Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1462-IPPP1.4512.838.2016.3.IGo
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2017-01-09
Teza: W zakresie prawa do korzystania ze zwolnienia od podatku nabywanych od podatnika podatku od wartości dodanej usług pośrednictwa finansowego.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane; pośrednictwo-pośrednictwo finansowe; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 3-art. 13; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 5 października 2016 r. (data wpływu 10 października 2016 r.), uzupełnionym pismem z dnia 27 października 2016 r. (data wpływu 31 października 2016 r.) na wezwanie tut. Organu z dnia 19 października 2016 r. (skutecznie doręczone w dniu 24 października 2016 r.) oraz pismem z dnia 20 grudnia 2016 r. (data wpływu 27 grudnia 2016 r.) na wezwanie tut. Organu z dnia 9 grudnia 2016 r. (skutecznie doręczone w dniu 13 grudnia 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do korzystania ze zwolnienia od podatku nabywanych od podatnika podatku od wartości dodanej usług pośrednictwa finansowego - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 października 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do korzystania ze zwolnienia od podatku nabywanych od podatnika podatku od wartości dodanej usług pośrednictwa finansowego. Wniosek uzupełniony został pismem z dnia 27 października2016 r., złożonym w dniu 27 października 2016 r. (data wpływu 31 października 2016 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z dnia 19 października 2016 r. oraz pismem z dnia 20 grudnia 2016 r., złożonym w dniu 20 grudnia 2016 r. (data wpływu 27 grudnia 2016 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z dnia 9 grudnia 2016 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest podmiotem posiadającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny. Wnioskodawca świadczy na rzecz osób fizycznych lub osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą (dalej: „Klienci”) usługi polegające na udzielaniu pożyczek zarówno przez działającą sieć współpracowników jak i w systemie e-commerce.

Mając na względzie chęć dostosowania zasad funkcjonowania swojego przedsiębiorstwa do aktualnych trendów biznesowych, stanowiących pochodną zmieniających się potrzeb konsumenckich, Wnioskodawca uznał za konieczne świadczenie swoich usług m.in. w oparciu o nowoczesną technikę komunikacji, jaką jest Internet. Rozwiązanie takie niesie za sobą szereg korzyści, do których zaliczyć należy, przede wszystkim: łatwość dotarcia do konsumenta, szybkość udzielenia pożyczki, oszczędność czasu i kosztów funkcjonowania, skrócenie kanałów dystrybucji, zwiększenie prostoty kontaktu z klientami, interaktywność, elastyczność, czy też możliwość realizacji skuteczniejszych działań marketingowych (zapewniających dodatkowo identyfikację grupy docelowej).

Niniejszy wniosek dotyczy nabywanych usług pośrednictwa w udzielaniu pożyczek w systemie on-line.

Wnioskodawca postanowił nawiązać współpracę z podmiotem specjalistycznym mającym siedzibę w Wielkiej Brytanii (dalej: „Pośrednik”), który zaoferował wsparcie przy wprowadzeniu na rynek produktu finansowego oferowanego w systemie on-line, a tym samym świadczenie usług pośredniczenia w zawieraniu umów pożyczkowych pomiędzy Spółką a Klientami.

W konsekwencji tego typu współpracy Spółka zleca na zewnątrz większość prac i procesów, związanych z udzielaniem pożyczek on-line, minimalizując wewnętrzne koszty funkcjonowania, przy jednoczesnym powierzeniu kluczowych obszarów wyspecjalizowanemu podmiotowi.

Realizując powyższy cel Wnioskodawca nabywa od Pośrednika usługi obejmujące wszelkie czynności podejmowane przez Pośrednika, które w sposób bezpośredni umożliwiają udzielanie przez Wnioskodawcę pożyczek on-line (dalej: „Usługi Pośrednictwa Finansowego”).

Usługi Pośrednictwa Finansowego świadczone przez Pośrednika służą przeprowadzeniu pełnego procesu udzielania pożyczek (którego celem jest zawarcie umowy pożyczki pomiędzy Wnioskodawcą a Klientem), w tym: poddaniu potencjalnego Klienta ocenie poprzez automatyczny system punktacji kredytowej, zapobieganie oszustwom, dostosowanie umowy pożyczki do potrzeb Klientów, jak również doprowadzenie do zawarcia umowy pożyczki pomiędzy Wnioskodawcą a Klientem, z następującym po zawarciu umowy elektronicznym przelaniem środków do Klientów. Tym samym na Usługi Pośrednictwa Finansowego świadczone przez Pośrednika składa się kombinacja szeregu powiązanych i w większości zautomatyzowanych czynności, łącznie niezbędnych do udzielania pożyczek, tj.:

*   przeprowadzanie kompleksowego procesu weryfikacyjnego Klientów, mającego na celu dostosowanie oferty Spółki do ich potrzeb i możliwości finansowych (bazując na ocenie możliwości finansowych danego Klienta, sugerowanej wysokości pożyczki i modelu jej spłacania),

*   pozyskiwanie i gromadzenie danych o potencjalnych Klientach w celu przeprowadzania oceny zdolności kredytowej, w tym zautomatyzowane kierowanie zapytań do Biura Informacji Kredytowej, oraz innych podmiotów,

*   ocena zdolności kredytowej potencjalnych Klientów, z uwzględnieniem informacji uzyskanych w procesie weryfikacji tożsamości Klientów, zgodnie z wewnętrznymi wymaganiami Spółki, w tym systemem punktacji kredytowej,

*   zapewnienie i utrzymanie narzędzi pozwalających na wyeliminowanie przypadków defraudacji, wyłudzeń środków pieniężnych i prania pieniędzy przez Klientów,

*   dostarczanie Klientowi dokumentacji związanej z zawartą przez niego umową pożyczki,

*   zapewnienie weryfikacji tożsamości Klientów, w tym za pomocą wiadomości tekstowych (SMS) i poczty elektronicznej (jako że tego rodzaju weryfikacja tożsamości Klientów jest konieczna do efektywnego zawarcia umowy pożyczki przez Wnioskodawcę), jak również generowanie mechanizmu pozwalającego na dokonywanie transferów pieniężnych na rzecz Klienta,

*   obsługa posprzedażowa związana z udzielonymi pożyczkami (wysyłanie przypomnień i monitorowanie wpłat w systemie stworzonym przez Pośrednika).

Istotą czynności wykonywanych przez Pośrednika jest pośrednictwo w zawieraniu umów pożyczek polegające w szczególności na:

*   przedstawianiu potencjalnym Klientom produktów pożyczkowych Wnioskodawcy i ich odpowiednim modyfikowaniu dla ich zindywidualizowanych potrzeb, jak również

*   wyborze Klientów (spośród potencjalnych Klientów, wnioskujących o pożyczkę), którym ma zostać udzielona pożyczka.

W celu świadczenia Usług Pośrednictwa Finansowego na rzecz Wnioskodawcy, Pośrednik zapewnia i utrzymuje domenę internetową, jak również serwery, systemy scoringowe oraz system operacyjny umożliwiający sprzedaż pożyczek on-line (w tym backup systemów oraz ochronę strony internetowej, np. w postaci ochrony przez atakami hackerskimi, czy atakami DDoS tj. atakami mającymi na celu wygenerowanie bardzo dużej ilości zapytań do strony internetowej, które w efekcie uniemożliwiają korzystanie ze strony przez innych użytkowników), które pozwalają na prezentowanie Klientom w Internecie szerokiej gamy produktów finansowych oferowanych przez Spółkę.

System punktacji kredytowej, system przeciwdziałający oszustwom, jak również system obsługi posprzedażowej mogą być również wykorzystywane przez Wnioskodawcę w procesie zawierania umów pożyczkowych w kanale sprzedaży off-line (tj. za pośrednictwem sieci współpracowników).

Opis procesu udzielania pożyczki na rzecz Klienta

Wskutek wypełnienia znajdującego się na stronie internetowej Pośrednika formularza, wraz z następnym jego zatwierdzeniem przez Klienta, do systemów utrzymywanych przez Pośrednika kierowane jest zapytanie o możliwość otrzymania od Wnioskodawcy pożyczki.

Czynność taka inicjuje rozpoczęcie kompleksowego procesu weryfikacji danych osobowych podanych przez Klienta, koniecznego do udzielenia pożyczki, na który składają się m.in. następujące czynności:

*   dokonanie przez Klienta przelewu na wskazany rachunek bankowy określonej drobnej kwoty pieniężnej (np. 1 zł), co pozwala na weryfikację informacji znajdujących się w systemie bankowym (w szczególności danych personalnych posiadacza rachunku),

*   weryfikacja poprawności podanego przez klienta adresu e-mail,

*   weryfikacja poprawności podanego przez klienta numeru telefonu komórkowego, co odbywa się poprzez wiadomości SMS, bądź z wykorzystaniem prowadzonego przez Wnioskodawcę call-center.

Gromadzenie danych o potencjalnych Klientach w celu przeprowadzania oceny zdolności kredytowej na podstawie wypełnionych przez Klientów formularzy polega na wysyłaniu zapytań do wewnętrznych baz (utrzymywanych przez Pośrednika i stanowiących element Usługi Pośrednictwa Finansowego) oraz zewnętrznych baz (Biuro Informacji Kredytowej, Rejestr Dłużników, itp., do których zapytania kierowane są w sposób automatyczny przez Pośrednika i stanowią element wykonywanej przez niego Usługi Pośrednictwa Finansowego) zawierających dane o historii kredytowej konsumentów oraz inne istotne informacje potrzebne w procesie oceny zdolności kredytowej.

