Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.123.2019.3.PB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-08-09
Teza: w zakresie skutków podatkowych podziału spółki przez przejęcie.
Słowa kluczowe: spółki; spółki-podział spółki; spółki-przejęcie spółki
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 7 czerwca 2019 r. (data wpływu 11 czerwca 2019 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych podziału spółki przez przejęcie – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 czerwca 2019 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych podziału spółki przez przejęcie.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (dalej: „Wnioskodawca”) jest podmiotem należącym do Grupy S. (dalej: „Grupa”), składającej się z instytucji finansowych i niefinansowych, skupionych wokół X. S.A. z siedzibą w W. (dalej: „Bank”). Zgodnie ze strategią Banku, Wnioskodawca wspiera procesy sprzedażowe w Polsce związane z działalnością finansową (m.in. działalność leasingowa, pożyczkowa, kredytowa, faktoringowa) oraz ubezpieczeniową.

Grupa rozważa przeprowadzenie restrukturyzacji polegającej m.in. na przejęciu przez Wnioskodawcę działalności prowadzonej przez Z. S.A. z siedzibą w W. (dalej: „Z.”) polegającą na organizowaniu szkoleń w zakresie funkcjonowania rynku kapitałowego dedykowanych dla inwestorów indywidualnych w tym klientów i pracowników Z. we współpracy z podmiotami zewnętrznymi („Działalność Szkoleniowa”). Przejęcie Działalności Szkoleniowej przez Wnioskodawcę ma nastąpić w drodze podziału Z. przez przejęcie w trybie art. 529 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 505, winno być: t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 505 ze zm.; „KSH”) („Podział”).

Działalność Szkoleniowa funkcjonuje w ramach Z. jako oddzielna jednostka biznesowa, która stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 37 z późn. zm., winno być: t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 865; „Ustawa CIT”).

W konsekwencji przeprowadzonego Podziału, wszystkie aktywa i pasywa oraz prawa i obowiązki związane z Działalnością Szkoleniową przejdą w dniu Podziału z mocy prawa na Wnioskodawcę. Szczegółowe prawa i obowiązki Z. przechodzące na Wnioskodawcę zostaną określone, zgodnie z art. 533 oraz art. 534 KSH, w planie podziału, którego podpisanie planowane jest w czerwcu 2019 r. („Plan Podziału”).

W odniesieniu do przejęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa Z. obejmującego Działalność Szkoleniową, Wnioskodawca wyda akcjonariuszowi Z., tj. Bankowi udziały w zamian za przenoszony majątek. W związku z planowanym Podziałem nie zostaną wypłacone żadne dopłaty w gotówce. Podział będzie dokonany w oparciu o wartość księgową. Wartość emisyjna udziałów wydanych Bankowi przez Wnioskodawcę będzie odpowiadać wartości księgowej majątku otrzymanego w ramach Podziału przez przejęcie majątku Z. obejmującego Działalność Szkoleniową. Majątek otrzymany przez Wnioskodawcę w związku z planowanym Podziałem zostanie przekazany na kapitał zakładowy oraz zapasowy Wnioskodawcy.

W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytanie:

Czy Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z przejęciem majątku w postaci Działalności Szkoleniowej w wyniku Podziału Z.? (pytanie oznaczone we wniosku nr 2)

Zdaniem Wnioskodawcy, nie będzie on zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z przejęciem majątku w postaci Działalności Szkoleniowej w wyniku Podziału Z.

Zdaniem Wnioskodawcy, tytułem wstępu należy podkreślić, iż ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2159 z późn. zm., winno być: t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1150 ze zm.; „Ustawa PCC”) wprowadza zamknięty katalog czynności podlegających podatkowi od czynności cywilnoprawnych (dalej: „PCC”). Wprowadzenie do Ustawy PCC zamkniętego katalogu sprawia, iż wyłącznie czynności enumeratywnie wymienione w ustawie będą podlegać opodatkowaniu, a zastosowanie wykładni rozszerzającej skutkującej objęciem podatkiem czynności, które nie są wprost w przepisie wskazane należy uznać za niedopuszczalne.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 Ustawy PCC opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Dodatkowo, regulacja zawarta w art. 1 ust. 1 pkt 2 Ustawy PCC rozszerza zakres stosowania ustawy obejmując podatkiem także zmianę wyżej wymienionych umów z tym jednak zastrzeżeniem, że zmiany takie muszą pociągać za sobą podwyższenie podstawy opodatkowania PCC.

