Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-1040/12-2/KG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-02-12
Teza: Zwolnienie od podatku usług zarządzania wierzytelnościami
Słowa kluczowe: fundusz-fundusz inwestycyjny; usługi; usługi-usługi finansowe; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej, przedstawione we wniosku z dnia 7 listopada 2012 r. (data wpływu 12 listopada 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług związanych z obsługą aktywów Funduszu - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 listopada 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług związanych z obsługą aktywów Funduszu.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca świadczy m. in. usługi na rzecz funduszy inwestycyjnych polegające na zarządzaniu aktywami tych funduszy. Jednym z usługobiorców Spółki jest fundusz sekurytyzacyjny (dalej: Fundusz).

Działalność Funduszu sprowadza się do wykorzystywania posiadanych aktywów, którymi są w głównej mierze wierzytelności, w celu osiągnięcia zysku. Z charakteru działalności Funduszu wynika, że nabywane przez niego wierzytelności mogą być wierzytelnościami wysokiego ryzyka, w tym także wierzytelnościami przedawnionymi, niezabezpieczonymi lub zajętymi.

W związku z tym, że wierzytelności stanowią szczególny rodzaj aktywów, zarządzanie nimi nie ogranicza się jedynie do obrotu, tj. zakupu i sprzedaży tych wierzytelności. Zarządzanie tego typu aktywami polega bowiem na ich efektywnym wykorzystaniu w celu osiągnięcia zysku, co w praktyce wymaga podjęcia działań wymagających posiadania odpowiedniego zaplecza personalnego, technicznego i organizacyjnego, jak również odpowiedniej wiedzy i doświadczenia.

Z uwagi natomiast na ograniczenia nakładane na Fundusz przez regulacje prawne, nie jest on uprawniony do organizacji we własnym zakresie zaplecza niezbędnego do prowadzenia działalności wykraczającej poza dokonywanie inwestycji, w tym przykładowo do zawierania umów o pracę.

Wobec powyższego Fundusz zlecił Spółce, jako podmiotowi wyspecjalizowanemu na rynku obrotu wierzytelnościami, realizację usług związanych z obsługą aktywów Funduszu, a więc głównie sekurytyzowanych wierzytelności (dalej: Usługi). Realizacja tych Usług została zlecona Wnioskodawcy na podstawie umowy o obsługę wierzytelności zawartej z Funduszem 20 marca 2007 r. oraz umowy w sprawie wyceny wierzytelności w ramach zarządzania aktywami Funduszu zawartej z Funduszem 28 września 2007 r.

Umowy zawarte pomiędzy Spółką a Funduszem przewidują wykonywanie przez Spółkę szeregu czynności polegających na zarządzaniu wierzytelnościami Funduszu. Wśród tych czynności znajdują się w szczególności:

*   obsługa bieżąca wierzytelności sekurytyzowanych, w tym w szczególności:
    *   gromadzenie na rachunek Funduszu należności wynikających z tych wierzytelności;
    *   wsparcie i monitorowanie postępowań egzekucyjnych, likwidacyjnych i naprawczych;
    *   kontaktowanie się z podmiotami, wobec których Fundusz posiada wierzytelności i prowadzenie z tymi podmiotami negocjacji, zawieranie ugód;
    *   obsługa prawna Funduszu w postępowaniach związanych z dochodzeniem, zabezpieczeniem i egzekucją należności Funduszu wynikających z posiadanych przez Fundusz wierzytelności;
    *   reprezentowanie Funduszu przed sądami i innymi właściwymi organami na podstawie polecenia i otrzymanego od Funduszu pełnomocnictwa;
*   identyfikacja metod i celów postępowania, w tym opracowanie planu działania w stosunku do posiadanych przez Fundusz wierzytelności określającego strategię realizacji świadczeń i jej przewidywany termin, a także okresowa aktualizacja takiego planu;
*   prowadzenie szczegółowej ewidencji wierzytelności oraz dokumentacji prawnej, w tym monitorowanie statusu wierzytelności i otrzymywanych wpłat;
*   wycena aktywów Funduszu: wierzytelności oraz praw do świadczeń z tytułu wierzytelności;
*   zapewnienie wymaganej wyceny nieruchomości i ruchomości, które staną się własnością Funduszu w toku obsługi wierzytelności poprzez nabycie przez Fundusz własności przedmiotu zabezpieczenia wierzytelności.

