Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-579/12-2/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-09-17
Teza: Obowiązki płatnika.
Słowa kluczowe: adwokat; dieta; działalność-działalność wykonywana osobiście; ryczałt
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 12 czerwca 2012 r. (data wpływu 18 czerwca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 czerwca 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Na podstawie uchwały, podjętej w dniu 19 października 2011 r., Okręgowa Rada Adwokacka przyznaje członkom samorządu adwokackiego pełniącym społecznie funkcje w organach adwokatury oraz osobom wykonującym społecznie określone czynności zlecone przez organy samorządu, prawo do diet samorządowych. Wysokość jednej diety ustalono na kwotę 100 zł.

Liczba przyznawanych diet jest uzależniona od zakresu powierzonych i wykonanych zadań oraz zaangażowania osoby wykonującej społecznie funkcje samorządowe i inne czynności zlecone przez organy samorządu. Diety samorządowe mogą być przyznawane członkom Okręgowej Rady Adwokackiej, Prezesowi Sądu Dyscyplinarnego, Sędziom Sądu Dyscyplinarnego, Przewodniczącemu Komisji Rewizyjnej, Rzecznikowi Dyscyplinarnemu, jego zastępcom, wizytatorom i innym osobom pełniącym społecznie funkcje samorządowe.

Okręgowa Rada Adwokacka przyznaje diety samorządowe w ilości od jednej do dziesięciu za określone zadanie lub za okres jednego miesiąca.

W związku z Uchwałą, podjętą w dniu 23 listopada 2011 r. Okręgowa Rada Adwokacka wypłaca:

*   adwokatom wizytatorom 1 (jedną) dietę samorządową za wizytację kancelarii położonej w tej samej miejscowości, w której kancelarię prowadzi adwokat wizytator oraz 2 (dwie) diety samorządowe za wizytację kancelarii położonej w innej miejscowości,
*   każdemu członkowi Okręgowej Rady Adwokackiej 3 (trzy) diety samorządowe za każde posiedzenie Okręgowej Rady Adwokackiej, w którym brał udział,
*   Dziekanowi Okręgowej Rady Adwokackiej 5 (pięć) diet samorządowych za każde posiedzenie Okręgowej Rady Adwokackiej, w którym brał udział.

Wykonując Uchwałę z dnia 14 lipca 2009 r., podjętą przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, Okręgowa Rada Adwokacka wypłaca ryczałty rzecznikom dyscyplinarnym i sędziom dyscyplinarnym za prowadzenie spraw dyscyplinarnych. Wysokość ryczałtu zależna jest od ilości czynności przeprowadzonych w sprawie, koniecznego nakładu oraz zawiłości sprawy.

Ryczałt należny jest między innymi za następujące czynności i wynosi:

*   od 200 zł do 1 000 zł za wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania lub jego umorzenie,
*   od 300 zł do 1 500 zł za przeprowadzenie dochodzenia i skierowanie do sądu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego,
*   od 200 zł do 500 zł za sporządzenie zażalenia lub apelacji,
*   od 100 zł do 300 zł za udział w rozprawie dyscyplinarnej w sądzie I instancji rzecznika dyscyplinarnego oraz sędziego.

Rodzaj i zakres czynności wykonywanych przez adwokatów, którym zlecono pełnienie funkcji społecznych w samorządzie adwokackim, wymienionych w powyższych uchwałach wynika z przepisów ustawy Prawo o adwokaturze z dnia 26 maja 1982 r.

Na podstawie wniosku Prezesa Sądu Dyscyplinarnego, Rzecznika Dyscyplinarnego lub Prezydium Okręgowej Rady Adwokackiej w związku z ww. uchwałami Okręgowa Rada Adwokacka wypłaca adwokatom ryczałty oraz diety samorządowe.

Adwokaci, którym zlecono pełnienie funkcji społecznych w samorządzie adwokackim oraz wykonującym społecznie określone czynności zlecone przez organy samorządu adwokackiego, nie nawiązują jakiegokolwiek stosunku cywilnoprawnego, ani nie otrzymują, oprócz diet i ryczałtów, innego wynagrodzenia.

