Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-1.4012.618.2024.2.KOM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-11-05
Teza: Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego zawartego w fakturach zaliczkowych, za które zapłata nastąpiła z pominięciem MPP oraz ustalenie okresu rozliczeniowego, w którym należy dokonać odliczenia podatku naliczonego VAT.
Słowa kluczowe: działalność-działalność opodatkowana; faktura-faktura zaliczkowa; mechanizm podzielonej płatności (MPP; split payment); odliczenia-prawo do odliczenia; odliczenia-termin odliczenia podatku od towarów i usług
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1. Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku naliczonego-Odliczenie podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług  ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1. Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku naliczonego-Terminy do odliczenia podatku naliczonego  ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1. Faktury -Faktury dokumentujące otrzymanie całości lub części zapłaty przed sprzedażą ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1a. Mechanizm podzielonej płatności -Zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności  
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 10; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 10b-pkt 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 10c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 11; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 13; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 2-pkt 1-lit. a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 2-pkt 1-lit. b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b-ust. 1-pkt 4-lit. a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b-ust. 1-pkt 4-lit. b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b-ust. 1-pkt 4-lit. c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i-ust. 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i-ust. 7-pkt 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1a-art. 108a-ust. 1a

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

4 września 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 4 września 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego zawartego w fakturach zaliczkowych, za które zapłata nastąpiła z pominięciem MPP oraz ustalenia okresu rozliczeniowego, w którym należy dokonać odliczenia podatku naliczonego VAT.

Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 15 października 2024 r. (wpływ 15 października 2024 r.).

Treść wniosku jest następująca:

**Opis stanu faktycznego**

W dniu (…) września 2023 r. została zawarta umowa pomiędzy firmą A. (wnioskodawca, zamawiający), a firmą B. (wykonawca) na roboty budowlane w zakresie wykonania stanu surowego zamkniętego budynku sportowo-wystawienniczo-handlowo-gastronomicznego.

W trakcie wykonywanych prac regulowane były bieżące faktury wystawiane przez wykonawcę z tytułu wykonanych usług oraz wpłacane zaliczki w formie gotówkowej na poczet przyszłych prac.

Pokwitowane przez wykonawcę zaliczki gotówkowe wpłacone były w miesiącach wrzesień i październik 2023 r., natomiast faktury zaliczkowe dokumentujące te wpłaty wystawiono 31 lipca 2024 r., z datą sprzedaży również 31 lipca 2024 r.

Wszystkie zobowiązania wynikające z zakresu wykonanych prac budowlanych zostały uregulowane zgodnie z umową.

**Uzupełnienie opisu stanu faktycznego**

W odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu wskazał Pan:

1\. Czy był/jest Pan zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT i czy wykonawca był/jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT?

Odpowiedź: Jako czynny podatnik VAT (NIP: (…)) zarejestrowany jestem od dnia 9 września 2023 r.

Wykonawca robót budowlanych (NIP: (…)) zarejestrowany jest jako czynny podatnik VAT od dnia 17 października 2021 r. do obecnie.

2\. W jakim zakresie prowadzi Pan działalność gospodarczą i czy jest to działalność opodatkowana podatkiem VAT, zwolniona od podatku VAT?

Odpowiedź: Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą nr NIP: (…), REGON: (…), zarejestrowaną 1 grudnia 2002 r., następnie zawieszoną oraz wznowioną z dniem 4 września 2023 r.

Przeważający rodzaj działalności: „działalność obiektów sportowych” PKD 93.11.Z. Jestem czynnym podatnikiem VAT.

3\. Kiedy otrzymał Pan od wykonawcy faktury zaliczkowe dokumentujące dokonane przez Pana we wrześniu i październiku 2023 r. wpłaty zaliczek na poczet przyszłych prac budowlano-remontowych (należy wskazać daty)?

Odpowiedź: Faktury zaliczkowe dokumentujące dokonane wpłaty we wrześniu i październiku 2023 r. zaliczek na poczet przyszłych prac budowlano-remontowych otrzymałem w dniu wystawienia faktur zaliczkowych:

*   (…): wystawiona 31/07/2024, otrzymana 31/07/2024, drogą mailową;
*   (…): wystawiona 31/07/2024, otrzymana 31/07/2024, drogą mailową;
*   (…): wystawiona 31/07/2024, otrzymana 31/07/2024, drogą mailową;
*   (…): wystawiona 31/07/2024, otrzymana 31/07/2024, drogą mailową;
*   (…): wystawiona 31/07/2024, otrzymana 31/07/2024, drogą mailową;
*   (…): wystawiona 31/07/2024, otrzymana 31/07/2024, drogą mailową;
*   (…): wystawiona 31/07/2024, otrzymana 31/07/2024, drogą mailową.

