Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB5/423-1043/11-2/JC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-12-20
Teza: Czy w świetle art. 16 ust. 1 pkt 60 oraz art. 16 ust. 1 pkt 61 ustawy o PDOP w związku z art. 16 ust. 7b ustawy o PDOP, odsetki płacone przez Spółkę w związku z uczestnictwem w cash poolingu, jako wypłacane z tytułu innego niż pożyczka w rozumieniu art. 16 ust. 7b ustawy o PDOP, nie podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji i - w konsekwencji - będą podlegały w pełnej wysokości zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem spełnienia ogólnych warunków wskazanych w art. 15 ust. 1 ustawy o PDOP?
Słowa kluczowe: banki; cash pooling; kapitalizacja-niedostateczna kapitalizacja; koszt-koszty uzyskania przychodów; odsetki; pożyczka; umowa
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 10.10.2011 r. (data wpływu 17.10.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy dotyczących niedostatecznej kapitalizacji w związku z zawarciem umowy cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17.10.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy dotyczących niedostatecznej kapitalizacji w związku z zawarciem umowy cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca, Spółka z o.o. (dalej jako „Spółka”) przystąpiła do systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową w ramach grupy kapitałowej. Spółka będzie Stroną porozumienia (umowy) w ramach swej grupy kapitałowej, którego celem jest zapewnienie optymalnej płynności finansowej wszystkich podmiotów uczestniczących (w tym Spółki), jak również zmniejszenie ich kosztów finansowania zewnętrznego (np. w postaci kosztów kredytowania w bankach).

Mechanizm prawny ww. systemu (tzw. cash-poolingu), którego techniczną realizację zapewni Bank z siedzibą na terenie państwa członkowskiego Unii Europejskiej, ale poza granicami Polski, będzie docelowo składał się z następujących elementów:

