Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB3/423-109/12-4/15-S/KC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2015-08-20
Teza: Czy wypłata dywidendy w formie rzeczowej, tj. w szczególności poprzez przekazanie wspólnikom prawa własności nieruchomości lub jej części, spowoduje powstanie po stronie Spółki przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: dywidendy; przychód-powstanie przychodu; składnik-składnik majątkowy
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) w związku z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów, uwzględniając prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/X 527/12 (data wpływu 15 czerwca 2015 r.), stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 26 marca 2012 r. (data wpływu 29 marca 2012 r.) o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu po stronie Spółki z tytułu przeniesienia prawa własności nieruchomości na rzecz wspólników, jako dywidendy rzeczowej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 marca 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu po stronie Spółki z tytułu przeniesienia prawa własności nieruchomości na rzecz wspólników, jako dywidendy rzeczowej.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka ma dwóch wspólników, którzy w kapitale zakładowym posiadają łącznie 100 % udziałów. Spółka od początku istnienia sukcesywnie, na podstawie uchwał Zgromadzenia Wspólników, przeznaczała zysk netto za dany rok na poczet kapitału zapasowego.

Na koniec roku 2011, Spółka dysponuje niepodzielonym zyskiem z lat ubiegłych, zgromadzonym na kapitale zapasowym, który po rozwiązaniu uchwałą Zgromadzenia Wspólników nie zostanie wypłacony w formie dywidendy pieniężnej, lecz Zgromadzenie Wspólników ma zamiar podjąć uchwałę o wypłacie zysku na rzecz wspólników w formie dywidendy rzeczowej stanowiącej substytut dywidendy (świadczenia pieniężnego) poprzez przeniesienie na wspólników własności nieruchomości/części nieruchomości Spółki.

Zamiarem spółki jest podjęcie uchwały przez Zgromadzenie Wspólników o wypłacie dywidendy w formie rzeczowej dwóm wspólnikom, co nie jest sprzeczne z postanowieniami umowy spółki, albowiem § 9 umowy spółki stanowi, iż: „rozporządzenie zyskiem następuje na mocy uchwały zgromadzenia wspólników.”

Ze względu na potrzeby utrzymania płynności finansowej, jak również dokonany rachunek ekonomiczny tej formy wypłaty dywidendy, Spółka przeniosłaby na wspólników prawo własności wyodrębnionej nieruchomości/wyodrębnionej geodezyjnie części nieruchomości, której rynkowa wartość odpowiadałaby kwocie zobowiązania Spółki z tytułu zysku przeznaczonego do podziału.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy wypłata dywidendy w formie rzeczowej, tj. w szczególności poprzez przekazanie wspólnikom prawa własności nieruchomości lub jej części, spowoduje powstanie po stronie Spółki przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, na podstawie podjętej uchwały Zgromadzenia Wspólników, Spółka będzie miała wobec dwóch wspólników posiadających łącznie wszystkie udziały w kapitale zakładowym Spółki, zobowiązanie do wypłaty dywidendy. Zobowiązanie z tytułu wypłaty dywidendy zostanie przez Spółkę wykonane, ponieważ wygaśnie ono w trybie świadczenia w miejsce wypełnienia.

W ocenie Wnioskodawcy, uregulowanie zobowiązania z tytułu wypłaty dywidendy w formie rzeczowej wspólnikom spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, będzie dla spółki wykonującej to zobowiązanie podatkowo neutralne, tzn. nie będzie powodowało powstania w spółce ani przychodu, ani kosztu uzyskania przychodu w związku z brzmieniem art. 12 oraz 14 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.).

Takie zdarzenie, zdaniem Wnioskodawcy, nie spowoduje po stronie Spółki wypłacającej dywidendę powstania przychodu z odpłatnego zbycia praw, określonego na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Wnioskodawca stwierdza, iż zarówno w doktrynie, jak i komentarzach do ww. ustawy przyjmuje się, iż przychodem jest przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym, które definitywnie powiększa aktywa osoby prawnej. Wypłacając dywidendę w formie rzeczowej Spółka nie uzyska żadnego przysporzenia majątkowego, które mogłoby zostać uznane za przychód podatkowy. Wypłata dywidendy zawsze następuje kosztem majątku własnego Spółki. Wartość uszczuplenia Jej majątku będzie miała tę samą wartość, niezależnie od tego, czy dywidenda przyjmie postać pieniężną, czy rzeczową.