4\. Na jaką kwotę należności ogółem była wystawiona każda z faktur zaliczkowych otrzymanych przez Pana od wykonawcy prac budowlano-remontowych?

Odpowiedź: Kwoty należności faktur zaliczkowych, których dotyczy sprawa:

*   (…): brutto: 20 000 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy);
*   (…): brutto: 99 000 zł (słownie: dziewięćdziesiąt dziewięć tysięcy);
*   (…): brutto: 81 000 zł (słownie: osiemdziesiąt jeden tysięcy);
*   (…): brutto: 55 000 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć tysięcy);
*   (…): brutto: 50 000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy);
*   (…): brutto: 50 000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy);
*   (…): brutto: 40 000 zł (słownie: czterdzieści tysięcy);

5\. Czy faktury zaliczkowe dokumentowały sprzedaż towarów i usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o podatku od towarów i usług?

Odpowiedź: Faktury zaliczkowe ww. dokumentowały sprzedaż towarów i usług wymieniowych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, treść usługi na fakturach: „zaliczka na budowę budynku usługowego (\`(...)\`)”.

Mimo braku symbolu PKWIU na fakturach zaliczkowych, zgodnie z załącznikiem nr 15 do ustawy o VAT usługa jest objęta mechanizmem podzielonej płatności.

6\. Czy nabyte towary i usługi udokumentowane fakturami zaliczkowymi są/będą wykorzystywane przez Pana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT?

Odpowiedź: Nabyte usługi udokumentowane fakturami zaliczkowymi będą wykorzystywane przez Pana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Po wybudowaniu obiektu sportowo-wystawienniczo-handlowo-gastronomicznego będzie Pan prowadził odpłatne i opodatkowane podatkiem VAT zajęcia sportowe służące poprawie kondycji fizycznej, wynajem powierzchni do gry, będzie Pan organizował turnieje, targi, wystawy, itp. W obiekcie przewidziana jest część gastronomiczna, a także detaliczna sprzedaż sprzętu sportowego również w ramach działalności opodatkowanej podatkiem VAT.

7\. Czy budynek sportowo-wystawienniczo-handlowo-gastronomiczny, którego wybudowanie, zgodnie z zawartą umową, zlecił Pan wykonawcy i na poczet którego wpłacił Pan zaliczki, zamierza Pan wykorzystywać w swojej działalności gospodarczej (w jakim celu buduje/wybudował Pan ten budynek)?

Odpowiedź: Budynek sportowo-wystawienniczo-handlowo-gastronomiczny zamierza Pan wykorzystywać w swojej działalności jako główne źródło dochodów. Głównym rodzajem działalności jest „działalność obiektów sportowych”.

Budynek będzie spełniał funkcję obiektu sportowego, w którym będą prowadzone zajęcia sportowe przez osoby odpowiednio wykwalifikowanie i przygotowane.

Będą też organizowane turnieje, targi, wystawy związane z działalnością sportową i nie tylko.

Wykonawca był przez Pana kilkukrotnie wzywany do zwrotu przyjętych zaliczek oraz wystawienia stosownych faktur dokumentujących przyjęte zaliczki i wykonane prace.

W lipcu 2024 r. Wykonawca podpisał porozumienie dotyczące uregulowania przyjętych przez niego zaliczek tak, aby mógł Pan zastosować się do wymagań płatności w ramach mechanizmu podzielonej płatności.

Niestety, z uwagi na brak środków, które zostały przeznaczone na budowę obiektu, Wykonawca nie rozliczył się zgodnie z zawartym porozumieniem, a jedynie wystawił faktury z informacją o gotówkowym charakterze ich zapłaty przez Pana.

**Pytanie**

Czy Wnioskodawca, pomimo braku zastosowania procedury MPP, ma prawo do odliczenia podatku VAT zawartego w fakturach zaliczkowych, ewentualnie w jakim okresie przysługuje prawo do odliczenia?

**Pana stanowisko w sprawie (doprecyzowane w uzupełnieniu)**

Wnioskodawca uważa, że przysługuje mu prawo do odliczenia VAT, ponieważ faktury dokumentują faktyczne wpłaty zaliczek.

Zdaniem Wnioskodawcy, powinny zostać wystawione noty korygujące datę sprzedaży na datę faktycznej wpłaty zaliczki. Podatek VAT wynikający z wystawionych faktur zaliczkowych powinien zostać rozliczony w miesiącach wpłaconych zaliczek.