*   Bank otworzy rachunek bankowy (dalej jako „Rachunek Główny”) pełniący rolę rachunku podstawowego, wobec którego wszystkie salda podmiotów uczestniczących (dalej jako „Uczestnicy”) zarejestrowane na rachunkach uczestników (dalej jako „Rachunki Uczestniczące”) wchodzących w skład wspólnego systemu zarządzania płynnością finansową będą zerowane na koniec każdego dnia roboczego. Rachunek Główny zostanie otwarty dla podmiotu N. z siedzibą w Danii wchodzącego w skład grupy kapitałowej (dalej jako „Posiadacz Rachunku Głównego”), do której należy Spółka. Funkcją Posiadacza Rachunku Głównego będzie zarządzanie płynnością finansową grupy kapitałowej.
*   Aktualnie Spółka funkcjonuje w systemie w formule przejściowej, tj. okresowo (ale nie codziennie) nadwyżki bądź niedobory środków finansowych są przez Spółkę zgłaszane i przelewane/pobierane z systemu cash-poolingu. Wysokość przepływających kwot uzależniona jest od bieżącego i przewidywanego poziomu zobowiązań oraz należności pieniężnych.
*   Inne podmioty w ramach grupy kapitałowej (w tym Spółka) są uczestnikami Cash poolingu.
*   N. jest ostatecznym właścicielem Spółki, tzn. pośrednio posiada 100% praw głosu w Spółce i sprawuje nad nią kontrolę. Posiadacz Rachunku Głównego nie jest bezpośrednim udziałowcem Spółki ani nie posiada ze Spółką wspólnych udziałów jak również Spółka nie posiada udziałów w N. Posiadacz Rachunku Głównego nie ma stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce.
*   W ramach ostatecznej wersji systemu cash-poolingu będą prowadzone przez Bank: Rachunek Główny dla Posiadacza Rachunku Głównego oraz Rachunki Uczestniczące dla wszystkich uczestników, w tym Spółki i ewentualnie Posiadacza Rachunku Głównego. Rachunki Uczestniczące będą rachunkami bankowymi prowadzonymi w imieniu i na rzecz Uczestników. Dla potrzeb cash-poolingu saldo księgowe oznacza saldo na Rachunku Uczestniczącym zawierające wszystkie transakcje (pomniejszone o transakcje w trakcie procesowania) zaksięgowane na Rachunku Uczestniczącym.
*   Saldo na Rachunku Uczestniczącym wykorzystywane do obliczania odsetek to tzw. „Saldo Podlegające Oprocentowaniu”. „Data Waluty” oznacza dzień, począwszy od którego transakcja na Rachunku Uczestniczącym będzie (lub przestanie być) uwzględniana przy wyliczaniu Salda Podlegającego Oprocentowaniu Rachunku Uczestniczącego. Saldo według Daty Waluty oznacza w określonym dniu sumę wszystkich transakcji z identycznymi Datami Waluty zaksięgowanych na Rachunku Uczestniczącym w danym dniu.
*   Obejmując w pełnym wymiarze Uczestnika systemem cash-poolingu, Posiadacz Rachunku Głównego upoważni Bank i zleci Bankowi m.in.: transfer środków z Rachunku Głównego na Rachunki Uczestniczące, w wyniku czego ujemne Saldo Księgowe, Saldo Podlegające Oprocentowaniu i Saldo według Daty Waluty na Rachunkach Uczestniczących na koniec każdego Dnia Roboczego osiągnie zero; oraz transfer środków z Rachunków Uczestniczących należących do Posiadacza Rachunku Głównego na Rachunek Główny; transfer środków z Rachunku Uczestniczącego na Rachunek Główny; w rezultacie dodatnie Saldo Księgowa, Saldo według Daty Waluty oraz Saldo Podlegające Oprocentowaniu na Rachunkach Uczestniczących na koniec każdego Dnia Roboczego osiągnie zero.
*   Rachunki bankowe prowadzone przez Bank z siedzibą w Polsce w imieniu i na rzecz Uczestników (dalej jako „Rachunki Własne”), w tym Spółki, są zwiane powyżej opisanymi Rachunkami Uczestniczącymi w ten sposób, że salda znajdujące się na Rachunkach Własnych (zarówno dodatnie jak i ujemne) w całości lub w części są przenoszone na Rachunki Uczestniczące (tj. salda ujemne będą pokrywane w drodze transferu z Rachunku Uczestniczącego). Oznaczać to będzie przepływ środków pieniężnych z Rachunków Własnych na Rachunki Uczestniczące - lub odwrotnie, dla celów konsolidacji na Rachunku Głównym.
*   Rachunki Uczestniczące (w tym Rachunek Uczestniczący przypisany Spółce) zostaną w przyszłości poddane mechanizmowi zerowania w stosunku do Rachunku Głównego, w ramach którego wszystkie salda (dodatnie bądź ujemne) na Rachunkach Uczestniczących będą automatycznie na koniec dnia roboczego zerowane wobec Rachunku Głównego poprzez transfer środków. Każda z tak przetransferowanych kwot będzie miała taką Datę Waluty, jak Saldo według Daty Waluty, którego dotyczy. Saldo dodatnie Rachunku Uczestniczącego reprezentuje należność Uczestnika od Banku, saldo ujemne Rachunku Uczestniczącego reprezentuje zobowiązanie Uczestnika w stosunku do Banku. Po wykonaniu transakcji zerowania rachunków, saldo dodatnie przeniesione na Rachunek Główny z Rachunku Uczestniczącego reprezentuje należność tego Uczestnika od Posiadacza Rachunku Głównego, a saldo ujemne uzupełnione do zera w drodze transferu środków z Rachunku Głównego na Rachunek Uczestniczący reprezentuje należność Posiadacza Rachunku Głównego od Uczestnika. Od tak skonsolidowanego na Rachunku Głównym salda Bank będzie obliczał oprocentowanie na rzecz Posiadacza Rachunku Głównego (dodatnie lub ujemne w zależności od stanu tego skumulowanego skonsolidowanego salda). W chwili bieżącej system nie zeruje automatycznie w przypadku Spółki Rachunku Uczestniczącego, ale oprocentowanie naliczane jest na analogicznych zasadach.
*   Dodatkowym elementem ww. struktury jest tzw. Bank Wewnętrzny grupy N. prowadzony przez Posiadacza Rachunku Głównego. Każdy uczestnik, w tym Spółka, prowadzi wewnętrzne rachunki bankowe w Banku Wewnętrznym. Takie założenie w połączeniu z zerującymi się saldami na Rachunkach Uczestniczących powoduje, że na koniec każdego dnia roboczego (lub tak jak obecnie - okresowo) fundusze z Rachunków Uczestniczących przenoszone są do Banku Wewnętrznego i vice versa. Na rachunkach w Banku Wewnętrznym naliczane są odsetki od zgromadzonych środków według stawek rynkowych. Odsetki nalicza się zgodnie z formułą faktyczna ilość dni/360 i wypłaca się je ostatniego dnia roboczego każdego miesiąca uznając lub obciążając odpowiednie konto w Banku Wewnętrznym.
*   Warunki handlowe (w szczególności stopy procentowe oraz wynagrodzenie Posiadacza Rachunku Głównego) dotyczące konsolidacji funduszy z Rachunków Uczestniczących na Rachunku Głównym odpowiadają warunkom rynkowym i zostaną potwierdzone na podstawie porozumienia (umowy) zawartego pomiędzy Uczestnikami cash-poolingu a Posiadaczem Rachunku Głównego.
*   Bank zrealizuje transfery i konsolidację sald zgodnie z powyższą metodologią na podstawie zawieranej z Posiadaczem Rachunku Głównego umowy (dalej jako „Umowa zero-balancing”). Uczestnicy przystępują do cash-poolingu na postawie zawieranej z Bankiem stosownej umowy uczestnictwa (dalej jako „Umowa Uczestnictwa”) odnoszącej się do ww. Umowy zero balancing. Działalność Banku ogranicza do dostarczenia platformy (rozwiązania technicznego) do operacji w ramach zarządzania płynnością finansową oraz wykonywania czynności technicznych (prowadzenie Rachunku Głównego, Rachunków Uczestniczących, dokonywanie transferów i konsolidacji sald etc.).

