Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/423-103/09-2/HS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-04-21
Teza: Czy w zaistniałym stanie, powstałe różnice kursowe dotyczące nabycia akcji spółki P, rozpoznane bilansowo jako różnice kursowe w 2008 r., dla celów podatkowych stanowią koszty uzyskania przychodów w 2008 r.?
Słowa kluczowe: akcja; akcja-objęcie (nabycie) akcji; akcja-zakup akcji; nabycie; opodatkowanie-podstawa opodatkowania; rachunkowość; rachunkowość-Międzynarodowe Standardy Rachunkowości; rachunkowość-ustawa o rachunkowości; różnica-różnice kursowe; różnica-różnice kursowe-metoda rachunkowa ustalania różnic kursowych; udział; udział-nabycie udziałów; waluta-kurs walut; waluta-stosowanie kursu walut; wycena-wycena bilansowa; zakup; zapłata
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 9b

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej, przedstawione we wniosku z dnia 26 stycznia 2009 r. (data wpływu 30.01.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie podatkowych różnic kursowych ustalanych na podstawie przepisów o rachunkowości – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 stycznia 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie podatkowych różnic kursowych ustalanych na podstawie przepisów o rachunkowości.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółka prowadzi działalność podstawową w zakresie wydobycia i produkcji miedzi oraz metali nieżelaznych. W celu dywersyfikacji przychodów, Spółka nabywa również różnego rodzaju instrumenty finansowe, w tym udziały / akcje innych spółek, w związku z posiadaniem których Spółka oczekuje uzyskania w przyszłości m.in. dodatkowych dochodów (w postaci dywidend czy też z ich ewentualnej sprzedaży).

W związku z powyższym, w dniu 18 grudnia 2008 r. Spółka – za pośrednictwem firmy inwestycyjnej – nabyła od podmiotu zagranicznego T akcje spółki krajowej P. Cena za nabywane przez Spółkę akcje została wyrażona w EURO i w takiej walucie Spółka w dniu 18.12.2008 r. dokonała zapłaty ceny dla sprzedającego, tj. podmiotu T. Zapłata ta dokonana została (tak jak cała transakcja zakupu / zbycia akcji) za pośrednictwem firmy inwestycyjnej.

Od stycznia 2007 r. Spółka prowadzi księgi rachunkowe według regulacji Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (dalej: MSR) / Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (dalej: MSSF). Dla ustalania różnic kursowych przy rozliczeniu podatku dochodowego od osób prawnych, począwszy od 1 stycznia 2007 r., Spółka stosuje metodę określoną w art. 9b ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (tzw. metoda rachunkowa), o czym w obowiązującym trybie poinformowała Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Zgodnie z postanowieniami obowiązujących aktów wewnętrznych Spółki, tj. Polityką Rachunkowości – która reguluje zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych Spółki według MSR / MSSF, transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na moment początkowego ujęcia na walutę funkcjonalną (którą jest złoty polski) według średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez NBP obowiązującego na dzień zawarcia transakcji. Kursem obowiązującym na dzień zawarcia transakcji jest średni kurs NBP ogłoszony w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym dzień zawarcia transakcji.

W następstwie ww. regulacji, Spółka ujęła w księgach rachunkowych wartość nabytych akcji po średnim kursie NBP z dnia 17.12.2008 r., zaś różnica powstała pomiędzy ujęciem początkowym, a datą płatności (która była następstwem zastosowania różnych kursów na dzień 17.12.2008 r. oraz na dzień zapłaty, tj. 18.12.2008 r.) została przez Spółkę rozpoznana w księgach rachunkowych – zgodnie z wymogami rachunkowości, tj. MSR 21 – jako różnica kursowa (koszty finansowe w rachunku zysków i strat).