Możliwość zawierania przez Fundusz umów o obsługę sekurytyzowanych wierzytelności wynikała wprost z art. 191 ust. 3 ustawy o funduszach inwestycyjnych w brzmieniu obowiązującym do 12 stycznia 2009 r., tj. obowiązującym w momencie zawierania umów pomiędzy Funduszem a Spółką (Dz. U. z 2004 r., Nr 146, poz. 1546 ze zm., dalej: Ustawa o funduszach inwestycyjnych). Zawarcie przez Fundusz umowy z podmiotem innym niż bank krajowy wymagało, zgodnie z art. 192 ustawy o funduszach inwestycyjnych, uzyskania zgody Komisji Nadzoru Finansowego, która to zgoda została uzyskana przez Spółkę. Podobnie na gruncie obowiązujących obecnie przepisów Ustawy o funduszach inwestycyjnych, zarządzanie sekurytyzowanymi wierzytelnościami funduszu sekurytyzacyjnego przez podmiot inny niż towarzystwo funduszy inwestycyjnych wymaga uzyskania przez ten podmiot zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Usługi świadczone przez Spółkę na rzecz Funduszu podlegają zwolnieniu od opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, Usługi świadczone przez Spółkę na rzecz Funduszu podlegają zwolnieniu od opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Art. 43 ustawy o VAT wyszczególnia czynności, które są zwolnione od opodatkowania VAT. Jako jedno ze zwolnień od opodatkowania VAT, w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT, ustawodawca przewidział zwolnienie dla usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych, jak również dla usług zarządzania portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych lub ich częścią.

Fundusz sekurytyzacyjny jako szczególny typ funduszu inwestycyjnego.

Fundusz sekurytyzacyjny wskazano jako szczególny typ funduszu inwestycyjnego w Ustawie o funduszach inwestycyjnych. Dział VII tej ustawy zatytułowany „Szczególne typy funduszy inwestycyjnych” zawiera rozdział 3 poświęcony funduszom sekurytyzacyjnym. W rozdziale tym znajduje się art. 183, który stanowi, że fundusz inwestycyjny zamknięty może być utworzony jako fundusz sekurytyzacyjny dokonujący emisji certyfikatów inwestycyjnych w celu zgromadzenia środków na nabycie wierzytelności, w tym wierzytelności finansowanych ze środków publicznych w rozumieniu odrębnych przepisów, lub praw do świadczeń z tytułu określonych wierzytelności.

Zgodnie natomiast z art. 187 ust. 3 Ustawy o funduszach inwestycyjnych, fundusz sekurytyzacyjny obowiązany jest lokować przynajmniej 75% wartości swoich aktywów w określone wierzytelności, papiery wartościowe inkorporujące wierzytelności pieniężne i prawa do świadczeń z tytułu określonych wierzytelności. Dodatkowo, fundusz sekurytyzacyjny może lokować aktywa w dłużne papiery wartościowe, jednostki uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego, depozyty w bankach krajowych lub instytucjach kredytowych, instrumenty rynku pieniężnego oraz instrumenty pochodne.

Z powyższego wynika, że fundusz sekurytyzacyjny jest funduszem inwestycyjnym, którego działalność polega w głównej mierze na inwestowaniu środków w szczególny rodzaj aktywów, jakimi są wierzytelności.

Możliwość zwolnienia Usług świadczonych przez Wnioskodawcę z opodatkowania VAT.

Rozstrzygnięcie, czy Usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz Funduszu mogą korzystać ze zwolnienia od opodatkowania VAT przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT wymaga ustalenia, czy polegają one na zarządzaniu aktywami Funduszu, którymi w głównej mierze są wierzytelności, co wynika z uregulowania zawartego w art. 187 ust. 3 Ustawy o funduszach inwestycyjnych.

