Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.600.2024.1.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-11-28
Teza: Zwolnieniem z art. 9 pkt 17 objęte jest nabycie mieszkania i udziału w hali garażowej, która znajdują się na tej samej działce. Zwolnienie dotyczy zakupu całej nieruchomości (lokalu) nawet jeśli nabywana jest na współwłasność ułamkową (w udziałach) przez kupujących.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; mieszkanie-sprzedaż mieszkania; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; sprzedaż-sprzedaż zwolniona; umowa-umowa sprzedaży
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4. Zwolnienia od podatku-Zwolnienia przedmiotowe-Umowa sprzedaży-Pozostałe 
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 9-pkt 17

Interpretacja indywidualna
==========================

**– stanowisko prawidłowe**

Szanowna Pani

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

17 listopada 2024 r. wpłynął Pani wniosek z 17 listopada 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania umowy sprzedaży nieruchomości.

Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

20 czerwca 2024 r. wraz z partnerem podpisała Pani umowę przyrzeczoną kupna Państwa pierwszego mieszkania oraz udziału w hali garażowej w równych udziałach własności, tj. 50% Pani i 50% partner (Repertorium A nr (\`(...)\`)). Nabyty lokal mieszkalny oraz miejsce w hali garażowej znajdują się w oddzielnych księgach wieczystych, natomiast mieszczą się na tej samej działce ewidencyjnej (podziemna hala garażowa w bloku mieszkalnym).

W dniu zakupu i przed tym dniem nie przysługiwało żadnemu z Państwa prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. Zakupiona przez Państwa nieruchomość jest przeznaczona na prywatne cele mieszkaniowe.

Notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości (\`(...)\`) zł, co stanowi 2% od całości transakcji, powołując się na zakup w udziałach.

**Pytanie**

Czy notariusz słusznie pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych?

**Pani stanowisko w sprawie**

Pani zdaniem, notariusz niesłusznie pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych – rozdział 4 art. 9 pkt 17 – w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało Pani prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. Jest Pani osobą fizyczną, a zakupiona nieruchomość jest przeznaczona wyłącznie na prywatne cele mieszkaniowe i nie stanowi inwestycji w formie wynajmu czy lokalu usługowego.

Oczekuje Pani zwrotu połowy pobranej wartości podatku od czynności cywilnoprawnych wynoszącej 9.250 zł, zgodnie z Pani udziałem w zakupie.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):

Podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Według art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Stosownie do art. 4 pkt 1 cyt. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym.

Stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.

Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Przy umowie sprzedaży – podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 ww. ustawy:

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Stawki podatku – przy umowie sprzedaży – wynoszą:

a) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,

b) innych praw majątkowych – 1%.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na kupującym (kupujących). W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Zatem, zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest:

\- prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,

\- prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,

\- spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,

jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku, w którym jednemu z kupujących przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty tytułem dziedziczenia − by mogło być zastosowane zwolnienie − wielkość przysługującego mu udziału nie może przekroczyć 50%.

Stosownie do treści art. 10 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego.

Płatnicy obowiązani są uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku.

Jeżeli umowa sprzedaży zostaje sporządzona w formie aktu notarialnego, na notariuszu ciążą obowiązki płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych. Notariusz jako płatnik na podstawie odrębnych przepisów jest obowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia właściwemu organowi podatku. Co więcej, notariusz jako płatnik obowiązany jest uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku. Oznacza to więc, że powinien posiadać wiedzę na temat stanu faktycznego, która pozwoli prawidłowo określić zobowiązanie podatkowe.

Z przedstawionego zdarzenia wynika, że wraz z partnerem zakupiła Pani pierwsze mieszkanie wraz z udziałem w hali garażowej w równych udziałach własności, tj. po 50%. Nabyty lokal mieszkalny oraz miejsce w hali garażowej znajdują się w oddzielnych księgach wieczystych, natomiast mieszczą się na tej samej działce ewidencyjnej (podziemna hala garażowa w bloku mieszkalnym). W dniu zakupu i przed tym dniem nie przysługiwało żadnemu z Państwa prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. Notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych, powołując się na zakup w udziałach.

Pani wątpliwości dotyczą tego, czy w opisanym zdarzeniu notariusz słusznie pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych.

Mając na uwadze powołane powyżej przepisy należy zauważyć, że zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest m.in. prawo własności do lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Nie podlega zatem zwolnieniu taka umowa sprzedaży, której przedmiotem jest udział bądź też udziały w ww. prawach. Tym samym nabywając udział w nieruchomości, mimo spełnienia warunku nieposiadania prawa własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawa własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu dotyczącego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego ani też udziału w takich prawach, nie można istotnie skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ww. zwolnienie nie przysługuje bowiem w sytuacji, gdy przedmiotem umowy sprzedaży jest sam udział w nieruchomości (lokalu mieszkalnym).