Ponieważ uchwały już obowiązują i na ich podstawie wypłacane są diety i ryczałty, pytanie dotyczy zarówno zaistniałego stanu faktycznego, jak i zdarzenia przyszłego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Jak prawidłowo opodatkować przychody z tytułu ryczałtów i diet, otrzymywanych na podstawie wyżej opisanych uchwał przez adwokatów członków Okręgowej Rady Adwokackiej, podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymywane przez adwokatów diety i ryczałty w związku z pełnieniem społecznie funkcji w samorządzie adwokackim oraz wykonującym społecznie określone czynności zlecone przez organy samorządu adwokackiego stanowią przychód z działalności wykonywanej osobiście, uregulowanej w art. 13 pkt 6 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten stanowi, że za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności‚ a także przychody z tytułu udziału w komisjach powołanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej.

Adwokaci, którym zlecono pełnienie funkcji społecznych w samorządzie adwokackim oraz wykonującym społecznie określone czynności zlecone przez organy samorządu adwokackiego, pełnią funkcje oraz wykonują czynności w organach samorządowych. Otrzymywane z tego tytułu wynagrodzenie, nazywane w uchwałach dietami lub ryczałtami, nie może być utożsamiane z wynagrodzeniem za czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, o których mowa w art. 13 pkt 5 ustawy o podatku od osób fizycznych, gdyż pojęcie obowiązków społecznych lub obywatelskich odnosi się do zadań publicznych i państwowych, a nie do czynności związanych z zarządzaniem działalnością osoby prawnej.

W związku, z zaliczeniem należności adwokatów z tytułu diet i ryczałtów do przychodów, o których mowa w treści art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Okręgowa Rada Adwokacka jako płatnik, zobowiązana jest do wypełniania obowiązków określonych w art. 41 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. poboru zaliczek na podatek dochodowy w wysokości 18% należności pomniejszonych o koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. w wysokości 20% uzyskanego przychodu.

Ponieważ podstawą do wypłat należności adwokatów z tytułu diet i ryczałtów, nie przekraczających kwoty 200 zł nie są umowy ale uchwały, w których określono jedynie sposób wyliczenia należnej kwoty, np. jako iloczyn ilości wizytacji i stawki za jedną wizytację, a także w zależności od czynności rzecznika lub sędziego dyscyplinarnego określono wysokość ryczałtu, zryczałtowany sposób opodatkowania, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o podatku od osób fizycznych, nie jest możliwy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych(t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych na podstawie art. 21, 52, 52a, 52c tej ustawy lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Ustawodawca w art. 10 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy identyfikuje jako osobne źródło przychodu działalność wykonywaną osobiście.

Do tej kategorii przychodów stosownie do treści art. 13 pkt 5 ww. ustawy należy zakwalifikować przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.

Stosownie natomiast do art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego oraz opisu zdarzenia przyszłego wynika, że na podstawie uchwały, Okręgowa Rada Adwokacka przyznaje członkom samorządu adwokackiego pełniącym społecznie funkcje w organach adwokatury oraz osobom wykonującym społecznie określone czynności zlecone przez organy samorządu, prawo do diet samorządowych. Wysokość jednej diety ustalono na kwotę 100 zł.

Wykonując uchwałę z dnia 14 lipca 2009 r., podjętą przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, Okręgowa Rada Adwokacka wypłaca ryczałty rzecznikom dyscyplinarnym i sędziom dyscyplinarnym za prowadzenie spraw dyscyplinarnych. Wysokość ryczałtu zależna jest od ilości czynności przeprowadzonych w sprawie, koniecznego nakładu oraz zawiłości sprawy.

Rodzaj i zakres czynności wykonywanych przez adwokatów, którym zlecono pełnienie funkcji społecznych w samorządzie adwokackim, wymienionych w powyższych uchwałach wynika z przepisów ustawy Prawo o adwokaturze z dnia 26 maja 1982 r.

Na podstawie wniosku Prezesa Sądu Dyscyplinarnego, Rzecznika Dyscyplinarnego lub Prezydium Okręgowej Rady Adwokackiej w związku z ww. uchwałami Okręgowa Rada Adwokacka wypłaca adwokatom ryczałty oraz diety samorządowe.

Adwokaci, którym zlecono pełnienie funkcji społecznych w samorządzie adwokackim oraz wykonującym społecznie określone czynności zlecone przez organy samorządu adwokackiego, nie nawiązują jakiegokolwiek stosunku cywilnoprawnego, ani nie otrzymują, oprócz diet i ryczałtów, innego wynagrodzenia.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż członkowie Okręgowej Rady Adwokackiej pełnią funkcje społeczne w organach Wnioskodawcy będącego osobą prawną, a więc otrzymane z tego tytułu wynagrodzenie, nie może być utożsamiane z wynagrodzeniem za czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich w rozumieniu art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pojęcie obowiązków społecznych lub obywatelskich odnosi się do zadań publicznych i państwowych, a nie do czynności związanych z zarządzaniem działalnością osoby prawnej, choćby praca była świadczona społecznie, tj. nieodpłatnie.

