Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-47/11/PK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-04-11
Teza: opodatkowanie usług zakresie pośrednictwa w transakcjach płatniczych
Słowa kluczowe: pośrednictwo; stawka; usługi-usługi finansowe; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 4 stycznia 2011r. (data wpływu 13 stycznia 2011r.), uzupełnionym pismem z dnia 14 marca 2011r. ( data wpływu 18 marca 2011r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie pośrednictwa w transakcjach płatniczych - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 stycznia 2011r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie pośrednictwa w transakcjach płatniczych. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 14 marca 2011r. będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 4 marca 2011r. znak: IBPP3/443-47/11/PK.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Bank kooperuje z Firmą będącą Agentem Rozliczeniowym w świetle Ustawy o Elektronicznych Instrumentach Płatniczych, która oferuje klientom sprzedającym produkty i usługi (tzw. Akceptanta) możliwość akceptacji kart płatniczych za swoim pośrednictwem.

W ramach zakresu usługi świadczonej przez Agenta Rozliczeniowego polegającej na Akceptacji Kart Płatniczych - Agent wykonuje czynności polegające na:

Akceptacji kart płatniczych, która jest dokonywana przy wykorzystaniu elektronicznego terminala POS (dzierżawionego Akceptantowi (Klientowi) przez Agenta) lub też czytnika kart, wbudowanego w odpowiednio oprogramowaną komputerową kasę fiskalną (będącego własnością Akceptanta). Te urządzenia dokonują wstępnej weryfikacji karty, po czym przesyłają dane transakcji do systemów informatycznych centrum autoryzacyjno - rozliczeniowego.

Zastosowaniu zaawansowanych technologii pozwalających na skrócenie czasu połączenia do niezbędnego minimum (kilkanaście sekund) oraz zapewniających jego wysoką bezawaryjność. Dokonanie transakcji jest potwierdzane rachunkiem (dowodem sprzedaży) drukowanym przez terminal lub drukarkę kasy i na miejscu podpisywanym przez użytkownika karty (lub autoryzowane kodem PIN).

Usłudze, która dzięki wysokiemu stopniowi automatyzacji pozwala na uproszczenie i przyspieszenie obsługi płatności dokonywanej kartami (zmniejszając zarazem ryzyko błędów), a jednocześnie pozwala na przelew należnej kwoty na rachunek Akceptanta już następnego dnia roboczego po dokonaniu transakcji i przesłaniu jej do centrum autoryzacyjno - rozliczeniowego.

Z uwagi na fakt, iż Bank posiada bazę klientów prowadzących działalność gospodarczą którzy mogą być zainteresowani akceptacją kart płatniczych (bądź już korzystają z takiej możliwości) - Bank na podstawie zawartego z Agentem Rozliczeniowym Porozumienia zobowiązał się do oferowania swoim obecnym i przyszłym klientom, zwanym dalej „potencjalnymi klientami”, prowadzącym działalność gospodarczą usługę akceptacji kart za pośrednictwem Agenta Rozliczeniowego, na uzgodnionych przez Strony zasadach - tj. do dokonywania następujących czynności:

1.  dokonywania prezentacji aktualnym i potencjalnym klientom Banku produktów i usług oferowanych przez Agenta Rozliczeniowego, poprzez zapoznanie klientów z prawami i obowiązkami stron wynikającymi z umów i regulaminów stosowanych przez Agenta Rozliczeniowego;
2.  udostępniania potencjalnym klientom, uzgodnionych między Stronami materiałów marketingowych i informacyjnych dotyczących produktów i usług oferowanych przez Agenta Rozliczeniowego;
3.  przekazywania do Agenta Rozliczeniowego uzgodnionej dokumentacji dotyczącej klientów zainteresowanych akceptacją kart;
4.  udzielania informacji w celu zawarcia przez klienta z Agentem Rozliczeniowym stosownej umowy, włącznie ze skierowaniem klienta do odpowiedniego Przedstawicielstwa Regionalnego Agenta Rozliczeniowego;
5.  prowadzenia działań promocyjnych we współpracy z Agentem Rozliczeniowym;
6.  utrzymywania kontaktów z klientami;
7.  wykorzystywania materiałów i informacji otrzymanych od Agenta Rozliczeniowego wyłącznie na cele realizacji niniejszego Porozumienia.