Natomiast w sytuacji, gdy przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny, który kupujący nabywają na współwłasność w częściach ułamkowych – umowa taka podlega zwolnieniu, bowiem sprzedaży podlega własność całego lokalu mieszkalnego (nieruchomości), której właścicielami stają się wspólnie kupujący. Każdy z kupujących staje się wówczas współwłaścicielem ułamkowej części nieruchomości.

Jeżeli więc zawarła Pani wraz z partnerem jedną umowę sprzedaży, a jej przedmiotem był cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, to uznać należy że został on nabyty przez Państwa na współwłasność ułamkową. Każde z Państwa stało się wówczas współwłaścicielem ułamkowej części nieruchomości w stosunku – jak Pani wskazała – po 50%. W takiej sytuacji uznać należy, że kupili Państwo wspólnie całą nieruchomość.

Z wniosku wynika również, że w tej samej umowie sprzedaży oprócz lokalu mieszkalnego nabyła Pani z partnerem miejsce w hali garażowej, które znajdują się na tej samej działce ewidencyjnej co ww. lokal (podziemna hala garażowa w bloku mieszkalnym).

Należy zwrócić uwagę, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, że działka ewidencyjna jest najmniejszą jednostką powierzchniową podziału kraju dla celów ewidencji. Działka ta (lub udział w niej) może być przedmiotem obrotu (w tym sprzedaży). Jednakże zgodnie z zasadą superficies solo cedit, gdy na działce takiej znajdują się budynki i inne urządzenia trwale związane z gruntem, stanowią one części składowe gruntu i bez wyjątku ustawowego nie mogą być odrębnym od gruntu przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.

W przypadku sprzedaży lokalu mieszkalnego – na podstawie wskazanego do interpretacji przepisu, tj. art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych − objęta jest także sprzedaż gruntu zabudowanego blokiem mieszkalnym wraz z innymi naniesieniami, jeżeli stanowią one część składową tego gruntu.

Takie funkcjonalne powiązanie lokalu mieszkalnego z innym naniesieniem (halą garażową), skutkuje więc zwolnieniem podatkowym, gdyż przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny związany z gruntem, którego częścią składową jest również hala garażowa.

Skoro więc przedmiotem opisanej we wniosku sprzedaży był lokal mieszkalny (zakupiony na współwłasność) wraz z gruntem i przynależnym do niego udziałem w hali garażowej oraz spełnili Państwo (Pani oraz Pani partner) pozostałe przesłanki z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – to w opisanej we wniosku sytuacji miało zastosowanie zwolnienie, określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w stosunku do całego przedmiotu sprzedaży.

W związku z powyższym uznaliśmy Pani stanowisko, zgodnie z którym notariusz niesłusznie pobrał podatek od opisanej we wniosku umowy sprzedaży za prawidłowe, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w stanowisku.

Zwracamy uwagę, że w zajętym stanowisku stwierdziła Pani iż notariusz niesłusznie pobrał podatek, bowiem w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało Pani prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego.

Należy podkreślić, że przedmiotem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych są czynności cywilnoprawne. A zatem, zwolnieniem objęta jest cała czynność cywilnoprawna, którą jest umowa sprzedaży a nie jej część. Zatem dla skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, istotne jest, aby oboje kupujący spełniali warunki określone w tym przepisie, a nie tylko jeden z nich.

Zgodnie z art. 5 ww. ustawy do uiszczenia podatku od umowy sprzedaży zobowiązani są solidarnie wszyscy kupujący, bez względu na wysokość nabywanego przez każdego z nich udziału. Zatem w opisanej przez Panią sytuacji przysługuje Pani prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

W związku z Pani wskazaniem, że oczekuje Pani zwrotu pobranej wartości podatku od czynności cywilnoprawnych wynoszącej 9.250 zł zgodnie z Pani udziałem w zakupie, wskazać należy, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej ma ściśle określone kompetencje, polegające na wyjaśnianiu problemów podatkowych w kontekście opisanych przez wnioskodawców zdarzeń.

Zgodnie z art. 14b § 2a pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).:

Przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość, uprawnienia i obowiązki organów podatkowych.

Stosownie do art. 13 § 2a Ordynacji podatkowej:

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej jest organem podatkowym - jako:

1) organ właściwy w sprawach dotyczących wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego, o których mowa w art. 14b § 1 i art. 14e § 1a;

2) organ pierwszej instancji w sprawach dotyczących wydawania wiążącej informacji stawkowej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) organ odwoławczy od decyzji wydawanych w sprawach, o których mowa w pkt 2;

4) organ właściwy w sprawach zmiany wiążącej informacji stawkowej, w przypadkach, o których mowa w art. 42h ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Organem właściwym do zwrotu podatku lub stwierdzenia nadpłaty jest naczelnik urzędu skarbowego. Zatem to do tego organu należy się zwrócić w związku z Pani prośbą.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i musi się Pani zastosować do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

\- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pan prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (\`(...)\`). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a i art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.