Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2-3.4011.98.2018.1.MK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-04-26
Teza: Otrzymana kwota z tytułu spłaty nie podlega podatkowi dochodowemu od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: spadek; spadek-dział spadku; spłata; udział; zbycie-odpłatne zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 14

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 13 marca 2018 r. (data wpływu 15 marca 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 marca 2018 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W wyniku sądowego stwierdzenia nabycia spadku po matce XK XX, zmarłej dnia 20 stycznia 2016 r., stała się Pani wraz z ojcem XMX X spadkobiercą w równych częściach masy spadkowej, stanowiącej 1/2 majątku będącego uprzednio wspólnością małżeńską, czyli 1/4 całości.

Na podstawie umowy notarialnej, zawartej w Y-Y w dniu 28 marca 2017 r. przed notariuszem …, Rep. …, został dokonany częściowy dział spadku po matce XK XX, w ten sposób, że została przeniesiona na ojca własność Pani udziałów 1/4 w następujących składnikach majątkowych:

*   mieszkanie przy ul. K. Y-Y (140.000,00 zł)
*   garaż w Y-Y nr … przy ul. KG (20.000,00 zł)
*   samochód osobowy Skoda Felicia Combi 1,3 LXI rocznik 1999 (3.000,00 zł).

Pani natomiast otrzymała od ojca spłatę w wysokości 40.750,00 zł. Dopłata \[powinno być: „Spłata” – dopisek organu\] ta stanowiła równowartość przeniesionych praw własności w odniesieniu do 1/4 udziału w ww. składnikach majątkowych, stanowiących część masy spadkowej:

Ponadto, zachodzą następujące okoliczności:

*   wymieniona kwota 40.750,00 zł jest ekwiwalentna wobec Pani udziału ¼ w części spadku, który był przedmiotem częściowego działu spadku i wg wniosku SD-Z2 wyrażał się kwotą 163.000,00 zł;
*   przedmiotowy spadek został zwolniony z opodatkowania od spadków i darowizn, na mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Y-Y z dnia 29 sierpnia 2016 r.;
*   od przedmiotowej umowy notarialnej został odprowadzony podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 815,00 zł (2% od kwoty 40.750,00 zł);
*   w przedmiotowej sprawie nie toczy się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa, kontrola celno-skarbowa, jak również od decyzji lub na postanowienie nie zostało wniesione odwołanie lub zażalenie.

W związku z powyższym sformułowano następujące pytanie.

Czy kwota uzyskana z tytułu spłaty, w związku z częściowym działem spadku po matce, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli zachodzą wymienione okoliczności?

Pani zdaniem spłata spadkobiercy w wyniku działu spadku nie może być traktowana jako odpłatne zbycie udziału, jeżeli wartość spłaty nie przekracza wartości udziału spadkowego, to Wnioskodawca nie uzyskuje żadnego przysporzenia majątkowego. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

Powyższe stanowisko potwierdza treść odpowiedzi podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów na interpelację poselską nr 9106/12, ogłoszonej 24.10.2012 r., z której pochodzi poniższy fragment:

Jeżeli suma spłaty nie przekracza wartość przysługującego spadkobiercy udziału spadkowego, to nie powstaje przychód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w sytuacji, w której spłata jest ekwiwalentna do posiadanego przez podatnika udziału w spadku, to podatnik nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej część masy spadkowej. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku. Nie zachodzi zatem podnoszona w interpelacji obawa: "dwukrotnego opodatkowania tego samego przychodu, raz podatkiem od spadków, drugi raz dochodowym.

Podobne stanowisko zawiera również orzecznictwo Izb Skarbowych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi - interpretacja indywidualna znak IPTPB2/415-693/13-2/KKU z dnia 16-01-2014 - Opodatkowanie kwoty otrzymanej z tytułu działu spadku i zniesienia współwłasności.

Uwzględniając powyższe oraz przyjmując za Wnioskodawczynią, że wartość otrzymanej przez Nią spłaty w wyniku działu spadku (zniesienia współwłasności) mieściła się w udziale jaki Jej przysługiwał w spadku należy uznać, że Wnioskodawczyni nie uzyskuje w związku z czynnością ww. działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonego udziału.

W związku z tym, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że otrzymanie przez Wnioskodawczynię w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności kwoty nieprzekraczającej wartość przysługującego Jej udziału spadkowego nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji na Wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie - interpretacja indywidualna znak IPPB4/415-366/13-4/MS z dnia 02-08-2013 - Czy « w powyższej sytuacji, w związku z przedstawionym sposobem działu spadku, powstanie obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych?

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, iż otrzymanie przez Wnioskodawcę w wyniku działu spadku kwoty nieprzekraczającej udziału w spadku nie spowoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w tym również z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że suma spłaty nie przekroczy wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego. W konsekwencji, na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z rzeczonego tytułu.

Reasumując stwierdzić należy, iż otrzymanie przez Wnioskodawcę w wyniku działu spadku kwoty nieprzekraczającej udziału w spadku nie spowoduje powstania przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi - interpretacja indywidualna znak IPTPB2/415-405/13-2/KKU z dnia 22-08-2013 - Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym kwota uzyskana z tytułu spłaty w związku z działem spadku po ojcu, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Biorąc pod uwagę wyżej powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że otrzymanie przez Wnioskodawcę w wyniku działu spadku kwoty nieprzekraczającej przysługującego Mu udziału w spadku nie spowoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w tym również z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że suma spłaty nie przekroczy wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego. W konsekwencji, na Wnioskodawcy nie będzie dążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z rzeczonego tytułu.

