Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.793.2025.2.AC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-10-24
Teza: Zwrot kosztów zastępstwa procesowego neutralny podatkowo; nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
osób fizycznych.
Słowa kluczowe: banki
koszt-koszty zastępstwa procesowego
koszt-zwrot kosztów
kwota-kwota dodatkowa
nadpłata
ugody
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 11-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 września 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 27 sierpnia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 24 września
    2025 r. (data wpływu 29 września 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    W 2006 roku zawarła Pani umowę o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych w (...) (Bank).
    Stroną umowy o kredyt hipoteczny (Umowa) był pierwotnie Pani mąż i Pani, przy czym w
    2024 toku zawarli Państwo z Bankiem umowę cesji wierzytelności, na podstawie której
    Pani mąż przekazał Pani wszelkie przysługujące mu roszczenia i wierzytelności w stosunku
    do Banku, z tytułu świadczeń nienależnych wynikających z Umowy.
    Kredyt był waloryzowany kursem CHF. Na podstawie umowy kredytowej, Bank wypłacił na
    Pani rzecz kwotę 327.000,01 zł, co stanowiło równowartość 139.332,74 CHF.
    W 2024 roku, wytoczyła Pani przeciwko Bankowi pozew indywidualny dotyczący
    stwierdzenia nieważności (trwałej bezskuteczności) Umowy.
    W dniu 18 czerwca 2025 roku, zawarła Pani z Bankiem Ugodę do Umowy o kredyt
    hipoteczny, której intencją było:
    - polubowne rozstrzygnięcie sporu między stronami w zakresie wzajemnie
      przysługujących roszczeń,
    - uchylenie niepewności co do roszczeń Stron, związanych z zawarciem i wykonywaniem
      Umowy przez przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym dokonanie wzajemnych
      rozliczeń, a w konsekwencji tego zakończenie Umowy oraz sporu wskazanego wyżej, w
      sposób definitywny i bez żadnych dalszych roszczeń którejkolwiek Strony.
    Na mocy Ugody, Strony ustaliły, że nie będą dochodzić w przyszłości od siebie wzajemnie
    roszczeń związanych z zawarciem i wykonywaniem Umowy i zrzekły się wzajemnie
    wszelkich roszczeń z tego wynikających.
    W Ugodzie potwierdzono, że przysługują Pani następujące roszczenia w stosunku do
    Banku, wynikające ze świadczeń spełnionych w wykonaniu Umowy.
    - 391.379,70 zł tytułem rat kapitałowo-odsetkowych,
    - 5.919,21 zł tytułem Ubezpieczenia Niskiego Wkładu Własnego,
    - 19.622,90 zł tytułem składek na poczet ubezpieczenia,
    - 654 zł tytułem opłaty i prowizji związanych z kredytem.
    Łączne roszczenia o zapłatę wobec Banku wynosiły 417.575,81 zł.
    Jednocześnie, zgodnie z postanowieniami Ugody, Strony potwierdziły, że w związku z
    wykonaniem Umowy (wypłatą kapitału kredytu), Bankowi przysługuje roszczenie o zapłatę
    327.000,01 zł.
    Mocą zawartej Ugody, dokonano potrącenia Pani roszczenia względem Banku (kwoty
    417.575,81 zł) z roszczeniem Banku (kwotą 327.000,01 zł), wobec czego doszło do
    umorzenia wierzytelności do wysokości niższej, a więc do 327.000,01 zł.
    Skutkiem powyższego potrącenia, Bank wypłacił na Pani rzecz kwotę 90.575,80 zł.
    Dodatkowo, Bank wypłacił na Pani rzecz kwotę 10.800,00zł tytułem zwrotu kosztów
    zastępstwa procesowego (100% stawki minimalnej), która to kwota nie przekracza
    maksymalnych kosztów zastępstwa procesowego możliwych do zasądzenia na podstawie
    rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie
    opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023 poz. 1935 tj. z dnia 20 września 2023 r.).
    Wskazana kwota stanowi górną granicę odpowiedzialności Banku i wyczerpuje w całości
    moje roszenia z tego tytułu.