Zwolnienie zawarte w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT stanowi implementację do polskich przepisów podatkowych zwolnienia przewidzianego przez Dyrektywę 2006/112/WE Rady Unii Europejskiej (dalej: Dyrektywa) w art. 135 ust. l lit. g), zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają od opodatkowania VAT „zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie”.

Dyrektywa nie zawiera definicji pojęcia „zarządzanie” zawartego w powołanym przepisie, jednak wskazane zwolnienie było przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 4 maja 2006 r. w sprawie Abeby National plc oraz Inscape Investment Fund (sygnatura sprawy przed ETS C-169/04).

W wyroku tym Trybunał orzekł, że poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelem aktywów funduszu inwestycyjnego, zwolnienie przewidziane w art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy VAT (którego odpowiednikiem w Dyrektywie jest art. 135 ust. 1 lit. g) obejmuje także usługi w zakresie administracyjnego zarządzania i prowadzenia rachunkowości funduszy świadczone przez podmiot trzeci, o ile usługi te wypełniają funkcje specyficzne i istotne dla zarządzania tymi funduszami.

Zdaniem Wnioskodawcy z powyższego wynika, że Trybunał uznał za oczywiste, że omawiane zwolnienie obejmuje przede wszystkim czynności polegające na zarządzaniu portfelami aktywów funduszy inwestycyjnych.

Na gruncie ustawy o VAT, zgodnie z art. 43 ust. 8 ustawy o VAT, przez zarządzanie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT, rozumie się między innymi zarządzanie aktywami oraz prowadzenie rachunków i rejestrów aktywów funduszu inwestycyjnego.

Wobec powyższego Wnioskodawca uważa, że stwierdzenie, iż Usługi świadczone przez niego na rzecz Funduszu polegają na zarządzaniu aktywami tego Funduszu (w tym głównie wierzytelnościami), będzie stanowiło przesłankę wystarczającą do uznania, że Usługi te mogą korzystać ze zwolnienia od opodatkowania VAT na gruncie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT.

Cel i istota czynności podejmowanych przez Spółkę jest tożsamy z celem i istotą czynności podejmowanych w ramach zarządzania aktywami finansowymi (np. papierami wartościowymi) każdego innego funduszu inwestycyjnego. Należy jednak pamiętać, że z uwagi na specyfikę aktywów posiadanych przez fundusz sekurytyzacyjny działania podejmowane w ramach zarządzania jego aktywami muszą być dostosowane do charakteru aktywów.

Zarządzanie tak specyficznymi aktywami, jakimi są wierzytelności, wymaga realizacji szeregu czynności wykraczających poza standardowy obrót aktywami. Efektywna realizacja zysku z tego typu aktywów wymaga np. kontaktu z dłużnikami oraz prowadzenia szczegółowej ewidencji wpłat, ich monitorowaniu oraz podejmowania wszelkich niezbędnych działań mających na celu zapewnienie ich spłaty. Podejmowanie takich działań warunkuje możliwość osiągnięcia przez Fundusz dochodu z posiadanych aktywów.

Z uwagi na ograniczone zasoby techniczne i personalne oraz obowiązujące w tym zakresie ograniczenia wynikające z ustawy o funduszach inwestycyjnych, realizacja tego typu działań została zlecona przez Fundusz Spółce w drodze umów zawartych na świadczenie Usług.

Wobec powyższego, zdaniem Wnioskodawcy nie ulega wątpliwości, że zakres oraz cel czynności realizowanych przez niego na rzecz Funduszu wskazuje, że stanowią one usługi zarządzania aktywami Funduszu i jako takie korzystają ze zwolnienia od opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. l pkt 12 ustawy o VAT.

Ponadto Wnioskodawca uważa, że Usługi świadczone przez niego na rzecz Funduszu należy w kontekście ustalenia możliwości zwolnienia ich od opodatkowania VAT rozpatrywać całościowo. Nie ulega bowiem wątpliwości, że Usługi te mają charakter komplementarny i z perspektywy Funduszu stanowią jedno, kompleksowe świadczenie. Okoliczność, że zakres tego świadczenia został określony w dwóch odrębnych umowach nie powinna, zdaniem Wnioskodawcy, wpływać na sposób opodatkowania VAT tego świadczenia.

