Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.11.2023.2.MSO
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-03-15
Teza: Interpretacja indywidualna w zakresie ustalenia, czy wpłaty otrzymywane przez Gminę od Uczestników Projektu (tzw. wkłady własne) będą stanowiły wynagrodzenie za usługi świadczone przez Gminę na ich rzecz i tym samym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT, określenia momentu powstania obowiązku podatkowego do wpłat otrzymywanych przez Gminę od Uczestników Projektu, ustalenia, czy otrzymane przez Gminę dofinansowanie będzie stanowiło element podstawy opodatkowania usług świadczonych na rzecz Uczestników i tym samym będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT, ustalenia, czy otrzymaną kwotę dotacji należy potraktować jako kwotę brutto i opodatkować według właściwej stawki oraz momentu powstania obowiązku podatkowego do otrzymanego przez Gminę dofinansowania, opodatkowania czynności użyczenia Instalacji Uczestnikom po zakończeniu realizacji Projektu oraz nieodpłatnego przekazania Uczestnikom prawa własności Instalacji po upływie okresu trwałości Projektu, prawa do odliczenia w pełnej wysokości podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją projektu, powstania obowiązku dokonywania korekty podatku odliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją Projektu, w trybie art. 90c lub art. 91 ustawy o VAT.
Słowa kluczowe: korekta-korekta podatku; odliczenia-prawo do odliczenia; opodatkowanie-podstawa opodatkowania; przekazanie-przekazanie nieodpłatne
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności podlegające opodatkowaniu; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV. Obowiązek podatkowy-Rozdział 1. Zasady ogólne-Obowiązek podatkowy - zasada ogólna; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1. Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku naliczonego-Odliczenie podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług  ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI. Podstawa opodatkowania-Podstawa opodatkowania - zasady ogólne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19a-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19a-ust. 8-pkt 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19a-ust. 8-pkt 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90c-ust. 1 ; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 91-ust. 1 ; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 91-ust. 2 ; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 91-ust. 3; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a-ust. 1

Interpretacja indywidualna
==========================

– stanowisko jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
==============================================================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie:

\- ustalenia, czy wpłaty otrzymywane przez Gminę od Uczestników Projektu (tzw. wkłady własne) będą stanowiły wynagrodzenie za usługi świadczone przez Gminę na ich rzecz i tym samym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 4) – jest prawidłowe,

\- określenia momentu powstania obowiązku podatkowego do wpłat otrzymywanych przez Gminę od Uczestników Projektu (pytanie nr 5) – jest prawidłowe,

\- ustalenia, czy otrzymane przez Gminę dofinansowanie będzie stanowiło element podstawy opodatkowania usług świadczonych na rzecz Uczestników i tym samym będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 6) – jest nieprawidłowe,

\- ustalenia, czy otrzymaną kwotę dotacji należy potraktować jako kwotę brutto i opodatkować według właściwej stawki oraz momentu powstania obowiązku podatkowego do otrzymanego przez Gminę dofinansowania (pytanie nr 7) – jest prawidłowe,

\- opodatkowania czynności użyczenia Instalacji Uczestnikom po zakończeniu realizacji Projektu oraz nieodpłatnego przekazania Uczestnikom prawa własności Instalacji po upływie okresu trwałości Projektu (pytanie nr 8) – jest prawidłowe,

\- prawa do odliczenia w pełnej wysokości podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją projektu (pytanie nr 9) – jest prawidłowe,

\- powstania obowiązku dokonywania korekty podatku odliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją Projektu, w trybie art. 90c lub art. 91 ustawy o VAT (pytanie nr 10) – jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

10 stycznia 2023 r. wpłynął Państwa wniosek z 10 stycznia 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług m.in. w ww. zakresie.

Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 13 marca 2023 r. (wpływ 13 marca 2023 r.).

Treść wniosku jest następująca:

**Opis zdarzenia przyszłego**

Są Państwo podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: podatek lub VAT), zarejestrowanym jako podatnik czynny.

W związku z obowiązkiem realizacji zadań wynikających z ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wykonują Państwo zadania publiczne własne oraz zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Wykonując wskazane zadania, działają Państwo zarówno w charakterze organu władzy publicznej, jak i na podstawie stosunków o charakterze cywilnoprawnym stanowiących co do zasady działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT.

W latach 2022-2023 planują Państwo realizację projektu pn.: „(…)”, polegającego na zaprojektowaniu i budowie na budynkach prywatnych należących do mieszkańców Gminy:

\- instalacji fotowoltaicznych (służących wytwarzaniu energii elektrycznej),

\- instalacji kolektorów słonecznych (służących ogrzewaniu wody)

\- instalacji pomp ciepła do c.w.u. – (służących do ogrzewania wody) – dalej łącznie: Instalacje.

Wniosek dotyczy wyłącznie zakresu inwestycji realizowanej przez Państwa na terenie Państwa Gminy. Są Państwo partnerem projektu. Wydatki, których dotyczy niniejszy wniosek zostaną udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Państwa. W 2022 roku zakończono postępowanie przetargowe, rozpoczęcie montażu instalacji nastąpi w 2023 roku.

Instalacje zostaną zainstalowane na/w prywatnych budynkach mieszkalnych oraz w wybranych przypadkach na sąsiadujących z nimi budynkach gospodarczych oraz na gruntach należących do mieszkańców Państwa Gminy.

Przedsięwzięcie realizowane będzie przy współfinansowaniu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa (…) na lata 2014-2020. Wydatki poniesione na podatek od towarów i usług mogą zostać uznane za kwalifikowane jeśli beneficjent nie ma prawnej możliwości ich odzyskania. Otrzymane dofinansowanie jest przeznaczone na realizację projektu. Z otrzymanego dofinansowania pokryją Państwo część wszystkich rodzajowych wydatków związanych z realizacją zadania, tj. wydatków na:

1\. przygotowanie dokumentacji projektowej i technicznej,

2\. roboty budowlane związane z montażem Instalacji,

3\. nadzór inwestorski i zarządzanie projektem,

4\. działania promocyjne, etc. (dalej: Wydatki ).

Instalacje będą montowane na:

A. powierzchni budynku mieszkalnego (o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 300 m2),

B. powierzchni budynku gospodarczego,

C. powierzchni gruntu należącego do mieszkańca.

Instalacje będą wytwarzać energię elektryczną oraz ogrzewać wodę na potrzeby własne gospodarstw domowych uczestników projektu.

Na podstawie składanych przez mieszkańców wniosków i wypełnionych ankiet, zawarli Państwo z nimi umowy cywilnoprawne w przedmiocie odpłatnego przeprowadzenia przez Wykonawcę robót i inspektora nadzoru wizji lokalnej obiektu oraz przygotowania dokumentacji technicznej, mając na celu określenie możliwości technicznych montażu instalacji odnawialnych źródeł energii na danej nieruchomości.

