Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB3/423-32/09-7/JG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-04-09
Teza: Czy wydatki ponoszone w związku z przygotowaniem do prywatyzacji i upublicznienia istniejących akcji P I podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o CIT? Czy wydatki ponoszone w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego w drodze publicznej emisji nowych akcji P I podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o CIT? Czy wydatki poniesione w związku z emisją obligacji P I podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o CIT?
Słowa kluczowe: akcja; akcja-emisja akcji; koszt-koszty uzyskania przychodów; obligacje; prywatyzacja; wydatek
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 8 stycznia 2009 r. (data wpływu do tut. Biura 14 stycznia 2009 r.) - uzupełnionym w dniu 2 marca 2009 r. (data wpływu 4 marca 2009 r.) na wezwanie tut. Organu z dnia 19 lutego 2009 r. nr IPPB3/423-32/09-2/JG o prawidłowe pełnomocnictwo oraz w dniu 17 marca 2009 r. (data wpływu 20 marca 2009 r.) i w dniu 25 marca 2009 r. (data wpływu 27 marca 2009 r.) na wezwanie tut. Organu z dnia 5 marca 2009 r. nr IPPB3/423-32/09-4/JG o dokładny opis stanu faktycznego - o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów:

*   wydatków ponoszonych w związku z przygotowaniem do prywatyzacji i upublicznienia istniejących akcji P. - **jest prawidłowe;**

*   wydatków ponoszonych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego w drodze emisji nowych akcji P. – **jest nieprawidłowe;**

*   wydatków ponoszonych w związku z emisją obligacji P. – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 stycznia 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

P. S.A. (dalej: P. lub Spółka) prowadzi działalność w zakresie wykonywania kolejowych przewozów pasażerskich w komunikacji krajowej i międzynarodowej. Z dniem 2 stycznia 2008 r. postanowieniem Sądu Rejonowego została zarejestrowana jako spółka akcyjna w Krajowym Rejestrze Sądowym. Przekształcenie P w spółkę akcyjną nastąpiło na podstawie uchwały nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników podjętej w dniu 17 grudnia 2007 r.

W kwietniu 2007 r. Rada Ministrów przyjęła „Strategię dla transportu kolejowego do roku 2013”, która przewiduje prywatyzację P w drodze oferty publicznej w 2009 r. Prywatyzacja będzie dokonana poprzez wprowadzenie do publicznego obrotu istniejących już akcji Spółki, bez podwyższania jej kapitału zakładowego.

W związku z przygotowaniem do prywatyzacji i upublicznienia akcji już istniejących, Spółka poniesie w szczególności koszty analiz przedprywatyzacyjnych obejmujących:

*   ustalenie sytuacji prawnej majątku Spółki,
*   ustalenie stanu i perspektyw rozwoju przedsiębiorstwa Spółki,
*   ocenę realizacji obowiązków Spółki wynikających z tytułu wymagań ochrony środowiska,
*   ocenę realizacji obowiązków wynikających z tytułu ochrony dóbr zabytków wchodzących w skład majątku Spółki,
*   ocenę programu rozwoju Spółki,
*   oszacowanie wartości Spółki,
*   opracowanie strategii prywatyzacji Spółki.

Na kolejnym etapie Spółka poniesie koszty związane z przygotowaniem i obsługą upublicznienia istniejących akcji Spółki, w tym koszty:

*   nabycia usług doradztwa prawnego, finansowego i w zakresie relacji inwestorskich,
*   opłat sądowych, giełdowych, skarbowych,
*   sporządzenia, drukowania i dystrybucji prospektu emisyjnego lub jego skróconej wersji,
*   organizacji kampanii reklamowej i promocyjnej,
*   badania sprawozdań finansowych Spółki.

Poniesienie tego typu wydatków wiąże się z potrzebą zapewnienia prawidłowego przebiegu procesu prywatyzacji i wprowadzenia do obrotu publicznego istniejących akcji Spółki.

Spółka przewiduje również przeprowadzenie w przyszłości podwyższenia kapitału zakładowego w drodze publicznej emisji nowych akcji. P planuje przeznaczyć środki uzyskane z dodatkowej emisji akcji m.in. na inwestycje w tabor kolejowy. W tym przypadku Spółka poniesie m.in. wydatki związane z obsługą prawną, opłaty notarialne, sądowe, giełdowe, podatek od czynności cywilnoprawnych, koszty oferowania papierów wartościowych.

Celem upublicznienia Spółki jest m.in. zwiększenie zaufania wśród potencjalnych inwestorów i kontrahentów P, zwiększenie rozpoznawalności Spółki oraz pozyskanie kapitału na realizację zadań inwestycyjnych (w szczególności na modernizację istniejącego oraz zakup nowego taboru kolejowego).

