Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB1/415-705/08/WM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-01-22
Teza: Czy Wnioskodawczyni może zmienić w ciągu roku formę opodatkowania na podatek liniowy w przypadku przejęcia działalności po zmarłym mężu, którego działalność opodatkowana była wg tych zasad?
Słowa kluczowe: opodatkowanie-forma opodatkowania; podatek-podatek liniowy; spadkobiercy-kontynuacja działalności przez spadkobierców
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 17 listopada 2008 r. (data wpływu 24 listopada 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości opodatkowania dotychczas prowadzonej i przejętej w ciągu roku po zmarłym mężu działalności gospodarczej według stawki liniowej - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 listopada 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości opodatkowania dotychczas prowadzonej i przejętej w ciągu roku po zmarłym mężu działalności gospodarczej według stawki liniowej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Mąż Pani do dnia śmierci tj. do 31 maja 2008 r. prowadził jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem dochodowym według stawki 19% (podatek liniowy), zdarzenia gospodarcze ewidencjonując na podstawie ksiąg rachunkowych, będąc jednocześnie podatnikiem podatku od towarów i usług.

Na podstawie testamentu sporządzonego w formie aktu notarialnego, Pani jako jedyny spadkobierca powołana została do całości spadku. Po śmierci męża kontynuuje Pani prowadzoną przez niego działalność w oparciu o otrzymane w spadku przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisu art. 55 (1) kodeksu cywilnego.

Pragnie Pani jednocześnie podkreślić, iż dotąd prowadziła działalność gospodarczą w zakresie stomatologii, opodatkowaną w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych na zasadach ogólnych w oparciu o księgę przychodów i rozchodów. Dnia 2 czerwca 2008 r. rozszerzyła Pani swoją działalność o działalność gospodarczą prowadzoną dotychczas przez męża. Reasumując, od dnia następnego po śmierci męża w tym samym miejscu i w tym samym zakresie prowadzi Pani działalność gospodarczą taką jaką on prowadził oraz jednocześnie w dalszym ciągu prowadzi Pani swoją działalność w zakresie usług stomatologicznych. Prowadząc działalność gospodarczą w zakresie usług stomatologicznych opodatkowaną na zasadach ogólnych, w latach ubiegłych nie przekroczyła Pani pierwszego progu podatkowego, co również będzie miało miejsce w obecnym roku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy na mocy przepisu art. 97 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z ustawą z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako jedyna spadkobierczyni po mężu, kontynuująca prowadzone przez niego przedsiębiorstwo jest Pani uprawniona do opodatkowania uzyskiwanych od czerwca 2008 r. dochodów, zarówno z działalności stomatologicznej jak i dochodów z przejętego po mężu przedsiębiorstwa, według stawki liniowej, zgodnie z przepisem art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Jeżeli nie, to czy jest Pani uprawniona do stosowania powyższej stawki liniowej, jedynie do dochodów uzyskiwanych z działalności przejętej po zmarłym mężu z wyłączeniem działalności stomatologicznej?

Zdaniem Wnioskodawcy, przepis art. 97 Ordynacji podatkowej stanowi, iż spadkobiercy przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Natomiast § 2 tegoż artykułu stanowi, że jeżeli na podstawie przepisów prawa podatkowego spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a takim prawem niewątpliwie jest prawo do korzystania z opodatkowania wg tzw. stawki liniowej (przepis art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), uprawnienia te przechodzą na spadkobierców, pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności.

Dlatego należy stwierdzić, iż na gruncie prawa zasadą jest przejęcie wszelkich praw i obowiązków podatkowych poprzednika prawnego, chyba że przepis odrębny stanowi inaczej. Niemniej przepisy prawa podatkowego mogą modyfikować zakres praw i obowiązków podlegających przejęciu przez następców prawnych, jedynie gdy istnieje wyraźny przepis szczególny, który niwelowałby powyższą kardynalną zasadę. Natomiast w przedmiotowej sprawie taki szczególny przepis materialny nie występuje. Zważywszy, iż mąż Pani prowadził działalność gospodarczą w oparciu o księgi rachunkowe, była Pani zobowiązana do dalszego ich prowadzenia, a zatem miała Pani również prawo do skorzystania z opodatkowania według stawki jaką stosował. W związku z czym, miała Pani prawo skorzystać, począwszy od czerwca 2008 r. do końca roku ze stawki liniowej w stosunku do wszystkich uzyskiwanych dochodów zwłaszcza, iż dochody uzyskiwane ze świadczenia usług stomatologicznych są na tyle niskie, że nie przekroczą najniższego progu opodatkowania liczonego według zasad ogólnych.

