Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP4/443-66/14-4/UNR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-05-05
Teza: Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że ewentualna odpowiedzialność Spółki za zaległości w VAT dostawcy paliw wynikająca z art. 105a ust. 1 ustawy o VAT ogranicza się wyłącznie do zaległości w VAT jej bezpośredniego dostawcy (tj. P) i nie obejmuje zaległości w VAT innych podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw paliw do Wnioskodawcy (przed P).
Słowa kluczowe: dostawa-dostawa towarów; kaucja-kaucja gwarancyjna; odpowiedzialność-odpowiedzialność solidarna; paliwo; towar-towar wrażliwy; zaległości podatkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X-Rozdział 4-art. 105 (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 30 stycznia 2014 r. (data wpływu 31 stycznia 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r. (data wpływu 22 kwietnia 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie solidarnej odpowiedzialności nabywcy przy obrocie paliwami – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 31 stycznia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie solidarnej odpowiedzialności nabywcy przy obrocie paliwami.

Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r. w zakresie doprecyzowania opisu sprawy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.(ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)

Wnioskodawca zajmuje się obrotem paliwami, w tym: olejem napędowym, benzynami, olejem opałowym oraz gazem LPG (dalej „paliwa”). Działalność Wnioskodawcy polega na nabywaniu paliw produkcji krajowej oraz paliw pochodzących z importu (z Białorusi, ze Skandynawii, z krajów Beneluxu i z Niemiec) i ich odsprzedaży na rynku krajowym. Paliwa sprzedawane są głównie do innych podmiotów zajmujących się handlem hurtowym lub detalicznym paliwami lub, w mniejszym zakresie, do ostatecznych odbiorców.

Spółka nabywa paliwa krajowe od różnych dostawców, w tym między innymi od spółki P. Ze względu na fakt, że P jest podmiotem specjalizującym się w obrocie na terenie kraju paliwami pochodzącymi z importu, Wnioskodawca od P nabywa głównie paliwa pochodzące z importu. Obecnie Wnioskodawca nabywa od P jedynie importowany olej napędowy, ale nie jest wykluczone, że w przyszłości Spółka zacznie nabywać od P także inne rodzaje paliw. Stąd niniejszy wniosek o indywidualną interpretację obejmuje zarówno olej napędowy, jak i inne rodzaje paliw, które Wnioskodawca może w przyszłości nabywać od P. Transakcje zakupu paliw od P, jakie są przedmiotem niniejszego wniosku to na gruncie VAT krajowe dostawy towarów dokonywane między dwoma podatnikami VAT (P a Spółką).

Wspólnikami Spółki są V. będąca komplementariuszem Spółki oraz dwie osoby fizyczne pełniące funkcję komandytariuszy. Spółka jest powiązana z P za pośrednictwem osoby fizycznej, która pełni funkcję wspólnika w Spółce i jednocześnie posiada 51% udziałów w kapitale zakładowym P. Zatem, Spółka oraz P są podmiotami powiązanymi w rozumieniu ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 ze zm. – dalej „ustawa o pdop”) oraz ustawy z dnia 29 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm. - dalej „ustawa o pdof”). W związku z tym Spółka oraz P wypełniają obowiązki stawiane im przez ustawę o pdop oraz ustawę o pdof między innymi w zakresie sporządzania dokumentacji cen transferowych (zgodnie z art. 9a ustawy o pdop oraz art. 25a ustawy o pdof).

Transakcje zakupu paliw od P odbywają się w ten sposób, że w pierwszej kolejności P nabywa importowane paliwa od swoich dostawców. Mimo, że paliwa będące przedmiotem transakcji pochodzą z importu, są nabywane od krajowych podmiotów zajmujących się hurtowym obrotem paliwami. Przedmiotowe paliwa mogą zostać nabyte bezpośrednio od podmiotu krajowego będącego Ich importerem, bądź od podmiotu krajowego, który nie jest importerem, lecz nabył importowane paliwo. W tym drugim przypadku, dostawca paliwa na rzecz P może być po prostu kolejnym pośrednikiem (dystrybutorem) w łańcuchu. W następnej kolejności, Spółka nabywa importowane paliwo od P i odsprzedaje je na rzecz swoich klientów.

Ponieważ paliwa nabywane przez Wnioskodawcę od P w opisany powyżej sposób zostały wymienione w załączniku nr 13 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej „ustawa o VAT”) dodanym przez ustawę z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r„ poz. 1027 - dalej „ustawa zmieniająca”), Wnioskodawca ma wątpliwości, co do zakresu jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe sprzedawcy paliw.