Opisane powyżej usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz Agenta Rozliczeniowego mają charakter odpłatny – tzn. Bank otrzymuje za nie wynagrodzenie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy świadczenie przez Bank opisanych usług na rzecz Agenta Rozliczeniowego korzysta ze zwolnienia w podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku od towarów i usług, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011r.

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy - w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2011r. - zwalnia się od podatku usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.

Usługi świadczone przez Agenta Rozliczeniowego regulowane są ustawą z dnia 12 września 2002r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz. U. Nr 169, poz.1385 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 pkt 1 ww. ustawy - agentem rozliczeniowym jest bank bądź inna osoba prawna zawierająca z akceptantami umowy o przyjmowanie zapłaty przy użyciu elektronicznych instrumentów płatniczych. Natomiast za elektroniczne instrumenty płatnicze - w świetle art. 2 pkt 4 ustawy - uznaje się każdy instrument płatniczy, w tym z dostępem do środków pieniężnych na odległość, umożliwiający posiadaczowi dokonywanie operacji przy użyciu informatycznych nośników danych lub elektroniczną identyfikację posiadacza niezbędną do dokonania operacji, w szczególności kartę płatniczą lub instrument pieniądza elektronicznego. Ustawa definiuje Akceptanta jako przedsiębiorcę, który zawarł z Agentem Rozliczeniowym umowę o przyjmowanie zapłaty przy użyciu elektronicznych instrumentów płatniczych.

A zatem czynności realizowane przez Agenta Rozliczeniowego wypełniają hipotezę normy z cytowanego przepisu art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku od towarów i usług w części mówiącej o „transakcjach płatniczych”.

Z uwagi na fakt, iż opisana działalność Bank ma na celu dążenie do zawierania umów między Agentem Rozliczeniowym a Akceptantami - czynności Banku należy scharakteryzować jako pośrednictwo w świadczeniu usług transakcji płatniczych. Definicje pośrednictwa zawiera Słownik języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN, wersja internetowa), zgodnie z którym jest to działalność osoby trzeciej, mająca na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron; występowanie w roli łącznika lub rozjemcy. Równorzędnie, zgodnie z drugą definicją- przez pośrednictwo rozumie się załatwianie dla zarobku różnego rodzaju transakcji handlowych między dwiema stronami, pośredniczenie w zawieraniu takich transakcji. W tym zakresie stwierdzić należy, że wykonywane przez podmiot wszelkie czynności zmierzające do zawarcia między dwiema różnymi stronami transakcji handlowych można uznać za pośrednictwo. W związku z przedstawiona argumentacją - w opinii Wnioskodawcy - opisane powyżej czynności świadczone przez Bank na rzecz Agenta Rozliczeniowego jako pośrednictwo w transakcjach płatniczych korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 5a ww. ustawy towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Konsekwencją powyższego zapisu jest fakt, iż w sytuacji gdy prawodawca nie dokonał przywołania stosownego symbolu PKWiU dla danego towaru lub usługi w przepisach w zakresie podatku VAT klasyfikacji należy dokonać na podstawie cech charakterystycznych dla danego świadczenia i takim właśnie świadczeniem są usługi w zakresie udzielania pożyczek, będące przedmiotem niniejszej interpretacji, dla których prawodawca nie dokonał odwołania do statystyk publicznych.

Co do zasady stosownie do art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a ww. ustawy stawka podatku w okresie od 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2013r. wynosi 23% z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1 oraz art. 146f.

Przy czym ustawodawca od powyższej zasady ustanowił szereg wyjątków, a jednym z nich jest zwolnienie od podatku usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług (art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT).