Prawo do odliczenia VAT przysługuje zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy o VAT: „prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy”, oraz zgodnie z art. 86 ust. 11 ustawy o VAT: „jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d, 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych”.

Mimo braku płatności metodą podzielonej płatności prawo do odliczenia VAT przysługuje czynnemu podatnikowi VAT w takim zakresie, w jakim nabywane towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT Wnioskodawca spełnia ustawowe warunki uprawniające do odliczenia VAT z ww. faktur. Ustawodawca nie uzależnił prawa do odliczenia VAT od zapłaty za nabyte towary lub usługi z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Jednocześnie oceny, czy związek ten istnieje lub będzie istniał w przyszłości, należy dokonać w momencie realizowania zakupów, zgodnie z zasadą niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik – aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego – nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej. Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas – po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych. Wystarczającym zatem jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej oraz planowanej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Tym samym, podatnik dokonując zakupu towarów czy usług dokonuje ich natychmiastowej alokacji do czynności dających prawo do odliczenia lub niedających takiego prawa. Decyzja taka musi być podjęta od razu.

Podkreślić również należy, że aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z treści powołanych przepisów ustawy wynika, że za podatnika podatku VAT jest uznany tylko taki podmiot, który dokonuje czynności zmierzających do wykorzystania nabytych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.

Ponadto ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zgodnie z art. 88 ust. 3a ustawy:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy:

1) sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:

a) wystawionymi przez podmiot nieistniejący;

b) (uchylona)

2) transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku;

3) (uchylony)

4) wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:

a) stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności,

b) podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,

c) potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności;

5) faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego;

6) (uchylony)

7) wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze – w części dotyczącej tych czynności.

Zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Jak wynika z powołanych wyżej przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. m.in. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Z opisu sprawy wynika, że w dniu (…) września 2023 r. zawarł Pan z firmą (Wykonawcą) umowę na roboty budowlane w zakresie wykonania stanu surowego zamkniętego budynku sportowo-wystawienniczo-handlowo-gastronomicznego. W trakcie wykonywanych prac regulował Pan bieżące faktury wystawiane przez Wykonawcę z tytułu wykonanych usług oraz wpłacał Pan zaliczki w formie gotówkowej na poczet przyszłych prac. Pokwitowane przez Wykonawcę zaliczki wpłacone zostały przez Pana we wrześniu i październiku 2023 r., natomiast Wykonawca wystawił 7 faktur zaliczkowych dokumentujących dokonane przez Pana wpłaty zaliczek na poczet przyszłych prac budowlano-remontowych 31 lipca 2024 r., z datą sprzedaży również 31 lipca 2024 r. Wszystkie faktury zaliczkowe (szt. 7) otrzymał Pan od Wykonawcy drogą mailową 31 lipca 2024 r.

Każda z faktur zaliczkowych otrzymanych przez Pana od Wykonawcy prac budowlano-remontowych była wystawiona na kwotę należności ogółem pow. 15.000 zł i dokumentowała sprzedaż usług wymieniowych w zał. nr 15 do ustawy o VAT (treść usługi na fakturach: „zaliczka na budowę budynku usługowego (\`(...)\`)”), tj. objętych mechanizmem podzielonej płatności.

Zarówno Pan, jak i Wykonawca jesteście czynnymi zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT. Pan prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą zarejestrowaną 1 grudnia 2002 r. w zakresie PKD 93.11.Z. - „działalność obiektów sportowych”.

Nabyte usługi udokumentowane fakturami zaliczkowymi będą wykorzystywane przez Pana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, gdyż po wybudowaniu obiektu sportowo-wystawienniczo-handlowo-gastronomicznego będzie Pan prowadził odpłatne i opodatkowane podatkiem VAT zajęcia sportowe służące poprawie kondycji fizycznej, wynajem powierzchni do gry, będzie Pan organizował turnieje, targi, wystawy, itp. W obiekcie przewidziana jest część gastronomiczna, a także detaliczna sprzedaż sprzętu sportowego również w ramach działalności opodatkowanej podatkiem VAT. Budynek sportowo-wystawienniczo-handlowo-gastronomiczny zamierza Pan wykorzystywać w swojej działalności jako główne źródło dochodów. Głównym rodzajem działalności jest „działalność obiektów sportowych”. Budynek będzie spełniał funkcję obiektu sportowego, w którym będą prowadzone zajęcia sportowe przez osoby odpowiednio wykwalifikowanie i przygotowane. Będą też organizowane turnieje, targi, wystawy związane z działalnością sportową i nie tylko.

