Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-174/09-2/MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-08-07
Teza: opodatkowanie umowy cesji wierzytelności
Słowa kluczowe: cesja; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; wierzytelność
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. Z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 12.05.2009 r. (data wpływu 15.05.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cesji wierzytelności - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15.05.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cesji wierzytelności.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następując zdarzenie przyszłe.

A. \[dalej „Spółka”\] posiada rezydencję podatkową na Kajmanach. Spółka jest podmiotem z grupy R. zajmującej się m.in. inwestowaniem na rynku nieruchomości. Głównym przedmiotem działalności Spółki jest działalność finansowa w ramach grupy C..

Polskie spółki z grupy R. \[dalej „Polskie SPVs”\] otrzymywały do tej pory finansowanie w formie pożyczek m.in. od innej spółki z grupy R., tj. H. \[dalej „HoldCo”\] będącej spółką prawa luksemburskiego. Umowy pożyczek pomiędzy HoIdCo i polskimi SPV’s zawarte były zagranicą i podlegają prawu polskiemu.

W związku z rozważaną restrukturyzacją zadłużenia planowane jest przeniesienie do Spółki w drodze cesji (dokonanej zgodnie z prawem polskim) wierzytelności pożyczkowych przysługujących HoldCo w stosunku do Polskich SPVs. Cesja zostanie dokonana i rozliczona za odpowiednim wynagrodzeniem.

Umowa cesji będzie zawarta poza granicami Polski. Polskie SPVs w żadnym zakresie nie będą stronami transakcji cesji. Cesja dokonana zostanie pomiędzy HoIdCo oraz Spółką, które to podmioty posiadają swoją zarejestrowaną siedzibę poza terytorium Polski. Po dokonanej cesji wierzytelności, wierzycielem Polskich SPVs z tytułu udzielonych umów pożyczek będzie Spółka, natomiast pozycja dłużnika (tj. Polskich SPVs) nie ulegnie zmianie. Polskie SPVs potwierdzą Spółce oraz HoIdCo, iż przyjmują do wiadomości, iż nastąpiła zmiana wierzyciela.

Miejsce spełnienia świadczenia wynikającego z zawartych umów pożyczek jest oznaczone i znajduje się poza terytorium Polski. Zgodnie z treścią umów pożyczek spłata kwot wymagalnych na podstawie tych umów winna nastąpić na rachunek bankowy pożyczkodawcy (HoIdCo) prowadzony w Luksemburgu. Po dokonaniu cesji, spłata kwot wymagalnych na podstawie tych umów pożyczek nastąpi w przyszłości na rachunek bankowy pożyczkodawcy (Spółki) prowadzony poza granicami Polski.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

W związku z wyżej opisanym zdarzeniem przyszłym Spółka wnosi o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej prawa podatkowego, poprzez potwierdzenie, iż:

czynność cesji wierzytelności przysługujących HoIdCo w stosunku do Polskich SPV’s z tytułu udzielonych umów pożyczek na rzecz Spółki, wykonana poza granicami Polski nie stanowi czynności cywilnoprawnej, której przedmiotem są prawa majątkowe wykonywane na terytorium Polski, w związku z czym czynność ta nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych \[dalej „PCC”\].

Zdaniem Wnioskodawcy:

Spółka stoi na stanowisku, iż czynność cesji wierzytelności pożyczkowych HoIdCo w stosunku do Polskich SPV’s na rzecz Spółki nie podlega PCC.

Spółka wskazuje na art. 1 ust. 1 pkt 1 lit a) Ustawy o PCC, zgodnie z którym podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Polskie prawo nie podaje wprawdzie definicji prawa majątkowego. Zgodnie jednak z ukształtowaną doktryną wierzytelności należy zaliczyć do praw majątkowych.

W myśl art. 509 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny \[Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.\] wierzyciel może, co do zasady, bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, co z kolei zgodnie z art. 510 § 1 tejże ustawy może nastąpić w drodze umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowa zobowiązującej do przeniesienia wierzytelności na nabywcę.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż od strony cywilistycznej, przeniesienie wierzytelności może nastąpić w wyniku zawarcia różnorodnych umów zobowiązujących do przeniesienia wierzytelności. Jednakże, zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 pkt 1 Ustawy o PCC, podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają czynności enumeratywnie wskazane w treści tego przepisu (m.in. umowa sprzedaży praw majątkowych). W związku z powyższym, w sytuacji gdy wyżej wymieniona czynność cesji dokonana zgodnie z prawem polskim przybierze formę sprzedaży wierzytelności, w takim przypadku należy poddać ocenie czy zachodzą inne przesłanki wskazane w treści Ustawy o PCC, które uzasadniałyby konieczność opodatkowania podatkiem PCC takiej transakcji.