Zdaniem Wnioskodawcy, trwały przyrost aktywów, stanowiący przychód podatkowy, powstanie tylko i wyłącznie po stronie podmiotu uprawnionego do otrzymania dywidendy. Należy zauważyć, iż dywidenda jest zobowiązaniem jednostronnie zobowiązującym. Uprawniony do jej otrzymania nie jest bowiem zobligowany do żadnego świadczenia wzajemnego wobec Spółki. Gdyby przyjąć, iż dywidenda wypłacana w formie rzeczowej miałaby skutkować opodatkowaniem Spółki z tytułu przychodu, prowadziłoby to do naruszenia zakazu podwójnego opodatkowania, gdyż dywidenda jest przecież wypłacana z zysku netto.

Zdaniem Wnioskodawcy, wypłata dywidendy w formie rzeczowej powinna być dla Spółki wypłacającej traktowana tak samo jak wypłata dywidendy w formie pieniężnej, czyli powinna być neutralna podatkowo. Aby bowiem powstał przychód podatkowy, podatnik (Spółka wypłacająca dywidendę) musi uzyskać realne przysporzenie majątkowe, a w tym przypadku trudno wskazać, jakie przysporzenie Spółka by uzyskała.

Wnioskodawca wskazuje, iż w takim kierunku orzekały już parokrotnie sądy administracyjne, m.in.: WSA w Kielcach w wyroku z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ke 120/10, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Po 912/10, czy wreszcie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK1384/10.

W związku z powyżej podniesionymi argumentami, zdaniem Wnioskodawcy, na gruncie obowiązujących przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie sposób przyjąć, iż wypłata przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością dywidendy w formie rzeczowej, w tym poprzez przeniesienie własności nieruchomości, bądź jej części, na rzecz wspólników, może skutkować powstaniem po stronie spółki przychodu.

W dniu 8 czerwca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów wydał interpretację indywidualną w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych nr IPTPB3/423-109/12-2/MF (data doręczenia 14 czerwca 2012 r.), w której stwierdził, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku w zakresie powstania przychodu po stronie Spółki z tytułu przeniesienia prawa własności nieruchomości na rzecz wspólników, jako dywidendy rzeczowej jest nieprawidłowe.

W ww. interpretacji indywidualnej uznano, że wypłata dywidendy w formie rzeczowej poprzez przeniesienie na rzecz Udziałowców prawa własności nieruchomości, spowoduje po stronie Spółki wypłacającej dywidendę powstanie przychodu z odpłatnego zbycia praw rozpoznanego na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej.

Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w ww. interpretacji indywidualnej wniesiono w dniu 27 czerwca 2012 r. (data wpływu 29 czerwca 2012 r.). Odpowiedź na powyższe wezwanie została udzielona pismem z dnia 26 lipca 2012 r., nr IPTPB3/423W-23/12-2/MF (data doręczenia 31 lipca 2012 r.).

W dniu 27 sierpnia 2012 r. do tutejszego Organu wpłynęła skarga adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X na ww. interpretację, w której wniesiono o jej uchylenie (data nadania w polskiej placówce pocztowej 24 sierpnia 2012 r.).

Pismem z dnia 26 września 2012 r., nr IPTPB3/4240-44/12-2/MF tutejszy Organ udzielił odpowiedzi na ww. skargę, wnosząc o jej oddalenie.