Wskazał Pan również, że Wykonawca był przez Pana kilkukrotnie wzywany do zwrotu przyjętych zaliczek oraz wystawienia stosownych faktur dokumentujących przyjęte zaliczki i wykonane prace. W lipcu 2024 r. Wykonawca podpisał porozumienie dotyczące uregulowania przyjętych przez niego zaliczek tak, aby mógł Pan zastosować się do wymagań płatności w ramach mechanizmu podzielonej płatności. Niestety, z uwagi na brak środków, które zostały przeznaczone na budowę obiektu, Wykonawca nie rozliczył się zgodnie z zawartym porozumieniem, a jedynie wystawił faktury z informacją o gotówkowym charakterze ich zapłaty przez Pana.

Pana wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur zaliczkowych, gdy zapłata za te faktury została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.

Jak już zaznaczono, prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury uzależnione jest nie tylko od spełnienia warunków wynikających z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy, ale również od niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Należy wskazać, że powołany wyżej art. 88 ustawy, nie przewiduje braku prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury, za którą zapłata została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy, jak również powołane przepisy, należy wskazać, że z uwagi na fakt, iż budynek sportowo-wystawienniczo-handlowo-gastronomiczny po jego wybudowaniu będzie przez Pana wykorzystywany do działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT (tj. prowadzenie w budynku zajęć sportowych służących poprawie kondycji fizycznej, wynajem powierzchni do gry, organizacja turniejów, targów, wystaw, usługi gastronomiczne, detaliczna sprzedaż sprzętu sportowego) i jest Pan czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT, to w analizowanym przypadku spełnione są warunki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy. W analizowanym przypadku nie znajdują bowiem zastosowania wyłączenia wynikające z ww. art. 88 ust. 3a ustawy.

W związku z powyższym jest Pan uprawniony do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturach zaliczkowych dokumentujących nabycie od Wykonawcy usług budowlano-remontowych, również w przypadku, gdy zapłata za faktury zaliczkowe została dokonana przez Pana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.

Pana wątpliwości dotyczą również kwestii, w jakim terminie będzie Panu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur zaliczkowych otrzymanych od Wykonawcy.

Na podstawie art. 86 ust. 10 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

W myśl art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

Na podstawie art. 86 ust. 10c ustawy:

Przepis ust. 10 stosuje się odpowiednio do całości lub części zapłaty uiszczonej przed dokonaniem dostawy lub wykonaniem usługi.

Zatem zgodnie z ogólną zasadą dotyczącą nabycia prawa do odliczenia wyrażoną w art. 86 ust. 10 ustawy, podatnik nabywa prawo do odliczenia w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jednakże aby z tego prawa skorzystać, zgodnie z art. 86 ust. 10b ustawy, musi on posiadać fakturę.

W myśl art. 86 ust. 11 ustawy:

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Zgodnie natomiast z art. 86 ust. 13 ustawy:

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:

1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo

2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego

– nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

W przypadku naliczonego podatku VAT - wynikającego z faktur dokumentujących zaliczki - prawo do odliczenia powstanie z chwilą otrzymania przez sprzedawcę zaliczki w odniesieniu do otrzymanej kwoty (wtedy powstaje obowiązek podatkowy w sposób określony w art. 19a ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług).

W myśl art. 19a ust. 8 ustawy:

Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:

1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;

2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 4 ustawy:

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

Zatem, otrzymanie zaliczki, która rodzi obowiązek podatkowy, powinno zostać udokumentowane fakturą.

Zgodnie z art.106i ust. 2 ustawy:

Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano całość lub część zapłaty od nabywcy.

W myśl natomiast art.106i ust. 7 pkt 2 ustawy:

Faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 60. dnia przed otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty.

Z powyższych przepisów wynika zatem, że fakturę zaliczkową należy wystawić nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano całość lub część zapłaty od nabywcy. Ustawa dopuszcza również wystawienie faktury przed otrzymaniem zaliczki, jednak nie wcześniej niż 60 dni przed tym terminem - jeżeli zna się dokładny termin jej uiszczenia. Przytoczone przepisy wskazują, iż obowiązek podatkowy u sprzedawcy powstaje w momencie otrzymania zaliczki lub całej kwoty zapłaty, niezależnie od wystawienia faktury zaliczkowej.