W piśmie z dnia 17 kwietnia 2014 r. Wnioskodawca wskazał, że wartość towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy o VAT nabywanych przez Wnioskodawcę od P w danym miesiącu przekracza/przekroczy kwotę 50.000 zł.

Jednocześnie dla potrzeb ustalenia zakresu stosowania przepisów o odpowiedzialności solidarnej w VAT w odniesieniu do transakcji zakupu paliw dokonywanych przez Spółkę, Wnioskodawca wnosi o przyjęcie, że w momencie dokonania dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, Spółka wie/będzie wiedziała lub ma/będzie miała uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jej rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego oraz nie zachodzą/nie zajdą okoliczności umożliwiające wyłączenie odpowiedzialności solidarnej w VAT Spółki, tj. nie zachodzą/nie zajdą okoliczności wyłączające, o których mowa w art. 105a ust. 3 pkt 2, art. 105a ust. 3 pkt 3 oraz art. 105a ust. 4 ustawy o VAT. Są to okoliczności stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, które należy założyć na potrzeby wydania interpretacji.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że ewentualna odpowiedzialność Spółki za zaległości w VAT dostawcy paliw wynikająca z art. 105a ust. 1 ustawy o VAT ogranicza się wyłącznie do zaległości w VAT jej bezpośredniego dostawcy (tj. P) i nie obejmuje zaległości w VAT innych podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw paliw do Wnioskodawcy (przed P).

Zdaniem Wnioskodawcy:

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że na podstawie art. 105a ust. 1 ustawy o VAT wprowadzonym ustawą zmieniającą, ewentualna odpowiedzialność Wnioskodawcy za zaległości w VAT dostawcy paliwa ogranicza się wyłącznie do odpowiedzialności za zaległości w VAT bezpośredniego dostawcy Spółki i nie obejmuje zaległości w VAT innych podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw paliw do Wnioskodawcy (przed P).

Zgodnie z art. 105a ust. 1 ustawy o VAT dodanym przez ustawę zmieniającą, podatnik, o którym mowa w art. 15, na rzecz którego dokonano dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na rzecz tego podatnika, jeżeli:

1.  wartość towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, nabywanych od jednego podmiotu dokonującego ich dostawy, bez kwoty podatku przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50.000 zł, oraz
2.  w momencie dokonania dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cala kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

W pozycji 10 załącznika nr 13 ustawy o VAT wymieniono: benzyny silnikowe, oleje napędowe, gazy przeznaczone do napędu silników spalinowych - w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym.

Zatem paliwa nabywane przez Spółkę od P w opisanym schemacie dostaw należą do wyrobów, w przypadku których ustawa o VAT przewiduje solidarną odpowiedzialność nabywcy za zaległości podatkowe dostawcy.

Biorąc pod uwagę brzmienie art. 105a ust. 1 ustawy o VAT, należy wskazać, że przepis ten odnosi się do bezpośredniego dostawcy wyrobów wymienionych w załączniku nr 13 do ustawy o VAT. Wskazuje na to wyraźnie użyte w tym przepisie stwierdzenie, iż podatnik na rzecz którego dokonano dostawy wyrobów wymienionych w załączniku nr 13 do ustawy o VAT odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe. Podmiotem dokonującym dostawy na rzecz nabywcy (tj. na rzecz Wnioskodawcy) jest jego bezpośredni dostawca (tj. P), a nie wszystkie podmioty w łańcuchu dostawy. Zatem należy stwierdzić, że odpowiedzialność solidarna, o której mowa w art. 105a ustawy o VAT dotyczy wyłącznie dostaw realizowanych na rzecz Spółki przez jej bezpośrednich dostawców i nie obejmuje ewentualnych zaległości podatkowych mogących powstać na wcześniejszych etapach obrotu nabywanymi przez Spółkę paliwami.