Na podstawie tak uzyskanych informacji - dzięki efektom prac wykonywanych przez Pośrednika - ustalane są warunki, na jakich Klientowi finalnie jest udzielana pożyczka w systemie on-line.

W przypadku decyzji o udzieleniu Klientowi pożyczki generowana jest w trybie on-line, jako element Usługi Pośrednictwa Finansowego świadczonej przez Pośrednika, dokumentacja Wnioskodawcy niezbędna do zawarcia umowy pożyczki na odległość, w tym sam dokument umowy pożyczki, która następnie jest zawierana przez Wnioskodawcę i Klienta.

W celu prawidłowego wykonania Usługi Pośrednictwa Finansowego Pośrednik podejmuje m.in. działania mające na celu zapewnianie bezpieczeństwa domeny internetowej/profilaktycznego mechanizmu przeciwdziałania potencjalnym oszustwom podejmowanym przez osoby odwiedzające stronę internetową, wysyłanie wiadomości e-mail oraz wiadomości SMS w trakcie procesu weryfikacyjnego, funkcjonowanie algorytmu mającego za zadanie dostosować (na bazie informacji przedstawionych przez Spółkę) ofertę Spółki do możliwości finansowych Klientów, jak również wszelkie zabiegi modyfikacyjne związane z powyższymi czynnościami wykonywanymi przez Pośrednika.

Spółka nie wyklucza, że w przyszłości ze względów biznesowych może nabywać powyższe Usługi Pośrednictwa Finansowego od innych podatników podatku od wartości dodanej mających siedzibę w innym niż Polska Państwie Członkowskim Unii Europejskiej. Jednak w takim przypadku, zakres Usług Pośrednictwa Finansowego pozostanie bardzo zbliżony.

W piśmie uzupełniającym strona podaje informacje:

Pośrednik podejmuje aktywne działania w celu pozyskania potencjalnych pożyczkobiorców.

W szczególności, w ramach podejmowanych działań Pośrednik prezentuje ofertę produktową Spółki na dedykowanej stronie internetowej w taki sposób aby potencjalny pożyczkobiorca był w stanie szybko ocenić najistotniejsze warunki rozważanej przez niego umowy pożyczki i w efekcie dokonać wyboru najlepiej dopasowanego do niego wariantu pożyczki - tj. biorąc pod uwagę w jakiej kwocie i na ile miesięcy chciałby pożyczkę zaciągnąć, ile w danym wariancie wyniosłaby wartość miesięcznej raty do spłaty, ile w sumie musiałby zapłacić z tytułu potencjalnej pożyczki przez cały okres jej trwania, itd.

Pośrednik wypełnia w tym przypadku rolę tradycyjnie przewidziane dla agentów czy pośredników finansowych, którzy zwyczajowo w swoich biurach prezentują ofertę danego pożyczkodawcy zainteresowanym osobom odwiedzającym biura pośrednictwa finansowego. Jednak z uwagi na kanał w jakim oferowane są pożyczki Spółki (on-line) działania Pośrednika są bardziej nowoczesne i lepiej dostosowane do potrzeb docelowego klienta niż tradycyjne kanały pośrednictwa finansowego. Dzięki działaniom Pośrednika bowiem, potencjalny klient ma dostęp do wszelkich niezbędnych informacji z dowolnego miejsca i w dowolnym czasie, może do takich informacji wracać wiele razy, łatwo sprawdzić najprzeróżniejsze warianty umowy pożyczki i podjąć decyzję o zaciągnięciu pożyczki w najbardziej dogodnym dla siebie momencie.

Ponadto Pośrednik na bieżąco aktualizuje mechanizmy służące do prezentowania oferty pożyczkowej Spółki (w tym wszelkie rozwiązania prezentujące ofertę pożyczkową i jej warunki obecne na stronie) tak by odzwierciedlała ona najbardziej aktualną ofertę (w tym promocje) Spółki.

Działaniem Pośrednika ukierunkowanym na pozyskanie potencjalnych pożyczkobiorców jest więc samo umożliwienie aplikowania o pożyczkę za pośrednictwem strony internetowej oraz zapewnienie sprawnego procesu doprowadzenia do zawarcia umowy pożyczkowej między Spółką a pożyczkobiorcą. Bowiem bez zapewnienia przez Pośrednika odpowiednich mechanizmów weryfikacyjnych oraz wykonania przez Pośrednika szeregu innych czynności, pozyskanie potencjalnych pożyczkobiorców w kanale internetowym byłoby niemożliwe.

Pośrednik doprowadza do zawarcia umowy pożyczkowej.

Pośrednik wykonuje bowiem szereg czynności składających się na usługę pośrednictwa finansowego, w rezultacie których dochodzi do zawarcia umowy pożyczkowej między Spółką a pożyczkobiorcą („Usługa”). W szczególności, Pośrednik prezentuje ofertę pożyczkową Spółki osobom poszukującym źródeł dodatkowego finansowania, tak że są one w stanie dokonać wstępnej oceny własnej zdolności do udźwignięcia zobowiązania finansowego w postaci spłaty pożyczki i zapłaty opłat z jej tytułu w określonym czasie.

Ponadto, Pośrednik dokonuje weryfikacji autentyczności danych podanych przez osoby zainteresowane oraz weryfikacji zdolności kredytowej pożyczkobiorców i podejmuje decyzję kredytową w odniesieniu do danego klienta w imieniu Spółki. Dodatkowo, Pośrednik odpowiedzialny jest za umożliwienie elektronicznej akceptacji warunków umowy przez pożyczkobiorców oraz generowanie dokumentów pożyczkowych (w szczególności umowy pożyczkowej) dla konkretnych pożyczkobiorców, którzy zdecydowali się zaciągnąć pożyczkę od Spółki za pośrednictwem dedykowanej strony internetowej. Dalej, Pośrednik odpowiedzialny jest za przekazywanie Spółce informacji o wnioskach pożyczkowych, które zostały pozytywnie zweryfikowane przez Pośrednika w celu ostatecznej weryfikacji danych podanych przez pożyczkobiorcę oraz formalnego podpisania umowy przez pracownika Spółki.

Pośrednik wykonuje czynności z zakresu negocjacji, które są niezbędne dla zawarcia umowy pożyczki między Spółką a pożyczkobiorcą. Jednocześnie, Pośrednik nie jest umocowany do negocjowania konkretnych zapisów umowy pożyczki w imieniu Spółki, tj. treść umów pożyczkowych jest standardowa i z góry określona przez Spółkę a Pośrednik dokonuje uzgodnień w zakresie kwoty oraz okresu trwania pożyczki.

Rolą Pośrednika jest bowiem uczynienie wszystkiego co niezbędne, by strony (tj. Spółka i zainteresowany pożyczkobiorca) zawarły umowę pożyczki. Pośrednik nie ma jednak żadnego interesu w zakresie treści umowy pożyczki.

Czynności wykonywane przez Pośrednika, obejmują w szczególności:

*   prezentowanie oferty usług finansowych Spółki osobom poszukującym źródeł finansowania,

*   przedstawianie najistotniejszych warunków umowy pożyczkowej, które są niezbędne dla zainteresowanych usługami Spółki do podjęcia decyzji o wnioskowaniu o udzielenie pożyczki przez Spółkę (tj. okres trwania pożyczki, kwota całkowita do spłaty, kwota miesięcznej raty do spłaty, kwota całkowitego kosztu pożyczki),

*   dostosowywanie powyższych warunków do różnych wariantów okresu trwania i kwoty pożyczki rozważanych przez osoby zainteresowane usługami finansowymi Spółki (tj. przedstawianie określonych kwot rat czy kosztów pożyczki do okresów i terminów pożyczki rozważanych przez potencjalnego pożyczkobiorcę),

*   przedstawianie szczegółowych warunków umowy pożyczkowej osobom zainteresowanym zawarciem takiej umowy.

Wskazane powyżej czynności mają na celu przedstawienie możliwych warunków zawarcia umowy pożyczki i w tym kontekście należy je postrzegać jako negocjowanie warunków zawarcia umów pożyczek w imieniu Spółki. Pośrednik przedstawia bowiem różne warianty parametrów umowy pożyczki w celu wynegocjowania z klientem optymalnych dla niego parametrów pożyczki.

Jednocześnie, Spółka pragnie podkreślić, że Pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy. W szczególności, zadaniem Pośrednika nie jest negocjowanie treści poszczególnych zapisów umowy pożyczki, a uprawnienie do działania w imieniu Spółki obejmuje prezentowanie poszczególnych wariantów i parametrów pożyczek oferowanych przez Spółkę i dostosowywanie ich do potrzeb i preferencji pożyczkobiorców (tj. dostosowanie kwoty oraz okresu trwania pożyczki).