Natomiast u kupującego prawo do odliczenia podatku VAT powstaje w rozliczeniu za okres, w którym u sprzedającego powstał obowiązek podatkowy w podatku VAT, ale pod warunkiem otrzymania w tym okresie faktury od dostawcy.

Zatem kupujący ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym u sprzedającego powstał obowiązek podatkowy, nie wcześniej jednak niż w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę.

Przepisy regulujące opodatkowanie podatkiem od towarów i usług nie ograniczają prawa do odliczenia podatku z faktury wystawionej przez sprzedawcę po terminie, o ile wynikająca z niej czynność, tj. dostawa towarów lub świadczenie usług, spowodowała powstanie obowiązku podatkowego.

W związku z powyższym, skoro jak wykazano powyżej, ma Pan prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur zaliczkowych wystawionych przez Wykonawcę a dokumentujących faktyczne nabycie przez Pana usług budowlano-remontowych związanych ze wznoszeniem budynku sportowo-wystawienniczo-handlowo-gastronomicznego, który po zakończeniu jego budowy będzie przez Pana wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, to biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy prawa oraz opis sprawy należy stwierdzić, że Panu jako podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zaliczkowych w tym okresie rozliczeniowym, w którym u sprzedawcy powstał obowiązek podatkowy (tj. z chwilą otrzymania zaliczki), nie wcześniej jednak niż w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym otrzymał Pan te faktury zaliczkowe.

W omawianej sytuacji najwcześniejszym okresem, w którym mógł Pan skorzystać z przysługującego Panu prawa do odliczenia VAT, był lipiec 2024 r., bowiem jak wskazał Pan w uzupełnieniu – wszystkie faktury zaliczkowe potwierdzające wpłacone we wrześniu i październiku 2023 r. zaliczki otrzymał Pan od Wykonawcy drogą mailową 31 lipca 2024 r. Jeżeli nie skorzystał Pan – a tak wynika z opisu sprawy - z odliczenia w tym terminie, swoje prawo może Pan zrealizować w deklaracji za jeden z trzech kolejnych okresów rozliczeniowych, tj. za sierpień, wrzesień lub październik 2024 r.

W przypadku nieodliczenia VAT w ww. terminach, tj. na bieżąco (w okresie otrzymania faktury lub w jednym z trzech następnych okresów rozliczeniowych), podatek naliczony może zostać rozliczony przez Pana w okresie 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego. Odliczenie podatku, zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy będzie możliwe poprzez korektę deklaracji za okres, w którym wystąpiło prawo do odliczenia podatku bądź za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych.

Oceniając całościowo Pana stanowisko uznaję je za **prawidłowe**.

W tym miejscu należy jednak wskazać, że w myśl art. 108a ust. 1a ustawy:

Przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej, podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej płatności. Do przeliczania na złote kwot wyrażonych w walucie obcej stosuje się zasady przeliczania kwot stosowane w celu określenia podstawy opodatkowania.

Na podstawie art. 108a ust. 7 ustawy:

W przypadku stwierdzenia, że podatnik dokonał płatności z naruszeniem ust. 1a naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty podatku przypadającej na nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, wykazane na fakturze, której dotyczy płatność. W stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, dodatkowego zobowiązania podatkowego nie ustala się.

Stosownie do art. 108a ust. 8 ustawy:

Przepisu ust. 7 nie stosuje się, jeżeli dostawca lub usługodawca rozliczył całą kwotę podatku wynikającą z faktury, która została zapłacona z naruszeniem ust. 1a.

Ww. przepisy zawierają regulacje wskazujące na obowiązek regulowania płatności przy zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności we wskazanych w nich przypadkach. Przedmiotowa interpretacja nie potwierdza prawidłowości sposobu uregulowania przez Pana płatności bez zastosowania MPP w okolicznościach wskazanych w opisie sprawy, gdyż nie było to przedmiotem zapytania. Obowiązek stosowania przez Podatników mechanizmu podzielonej płatności nie może być stosowany na zasadzie dowolności, lecz wynika z przepisów ustawy o VAT.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. Interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Zauważam również, że tut. Organ nie analizował możliwości wystawienia not korygujących datę sprzedaży na datę faktycznej wpłaty zaliczek, ponieważ kwestia ta nie była przedmiotem Pana zapytania. W związku z tym kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.

### W sprawie będącej przedmiotem wniosku należy zwrócić również uwagę, że analiza załączników dołączonych do wniosku nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie jest uprawniony do oceny prawnej załączników dołączonych przez Pana.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

*   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).