Zgodnie z art. 1 ust. 4 pkt 1 Ustawy o PCC podatkowi podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli ich przedmiotem są rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Spółka podkreśla, iż umowa cesji będzie zawarta pomiędzy HoIdCo i Spółką — podmiotami posiadającymi rezydencję podatkową poza granicami Polski. Ponadto, czynność cesji zostanie zawarta poza granicami Polski. Dodatkowo, polskie Spółki w żadnym zakresie nie będą stroną umowy cesji. Zgodnie z treścią umów pożyczek spłata kwot wymagalnych na podstawie tych umów winna nastąpić na rachunek bankowy pożyczkodawcy (HoldCo) prowadzony w Luksemburgu. Po dokonaniu cesji, spłata kwot wymagalnych na podstawie tych umów pożyczek nastąpi w przyszłości na rachunek bankowy pożyczkodawcy (Spółki) prowadzony poza granicami Polski.

Należy także podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 454 § 1 kodeksu cywilnego, jedynie jeżeli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione w miejscu, gdzie w chwili powstania zobowiązania dłużnik miał zamieszkanie lub siedzibę. Natomiast świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia.

Przepis ten jest przepisem, a zatem strony stosunku zobowiązaniowego - korzystając z wolności kontraktowania przyznanej na mocy art. 353¹ k.c. mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Taką opinię wyraził m.in. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 4 stycznia 1995 r.

W związku z powyższym, mając na uwadze swobodę kształtowania stosunków prawnych, jeżeli miejsce spełnienia świadczenia jest oznaczone lub wynika z właściwości zobowiązania nie ma przeszkód, aby było ono spełnione w miejscu, gdzie w chwili spełnienia świadczenia wierzyciel miał zamieszkanie lub siedzibę. Ponadto, tak jak to zostało wskazane powyżej, w odniesieniu do spełnienia świadczeń pieniężnych, reguła ta wynika także wprost z przepisów kodeksu cywilnego.

Spółka zaznacza, iż w zdarzeniu przyszłym będącym przedmiotem niniejszego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej miejsce spełnienia świadczenia jest oznaczone i nie znajduje się na terytorium Polski.

Ponadto, w nawiązaniu do zdania drugiego wyżej cytowanego art. 454 § 1 k.c. Spółka dodatkowo podkreśla, iż siedziba wierzyciela również nie znajduje się na terytorium Polski. Fakt, iż dłużnicy — Polskie SPVs — nie będące stronami umowy cesji będącej przedmiotem zapytania o interpretację — mają siedzibę na terytorium Polski, nie ma więc znaczenia w przedmiotowej sprawie.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Spółka przytacza postanowienie w sprawie interpretacji prawa podatkowego wydane 22 grudnia 2005 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, który w stanie faktycznym dotyczącym sprzedaży wierzytelności do spółki zagranicznej w związku z art. 454 § 1 k.c. stwierdził, iż „miejscem wykonania zobowiązania (świadczenia pieniężnego) jest siedziba wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia. (\`(...)\`) W związku z tym miejscem wykonania przedmiotowego prawa majątkowego będzie siedziba nabywcy wierzytelności, czyli terytorium Republiki Włoskiej”. Podsumowując Naczelnik podkreśla, iż „ w przedstawionym stanie faktycznym w sytuacji, gdy podatnik z siedzibą w Polsce dokonuje sprzedaży wierzytelności własnej wobec podatnika z siedzibą we Francji, podatnikowi z siedzibą we Włoszech, nie powstaje obowiązek podatkowy w podatku PCC z uwagi na nie spełnienie żadnego z warunków zawartych w art. 1 ust. 4 ustawy p. c. c”.

Zdaniem Spółki skoro w przedstawionym stanie faktycznym w przytoczonej interpretacji w chwili sprzedaży wierzytelności wierzyciel miał rezydencję w Polsce i transfer tej wierzytelności nie podlegał PCC, to w sytuacji przedstawionej w opisie zdarzenia przyszłego przedstawionym przez Spółkę cesja wierzytelności między podmiotami zagranicznymi tym bardziej nie powinna być uznana za czynność, której przedmiotem są prawa majątkowe wykonywane na terytorium Polski.