Na podstawie kolejnych zapisów umów cywilnoprawnych, które zawarli Państwo z uczestnikami projektu – ustalone zostały kolejne zobowiązania organizacyjne i finansowe. W szczególności uczestnicy projektu zostali zobowiązani do uiszczenia odpłatności na Państwa rzecz, co warunkować będzie podjęcie przez Państwa działań polegających na wyposażeniu danej nieruchomości w Instalacje.

Na czas prowadzenia niezbędnych prac (w szczególności montażu poszczególnych urządzeń), właściciele nieruchomości udostępnią Państwu nieodpłatnie odpowiednią jej powierzchnię.

Po zakończeniu prac instalacyjnych, urządzenia pozostaną Państwa własnością przez okres trwałości projektu (tj. przez okres 5 lat od płatności końcowej na Państwa rzecz). W okresie trwałości projektu zatem, od strony stricte prawnej, właścicielem infrastruktury powstałej w ramach realizacji projektu będą Państwo, zaś bezpośrednim użytkownikiem – dany mieszkaniec nieruchomości. Po okresie trwałości projektu przekażą Państwo nieodpłatnie instalacje mieszkańcom na własność na podstawie odrębnej umowy. Sposób przeniesienia prawa własności instalacji zostanie uregulowany odrębnie.

Ostateczna kwota wkładu mieszkańca (płatna na Państwa rzecz) zostanie ustalona po wyłonieniu wykonawcy inwestycji (dalej: Wykonawca).

Uczestnik Projektu zobowiązuje się do wniesienia: 15% kosztów kwalifikowalnych realizacji projektu Instalacji OZE, kwoty stanowiącej równowartość podatku VAT należnego od dofinansowania otrzymanego przez Państwa w związku z realizacją Projektu w części przypadającej na uczestnika Projektu, kwoty kosztów niekwalifikowalnych związanych z realizacją Umowy na nieruchomości Uczestnika.

Po dokonaniu wyliczeń mieszkaniec otrzyma wezwanie do zapłaty z terminem płatności 14 dni od otrzymania wezwania.

Wychodzą Państwo z założenia, że główny Wykonawca (Wykonawcy) będzie wykonywał na Państwa rzecz roboty budowlane. Wykonawca będzie czynnym podatnikiem VAT. Budynki mieszkalne, na których zamontują Państwo Instalacje, zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r., stanowią budynki mieszkalne sklasyfikowane w grupowaniu PKOB 111 oraz 1121. Zgodnie natomiast z art. 41 ust. 12a ustawy o VAT budynki mieszkalne objęte są społecznym programem mieszkaniowym.

Przedmiotem zawartej umowy mieszkańcami jest ustalenie wzajemnych zobowiązań stron pod względem organizacyjnym i finansowym, które wynikają z montażu i eksploatacji instalacji OZE na nieruchomości będącej własnością Właściciela realizowanym w ramach projektu o nazwie „(…)”.

Towary i usługi nabywane przez Państwa w związku z realizacją opisanego projektu będą wykorzystywane przez Państwa wyłącznie do czynności polegających na instalacji paneli fotowoltaicznych/kolektorów solarnych/pomp ciepła do ciepłej wody użytkowej na budynkach mieszkalnych, budynkach gospodarczych oraz gruntach należących do mieszkańców Państwa Gminy. Państwa zdaniem, są to czynności opodatkowane podatkiem VAT, tym samym, w Państwa opinii, towary i usługi nabywane przez Państwa w związku z realizacją opisanego projektu będą wykorzystywane przez Państwa wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Zaznaczają Państwo, że kwestia opodatkowania stawką VAT czynności, w związku z którymi nabywają Państwo towary i usługi w ramach opisanego projektu, jest przedmiotem zadanych przez Państwa pytań nr 1, 2 i 3 we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Instalacje fotowoltaiczne, kolektory słoneczne i pompy ciepła do c.w.u. będą wykonane wyłącznie na budynkach należących wyłącznie do mieszkańców. Instalacje fotowoltaiczne, kolektory słoneczne i pompy ciepła do c.w.u., o których mowa we Wniosku, nie będą wykonywane na budynkach użyteczności publicznej należących do Państwa. Dofinansowanie uzyskane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa (…) na lata 2014-2020 będzie mogło zostać wykorzystane wyłącznie na realizację projektu polegającego na zaprojektowaniu i budowie instalacji fotowoltaicznych, pompy ciepła do c.w.u. i instalacji kolektorów słonecznych. Środki te nie pozostaną w dowolnej Państwa dyspozycji tzn. nie będą mogli Państwo przeznaczyć ich na jakąkolwiek ogólną działalność.

Otrzymane dofinansowanie będzie miało związek z realizowanym projektem (wymienionym we wniosku). Otrzymana dotacja w 100% będzie przeznaczona na realizację projektu.

Faktyczny wykonawca na Państwa rzecz w ramach zawartej umowy wykona usługi montażu instalacji fotowoltaicznych, pomp ciepła do c.w.u. i kolektorów słonecznych. Jednocześnie na rzecz mieszkańca również wykonają Państwo usługi montażu instalacji fotowoltaicznych, pomp ciepła do c.w.u. i kolektorów słonecznych (zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 2a ustawy o VAT).

Osobą uprawnioną do sprawowania bieżącego nadzoru nad przebiegiem prac polegających na zaprojektowaniu i budowie na budynkach prywatnych należących do mieszkańców Państwa Gminy instalacji fotowoltaicznych, pomp ciepła do c.w.u. i instalacji kolektorów słonecznych wykonywanych przez faktycznego wykonawcę będzie inspektor nadzoru, działający na Państwa rzecz. Bowiem w ramach projektu nabędą Państwo, zgodnie z prawem zamówień publicznych, usługi polegające na pełnieniu funkcji inspektora nadzoru celem weryfikacji, czy instalacje zostały zamontowane zgodnie z przepisami prawa budowlanego i energetycznego.

Do przeprowadzenia odbioru końcowego będzie zobligowany inspektor nadzoru (z Państwa strony), Wykonawca robót w obecności właściciela gospodarstwa domowego biorącego udział w projekcie.

W uzupełnieniu wniosku, odpowiadając na pytania Organu, wskazali Państwo, że:

Ad. 1

Dofinansowanie ustalone zostało wg Regulaminu w ramach (…), nabór wniosków (…), gdzie wskazano maksymalny poziom dofinansowania dla projektów parasolowych niewynikający z programów rewitalizacyjnych na poziomie 85%. Dofinansowanie na poziomie 85% kosztów kwalifikowalnych uzależnione było od osiągnięcia wymaganych kryterium punktowych na ocenie merytorycznej, które to określono w Regulaminie wskazanego naboru. Dofinansowanie przeznaczyć może Beneficjent na pokrycie kosztów związanych z montażem odnawialnych źródeł energii dla gospodarstw domowych. W wyniku uzyskania niezbędnej liczby punktów i wsparcia (…) w efekcie udało się podpisać umowę o dofinansowanie z Urzędem (…).

