Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/443-421/09/EJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-06-01
Teza: Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nieodpłatnym przekazaniem w użyczenie wyremontowanych budynków w ramach projektu pn. „System Informacji Turystycznej”
Słowa kluczowe: budynek; kultura; odliczenia; odliczenia-prawo do odliczenia; powiat; projekt; przekazanie-przekazanie nieodpłatne; remonty; turystyka; użyczenie; zadania-zadania własne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90c

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku, który wpłynął do tut. organu w dniu 23 kwietnia 2009r., uzupełnionym pismem z dnia 7 maja 2009r. (data wpływu 14 maja 2009r.) oraz z dnia 19 maja 2009r. (data wpływu 26 maja 2009r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z czynnością nieodpłatnego przekazania budynków w ramach projektu pn. „System Informacji Turystycznej” – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 kwietnia 2009r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z czynnością nieodpłatnego przekazania budynków w ramach projektu „System Informacji Turystycznej”. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 7 maja 2009r. oraz z dnia 19 maja 2009r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca przystępuje wraz z Urzędem Marszałkowskim Województwa i innymi partnerami (jednostkami samorządu terytorialnego) do realizacji projektu „System Informacji Turystycznej”, który ma otrzymać dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. W ramach tego projektu Wnioskodawca wyremontuje budynki, w których będą się mieściły siedziby Punktu Informacji Turystycznej. Na etapie eksploatacji budynki te zostaną nieodpłatnie użyczone A., która jest płatnikiem podatku VAT oraz realizuje zadania własne powiatu z zakresu kultury.

W piśmie z dnia 7 maja 2009r. Wnioskodawca wskazał, że nabyte towary i usługi w ramach realizacji projektu „System Informacji Turystycznej”, który ma otrzymać dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 w ramach tego projektu Powiat remontuje budynki, w których będą się mieściły siedziby Punktu Informacji Turystycznej, nie będą związane ze sprzedażą opodatkowaną. Powiat dostaje w użyczenie przedmiotowe budynki od gmin. Agencja jest instytucją kultury w rozumieniu ustawy o organizacji i prowadzeniu działalności kulturalnej z dnia 25 października 1991r. (T.J. Dz. U. z 2001r. Nr 13, poz. 123 ze zm.) i jest organem zarządzającym. Beneficjentem projektu jest Powiat.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

W związku z faktem, że zadanie jest realizowane przy nieodpłatnym użyczeniu remontowanego majątku gminy będącego własnością Gminy B., Gminy K. oraz Gminy B. powstała wątpliwość, czy nieodpłatne wykorzystywanie tych budynków przez Agencję w celu realizacji zadań własnych powiatu będzie czynnością, która umożliwiałaby Wnioskodawcy obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?

Zdaniem Wnioskodawcy, opisany stan przyszły nie będzie rodził możliwości obniżania kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega, co do zasady odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług, więc nieodpłatne świadczenie usług (jakim jest bezpłatne użytkowanie budynków na podstawie umów użyczenia) podlega opodatkowaniu, jedynie jeżeli spełnione zostały przesłanki art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Brak spełnienia choćby jednego z tych warunków powoduje, że czynność nieodpłatnego świadczenia usług w ogóle nie będzie podlegała przepisom ustawy o podatku VAT. Przekazanie budynków do użytkowania umową użyczenia odbywa się w ramach wykonywania zadań własnych Wnioskodawcy (nieopodatkowanego podatkiem VAT). Remont budynków oddanych w użyczenie i stanowiące wykonywanie zadań publicznych nie daje prawa do odliczania podatku VAT. Aby nieodpłatne przekazanie w ramach umowy użyczenia spełniało warunki umożliwiające uznanie tych usług za niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT to świadczenie tych usług (użyczenie) musi być związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, zaś podatnikowi może (ale nie musi) przysługiwać prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tą usługą (użyczeniem). Ustawa posługuje się pojęciem „związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa”, co w wypadku powiatu wiąże się z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych na nie przez przepisy prawa. Reasumując, wykonywanie zadań publicznych przez jednostki samorządu terytorialnego jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Uznanie pewnych kategorii czynności organów jednostek samorządu terytorialnego za niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT oraz odpowiednie zakwalifikowanie zakupów jako służące czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu, czyli niezezwalające na odliczanie zawartego w nim podatku naliczonego, pozwala na stwierdzenie, że użyczenie przedmiotu tego zakupu w ogóle nie podlega opodatkowaniu. Jednostka samorządu terytorialnego przekazując bowiem innym podatnikom (instytucjom kultury) w użyczenie różne składniki swojego majątku do wykonywania zadań publicznych wykonują czynności, w których prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie ma zastosowania. Wykonywanie zadań publicznych i jednostki je wykonujące są poza zakresem przedmiotowym i podmiotowym podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Należy zaznaczyć, że jednostki samorządu terytorialnego takie jak gminy, powiaty czy województwa, są innymi niż organy władzy publicznej, uczestnikami sektora finansów publicznych, zatem nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, lecz są objęte zwolnieniem o którym mowa w § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336).

Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Należy zatem podkreślić, iż wykonywanie zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jednakże czynności te korzystają ze zwolnienia na podstawie cytowanego powyżej § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych, utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych oraz promocji gminy (art. 7 ust. 1 pkt 10, pkt 15 i pkt 18 cyt. ustawy o samorządzie gminnym). W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi (art. 9 ust. 1 cyt. ustawy).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7

Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 2 ustawy za odpłatne świadczenie usług uznaje się także nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części.

Umowa użyczenia jest jedną z umów nazwanych, obok najmu i dzierżawy, regulujących zasady używania rzeczy. Zgodnie z zapisem art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Istotnymi cechami tej umowy są zatem dwa elementy: oddanie rzeczy do używania na pewien czas oraz nieodpłatność.

Jak wskazano wyżej, zasadą jest, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają czynności o charakterze odpłatnym – odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Usługi świadczone nieodpłatnie, co do zasady, nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Jednakże istnieją wyjątki od tej zasady, zgodnie z którymi opodatkowaniu podlega również świadczenie usług nie mających charakteru odpłatnego i jest zrównane w zakresie opodatkowania z odpłatnym świadczeniem usług (art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług).

Z powyższego wynika, że aby nieodpłatne świadczenie usług było objęte opodatkowaniem podatkiem VAT muszą być spełnione łącznie dwa warunki. Po pierwsze ustawa wyraźnie wskazuje, że nie ma podstaw do opodatkowania usług świadczonych co prawda nieodpłatnie, ale w związku z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Drugim warunkiem objęcia nieodpłatnych usług podatkiem VAT jest istnienie prawa podatnika do odliczenia całości lub części podatku naliczonego związanego ze świadczonymi usługami. Przez usługi niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca użytkuje na podstawie umowy użyczenia budynki będące własnością Gminy B., Gminy K. oraz Gminy B. Wnioskodawca przystępuje do realizacji projektu pn. „ System Informacji Turystycznej”. W ramach tego projektu Wnioskodawca wyremontuje budynki, w których będą mieściły się siedziby Punktu Informacji Turystycznej. Na etapie eksploatacji budynki te zostaną nieodpłatnie użyczone Agencji, która realizuje zadania własne Powiatu z zakresu kultury. Nabyte towary i usługi w ramach realizacji projektu „System Informacji Turystycznej” nie będą związane ze sprzedażą opodatkowaną.

Biorąc pod uwagę fakt, iż opisane we wniosku nieodpłatne przekazanie w użytkowanie nieruchomości odbędzie się w związku z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością, brak jest podstaw do traktowania tego nieodpłatnego przekazania jako odpłatnego świadczenia usług.

Również nie jest spełniony drugi warunek, o którym stanowi art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, albowiem Wnioskodawca użytkuje budynki będące własnością innych Gmin, na podstawie umowy użyczenia, zatem w tej sytuacji Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy ich przekazaniu Powiatowi w użyczenie. Jak wskazano powyżej, aby nieodpłatne świadczenie usług było objęte opodatkowaniem podatkiem VAT muszą być spełnione łącznie dwa warunki.

Skoro oba warunki określone przepisem art. 8 ust. 2 ustawy o VAT nie zostaną w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym spełnione, nieodpłatne przekazanie nieruchomości do użytkowania na podstawie umowy użyczenia, związane z prowadzoną działalnością (wykonywaniem zadań własnych Powiatu) nie może być traktowane jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. Zatem czynność ta jako nieodpłatne świadczenie usług nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym nieodpłatne użyczenie remontowanych budynków instytucji kultury, nie będzie czynnością, która umożliwiłaby Wnioskodawcy obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług jakie zostaną dokonane w związku z remontem przedmiotowych budynków. Bowiem w omawianej sprawie nie zostanie spełniona przesłanka z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT warunkująca prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ towary i usługi zakupione w ramach realizacji ww. projektu nie będą wykorzystywane do wykonania czynności opodatkowanych.

Mając na uwadze powyższe, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Jednakże należy zauważyć, że Wnioskodawca wywodzi prawidłowy skutek prawny, jednak z innej podstawy prawnej. Jednostki samorządu terytorialnego takie jak powiaty nie korzystają bowiem z wyłączenia z opodatkowania lecz są objęte zwolnieniem. Zatem brak możliwości obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie jest spowodowany tym, że powiat jako jednostka samorządu terytorialnego w zakresie realizacji zadań własnych pozostaje poza zakresem przedmiotowym i podmiotowym podatku VAT, lecz tym, że w przedmiotowej sprawie nieodpłatne użyczenie budynku przez Wnioskodawcę (Powiat), instytucji kultury nie podlega opodatkowaniu VAT, jako nieodpłatne świadczenie usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.