnie z art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części.

Z kolei jak stanowi art. 136 ust. 3 ww. ustawy:

Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze częściowo został uznany za niezgodny z art. 21 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 39/15 (Dz. U. z 2017 r. poz. 2375), z dniem 20 grudnia 2017 r. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim wyłącza prawo do żądania przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę zwrotu nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w drodze umowy, o której mowa w art. 114 ust. 1 ww. ustawy, gdy nieruchomość stała się zbędna na cel publiczny uzasadniający jej nabycie.

Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Natomiast, w myśl art. 140 ust. 1 ww. ustawy:

W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.

W myśl art. 216 ww. ustawy:

1\. Przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz.U. poz. 138, z 1961 r. poz. 47 i 159 oraz z 1972 r. poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz.U. z 1969 r. poz. 216, z 1972 r. poz. 312 oraz z 1985 r. poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969 r. poz. 159, z 1972 r. poz. 193 oraz z 1974 r. poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. poz. 192, z 1973 r. poz. 282 oraz z 1985 r. poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego.

2\. Przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie:

1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz.U. poz. 240 oraz z 1957 r. poz. 172);

2) art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. poz. 31);

3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.).

Celem zwrotu jest więc przywrócenie stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia. Decyzja o zwrocie nieruchomości pełni zatem funkcję restytucyjną, przywraca bowiem prawo własności nieruchomości – w tym przypadku poprzedniemu właścicielowi.

Decyzja o zwrocie nieruchomości powoduje przejście prawa własności na dotychczasowego właściciela, jednakże nie kreuje tego prawa; przywraca tylko wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe. W związku z tym, w momencie zwrotu nieruchomości nie następuje nabycie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W takiej sytuacji ma miejsce restytucja stosunków sprzed wywłaszczenia, tj. zwrot prawa własności do nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców. Zwrot uprzednio wywłaszczonej nieruchomości, do którego dochodzi na podstawie decyzji administracyjnej jest więc zdarzeniem prawnym zmieniającym podmiotową stronę stosunku prawnorzeczowego odnośnie zwracanej nieruchomości, przywraca wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe. W związku z powyższym, jeżeli wywłaszczona nieruchomość jest zwracana następcy prawnemu osoby, której nieruchomość tę wywłaszczono, to prawo do zwrotu tej nieruchomości ma swe źródło w stosunku prawnym, z którego wynika to następstwo prawne.

W kwestii ustalenia czy zwrot nieruchomości na podstawie decyzji właściwego organu administracji dokonany w oparciu o przepis art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi nabycie w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 30 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2372/12; 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1420/17; 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1368/17. NSA stanął na stanowisku, że zwrot nieruchomości na podstawie decyzji właściwego organu administracji dokonany w oparciu o przepis art. 136 ust. 2 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie stanowi nabycia w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W sytuacji, gdy tytułem prawnym do nabycia uprawnienia do wywłaszczonej nieruchomości jest spadkobranie, wówczas za dzień jej nabycia uznać należy datę nabycia przez uprawnionego, tj. wywłaszczonego właściciela lub też jego spadkobierców.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.):

Spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych.

W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Zgodnie z art. 925 Kodeksu cywilnego:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Stosownie do art. 926 § 1 Kodeksu cywilnego:

Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.

Stosownie do art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:

Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Aby ustalić czy w przedmiotowej sprawie dokonana przez Panią w dniu 21 kwietnia 2023 r. sprzedaż udziałów w działkach nr B, nr C i nr D, podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, należy ustalić, od jakiego momentu liczy się bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy w tym miejscu wskazać, że dla celów stosowania art. 10 ust. 5 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, momentem nabycia nieruchomości przez spadkodawcę, który tę nieruchomość nabył również w drodze spadku, jest moment nabycia tej nieruchomości zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Zatem, za moment nabycia nieruchomości lub praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uważa się nabycie nieruchomości lub praw przez spadkodawcę, nie zaś przez jego spadkodawców.

Zatem stwierdzić należy, że stosownie do art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za datę nabycia przez Panią udziałów w działkach nr B, nr C i nr D należy przyjąć dzień nabycia ww. udziałów przez Pani matkę, tj. dzień 29 sierpnia 1978 r. ‒ datę śmierci Pani ojca.

Wobec powyższego, mając na uwadze wyżej przywołane przepisy prawa oraz przedstawiony stan faktyczny wskazać należy, że dokonany na Pani rzecz zwrot udziałów w wywłaszczonej nieruchomości nie stanowi nabycia w rozumieniu przepisów art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dokonane przez Panią odpłatne zbycie w 2023 r. udziałów w działkach nr B, nr C i nr D, dla których za datę nabycia przez Panią, zgodnie z art. 10 ust. 5 ww. ustawy, należy przyjąć dzień nabycia nieruchomości przez Pani matkę (29 sierpnia 1978 r. ‒ datę śmierci Pani ojca), nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zostało dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
-------------------------------------

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej – zgodnie z Pani wolą wyrażoną poprzez oznaczenie rodzaju sprawy w złożonym formularzu ORD-IN – jest ocena Pani stanowiska tylko w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego.

Końcowo wskazać należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z czym, niniejsza interpretacja dotyczy Pani jako Zainteresowanej, natomiast nie wywiera skutku prawnego dla pozostałych współwłaścicieli.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
-------------------------------------------

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).