Jak słusznie zauważa Wnioskodawca Usługi świadczone przez Agenta Rozliczeniowego regulowane są ustawą z dnia 12 września 2002r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz. U. Nr 169, poz. 1385 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 pkt 1 ww. ustawy - agentem rozliczeniowym jest bank bądź inna osoba prawna zawierająca z akceptantami umowy o przyjmowanie zapłaty przy użyciu elektronicznych instrumentów płatniczych. Natomiast za elektroniczne instrumenty płatnicze - w świetle art. 2 pkt 4 ustawy - uznaje się każdy instrument płatniczy, w tym z dostępem do środków pieniężnych na odległość, umożliwiający posiadaczowi dokonywanie operacji przy użyciu informatycznych nośników danych lub elektroniczną identyfikację posiadacza niezbędną do dokonania operacji, w szczególności kartę płatniczą lub instrument pieniądza elektronicznego. Ustawa definiuje Akceptanta jako przedsiębiorcę, który zawarł z Agentem Rozliczeniowym umowę o przyjmowanie zapłaty przy użyciu elektronicznych instrumentów płatniczych. Tym samym jak najbardziej należy się zgodzić z Wnioskodawcą, iż czynności realizowane przez Agenta Rozliczeniowego wypełniają hipotezę normy z cytowanego przepisu art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku od towarów i usług w części mówiącej o „transakcjach płatniczych”.

W tym miejscu należy się zastanowić czy działalność Wnioskodawcy stanowi pośrednictwo w zakresie transakcji płatniczych. Trzeba podkreślić jak to uczynił ETS m.in. w sprawie C 540/09, „że pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 szóstej dyrektywy powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.”

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż pojęcie „pośrednictwa” o którym mowa w art. 43 ust. pkt 40 należy odnieść jedynie do usług wymienionych w tym przepisie. W tym przypadku chodzi o pośrednictwo przy ŚWIADCZENIU USŁUG W ZAKRESIE TRANSAKCJI PŁATNICZYCH.

Wnioskodawca przywołał dwie definicję „pośrednictwa” rozumieniu potocznym. Przy czym mając na uwadze, iż sprawa dotyczy kwestii podatkowych tut. organ posłuży się definicją „pośrednictwa” sformułowaną przez EST która znaczniej mierze pokrywa się ze znaczeniem potocznym tego słowa.

W sprawie C-453/05 ETS stwierdził, że „pośrednictwo stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy. Zatem pojęcie pośrednictwa nie wymaga koniecznie, aby pośrednik działający jako subagent agenta głównego kontaktował się bezpośrednio z dwiema stronami umowy, aby negocjować wszystkie klauzule, jednakże pod warunkiem że jego działalność nie ogranicza się do zobowiązania do wykonania części czynności faktycznych związanych z umową.”

Natomiast w sprawie C-235/00 ETS wskazał, że znaczenia słowa „negocjacje”, w kontekście art. 13B(d)(5), „odnosi się ono do działalności pośrednika, który nie przyjmuje roli którejkolwiek ze stron umowy dotyczącej produktu finansowego oraz którego działalność polega na czymś innym, niż świadczenie usług wchodzących w zakres umowy, typowo wykonywanych przez strony takich umów. Ne¬gocjacje stanowią usługę świadczoną na rzecz strony umowy oraz wynagradzane przez nią, polegającą na jednoznacznie określonym akcie mediacji. Mogą one polegać m.in. na wskazywaniu odpowiednich możliwości zawarcia takiej umowy, nawiązywa¬nie kontaktu z drugą stroną lub negocjowanie, w imieniu i na rzecz klienta, warunków płatności, jakich ma dokonać jedna ze stron. Celem negocjacji jest zatem wykonanie wszystkich czyn¬ności niezbędnych w celu zawarcia przez dwie strony umowy, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek własnego zaangażowania negocjatora określonego w warunkach umowy.

Z drugiej strony, nie stanowi negocjacji sytuacja, w której jedna ze stron powierza podwykonawcy część formalności administracyjnych związanych z umową, takich jak udzielanie informacji drugiej stronie oraz przyjmowanie i przetwarzanie wniosków za¬pisów na papiery wartościowe, będące przedmiotem umowy. W takim przypadku, podwykonawca zajmuje tę samą pozycję, jak strona sprzedająca produkt finansowy i nie jest zatem pośrednictwem.”