O prawidłowości takiego podejścia świadczyć może wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt C-41/04 w sprawie Levob Verzekeringen BV. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że jeżeli dwie lub więcej czynności dokonane przez podatnika na rzecz nabywcy są tak ściśle ze sobą związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielnie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania podatku VAT.

Wnioskodawca ponadto wskazał, że 16 kwietnia 2012 r. na jego rzecz została wydana przez tut. organ podatkowy interpretacja indywidualna o sygnaturze ILPP2/443-75/12-2/MR. Powyższa interpretacja dotyczy stanu faktycznego zbliżonego do zaprezentowanego w niniejszym wniosku. W powołanej interpretacji organ podatkowy za prawidłowe uznał stanowisko Spółki, zgodnie z którym świadczone przez nią usługi zarządzania wierzytelnościami funduszu sekurytyzacyjnego są zwolnione od opodatkowania VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT.

Za prawidłowością zaprezentowanego w niniejszym wniosku stanowiska przemawiają ponadto inne interpretacje indywidualne wydane w zbliżonych stanach faktycznych, np.:

*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 10 lipca 2012 r., sygn. IPPP1/443-368/12-4/PR;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 5 lipca 2012 r., sygn. IPPP1/443-366/12-2/EK;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 5 lipca 2012 r., sygn. IPPP1/443-365/12-2/AS;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 27 czerwca 2012 r., sygn. IPPP1/443-361/12-2/AW;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 13 października 2010 r., sygn. IPPP1-443-864/10-4/PR;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 22 grudnia 2008 r., sygn. ILPP1/443-1107/08-3/BP;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 17 kwietnia 2008 r. sygn. IPPP1-443-261/08-2/IŻ;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 15 stycznia 2008 r., sygn. ILPP1/443-314/07-2/BD.

Przykładowo, w interpretacji indywidualnej z 10 lipca 2012 r., sygn. IPPP1/443-368/12-4/PR, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie za prawidłowe uznał stanowisko podatnika, zgodnie z którym „Skoro samo wykonywanie usług o charakterze administracyjnym i proceduralnym na podstawie wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej spełnia definicję zarządzania, to tym bardziej dotyczy to kompleksowych usług zarządzania (\`(...)\`)”. Z kolei w interpretacji z 13 października 2010 r., sygn. IPPP1-443-864/10-4/PR, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził, że „mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy należy uznać, że świadczone przez Spółkę usługi zarządzania wierzytelnościami na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego podlegają zwolnieniu od podatku od towarów usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy”.

Mając na uwadze przedstawione powyżej argumenty, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości swojego stanowiska na podstawie przepisów obowiązujących w dniu złożenia niniejszego wniosku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

W przytoczonych przepisach została zrealizowana zasada powszechności opodatkowania wyrażona w art. 1 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. serii L Nr 347 str. 1 ze zm.), dalej: Dyrektywa 2006/112/WE. Definicja świadczenia usług stanowi dopełnienie definicji dostawy towarów i tym samym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszystkie czynności odpłatnego obrotu profesjonalnego.

Zgodnie z art. 5a ustawy, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Zatem dla prawidłowego określenia wysokości stawki podatku od towarów i usług od czynności, których przedmiotem są poszczególne towary lub usługi, ustawodawca odsyła do klasyfikacji statystycznych wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, powołując w przepisach dotyczących obniżonych stawek podatku oraz w załącznikach do ustawy symbole PKWiU.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 5 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