Powyższe przedstawia się na przykładowych danych liczbowych następująco:

1.  cena nabytych akcji 1.000 EURO
2.  średni kurs NBP zastosowany do wyceny nabytych akcji na dzień 17.12.2008 r. 4,0834 zł
3.  wartość nabytych akcji w księgach rachunkowych (poz. 1 x poz. 2) 4.083,40 zł
4.  kurs banku z dnia zapłaty tj. z 18.12.2008 r. 4,1681 zł
5.  kwota dokonanej zapłaty za akcje (poz. 1 x poz. 4) 4.168,10 zł
6.  różnice kursowe – ujemne (poz. 3 – poz. 5) 84,70 zł

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w zaistniałym stanie, powstałe różnice kursowe dotyczące nabycia akcji spółki P, rozpoznane bilansowo jako różnice kursowe w 2008 r., dla celów podatkowych stanowią koszty uzyskania przychodów w 2008 r.?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych: „podatnicy ustalają różnice kursowe na podstawie:

1.  art. 15a
albo2.  przepisów o rachunkowości, pod warunkiem, że w okresie, o którym mowa w ust. 3, sporządzane przez podatników sprawozdania finansowe będą badane przez podmioty uprawnione do ich badania” (tzw. metoda rachunkowa).

„Przepisy o rachunkowości”, o których mowa w powołanym wyżej przepisie odnoszą się zarówno do ustawy o rachunkowości oraz do odpowiednich rozporządzeń wykonawczych, jak i do regulacji Międzynarodowych Standardów Rachunkowości oraz Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej. W związku z tym, ustalanie wartości początkowej nabytych akcji (według kursu średniego NBP z dnia 17.12.2008 r.), jak również różnic kursowych powstałych w związku z wyceną płatności po kursie na dzień zapłaty (18.12.2008 r.) jest właściwe i zgodne z przepisami dotyczącymi rachunkowości (MSR / MSSF), a także odpowiada regulacjom przyjętym przez Spółkę w Polityce Rachunkowości.

Zdaniem Spółki, rozwiązania wynikające z przepisów o rachunkowości z tytułu różnic kursowych określają skutek także w podatku dochodowym. W związku z tym, jeżeli ustawodawca uregulował zasadę / możliwość zaliczenia do przychodów lub kosztów podatkowych różnic kursowych ustalanych według metody rachunkowej, to metodologia obliczania tych różnic kursowych nie może być modyfikowana przez inne regulacje podatkowe, wynikające z przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych, w szczególności wynikające z art. 15a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Oznacza to, że nie jest wymagane dla celów podatku dochodowego od osób prawnych przeliczenie dokonanej transakcji nabycia akcji przy zastosowaniu kursów walut innych niż wynikające z regulacji dotyczących rachunkowości.

Spółka tym samym stoi na stanowisku, że różnice kursowe ustalone zgodnie z przepisami MSR / MSSF, powinny być w całości uwzględnione jako przychody lub koszty uzyskania przychodów także w rachunku podatkowym – w dacie ich rozpoznania według przepisów o rachunkowości, stosownie do postanowień art. 9b ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), podatnicy ustalają różnice kursowe na podstawie:

1.  art. 15a,
albo2.  przepisów o rachunkowości, pod warunkiem że w okresie, o którym mowa w ust. 3, sporządzane przez podatników sprawozdania finansowe będą badane przez podmioty uprawnione do ich badania.

Stosownie do art. 9b ust. 2 ww. ustawy, podatnicy, którzy wybrali metodę, o której mowa w ust. 1 pkt 2, zaliczają odpowiednio do przychodów lub kosztów uzyskania przychodów ujęte w księgach rachunkowych różnice kursowe z tytułu transakcji walutowych i wynikające z dokonanej wyceny składników aktywów i pasywów wyrażonych w walucie obcej, a także wyceny pozabilansowych pozycji w walutach obcych. Wycena ta dla celów podatkowych powinna być dokonywana na ostatni dzień każdego miesiąca i na ostatni dzień roku podatkowego lub na ostatni dzień kwartału i na ostatni dzień roku podatkowego albo tylko na ostatni dzień roku podatkowego, z tym że wybrany termin wyceny musi być stosowany przez pełny rok podatkowy i nie może być zmieniany.