Art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) Ustawy PCC w powyższym katalogu wprost wskazuje, iż PCC objęte są także „umowy spółki”. Zgodnie z wcześniejszymi uwagami, opodatkowaniu podlega także zmiana umowy spółki w przypadku jeśli pociąga za sobą podwyższenie podstawy opodatkowania.

Ustawa PCC w art. 1 ust. 3 wskazuje także co należy rozumieć pod pojęciem zmiany umowy spółki. Zgodnie z przepisem za zmianę umowy uważa się, także w przypadku jeśli czynność nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego, m.in.:

*   przy spółce kapitałowej – podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
*   przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego spółki kapitałowej.

Wykładnia językowa powyższego katalogu prowadzi do wniosków, iż brak jest w nim czynności podziału spółki, w efekcie czynność taka nie powinna powodować powstania obowiązku podatkowego w PCC.

Dodać także należy, że Ustawa PCC w stanie prawnym obowiązującym do końca 2008 r., zawierała odmienny katalog czynności podlegających opodatkowaniu. Pierwotnie, treść art. 1 ust. 3 pkt 3 Ustawy PCC obejmowała opodatkowaniem: „przekształcenie, podział lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki lub podwyższenie kapitału zakładowego”. Jednakże, z dniem 1 stycznia 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2008 r„ zmieniająca ustawę o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2008 r„ nr 209, poz. 1319; dalej: „ustawa zmieniająca”). Ustawa zmieniająca miała na celu dostosowanie polskich przepisów do regulacji zawartych w dyrektywie Rady nr 2008/7/WE z 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. Urz. UE L 46 z 21 lutego 2008 r„ s. 11). Po nowelizacji, art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o PCC otrzymał brzmienie: „przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego spółki kapitałowej”. Z nowej treści przepisu wykreślone zostało więc opodatkowanie zmiany umowy spółki dokonane w drodze jej podziału.

W efekcie powyższego, ustawa ograniczyła zakres opodatkowania PCC poprzez wykreślenie przepisów nakładających podatek także na czynności restrukturyzacyjne spółek kapitałowych. Zgodnie z uzasadnieniem do ustawy nowelizującej, zmiana ma na celu m.in. „wyłączenie z opodatkowania czynności niepodlegających podatkowi w świetle przepisów dyrektywy, w tym przekształcenia spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową oraz czynności restrukturyzacyjnych spółek kapitałowych; za działania restrukturyzacyjne dyrektywa uznaje łączenie spółek kapitałowych, podział spółek kapitałowych oraz wniesienie do spółki kapitałowej wkładów niepieniężnych (aportów) w postaci oddziału innej spółki kapitałowej, a także czynności określane jako „wymiana udziałów” w spółkach kapitałowych. (\`(...)\`) Nowelizacja przewiduje regulacje korzystne dla spółek kapitałowych, w szczególności w zakresie wyłączenia z opodatkowania niektórych działań restrukturyzacyjnych, zmniejszając koszty tych działań po stronie przedsiębiorców. Spowoduje korzystne zmiany dla przedsiębiorców, przenoszących aktywa i pasywa w spółkach kapitałowych, w tym w ramach czynności łączenia, podziału i przekształcania spółek. Zmiany mogą stymulować powstawanie nowych spółek oraz podejmowanie czynności restrukturyzacyjnych wraz z podwyższaniem kapitału w spółkach kapitałowych.”

Przekładając powyższe rozważania na rozpatrywane zdarzenie przyszłe, w ocenie Wnioskodawcy nie będzie on zobowiązany do zapłaty PCC w związku przejęciem majątku w postaci Działalności Szkoleniowej w wyniku Podziału Z., ponieważ podział nie jest czynnością objętą zamkniętym katalogiem czynności podlegających opodatkowaniu PCC.

Należy także podkreślić, iż powyższe podejście znajduje potwierdzenie w szeregu wydawanych przez organy podatkowe interpretacji. Przykładowo, w interpretacji indywidualnej z 16 marca 2018 r. (Znak: 0111-KDIB2-3.4014.19.2018.2.KB) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że „opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów wyłącznie wymienione w art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Do zakresu zmian umowy spółki podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie kwalifikują się zatem podziały spółek.”