Wyrokiem dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/X 527/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w X uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 8 czerwca 2012 r., nr IPTPB3/423-109/12-2/MF w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/X 527/12 stwierdzono, że skarga Wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w kwestii opodatkowania wypłaty dywidendy w formie niepieniężnej wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. akt II FSK 1384/10). Sąd wskazał, że w całości podziela wyrażone w wyroku NSA stanowisko. Powtarzając za Sądem stwierdził, że wykładnia przepisów prawnych zawartych w art. 12 ust. 1-3 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397, z późn. zm. dalej: u.p.d.o.p.) nie daje podstaw do przyjęcia tezy, zgodnie z którą podjęcie uchwały przez Zgromadzenie Wspólników o wypłacie zysku w formie niepieniężnej, tzn. w postaci przysługującego spółce prawa własności do części nieruchomości skutkuje powstaniem przychodu po jej stronie. W przypadku przeniesienia na wspólników prawa własności części nieruchomości, której rynkowa wartość będzie odpowiadała kwocie zobowiązania spółki z tytułu zysku przeznaczonego do podziału wypłaty z zysku, nie znajdzie zastosowania art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p.. Przeniesienie prawa własności w drodze wypłaty z zysku nie jest zbyciem, w wyniku którego powstaje po stronie spółki przychód, gdyż wypłata z zysku w formie rzeczowej nie stanowi odpłatnego zbycia praw. W wyniku wypłaty z zysku w formie rzeczowej wartość rynkowa pozostałych w spółce aktywów nie wzrośnie. Zmianie ulegną jedynie rodzaj i struktura aktywów spółki. Wyplata dywidendy w naturze nie jest dla spółki odpłatnym zbyciem nieruchomości i jako substytut świadczenia pieniężnego nie powoduje powstania przychodu po stronie spółki.

Następnie Sąd stwierdził, że wypłata przez Spółkę dywidendy niepieniężnej nie powinna bowiem być utożsamiana z umową sprzedaży, ani jakąkolwiek podobną umową o charakterze wzajemnym. Spółka przekazuje wspólnikom część posiadanego majątku w formie pieniężnej bądź rzeczowej z tego powodu, że spełnione zostaną przewidziane umową spółki i przepisami prawa wymogi dotyczące podziału zysku.

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że świadczenie otrzymane z tytułu dywidendy będzie stanowić źródło opodatkowanego przychodu po stronie uprawnionego wspólnika, czy będzie on osobą prawną (art. 10 ust. 1 u.p.d.o.p.), czy też osobą fizyczną (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). We wspomnianych regulacjach racjonalny ustawodawca wskazuje zatem podmiot, który na skutek wypłaty dywidendy uzyskuje opodatkowane przysporzenie majątkowe, co ma określone konsekwencje w zakresie obowiązków Spółki jako płatnika i może być wystarczającym argumentem dla zanegowania stanowiska Organu interpretacyjnego.

Stwierdził również, że zasadnie wskazuje Spółka, że wypłata dywidendy następuje w wykonaniu uchwały, a zobowiązanie Spółki wobec wspólnika, wynikające z przepisów ustawowych, statutu spółki oraz uchwały zgromadzenia wspólników ma charakter jednostronny. Wywiązanie się Spółki z Jej zobowiązania względem udziałowca nie stanowi czynności prawnej wzajemnej, której elementem jest cena. Wypłata dywidendy, bez względu na jej pieniężną czy niepieniężną formę nie stanowi przysporzenia majątkowego po stronie Spółki (podział wypracowanego zysku skutkuje wręcz obniżeniem wartości Jej majątku), a zatem nie może stanowić źródła Jej opodatkowanego przychodu.

Sąd wskazał następnie, że jak wykazano powyżej art. 12 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia, że Spółka wypłacając dywidendę w formie niepieniężnej uzyskuje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Na powyższy wyrok Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów, pismem z dnia 31 grudnia 2012 r. wniósł skargę kasacyjną do NSA za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X.

Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r. sygn. akt II FSK X/13 umorzył postępowanie kasacyjne, z uwagi na wycofanie skargi kasacyjnej.

Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 527/12 wraz z aktami sprawy wpłynął do tutejszego Organu w dniu 15 czerwca 2015 r.

W związku z powyższym, ponownemu rozpatrzeniu podlega wniosek z dnia 26 marca 2012 r. (data wpływu 29 marca 2012 r.) o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu po stronie Spółki z tytułu przeniesienia prawa własności nieruchomości na rzecz wspólników, jako dywidendy rzeczowej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego – biorąc pod uwagę stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X zawarte w prawomocnym wyroku z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/X 527/12 – tutejszy Organ dokonał ponownej analizy sprawy, w wyniku której stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie powstania przychodu po stronie Spółki z tytułu przeniesienia prawa własności nieruchomości na rzecz wspólników, jako dywidendy rzeczowej jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613), odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej w tym zakresie oceny stanowiska Spółki.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania uchylonej interpretacji z dnia 8 czerwca 2012 r. nr IPTPB3/423-109/12-2/MF.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w , po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.