Art. 15 ust. 1 ustawy, stanowi, iż podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów lub świadczenie usług podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane będą przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy towarów lub świadczenia usług mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Z danych przedstawionych we wniosku wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca świadczy m. in. usługi na rzecz funduszy inwestycyjnych polegające na zarządzaniu aktywami tych funduszy. Jednym z usługobiorców Spółki jest fundusz sekurytyzacyjny. Działalność Funduszu sprowadza się do wykorzystywania posiadanych aktywów, którymi są w głównej mierze wierzytelności, w celu osiągnięcia zysku. Z charakteru działalności Funduszu wynika, że nabywane przez niego wierzytelności mogą być wierzytelnościami wysokiego ryzyka, w tym także wierzytelnościami przedawnionymi, niezabezpieczonymi lub zajętymi. W związku z tym, że wierzytelności stanowią szczególny rodzaj aktywów, zarządzanie nimi nie ogranicza się jedynie do obrotu, tj. zakupu i sprzedaży tych wierzytelności. Zarządzanie tego typu aktywami polega bowiem na ich efektywnym wykorzystaniu w celu osiągnięcia zysku, co w praktyce wymaga podjęcia działań wymagających posiadania odpowiedniego zaplecza personalnego, technicznego i organizacyjnego, jak również odpowiedniej wiedzy i doświadczenia. Z uwagi natomiast na ograniczenia nakładane na Fundusz przez regulacje prawne, nie jest on uprawniony do organizacji we własnym zakresie zaplecza niezbędnego do prowadzenia działalności wykraczającej poza dokonywanie inwestycji, w tym przykładowo do zawierania umów o pracę. Wobec powyższego Fundusz zlecił Spółce, jako podmiotowi wyspecjalizowanemu na rynku obrotu wierzytelnościami, realizację usług związanych z obsługą aktywów Funduszu, a więc głównie sekurytyzowanych wierzytelności. Realizacja tych Usług została zlecona Wnioskodawcy na podstawie umowy o obsługę wierzytelności zawartej z Funduszem 20 marca 2007 r. oraz umowy w sprawie wyceny wierzytelności w ramach zarządzania aktywami Funduszu zawartej z Funduszem 28 września 2007 r. Umowy zawarte pomiędzy Spółką a Funduszem przewidują wykonywanie przez Spółkę szeregu czynności. Wśród tych czynności znajdują się w szczególności:

*   obsługa bieżąca wierzytelności sekurytyzowanych, w tym w szczególności:
    *   gromadzenie na rachunek Funduszu należności wynikających z tych wierzytelności;
    *   wsparcie i monitorowanie postępowań egzekucyjnych, likwidacyjnych i naprawczych;
    *   kontaktowanie się z podmiotami, wobec których Fundusz posiada wierzytelności i prowadzenie z tymi podmiotami negocjacji, zawieranie ugód;
    *   obsługa prawna Funduszu w postępowaniach związanych z dochodzeniem, zabezpieczeniem i egzekucją należności Funduszu wynikających z posiadanych przez Fundusz wierzytelności;
    *   reprezentowanie Funduszu przed sądami i innymi właściwymi organami na podstawie polecenia i otrzymanego od Funduszu pełnomocnictwa;
*   identyfikacja metod i celów postępowania, w tym opracowanie planu działania w stosunku do posiadanych przez Fundusz wierzytelności określającego strategię realizacji świadczeń i jej przewidywany termin, a także okresowa aktualizacja takiego planu;
*   prowadzenie szczegółowej ewidencji wierzytelności oraz dokumentacji prawnej, w tym monitorowanie statusu wierzytelności i otrzymywanych wpłat;
*   wycena aktywów Funduszu: wierzytelności oraz praw do świadczeń z tytułu wierzytelności;
*   zapewnienie wymaganej wyceny nieruchomości i ruchomości, które staną się własnością Funduszu w toku obsługi wierzytelności poprzez nabycie przez Fundusz własności przedmiotu zabezpieczenia wierzytelności.

Możliwość zawierania przez Fundusz umów o obsługę sekurytyzowanych wierzytelności wynikała wprost z art. 191 ust. 3 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Zawarcie przez Fundusz umowy z podmiotem innym niż bank krajowy wymagało, zgodnie z art. 192 ustawy o funduszach inwestycyjnych, uzyskania zgody Komisji Nadzoru Finansowego, która to zgoda została uzyskana przez Spółkę. Podobnie na gruncie obowiązujących obecnie przepisów Ustawy o funduszach inwestycyjnych, zarządzanie sekurytyzowanymi wierzytelnościami funduszu sekurytyzacyjnego przez podmiot inny niż towarzystwo funduszy inwestycyjnych wymaga uzyskania przez ten podmiot zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego.