Natomiast na podstawie art. 9b ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w przypadku wyboru metody, o której mowa w ust. 1 pkt 2, podatnicy mają obowiązek stosować tę metodę przez okres nie krótszy niż trzy lata podatkowe, licząc od początku roku podatkowego, w którym została przyjęta ta metoda, z tym że podatnicy mają obowiązek w terminie do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, a w przypadku podatników rozpoczynających działalność - w terminie 30 dni od dnia jej rozpoczęcia, zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wyborze tej metody.

Powyższe podatkowe uregulowania różnic kursowych sprowadzają się do zasady, iż podatnicy, którzy wybrali rachunkową metodę ustalania różnic kursowych, w sposób konsekwentny zaliczają odpowiednio do przychodów lub kosztów ich uzyskania ujęte w księgach rachunkowych różnice kursowe. Zatem rozwiązania wynikające z rachunkowości określają skutek w podatku dochodowym związany z różnicami kursowymi. Zasada ta nie jest modyfikowana innymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Z opisu stanu faktycznego wynika, iż Spółka prowadzi księgi rachunkowe na podstawie Międzynarodowych Standardów Rachunkowości i Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej. Począwszy od 01 stycznia 2007 r. Spółka ustala różnice kursowe na podstawie art. 9b ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tzw. metodę rachunkową. Wnioskodawca, celem dywersyfikacji przychodów, nabywa różnego rodzaju instrumenty finansowe, m. in. akcje i udziały. Spółka w dniu 18.12.2008 r. nabyła akcje innej spółki, których cena wyrażona była w euro. Transakcję tą Spółka przeliczyła na złote wg zasad obowiązujących w przyjętej polityce rachunkowości. W tym samym dniu Spółka dokonała płatności za przedmiotowe akcje. Zapłata zobowiązania również nastąpiła w euro. Również ta operacja została zaewidencjonowana przez Spółkę zgodnie z zasadami obowiązującymi w przyjętej polityce rachunkowości. W wyniku powyższych księgowań powstała różnica kursowa, która na podstawie wymogów rachunkowości ujęta została przez Spółkę jako koszt finansowy w rachunku zysków i strat.

W tym miejscu należy stwierdzić, iż zagadnienia dotyczące powyższych kwestii regulują przepisy o rachunkowości, do interpretacji których nie jest uprawniony tut. Organ.

Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach prawa podatkowego - rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.

Natomiast na mocy art. 3 pkt 1 ww. ustawy, przez ustawy podatkowe rozumie się ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.

W związku z powyższym, ustawa o rachunkowości oraz wskazane przez Spółkę międzynarodowe standardy nie stanowią ustaw podatkowych w rozumieniu wskazanych regulacji. Tym samym, upoważnienie dyrektorów izb skarbowych do wydawania, w imieniu Ministra Finansów, interpretacji indywidualnych w zakresie przepisów prawa podatkowego nie obejmuje przepisów dotyczących rachunkowości, bowiem określają one m. in. zasady rachunkowości oraz sporządzania i badania sprawozdań finansowych.

Spółka w złożonym wniosku stwierdziła, iż: „(…) różnica powstała pomiędzy ujęciem początkowym, a datą płatności (…) została przez Spółkę rozpoznana w księgach rachunkowych – zgodnie z wymogami rachunkowości, tj. MSR 21 – jako różnica kursowa (koszty finansowe w rachunku zysków i strat)”.

Wobec powyższego, skoro powstała różnica pomiędzy początkowym ujęciem wartości nabytych akcji Spółki P, a ich wartością z dnia płatności stanowiła w roku 2008 ujemną różnicę kursową w świetle przepisów o rachunkowości i fakt ten został potwierdzony oceną sprawozdania finansowego dokonaną przez podmiot uprawniony do badania ksiąg, to – stosownie do art. 9b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - stanowiła ją również w 2008 r. w ujęciu podatkowym zwiększając tym samym koszty uzyskania przychodów Spółki.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Jednocześnie informuje się, iż w zakresie zdarzenia przyszłego wydana została odrębna interpretacja w dniu 21 kwietnia 2009 r. nr ILPB3/423-103/09-3/HS.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.