Ponadto, w celu pozyskania finansowania na realizację inwestycji, w sierpniu 2008 r., za pośrednictwem banku P S.A., P dokonała emisji obligacji z terminem wykupu do 5 lat, o łącznej wartości 300 milionów PLN. Środki uzyskane z tej emisji zostaną przeznaczone na wydatki inwestycyjne, w tym na modernizację istniejącego oraz zakup nowego taboru kolejowego.

Dodatkowo na wezwanie organu, w dniu 17 marca 2009 r. (data wpływu 20 marca 2009 r.) i w dniu 25 marca 2009 r. Spółka uzupełniła stan faktyczny o następujące informacje dotyczące ponoszonych kosztów w związku z przeprowadzaną prywatyzacją informując, że:

Spółka podpisała w dniu 28 marca 2008 roku Umowę w rozumieniu § 12 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 1997 roku w sprawie zakresu analizy spółki oraz przedsiębiorstwa państwowego, sposobu jej zlecania, opracowania, zasad odbioru i finansowania oraz warunków, w razie spełnienia których można odstąpić od opracowania analizy (Dz. U. Nr 64 poz. 408, z późn. zm.), której przedmiotem jest określenie zasad rozliczania kosztów wykonania przez doradcę w procesie prywatyzacji Spółki następujących prac:

1.  Wykonanie analizy Spółki obejmującej następujące elementy:
2.  Ustalenie stanu prawnego majątku Spółki,
3.  Ustalenie stanu i perspektyw rozwoju przedsiębiorstwa Spółki,
4.  Ocenę realizacji obowiązków wynikających z tyt. wymagań ochrony środowiska,
5.  Ocenę obowiązków wynikających z tyt. ochrony zabytków wchodzących w skład majątku Spółki,
6.  Ocenę programu rozwoju Spółki,
7.  Oszacowanie wartości Spółki przy użyciu co najmniej trzech metod wyceny.
8.  Opracowanie strategii prywatyzacji Spółki,

Ze względu na szczególne uregulowania dotyczące prywatyzacji Spółki P. S.A., zlecającym w tym przypadku nie jest Skarb Państwa, a Spółka P. S.A. Wynika to z następującego stanu faktycznego i prawnego.

1.  Zgodnie z przepisami art. 20 ust. 4 Ustawy z dnia 8 września 2000 roku o Komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji Przedsiębiorstwa Państwowego P, należące do Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych akcje lub udziały Spółek, o których mowa w art. 14 i 19 Ustawy (w tym akcji Spółki P. S.A.) zbywa minister właściwy do spraw transportu lub P S.A. na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez ministra właściwego do spraw transportu. Spółka P S. A. uzyskała ograniczone pełnomocnictwa ministra właściwego do spraw transportu z dnia 4 września 2007 roku do dokonania czynności prawnych związanych ze zbyciem udziałów Spółki P. (po przekształceniu w spółkę akcyjną również akcji tej Spółki).
2.  Zgodnie z przepisami art. 20 ust. 3 Ustawy o Komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji Przedsiębiorstwa Państwowego P, do zbywania należących do Skarbu Państwa, P S.A. lub państwowych osób prawnych, akcji lub udziałów w Spółkach, o których mowa w art. 14 i art. 19 stosuje się przepisy działu 4, rozdz. I Ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i prywatyzacji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397 z późn. zm.). Zasady rozliczenia kosztów związanych ze zbyciem akcji Spółki P. S.A. określone zostaną przez P S.A. i Spółkę w odrębnej umowie, po zaakceptowaniu przez ministra właściwego ds. transportu strategii prywatyzacji Spółki określonej na podstawie wykonanych wcześniej analiz przedprywatyzacyjnych.

1.  Ilość akcji istniejących wprowadzonych do obrotu publicznego określona zostanie w strategii prywatyzacji określonej na podstawie wykonywanych obecnie analiz przedprywatyzacyjnych.
2.  W zależności od sytuacji rynkowej i wyceny spółki przez doradców prywatyzacyjnych i analityków giełdowych zostanie wyznaczona cena emisyjna akcji, która obecnie nie jest znana. Akcje nowej emisji zostaną zaoferowane inwestorom giełdowym poprzez GPW, jak również akcje istniejące Spółki zostaną zaoferowane również dla tej samej grupy inwestorów przez P S.A. Proporcje akcji zostaną określone w wyniku ustalonej ceny emisyjnej i popytu inwestorów giełdowych na walory Spółki.
3.  Prywatyzacja realizowana będzie w drodze oferty publicznej, uregulowanej przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o ofercie publicznej, czyli w trybie określonym w art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i prywatyzacji.
4.  ydatki jakie Spółka poniosła związane z emisją obligacji to wydatki związane z upublicznieniem Spółki tj.:

*   wynagrodzenie za udział pracowników P przewozy Regionalne w warsztatach z wybranych przepisów MSSF organizowane przez doradcę prywatyzacyjnego,

*   prace doradcy prywatyzacyjnego związane z Procedurą testu na utratę wartości środków trwałych oraz wartości firmy,

*   wycena aktuarialna rezerw na kolejowe świadczenia przejazdowe na daty 31 grudnia 2005, 2006 i 2007 roku dokonana przez firmę aktuarialną,

*   wycena aktuarialna rezerw na odpis Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych na daty 31 grudnia 2005, 2006 i 2007 roku dokonana przez firmę aktuarialną,

*   prace audytora związane z prospektem emisyjnym,

*   prace doradcy prywatyzacyjnego nad stworzeniem narzędzia A dla środków trwałych na potrzeby wdrożenia MSSF,

*   prace doradcy prywatyzacyjnego nad wdrożeniem MSSF w P.,

*   prace doradcy prywatyzacyjnego nad projektem przekształcenia skonsolidowanych sprawozdań finansowych na MSSF,

*   udział pracowników w szkoleniu „Wybrane przepisy Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej” organizowane przez doradcę prywatyzacyjnego,

*   udział pracowników w szkoleniu z zakresu M 16 organizowane przez doradcę prywatyzacyjnego.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy wydatki ponoszone w związku z przygotowaniem do prywatyzacji i upublicznienia istniejących akcji P. podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o CIT?
2.  Czy wydatki ponoszone w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego w drodze publicznej emisji nowych akcji P. podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o CIT?
3.  Czy wydatki poniesione w związku z emisją obligacji P. podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o CIT?

Spółka stoi na stanowisku, że:

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Innymi słowy, określony wydatek można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów pod następującymi warunkami:

*   został poniesiony w celu uzyskania przychodu, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów przez podatnika oraz

*   nie należy do kategorii wydatków wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT jako wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Z treści art. 15 ust. 1 ustawy o CIT wynika, iż aby uznać wydatki za koszty uzyskania przychodów, powinny one być ponoszone w ramach działań mających na celu uzyskanie przychodu lub zabezpieczenie albo zachowanie źródła przychodów w przyszłości.

Kosztami uzyskania przychodów są więc wszelkie wydatki pozostające w związku z przychodami podatnika, jeżeli podatnik jest w stanie wykazać, iż poniósł je, działając w sposób racjonalny, w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, uznanie wydatku za związanego z działalnością gospodarczą podatnika uzasadnia jego kwalifikację jako koszt uzyskania przychodu nawet w przypadku, gdy wydatek ten wykazuje jedynie pośredni związek z przychodem. Z powyższego wynika, że do kosztów poniesionych w celu osiągnięcia przychodów zaliczyć należy również te wydatki, w związku z poniesieniem których podatnik ma podstawy zakładać, że osiągnie przychód w przyszłości. Wniosek taki został potwierdzony m.in. w wyroku NSA z 12 maja 1999 r. (I SA/Wr 482/97), w którym sąd stwierdził, iż „kosztem uzyskania przychodów są wszystkie wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów, w tym również w celu zachowania zabezpieczenia źródła przychodów, tak aby to źródło przynosiło przychody także w przyszłości. W takim ujęciu kosztami tymi będą zarówno koszty pozostające w bezpośrednim związku z uzyskanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu uzyskania przychodów (w tym dla zagwarantowania funkcjonowania źródła przychodów), nawet wówczas gdy z obiektywnych powodów przychód nie został osiągnięty”. Podkreślenia wymaga, iż zaprezentowana powyżej linia orzecznicza nabrała szczególnego znaczenia po zmianie treści art. 15 ust. 1 ustawy o CIT począwszy od 1 stycznia 2007 r. Spółka wskazuje, iż wydatki związane z emisją obligacji, przygotowaniem do prywatyzacji i upublicznieniem istniejących akcji, a także emisją nowych akcji, nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT jako wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. W pkt 23 tego artykułu ustawodawca wskazał bowiem jedynie, że do kosztów podatkowych nie zalicza się wydatków na wykup obligacji, pomniejszonych o kwotę dyskonta (a nie wydatki związane z samą emisją obligacji). O ile, zdaniem Spółki, spełniona jest przesłanka wynikająca z treści art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, a mianowicie — związek poniesionych wydatków z przychodem Spółki albo zabezpieczeniem lub zachowaniem źródła tego przychodu w przyszłości — w ocenie Spółki wydatki te mogą zostać uznane za koszty podatkowe.