Gdyby było inaczej byłaby Pani poszkodowana, bowiem pozbawiona by została prawa wyboru opodatkowania i jednocześnie zmuszona do zastosowania niekorzystnego dla Pani opodatkowania na zasadach ogólnych. Powyższe działanie spełniałoby znamiona dyskryminacji, a nadto podważałoby zaufanie obywateli do działania organów prawa i obowiązującego porządku prawnego. Nadmienia Pani, iż przychody osiągane z działalności w zakresie usług stomatologicznych nie stanowią nawet 10% przychodów ogólnych, tj. z działalności przejętej po mężu i z działalności stomatologicznej. Dlatego też nie zgadza się Pani ze stanowiskiem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy z 6 listopada 2008 r. nr DG I – 1/2008 (pismo w załączeniu).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi czwartej Kodeksu – Spadki.

Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależne od tego, czy są one spadkobiercami (art. 922 § 2 Kodeksu).

W myśl art. 924 ww. ustawy, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast stosownie do przepisu art. 925 tego Kodeksu, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę (art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego).

W świetle cytowanych powyżej przepisów, spadek zostaje nabyty w drodze spadkobrania z dniem śmierci spadkodawcy. Nabycie spadku następuje automatycznie, z mocy ustawy. Od chwili otwarcia spadku spadkobiercy mogą samodzielnie objąć spadek we władanie. Orzeczenie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza nabycie spadku przez spadkobierców i ma jedynie znaczenie deklaratoryjne.

W opisanej we wniosku sytuacji, śmierć męża nie spowoduje likwidacji jego działalności, gdyż jak zaznaczono we wniosku, na mocy testamentu sporządzonego w formie aktu notarialnego jako jedyna spadkobierczyni została Pani powołana do całości spadku po mężu – czyli działalność męża jest kontynuowana przez Panią w oparciu o otrzymane w spadku przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisu art. 55 (1) Kodeksu cywilnego.

Warunki opodatkowania podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30c określone zostały w art. 9a ust. 2 - 5 ustawy z dniem 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z zm.).

Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochody osiągnięte przez podatników ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (pozarolnicza działalność gospodarcza), są opodatkowane na zasadach określonych w art. 27, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowanie form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Natomiast w myśl art. 9a ust. 2 ww. ustawy, podatnicy z zastrzeżeniem ust. 3, mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do dnia 20 stycznia roku podatkowego pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania, a jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego - do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

Z powyższego wynika, iż podstawową formą opodatkowania podatkiem dochodowym z działalności gospodarczej jest opodatkowanie według skali podatkowej. Wymieniona forma opodatkowania przysługuje z mocy ustawy i podatnik nie musi składać oświadczenia o jej wyborze. Złożenie stosownego oświadczenia – w wymienionym w przepisach terminie – jest natomiast warunkiem koniecznym dla możliwości skorzystania z opodatkowania w formie tzw. podatku liniowego.

Przy tym z powołanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że - w trakcie roku podatkowego – wybór sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c, jest możliwy tylko w przypadku rozpoczęcia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

W Pani przypadku taka sytuacja nie wystąpiła, gdyż prowadziła Pani do śmierci męża działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach określonych w art. 27, a działalność tą – zgodnie z treścią wniosku - po jego śmierci rozszerzyła o dotychczasową działalność męża.

Jednocześnie odnosząc się do stwierdzenia Wnioskodawczyni zawartego w opisie stanu faktycznego, że kontynuuje działalność męża, który w 2008 r. rozliczał się podatkiem liniowym, należy zauważyć, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Jeżeli, na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, prawa te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na swój rachunek (art. 97 § 2 ww. ustawy).

Wybór formy opodatkowania uzyskanego dochodu, w tym przypadku na zasadach podatku liniowego, wymaga spełnienia przez podatnika określonych wymogów wskazanych w art. 9a ust. 2 - 5 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem prawo do opodatkowania dochodów na zasadach określonych w art. 30c ust. 1 tej ustawy związane jest nierozerwalnie z konkretnym podatnikiem spełniającym określone przepisami warunki. Spadkobierca podatnika aby mógł skorzystać z opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności na podstawie art. 30c ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, sam musi spełniać wszystkie warunki, wynikające z ustawy, uprawniające go do tej formy opodatkowania.

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą na zasadach ogólnych, nie może w danym roku podatkowym zmienić zasad opodatkowania, bez względu na to, iż w ciągu roku podatkowego, przejął działalność gospodarczą dotychczas opodatkowaną na zasadach określonych w art. 30c, bowiem nie jest osobą rozpoczynającą działalność gospodarczą w roku podatkowym.

W świetle powyższego, niezależnie od tego że jest Pani jedynym spadkobiercą, kontynuującym działalność gospodarczą męża, nie ma Pani możliwości skorzystania w trakcie roku 2008 z prawa do opodatkowania dochodu podatkiem liniowym, zarówno dla działalności gospodarczej dotychczas prowadzonej przez siebie i przejętej po mężu, jak też tylko w stosunku do przejętej działalności męża.

Jednocześnie należy wskazać, że nie mają w tym przypadku znaczenia rozmiary dotychczasowej i przejętej po mężu działalności gospodarczej jak i to, że dochody z dotychczas prowadzonej działalności gospodarczej nie przekraczały najniższego progu opodatkowania według obowiązującej w danym roku podatkowym skali podatkowej.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej – powoduje, iż niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.