Powyższe czynności będą w przyszłości przeprowadzane automatycznie, tj. bez konieczności składania dodatkowych dyspozycji przez Posiadacza Rachunku Głównego lub innych Uczestników.

Jednocześnie, Spółka oświadcza, że:

*   W chwili obecnej wszystkie spółki uczestniczące w systemie cash pooling, do którego Spółka przystąpiła, są podmiotami powiązanymi ze Spółką w rozumieniu przepisów ustawy o PDOP.
*   W chwili obecnej, w grupie spółek uczestniczących w systemie cash poolingu, do którego przystąpiła Spółka, znajdują się zarówno (i) spółki podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o PDOP, jak również (ii) spółki podlegające ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o PDOP.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy w świetle art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, z perspektywy Spółki, tj. nabywcy usługi zarządzania wspólną płynnością finansową (umowa cash poolingu), wykonywane przez Spółkę czynności w ramach umowy cash poolingu oraz umowy wewnętrznej, pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług?
2.  Czy w odniesieniu do usług świadczonych przez Posiadacza Rachunku Głównego przy wsparciu Banku na rzecz Spółki, w ramach opisanego w stanie faktycznym systemu cash poolingu, Spółka była zobowiązana do rozliczenia podatku od towarów i usług na zasadzie importu usług przy zastosowaniu zwolnienia z opodatkowania VAT, zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2010 r.?
3.  Czy usługi świadczone przez Posiadacza Rachunku Głównego na rzecz Spółki, w ramach opisanego w stanie faktycznym systemu cash poolingu, będą w świetle ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązującej od 1.01.2011 r. w dalszym ciągu podlegały zwolnieniu od podatku od towarów i usług?
4.  Czy w świetle art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, umowy dotyczące zarządzania wspólną płynnością finansową powiązanych podmiotów (tj. umowy regulujące opisany w stanie faktycznym cash pooling) oraz świadczone w ich ramach czynności nie podlegają opodatkowaniu PCC?
5.  Czy w świetle art. 16 ust. 1 pkt 60 oraz art. 16 ust. 1 pkt 61 ustawy o PDOP w związku z art. 16 ust. 7b ustawy o PDOP, odsetki płacone przez Spółkę w związku z uczestnictwem w cash poolingu, jako wypłacane z tytułu innego niż pożyczka w rozumieniu art. 16 ust. 7b ustawy o PDOP, nie podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji i - w konsekwencji - będą podlegały w pełnej wysokości zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem spełnienia ogólnych warunków wskazanych w art. 15 ust. 1 ustawy o PDOP?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie oznaczone numerem 5, dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych. W zakresie pytań dotyczących podatku od towarów i usług oraz pytania dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, odsetki płacone przez Spółkę w związku z uczestnictwem w cash poolingu nie podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji, tj. art. 16 ust. 1 pkt 60 oraz art. 16 ust. 1 pkt 61 ustawy o PDOP w związku z art. 16 ust. 7b ustawy o PDOP. W konsekwencji, odsetki te będą podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem spełnienia ogólnych warunków wskazanych w art. 15 ust. 1 ustawy o PDOP.