Ad.2

Realizacja inwestycji jest uzależniona od otrzymania dofinansowania. W sytuacji, gdyby nie otrzymali Państwo dofinansowania, inwestycja nie byłaby realizowana.

Ad. 3

Dofinansowanie pokryje 85 % kosztów kwalifikowanych inwestycji (kwota netto) jednak nie więcej niż wartość dofinansowania określona w umowie. Zgodnie z § 8 ust. 4 umowy o dofinansowanie „Wydatki poniesione na podatek od towarów i usług mogą zostać uznane za kwalifikowane, jeśli beneficjent nie ma prawnej możliwości ich odzyskania”.

Ad. 4

Wysokość otrzymanego dofinansowania jest uzależniona do wartości inwestycji po przetargu. W przypadku aplikowania o środki unijne Beneficjent wnioskuje o pokrycie kosztów kwalifikowalnych w wysokości 85%, jednak po wyborze wniosku o dofinansowanie i po procedurze przetargowej poziom kosztów kwalifikowanych może ulec zmianie. W przypadku zmniejszenia kosztów kwalifikowalnych dofinansowanie ulega pomniejszeniu, jednak z zachowaniem procentowego poziomu dofinansowania na poziomie 85% w stosunku cen po przetargu. W przypadku zwiększenia kosztów kwalifikowalnych dofinansowanie pozostaje na niezmienionym poziomie kwotowym wynikającym z umowy o dofinansowanie, spada wówczas procent dofinansowania proporcjonalnie do wzrostu cen po przetargu.

Ad. 5

Otrzymane przez Państwa dofinansowanie będzie wpływać na wysokość wpłat mieszkańców. Kalkulacja wysokości wpłat mieszkańca uwzględnia otrzymane dofinansowanie i w dalszej kolejności zmiana poziomu wydatków kwalifikowalnych po postępowaniu przetargowym zgodnie z ad. 4. Mieszkaniec dopłaca różnicę pomiędzy wartością jego instalacji ustaloną po zakończonym postępowaniu przetargowym a otrzymanym dofinansowaniem. Wartość instalacji jest uzależniona od rodzaju instalacji (instalacja solarna, instalacja fotowoltaiczna, pompa ciepła), mocy instalacji i miejsca montażu instalacji.

Ad. 6

W trakcie realizacji projektu są Państwo zobowiązani do rozliczania się z otrzymanych środków. Na realizację projektu mają Państwo możliwość otrzymania zaliczek z dofinansowania. W przypadku otrzymania interpretacji, w której środki z dofinansowania podlegać będą opodatkowaniu podatkiem VAT, obowiązek podatkowy w stosunku do otrzymywanych zaliczek powstawać będzie w dacie otrzymania przez Państwa poszczególnych transz dofinansowania. Również po dokonaniu wpłat wkładu własnego przez mieszkańców zostaną wystawione dla mieszkańców faktury i po Państwa stronie powstanie obowiązek podatkowy w dacie wpływu na Państwa rachunek wpłat wkładu własnego mieszkańców.

Za realizację projektu będą Państwo płacić Wykonawcom instalacji wyłonionym w drodze postępowania przetargowego na podstawie otrzymanych faktur po zakończeniu zadania montażu instalacji OZE, z których Państwa zdaniem będzie można odliczyć podatek VAT naliczony. Są też Państwo zobowiązani do rozliczenia się z otrzymanych zaliczek na realizację projektu z instytucją dofinansowującą.

Ad. 7

W przypadku niezrealizowania projektu są Państwo zobowiązani do zwrotu otrzymanych uprzednio i wypłaconych środków pieniężnych na pokrycie udzielonego w umowie dofinansowania.

Ad. 8

Warunki umowy na zakup przedmiotowych instalacji są jednakowe dla wszystkich instalacji. W umowie z mieszkańcami nie podano konkretnych kwot wpłat, zapisano że mieszkańcy będą partycypować w kosztach realizacji projektu na podstawie wystawionego wezwania po zakończeniu procedury przetargowej i wykonaniu dokumentacji wykonawczej wysokości wyliczonej w zależności od rodzaju instalacji, która będzie montowana na ich posesji.

Ad. 9 i 10

Wpłaty wkładu własnego mieszkańców będą miały miejsce przed realizacją usługi montażu instalacji. Zgodnie z zawartą umową w przypadku braku wpłaty następuje rozwiązanie umowy. Zawarta umowa z mieszkańcami przewiduje, że w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych wydatków w projekcie, na które nie otrzymali Państwo

dofinansowania, a które nie są kosztami kwalifikowanymi mieszkaniec może zostać obciążony dodatkowymi kosztami przypadającymi na jego instalację. Ewentualne dodatkowe wpłaty mieszkańców miałyby miejsce przed przekazaniem na własność mieszkańcom Państwa Gminy zamontowanych instalacji.

**Pytania (oznaczenie pytań jak we wniosku)**

4) Czy wpłaty otrzymywane przez Gminę od Uczestników Projektu (tzw. wkłady własne) będą stanowiły wynagrodzenie za usługi świadczone przez Gminę na ich rzecz i tym samym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT?

5) W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie 4 – kiedy powstanie obowiązek podatkowy od wpłat otrzymanych przez Gminę od Uczestników Projektu?

6) Czy otrzymane przez Gminę dofinansowanie Projektu w jakikolwiek sposób wpłynie na rozliczenia VAT związane z Projektem, w szczególności czy będzie ono stanowiło element podstawy opodatkowania usług świadczonych na rzecz Uczestników i tym samym będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT?

7) W przypadku uznania, że otrzymane dofinansowanie będzie stanowiło element podstawy opodatkowania usług świadczonych przez Gminę na rzecz Uczestników Projektu – czy otrzymaną kwotę dotacji należy potraktować jako kwotę brutto i opodatkować według stawki/stawek właściwych dla usługi świadczonej na rzecz danego Uczestnika, a obowiązek podatkowy powstawać będzie w dacie otrzymania przez Gminę poszczególnych transz dofinansowania?

8) Czy czynności użyczenia Instalacji Uczestnikom po zakończeniu realizacji Projektu oraz nieodpłatnego przekazania Uczestnikom prawa własności Instalacji po upływie okresu trwałości Projektu będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT?

9) Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia w pełnej wysokości podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją Projektu?

10) Czy po stronie Gminy powstanie obowiązek dokonywania korekty podatku odliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją Projektu, w trybie art. 90c lub art. 91 ustawy o VAT?

**Państwa stanowisko w sprawie**

Ad. 4 i 5

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, na mocy art. 8 ust. 1 ww. ustawy natomiast przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy o VAT w przypadku, gdy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej bierze udział w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych w świadczeniu usług przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z kolei ust. 6 tego przepisu wskazuje, że nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy.