Pojęcie „negocjowania” Spółka rozpatruje zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z 13 grudnia 2001 r. (C-235/00) negocjowanie może polegać m.in. na „na wskazywaniu odpowiednich możliwości zawarcia (\`(...)\`) umowy, nawiązywanie kontaktu z drugą stroną lub negocjowanie, w imieniu i na rzecz klienta, warunków płatności, jakich ma dokonać jedna ze stron. Celem negocjacji jest zatem wykonanie wszystkich czynności niezbędnych w celu zawarcia przez dwie strony umowy, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek własnego zaangażowania negocjatora określonego w warunkach umowy”.

Wynagrodzenie Pośrednika nie jest określone za każdą zawartą umowę. Jest ono kalkulowane w oparciu o koszty poniesione przez Pośrednika w związku ze świadczeniem Usługi na rzecz Spółki. Mianowicie, wynagrodzenie to jest liczone jako suma (i) bazy kosztowej wynikającej z kosztów poniesionych przez Pośrednika w związku ze świadczeniem Usługi oraz (ii) marży Pośrednika ustalonej na poziomie rynkowym.

Zdaniem Spółki, sposób kalkulacji wynagrodzenia nie ma znaczenia dla określenia czy Usługa Pośrednika jest usługą pośrednictwa finansowego czy też nie. Wynika to z faktu, że ustawa o podatku od towarów i usług odnosi się przede wszystkim do zakresu usług nabywanych przez podatników a nie sposobu ustalania wynagradzania za takie usługi. Z kolei zakres ten, zdaniem Spółki, dowodzi iż w przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z usługą pośrednictwa finansowego. Podobnie i Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347, 11.12.2006) czy dorobek TSUE nie uzależniają klasyfikacji danej usługi jako usługi pośrednictwa finansowego od sposobu kalkulacji wynagrodzenia za nią.

Jednocześnie, Spółka pragnie poinformować, że na bieżąco analizuje dopasowanie formy wynagradzania Pośrednika do swoich celów biznesowych i jeżeli analiza ta wykaże zasadność zmiany formy kalkulacji wynagrodzenia (np. przejście na wynagradzanie za każdą zawartą umowę) Spółka i Pośrednik mogą dokonać takiej zmiany.

Nie ma odrębnego wynagrodzenia kalkulowanego w zakresie możliwości skorzystania z systemu on-line.

Głównym celem nabywania przez Spółkę Usługi Pośrednika jest pozyskiwanie nowych klientów, którzy chcą skorzystać z oferty pożyczkowej Spółki przy wykorzystaniu nowych rozwiązań technologicznych (tj. pożyczki on-line).

Ustalony między Spółką a Pośrednikiem proces pozyskiwania i weryfikacji potencjalnych pożyczkobiorców jest w pełni zautomatyzowany i w pełni obsługiwany przez Pośrednika. Dlatego też, udział pracowników Spółki w procesie udzielania pożyczek rozpoczyna się w momencie przekazania Spółce informacji o wnioskach kredytowych pozytywnie rozpatrzonych przez Pośrednika i ogranicza się do ostatecznej weryfikacji danych podanych przez pożyczkobiorcę oraz formalnego zawarcia umowy pożyczki z wykorzystaniem podpisu elektronicznego.

W konsekwencji, z perspektywy Spółki (jako nabywcy usługi) czynności wykonywane przez Pośrednika stanowią kompleksową usługę pośrednictwa w zawieraniu umów pożyczek między Spółką a pożyczkobiorcami. Dlatego też, wynagrodzenie Pośrednika jest wynagrodzeniem za jedną usługę pośrednictwa i nie zawiera odrębnego elementu za umożliwienie skorzystania z systemu on-line.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w świetle ustawy o VAT wskazane w opisie stanu faktycznego oraz zdarzeniu przyszłym Usługi Pośrednictwa Finansowego, nabywane od podatnika podatku od wartości dodanej w ramach importu usług, podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle ustawy o VAT wskazane w opisie stanu faktycznego oraz zdarzeniu przyszłym Usługi Pośrednictwa Finansowego, nabywane od podatnika podatku od wartości dodanej w ramach importu usług, podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Import usług jako czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług

Jak stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: „VAT”) podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 7 ust, 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (towarami zaś są, stosownie do art. 2 pkt 6 tej ustawy, rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii). Z kolei przez świadczenie usług - w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT - rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi wyżej zdefiniowanej dostawy towarów.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z kolei działalność gospodarcza - na mocy ust. 2 powołanego przepisu - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, pod pojęciem importu usług rozumie się świadczenie usług z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Z kolei art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT wskazuje, że podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

*   usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,

*   usługobiorcą jest:
    *   w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
    *   w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Jak stanowi art. 28b ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art, 28f ust. 1 i la, art. 28 ust. 1, art. 28i, art. 28j i art. 28n, które to wyjątki nie mają jednak zastosowania w świetle przedstawionego stanu faktycznego.

Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny i zdarzenie przyszłe należy stwierdzić, że w roli usługodawcy, nieposiadającego siedziby działalności oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, występuje Pośrednik. Z kolei usługobiorcą Usług Pośrednictwa Finansowego jest Spółka, tj. podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT. Sprawia to, że to Spółka - w oparciu o wyżej wskazane przepisy - zobowiązana jest rozpoznać dla potrzeb VAT obowiązek podatkowy powstały z tytułu nabycia Usług Pośrednictwa Finansowego. Tym samym Spółka, nabywając usługi od Pośrednika, będzie zobowiązania do wykazywania w stosownej deklaracji VAT importu usług ze stawką właściwą dla świadczenia tychże usług.

Stawka VAT właściwa dla importu Usług Pośrednictwa Finansowego

Stawka podatku, na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże, w myśl art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednocześnie, przepisy ustawy o VAT oraz rozporządzeń wykonawczych wydanych na jej podstawie przewidują dla niektórych towarów i usług stawki obniżone lub zwolnienie od podatku.

I tak, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Pojęcie usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania pożyczek pieniężnych

Art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej \[Dz. U. UE L 347, str. l, z późn, zm,\] (dalej: „Dyrektywa 112”), zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają z podatku udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę.

Należy przy tym podkreślić, że ani przepisy krajowe, ani też przepisy Dyrektywy 112 nie zawierają definicji pojęcia „pośrednictwo”, występujące odpowiednio w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT oraz art. 135 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 112. Sprawia to, że celem stwierdzenia, czy nabywane przez Spółkę Usługi Pośrednictwa Finansowego stanowią pośrednictwo w udzielaniu pożyczek należy w pierwszej kolejności - dla potrzeb dokonania wykładni normy prawnej wynikającej z analizowanego przepisu - zdefiniować przedmiotowe pojęcie.

W oparciu o podstawowe reguły w zakresie interpretowania przepisów - w przypadku, gdy dla pojęcia zastosowanego przez ustawodawcę w danym akcie prawnym nie wprowadzono stosownej definicji, jak również pojęcie to nie jest definiowane przez inne ustawy, których charakter może sprawiać, że posłużenie się definicją w nich zawartą będzie celowościowo właściwe z punktu widzenia dokonania poprawnej wykładni stosownego przepisu - konieczne jest odniesienie się do wykładni językowej.

Zgodnie z Wielkim słownikiem języka polskiego autorstwa PAN \[http://wsjp.pl\], pośrednictwo to „działalność polegająca na kojarzeniu strony sprzedającej lub oferującej coś ze stroną kupującą lub korzystającą z danej oferty”. Z kolei opierając się na internetowej wersji słownika języka polskiego \[http://sjp.pwn.pl\] należy stwierdzić, że pośrednictwo to „działalność osoby trzeciej mająca na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron” (znaczenie wskazane jako pierwsze), czy też „kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku pracy” (znaczenie wskazane jako drugie). Inny słownik internetowy \[http: //encyklopedia.pwn .pl\] w sposób bardzo zbliżony definiuje to pojęcie, uznając za pośrednictwo „umowę, w której jedna strona (pośrednik) zobowiązuje się do załatwienia stwarzania sposobności zawarcia umowy lub do pośredniczenia przy jej zawarciu”.

Biorąc pod uwagę powyższe definicje słownikowe, w ocenie Wnioskodawcy za istotę pośrednictwa należy przyjąć podejmowanie jakichkolwiek działań (a więc - co znamienne - bez względu na ich charakter) przyczyniających się do zawarcia transakcji pomiędzy sprzedawcą a nabywcą.

Analiza pojęcia „pośrednictwo” była również przedmiotem orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”).

W wyroku z 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 CSC Financial Services Ltd. TSUE dokonał analizy usługi świadczonej przez centrum obsługi telefonicznej (call centre). Wnioski płynące z tego orzeczenia, ze względu na ich naturę, mają bez wątpienia znaczenie również dla stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem niniejszego wniosku. Otóż TSUE uznał, że pośrednictwo nie oznacza jedynie dostawy usługi materialnej, technicznej lub administracyjnej, która nie zmienia sytuacji prawnej lub finansowej. W skład takiej usługi powinno bowiem wchodzić zwłaszcza podejmowanie działań o charakterze negocjacji (a więc dostosowywania oferty dla potrzeb konkretnego klienta). Zdaniem TSUE, celem pośrednictwa jest bowiem uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę.