Odwołując się bowiem do słownika języka polskiego pod red. M. Szymczaka (tom III, Warszawa 1981 r. str. 296) termin „społeczny” oznacza „zorganizowany, przeznaczony dla społeczeństwa, dla dobra ogółu” zaś termin „obywatelski” rozumiany jest jako „instytucje tymczasowe, zorganizowane z osób prawnych, ochotników, niefachowców, do doraźnej pomocy władzom” (tom II str 435).

Odnosząc wskazane wyżej kryteria, oraz mając na uwadze powyższe doprecyzowanie terminów „społeczny” i „obywatelski” ujętych przez ustawodawcę w przepisie art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie można uznać, że członkowie Okręgowej Rady Adwokackiej pełnią obowiązki społeczne dla dobra ogółu społeczeństwa. Członkowie ci reprezentują określoną grupę zawodową (adwokatów) i działają w jej interesie nie zaś w interesie społecznym.

Zatem wybrani adwokaci, którym zlecono pełnienie funkcji społecznych w samorządzie adwokackim, pełnią funkcję w organach samorządowych, a więc otrzymane z tego tytułu wynagrodzenie, nie może być utożsamiane z wynagrodzeniem za czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich w rozumieniu art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym diety i ryczałty otrzymywane przez adwokatów w związku z pełnieniem funkcji społecznych w samorządzie adwokackim stanowią przychód z działalności wykonywanej osobiście, o którym mowa w art. 13 pkt 6 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Konsekwencją zaliczenia tych świadczeń, do przychodów, o których mowa w treści art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest, spoczywający na Wnioskodawcy dokonującym wypłaty przedmiotowych kwot, obowiązek płatnika, określony w art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl tego przepisu, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b), najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. Zaliczkę od dochodów, o których mowa w ust. 1, obliczoną w sposób określony w tym przepisie zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w art. 27b, pobranej ze środków podatnika przez płatnika, o którym mowa w ust. 1 (art. 41 ust. 1a ww. ustawy).

Jednakże, w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2009 r., ustawodawca ukonstytuował w art. 30 ust. 1 pkt 5a ww. ustawy odmienne zasady opodatkowania dla przychodów z działalności wykonywanej osobiście spełniających określone warunki.

Zgodnie z tym przepisem od dochodów (przychodów) z tytułu, o którym mowa w art. 13 pkt 2 lub 5-9, jeżeli kwota należności określona w umowie zawartej z osobą niebędącą pracownikiem płatnika nie przekracza kwoty 200 zł pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 18% przychodu.

Zryczałtowany podatek od przychodów wymienionych wyżej pobierany jest bez pomniejszania tych przychodów o koszty ich uzyskania (art. 30 ust. 3 ustawy).

Zauważyć należy, iż powołany powyżej przepis odwołuje się do dochodów z tytułów określonych w art. 13 pkt 2 lub 5-9, a zatem obejmuje również dochody, o których mowa w pkt 6 w art. 13 ustawy.

W sytuacji jednak gdy z umowy nie wynika, czy kwota należności przekroczy 200 zł, powołany powyżej przepis art. 30 ust. 1 pkt 5a ww. ustawy nie będzie miał zastosowania. Płatnik powinien wówczas pobierać zaliczki na podatek dochodowy zgodnie z art. 41 ust. 1 ww. ustawy.

W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca, będąc płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych - z uwagi na to, iż z umowy nie wynika, czy wypłacone należności przekroczą 200 zł - powinien pobrać od wypłacanych wynagrodzeń podatek według skali podatkowej z uwzględnieniem kosztów uzyskania przychodów.

Reasumując, diety i ryczałty otrzymywane przez adwokatów w związku z pełnieniem funkcji społecznych w samorządzie adwokackim stanowią przychód z działalności wykonywanej osobiście, o którym mowa w art. 13 pkt 6 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym na Wnioskodawcy dokonującym wypłaty przedmiotowych kwot, obowiązek płatnika, określony w art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Płatnik powinien pobrać podatek od wypłacanych wynagrodzeń według skali podatkowej z uwzględnieniem kosztów uzyskania przychodów.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.