Ad. pyt. nr 1)

Wydatki ponoszone w związku z przygotowaniem do prywatyzacji i upublicznienia istniejących akcji P. podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o CIT.

Spółka podkreśla, że wydatki ponoszone przez nią na wykonanie analiz przedprywatyzacyjnych, obejmujących w szczególności ustalenie sytuacji prawnej majątku Spółki, stanu i perspektyw rozwoju przedsiębiorstwa Spółki, a także opracowanie strategii prywatyzacji, mają na celu rzetelną i wiarygodną ocenę przedsiębiorstwa Spółki niezbędną do przygotowania oferty prywatyzacyjnej. Zdaniem Spółki, wydatki ponoszone w celu upublicznienia akcji są ściśle związane z funkcjonowaniem Spółki. Celem takich działań P. jest chęć pozyskania kapitału zmierzająca do zapewnienia finansowania prowadzonej działalności gospodarczej, z której Spółka osiąga przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (dalej: „podatek CIT”). Ponadto, pozyskanie kapitału w drodze upublicznienia akcji umożliwi redukcję ponoszonych przez Spółkę kosztów finansowania zewnętrznego (np. w postaci kredytów bankowych) prowadzonej działalności gospodarczej. Co więcej, wprowadzenie akcji Spółki na giełdę papierów wartościowych wpłynie na zwiększenie jej wiarygodności i poprawę wizerunku. Wskazać należy, że wydatki związane z ogólnym funkcjonowaniem podmiotów gospodarczych jako podatników w praktyce uznawane przez organy podatkowe za koszty uzyskania przychodów dla celów podatku CIT. Przykładowo, w interpretacji z dnia 4 października 2006 r. (sygn. OP/423-0109/06/AK) Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego stwierdził, że „kosztem uzyskania przychodów są wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami. Są to, więc koszty bezpośrednio i pośrednio związane z uzyskiwanym przychodem oraz koszty dotyczące całokształtu działalności podatnika, czyli związane z funkcjonowaniem firmy”. W konsekwencji, zarówno dorobek orzecznictwa sądów administracyjnych i piśmiennictwa, jak i bieżąca praktyka organów podatkowych wskazują iż wydatki, których związek z przychodem ma charakter pośredni stanowią koszty uzyskania przychodów. W ocenie Spółki nie ulega wątpliwości, że wydatki dotyczące nabycia usług związanych z jej prywatyzacją i upublicznieniem jej akcji stanowią wydatek pośrednio związany z przychodami P., ponieważ służą prowadzeniu i rozwojowi działalności, z której P l uzyskuje przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem CIT. W odniesieniu do stanu faktycznego opisanego w niniejszym wniosku, Spółka wskazuje wyroki, w których sądy administracyjne stoją na stanowisku, iż wydatki związane z prywatyzacją i upublicznieniem akcji stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o CIT. Przykładowo, w wyroku z dnia 14 listopada 2003 r. (sygn. I SA/Wr 1438/2001) NSA stwierdził, że „z założenia prywatyzacja ma na celu osiągnięcie przychodu, a zatem wydatki związane z wykonaniem analiz stanu przedsiębiorstwa stanowią koszty uzyskania przychodów w myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych”. W związku z powyższym, w opinii Spółki, wydatki poniesione w związku z przygotowaniem Spółki do prywatyzacji i upublicznieniem istniejących akcji Spółki, stanowią koszty uzyskania przychodów w myśl przepisów ustawy o CIT.

Ad. pyt. nr 2)

Wydatki ponoszone w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego w drodze publicznej emisji nowych akcji P. podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o CIT.