Na tezy wynikające z powyższego wyroku powołał się również TSUE w wyroku z 21 czerwca 2007 r. w sprawie C-453/05 Volker Ludwig przeciwko Finanzamt Luckenwalde. Według TSUE, działalność pośrednictwa stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy. Wyrok ten potwierdza, że na działalność pośrednictwa mogą składać się różne odrębne usługi, które mieszczą się w pojęciu "pośrednictwa w sprawie kredytów". Co więcej, w wyroku tym podkreślono, że z zasady neutralności podatkowej wynika, że podmioty gospodarcze powinny mieć możliwość wyboru modelu organizacyjnego, który z czysto gospodarczego punktu widzenia byłby dla nich najbardziej odpowiedni, nie narażając się na to, że dokonane przez nie czynności nie będą objęte zwolnieniem z opodatkowania podatkiem VAT.

Z kolei w sprawie C-2/95 pomiędzy Sparekassernes Datacenter (SDC) a Skatteministeriet (Dania) TSUE podkreślił, że zwolnienie dotyczące usług finansowych nie jest uzależnione od tego, czy usługa jest wykonywana przez instytucję, która wstępuje w prawny związek z końcowym odbiorcą. Fakt, że dana transakcja jest wykonywana przez osobę trzecią, ale z punktu widzenia końcowego odbiorcy wydaje się być usługą wykonywaną przez bank, nie wyklucza objęcia jej zwolnieniem. Tym samym, usługa finansowa świadczona przez podmiot trzeci nie traci przymiotu takiej usługi.

W tym miejscu należy zauważyć, że z treści art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT wyraźnie wynika, że intencją ustawodawcy było objęcie zwolnieniem usług udzielania kredytów i pożyczek pieniężnych zarówno tych wykonywanych przez banki lub inne instytucje finansowe, jak również świadczonych przez inne podmioty pośredniczące w ich udzielaniu. Wymienione zwolnienie ma charakter stricte przedmiotowy, tj. przesłanką do skorzystania ze zwolnienia jest jedynie rodzaj świadczonej usługi, a nie charakter czy formalny status podmiotu, który ją świadczy.

Opierając się na wyżej wskazanych orzeczeniach TSUE, wydanych w sprawach C-235/00, C-453/05 oraz C-2/95, zdaniem Wnioskodawcy, aby uznać daną usługę za usługę pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania pożyczek pieniężnych, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, konieczne jest wystąpienie następujących okoliczności z nią związanych:

*   usługa ta jest świadczona za wynagrodzeniem na rzecz strony transakcji finansowej,

*   z punktu widzenia nabywcy usługi finansowej, usługa ta stanowi element usługi finansowej,

*   celem świadczenia tej usługi jest dążenie do zawarcia umowy przez stronę transakcji finansowej (przy czym pośrednik nie ma żadnego interesu, co do treści takiej umowy),

*   usługa taka nie może mieć charakteru wyłącznie wykonywania czynności faktycznych związanych z umową, tj. np. nie może to być wyłącznie udostępnianie informacji stronom transakcji finansowej.

W ocenie Wnioskodawcy, Usługa Pośrednictwa Finansowego spełnia wszystkie ww. kryteria. W szczególności:

*   jest świadczona za wynagrodzeniem na rzecz Spółki, a więc strony transakcji finansowej,

*   z punktu widzenia nabywcy usług finansowych (czyli Klientów), Usługi Pośrednictwa Finansowego stanowią element usługi finansowej świadczonej przez Spółkę,

*   celem Usługi Pośrednictwa Finansowego jest niewątpliwie dążenie do zawarcia umowy pożyczki pomiędzy Spółką a Klientami (przy czym Pośrednik nie ma żadnego interesu co do treści umowy pożyczki, rentowności tej umowy ani innych aspektów z nią związanych),

*   Usługa Pośrednictwa Finansowego, w swej istocie, polega na aktywnym działaniu Pośrednika, tj. prowadzenia strony internetowej, podejmowaniu ustalonych działań oraz udostępnianiu Spółce funkcjonalności umożliwiających zawarcie umów pożyczki pomiędzy Spółką a Klientami (działalność Pośrednika nie ogranicza się wyłącznie do udostępniania informacji stronom transakcji finansowej).

Orzeczenia sądów administracyjnych/interpretacje podatkowe w przedmiocie usług pośrednictwa w świadczeniu usługa udzielania pożyczek pieniężnych

Na początku Spółka pragnie zaznaczyć, że prawidłowość argumentacji Spółki potwierdza stanowisko Ministra Finansów zaprezentowane w interpretacji indywidualnej z dnia 9 maja 2016 r. (sygn. IPPP1/4512-319/16-2/MP), w której potwierdzono możliwość zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT do bardzo zbliżonego stanu faktycznego. W szczególności, usługi będące przedmiotem wspomnianej interpretacji obejmowały takie same czynności jak Usługi Pośrednictwa Finansowego opisane w niniejszym wniosku, tj.:

*   przeprowadzanie kompleksowego procesu weryfikacyjnego Klientów, mającego na celu dostosowanie oferty Spółki do ich potrzeb i możliwości finansowych (bazując na ocenie możliwości finansowych danego Klienta, sugerowanej wysokości pożyczki i modelu jej spłacania),

*   pozyskiwanie i gromadzenie danych o potencjalnych Klientach w celu przeprowadzania oceny zdolności kredytowej, w tym zautomatyzowane kierowanie zapytań do Biura Informacji Kredytowej, oraz innych podmiotów,

*   ocena zdolności kredytowej potencjalnych Klientów, z uwzględnieniem informacji uzyskanych w procesie weryfikacji tożsamości Klientów, zgodnie z wewnętrznymi wymaganiami Spółki, w tym systemem punktacji kredytowej,

*   zapewnienie i utrzymanie narzędzi pozwalających na wyeliminowanie przypadków defraudacji, wyłudzeń środków pieniężnych i prania pieniędzy przez Klientów,

*   dostarczanie Klientowi dokumentacji związanej z zawartą przez niego umową pożyczki,

*   zapewnienie weryfikacji tożsamości Klientów, w tym za pomocą wiadomości tekstowych (SMS) i poczty elektronicznej (jako że tego rodzaju weryfikacja tożsamości Klientów jest konieczna do efektywnego zawarcia umowy pożyczki przez Wnioskodawcę), jak również generowanie mechanizmu pozwalającego na dokonywanie transferów pieniężnych na rzecz Klienta,

*   obsługa posprzedażowa związana z udzielonymi pożyczkami (wysyłanie przypomnień i monitorowanie wpłat w systemie stworzonym przez Pośrednika).

Poniżej Wnioskodawca dodatkowo wskazuje na argumentację zawartą w wybranych orzeczeniach sądów administracyjnych, czy też indywidualnych interpretacjach przepisów polskiego prawa podatkowego, które mogą posłużyć za punkt odniesienia dla sprawy będącej przedmiotem wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: „NSA”) w wyroku z 26 czerwca 2013 r. (sygn. I FSK 922/12) wypowiedział się odnośnie do istotnych kryteriów usług o charakterze pośrednictwa finansowego. Usługi te polegały na udostępnieniu w prowadzonych przez spółkę internetowym pasażu finansowym informacji o ofercie produktowej instytucji finansowych. Osoba odwiedzająca stronę internetową miała możliwość wypełnienia formularza kontaktu, czy też wniosku o produkt. Zdaniem NSA:

„Celem świadczonych przez skarżącą usług jest skojarzenie dwóch stron i doprowadzenie do zawarcia umowy między użytkownikiem a instytucją finansową. Skoro bowiem użytkownik po zapoznaniu się z przedstawioną przez skarżącą ofertą instytucji finansowych może wybrać odpowiedni dla niego produkt i go zakupić lub zgłosić zainteresowanie nim, to stworzona zostaje możliwość nawiązania kontaktu z instytucją finansową i nabycia jej produktu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego takim działaniem spółka spełnia wynikający z powołanych wyżej orzeczeń TSUE warunek uczynienia wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sama spółka jako pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy. Zatem uznać należy, że w przedstawionym stanie faktycznym spółka świadczy usługi pośrednictwa finansowego korzystające ze zwolnienia z opodatkowania VAT”.

Co wymaga szczególnego podkreślenia, w ocenie NSA nieuprawnione było uznanie przez organ podatkowy, że w przedmiotowej sprawie rola spółki ograniczała się do stworzenia tzw. hostingu internetowego, a więc do czynności stricte technicznych. Poniżej Wnioskodawca wskazuje na fragment powołanego wyroku, jako że argumentacja w nim przedstawiona dotyczy usług polegających na wykonaniu prac na stronie internetowej:

„(\`(...)\`) podejmowane przez spółkę działania to nie tylko czynność udostępniania (oddania do dyspozycji) przestrzeni na stronie internetowej, ale również stworzenie instytucjom finansowym możliwości przedstawienia ich oferty, możliwość jej przeglądania i zapoznania się przez osoby zainteresowane, a także możliwość uzyskania kontaktu z doradcą instytucji finansowej, czy otrzymania wniosku i zawarcia umowy na zakup danego produktu.

Spółka nie tylko oddaje przestrzeń na stronie internetowej, ale również zapewnia narzędzia stwarzające możliwość przeglądania oferty, nawiązania kontaktu, pobrania wniosku, a w rezultacie tego zawarcie umowy i nabycie produktu. Poza samym przekazywaniem informacji skarżąca tworzy bądź nabywa narzędzia, a następnie udostępnia je w celu nawiązania kontaktu i zawarcia umowy.

