Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/423-4/14-4/PR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-03-31
Teza: Czy dochód, uzyskany przez Spółdzielnię w 2013 r. z tytułu sprzedaży wybudowanych budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z gruntem, który zostanie przeznaczony na cele statutowe, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na mocy art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: dochód; zasób-gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 4a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółdzielni Mieszkaniowej przedstawione we wniosku sygnowanym datą 27 grudnia 2013 r. (data wpływu 3 stycznia 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zwolnienia przedmiotowego - **jest prawidłowe.**

ZASADNIENIE

W dniu 3 stycznia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zwolnienia przedmiotowego. Wniosek został uzupełniony pismem z 7 marca 2014 r. (data wpływu 12 marca 2014 r.).

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych oraz postanowieniami statutu spółdzielni przedmiotem działalności Spółdzielni Mieszkaniowej jest:

*   obsługa nieruchomości na własny rachunek,
*   zagospodarowanie i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek,
*   kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek.

Wnioskodawca realizuje działalność poprzez:

1.  budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanawiania na rzecz swoich członków spółdzielczych lokatorskich praw do znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych, z możliwością uzyskania odrębnej własności tych lokali,
2.  budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanawiania na rzecz członków odrębnej własności znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu,
3.  budowanie lub nabywanie budynków w celu wynajmowania lub sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych i lokali o innym przeznaczeniu.

Uchwałą Walnego Zgromadzenia Spółdzielni Mieszkaniowej zostały określone zasady realizacji inwestycji zlokalizowanej na działce (…), obejmującej 61 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, bliźniaczej i wolnostojącej (dalej również jako „Zadanie inwestycyjne”).

Na mocy ww. uchwały wyrażono zgodę na wybudowanie i zbycie budynków mieszkalnych jednorodzinnych po cenie rynkowej, celem osiągnięcia dochodu, który przeznaczony zostanie na cele statutowe Wnioskodawcy, w tym na fundusz remontowy zasobów mieszkaniowych. Uchwała daje pierwszeństwo w nakreślonym terminie nabycia budynków mieszkalnych członkom Spółdzielni.

Na podstawie podjętej uchwały w trakcie realizacji Zadania inwestycyjnego zarząd Spółdzielni podpisał z nabywcami „przedwstępne umowy sprzedaży nieruchomości”. Nabywcami są członkowie Spółdzielni i osoby nie będące jej członkami. Zobowiązali się do zapłaty określonej w umowie ceny sprzedaży w ustalonych terminach i przystąpienia do zawarcia umowy notarialnej przeniesienia własności wybudowanego budynku mieszkalnego.

Po zakończeniu Zadania inwestycyjnego w 2013 r. oraz po przeniesieniu własności budynków jednorodzinnych na rzecz nabywców, Wnioskodawca ustalił, iż przy realizacji Zadania inwestycyjnego osiągnął dochód.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy dochód, uzyskany przez Spółdzielnię w 2013 r. z tytułu sprzedaży wybudowanych budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z gruntem, który zostanie przeznaczony na cele statutowe, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na mocy art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, dochód uzyskany przez Spółdzielnię w 2013 r. z tytułu sprzedaży wybudowanych budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z gruntem, który zostanie przeznaczony na cele statutowe, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na mocy art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ww. ustawy, wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

Przez „zasoby mieszkaniowe”, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy, rozumie się nie tylko lokale mieszkalne (budynki mieszkalne), ale również pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców, jak również ułatwiające im dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniające sprawne jego funkcjonowanie oraz administrowanie. Do zasobów tych należą zatem, oprócz lokali mieszkalnych, także tego rodzaju pomieszczenia, jak np. garaże, strychy, klatki schodowe, pomieszczenia administracji osiedlowej oraz osiedlowe warsztaty konserwacyjno-remontowe.

Związane z tego rodzaju lokalami (budynkami), pomieszczeniami, urządzeniami przychody oraz sfinansowane z nich koszty, stanowią przychody i koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Przychodami tymi są zatem nie tylko czynsze (opłaty), ale także inne przychody związane z tymi zasobami.

Stanowisko takie prezentowane jest także w interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 5 marca 2008 r. nr DD6/8213/11/KWW/07/MB7/82, zawierającej wyjaśnienia dotyczące art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Na zasoby mieszkaniowe składają się, co zostało powiedziane wyżej, zarówno lokale mieszkalne (budynki mieszkalne), jak i znajdujące się w budynku mieszkalnym tego rodzaju pomieszczenia, jak piwnice, sutereny, strychy, garaże, określane w ustawie o własności lokali jako tzw. pomieszczenia przynależne do lokali. Źródłem powstania dochodu ze sprzedaży budynków mieszkalnych są zatem posiadane przez Spółdzielnię zasoby mieszkaniowe.