Spółka stoi na stanowisku, powyższe uwagi zachowują również swoją aktualność w odniesieniu do kosztów, które Spółka poniesie w przyszłości w związku z nową emisją akcji, prowadzącą do podwyższenia jej kapitału zakładowego. Celem nowej emisji akcji będzie bowiem również pozyskanie kapitału służącego prowadzeniu i rozwojowi działalności gospodarczej, z której Spółka osiągnie przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem CIT. W szczególności, jak wskazano w stanie faktycznym, środki pochodzące z dodatkowej emisji akcji zostaną przeznaczone na przeprowadzenie inwestycji m.in. w zakresie taboru kolejowego. Podobne stanowisko zostało wyrażone w interpretacjach organów podatkowych: Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego z dnia 21 marca 2007 r. (sygn. P02/423-29/07/24492) oraz z dnia 22 maja 2007 r. (sygn. P02/423-47/07/42525). Ponadto, Spółka wskazuje na wyroki sądów administracyjnych, w świetle których wydatki związane z emisją akcji stanowią koszty uzyskania przychodów. Przykładowo, WSA w wyroku z dnia 26 marca 2008 r. (sygn. III SA/Wa 22 18/07) wskazał, iż środki otrzymane na podwyższenie kapitału zakładowego (akcyjnego) nie stanowią przychodu w rozumieniu ustawy o PDOP. Niemniej jednak wydatki związane z podniesieniem kapitału zakładowego mogą być kosztem podatkowym, jeżeli spółka podnosząca kapitał wykaże, że mają one związek — nawet pośredni — z jej innymi przychodami”. Podobne stanowisko zajęły WSA w wyrokach z dnia 6 października 2008 r. (sygn. III SA/Wa 1419/08 i III SA/Wa 1420/08), WSA w wyroku z dnia 10 czerwca 2008 r. (sygn. III SA/Wa 544/08) oraz WSA w wyroku z dnia 15 listopada 2007 r. (sygn. I SA/Gd 753/07). W ocenie Spółki wystarczającym jest, aby wydatki ponoszone z tytułu nabycia usług związanych z emisją nowych akcji pozostawały w pośrednim związku z przychodem, a zatem w szczególności z przychodem osiąganym przez podatnika w przyszłości w rezultacie podjętych przez niego działań zmierzających do zwiększenia rozmiarów działalności gospodarczej, sfinansowanych ze środków pozyskanych w drodze emisji akcji. Ponadto, Spółka pragnie wskazać, iż zasadniczo wydatki związane z pozyskaniem finansowania mogą być kosztem uzyskania przychodów pod warunkiem spełnienia przesłanki związku z przychodem. Przykładowo, do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć wydatki związane z pozyskaniem pożyczki czy kredytu, np. w postaci kosztów analiz wymaganych przez instytucję udzielającą pożyczki czy kredytu.

W związku z powyższym, Spółka stoi na stanowisku, że wydatki związane z emisją nowych akcji P. (w tym wydatki związane z obsługą prawną, opłaty notarialne, sądowe, giełdowe, podatek od czynności cywilnoprawnych, koszty oferowania papierów wartościowych) nie mogą być traktowane inaczej niż takie same wydatki ponoszone przy innych formach pozyskiwania kapitału (np. uzyskiwaniu pożyczek). W rezultacie, tego rodzaju wydatki podlegają zdaniem P., zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów Spółki.

Ad. pyt. nr 3)

Wydatki poniesione w związku z emisją obligacji P. podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o CIT.

Zdaniem Spółki, argumentacja przedstawiona powyżej jest również aktualna w przypadku wydatków związanych z emisją obligacji P. Środki uzyskane z tej emisji zostaną przeznaczone na prowadzenie działalności gospodarczej, z której Spółka osiąga przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem CIT. Jak wskazano bowiem w stanie faktycznym, P. planuje przekazać te środki na inwestycje w tabor kolejowy. Emisja obligacji jest jednym ze sposobów pozyskania finansowania zewnętrznego (podobnie jak zaciągnięcie kredytu bankowego). W związku z tym, w opinii Spółki również wydatki związane z emisją obligacji stanowią koszty uzyskania przychodów Spółki.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego dotyczące pytania nr 1 i pytania nr 3 uznaje się za prawidłowe oraz dotyczące pytania nr 2 uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. Warunkiem uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu jest istnienie pomiędzy nim a osiągnięciem przychodu związku przyczynowo – skutkowego, czyli wykazanie, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu.

Koszty podatkowe ponoszone przez podmiot gospodarczy można podzielić na koszty bezpośrednie i pośrednie. Koszty bezpośrednie obejmują wydatki, które są ściśle (bezpośrednio) związane z konkretnymi przychodami, jakie osiąga podmiot gospodarczy. Natomiast do kosztów pośrednich zalicza się wydatki, które nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje prawidłowe funkcjonowanie podmiotu gospodarczego. Co istotne również muszą być to wydatki, dzięki którym podatnik może osiągnąć przychód podlegający opodatkowaniu.

Możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodów uzależniona jest od powiązania poniesionego wydatku z działalnością podatnika, który zalicza ten wydatek do kosztów, istnienia bezpośredniego lub pośredniego związku przyczynowego między wydatkiem a uzyskanym przychodem oraz właściwego udokumentowania tego wydatku, przy czym przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

Należy zauważyć, że z punktu widzenia prawa rachunkowego (bilansowego) oceniany jest bowiem związek kosztu z prowadzoną działalnością gospodarczą i funkcjonowaniem podmiotu, natomiast z punktu widzenia prawa podatkowego ocenie podlega związek poniesionego wydatku (uznawanego za koszt) z efektem działalności podatnika mierzonym wielkością przychodu, który w określonych konkretnie okolicznościach potencjalnie może być osiągnięty.