Zgodzić się należy ze skarżącą, że świadczone przez nią usługi nie mają wyłącznie charakteru czynności faktycznych związanych z umową. Nie jest to jedynie pasywne udostępnianie informacji stronom transakcji finansowej. Spółka wychodzi poza czynności udostępniania na stronie internetowej informacji o produktach finansowych. Wyposażając stronę internetową w specjalne narzędzia, rozszerza zakres czynności, które wykonuje. Dzięki tym narzędziom spółka umożliwia zawarcie między użytkownikiem, a instytucją finansową umowy i rozpoczęcie świadczenia określonej usługi finansowej”.

Zdaniem NSA, natura usług wykonywanych w powyższej sprawie spełnia przesłanki wynikające z orzeczeń TSUE w tym przedmiocie (które to orzeczenia zostały wskazane we wcześniejszej części wniosku), a przede wszystkim warunek polegający na uczynieniu wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, nie mając przy tym żadnego interesu w zakresie treści takiej umowy. NSA orzekł, że w przedstawionym stanie faktycznym spółka świadczy usługi pośrednictwa finansowego korzystające ze zwolnienia z opodatkowania VAT.

W tym miejscu Wnioskodawca pragnie zauważyć, że finalnym efektem usług świadczonych w sprawie będącej przedmiotem powyższego orzeczenia NSA był - w porównaniu z Usługami Pośrednictwa Finansowego nabywanymi przez Spółkę - stosunkowo wąski zakres czynności mających na celu zawarcie umowy pomiędzy instytucją finansową a finalnym nabywcą. Usługi te (tj. będące przedmiotem orzeczenia NSA) polegały bowiem na stworzeniu hostingu internetowego, jak również skonstruowaniu narzędzi pozwalających na zapoznanie się z ofertą i nawiązanie kontaktu z instytucją finansową. Z kolei efektem Usług Pośrednictwa Finansowego nabywanych przez Spółkę jest bardzo zaawansowany mechanizm, którego zadaniem jest wykonywanie w sposób automatyczny szeregu czynności, które w tradycyjnym modelu świadczenia usług pośrednictwa finansowego zapewnia odpowiednio wyszkolony personel. Jak to zostało opisane w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, składa się na niego możliwość pozyskiwania Klientów (poprzez prezentowanie oferty Spółki szerokiej gamie potencjalnych nabywców usług Spółki w sieci Internet), przedstawianie Klientom oferty, ocena zdolności kredytowej Klienta, przeprowadzanie kompleksowego procesu weryfikacyjnego Klientów, jak również dostosowanie oferty do potrzeb i możliwości finansowych Klientów oraz finalnie doprowadzenie do zawarcia umowy pożyczki pomiędzy Klientem i Spółką. Skoro więc NSA orzekł w przedmiotowym wyroku, że opisane usługi kwalifikują się do zwolnienia od podatku od towarów i usług, to zdaniem Wnioskodawcy, tym bardziej usługi Pośrednika wykonywane na rzecz Wnioskodawcy powinny podlegać zwolnieniu od podatku VAT (jako czynności w jeszcze szerszym stopniu nakierowane na uczynienie wszystkiego, co możliwe, by w pierwszej kolejności zidentyfikować Klientów, a następnie doprowadzić do zawarcia umowy pożyczki pomiędzy Spółką a Klientem).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: „WSA”) w prawomocnym wyroku z 18 kwietnia 2012 r. (sygn. I SA/Wr 189/12) przedstawił stanowisko analogiczne do zajętego przez NSA, uznając, że usługa pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania pożyczek pieniężnych „charakteryzuje się tym, że pomiędzy instytucją finansową (pożyczkową) a klientem (zainteresowanym otrzymaniem pożyczki) pojawia się podmiot trzeci (pośrednik), który - pełniąc rolę "czynnika spajającego" - uczestniczy w opisanym wyżej procesie udzielania pożyczek. Rola pośrednika nie w każdym przypadku ogranicza się do "kojarzenia" podmiotów zainteresowanych udzieleniem i otrzymaniem pożyczki”.

W orzeczeniu tym WSA również zauważył, że wobec braku definicji legalnej pojęcia "pośrednictwa" należy interpretować je przez pryzmat języka potocznego. W związku z tym wskazał na definicję zawartą w słowniku języka polskiego, a ponadto odwołał się do poglądów wyrażonych w orzeczeniach TSUE w sprawach C-453/05 i C-235/00 (które to orzeczenia zostały przedstawione we wcześniejszej części niniejszego wniosku) Wnioskodawca ponownie podkreśla, iż jak już zostało to uargumentowane, Usługi Pośrednictwa Finansowego odpowiadają wszystkim kryteriom wypracowanym przez TSUE, od których spełnienia TSUE uzależnia możliwość uznania danego świadczenia za czynność pośrednictwa finansowego zwolnioną od VAT.

W ocenie Spółki, prawidłowość zaprezentowanego przez nią stanowiska potwierdzają również inne interpretacje indywidualne niż wskazana we wcześniejszej części wniosku m.in. interpretacje indywidualne wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie 21 stycznia 2015 r. (sygn. IPPP3/443-1064/14-3/IG oraz IPPP3/443-1065/14-3/KT). Ze stanów faktycznych tych spraw wynika, że czynności podejmowane przez wnioskodawców polegały na zapewnianiu kompleksowej obsługi w zakresie pozyskiwania klientów usługobiorcy oraz obsługi części procesu udzielania pożyczki. Spółki przy tym nie wykluczyły, że zapewnią usługobiorcy platformę informatyczną (m.in. stronę internetową) służącą do obsługi procesu udzielania pożyczki, pozyskiwania klientów lub oferowania im produktów usługobiorcy. W wydanych interpretacjach Minister Finansów wskazał w szczególności, że:

*   ustawodawca szczególny nacisk położył na stronę przedmiotową zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, nie dokonując jego zawężenia wyłącznie do określonej grupy podmiotów,

*   pojęcie pośrednictwa powinno być rozpatrywane z perspektywy wyżej wskazanych orzeczeń TSUE,

*   świadczenie usług w postaci zapewnienia funkcjonowania platformy informatycznej (m. in. strony internetowej), służącej do obsługi procesu udzielania pożyczki, pozyskiwania klientów lub oferowania im produktów, nie powoduje, że świadczone usługi nie mogą korzystać z omawianego zwolnienia.

Usługi nabywane przez Spółkę jako usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania pożyczek pieniężnych

W ocenie Wnioskodawcy nabywane przez niego Usługi Pośrednictwa Finansowego spełniają wszelkie wskazywane przez sądy administracyjne/organy podatkowe przesłanki do uznania ich za usługi zwolnione z VAT, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Mając to na uwadze, Wnioskodawca w szczególności ponownie podkreśla, że:

*   Usługi Pośrednictwa Finansowego są świadczone za wynagrodzeniem i na rzecz strony transakcji finansowej (czyli Spółki),

*   z punktu widzenia nabywcy usług finansowych (czyli Klientów), Usługi Pośrednictwa Finansowego stanowią element usługi finansowej świadczonej przez Spółkę,

*   celem świadczenia Usługi Pośrednictwa Finansowego jest dążenie do zawarcia umów przez strony transakcji finansowej (Spółkę i Klientów),

*   Usługi Pośrednictwa Finansowego nie mają wyłącznie charakteru wykonywania czynności faktycznych związanych z umową, tj. nie polegają jedynie na udostępnianiu informacji stronom transakcji finansowej, lecz na aktywnych działaniach zmierzających do zawarcia umów pożyczkowych (począwszy od zapewnienia platformy i oprogramowania niezbędnego do ofertowania pożyczek on-line, prezentowania oferty potencjalnym klientom, weryfikowania danych wprowadzonych przez użytkownika strony internetowej poprzez wysyłanie wiadomości SMS oraz e-mail, przeprowadzania oceny zdolności kredytowej klientów, a skończywszy na przedstawieniu oferty dostosowanej do konkretnych potrzeb potencjalnego klienta i zautomatyzowanym wysyłaniu umów pożyczki).