Państwa zdaniem, w analizowanej sprawie będą Państwo działali jako podatnik VAT, gdyż zakres Państwa świadczeń będzie realizowany na podstawie umów cywilnoprawnych (Umów zawartych z Uczestnikami). Na mocy przedmiotowych Umów zobowiążą się Państwo m.in. do montażu Instalacji, przekazania jej Uczestnikowi do korzystania, a następnie – po upływie okresu trwałości Projektu – do przeniesienia na Uczestnika prawa ich własności. Dodatkowo zobowiązani są Państwo do zabezpieczenia realizacji Projektu, na którą składa się wyłonienie wykonawcy odpowiedzialnego za dostawę i montaż Instalacji oraz rozliczenie finansowe Projektu. Z drugiej strony z kolei, Uczestnicy zobowiążą się w Umowach do dokonania stosownych wpłat pieniężnych na Państwa rzecz (tzw. wkład własny). Tym samym w przedmiotowej sprawie wystąpi – po Państwa stronie – czynność podlegająca opodatkowaniu VAT stanowiąca odpłatne świadczenie usług (przez Państwa na rzecz Uczestników Projektu). Usługom świadczonym przez Państwa odpowiada przy tym określone wynagrodzenie, do którego zapłaty zobowiązani są Uczestnicy. W konsekwencji należy uznać, że w związku z realizacją Projektu i zawartymi Umowami dokonują Państwo odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podlegają opodatkowaniu VAT.

Zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności m.in. przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty (z zastrzeżeniem niemającego zastosowania w niniejszej sprawie ust. 5 pkt 4). Jak wskazano, zgodnie z treścią zawieranych Umów wpłaty Uczestników Projektu będą przez nich dokonywane przed przystąpieniem do realizacji usługi montażu Instalacji, w terminie 14 dni od otrzymania przez Uczestnika wezwania od Państwa. Będą to zatem wpłaty, o których mowa w ww. art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, dla których obowiązek podatkowy powstawać będzie z chwilą ich otrzymania przez Państwa, w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

Ad. 6

W Państwa ocenie otrzymane przez Państwa dofinansowanie ma charakter kosztowy i stanowi pokrycie ogólnych kosztów działalności, w związku z tym nie powinno stanowić części podstawy opodatkowania świadczenia realizowanego przez Państwa na rzecz Uczestnika Projektu (nie powinno stanowić elementu podstawy opodatkowania usług świadczonych na rzecz Uczestników) i tym samym nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającym bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Dla określenia czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane VAT (a więc czy stanowią element podstawy opodatkowania) istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania. Kryterium uznania, że dotacja stanowi podstawę opodatkowania jest stwierdzenie, że ma ona bezpośredni wpływ na cenę towaru lub usługi. Z przepisu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT wynika bowiem jednoznacznie, że do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy lub świadczenia usługi. Oznacza to, że dotacje o innym charakterze – nie wpływające bezpośrednio na cenę transakcji (np. dotacje stanowiące dofinansowanie do kosztów działalności podatnika) – nie wchodzą do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT. Nie będzie więc stanowić podstawy opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, która jest przeznaczona na sfinansowanie określonej działalności czy działań.

Powyższe oznacza, że dofinansowanie otrzymane przez Państwa na realizację Projektu nie będzie stanowić podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Państwa zdaniem, nie ma zatem obowiązku odprowadzać VAT należnego z tego tytułu (od otrzymanego dofinansowania związanego z realizacją Projektu). Podstawą opodatkowania z tytułu świadczonych przez Państwa usług będzie tylko kwota należna w postaci wpłaty, którą będzie uiszczał Uczestnik biorący udział w Projekcie, zgodnie z zawartą Umową. W związku z powyższym, Państwa zdaniem, otrzymana dotacja (dofinansowanie) nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT, a podstawę opodatkowania w przedstawionym opisie sprawy będą stanowiły wyłącznie wpłaty otrzymane przez Państwa od Uczestników (z tytułu odpłatności w ramach Umowy).

Ad. 7

W przypadku uznania przez tut. organ podatkowy, że otrzymane dofinansowanie będzie stanowiło element podstawy opodatkowania usług świadczonych przez Państwa na rzecz Uczestników Projektu – otrzymaną kwotę dotacji należy potraktować jako kwotę brutto i opodatkować według stawki/stawek właściwych dla usługi świadczonej na rzecz danego Uczestnika, a obowiązek podatkowy z tego tytułu powstawać będzie w dacie otrzymania przez Państwa poszczególnych transz dofinansowania, zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Zgodnie natomiast z art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT podstawa opodatkowania obejmuje podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku. Powyższe oznacza, że w przypadku uznania, że otrzymane dofinansowanie będzie stanowiło element podstawy opodatkowania usług świadczonych przez Państwa na rzecz Uczestników Projektu – otrzymaną kwotę dotacji należy potraktować jako kwotę brutto, tj. naliczyć od niej podatek VAT metodą „w stu”. Podatek ten należy naliczyć według stawki/stawek właściwych dla usługi świadczonej na rzecz danego Uczestnika Projektu.

Zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT, w przypadku dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w art. 29a ust. 1 obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części tejże dotacji, subwencji lub innej dopłaty o podobnym charakterze. Powyższe oznacza, że w przypadku uznania, że otrzymane dofinansowanie będzie stanowiło element podstawy opodatkowania usług świadczonych przez państwa rzecz Uczestników Projektu, obowiązek podatkowy w stosunku do otrzymywanych kwot powstawać będzie w dacie otrzymania przez Państwa poszczególnych transz dofinansowania.

Ad. 8

W Państwa ocenie, nie będą Państwo zobligowani do odrębnego opodatkowania podatkiem VAT czynności nieodpłatnego udostępnienia (użyczenia) Uczestnikom Instalacji do korzystania w okresie trwania Umowy, jak również czynności nieodpłatnego przeniesienia na tychże Uczestników prawa własności Instalacji po zakończeniu okresu trwałości Projektu.

W świetle zapisów Umów, po zamontowaniu Instalacji, przekażą je Państwo do korzystania Uczestnikom, jednakże z ich konstrukcji będzie wyraźnie wynikać, że udostępnienie Instalacji Uczestnikom nastąpi w wykonaniu realizowanej przez Państwa usługi. Czynność ta będzie więc jednym z elementów realizowanej przez Państwa usługi i – co istotne – będzie objęta wynagrodzeniem, do którego zapłaty zobowiązani będą Uczestnicy. W konsekwencji, w analizowanej sytuacji poza odpłatną usługą w zakresie montażu Instalacji nie dojdzie do żadnej innej czynności, w tym w szczególności nie będzie mieć miejsca jakakolwiek czynność nieodpłatna. Jest bowiem oczywiste, że Uczestnicy nie zgodziliby się na jakąkolwiek zapłatę na Państwa rzecz, gdyby po zamontowaniu Instalacji nie mogli z nich korzystać. Z drugiej strony Umowa będzie wyraźnie stwierdzać, że brak zapłaty przez Uczestnika będzie podstawą do odstąpienia od Umowy przez Państwa. Innymi słowy, uregulowanie zapłaty na Państwa rzecz jest warunkiem korzystania z Instalacji, a w braku zapłaty możliwość taka nie występuje. Jednocześnie nie jest możliwe samo zamontowanie Instalacji bez oddania jej do korzystna Uczestnikowi.