Odnosząc się do stanowiska Spółki dotyczącego pytania nr 1 stwierdzam, co następuje:

Z postanowień art. 32 ust. 1 (w przypadku prywatyzacji pośredniej – zbycie akcji Skarbu Państwa) ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowych (Dz. U. Nr 118, poz. 561 ze zm.) wynika, że przed prywatyzacją dokonuje się analizy w celu ustalenia sytuacji prawnej majątku spółki bądź przedsiębiorstwa państwowego, stanu i perspektyw ich rozwoju, oszacowania majątku oraz oceny realizacji obowiązków wynikających z wymogów ochrony środowiska i ochrony dóbr kultury.

Do określenia szczegółowych zasad w tym zakresie upoważniona została przez ustawodawcę Rada Ministrów, która rozporządzeniem z dnia 3 czerwca 1997 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 408 ze zm.) określiła zakres analizy spółki oraz przedsiębiorstwa państwowego, sposób zlecenia jej opracowania, zasady odbioru i finansowania oraz warunki, spełnienie których umożliwia odstąpienie od opracowania analizy.

Rozporządzenie określa, iż finansowanie opracowania analizy następuje w ciężar:

*   budżetu państwa – w części przeznaczonej ustawą budżetową na koszty prywatyzacji, jeżeli zlecającym jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa lub organ założycielski oraz jest to uzasadnione trudną sytuacją ekonomiczną podmiotu, którego analiza dotyczy;
*   przychodów z prowizji, o której mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493 ze zm.) – jeżeli zlecającym jest Agencja Prywatyzacji, z wyjątkiem pierwszego roku działalności Agencji, w którym finansowanie analizy nastąpi ze środków budżetu państwa, o którym mowa w pkt 1;
*   kosztów spółki lub przedsiębiorstwa państwowego, zgodnie z umową zawartą ze zlecającym.

Na podstawie delegacji zawartej w tej samej ustawie Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 29 lipca 1997 r. w sprawie szczegółowego trybu zbywania akcji Skarbu Państwa, zasad finansowania zbycia akcji oraz formy zapłaty za te akcje (Dz. U. Nr 95 poz. 578 ze zm.) określiła, że finansowanie zbycia akcji Skarbu Państwa może następować ze środków:

*   zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy zagranicznej;
*   prywatyzowanej jednoosobowej spółki Skarbu Państwa, na podstawie umowy zawartej między tą spółką i Skarbem Państwa;
*   prywatyzowanej spółki z udziałem Skarbu Państwa, na podstawie umowy zawartej między tą spółką i Skarbem Państwa, jeżeli postanowienia statutu nie stanowią przeszkody do zawarcia takiej umowy oraz jest to uzasadnione interesem spółki.

Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „P” (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), należące do Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych akcje lub udziały spółek, o których mowa w art. 14 i art. 19, zbywa minister właściwy do spraw transportu lub P SA na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez ministra właściwego do sprawa transportu.

Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez Spółkę, ze względu na szczególne uregulowania dotyczące prywatyzacji Spółki P. S. A., zlecającym w tym przypadku nie jest Skarb Państwa, a Spółka P S.A. z siedzibą w…, która uzyskała ograniczone pełnomocnictwo ministra właściwego do spraw transportu z dnia 4 września 2007 roku do dokonania czynności prawnych związanych ze zbyciem udziałów Spółki P. (po przekształceniu w spółkę akcyjną również akcji tej Spółki).

Z przedstawionych powyżej przepisów wynika że, w sytuacji gdy dojdzie do zawarcia umowy pomiędzy prywatyzowaną spółką bądź przedsiębiorstwem państwowym a Skarbem Państwa (w przedmiotowej sprawie jest to minister właściwy do spraw transportu) – koszty związane z opracowaniem analiz następują w ciężar kosztów spółki lub przedsiębiorstwa państwowego, zaś w przypadku zbycia akcji Skarbu Państwa mogą następować ze środków spółki. Powyższe podmioty finansując ze swoich środków omawiane koszty analiz i zbycia akcji, partycypują tym samym w finansowaniu przygotowania procesu prywatyzacji, a co za tym idzie zmniejszają one wydatki budżetu państwa, jakie muszą być poniesione na ten cel. W tym miejscu należy wskazać na ekonomiczny aspekt przeprowadzanej prywatyzacji, wyrażający się m. in. usprawnieniem procesów usługowych prywatyzowanych podmiotów gospodarczych, skutkujących zwiększeniem osiąganych przez nie przychodów.