Biorąc pod uwagę, że art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT stanowi zwolnienie przedmiotowe, a więc zwolnienie warunkowane wykonywaniem danego rodzaju usługi - i to bez względu na podmiot i sposób, w jaki się ją wykonuje - a na dodatek fakt, że zwolnienie to stanowi implementację treści zawartej w Dyrektywie 112, zdaniem Wnioskodawcy, ograniczanie stosowania go jedynie do czynności wykonywanych przez strony umowy pożyczki stanowiłoby interpretację contra legem. Pośrednictwo, z natury swej rzeczy, wykonywane jest przez podmiot, który nie jest stroną umowy w której zawarciu pośredniczy, niemniej ustawodawca w treści art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT umożliwił zwolnienie od VAT m.in. usług pośrednictwa w zawieraniu umów pożyczki. Podejście takie jest tym bardziej uzasadnione, że zadaniem przepisów prawa (w szczególności na poziomie europejskim) jest tworzenie norm mających zastosowanie w wielu stanach faktycznych, w tym również stanach faktycznych różniących się od siebie formą wykonywania pewnych czynności, bezpośrednio uzależnioną od rozwiązań najbardziej odpowiadających aktualnym uwarunkowaniom biznesowym.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości wskazanego powyżej stanowiska.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Towarami zaś, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy, są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Natomiast przez świadczenie usług - w myśl art. 8 ust. 1 ustawy - rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

W świetle powołanych przepisów, każde odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu, czy określonym zachowaniu, mieści się w definicji usługi. Aby jednak uznać daną czynność za odpłatne świadczenie usług, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi więc istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść dla świadczącego usługę.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na mocy ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma zatem na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem „podatnika” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy, pod pojęciem importu usług rozumie się świadczenie usług z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Z kolei art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy VAT wskazuje, że podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

*   usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,

*   usługobiorcą jest:
    *   w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
    *   w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Z art. 28b ustawy VAT wynika z kolei, że miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i la, art. 28 ust. 1, art. 28i, art. 28j i art. 28n, które to wyjątki nie mają zastosowania w świetle przedstawionego stanu faktycznego.

W przedmiotowym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, usługodawcą będzie podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski.

Usługobiorcą usług, będzie natomiast podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy VAT (Spółka).

Z uwagi na powyższe przepisy, obowiązek podatkowy z tytułu nabycia przez Spółkę usług świadczonych przez Pośrednika (podmiot zagraniczny nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju) ciąży na Spółce. Tym samym Spółka nabywając usługi od Pośrednika będzie zobowiązania do wykazania w deklaracji VAT importu usług ze stawką właściwą dla świadczenia tychże usług.

Stawka podatku, na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże, w myśl art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednocześnie, przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy przewidują dla niektórych towarów i usług stawki obniżone lub zwolnienie od podatku.

I tak, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy, zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41 (ust. 13 powyższego artykułu).

W myśl ust. 14 ww. artykułu, przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Ponadto, zgodnie z zapisem art. 43 ust. 15 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13 nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, winny być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek od towarów i usług pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT.

Stosownie do przepisu art. 135 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347, str. 1, z późn. zm.), państwa członkowskie zwalniają udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca jest podmiotem posiadającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny. Wnioskodawca świadczy na rzecz osób fizycznych lub osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą usługi polegające na udzielaniu pożyczek zarówno przez działającą sieć współpracowników jak i w systemie e-commerce. Wnioskodawca postanowił nawiązać współpracę z podmiotem specjalistycznym mającym siedzibę w Wielkiej Brytanii (dalej: „Pośrednik”), który zaoferował wsparcie przy wprowadzeniu na rynek produktu finansowego oferowanego w systemie on-line, a tym samym świadczenie usług pośredniczenia w zawieraniu umów pożyczkowych pomiędzy Spółką a Klientami. Wnioskodawca nabywa od Pośrednika usługi obejmujące wszelkie czynności podejmowane przez Pośrednika, które w sposób bezpośredni umożliwiają udzielanie przez Wnioskodawcę pożyczek on-line (dalej: „Usługi Pośrednictwa Finansowego”). Usługi Pośrednictwa Finansowego świadczone przez Pośrednika służą przeprowadzeniu pełnego procesu udzielania pożyczek (którego celem jest zawarcie umowy pożyczki pomiędzy Wnioskodawcą a Klientem), w tym: poddaniu potencjalnego Klienta ocenie poprzez automatyczny system punktacji kredytowej, zapobieganie oszustwom, dostosowanie umowy pożyczki do potrzeb Klientów, jak również doprowadzenie do zawarcia umowy pożyczki pomiędzy Wnioskodawcą a Klientem, z następującym po zawarciu umowy elektronicznym przelaniem środków do Klientów. Tym samym na Usługi Pośrednictwa Finansowego świadczone przez Pośrednika składa się kombinacja szeregu powiązanych i w większości zautomatyzowanych czynności, łącznie niezbędnych do udzielania pożyczek, tj.:

*   przeprowadzanie kompleksowego procesu weryfikacyjnego Klientów, mającego na celu dostosowanie oferty Spółki do ich potrzeb i możliwości finansowych (bazując na ocenie możliwości finansowych danego Klienta, sugerowanej wysokości pożyczki i modelu jej spłacania),

*   pozyskiwanie i gromadzenie danych o potencjalnych Klientach w celu przeprowadzania oceny zdolności kredytowej, w tym zautomatyzowane kierowanie zapytań do Biura Informacji Kredytowej, oraz innych podmiotów,

*   ocena zdolności kredytowej potencjalnych Klientów, z uwzględnieniem informacji uzyskanych w procesie weryfikacji tożsamości Klientów, zgodnie z wewnętrznymi wymaganiami Spółki, w tym systemem punktacji kredytowej,

*   zapewnienie i utrzymanie narzędzi pozwalających na wyeliminowanie przypadków defraudacji, wyłudzeń środków pieniężnych i prania pieniędzy przez Klientów,

*   dostarczanie Klientowi dokumentacji związanej z zawartą przez niego umową pożyczki,

*   zapewnienie weryfikacji tożsamości Klientów, w tym za pomocą wiadomości tekstowych (SMS) i poczty elektronicznej (jako że tego rodzaju weryfikacja tożsamości Klientów jest konieczna do efektywnego zawarcia umowy pożyczki przez Wnioskodawcę), jak również generowanie mechanizmu pozwalającego na dokonywanie transferów pieniężnych na rzecz Klienta,

*   obsługa posprzedażowa związana z udzielonymi pożyczkami (wysyłanie przypomnień i monitorowanie wpłat w systemie stworzonym przez Pośrednika).

Zatem z opisanego we wniosku stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca w ramach nabywanej usługi wyodrębnia poszczególne czynności, m.in. przeprowadzanie kompleksowego procesu weryfikacyjnego Klientów, mającego na celu dostosowanie oferty Spółki do ich potrzeb i możliwości finansowych, pozyskiwanie i gromadzenie danych o potencjalnych Klientach w celu przeprowadzania oceny zdolności kredytowej, w tym zautomatyzowane kierowanie zapytań do Biura Informacji Kredytowej, oraz innych podmiotów, ocena zdolności kredytowej potencjalnych Klientów, z uwzględnieniem informacji uzyskanych w procesie weryfikacji tożsamości Klientów, zgodnie z wewnętrznymi wymaganiami Spółki, w tym systemem punktacji kredytowej, zapewnienie i utrzymanie narzędzi pozwalających na wyeliminowanie przypadków defraudacji, wyłudzeń środków pieniężnych i prania pieniędzy przez Klientów, dostarczanie Klientowi dokumentacji związanej z zawartą przez niego umową pożyczki, zapewnienie weryfikacji tożsamości Klientów, w tym za pomocą wiadomości tekstowych (SMS) i poczty elektronicznej (jako że tego rodzaju weryfikacja tożsamości Klientów jest konieczna do efektywnego zawarcia umowy pożyczki przez Wnioskodawcę), jak również generowanie mechanizmu pozwalającego na dokonywanie transferów pieniężnych na rzecz Klienta, oraz inne czynności dokonywane po zawarciu umowy kredytowej, tj. obsługa posprzedażowa związana z udzielonymi pożyczkami (wysyłanie przypomnień i monitorowanie wpłat w systemie stworzonym przez Pośrednika). Usługi te mają charakter samoistny i mogą występować niezależnie. Trudno byłoby określić w rozpatrywanej sprawie, które usługi stanowią świadczenie główne a które pomocnicze realizowane w celu lepszego wykonania usługi podstawowej. W omawianej sytuacji wszystkie świadczone usługi mają charakter równorzędny, zaś rezygnacja z niektórych czynności pozostaje bez wpływu na prawidłowe wykonanie innych usług. Zatem nietrudno wyobrazić sobie wykonywanie poszczególnych czynności przez kilka różnych podmiotów.

Zatem w celu określenia czy poszczególne czynności wchodzące w skład opisanej Usługi korzystają ze zwolnienia konieczne jest jednostkowe ocenianie poszczególnych czynności pod kątem skorzystania ze zwolnienia.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że nabywana przez niego usługa powinny być zwolniona jako usługa pośrednictwa finansowego, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Z treści powołanego wyżej art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiącego implementację regulacji unijnych w tym zakresie, wyraźnie wynika, że intencją ustawodawcy było objęcie zwolnieniem usług udzielania kredytów i pożyczek pieniężnych, zarówno tych wykonywanych przez banki, jak również świadczonych przez inne podmioty pośredniczące w ich udzielaniu. Wymienione zwolnienie ma charakter przedmiotowy, gdzie przede wszystkim istotną przesłanką do skorzystania ze zwolnienia jest rodzaj świadczonej usługi, cechy które ją wyróżniają. Ustawodawca szczególny nacisk położył na stronę przedmiotową, nie dokonując zawężenia omawianego zwolnienia wyłącznie do określonej grupy podmiotów.