W art. 41 ust. 1 ustawy postanowiono, iż stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m. in. w art. 43 ustawy.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy, zwalnia się od podatku usługi zarządzania:

1.  funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych,
2.  portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią,
3.  ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej,
4.  otwartymi funduszami emerytalnymi w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, a także Funduszem Gwarancyjnym utworzonym na podstawie tych przepisów,
5.  pracowniczymi programami emerytalnymi w rozumieniu przepisów o pracowniczych programach emerytalnych,
6.  obowiązkowym systemem rekompensat oraz funduszem rozliczeniowym utworzonymi na podstawie przepisów prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, a także innymi środkami i funduszami, które są gromadzone lub tworzone w celu zabezpieczenia prawidłowego rozliczenia transakcji zawartych w obrocie na rynku regulowanym w rozumieniu tych przepisów albo w obrocie na giełdach towarowych w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, przez partnera centralnego, agenta rozrachunkowego lub izbę rozliczeniową w rozumieniu przepisów o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami.

Stosownie do art. 43 ust. 8 ustawy, przez zarządzanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 12, rozumie się:

1.  zarządzanie aktywami;
2.  dystrybucję tytułów uczestnictwa;
3.  tworzenie rejestrów uczestników i administrowanie nimi;
4.  prowadzenie rachunków i rejestrów aktywów;
5.  przechowywanie aktywów.

Jak stanowi art. 43 ust. 15 ustawy zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu podatku VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT.

Wskazać należy, że przepis art. 135 (1) (g) Dyrektywy 2006/112/WE, będący odpowiednikiem art. 13 (B) (d) pkt 6 VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) (Dz. Urz. WE L Nr 145, str. 1 ze zm.) dalej: VI Dyrektywa, stanowi, że Państwa Członkowskie zwalniają zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi określonymi przez państwa członkowskie.

Analizując przedstawione powyżej regulacje zauważyć należy, że użyte w art. 43 ust. 1 pkt 12, ustawy, pojęcie „usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych” odpowiada określeniom wskazanym w art. 135 (1) (g) Dyrektywy 2006/112/WE - „transakcje, zarządzanie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie”.

Pojęcie „zarządzania” nie zostało w Dyrektywie zdefiniowane, w związku z powyższym, w kwestii interpretacji terminu „zarządzanie” należy odwołać się do dorobku Trybunału Sprawiedliwości UE.

W orzeczeniu z dnia 21 października 2004 r. w sprawie C-8/03 (Banque Bruxelles Lambert S.A. (BBL) v. państwo belgijskie), odnośnie pojęcia „zarządzanie”, o którym mowa w art. 13(B) (d) pkt 6 VI Dyrektywy (obecnie art. 135 (1) (g) Dyrektywy 2006/112/WE), Rzecznik Generalny podkreślił: „Otóż cel ten wymaga takiego zakreślenia zwolnienia, aby nie naruszało ono zasady powszechności podatku, bez czynienia go jednak bezprzedmiotowym. Z tego punktu widzenia dopuszczalne jest objęcie zwolnieniem wszystkich transakcji bezpośrednio związanych z systemem zarządzania funduszami powierniczymi. Tym samym nie można ograniczać zwolnienia tylko do podejmowania decyzji. Niemniej jednak nie można rozciągać go na wszystkie usługi świadczone na rzecz przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, które znajdują się w takiej sytuacji, jak fundusze powiernicze. Moim zdaniem, transakcje, które obejmują zwolnienie, winny ograniczać się do tych, które są ściśle związane z prowadzeniem funduszu, to znaczy do określania polityki inwestycyjnej, kupna i sprzedaży aktywów. O ile zwolnione transakcje nie ograniczają się do podejmowania decyzji, o tyle jednak muszą one bezpośrednio dotyczyć transakcji handlowych papierami wartościowymi. Aby móc zastosować zwolnienie, należy ustalić, że dane świadczenia są nierozerwalnie związane z transakcjami bezpośrednio zwolnionymi przez szóstą dyrektywę. Z kolei świadczenia, które można łatwo oddzielić od zarządzania funduszem w ścisłym tego słowa znaczeniu, należy uznać za podlegające podatkowi”.