Zgodnie z przepisami ustawy o PDOP, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów:

1.  odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego udziałowca (akcjonariusza) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki – w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni (art. 16 ust. 1 pkt 60 ustawy o PDOP),
2.  odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych przez spółkę innej spółce, jeżeli w obu tych podmiotach ten sam udziałowiec (akcjonariusz) posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji) a wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę (kredyt) wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% jej udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych udziałowców (akcjonariuszy) oraz wobec spółki udzielającej pożyczki (kredytu) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni (art. 16 ust. 1 pkt 61 ustawy o PDOP).

Przez pożyczki, o których mowa powyżej rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Przez pożyczkę tę rozumie się także emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę (art. 16 ust. 7b ustawy o PDOP).

Zdaniem Spółki, transfery środków pieniężnych które są dokonywane pomiędzy rachunkami uczestników a Rachunkiem Głównym wykonywanymi w ramach cash poolingu nie spełniają definicji pożyczki określonej w art. 16 ust. 7b ustawy o PDOP.

Stanowisko to wynika, między innymi, z następujących przesłanek:

1.  nie są skonkretyzowane elementy przedmiotowe (essentialia negotii) pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b ustawy o PDOP, tzn. nie dochodzi do zobowiązania się do przeniesienia własności określonej ilości pieniądza oraz zwrotu takiej samej ilości pieniądza, poszczególne transfery środków będą bowiem wykonywane automatycznie, w wysokości ustalonego na moment każdorazowego dokonania konsolidacji salda rachunku technicznego (ujemnego lub dodatniego),
2.  nie jest skonkretyzowana druga strona umowy, a tym samym nie dochodzi do zwrotu tej samej ilości pieniędzy. Wynika to z faktu, iż w ramach struktury nie ma możliwości powiązania środków pieniężnych przeznaczonych na pokrycie danego, przejściowego niedoboru (salda ujemnego) na rachunku technicznym Spółki ze środkami pochodzącymi od jednego, konkretnego Uczestnika lub Agenta, efektywnie finansującego saldo ujemne Spółki wykazane w momencie konsolidacji salda jej rachunku technicznego.

Należy ponadto zauważyć, że w momencie rozliczania przez Posiadacza Rachunku Głównego odsetek pomiędzy uczestnikami cash poolingu brak może być zadłużenia, od którego odsetki zostały skalkulowane lub może nie być możliwe powiązanie wypłacanych przez Spółkę odsetek (od występujących na jej rachunku technicznym sald ujemnych w danym okresie rozliczeniowym) z jej zadłużeniem wobec konkretnego innego Uczestnika lub Posiadacza Rachunku Głównego występującym w momencie wypłaty, tj. odsetki wypłacane w danym okresie mogą nie dać się powiązać z konkretnym zadłużeniem występującym w momencie wypłaty odsetek wobec konkretnego Uczestnika lub Posiadacza Rachunku Głównego.