    Poniesione przez Panią wydatki na obsługę prawną procesu przekroczyły kwotę 10.800 zł.
    W związku z zawarciem i wykonaniem Ugody, Strony zgodnie oświadczyły, że nie będą
    występować w przyszłości względem siebie z żadnymi roszczeniami wywodzonymi z treści
    postanowień Umowy, w tym związanymi z zawarciem lub wykonaniem Umowy, a ugoda w
    całości wyczerpuje ich wszelkie roszczenia, w tym dochodzone przez klienta indywidualnie
    przeciwko Bankowi.
    Uzupełnienie stanu faktycznego
    Kwota 90.575,80 zł, została wypłacona na Pani rzecz przez Bank na podstawie zawartej z
    Bankiem Ugody i stanowi różnicę pomiędzy wartością wzajemnych roszczeń — tj.
    roszczeń przysługujących Pani wobec Banku oraz roszczeń Banku względem Pani.
    Wartość Pani roszczeń wobec Banku, związanych ze spełnieniem przez Panią świadczeń
    wynikających z Umowy kredytowej wynosiła łącznie 417.575,81 zł, tytułem:
    - rat kapitałowo — odsetkowych 391.379,70 zł,
    - ubezpieczenia niskiego wkładu własnego — 5.919,21 zł,
    - składek na poczet ubezpieczenia — 19.622,90 zł,
    - opłaty i prowizje związane z kredytem — 654 zł.
    Wartość roszczeń Banku wobec Pani wynosiła 327.000,01 zł — tytułem wypłaty kapitału
    kredytu.
    W efekcie potrącenia, Bank wypłacił na Pani rzecz 90.575,80 zł, jako kwotę przysługującego
    Pani roszczenia, na które składały się wymienione wyżej tytuły (tj. raty kapitałowo-
    odsetkowe, ubezpieczenie niskiego wkładu własnego, składki na poczet ubezpieczenia,
    opłaty i prowizje związane z kredytem).
    Zawarta z Bankiem ugoda nie odnosi się do przewalutowania kredytu z waluty obcej na
    walutę polską.
    Kwota 90 575,80 zł została wyliczona przez Bank jako różnica pomiędzy wartością
    przysługujących stronom roszczeń, tj. Pani oraz Banku, wynikających ze spełnienia
    świadczeń z Umowy kredytowej.
    Wypłacona kwota stanowi zwrot środków wpłaconych wcześniej do Banku tytułem rat
    kapitałowo-odsetkowych, ubezpieczenia niskiego wkładu własnego, składek na poczet
    ubezpieczenia, opłat i prowizji związanych z kredytem.
    W Ugodzie wskazano, że: „Klient potwierdza, iż zdając sobie sprawę z przysługujących mu
    uprawnień z tytułu nieważności (trwałej bezskuteczności) Umowy, świadomie decyduje się
    zawrzeć Ugodę".

## Pytanie

Czy wypłacone na Pani rzecz kwoty, tytułem zawartej z Bankiem Ugody tj.:
    - kwota 90.575,80 zł wynikająca z potrącenia wzajemnych wierzytelności, oraz
    - kwota 10.800 zł stanowiąca zwrot kosztów zastępstwa procesowego,
    stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem PIT?
    Pani stanowisko w sprawie
    W Pani ocenie, wypłacone na Pani rzecz kwoty z tytułu zawartej Ugody, nie będą podlegały
    opodatkowaniu PIT, ponieważ nie stanowią przychodu podatkowego.
    Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 dalej: „Ustawa o PIT”) opodatkowaniu
    podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów
    wymienionych w art. 21 , 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie
    przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

    Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodem
    ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 230, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art.
    30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego
    źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania
    przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. I
    pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów
    finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub
    postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości
    pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych
    świadczeń.
    Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania.
    Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany
    jest przez ustawodawcę, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku
    kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w
    naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    W orzecznictwie, jak i doktrynie dominuje pogląd, że elementem istotnym dla uznania
    danego świadczenia za przychód podatkowy jest uzyskanie przez podatnika realnego
    przysporzenia majątkowego. Taka sytuacja ma miejsce, gdy podatnik uzyskuje
    rzeczywistą, realną korzyść majątkową — czy to na skutek otrzymania określonych
    wartości majątkowych zwiększających jego aktywa (środki pieniężne, świadczenia w
    naturze) lub innych nieodpłatnych świadczeń), czy określonego zdarzenia powodującego
    zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów.
    A zatem, nie każda otrzymana przez podatnika kwota generuje powstanie po jego stronie
    przychodu opodatkowanego PIT, a jedynie taka, która jest definitywna i doprowadza do
    zwiększenia/przyrostu majątku podatnika.
    Powyższe stanowisko potwierdzają m. in. sądy administracyjne. Przykładowo, w wyroku
    NSA z 29 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 799/18, wskazano, że: „Mimo, że nie wynika to
    wprost z brzmienia przepisu art. 1 ust. 1 u.p.d.o.f., za przychody podatkowe mogą być
    uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Przychód jest
    bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym, a zatem jego otrzymanie musi
    mieć charakter definitywny".
    A contrario, jeżeli przychód nie jest definitywny albo nie powoduje wzrostu majątku
    podatnika, nie stanowi on przychodu podlegającego opodatkowaniu. W ślad za tym, nie
    stanowi przychodu zwrot wydatków poniesionych przednio przez podatnika, ponieważ nie
    dochodzi wówczas do wzbogacenia. W takiej sytuacji, w pierwszej kolejności wydatki są
    ponoszone ze środków podatnika, a następnie są mu zwracane, w związku z czym, po
    stronie podatnika nie powstaje przysporzenie majątkowe, a jedynie dochodzi do
    wyrównania wcześniejszego uszczuplenia majątku podatnika.
    Brak przysporzenia majątkowego w takich sytuacjach potwierdza m.in. NSA w wyroku z 31
    sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 2253/15, w którym wskazano, że: „Opodatkowaniu
    podlega wyłącznie definitywne przysporzenie (art. 1, art. 9 ust. 1 i 2 u.p.d.o.f), a w
    przypadku zwrotu już poniesionego wydatku nie dochodzi do zwiększenia aktywów
    (podatnik odzyskuje aktywa, które wcześniej posiadał). Nie ma więc przedmiotu
    opodatkowania".
    Przenosząc powyższe na grunt opisanego stanu faktycznego, w Pani ocenie, uzyskana
    przez Panią kwota 90.575,80 zł, wypłacona na podstawie zawartej Ugody z Bankiem nie
    stanowi przychodu podatkowego, a jedynie zwrot poniesionych uprzednio wydatków, tj.

    raty kapitałowo-odsetkowych Ubezpieczenia Niskiego Wkładu Własnego, składek na
    poczet ubezpieczenia, opłat i prowizji związanych z kredytem. Powyższe świadczenia
    składały się na łączą kwotę przysługującego Pani roszczenia wobec Banku i wynikały z
    uprzedniego ich spełnienia w wykonaniu Umowy.
    W związku z tym, wypłacona kwota 90.575,80 zł, stanowiła w istocie wyłącznie zwrot
    poniesionych przez Panią kosztów (świadczeń spełnionych w wyniku wykonania Umowy).
    W konsekwencji, otrzymany zwrot nie stanowi po Pani stronie przysporzenia
    majątkowego, a zatem nie może stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu.
    Takie stanowisko prezentują także organy podatkowe w wydawanych interpretacjach
    indywidualnych, przykładowo:
    - interpretacji indywidualnej z dnia 3 marca 2025 r. 0112-KDlL2-1 .4011.62.2025.1.KF,
      DIKS wskazał, iż „Bank dokonując wyliczenia ostatecznej kwoty do wypłaty na Pani
      rzecz uwzględni poniesione wcześniej przez Panią koszty w związku z zawarciem
      umowy kredytowej. Przy czym kwota zwrotu stanowić będzie nadwyżkę wpłaconych
      przez Panią środków ponad wypłacony Pani kapitał. Zatem kwota zwrotu
      uwzględniona w ugodzie nie spowoduje faktycznego przyrostu w Pani majątku, a
      jedynie "wyrównanie" wcześniejszego zmniejszenia w Pani majątku. Wobec tego zwrot
      ten nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez
      zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a tym samym po Pani
      stronie jako kredytobiorcy nie powstanie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy
      o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu”.
    - Interpretacji indywidualnej z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. 0113-KDlPT2-2.4011.868.2024.3.
      ACZ, wskazano: „Wobec powyższego, skoro jak Państwo wskazali we wniosku i jego
      uzupełnieniu — dodatkowa kwota, którą bank zobowiązał się Państwu wypłacić będzie
      stanowić zwrot uiszczonych przez Państwa kwot tytułem spłat zadłużenia na rzecz
      banku zawartych w ratach kredytu i będzie mieścić się w kwocie wpłacanej przez
      Państwa do banku tytułem spłaty zadłużenia na rzecz banku, to stwierdzam, że zwrot
      ten nie będzie stanowił dla Państwa przychodu. Czynność ta nie spowoduje uzyskania
      przez Państwa przysporzenia majątkowego, wzrostu Państwa majątku. Otrzymana
      przez Państwa kwota będzie stanowiła zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie
      wpłacili Państwo wcześniej do banku”.
    Mając na uwadze powyższe, biorąc pod uwagę, że w wyniku Ugody nie doszło do
    umorzenia zobowiązania kredytowego a po potrąceniu wzajemnych wierzytelności, Strony
    zrzekły się wobec siebie wszelkich roszczeń w analizowanym przypadku po stronie
    podatnika nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego. W tym wypadku
    następuje jedynie wypłata środków pieniężnych będących ekwiwalentem wydatków
    poniesionych uprzednio na rzecz Banku w związku z wykonywaniem Umowy.
    Powyższe przesądza to o tym, że do przychodów podlegających opodatkowaniu PIT nie
    powinno zaliczać się kwot uzyskanych z tego tytułu.
    Odnośnie kwoty stanowiącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego, według Pani
    również ta wartość wypłacona przez Bank nie będzie podlegała opodatkowaniu.
    Co do zasady, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez
    powoda.
    Wobec powyższego, kwoty stanowiące zwrot kosztów zastępstwa procesowego, które
    bank zobowiązał się zwrócić nie będą stanowiły przychodu.
    Zwrócone koszty procesowe (koszty zastępstwa procesowego nie będą stanowiły
    przysporzenia i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów procesowych nie
    nastąpi realne przysporzenie majątkowe”.