Mając powyższe na uwadze, a w szczególności to, że:

*   obowiązek pokrywania przez Spółkę P. kosztów analiz dla celów prywatyzacji oraz wydatków związanych ze zbywaniem akcji Skarbu Państwa wynika z unormowań ww. ustaw i rozporządzeń wykonawczych wydanych na podstawie przepisów tych ustaw,
*   celem ekonomicznej prywatyzacji jest w ostatecznym rezultacie prawidłowe funkcjonowanie prywatyzowanych podmiotów gospodarczych, co w konsekwencji prowadzić będzie do wzrostu osiąganych przez nie przychodów,

poniesione przez Spółkę wydatki związane z opracowaniem analiz dla celów prywatyzacji oraz wydatki Spółki poniesione na pokrycie zadań związanych ze zbywaniem akcji Skarbu Państwa - w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - stanowić będą koszty uzyskania przychodów. Warunkiem jest jednak, aby obowiązek ponoszenia omawianych wydatków wynikał z treści umów zawartych pomiędzy Spółką a Skarbem Państwa (ministrem właściwym do spraw transportu, reprezentowanym przez P S. A.) w trybie i na zasadach określonych w ww. przepisach.

Wymaga podkreślenia, że specyfika postępowania w sprawie wydawania indywidualnych interpretacji prawa podatkowego polega na tym, że organ wydający interpretację jest ograniczony stanem faktycznym (lub zdarzeniem przyszłym) przedstawionym przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko). Organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę.

Odnosząc się do stanowiska Spółki dotyczącego pytania nr 2 stwierdzam, co następuje:

Jak stanowi art. 431 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.), podwyższenie kapitału zakładowego spółek akcyjnych wymaga zmiany statutu i następuje w drodze emisji nowych akcji lub podwyższenia wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Przy czym emisja nowych akcji sama w sobie nie prowadzi do podwyższenia kapitału zakładowego, niezbędne jest objęcie akcji nowej emisji.

Oznacza to, iż wszelkie koszty ponoszone przez spółkę akcyjną przy jej założeniu lub rozszerzeniu pozostają w bezpośrednim związku z podwyższeniem kapitału zakładowego.

Podwyższenie kapitału zakładowego spółki z o. o. lub akcyjnej jest przeprowadzane w celu pozyskania dla spółki nowych środków pieniężnych lub rzeczowych. Takie podwyższenie może się dokonać przez wniesienie przez wspólników (akcjonariuszy) dodatkowych wpłat lub wartości na nowe udziały lub akcje nowej emisji albo w wyniku podwyższenia wartości udziałów lub akcji dotychczasowych. Przepisy KSH nie wprowadzają ograniczeń co do możliwości wielokrotnego podwyższania kapitału zakładowego, może być podwyższany w danej spółce kilkakrotnie. Nie jest natomiast możliwe podwyższenie kapitału zakładowego spółki w drodze przeszacowania wartości wkładów niepieniężnych, wniesionych na poczet kapitału zakładowego.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz przedstawiony we wniosku stan faktyczny, należy uznać, że w wyniku publicznej emisji nowych akcji dojdzie do podwyższenia kapitału zakładowego Spółki.

Nieistotny jest przy tym w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych cel, ani konsekwencje (efekty) podwyższenia kapitału zakładowego spółki. Przepisy tej ustawy nie różnicują sytuacji podatkowej podatników ze względu na cel w jakim ma on być podwyższony, czy konsekwencje podwyższenia kapitału zakładowego.

W świetle powyższego należy uznać, iż wszelkie ponoszone przez Spółkę wydatki związane z funkcjonalnie powiązanymi czynnościami podwyższenia kapitału zakładowego w Spółce tj.:

*   wydatki związane z obsługą prawną,

*   opłaty notarialne, sądowe, giełdowe,

*   podatek od czynności cywilnoprawnych,

*   koszty oferopozostają w bezpośrednim związku z przychodem otrzymanym na podwyższenie kapitału zakładowego. wania papierów wartościowych

W myśl art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego (akcyjnego), funduszu udziałowego albo funduszu założycielskiego albo organizacyjnego ubezpieczyciela - a w towarzystwach powierniczych wartości aktywów tych funduszy.

Powyższe oznacza, iż wartość wkładów zarówno pieniężnych jak i niepieniężnych wnoszona na pokrycie kapitału zakładowego w związku z utworzeniem spółki, jak również z podwyższeniem tego kapitału nie jest zaliczana do przychodów podatkowych spółki.

Skoro więc, przychód otrzymany na powiększenie kapitału zakładowego nie stanowi przychodu dla celów podatkowych, to koszty jego uzyskania, w przedmiotowej sprawie poniesione przez Spółkę wydatki związane z publiczną emisją akcji, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem nie stanowią kosztów podatkowych wydatki, co prawda nie wymienione w art. 16 ust. 1 ww. ustawy, ale związane z przysporzeniami nie uważanymi za przychód przez ustawodawcę (art. 12 ust. 4 pkt 4 tej ustawy).