Podobnie, jeśli chodzi o czynność przekazania Uczestnikom prawa własności Instalacji wraz z upływem okresu trwałości Projektu. Jak wskazano w opisie sprawy, Umowy przewidują, że po zakończeniu prac montażowych Instalacje pozostaną Państwa własnością na okres 5 lat, licząc od dnia wpływu ostatniej transzy dofinansowania otrzymanej od instytucji dofinansowującej, po upływie powyższego okresu natomiast własność Instalacji zostanie przekazana Uczestnikowi. Do tego czasu Uczestnik zobowiązuje się do używania Instalacji zgodnie z jej pierwotnym przeznaczeniem i parametrami technicznymi, a także ponosi odpowiedzialność za uszkodzenia wynikające z niewłaściwej jej eksploatacji.

Przekazanie przez Państwa prawa własności przedmiotowych Instalacji na rzecz Uczestników po upływie określonego czasu, czyli po okresie trwałości Projektu, tj. po 5 latach od jego zakończenia, wobec przyjęcia od tych Uczestników wpłat z tytułu wkładu własnego w kosztach zakupu i montażu Instalacji podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, lecz nie jako odrębna czynność, a razem z wyświadczeniem usługi, wydaniem wykonanego przedmiotu, efektu usługi. Do zagadnienia opodatkowania podatkiem VAT czynności wykonywanych na rzecz Uczestników przez Państwa w ramach Projektu należy bowiem odnieść się w sposób całościowy. Państwa działania wykonywane po okresie trwałości Projektu nie stanowią odrębnej czynności, w przedmiotowej sprawie czynnością podlegającą opodatkowaniu nie jest bowiem samo przekazanie przez Państwa Instalacji wraz z upływem okresu trwałości Projektu, lecz świadczenie przez Państwa usługi montażu Instalacji, której zakończenie nastąpi – jak wyżej wskazano – po upływie tego okresu. W konsekwencji, w okolicznościach niniejszej sprawy, po opodatkowaniu wpłat dokonanych przez Uczestników z tytułu wkładu własnego w kosztach montażu Instalacji, nie mają Państwo obowiązku odrębnego opodatkowania podatkiem VAT przekazania Uczestnikom własności Instalacji wraz z upływem okresu trwałości Projektu.

Ad. 9

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności podatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Z treści powyższego przepisu wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. gdy odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest istnienie związku zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Odliczyć zatem można podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatki należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Zasada ta jest wyrazem zasady neutralności przejawiającej się tym, że podatnik nie ponosi faktycznie ciężaru tego podatku. Oznacza to, że VAT nie powinien obciążać podatników uczestniczących w obrocie towarami i usługami, którzy nie są ostatecznymi odbiorcami, gdyż ciężarem tego podatku powinien być obciążony ostateczny ich beneficjent, czyli konsument będący ostatnim ogniwem tego obrotu. Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. 1) ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Państwa zdaniem w przedmiotowej sprawie – będą Państwo nabywali od wyłonionego w ramach przetargu wykonawcy usługi w zakresie dostawy i montażu Instalacji, a także będą Państwo nabywali inne usługi związane z realizacją Projektu, głównie usługi nadzoru inwestorskiego oraz promocji Projektu. Nabyte usługi będą miały związek z realizowanymi przez Państwa czynnościami opodatkowanymi w postaci odpłatnego świadczenia usług na rzecz Uczestników Projektu. Z uwagi na fakt, że Państwa świadczenia na rzecz Uczestników będą podlegały opodatkowaniu VAT i nie będą korzystały ze zwolnienia od tego podatku, będą Państwo mieli pełne prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia usług związanych z realizacji Projektu, w tym w zakresie dostawy i montażu Instalacji. Nabyte usługi będą bowiem bezpośrednio i wyłącznie wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.

Ad. 10

Państwa zdaniem w związku z realizacją Projektu na opisanych zasadach po Państwa stronie nie wystąpi obowiązek dokonywania korekty podatku odliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją Projektu, w trybie art. 90c lub art. 91 ustawy o VAT.

Do zagadnienia opodatkowania VAT czynności wykonywanych przez Państwa na rzecz Uczestników Projektu należy odnieść się w sposób całościowy. Państwa działania wykonywane w ramach Projektu, w tym objęte poszczególnymi Umowami pomiędzy Państwem i Uczestnikami, stanowić będą czynności podlegające opodatkowaniu VAT. Czynnością podlegającą opodatkowaniu będzie w tym przypadku świadczenie przez Państwa usług montażu Instalacji na rzecz Uczestnika Projektu. Z przedmiotowym świadczeniem bezpośrednio związane będzie pieniężne świadczenie Uczestnika stanowiące wynagrodzenie uiszczane przez niego na Państwa rzecz.

Państwa zdaniem, skoro zatem całe świadczenie Państwa na rzecz Uczestnika jest odpłatne, to jeśli przedstawione okoliczności zasad realizacji świadczeń montażu Instalacji przez Państwa na rzecz Uczestników nie ulegną zmianie, nie wystąpi okoliczność, która nakazywałaby dokonywać Państwu rozliczeń podatku naliczonego w trybie, o którym mowa w art. 90c lub art. 91 ustawy o VAT. Z uwagi na powyższe, jeśli nie zmienią Państwo z danym Uczestnikiem przedstawionych wyżej zasad realizacji Projektu, wówczas nie wystąpi po Państwa stronie obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego na zasadach określonych w ww. art. 90c lub art. 91 w którymkolwiek momencie.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które Państwo przedstawili we wniosku w zakresie:

\- ustalenia, czy wpłaty otrzymywane przez Gminę od Uczestników Projektu (tzw. wkłady własne) będą stanowiły wynagrodzenie za usługi świadczone przez Gminę na ich rzecz i tym samym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 4) – jest prawidłowe,

\- określenia momentu powstania obowiązku podatkowego do wpłat otrzymywanych przez Gminę od Uczestników Projektu (pytanie nr 5) – jest prawidłowe,

\- ustalenia, czy otrzymane przez Gminę dofinansowanie będzie stanowiło element podstawy opodatkowania usług świadczonych na rzecz Uczestników i tym samym będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 6) – jest nieprawidłowe,

\- ustalenia, czy otrzymaną kwotę dotacji należy potraktować jako kwotę brutto i opodatkować według właściwej stawki oraz momentu powstania obowiązku podatkowego do otrzymanego przez Gminę dofinansowania (pytanie nr 7) – jest prawidłowe,

\- opodatkowania czynności użyczenia Instalacji Uczestnikom po zakończeniu realizacji Projektu oraz nieodpłatnego przekazania Uczestnikom prawa własności Instalacji po upływie okresu trwałości Projektu (pytanie nr 8) – jest prawidłowe,

\- prawa do odliczenia w pełnej wysokości podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją projektu (pytanie nr 9) – jest prawidłowe,

\- powstania obowiązku dokonywania korekty podatku odliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją Projektu, w trybie art. 90c lub art. 91 ustawy o VAT (pytanie nr 10) – jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 931 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

W myśl art. 8 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Z powyższych przepisów wynika, że pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy, ale tylko takie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie:

\- dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,

\- czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.