Pogląd taki potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie C-2/95 pomiędzy Sparekassernes Datacenter (SDC) a Skatteministeriet (Dania), w którym Trybunał stwierdził, że: „zwolnienie dotyczące usług finansowych nie jest uzależnione od tego, czy usługa jest wykonywana przez instytucję, która wstępuje w prawny związek z końcowym odbiorcą. Fakt, że dana transakcja jest wykonywana przez osobę trzecią, ale z punktu widzenia końcowego odbiorcy wydaje się być usługą wykonywaną przez bank, nie wyklucza objęcia jej zwolnieniem”. Można zatem stwierdzić, że wg TSUE usługa finansowa świadczona przez podmiot trzeci nie traci przymiotu takiej usługi.

W celu rozstrzygnięcia, co w świetle ww. przepisów prawa podatkowego należy rozumieć pod pojęciem „pośrednictwa”, warto odnieść się do wyroku w sprawie C-453/05, w której TSUE stwierdził, że: „pośrednictwo stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy. Zatem pojęcie pośrednictwa nie wymaga koniecznie, aby pośrednik działający jako subagent agenta głównego kontaktował się bezpośrednio z dwiema stronami umowy, aby negocjować wszystkie klauzule, jednakże pod warunkiem że jego działalność nie ogranicza się do zobowiązania do wykonania części czynności faktycznych związanych z umową”.

Z kolei w sprawie C-235/00 TSUE wskazał, że znaczenia słowa „negocjacje”, w kontekście art. 13 część B lit. d pkt 5 VI Dyrektywy, odnosi się „do działalności pośrednika, który nie przyjmuje roli którejkolwiek ze stron umowy dotyczącej produktu finansowego oraz którego działalność polega na czymś innym, niż świadczenie usług wchodzących w zakres umowy, typowo wykonywanych przez strony takich umów. Negocjacje stanowią usługę świadczoną na rzecz strony umowy oraz są wynagradzane przez nią, polegającą na jednoznacznie określonym akcie mediacji. Mogą one polegać m.in. na wskazywaniu odpowiednich możliwości zawarcia takiej umowy, nawiązywanie kontaktu z drugą stroną lub negocjowanie, w imieniu i na rzecz klienta, warunków płatności, jakich ma dokonać jedna ze stron. Celem negocjacji jest zatem wykonanie wszystkich czynności niezbędnych w celu zawarcia przez dwie strony umowy, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek własnego zaangażowania negocjatora określonego w warunkach umowy.

Z drugiej strony, nie stanowi negocjacji sytuacja, w której jedna ze stron powierza podwykonawcy część formalności administracyjnych związanych z umową, takich jak udzielanie informacji drugiej stronie oraz przyjmowanie i przetwarzanie wniosków, zapisów na papiery wartościowe, będące przedmiotem umowy. W takim przypadku, podwykonawca zajmuje tę samą pozycję, jak strona sprzedająca produkt finansowy i nie jest zatem pośrednictwem”.

Zatem, zgodnie z orzecznictwem TSUE, usługa pośrednictwa finansowego powinna stanowić:

*   usługę świadczoną na rzecz strony transakcji finansowej, za którą strona ta wypłaca wynagrodzenie;
*   z punktu widzenia nabywcy usługi finansowej usługi świadczone przez pośrednika powinny stanowić element usługi finansowej;
*   celem jest dążenie do zawarcia umowy (przy czym, pośrednik nie ma żadnego interesu co do treści umowy);
*   usługa pośrednictwa nie może mieć charakteru wyłącznie wykonywania czynności faktycznych związanych z umową (nie może to być np. wyłącznie udostępnianie informacji stronom transakcji finansowej).

Na wstępie należy wskazać, że Wnioskodawca nie nabywa usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, które to usługi zwalnia się od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Ponadto, należy wskazać, że wbrew twierdzeniu Wnioskodawcy nabywana usługa nie stanowi usługi pośrednictwa między stronami zaangażowanymi w udzielanie i przyjmowanie pożyczek. Pośrednik nie pośredniczy w relacjach pomiędzy Wnioskodawcą a jego klientami. Celem usługi nie jest dążenie do zawarcia umowy, natomiast świadczona usługa ma charakter wyłącznie wykonywania czynności faktycznych związanych z umową, tj. przetwarzanie wszelkich informacji o zdecydowanym na pożyczkę Pożyczkobiorcy.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawione okoliczności analizowanej sprawy należy stwierdzić, że ww. czynności, które polegają na przeprowadzaniu kompleksowego procesu weryfikacyjnego Klientów, mającego na celu dostosowanie oferty Spółki do ich potrzeb i możliwości finansowych (bazując na ocenie możliwości finansowych danego Klienta, sugerowanej wysokości pożyczki i modelu jej spłacania), pozyskiwaniu i gromadzeniu danych o potencjalnych Klientach w celu przeprowadzania oceny zdolności kredytowej, w tym zautomatyzowane kierowanie zapytań do Biura Informacji Kredytowej, oraz innych podmiotów, ocenie zdolności kredytowej potencjalnych Klientów, z uwzględnieniem informacji uzyskanych w procesie weryfikacji tożsamości Klientów, zgodnie z wewnętrznymi wymaganiami Spółki, w tym systemem punktacji kredytowej, zapewnieniu i utrzymaniu narzędzi pozwalających na wyeliminowanie przypadków defraudacji, wyłudzeń środków pieniężnych i prania pieniędzy przez Klientów, dostarczaniu Klientowi dokumentacji związanej z zawartą przez niego umową pożyczki, zapewnieniu weryfikacji tożsamości Klientów, w tym za pomocą wiadomości tekstowych (SMS) i poczty elektronicznej (jako że tego rodzaju weryfikacja tożsamości Klientów jest konieczna do efektywnego zawarcia umowy pożyczki przez Wnioskodawcę), jak również generowanie mechanizmu pozwalającego na dokonywanie transferów pieniężnych na rzecz Klienta, choć wykonywane przed zawarciem umowy pożyczki, absolutnie nie polegają na pozyskiwaniu potencjalnych klientów w celu zawarcia przez nich umowy pożyczki z pożyczkodawcą, nie stanowią tym samym usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania pożyczek, które korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy. Pośrednik zapewnia i utrzymuje domenę internetową, dzięki której prowadzi czynności techniczne polegające na poddaniu potencjalnego klienta ocenie zdolności kredytowej i dostosowaniu umowy pożyczki pomiędzy Wnioskodawcą a Klientem. Potwierdzają to również informacje zawarte w nadesłanym uzupełnieniu. Wynika z nich, że w ramach podejmowanych działań Pośrednik prezentuje ofertę produktową Spółki na dedykowanej stronie internetowej w taki sposób aby potencjalny pożyczkobiorca był w stanie szybko ocenić najistotniejsze warunki rozważanej przez niego umowy pożyczki i w efekcie dokonać wyboru najlepiej dopasowanego do niego wariantu pożyczki. Pośrednik na bieżąco aktualizuje mechanizmy służące do prezentowania oferty pożyczkowej Spółki (w tym wszelkie rozwiązania prezentujące ofertę pożyczkową i jej warunki obecne na stronie). Działaniem Pośrednika jest więc samo umożliwienie aplikowania o pożyczkę za pośrednictwem strony internetowej. Strona podaje, że wykonywane przez Pośrednika czynności mają na celu przedstawienie możliwych warunków zawarcia umowy pożyczki i w tym kontekście należy je postrzegać jako negocjowanie warunków zawarcia umów pożyczek w imieniu Spółki. Pośrednik przedstawia bowiem różne warianty parametrów umowy pożyczki w celu wynegocjowania z klientem optymalnych dla niego parametrów pożyczki. Wynagrodzenie Pośrednika nie jest określone za każdą zawartą umowę. Jest ono kalkulowane w oparciu o koszty poniesione przez Pośrednika w związku ze świadczeniem Usługi na rzecz Spółki. Mianowicie, wynagrodzenie to jest liczone jako suma (i) bazy kosztowej wynikającej z kosztów poniesionych przez Pośrednika w związku ze świadczeniem Usługi oraz (ii) marży Pośrednika ustalonej na poziomie rynkowym. Nie ma odrębnego wynagrodzenia kalkulowanego w zakresie możliwości skorzystania z systemu on-line.

Nie można uznać, że działalność pośrednika może sprowadzać się jedynie do kojarzenia podmiotów zainteresowanych zawarciem umowy i posiadających zdolność kredytową z instytucją pożyczkową. Pośrednik prowadzi jedynie domenę internetową, która umożliwia potencjalnym (jak wskazuje sam Wnioskodawca) klientom sprawdzenia swoich możliwości i zdolności kredytowych, sprawdzenia różnych wariantów okresów kredytowania i spłat. Wbrew twierdzeniu Wnioskodawcy Pośrednik nie przedstawia różnych wariantów umowy pożyczki w celu wynegocjowania z klientem optymalnych dla niego parametrów pożyczki, tylko stwarza możliwości techniczne dzięki którym potencjalny klient sam obsługując domenę internetową jest w stanie wybrać dla siebie najkorzystniejszą ofertę kredytową. Natomiast co do kwestii sposobu kalkulacji wynagrodzenia, to wbrew stanowisku Wnioskodawcy, ma ono walor pomocniczy przy ocenie czy wykonywane czynności stanowią usługę pośrednictwa. Fakt, że wynagrodzenie pośrednika nie jest uzależnione od ilości zawartych umów w powiązaniu z pozostałymi okolicznościami sprawy tylko potwierdza tezę, że działania Pośrednika nie są nastawione na pozyskiwanie nowych klientów i doprowadzanie do zawarcia umów, tylko ograniczone są do prowadzenia domeny internetowej i umożliwiania skorzystania z systemu on-line potencjalnym klientom, czyli w zasadzie wszystkim, którzy celowo bądź przypadkowo trafią na domenę.