Z powyższego wynika, że nie stanowi pośrednictwa w przedmiotowym zakresie gdy zaistnieją następujące przesłanki:

*   podmiot „pośredniczący” przyjmuje rolę którejkolwiek ze stron umowy,
*   działalność „pośrednika” polega na świadczenie usług wchodzących w zakres umowy do¬tyczącej produktu finansowego,
*   działalność „pośrednika” polega na świadczenie usług wchodzących w zakres umowy, typowo wykonywanych przez strony takich umów.

Ponadto żeby uznać daną działalność za pośrednictwo konieczne jest aby pośrednik wykonał przynajmniej niektóre z niżej wymienionych czynności:

*   wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy,
*   uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę,
*   prowadzenie ne¬gocjacji polegającą na jednoznacznie okreś¬lonym akcie mediacji,
*   nawiązywa¬nie kontaktu z drugą stroną lub negocjowanie, w imieniu i na rzecz klienta warunków płatności, jakich ma dokonać jedna ze stron.

Powyższe oczywiście nie oznacza, iż pośrednik nie może wykonywać dodatkowych czynności jednakże aby czynności te można było zaliczyć do czynności pośredniczących konieczne jest aby wywoływały lub miały na celu wywołania sutku dla wszystkich stron transakcji innymi słowy konieczne jest aby skutek tych czynności odnalazł odzwierciedlenie w zawartej umowie pomiędzy stronami.

Wnioskodawca w ramach świadczonej usługi wykonuje następujące czynności:

1.  dokonuje prezentacji aktualnym i potencjalnym klientom Banku produktów i usług oferowanych przez Agenta Rozliczeniowego, poprzez zapoznanie klientów z prawami i obowiązkami stron wynikającymi z umów i regulaminów stosowanych przez Agenta Rozliczeniowego;
2.  udostępnia potencjalnym klientom, uzgodnionych między Stronami materiałów marketingowych i informacyjnych dotyczących produktów i usług oferowanych przez Agenta Rozliczeniowego;
3.  przekazuje do Agenta Rozliczeniowego uzgodnionej dokumentacji dotyczącej klientów zainteresowanych akceptacją kart;
4.  udziela informacji w celu zawarcia przez klienta z Agentem Rozliczeniowym stosownej umowy, włącznie ze skierowaniem klienta do odpowiedniego Przedstawicielstwa Regionalnego Agenta Rozliczeniowego;
5.  prowadzi działania promocyjne we współpracy z Agentem Rozliczeniowym;
6.  utrzymuje kontaktów z klientami;
7.  wykorzystuje materiały i informacje otrzymane od Agenta Rozliczeniowego wyłącznie na cele realizacji Porozumienia.

Porównując zakres ww. czynności oraz przywołaną powyżej definicję pośrednictwa należy stwierdzić, że Bank niewątpliwie występuje jako pośrednik pomiędzy Agentem Rozliczeniowym a jego potencjalnymi klientami. Jednakże zdaniem tut. organu przedmiotowe pośrednictwo nie może korzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT. Jak wskazano powyżej zwolnienia powinny być interpretowane w sposób ścisły. Jak wynika z ww. przepisu ze zwolnienia korzystają usługi pośrednictwa w świadczeniu usług wymienionych w tym przepisie.

W tym przypadku winno to być pośrednictwo w zakresie transakcji płatniczych aby korzystać z przedmiotowego zwolnienia. Natomiast z opisu stanu faktycznego nie wynika aby Bank był pośrednikiem w zakresie usług sensu stricte dotyczących transakcji płatniczych. Występuje natomiast jako pośrednik w pozyskiwaniu potencjalnych klientów dla Agenta Rozliczeniowego którzy to ewentualnie mogą korzystać z oferowanych przez Agenta usług płatniczych przy czym Bank na tym etapie już nie pośredniczy.

Tym samym przedmiotowe usługi świadczone przez Wnioskodawcę nie będą korzystały ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT i ze względu, na to, iż prawodawca nie przewidział dla nich preferencyjnej stawki będą opodatkowane stawką podstawową VAT 23%.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.