    Podobnie podatkowy charakter zwrotu kosztów procesu ocenił Dyrektor KIS w
    interpretacjach indywidualnych:
    - z 11 lipca 2023 r., sygn.. 0115-KDIT2.4011.255.2023.1.ŁS, stwierdzając, iż „zwrot
      świadczenia głównego, jak też Zwrot kosztów procesu nie prowadzi do przysporzenia
      majątkowego po stronie Kredytobiorcy. Nie powodują one faktycznego przyrostu
      majątku Kredytobiorcy, a tylko prowadzą do wyrównania" wcześniejszego
      zmniejszenia w tym majątku — i tym samym nie stanowią przychodu podatkowego w
      rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT. W rezultacie Zwrot świadczenia głównego oraz
      Zwrot kosztów procesu — nie powodując w ogóle powstania przychodu podatkowego
      na gruncie ustawy o PIT — nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na
      gruncie ustawy o PIT",
    - z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. 0113-KDlPT2-2.4011.205.2025.3.KR „reasumując,
      wypłacona przez bank w ramach ugody kwota w wysokości (...) zł stanowiąca zwrot
      nadpłaconych na rzecz banku przez Panią kwot z tytułu umowy kredytu oraz zwrot
      kosztów zastępstwa procesowego i połowy opłaty sądowej, nie będzie stanowiła dla
      Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
      fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z
      art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
      osób fizycznych. Zatem nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku od wypłaconej przez
      bank ww. kwoty. W konsekwencji nie ma Pani obowiązku wykazania ww. kwoty w
      zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym je Pani otrzymała".

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania
    Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada
    powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie
    z jego treścią:
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19
      , art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje

    każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i
    zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie
    majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19
      , art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
        pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie
        pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał,
        zainkasował, objął w posiadanie”;
        pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika –
        tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do
        odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć
        do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i
        wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby
        stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
    Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z
    wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie
    mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem
    majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika.
    Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde
    działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i
    zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie
    majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na
    względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych
    rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o
    kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę
    poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane
    jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.
    in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
    Źródła przychodów
    Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Źródłami przychodów są inne źródła.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania
    określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze lub innych
    nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego
    zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone
    przysporzenie majątkowe.
    Potrącenie wierzytelności i wypłata określonej kwoty
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na
      ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach
      określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w
      oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w
    umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia
    się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy
    bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
    Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.
    j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń
      wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po
    pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego
    istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie,
    celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie,
    strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym
    elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w
    orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie
    tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku
    prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