Analogiczne stanowiska organy podatkowe zajęły w innych interpretacjach indywidualnych, przykładowo:

*   interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 maja 2018 r., Znak: 0111-KDIB2-2.4014.26.2018.1.MSI;
*   interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 17 października 2017 r., Znak: 0114-KDIP3-2.4014.103.2017.2.LS;
*   interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 marca 2017 r., Znak: 0111-KDIB4.4014.17.2017.1.ASz;
*   interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 31 stycznia 2017 r., Znak: 1462-IPPB2.4514.545.2016.1.LS;
*   interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 5 stycznia 2017 r., Znak: 2461-IBPB-2-1.4514.657.2016.1.BB;
*   interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 26 kwietnia 2016 r., Znak: IPPB2/4514-98/16-3/LS;
*   interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 15 kwietnia 2016 r., Znak: IBPB-2-1/4514-119/16/PM;
*   interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 18 listopada 2015 r., Znak: IBPB-2-1/4514-302/15/AD;
*   interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 11 września 2015 r., Znak: IPPB2/4514-304/15-2/MG.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Niniejsza interpretacja zawiera ocenę stanowiska Wnioskodawcy wyłącznie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie wniosku dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) i pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1150, ze zm.) – podatkowi temu podlegają umowy spółki oraz ich zmiany, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – w przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się:

1.  przy spółce osobowej − wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania;
2.  przy spółce kapitałowej − podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
3.  przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego spółki kapitałowej;
4.  przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim:
    1.  rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,
    2.  siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego

\-także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego.

Na podstawie art. 529 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 505, ze zm.) – podział może być dokonany przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały lub akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie).

Z powyżej zacytowanych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów wyłącznie wymienione w art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Do zakresu zmian umowy spółki podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie kwalifikują się zatem podziały spółek.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest podmiotem należącym do Grupy S., składającej się z instytucji finansowych i niefinansowych, skupionych wokół Banku. Zgodnie ze strategią Banku, Wnioskodawca wspiera procesy sprzedażowe w Polsce związane z działalnością finansową (m.in. działalność leasingowa, pożyczkowa, kredytowa, faktoringowa) oraz ubezpieczeniową. Grupa rozważa przeprowadzenie restrukturyzacji polegającej m.in. na przejęciu przez Wnioskodawcę działalności prowadzonej przez Z. S.A. z siedzibą w W. polegającą na organizowaniu szkoleń w zakresie funkcjonowania rynku kapitałowego dedykowanych dla inwestorów indywidualnych w tym klientów i pracowników Z. we współpracy z podmiotami zewnętrznymi. Przejęcie Działalności Szkoleniowej przez Wnioskodawcę ma nastąpić w drodze podziału Z. przez przejęcie w trybie art. 529 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks spółek handlowych. Działalność Szkoleniowa funkcjonuje w ramach Z. jako oddzielna jednostka biznesowa, która stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W konsekwencji przeprowadzonego Podziału, wszystkie aktywa i pasywa oraz prawa i obowiązki związane z Działalnością Szkoleniową przejdą w dniu Podziału z mocy prawa na Wnioskodawcę. Szczegółowe prawa i obowiązki Z. przechodzące na Wnioskodawcę zostaną określone, zgodnie z art. 533 oraz art. 534 KSH, w planie podziału, którego podpisanie planowane jest w czerwcu 2019 r. W odniesieniu do przejęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa Z. obejmującego Działalność Szkoleniową, Wnioskodawca wyda akcjonariuszowi Z., tj. Bankowi udziały w zamian za przenoszony majątek. W związku z planowanym Podziałem nie zostaną wypłacone żadne dopłaty w gotówce. Podział będzie dokonany w oparciu o wartość księgową. Wartość emisyjna udziałów wydanych Bankowi przez Wnioskodawcę będzie odpowiadać wartości księgowej majątku otrzymanego w ramach Podziału przez przejęcie majątku Z. obejmującego Działalność Szkoleniową. Majątek otrzymany przez Wnioskodawcę w związku z planowanym Podziałem zostanie przekazany na kapitał zakładowy oraz zapasowy Wnioskodawcy.

Mając na uwadze przywołane przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wskazany we wniosku podział spółki przez przejęcie, przeprowadzony w ramach procedury przewidzianej w art. 529 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych, nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynność ta nie mieści się bowiem w katalogu określonym w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w szczególności nie stanowi też zmiany umowy spółki. Podział przez przejęcie nie jest bowiem wymieniony w art. 1 ust. 3 cyt. ustawy, jako zmiana umowy spółki.

Zatem Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z podziałem spółki przez przejęcie.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.