Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.123.2025.1.PB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-07-09
Teza: W zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy dożywocia.
Słowa kluczowe: nieruchomości
podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych
rodzice
umowa-umowa dożywocia
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne-
Umowy dożywocia
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 3. Podstawa opodatkowania oraz wysokość
podatku-Podstawa opodatkowania-Czynności
cywilnoprawne-Umowa dożywocia
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 3. Podstawa opodatkowania oraz wysokość
podatku-Podstawa opodatkowania-Wartość rynkowa
1

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 3. Podstawa opodatkowania oraz wysokość
podatku-Stawki podatku-Czynności cywilnoprawne-
Umowa zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie
współwłasności oraz darowizny
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1-pkt 1-lit. e
[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 3-art. 6-ust. 1-pkt 4
[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 3-art. 6-ust. 2
[PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 3-art. 7-ust. 1 -pkt 2

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 kwietnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 14 kwietnia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie
    skutków podatkowych zawarcia umowy dożywocia. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Pana rodzice zostali obdarowani przez swoją synową (po śmierci ich syna) 50% domu (...)
    2025 r. Jako, że są zaliczani do pierwszej grupy podatkowej podatek od spadków i
    darowizn nie został naliczony.
    Pana rodzice są wiekowi, schorowani i chcieliby zostać pod Pana opieką, w związku z czym
    chcieliby zawrzeć z Panem umowę dożywocia - jak najszybciej, przed upływem 5 lat od
    daty zawarcia aktu notarialnego - darowizny (obawiają się, że ich stan zdrowia znacząco
    się pogorszy). Jednocześnie chcieliby całość majątku zostawić Panu (z dożywociem i
    opieką).

## Pytanie

W przypadku zawarcia umowy dożywocia, przed upływem 5 lat od daty kiedy zostali
    obdarowani, jakie podatki zostaną naliczone dla obdarowanego, darczyńców?
    Pana stanowisko w sprawie
    Pana zdaniem, w przypadku zawarcia umowy dożywocia, przed upływem 5 lat od daty
    darowizny, należy wziąć pod uwagę kilka kwestii podatkowych: Podatek od czynności
    cywilnoprawnych (PCC): Umowa dożywocia podlega opodatkowaniu podatkiem od
    czynności cywilnoprawnych (PCC), który wynosi 2% wartości rynkowej nieruchomości.
    Obowiązek zapłaty tego podatku spoczywa na nabywcy nieruchomości, czyli na Panu.
    Podsumowując, w przypadku zawarcia umowy dożywocia przed upływem 5 lat od daty
    darowizny, jedynym podatkiem, który powinien być naliczony, jest podatek od czynności
    cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 2% wartości rynkowej nieruchomości.
    Powyżej przywołano tylko tę część Pana stanowiska, która odnosi się do podatku od
    czynności cywilnoprawnych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):

      Podatkowi podlegają: umowy dożywocia.
    Instytucję umowy dożywocia regulują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks
    cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    Zgodnie z art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się
      zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w
      braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu
      wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i
      pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb
      odpowiadający zwyczajom miejscowym.
    Umowa dożywocia ma więc charakter umowy zobowiązującej, odpłatnej i wzajemnej.
    Przedmiotem świadczenia ze strony zbywcy (dożywotnika) jest przeniesienie własności
    nieruchomości. Ustawa nie ogranicza przy tym możliwości przeniesienia własności
    nieruchomości w zamian za ustanowienie praw dożywocia tylko do nieruchomości
    gruntowych. Możliwe zatem jest ustanowienie dożywocia na nieruchomości budynkowej
    lub lokalowej. W celu wykonania umowy dopuszczalne jest też przeniesienie udziału we
    współwłasności oraz nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym.
    Jednocześnie należy zauważyć, że umowa dożywocia nie określa kwotowo ceny, za jaką
    nieruchomość jest zbywana. Nabywca zobowiązuje się jedynie do świadczeń określonych
    w art. 908 Kodeksu cywilnego, przy czym ich wartość i okres, w którym mają być
    spełnione, w momencie zawierania umowy nie są znane.
    W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania
      czynności cywilnoprawnej.
    Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 ww. ustawy:
      Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie dożywocia - wartość rynkowa
      nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego.
      Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie
      przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z
      uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie
      prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez
      odliczania długów i ciężarów.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:
    Stawki podatku wynoszą: od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie
    współwłasności oraz darowizny:
      a) przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania
      wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,
      spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa
      spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym
      domu mieszkalnym - 2%,
      b) przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych - 1%.
    Stosownie do treści art. 4 pkt 4 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie dożywocia - na
      nabywcy własności nieruchomości.
    Zgodnie z art. 10 ust. 1, 2 i 3 ww. ustawy:

      Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w
      sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz
      obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku
      podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez
      płatnika, oraz przypadków, o których mowa w ust. 1a.
      Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w
      formie aktu notarialnego.
      Płatnicy obowiązani są uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od
      uprzedniego zapłacenia podatku.
    Na podstawie art. 10 ust. 3a pkt 2 ww. ustawy:
      Płatnicy są obowiązani wpłacić pobrany podatek na rachunek organu podatkowego
      właściwego ze względu na siedzibę płatnika, w terminie do 7 dnia miesiąca
      następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, a także przekazać w tym
      terminie, w formie elektronicznej, deklarację o wysokości pobranego i wpłaconego
      podatku przez płatnika, w tym informację o kwocie podatku należnego
      poszczególnym gminom.
    Jeżeli zatem czynność cywilnoprawna (umowa) dokonywana jest w formie aktu
    notarialnego to na notariuszu ciąży obowiązek pobrania i wpłacenia podatku od czynności
    cywilnoprawnych do urzędu skarbowego oraz złożenia deklaracji.
    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Pana rodzice zostali
    obdarowani przez swoją synową (po śmierci ich syna) 50% domu (...) 2025 r. Pana rodzice
    są wiekowi, schorowani i chcieliby zostać pod Pana opieką, w związku z czym chcieliby
    zawrzeć z Panem umowę dożywocia - jak najszybciej, przed upływem 5 lat od daty
    zawarcia aktu notarialnego - darowizny (obawiają się, że ich stan zdrowia znacząco się
    pogorszy). Jednocześnie chcieliby całość majątku zostawić Panu (z dożywociem i opieką).
    Przenosząc powyższe przepisy na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że
    umowa dożywocia będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych. W momencie zawarcia umowy dożywocia, na Panu będzie ciążył
    obowiązek podatkowy z tytułu ww. umowy, a stawka podatku, liczona od wartości
    rynkowej nieruchomości (udziału w nieruchomości), będącej przedmiotem umowy
    wyniesie 2%.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Pana stanowiska wyłącznie w zakresie
    podatku od czynności cywilnoprawnych, w zakresie podatku od spadków i darowizn
    zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1. z zastosowaniem art. 119a;
      2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach
    wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w .... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.