Pojęcie „podatnik” zostało zdefiniowane w art. 15 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu: podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Na gruncie podatku od towarów i usług jednostki samorządu terytorialnego (JST) mogą występować w charakterze:

\- podmiotów niebędących podatnikami – gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa,

\- podatników podatku od towarów i usług – gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności. Czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają JST z kategorii podatników. Natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem JST za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40).

W myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

W związku z tak przedstawionym opisem sprawy Państwa wątpliwości sformułowane w pytaniu oznaczonym nr 4 dotyczą kwestii, czy wpłaty otrzymywane od Uczestników Projektu (tzw. wkłady własne) będą stanowiły wynagrodzenie za usługi świadczone przez Państwa na ich rzecz i tym samym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT.

W tym miejscu należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność (dostawa towaru lub usługa), a nie zapłata. Wyjątkiem jest uiszczenie zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów, czy świadczenia usług.

W niniejszej sprawie czynnością, jaką dokonają Państwo na rzecz mieszkańca – właściciela nieruchomości biorącego udział w Projekcie, będzie wykonanie usługi polegającej na montażu instalacji fotowoltaicznych, kolektorów solarnych oraz pomp ciepła do c.w.u., na poczet której pobiorą Państwo określoną w umowie wpłatę – wkładu własnego, zgodnie z zawartymi z mieszkańcami umowami.

Wpłaty wnoszone przez mieszkańców – właścicieli nieruchomości biorących udział w Projekcie nie pozostają „w oderwaniu” od czynności, które zostaną wykonane przez Państwa na rzecz mieszkańców – zachodzi bowiem związek pomiędzy wnoszonymi wpłatami, a zobowiązaniem się Państwa do wykonania określonych czynności na rzecz mieszkańców (tj. montażu instalacji OZE). Należy zauważyć, że we wskazanej sytuacji istnieje bezpośredni związek pomiędzy wnoszonymi wpłatami, a zindywidualizowanym świadczeniem na rzecz uczestnika programu, które ma zostać wykonane przez Państwa. Należy również zauważyć, że stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy, zawierając umowę z Wykonawcą na montaż instalacji OZE oraz umowy z uczestnikami Projektu (mieszkańcami), wchodzą Państwo w rolę świadczącego usługę. Tym samym, wpłaty otrzymywane przez Państwa od poszczególnych mieszkańców będą stanowiły wynagrodzenie z tytułu świadczonych przez nią usług na rzecz mieszkańców.

W konsekwencji, dokonywane przez mieszkańców wpłaty na poczet wkładu własnego z tytułu uczestnictwa w Projekcie dotyczyć będą świadczenia usługi montażu instalacji OZE, co wskazuje, że świadczenia, co do których zobowiązali się Państwo w ramach podpisanych z mieszkańcami umów, stanowić będą odpłatne świadczenie usług, które zgodnie z przywołanym na wstępie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Państwo w związku z ww. czynnościami będą występować w charakterze podatnika podatku VAT.

Zatem otrzymane przez Państwa wpłaty z tytułu wkładu własnego w usługę montażu instalacji OZE będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT jako wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 4 jest prawidłowe.

Ponadto Państwa wątpliwości dotyczą momentu powstania obowiązku podatkowego od wpłat, które otrzymają Państwo od Uczestników Projektu (pytanie nr 5).

Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy, jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:

1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;

2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.

Z okoliczności sprawy wynika, że Uczestnik Projektu (mieszkaniec) zobowiązany jest do wniesienia płatności na Państwa rzecz przed przystąpieniem do realizacji usługi montażu Instalacji, w terminie 14 dni od otrzymania od Państwa wezwania. Przedmiotowe płatności są obowiązkowe, gdyż jak wynika z Państwa uzupełnienia, w przypadku braku wpłaty następuje rozwiązanie umowy.

Zatem w zakresie dokonywanych wpłat przez Uczestników Projektu obowiązek podatkowy powstanie z chwilą otrzymania przez Państwa tych wpłat w odniesieniu do otrzymanej kwoty w myśl art. 19a ust. 8 ustawy o VAT.

Tym samym, Państwa stanowisko zakresie pytania nr 5 jest prawidłowe.

Ponadto Państwa wątpliwości dotyczą także kwestii ustalenia czy otrzymane przez Państwa dofinansowanie Projektu w jakikolwiek sposób wpłynie na rozliczenia VAT związane z Projektem, w szczególności czy będzie ono stanowiło element podstawy opodatkowania usług świadczonych na rzecz Uczestników i tym samym będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 6).

Jak wynika z treści art. 29a ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

W myśl art. 29a ust. 2 cyt. ustawy o VAT, w przypadku dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2, podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia – koszt wytworzenia, określone w momencie tej dostawy towarów.

Według art. 29a ust. 6 ww. ustawy, podstawa opodatkowania obejmuje:

1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Z powołanego powyżej art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że podstawą opodatkowania jest wszystko to, co stanowi zapłatę obejmując swym zakresem każdą formę zapłaty otrzymaną nie tylko od nabywcy, usługobiorcy, ale również od osoby trzeciej z tytułu dostawy towaru lub wykonania usługi. Ponadto regulacja ta wskazuje, że w sytuacji gdy podatnik, w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, otrzymuje dofinansowanie (dotację, subwencję), stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi, to tego rodzaju dofinansowanie stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia.

Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi.

Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Dla określenia, czy dane dofinansowanie ma, czy też nie bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, a co za tym idzie czy podlega opodatkowaniu, istotne są zatem szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie wsparcia.

Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Przepis art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zgodnie z którym (\`(...)\`) podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.

Należy uznać, że opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Nie wszystkie subwencje (dotacje) stanowią element podstawy opodatkowania VAT. Jedynie takie, które są subwencjami (dotacjami) związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy ceną świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły, prowadzący do wniosku, że tylko subwencje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu. Natomiast inne subwencje (dotacje) nie wchodzą tym samym do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Istotnym zatem dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy jest wyjaśnienie pojęcia „subwencja bezpośrednio związana z ceną”.

W tym kontekście istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyroki w sprawach C-184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian State) oraz C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Ltd. v. Commisioners od Customs and Excise, w skrócie KNW).

W wyroku C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego.

Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy by możliwe było jej ustalenie. Cena jaką płaci nabywca musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, iż dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.

W wyroku C-353/00 Trybunał wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki.

Związek dotacji z ceną nie został szczegółowo przeanalizowany w tym wyroku. Szersze uwagi na ten temat znalazły się natomiast w opinii rzecznika generalnego oraz pisemnym stanowisku rządu Wielkiej Brytanii, które zaaprobował Trybunał.