Z wyżej wymienionego przepisu art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w którym określone zostało źródło pochodzenia dochodu podlegającego zwolnieniu, tj. gospodarka zasobami mieszkaniowymi, nie wynika aby dyspozycją tego przepisu objęta była gospodarka sprowadzająca się tylko do zarządzania zasobami mieszkaniowymi.

Z definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego (Wydawnictwo PWN) wynika, że pojęcie „gospodarki” nie ogranicza się tylko do zarządzania i dysponowania, ale obejmuje także całość mechanizmów i warunków działania podmiotów gospodarczych związanych z wytwarzaniem i podziałem dóbr i usług (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 października 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 824/08). Uwzględniając zakres tak rozumianego pojęcia „gospodarka” oraz pojęcia „zasoby mieszkaniowe”, na które składają się m.in. lokale mieszkalne (budynki mieszkalne), uzasadnione jest stwierdzenie, że przez gospodarkę zasobami mieszkaniowymi należy rozumieć całość podejmowanych działań mających na celu prawidłowe gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi, polegających zarówno na wytwarzaniu, dysponowaniu, jak i zarządzaniu tymi zasobami. Dochód uzyskany zatem z całokształtu działalności prowadzonej w ramach gospodarki zasobami mieszkaniowymi, a więc także ze sprzedaży przez spółdzielnie mieszkaniowe (członkom i innym osobom) składników tych zasobów, uprzednio przez nie wybudowanych (np. mieszkań, budynków mieszkalnych), wolny będzie od podatku dochodowego, o ile przeznaczony zostanie na utrzymanie pozostałych zasobów spółdzielni mieszkaniowych.

Tym samym dochód uzyskany ze sprzedaży budynków mieszkalnych jest dochodem uzyskanym z gospodarki zasobami mieszkaniowymi.

Osiągnięty dochód z powyższego tytułu, jako uzyskany z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem istniejących zasobów mieszkalnych Spółdzielni (np. na ich remont), podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób prawnych. Zwolnieniem tym objęty jest także dochód, z którego sfinansowane zostaną wydatki na zakup środków trwałych (wartości niematerialnych i prawnych) służących tym celom, tj. utrzymaniu zasobów mieszkaniowych (art. 17 ust. 1 pkt 44 oraz ust. 1b ww. ustawy).

W świetle art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 5a.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1222), celem spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu. Przedmiotem działalności spółdzielni może być:

1.  budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków spółdzielczych lokatorskich praw do znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych;
2.  budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków odrębnej własności znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we współwłasności w garażach wielostanowiskowych;
3.  budowanie lub nabywanie domów jednorodzinnych w celu przeniesienia na rzecz członków własności tych domów;
4.  udzielanie pomocy członkom w budowie przez nich budynków mieszkalnych lub domów jednorodzinnych;
5.  budowanie lub nabywanie budynków w celu wynajmowania lub sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu.

Spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z realizacją celu, zaspokajania potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin.

Jak wynika z art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty.

Z opisu sprawy wynika, że Spółdzielnia wybudowała 61 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, bliźniaczej i wolnostojącej w celu ich sprzedaży. Nabywcami ww. budynków są członkowie Spółdzielni i osoby nie będące jej członkami. W wyniku realizacji powyższego „zadania inwestycyjnego” Spółdzielnia uzyskała w 2013 r. dochód.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ww. ustawy, wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

Jak wynika z treści ww. przepisu, aby dochód podmiotów, o których w nim mowa, korzystał ze zwolnienia przedmiotowego muszą być spełnione dwa warunki, a mianowicie:

*   dochody muszą być uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi;
*   dochody te muszą być przeznaczone na utrzymanie tych zasobów mieszkaniowych.

Podkreślenia wymaga fakt, że oba te warunki muszą być spełnione łącznie.

Powyższe oznacza, że nie podlegają zwolnieniu dochody inne niż uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, niezależnie od ich przeznaczenia oraz dochody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, w części nie przeznaczonej na utrzymanie tych zasobów.

Na gospodarkę zasobami mieszkaniowymi prowadzoną przez podatników, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 ww. ustawy, składają się wpływy z opłat (czynszów) pobieranych od lokatorów oraz pokrywane z nich koszty. Uwzględniając charakter opłat (czynszów) oraz pokrywanych z nich kosztów uzasadnione jest rozumienie pojęcia „zasoby mieszkaniowe” nie tylko jako lokale mieszkalne, ale również pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego, lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców, jak również ułatwiające im dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniające jego sprawne funkcjonowanie oraz administrowanie.