Należy zauważyć, że elementu kompleksowej usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania pożyczek nie będą również stanowić czynności obsługi posprzedażowej związanej z udzielonymi pożyczkami (wysyłanie przypomnień i monitorowanie wpłat w systemie stworzonym przez Pośrednika). W odniesieniu do wymienionych czynności wskazać należy, że Wnioskodawca nie będzie wykonywał czynności pośrednictwa w świadczeniu usług finansowych (udzielaniu pożyczek), których celem będzie pozyskanie jak największej ilości klientów na rzecz instytucji pożyczkowych, gdyż potencjalni klienci zostali już pozyskani. Opisane czynności nie mają na celu doprowadzenie do zawarcia umowy, dlatego też działalność Wnioskodawcy w tej części nie odpowiada również definicji „pośrednictwa”.

Wyżej wskazana czynność polega na obsłudze pożyczki już po zawarciu umowy przez klienta i instytucję pożyczkową i występują w trakcie ich trwania. Należy podkreślić, że czynności polegające na wysyłaniu przypomnień i monitorowaniu wpłat w systemie stworzonym przez Pośrednika, stanowią jedynie czynności wsparcia o charakterze techniczno-administracyjnym, które nie mieszczą się w zakresie usług pośrednictwa w udzielaniu pożyczek.

W zakresie wymienionych wyżej czynności Wnioskodawca nie uczestniczy w żadnym stopniu w świadczeniu usług pośrednictwa, a nabywa wyłącznie czynności techniczne, wsparcia, obsługi umów pożyczek.

Zatem, dla wszystkich wskazanych we wniosku usług, należy przeanalizować, czy ww. czynności mogą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 13 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy.

Z analizy wyżej powołanego art. 43 ust. 13 ustawy, wynika, że zastosowanie zwolnienia z podatku możliwe jest także w odniesieniu do usług stanowiących element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41 pod warunkiem, że:

*   stanowią one odrębną całość
*   są właściwe oraz
*   niezbędne do świadczenia usługi zwolnionej.

Należy przy tym podkreślić, że aby dana czynność mogła skorzystać ze zwolnienia od podatku musi posiadać łącznie wszystkie cechy przewidziane w ww. przepisie cechy.

W tym miejscu należy przywołać wyrok TS UE z dnia 28 lipca 2011 r. w sprawie C-350/10. W którym stwierdzono, że (…) aby móc zakwalifikować świadczone usługi jako czynności zwolnione z opodatkowania w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 3 i 5 szóstej dyrektywy, powinny one tworzyć odrębną całość, która – jeśli ją oceniać globalnie- w konsekwencji wypełnia specyficzne i istotne funkcje usługi opisanej w tym przepisie. W odniesieniu do operacji dotyczących przelewów w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 3 szóstej dyrektywy świadczone usługi muszą skutkować przekazaniem środków pieniężnych oraz prowadzić do zmian prawnych i finansowych. Należy dokonać rozróżnienia między usługą zwolnioną w rozumieniu wspomnianej dyrektywy a dostarczaniem zwykłego świadczenia fizycznego lub technicznego, takiego jak udostępnianie bankowi systemu informatycznego (…)”.

Podobne stanowisko zostało przedstawione przez Trybunał w wyroku z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 CSC Financial Services Ltd. W wyroku tym TSUE stwierdził, że „obrót papierami wartościowymi polega na działaniach zmieniających sytuację prawną i finansową między stronami i działania te są porównywalne do przypadków przeniesienia lub płatności. Dostawa zwykłej usługi technicznej lub administracyjnej, nie zmieniającej sytuacji prawnej lub finansowej nie wydaje się więc być objęta zwolnieniem ustalonym w art. 13 część B lit. d pkt 5 Szóstej dyrektywy (…) Wynika z tego więc, że usługi o charakterze administracyjnym nie zmieniające prawnej bądź finansowej pozycji stron nie są objęte zwolnieniem ustalonym w art. 13 część B lit. d pkt 5”.

Ponadto, w wyroku w sprawie C-2/95 Sparekassernes Datacenter (SDC) dotyczącym zwolnień przedmiotowych na gruncie wspólnego systemu VAT, TSUE wskazał cechy charakterystyczne usługi finansowej w kontekście ustalenia warunków stosowania zwolnienia dla konkretnych podtypów usług finansowych wymienionych w art. 13 (B) (D) pkt 3 i 5 VI Dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. d i lit. f Dyrektywy 2006/112/WE). W orzeczeniu tym, TSUE zaznaczył, że dla zastosowania zwolnienia istotne jest, aby usługa pomocnicza, z ogólnego punktu widzenia, stanowiła osobną całość, w rezultacie obejmując funkcje charakterystyczne dla usługi finansowej. Trybunał orzekł, że ani sposób wykonywania usług, ani charakter prawny usługodawcy, ani nawet brak bezpośredniej umowy podmiotu wykonującego usługi z ostatecznym odbiorcą nie wykluczają zastosowania zwolnień, o których mowa w art. 13 (B) (D) pkt 3 i 5 VI Dyrektywy, pod warunkiem, że usługi świadczone przez dany podmiot są przez klienta Banku postrzegane jako element otrzymanej usługi finansowej. Ponadto, aby świadczone usługi korzystały ze zwolnienia powinny stosownie do orzecznictwa TSUE dotyczyć specyficznych i istotnych elementów związanych z daną usługą finansową (udzielanie kredytów/pożyczek).

Uwzględniając wskazania określone w art. 43 ust. 13 ustawy o VAT oraz wnioski płynące z przytoczonego orzecznictwa TSUE należy uznać, że aby opisane czynności mogły zostać uznane za zwolnione, czynności te muszą stanowić element usługi finansowej, muszą mieć odrębny od tej usługi charakter, jak również muszą być niezbędne do wykonania usługi finansowej oraz dla niej właściwe – w znaczeniu: specyficzne (specyficzny – właściwy wyłącznie dla danej osoby, danego przedmiotu czy zjawiska). Co znaczy zatem, że usługa musi być właściwa. „Właściwe” w semantycznym znaczeniu oznacza tyle co zgodnie z jakąś normą, przepisami itp., charakterystyczne dla kogoś lub czegoś, mające najbardziej typowe, charakterystyczne cechy dla danego gatunku, grupy przedmiotów czy zjawisk; nie rzekome, nie fałszywie, prawdziwe, powołane prawnie do jakiś zadań, kompetentne (B. Dunaj, Popularny słownik języka polskiego, Warszawa 2000, s. 787). Połączenie użytego w art. 43 ust. 13 VAT słowa „właściwe” z usługami opisanymi w art. 43 ust. 1 pkt 38, prowadzi do wniosku, wedle którego z podanych wyżej znaczeń słowa „właściwe” istotne znaczenie dla dokonania prawidłowej wykładni przepisu art. 43 ust. 13 ustawy będą miały tylko niektóre z nich, a mianowicie słowa „charakterystyczny dla kogoś lub czegoś”, „stanowiący najważniejszą część czegoś”, „mający typowe cechy danego gatunku, grupy przedmiotów lub zjawisk”. Aby zatem uznać usługę za właściwą musi ona z ogólnego punktu widzenia stanowić odrębną całość, w rezultacie obejmując funkcje charakterystyczne dla usługi zwolnionej. Z uwagi na powyższe, w niniejszej sprawie ww. czynności nie można uznać za usługi właściwe, gdyż pomimo że stanowią, obok usługi finansowej, odrębną całość, nie obejmują one funkcji charakterystycznych dla tej usługi zwolnionej. Czynności te nie są również usługami niezbędnymi do świadczenia usługi finansowej, gdyż mają na celu zapewnienie jedynie obsługi o charakterze techniczno-administracyjnym w stosunku do usługi polegającej na udzieleniu pożyczek. Ponadto sam fakt, że jakiś element składowy jest niezbędny do dokonania transakcji zwolnionej od podatku, nie gwarantuje, że usługa, która ten element składowy zawiera, jest sama w sobie zwolniona od podatku. Tym samym stwierdzić należy, że powyżej wymienione czynności stanowiące obsługę techniczno-administracyjną pożyczek nie korzystają ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 13 ustawy w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy.

Tym samym ww. czynności nabywane przez Wnioskodawcę nie są ani usługami pośrednictwa w świadczeniu usług finansowych, a tym samym nie będą korzystały ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy.

Opisane usługi nie mogą również korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 13 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy.

Ponadto, ze względu, na to, że prawodawca nie przewidział dla tych usług preferencyjnej stawki, wymienione we wniosku usługi nabywane od Pośrednika będą opodatkowane podstawową tj. 23% stawką podatku od towarów i usług.

W świetle powyższych ustaleń, stanowisko Wnioskodawcy uznaje się za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14na pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n dotyczących ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku stanowią element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. czynności dokonanych w ramach transakcji, które pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miały zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, dowód, że skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 57 § 1 pkt 1 - 4 ww. ustawy). Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.