Doprecyzowania powyższej definicji dokonał TSUE w orzeczeniu z dnia 4 maja 2006 r. w sprawie C-169/04 (Abeby National plc Inscape Investment Fund v. Commissioners of Customs & Excise), w którym Trybunał podkreślił, że pojęcie „zarządzania” funduszami powierniczymi jest autonomicznym pojęciem prawa wspólnotowego, którego treść nie może być zmieniona przez państwa członkowskie. Zarządzanie funduszami powierniczymi obejmuje usługę w zakresie administracyjnego zarządzania i prowadzenia rachunkowości funduszy świadczone przez podmiot zarządzający będący osobą trzecią, jeżeli tworzą one odrębną całość i wypełniają funkcję specyficzną i istotną dla zarządzania tymi funduszami. Natomiast pojęcie to nie obejmuje świadczenia usług odpowiadających obowiązkom wypełnianym przez depozytariusza, takim jak wymienione w art. 7 ust. 1 i 3 oraz art. 14 ust. 1 i 3 Dyrektywy Rady 85/611/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS).

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług odwołują się - w cyt. wyżej art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy - do definicji usług zarządzania. Jednocześnie w art. 43 ust. 8 ustawy został zamieszczony katalog czynności, które należy utożsamiać z usługą zarządzania, tj. zarządzanie aktywami, dystrybucję tytułów uczestnictwa, tworzenie rejestrów uczestników i administrowanie nimi, prowadzenie rachunków i rejestrów aktywów oraz przechowywanie aktywów.

Odnosząc się do definicji słowa „zarządzać”, zawartej w Słowniku języka polskiego PWN (http://sjp.pwn.pl) zauważyć należy, że słowo „zarządzać” oznacza „sprawować nad czymś zarząd”.

W ocenie tut. Organu nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, iż usługi polegające na obsłudze sekurytyzowanych wierzytelności są tożsame z usługami zarządzania aktywami funduszu inwestycyjnego. Analiza czynności podejmowanych przez Spółkę na rzecz Funduszu, szczegółowo przedstawionych w opisie stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego, prowadzi do wniosku, iż są to usługi polegające głównie na podejmowaniu czynności windykacyjnych za Fundusz. Z opisu sprawy nie wynika, by Wnioskodawca w ramach świadczonej na rzecz Funduszu Usługi był upoważniony do dokonywania istotnych z punktu widzenia zarządzania czynności faktycznych i prawnych w imieniu i na rzecz Funduszu, w tym do nabywania praw i zaciągania zobowiązań. Z przedstawionych okoliczności sprawy nie wskazują również, by Spółka była upoważniona do nabywania i zbywania aktywów, tj. wierzytelności z portfela inwestycyjnego Funduszu.

Wobec powyższego należy stwierdzić, iż czynności wykonywane przez Wnioskodawcę nie noszą cech sprawowania zarządu, administrowania, czy kierowania czymś. W ocenie tut. Organu opisane czynności mają charakter usług technicznych, nie zarządczych. Natomiast, aby świadczone usługi korzystały ze zwolnienia powinny, stosownie do orzecznictwa TSUE, dotyczyć specyficznych i istotnych elementów związanych z zarządzaniem.

Wobec tego samo świadczenie usług o charakterze materialnym czy też technicznym, takie jak obsługa wierzytelności polegająca głównie na podejmowaniu czynności windykacyjnych za Fundusz, nie jest objęta zwolnieniem określonym w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy w zw. z art. 43 ust. 8 ustawy.

Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz opisany stan faktyczny / zdarzenie przyszłe należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku usługi związane z obsługą aktywów Funduszu świadczone przez Wnioskodawcę sprowadzają się w istocie do podejmowania czynności windykacyjnych za Fundusz, w konsekwencji nie spełniają przesłanek do objęcia ich zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy.

Jednocześnie należy zauważyć, iż powołane przez Wnioskodawcę interpretacje indywidualne wydane zostały w indywidualnych sprawach osadzonych w konkretnych stanach faktycznych i tylko do nich się zawężają, w związku z tym nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa. Ponadto wskazane interpretacje nie dotyczą takiego samego stanu sprawy jak opisany w przedmiotowej sytuacji.

Interpretacja dotyczy:

*   zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym,
*   zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.