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy - interpretacja indywidualna znak ITPB2/415-621/13/MN z dnia 06-09-2013 - Czy kwota uzyskana z tytułu spłaty, w związku z działem spadku po matce, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, iż otrzymanie przez Wnioskodawcę w wyniku działu spadku kwoty nieprzekraczającej udziału w spadku nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że suma spłaty nie przekroczy wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego. W konsekwencji, nie będzie ciążył na Nim obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z rzeczonego tytułu.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 9 czerwca 2017 r. o znaku 0111-KDIB-2- 2.4011.78.2017.1.KK - Skutki podatkowe otrzymania spłaty w związku z działem spadku.

Co prawda okoliczność, że podział spadku następuje ze spłatami na rzecz pozostałych spadkobierców powoduje, że umowa ta ma charakter odpłatny. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tytułu takiego zbycia mieszkania. Jeśli wartość spłaty teściów przez zięcia nie przekracza wartości przysługującego teściom udziału spadkowego, to nie powstaje przychód z odpłatnego zbycia.

Reasumując, mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że otrzymanie przez Wnioskodawcę w wyniku działu spadku spłaty ekwiwalentnej do posiadanego udziału w spadku nie powoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata w wyniku działu spadku nie przekroczy wartość przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego, a umowa zostanie zawarta wyłącznie między spadkobiercami.

Podobne stanowisko jest również zawarte m.in. w następujących interpretacjach indywidualnych:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 17.04.2015 (IBPBII/2/4511-85/15/ŁCz);
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 09.08.2013 r. znak ILPB2/415-422/12/13-S/TR Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w z dnia 19.06.2015 r., znak IPTPB2/4511-158/15-4/PM;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 16.01.2014 r. znak IPTPB2/415-704/13-4/JR),

jak również w orzecznictwie Sądów Administracyjnych:

*   Wyrok WSA w Łodzi z dnia 09.11.2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1173/11
*   Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 05.03.2013 r., sygn. akt I SA/Po 918/12
*   Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 04.09.2013 r. sygn. akt I SA/GI 278/13
*   Wyrok NSA z dnia 29.01.2015 r., sygn. akt II FSK 3246/12, którego fragment warto przytoczyć:

Jeżeli wskutek działu spadku nastąpią takie przesunięcia w ramach masy spadkowej, że każdy ze spadkobierców uzyska składniki majątkowe odpowiadające wartości jego udziału w całym majątku spadkowym (np. nieruchomość), a żaden z nich nie zostanie wzbogacony kosztem innego spadkobiercy, to zasadny jest wniosek, iż nie nastąpiło przysporzenie majątkowe, w stosunku do udziału w masie spadkowej. Istota podatków dochodowych sprowadza się natomiast do obłożenia tą daniną przyrostu mienia z określonego źródła przychodów. Skoro w wyniku działu spadku nie doszło do przyrostu mienia spadkobiercy, w stosunku do wartości nabytego uprzednio udziału spadkowego, czynność taka nie może być utożsamiana z nabyciem nieruchomości (udziału w nieruchomości ponad udział w spadku) w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego - jest prawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany - art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Zatem, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma forma prawna ich nabycia oraz moment nabycia.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciem nabycia w drodze spadku, dlatego w tym wypadku należy posiłkować się normami prawa cywilnego. Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459, z późn. zm.) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu - art. 926 Kodeksu cywilnego. Z kolei art. 925 tej ustawy stanowi, że spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, co następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 Kodeksu cywilnego). Prawomocne postanowienie Sądu o nabyciu spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia - art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu - art. 1035 Kodeksu cywilnego.

Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców - art. 1037 § 1 ww. ustawy. Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku. Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku – art. 1038 § 1 § 2 powołanej ustawy.

Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Do momentu zniesienia współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku - art. 210 Kodeksu cywilnego. Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych bądź przez podział cywilny polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli - art. 211 i art. 212 ustawy Kodeks cywilny.

Okoliczność, że dział spadku, którego przedmiotem jest nieruchomość czy prawa majątkowe, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, następuje ze spłatami na rzecz pozostałego spadkobiercy, powoduje, że umowa ta ma charakter odpłatny z konsekwencjami wynikającymi z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tytułu zbycia nieruchomości.

Jeżeli spłata nie przekracza wartości przysługującego spadkobiercy udziału spadkowego, to nie powstaje przychód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z treści przedstawionego wniosku wynika, że w wyniku sądowego stwierdzenia nabycia spadku po matce XK XX, zmarłej dnia 20 stycznia 2016 r., stała się Pani wraz z ojcem XMX spadkobiercą w równych częściach masy spadkowej, stanowiącej 1/2 majątku będącego uprzednio wspólnością małżeńską, czyli 1/4 całości. Na podstawie umowy notarialnej, został dokonany częściowy dział spadku po matce - została przeniesiona na ojca własność Pani udziałów 1/4 w następujących składnikach majątkowych: mieszkanie oraz garaż w Y-Y, a także samochód osobowy Skoda Felicia. Natomiast Pani otrzymała od ojca spłatę w wysokości 40.750,00 zł - spłata ta stanowiła równowartość przeniesionych praw własności w odniesieniu do 1/4 udziału w ww. składnikach majątkowych, stanowiących część masy spadkowej. Wymieniona kwota 40.750,00 zł jest ekwiwalentna wobec Pani udziału ¼ w części spadku, który był przedmiotem częściowego działu spadku, i który według wniosku SD-Z2 (zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych) wyrażał się kwotą 163.000,00 zł.

W konsekwencji, otrzymanie przez Panią spłaty nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia udziału, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a na Pani nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z rzeczonego tytułu.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy – że brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku - jest prawidłowe.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja utraci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowaw art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.