Jak wskazuje rzecznik, dotacje mogą mieć różną formę i charakter. Zwykle przez dotacje (subwencje) rozumie się sumy wypłacane danemu podmiotowi z funduszy publicznych w interesie ogólnym. W praktyce dotacje mogą mieć postać dopłat ogólnych do działalności przedsiębiorstwa (i wówczas nie podlegają opodatkowaniu) albo też stanowić subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po niższej cenie (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony). W tym ostatnim przypadku podlegają podatkowi VAT.

Tego rodzaju dotacje występowały w przypadku KNW. Istniał bezpośredni związek pomiędzy usługami podatnika a otrzymywanymi dotacjami (dotacje były korelatem usług i wypłacano je tylko w razie ich świadczenia; również kwotowo zależały od liczby usług). Wpływ na cenę również był oczywisty: ostateczny odbiorca nie musiał płacić za usługę właśnie z powodu pokrycia jej dotacją. Mimo, że dotacje oczywiście wpływały na działalność przedsiębiorstwa i w sensie ekonomicznym pokrywały część kosztów jego funkcjonowania, przede wszystkim były one związane z ceną. Dlatego też nie można było ich traktować jako pozostających poza podatkiem VAT.

Jeżeli otrzymywane dofinansowanie (dotacja) jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związane z ceną danego świadczenia/danej dostawy (tj. świadczenie/dostawa dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę lub świadczeniobiorca otrzymuje je za darmo), takie dofinansowanie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dofinansowanie nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można – i należy – potraktować je jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.

Należy zwrócić uwagę, że z art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że nie ma znaczenia, od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę – czy od nabywcy, czy od osoby trzeciej, ważne jest, aby było to wynagrodzenie za dane konkretne świadczenie lub konkretną dostawę.

Mając na uwadze powyższe przepisy należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie – odnośnie dotacji przeznaczonej na zakup i montaż na nieruchomościach należących do mieszkańców Instalacji – mamy do czynienia z sytuacją, w której wystąpią skonkretyzowane świadczenia w zamian za określone wynagrodzenie.

Środki finansowe z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa (…), które Państwo otrzymają, należy uznać za środki otrzymane od osoby trzeciej, które będą miały bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Państwa usług w zakresie dostawy i montażu Instalacji na rzecz mieszkańców (tj. Uczestników Projektu).

Z okoliczności sprawy wynika, że dofinansowanie pokryje 85% kosztów kwalifikowanych inwestycji, nie więcej niż wartość dofinansowania określona w umowie. Jak sami Państwo wskazali w uzupełnieniu sprawy, otrzymane przez Państwa dofinansowanie będzie wpływać na wysokość wpłat mieszkańców. Kalkulacja wysokości wpłat mieszkańca uwzględnia otrzymane dofinansowanie i w dalszej kolejności zmiana poziomu wydatków kwalifikowalnych. Mieszkaniec dopłaca różnicę pomiędzy wartością jego instalacji ustaloną po zakończonym postępowaniu przetargowym a otrzymanym dofinansowaniem. Wobec powyższego stwierdzić należy, że kwota dotacji stanowi istotną część Projektu i pozostaje w bezpośredniej korelacji z płatnością po stronie mieszkańców.

Ponadto zapłata dokonana przez danego mieszkańca w wysokości określonej w Umowie jest warunkiem koniecznym do realizacji przez Państwa Umowy. W przypadku braku wpłaty następuje rozwiązanie umowy.

Dofinansowanie na realizację ww. Projektu zostało przyznane Państwu bezpośrednio w celu umożliwienia realizacji określonej usługi na rzecz mieszkańca, z którym wiąże Państwa stosunek zobowiązaniowy na podstawie zawartej Umowy. Tym samym, przyznane Państwu dofinansowanie należy uznać za ściśle i bezpośrednio związane z konkretnymi usługami bezpośrednio wykonywanymi przez Państwa na rzecz mieszkańców.

Jak wynika z opisu sprawy, nie będą mogli Państwo przeznaczyć otrzymanego dofinansowania nas jakąkolwiek inna działalność, a w przypadku nieotrzymania dofinansowania Projekt nie byłby realizowany.

W przypadku niezrealizowania Projektu będą Państwo zobowiązani do zwrotu otrzymanych środków pieniężnych na pokrycie udzielonego w umowie dofinansowania.

W analizowanej sprawie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że – jak już zaznaczono wcześniej – ostateczny odbiorca usługi nie musi za tę usługę ponosić całkowitej ceny usługi z powodu przyznania dofinansowania. Zatem dofinansowanie to ma bezpośredni wpływ na cenę świadczonej usługi, gdyż pozwala mieszkańcom otrzymać Instalacje po niższej cenie.

Otrzymywane dofinansowanie ma więc ścisły związek z realizowanym Projektem, co oznacza, że całość dotacji będzie przeznaczona na realizację tego Projektu. Należy zatem stwierdzić, że kwota dotacji będzie stanowić istotną część kosztów realizowanego przez Państwa Projektu i będzie pozostawać w bezpośredniej korelacji z płatnością po stronie mieszkańców.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie otrzymane przez Państwa dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa (…) – dotyczące usług dostawy i montażu Instalacji będzie miało bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu świadczenia tych usług, a zatem będzie stanowić zapłatę otrzymaną od osoby trzeciej.

W konsekwencji dofinansowanie będzie stanowiło część składową podstawy opodatkowania, w myśl art. 29a ust. 1 z uwzględnieniem art. 29a ust. 6 ustawy, i będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko zakresie pytania nr 6 jest nieprawidłowe.

Ponadto w pytaniu oznaczonym we wniosku nr 7 powzięli Państwo wątpliwości, czy otrzymaną kwotę dotacji należy potraktować jako kwotę brutto i opodatkować według stawki właściwej dla usługi świadczonej na rzecz danego Uczestnika, a obowiązek podatkowy powstawać będzie w dacie otrzymania przez Gminę poszczególnych transz dofinansowania.

Jak wskazano powyżej dofinansowanie będzie stanowiło część składową podstawy opodatkowania usług świadczonych na rzecz Uczestników Projektu. Zatem powinno podlegać opodatkowaniu wg takiej samej stawki podatku VAT jak usługa wykonana na rzecz danego Uczestnika Projektu.

Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że podstawa opodatkowania musi być kwotą niezawierającą podatku. Skoro bowiem podstawa opodatkowania jest kwotą, od jakiej oblicza się podatek, to sama nie może zawierać podatku. Tę cechę podstawy opodatkowania wyraża art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy. Oznacza to, że podstawę opodatkowania stanowić będzie kwota otrzymanego dofinansowania pomniejszonego o przypadającą na nie kwotę podatku. Kwota dotacji powinna zawierać kwotę podatku.