    Odnosząc się do skutków podatkowych wypłaty ustalonej w ugodzie kwoty wyjaśniam, że
    zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego
    uzyskania. Jednakże jak wyżej wyjaśniłem definicja przychodu podatkowego zawarta w art.
    11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia,
    które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające
    charakteru zwrotnego.
    Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się
    przez wierzyciela prawa do wierzytelności bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika.
    Takie zrzeczenie się – pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie – powoduje, że zobowiązanie
    wygasa. Zgodnie bowiem z art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U.
    z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie
      przyjmuje.
    W związku z tym, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, kredytobiorca uzyskuje przychód
    w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaliczany do „innych
    źródeł”.
    Natomiast potrącenie jest jednym ze sposobów dokonywania rozliczeń, które polega na
    wzajemnym umorzeniu dwóch wierzytelności. W myśl art. 498 Kodeksu cywilnego:
      § 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami,
      każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli
      przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone
      tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone
      przed sądem lub przed innym organem państwowym.
      § 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości
      wierzytelności niższej.
    Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku
    wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami.
    Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje
    wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie
    wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej
    strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły
    pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w
    ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na
    skutek potrącenia, wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości
    wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu
    dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje
    faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do
    którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.
    Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale
    wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze
    stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym
    samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za
    równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).
    W sytuacji, gdy dojdzie do potrącenia wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód
    podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej
    kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.
    Zatem, uregulowanie przez Bank – w sposób wynikający z zawartej ugody, tj. częściowo w
    drodze potrącenia wzajemnych roszczeń a częściowo przez zapłatę na Pani rzecz

    określonej kwoty – zobowiązania do zwrotu świadczeń spełnionych przez Panią jako
    Kredytobiorcę w wykonaniu Umowy kredytu, nie spowodowało powstania przychodu w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Otrzymana przez Panią kwota jest de facto zwrotem zapłaconych Bankowi kwot. Nie ma
    zatem podstaw, aby zwróconą przez bank kwotę uznać za przychód podlegający
    opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. Tym samym
    nie ma Pani obowiązku rozliczenia tych środków dla celów podatkowych.
    W związku z tym, podpisana ugoda z bankiem nie powoduje powstania przychodu po Pani
    stronie. Kwota wzajemnych roszczeń Pani i banku nie podlega opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych.
    Dla celów podatkowych otrzymana kwota 90.575,80 zł tytułem zwrotu przez bank stanowi
    jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków. Zatem, nie powstał po Pani stronie
    przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Skutki podatkowe zwrotu kosztów zastępstwa procesowego
    W kwestii opodatkowania otrzymanej przez Panią kwoty tytułem zwrotu kosztów
    zastępstwa procesowego, wskazuję, że zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z dnia 17 listopada
    1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):
      Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego
      żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty
      procesu).
    Stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania
    cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):
      Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez
      pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem
      patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do
      sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek
      stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać
      wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu
      prowadzącego postępowanie.
    Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:
      Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się
      wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych
      przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego
      przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
    Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:
      Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz
      kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy
      prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
    Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego)
    mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc
    obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała
    faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.
    Z opisu wniosku wynika, że kwota kosztów zastępstwa procesowego stanowi zwrot
    faktycznie poniesionych przez Panią wydatków ze swoich środków pieniężnych. Ponadto
    poniesione przez Panią wydatki na obsługę prawną procesu przekroczyły kwotę 10.800 zł,
    którą wypłacił Pani bank.

    W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie
    jest więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana
    kwota tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego jest obojętna podatkowo.
    W konsekwencji zwrot poniesionych przez Panią kwot nie podlega opodatkowaniu
    podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Zatem Pani stanowisko jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Panią i stanu
    prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie
    faktycznym.
    Wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuję wyliczeń.
    Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie
    podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a
    prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w
    postępowaniu podatkowym.
    Powołane przez Panią interpretacje zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie mają
    zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do Pani sprawy, ani do żadnego
    innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
    W odniesieniu zaś do przywołanych przez Pana wyroków sądów administracyjnych
    wskazuję, że jakkolwiek wyroki sądów kształtują pewną linię wykładni obowiązującego
    prawa, jednak dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie faktycznym.
    Rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i w świetle art. 87 Konstytucji
    Rzeczypospolitej Polskiej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym samym
    nie mogą być wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a,
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
          ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...).
    Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002
    r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935;
    dalej jako „PPSA”.
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA) albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na
        platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego.
    Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy
    Ordynacja podatkowa.