W opinii Spółki, możliwość braku istnienia na dzień zapłaty odsetek zadłużenia, od którego miałby być liczony limit odsetek, które mogą stanowić koszt uzyskania przychodów Spółki, będzie uniemożliwiał stosowanie przepisów o niedostatecznej kapitalizacji do rozliczeń w ramach systemu zarządzania płynnością finansową. Okoliczność ta, w ocenie Spółki, pozostaje w związku z twierdzeniem, iż intencją ustawodawcy nie było objęcie rozliczeń typu cash-pooling przepisami o niedostatecznej kapitalizacji.

Na brak podlegania omawianych płatności odsetkowych dokonywanych w ramach cash poolingu ograniczeniom wynikającym z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji wskazuje również wykładnia celowościowa przepisów zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o PDOP.

Zdaniem Spółki, przedstawione powyżej ograniczenie mają na celu zapobieżenie nadmiernemu finansowaniu działalności spółek kapitałowych będących podatnikami PDOP w Polsce przez ich właścicieli w sposób inny, niż poprzez neutralne podatkowo (tj. nie dające prawa do naliczania przez udziałowców wynagrodzenia za finansowanie) kapitały własne, co może skutkować obniżeniem podstawy opodatkowania polskich podatników dla celów PDOP. Natomiast przedstawiony przez Spółkę system cash pooling ma na celu optymalizację płynności finansowej Uczestników należących do grupy kapitałowej Spółki oraz zmniejszenie globalnych kosztów zewnętrznego finansowania Uczestników, zatem, ma w rezultacie spowodować zmniejszenie wysokości kosztów odsetek, które gdyby nie uczestnictwo w rozważanym cash poolingu, spowodowałoby obniżenie ich podstawy opodatkowania PDOP.

W konsekwencji, uczestnictwo Spółki w ww. systemie nie powinno wpływać ani na obniżenie podstawy jej opodatkowania PDOP, ani skutkować naruszeniem interesów Skarbu Państwa, które legły u podstaw wprowadzenia przepisów o niedostatecznej kapitalizacji.

W świetle powyższego, zdaniem Spółki nie będzie podstaw do zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 60 ani pkt 61 ustawy o PDOP i odsetki wypłacane przez Spółkę w związku z uczestnictwem w rozważanym systemie cash pooling nie będą podlegały ograniczeniom z zakresu tzw. niedostatecznej kapitalizacji.

Powyższe stanowisko Spółki znajduje potwierdzenie w ugruntowanej praktyce organów podatkowych, np.:

*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 26 maja 2011 r., znak IPPB5/423-225/11-3/JC,
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 maja 2011 r., znak IPPB5/423-263/11-4/JC,
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2011 r., znak IPPB5/423-87/11-4/JC,
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 marca 2011 r., znak IPPB5/423-78/11-2/JC,
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 27 września 2010 r., znak IBPBI/2/423-1205/10/PP,
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 września 2010 r., znak ILPB4/423-16/10-4/DS,
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 20 lipca 2010 r., znak IBPBI/2/423-588/10/CzP,
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 27 maja 2009 r., znak IPPP2/443-351/09-4/AS,
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 02 marca 2009 r., znak IBPBI/2/423-1135/08/PC,
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2009 r., znak ITPB3/423-705/08/PS,
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 5 listopada 2009 r., znak IPPB3/423-1232/08-2/MŚ,
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 31 października 2008 r., znak IPPB3/423-1231/08-2/MŚ,
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 26 września 2008 r., znak ILPB3/423-403/08-4/DS.