Przychodem otrzymanym na podwyższenie kapitału zakładowego w rozumieniu tego przepisu mogą być zarówno pieniądze, jak i wkład niepieniężny. W rezultacie środki pieniężne jak i wkłady niepieniężne, stanowiące przysporzenie majątkowe, uznane zostały przez ustawodawcę za przychód nie zaliczany do przychodów, jeżeli prowadzi do podwyższenia kapitału zakładowego. Przychód ten nie powstaje jako efekt bieżącej działalności gospodarczej podatnika. Należy stwierdzić, że Skarżąca ma prawo oczekiwać, iż w określonej perspektywie czasowej podwyższanie kapitału i związane z tym rozszerzenie działalności będzie generowało zwiększone przychody, ale będą to już przychody z bieżącej działalności gospodarczej. Przychód z tej działalności jest przychodem odrębnym od przychodu otrzymanego na podwyższenie kapitału zakładowego. Z osiągnięciem tego przychodu będą się wiązały odrębne wydatki stanowiące koszt jego uzyskania.

Okoliczność, że dokonując przedmiotowych wydatków związanych z emisją akcji, Spółka zakładała, iż w efekcie będą one generowały przychody z działalności gospodarczej nie podważa jednak ich bezpośredniego związku z przychodem w postaci środków pieniężnych z tej emisji, który Spółka otrzyma na podwyższenie kapitału zakładowego.

Jeśli określone wydatki w sposób jednoznaczny wiążą się z osiągnięciem przysporzenia zidentyfikowanego przez ustawodawcę jako konkretny rodzaj przychodu, to bez względu na możliwość wywiedzenia pośredniego związku tych wydatków z ewentualnymi innymi przychodami, zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów oceniane być musi w kontekście, tego przychodu, z którym wydatki te są bezpośrednio związane.

Wydatki związane z uzyskaniem określonego przysporzenia pozostają z nim związane bez względu na to, czy stanowi ono przychód, czy też nie. Jeżeli przysporzenie to nie stanowi przychodu, to poniesione w związku z nim wydatki nie są kosztami uzyskania przychodu. Jak już wskazywano, nie czyni to ich natomiast kosztami uzyskania innego przychodu.

Z uwagi na powyższe w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Ponadto z art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wynika, że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku. Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania, nie uwzględnia się kosztów uzyskania przychodów ze źródeł przychodów, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Odnosząc się do powoływanych przez Spółkę we wniosku interpretacji organów podatkowych oraz orzeczeń sądowych stwierdzić należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i co do zasady wiążą strony postępowania w konkretnej sprawie oraz nie stanowią źródła prawa i nie posiadają mocy formalnie wiążącej tak do podatników, jak i również w stosunku do organów podatkowych, podobnie jak orzeczenia przeciwne do stanowiska wnioskodawcy np. wyrok WSA z 27.05.2008 r. sygn. akt III SA/Wa 405/08; wyrok WSA w Warszawie z 23.04.2008r. sygn. akt III SA/Wa 46/08; wyrok WSA z dnia 14.08.2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3917/06; wyrok NSA z dnia 31.03.2000 r. sygn. akt I SA/Wr 2285/98; wyrok WSA z dnia 10.10.2007 r. sygn. akt I SA/Bd 546/07; postanowienie Lubelskiego Urzędu Skarbowego z 08.03.2007r. nr PD.423-84/06; postanowienie Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego z 24.04.2007r. nr 1471/DPR1/423-15/07/KK.

Odnosząc się do stanowiska Spółki dotyczącego pytania nr 3 stwierdzam, co następuje:

Obligacje są papierami wartościowymi zawierającymi zobowiązanie emitenta do zapłaty posiadaczowi obligacji jej nominalnej wartości wraz z oprocentowaniem w ustalonym z góry terminie.

Zgodnie z art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę sama ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Przez pojęcie pożyczki należy zatem rozumieć wszelkie formy przekazania przez jeden podmiot pieniędzy drugiemu podmiotowi do korzystania przez określony czas. Jedną z form takiego przekazania środków pieniężnych drugiemu podmiotowi do korzystania jest emisja obligacji.

Aby uznać poniesione wydatki za koszty uzyskania przychodów muszą one spełnić następujące warunki:

*   wydatek musi być poniesiony przez podatnika w sposób definitywny,
*   pozostawać w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością,
*   został poniesiony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,
*   został właściwie udokumentowany.

Zakładając, że środki uzyskane z obligacji Spółka przeznaczy na pokrycie kosztów poniesionych w celu osiągnięcia przychodów tj. na modernizację istniejącego oraz zakup nowego taboru kolejowego, wówczas koszty związane z emisją obligacji stanowić będą, stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych koszty uzyskania przychodów.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia stanu faktycznego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.