Zasadne jest więc zaliczenie do zasobów mieszkaniowych:

1.  budynków mieszkalnych wraz z wyposażeniem technicznym oraz przynależnymi do nich pomieszczeniami, w szczególności: dźwigi osobowe i towarowe, aparaty do wymiany ciepła, kotłownie i hydrofornie wbudowane, klatki schodowe, strychy, piwnice, komórki, garaże;
2.  pomieszczeń znajdujących się w budynku mieszkalnym lub poza nim, związanych z administrowaniem i zapewnieniem bezawaryjnego funkcjonowania osiedlowych budynków mieszkalnych, w szczególności: budynków (pomieszczeń) administracji osiedlowej, kotłowni i hydroforni wolnostojących, osiedlowych warsztatów (zakładów) konserwacyjno-remontowych;
3.  urządzeń i uzbrojenia terenów, na których znajdują się w/w budynki, w szczególności: zbiorników-dołów gnilnych, szamb, rurociągów i przewodów sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, gazowej, ciepłowniczej, sieci elektroenergetycznych i telefonicznych, budowli inżynieryjnych (studni itp.), budowli komunikacyjnych (np. drogi osiedlowe, ulice, chodniki), innych budowli i urządzeń związanych z ukształtowaniem i zagospodarowaniem terenu, mających wpływ na prawidłowe funkcjonowanie budynków mieszkalnych (np. latarnie oświetleniowe, ogrodzenia);
4.  gruntów na których posadowione są budynki mieszkalne.

Z definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego (Wydawnictwo PWN) wynika, że pojęcie „gospodarki” nie ogranicza się tylko do zarządzania i dysponowania, ale obejmuje także całość mechanizmów i warunków działania podmiotów gospodarczych związanych z wytwarzaniem i podziałem dóbr i usług (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 824/08).

Uwzględniając zakres tak rozumianego pojęcia „gospodarka” oraz pojęcia „zasoby mieszkaniowe”, na które składają się, zgodnie z wyżej wymienionymi wyjaśnieniami, m.in. budynki mieszkalne, lokale mieszkalne oraz garaże, uzasadnione jest stwierdzenie, że przez gospodarkę zasobami mieszkaniowymi należy rozumieć całość podejmowanych działań mających na celu prawidłowe gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi, polegających zarówno na wytwarzaniu, dysponowaniu, jak i zarządzaniu tymi zasobami.

Dochód uzyskany zatem z całokształtu działalności prowadzonej w ramach gospodarki zasobami mieszkaniowymi, a więc także ze sprzedaży przez spółdzielnie mieszkaniowe (członkom jak i osobom niebędącymi członkami) składników tych zasobów, uprzednio przez nie wybudowanych (w opisanej sprawie są to budynki mieszkalne jednorodzinne), wolny będzie od podatku dochodowego, o ile przeznaczony zostanie na utrzymanie tych zasobów.

Przychodami z gospodarki zasobami mieszkaniowymi są zatem przychody osiągane ze sprzedaży budynków jednorodzinnych, bez względu na to czy nabywcami ich są członkowie spółdzielni mieszkaniowych, czy też inne osoby. Zarówno w jednym jak i drugim przypadku sprzedawany jest bowiem istniejący zasób mieszkaniowy. Istotnym jest zatem przedmiot sprzedaży, a nie komu jest on sprzedawany.

Zwolnienie przedmiotowe zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest zwolnieniem warunkowym. Użyte w przepisie sformułowanie „(\`(...)\`) w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów (…)” określa cel przeznaczenia dochodu aby mógł on skorzystać z tego zwolnienia. Wskazać w tym miejscu należy, że pojęcie „utrzymania zasobów mieszkaniowych” jest pojęciem węższym niż „gospodarka zasobami mieszkaniowymi” i nie zawiera się w nim pozyskanie zasobu mieszkaniowego.

Ponadto, na mocy art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów.

Podsumowując, zwolnienie osiągniętego dochodu z gospodarki zasobami mieszkaniowymi (sprzedaży budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z gruntem), określone w art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy ma zastosowanie o ile przeznaczony zostanie on na cele związane z utrzymaniem tychże zasobów mieszkaniowych i jak wynika z treści art. 17 ust. 1b ustawy, bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym również na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów (a więc związanych z utrzymaniem tych zasobów).

Zatem stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.