W związku z powyższym, w ocenie Spółki, odsetki płacone przez Spółkę w związku z uczestnictwem w oferowanej przez Bank strukturze zarządzania płynnością finansową cash poolingu rzeczywistego nie będą podlegały ograniczeniom wynikającym z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji, tj. art. 16 ust. 1 pkt 60 oraz art. 16 ust. 1 pkt 61w związku z art. 16 ust. 7b ustawy o PDOP.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Umowa „cash poolingu” jest formą efektywnego zarządzania środkami finansowymi, stosowana przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej, lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Sprowadza się ona do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali. Pozwala to na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki temu dochodzi do minimalizowania kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy poprzez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. W ramach porozumienia cash poolingu uczestnicy wskazują podmiot organizujący cash pooling i zarządzający systemem, tzw. Pool leadera (Agenta), którym może być wyspecjalizowany bank, jak również (co ma miejsce w niniejszej sprawie) jednostka z grupy. Zarządzający systemem w ramach umowy zapewnia dla wszystkich uczestników systemu środki finansowe na pokrycie sald ujemnych, a przypadku wystąpienia sald dodatnich na rachunkach uczestników to na jego rachunek trafiają środki finansowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 60 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego udziałowca (akcjonariusza) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni.

Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 61 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych przez spółkę innej spółce, jeżeli w obu tych podmiotach ten sam udziałowiec (akcjonariusz) posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji), a wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę (kredyt) wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% jej udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych udziałowców (akcjonariuszy) oraz wobec spółki udzielającej pożyczki (kredytu) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni.

Stosownie natomiast do treści art. 16 ust. 7b powołanej ustawy przez pożyczkę, o której mowa w ust. 1 pkt 60 i 61 oraz w ust. 7, rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy; przez pożyczkę tę rozumie się także emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę.

Umowa cash poolingu nie jest formą tradycyjnej pożyczki udzielanej sobie nawzajem przez podmioty powiązane, lecz ma charakter bieżącego wyrównywania sald w drodze wielostronnych i wielokrotnych świadczeń konsolidacyjnych o charakterze zwrotnym.

W przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu. Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

W konsekwencji powołane przepisy dotyczące niedostatecznej kapitalizacji w opisanej strukturze nie powinny mieć zastosowania, z uwagi na niespełnienie jednej z przesłanek wskazanej w tych przepisach: podstawą dokonywanych transferów w ramach struktury nie będą bowiem pożyczki, o których mowa w tych przepisach. Uczestnicy zobowiązują się do konsolidowania swoich środków ze środkami innych podmiotów uczestniczących w Systemie, a nie do pożyczenia ich konkretnemu „Uczestnikowi”. Spółka uczestnicząc w Systemie nie jest zobowiązana do przeniesienia z góry ustalonej ilości pieniędzy na rzecz określonego podmiotu, lecz udostępnia lub pobiera środki w zależności od swojej sytuacji finansowej.

W kontekście powyższego, odsetki płacone przez Spółkę w związku z uczestnictwem w oferowanej przez Bank strukturze zarządzania płynnością finansowa cash poolingu rzeczywistego nie będą podlegały ograniczeniom wynikającym z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji (art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Odsetki te mogą zostać w całości uznane jako koszty uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Tym samym, stanowisko Spółki należało uznać za prawidłowe.

Na marginesie sprawy podnieść należy, że uzyskanie niezbędnych i koniecznych informacji, istotnych z punktu widzenia prawidłowego opodatkowania powinno stanowić element organizacji cash poolingu i umożliwić prawidłowe stosowanie przepisów podatkowych.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanych interpretacji w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż interpretacje te co do zasady wiążą w sprawie, w której zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowią podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Należy jednocześnie dodać, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego, które w przedmiotowej sprawie umożliwiłoby pełną ocenę zawartej umowy cash poolingu. Ocena ta zostanie poddana badaniu w prowadzonych przez organy skarbowe postępowaniach kontrolnych.

Tym samym, jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe różni się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.