Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/436-70/09/TJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-07-29
Teza: Do podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nie podlegają doliczeniu odsetki ustawowe przyznane uprawnionemu do zachowku przez sąd w wyniku przeprowadzonego procesu o zachowek.
Słowa kluczowe: odsetki-odsetki ustawowe; spadek; zachowek
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zmianami) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 23 kwietnia 2009 r. (data wpływu 13 maja 2009 r.), uzupełnionym pismem z dnia 13 maja 2009 r. (data wpływu 18 maja 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania zachowku – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 maja 2009 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony pismem z dnia 13 maja 2009 r. (data wpływu 18 maja 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania zachowku.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 11 grudnia 2008 r. wyrokiem Sądu Okręgowego zasądzono na Pani rzecz zachowek w wysokości 60.334 zł z ustawowymi odsetkami. Całość kwoty, jaką zobowiązany do jej zapłaty przelał na Pani konto wyniosła 72.806 zł 75 gr., na którą złożyło się zobowiązanie z tytułu zachowku w wysokości 60.334 zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 1800 zł oraz podatku VAT ( w sumie 2196 zł), a także odsetki ustawowe w wysokości 10.276 zł 75 gr.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega jedynie kwota zachowku czy też do podstawy opodatkowania należy doliczyć także odsetki ustawowe?

Zdaniem Wnioskodawcy, od odsetek ustawowych nie należy pobierać podatku od spadków i darowizn, ponieważ w ustawie o podatku od spadków i darowizn brak jest zapisu, zgodnie z którym do podstawy opodatkowania doliczyć należy kwotę zasądzonych odsetek ustawowych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768) opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Zachowek jest przysługującym osobom uprawnionym roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniędzy. Jak wynika z przepisu art. 991 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zmianami), podmiotami uprawnionymi do zachowku są zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy.

Wysokość zachowku kształtuje się w wysokości dwóch trzecich lub połowy wartości udziału spadkowego, który by przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, a to w zależności od wymienionych w powołanym przepisie przymiotów osoby uprawnionej do zachowku. Otrzymanie należnego zachowku może nastąpić w myśl przepisu art. 991 § 2 k.c. w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, powołania do spadku bądź też w postaci zapisu. Jeżeli zaś uprawniony nie otrzymał zachowku w żadnej z wymienionych postaci, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn stanowi, zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy, wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Stosownie do ust. 3 ww. przepisu do długów i ciężarów zalicza się również koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia i z jego majątku, koszty pogrzebu spadkodawcy, łącznie z nagrobkiem, w takim zakresie, w jakim koszty te odpowiadają zwyczajom przyjętym w danym środowisku, jeżeli nie zostały pokryte z majątku spadkodawcy, z zasiłku pogrzebowego lub nie zostały zwrócone w innej formie, oraz koszty postępowania spadkowego, wynagrodzenie wykonawcy testamentu, obowiązki wykonania zapisów i poleceń zamieszczonych w testamencie, wypłaty z tytułu zachowku oraz inne obowiązki wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących spadków.

Zawarte we wskazanym przepisie wyliczenie jest jedynie przykładowe. Dlatego też w przypadku nabycia zachowku podstawę opodatkowania można pomniejszyć również o koszty postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, które poniósł uprawniony do zachowku, aby móc wystąpić z roszczeniem o zachowek w stosunku do spadkobierców, koszty postępowania sądowego o zachowek oraz koszty zastępstwa procesowego w takich postępowaniach pod warunkiem, że zachodzi bezpośredni związek pomiędzy poniesieniem przez uprawnionego do zachowku takich kosztów i uzyskaniem zachowku.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2a ustawy o podatku od spadków i darowizn przy nabyciu tytułem zachowku obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zaspokojenia roszczenia lub jego części.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że wyrokiem sądu okręgowego zasądzono na Pani rzecz kwotę zachowku w wysokości 60.334 zł oraz kwotę odsetek ustawowych, a także zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Biorąc pod uwagę przytoczone przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz Kodeksu cywilnego stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn stanowić będzie kwota zachowku bez doliczania zasądzonych odsetek ustawowych. Odsetki ustawowe stanowią bowiem formę odszkodowania za zwłokę w spełnieniu świadczeń pieniężnych i nie można ich uznać za należną osobie uprawnionej wartość udziału spadkowego, która by jej przypadał przy dziedziczeniu ustawowym.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu datowania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.