Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-403/10/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2010-07-21
Teza: Czy kwota uzyskana od współwłasności budynku - zasądzona wyrokiem sądu z 2009 r. tytułem zwrotu części poniesionych wydatków na wymianę dachu oraz odsetki za zwłokę - podlega zwolnieniu z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: koszt-zwrot kosztów; odsetki-odsetki za zwłokę; postanowienia-postanowienie sądu; postępowanie-postępowanie sądowe; przychód-przychody z innych źródeł; wyrok; zwrot-zwrot wydatków
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 16 kwietnia 2010 r. (wpływ do tut. organu dnia 21 kwietnia 2010 r.), uzupełnionym pismem z dnia 24 czerwca 2010 r. (wpływ do tut. organu dnia 28 czerwca 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanego zwrotu wydatków poniesionych na wymianę dachu wraz z odsetkami - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 kwietnia 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanego zwrotu wydatków poniesionych na wymianę dachu wraz z odsetkami.

Z uwagi na stwierdzone we wniosku braki formalne, pismem z dnia 15 czerwca 2010 r. wezwano Wnioskodawczynię do ich usunięcia. Wniosek uzupełniony został pismem z dnia 24 czerwca 2010 r. (data wpływu 28 czerwca 2010 r.).

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W 1982 r. współwłaścicielami domu była Wnioskodawczyni, jej małżonek oraz dwie inne osoby (współmałżonkowie). Decyzją Urzędu Miasta nałożono na właścicieli budynku obowiązek wymiany dachu. Łączne koszty tej wymiany wyniosły 35.200 zł, zatem na każde małżeństwo przypadła kwota 17.600 zł. Jednakże cały koszt wymiany dachu został poniesiony przez Wnioskodawczynię i jej małżonka.

Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 27 lutego 2007 r. Wnioskodawczyni i jej małżonkowi został przyznany od współwłaścicieli domu zwrot kosztów poniesionych na wymianę dachu w kwocie 17.600 zł wraz z odsetkami za 20 lat w wysokości 24.640 zł. Należność w łącznej kwocie 42.200 zł. Wnioskodawczyni i jej małżonek otrzymali w 2009 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy uzyskana kwota podlega zwolnieniu przedmiotowemu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, uzyskana na podstawie wyroku sądu kwota dotycząca zwrotu kosztów wymiany dachu wraz z odsetkami stanowi odszkodowanie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest to bowiem zwrot poniesionych przez nią i małżonka 22 lata temu wydatków na wymianę dachu oraz wypłata odsetek.

Prawo własności połowy domu przysługiwało Wnioskodawczyni i jej małżonkowi, natomiast druga połowa domu należała do innego małżeństwa. Prace związane z wymianą dachu, renowację ścian małżonkowie rozpoczęli dnia 19 maja 1984 r. za obopólną zgodą współwłaścicieli oraz na podstawie pozwolenia Urzędu Miasta, Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska. Prace były prowadzone do września 1985 r., a koszty wymiany dachu i renowacji ścian w 100% pokryła Wnioskodawczyni i jej małżonek, nie korzystając przy tym z żadnych „ulg i zwolnień budowlanych” w okresie od 16 czerwca 1983 r. do dnia uzupełnienia wniosku, tj. 24 czerwca 2010 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Natomiast stosownie do treści art. 20 ust. 1 wyżej powołanej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.

Stosownie do regulacji art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

1.  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2.  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W tym miejscu wskazać należy, że odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającym na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach chronionych przez prawo. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Nadto w literaturze przedmiotu i judykaturze akcentuje się, iż aby wypłacone świadczenie uznać za odszkodowanie konieczne jest wystąpienie:

1.  szkody, która jest albo źródłem zobowiązania przy tzw. odpowiedzialności ex delicto (art. 415 Kodeksu cywilnego), albo stanowi następstwo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przy odpowiedzialności ex contractu (art. 471 k.c.),
2.  szkoda musi być spowodowana przez jakiś fakt (działanie lub inne zdarzenie), z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy,
3.  między szkodą a faktem, który ją spowodował musi istnieć związek przyczynowy.

Podstawowym warunkiem zwolnienia świadczenia od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest jego odszkodowawczy charakter. Ww. przepis zwalnia od podatku jedynie takie odszkodowania (rekompensaty), które nie stanowią ekonomicznego przysporzenia ponad stan majątkowy, będący w posiadaniu podatnika przed powstaniem szkody. Odnoszą się zatem do szkody rzeczywistej, która przejawia się tym, że stan majątkowy poszkodowanego uległ zmniejszeniu w stosunku do stanu poprzedniego.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego i jego uzupełnienia wynika, że Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem poniosła wydatki na wymianę dachu na domu, który należał do dwóch małżeństw. Po 22 latach, czyli w 2009 r. – na mocy wyroku sądu z 2007 r. – Wnioskodawczyni i jej małżonek uzyskali od współwłaścicieli budynku zwrot 50% kosztów poniesionych na wymianę dachu w kwocie 17.600 zł oraz odsetki w wysokości 24.640 zł.

Kwestie odnoszące się do nieruchomości wspólnej zostały uregulowane w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). i zgodnie z art. 207 tej ustawy, pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.

Wobec powyższego w przypadku, gdy współwłaściciel poniósł nakłady na przedmiot współwłasności może dochodzić zwrotu ich wartości od pozostałych współwłaścicieli – w stosunku do ich udziałów w rzeczy wspólnej.

Zasądzona przez Sąd kwota stanowi zwrot poniesionych wcześniej wydatków na remont domu, tj. wymianę dachu, którego nie można utożsamiać z odszkodowaniem, w znaczeniu podanym powyżej. Kwota zwrotu części poniesionych wydatków na wymianę dachu nie korzysta zatem ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lecz stanowi przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Ustosunkowując się w następnej kolejności do opodatkowania zasądzonych na mocy wyroku sądowego odsetek za zwłokę, wskazać należy, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Stanowi on, iż jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może zażądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi (§ 1 ww. artykułu).

Analizując treść powyższych przepisów należy zauważyć, iż nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem (naprawieniem szkody). Istota odszkodowania związana jest bowiem z naprawieniem szkody i stanowi instytucję odrębną od odsetek za zwłokę. Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego – są skutkiem niewykonania zobowiązań.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje zwolnienia od podatku odsetek od ww. świadczeń – zwalnia od opodatkowania jedynie wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 3-3d odszkodowania lub zadośćuczynienia, tj. świadczenia polegające na naprawieniu szkody na rzecz poszkodowanego.

Z powyższego wynika, że wypłacone odsetki za zwłokę stanowią przysporzenie finansowe w majątku Wnioskodawczyni, a tym samym należy je zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych.

Reasumując uzyskany od współwłaścicieli domu zwrot części wcześniej poniesionych wydatków na wymianę dachu wraz z odsetkami nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wobec czego Wnioskodawczyni zobowiązana była wykazać go w zeznaniu rocznym za rok 2009.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.