Zatem w zakresie otrzymanego dofinansowania powinni Państwo wyliczyć wartość podatku VAT tzw. metodą „w stu”, traktując wskazaną kwotę dofinansowania jako kwotę brutto, tj. kwotę zawierającą podatek należny.

Z treści art. 19a ust. 5 pkt 2 ustawy wynika że,

obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w art. 29a ust. 1.

Zatem w przypadku otrzymania dofinansowania obowiązek podatkowy powstanie zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 2 ustawy z chwilą otrzymania całości lub części dofinansowania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, czyli jak wskazali Państwo we własnym stanowisku w dacie otrzymania poszczególnych transz dofinansowania.

Tym samym, Państwa stanowisko zakresie pytania nr 7 jest prawidłowe.

Mają Państwo także wątpliwości, czy czynności użyczenia Instalacji Uczestnikom po zakończeniu realizacji Projektu oraz nieodpłatnego przekazania Uczestnikom prawa własności Instalacji po upływie okresu trwałości Projektu będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 8).

Wskazać należy, że do zagadnienia opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych przez Państwa na rzecz mieszkańców w ramach Projektu trzeba odnieść się w sposób całościowy. Działania Państwa wykonywane po zakończeniu realizacji Projektu polegające na użyczeniu mieszkańcom instalacji i po zakończeniu trwałości Projektu (po 5 latach) polegające na przeniesieniu przez Państwa własności Instalacji na Uczestników Projektu zamontowanych na ich nieruchomościach, nie będą stanowić odrębnych czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ale będą elementem całościowej usługi świadczonej przez Państwa na rzecz mieszkańców.

W przedmiotowej sprawie czynnością podlegającą opodatkowaniu nie będzie samo użyczenie Instalacji po realizacji Projektu, czy przekazanie przez Państwa wraz z upływem trwałości Projektu prawa własności do zainstalowanych Instalacji, lecz świadczenie przez Państwa całościowej usługi, na które składa się m.in. dostawa, montaż, a także przeniesienie własności Instalacji.

Jak wynika z opisu sprawy, po zakończeniu prac instalacyjnych, urządzenia pozostaną Państwa własnością przez okres trwałości projektu (tj. przez okres 5 lat od płatności końcowej na Państwa rzecz). Po okresie trwałości projektu przekażą Państwo nieodpłatnie instalacje mieszkańcom na własność na podstawie odrębnej umowy.

Tym samym należy wskazać, że czynność użyczenia Instalacji Uczestnikom Projektu po zakończeniu realizacji oraz czynność przekazania prawa własności Instalacji po upływie okresu trwałości Projektu, nie będą stanowić odrębnych czynności, dla których należy rozważyć odrębne opodatkowanie podatkiem od towarów i usług, ale są elementem całościowej usługi świadczonej przez Państwa na rzecz mieszkańców.

W konsekwencji powyższego, po opodatkowaniu wpłat dokonanych przez mieszkańców z tytułu realizacji przedmiotowych usług, czynności użyczenia Instalacji Uczestnikom Projektu po zakończeniu realizacji oraz czynność przekazania prawa własności Instalacji po upływie okresu trwałości Projektu, nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 8 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą także prawa do odliczenia w pełnej wysokości podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją Projektu (pytanie nr 9).

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a cyt. ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy,

nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Jak stanowi art. 88 ust. 4 ustawy,

obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Stosownie zatem do cytowanych przepisów na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady, status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Rozważając możliwość skorzystania przez Państwa z prawa do odliczenia podatku naliczonego, dotyczącego wydatków związanych z realizacją Projektu, należy wskazać, że w myśl art. 86 ustawy, jednym z najistotniejszych warunków, który pozwala podatnikowi na realizację tego prawa jest związek dokonanych zakupów z wykonaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Z okoliczności sprawy wynika, że wydatki dotyczące realizacji Projektu będą wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych.

Tym samym, spełniona zostanie podstawowa przesłanka, warunkująca prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek nabywanych towarów i usług z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

W konsekwencji, będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, wykazanego na fakturach dotyczących wydatków ponoszonych w związku z realizacją Projektu. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, będzie przysługiwało pod warunkiem niewystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko zakresie pytania nr 9 jest prawidłowe.

Mają Państwo także wątpliwości, czy wystąpi obowiązek dokonywania korekty podatku odliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją Projektu, w trybie art. 90c lub art. 91 ustawy o VAT (pytanie nr 10).

Zasady dotyczące sposobu i terminu dokonywania korekt podatku naliczonego oraz podmiotu zobowiązanego do dokonania korekty zostały określone w art. 90c i art. 91 ustawy.

Zgodnie z art. 90c ust. 1 ustawy, w przypadku nabytych towarów i usług, w odniesieniu do których kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie z art. 86 ust. 2a, po zakończeniu roku podatkowego, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, podatnik jest obowiązany dokonać korekty podatku odliczonego przy ich nabyciu, uwzględniając dane dla zakończonego roku podatkowego. Przepisy art. 91 ust. 2-9 stosuje się odpowiednio.

Jak stanowi art. 91 ust. 1 ustawy, po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10, 10a lub 10c-10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.

W myśl art. 91 ust. 2 ustawy, w przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.

Jak stanowi art. 91 ust. 3 ustawy, korekty, o której mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, a w przypadku zakończenia działalności gospodarczej - w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy.

Działania Państwa w zakresie realizacji Projektu dotyczyć będą czynności, za które zostało przewidziane wynagrodzenie. Jak wskazano powyżej czynności dostawy i montażu na rzecz mieszkańców podlegają opodatkowaniu.

Skoro, zatem całe Państwa świadczenie na rzecz Uczestnika jest odpłatne i dotyczyć będzie czynności podlegających opodatkowaniu nie wystąpi konieczność dokonywania korekty podatku w myśl art. 90c lub 91 ustawy o VAT.

Jak już wskazano powyżej będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wykonania Instalacji, ponieważ wydatki dotyczące realizacji Projektu będą związane wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi.

Zatem jeżeli nie nastąpi zmiana zasad realizacji Projektu i przeznaczenia Instalacji, to tym samym brak będzie podstaw do dokonania korekty podatku naliczonego w oparciu o art. 90c lub art. 91 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko zakresie pytania nr 10 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Niniejsza interpretacja indywidualna została wydana wyłącznie w zakresie pytań oznaczonych we wniosku numerami od 4 do 10. Natomiast w zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 1, 2 i 3 zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Nadmienia się, że niniejsza interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

W tym miejscu należy nadmienić, że kryterium kwalifikowalności wydatków w ramach rozliczeń dotyczących wykorzystywanych środków pomocowych Unii Europejskiej (w tym kwalifikowalności podatku od towarów i usług), nie jest zagadnieniem regulowanym przez przepisy prawa podatkowego. Określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 225), należy do zadań instytucji zarządzającej, która na podstawie art. 25 ust. 1 ww. ustawy, odpowiada za prawidłową realizację programu operacyjnego.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Państwa sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i muszą się Państwo zastosować do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej,

przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259); dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.