Stanowisko prezentowane przez Spółkę w niniejszym wniosku znajduje swoje potwierdzenie także w interpretacji indywidualnej z dnia 2 października 2008 r. (IBPB2/436-121/08/MZ) wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, gdzie wyrażono następujący pogląd:

„Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że przeniesienie praw i przejęcie obowiązków wynikających z umowy pożyczki na rzecz wnioskodawcy nastąpi w oparciu o warunki ustalone w umowie, która zostanie zawarta na terytorium Państwa - siedziby pożyczkodawcy. Umowa pożyczki będzie zawierała zapis, że miejscem spełnienia świadczenia wynikającego z udzielonej pożyczki będzie Londyn. W związku z tym należy stwierdzić, że umowa przenosząca prawo majątkowe będzie dotyczyła prawa majątkowego wykonywanego poza terytorium Polski.

W świetle opisanego zdarzenia przyszłego jeżeli zawarta umowa przybierze postać jednej z umów podlegających podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie będzie ona podlegała opodatkowaniu tym podatkiem ponieważ nie są spełnione przesłanki określone w art. 1 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wnioskodawca ma co prawda siedzibę na terenie Polski ale umowa dotycząca prawa majątkowego wykonywanego za granicą zostanie zawarta także za granicą.”

Dodatkowo Spółka wskazuje na stanowisko Sądu Najwyższego, który w postanowieniu z dnia 8 listopada 1991 r. stwierdził, iż ‚„określone w art. 454 § 2 k.c. miejsce spełnienia świadczenia należy rozumieć w ten sposób, że świadczenie pieniężne powinno być spełnione w zasadzie w miejscu zamieszkania lub siedzibie wierzyciela”. Ponieważ w stanie faktycznym przedstawionym w niniejszym wniosku wierzyciel ma siedzibę poza terytorium Polski, to należy uznać, iż świadczenie z tytułu pożyczki będzie spełnione poza terytorium Polski.

Należy także podkreślić, iż w uchwałach z dnia 20 listopada 1992 r. oraz z 4 stycznia 1995 r. Sąd Najwyższy stwierdził ponadto, że miejscem świadczenia w odniesieniu do transakcji bezgotówkowych jest siedziba banku względnie oddziału banku prowadzącego rachunek wierzyciela. Pogląd taki został również zaprezentowany w literaturze przedmiotu (patrz. K. Klimkiewicz, M. Grześkowiak, Od sprzedaży praw majątkowych trzeba czasem zapłacić PCC, Rzeczpospolita 02 lipca 2007r.).

Ponieważ przytoczona powyżej treść uchwał Sądu Najwyższego odnosi się do określenia miejsca świadczenia z tytułu zobowiązań pieniężnych, w związku z powyższym może być ona stosowana również dla określenia miejsca świadczenia z tytułu zobowiązań wynikających z umów pożyczek (w takim przypadku miejscem świadczenia byłaby siedziba banku względnie oddziału banku prowadzącego rachunek wierzyciela (pożyczkodawcy), znajdująca się w analizowanym przypadku poza granicami Polski).

Ponieważ w zdarzeniu przyszłym będącym przedmiotem niniejszego wniosku siedziba wierzyciela, siedziba nabywcy wierzytelności oraz miejsce spełnienia świadczenia z tytułu zawartych umów pożyczek znajdują się poza terytorium Polski, należy uznać za prawidłowe stanowisko Spółki, iż czynność cesji (w formie umowy sprzedaży) wierzytelności przysługujących HoldCo w stosunku do Polskich SPVs na rzecz Spółki nie stanowi czynności cywilnoprawnej, której przedmiotem są prawa majątkowe wykonywane na terytorium Polski, w związku z powyższym czynność ta nie podlega PCC z uwagi na treść art. 1 ust. 4 pkt 1 Ustawy o PCC.

W związku z powyższym należy uznać za prawidłowe stanowisko Spółki przedstawione w niniejszym wniosku, określające, iż czynność cesji wierzytelności przysługujących HoldCo w stosunku do Polskich SPV’s (z tytułu udzielonych umów pożyczek) na rzecz Spółki, wykonana poza granicami Polski nie stanowi czynności cywilnoprawnej, której przedmiotem są prawa majątkowe wykonywane na terytorium Polski, w związku z czym czynność ta nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji stanowisko Spółki przedstawione w niniejszym wniosku należy uznać za prawidłowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.