Za opisanym powyżej rozumieniem art. 105a ust. 1 ustawy o VAT przemawiają również kolejne sformułowania zawarte w tym przepisie art. 105a ust. 1 ustawy o VAT przewiduje bowiem, że nabywca ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe zbywcy jeżeli w momencie dokonania dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego. Wprowadzenie odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe wszystkich dostawców w łańcuchu nie jest możliwe. Wynika to zarówno z faktu, że ustalenie tożsamości podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw byłoby dla podatnika bardzo trudne, a w wielu przypadkach niemożliwe. W rezultacie, podatnik nie mógłby wiedzieć, czy nawet mieć uzasadnionych podstaw, aby przypuszczać, że kwota podatku przypadająca na dostawę na jego rzecz nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

Również w uzasadnieniu do ustawy zmieniającej nie zawarto żadnych stwierdzeń, z których mogłoby wynikać, że odpowiedzialność solidarna, o której mowa w art. 105a ustawy o VAT dotyczy nie tylko bezpośrednich dostawców wyrobów wymienionych w załączniku nr 13, lecz wszystkich dostawców w łańcuchu dostaw tych wyrobów na rzecz podatnika.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że w opisanym schemacie zakupu oleju napędowego od P, Wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za zaległości w VAT wyłącznie swojego bezpośredniego dostawcy, tj. P. Odpowiedzialność ta nie obejmuje natomiast zaległości w VAT, które mogłyby powstać na wcześniejszych etapach obrotu tymi wyrobami (przed P).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca zajmuje się obrotem paliwami, w tym: olejem napędowym, benzynami, olejem opałowym oraz gazem LPG. Działalność Wnioskodawcy polega na nabywaniu paliw produkcji krajowej oraz paliw pochodzących z importu (z Białorusi, ze Skandynawii, z krajów Beneluxu i Niemiec) i ich odsprzedaży na rynku krajowym. Paliwa sprzedawane są głównie do innych podmiotów zajmujących się handlem hurtowym lub detalicznym paliwami lub, w mniejszym zakresie, do ostatecznych odbiorców. Spółka nabywa paliwa krajowe od różnych dostawców, w tym między innymi od spółki P Ze względu na fakt, że P jest podmiotem specjalizującym się w obrocie na terenie kraju paliwami pochodzącymi z importu, Wnioskodawca od P nabywa głównie paliwa pochodzące z importu. Obecnie Wnioskodawca nabywa od P jedynie importowany olej napędowy, ale nie jest wykluczone, że w przyszłości Spółka zacznie nabywać od P także inne rodzaje paliw. Transakcje zakupu paliw od P, jakie są przedmiotem niniejszego wniosku to na gruncie VAT krajowe dostawy towarów dokonywane między dwoma podatnikami VAT (P, a Spółką). Spółka jest powiązana z P za pośrednictwem osoby fizycznej, która pełni funkcję wspólnika w Spółce i jednocześnie posiada 51% udziałów w kapitale zakładowym P. Zatem, Spółka oraz P są podmiotami powiązanymi. Transakcje zakupu paliw od P odbywają się w ten sposób, że w pierwszej kolejności P nabywa importowane paliwa od swoich dostawców. Mimo, że paliwa będące przedmiotem transakcji pochodzą z importu, są nabywane od krajowych podmiotów zajmujących się hurtowym obrotem paliwami. Przedmiotowe paliwa mogą zostać nabyte bezpośrednio od podmiotu krajowego będącego ich importerem, bądź od podmiotu krajowego, który nie jest importerem, lecz nabył importowane paliwo. W tym drugim przypadku, dostawca paliwa na rzecz P może być po prostu kolejnym pośrednikiem (dystrybutorem) w łańcuchu. W następnej kolejności, Spółka nabywa importowane paliwo od P i odsprzedaje je na rzecz swoich klientów.Wartość towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy o VAT nabywanych przez Wnioskodawcę od P w danym miesiącu przekracza/przekroczy kwotę 50.000 zł. Wnioskodawca wskazał, że dla potrzeb ustalenia zakresu stosowania przepisów o odpowiedzialności solidarnej w VAT w odniesieniu do transakcji zakupu paliw dokonywanych przez Spółkę, Wnioskodawca wnosi o przyjęcie, że w momencie dokonania dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, Spółka wie/będzie wiedziała lub ma/będzie miała uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jej rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego oraz nie zachodzą/nie zajdą okoliczności umożliwiające wyłączenie odpowiedzialności solidarnej w VAT Spółki, tj. nie zachodzą/nie zajdą okoliczności wyłączające, o których mowa w art. 105a ust. 3 pkt 2, art. 105a ust. 3 pkt 3 oraz art. 105a ust. 4 ustawy o VAT. Są to okoliczności stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, które należy założyć na potrzeby wydania interpretacji.

Przy tak przedstawionym opisie sprawy Wnioskodawca ma wątpliwości dotyczące zakresu jego ewentualnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe sprzedawcy paliw.

W tym miejscu wskazać należy, że ustawą z dnia 5 września 2013 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1027), do ustawy został dodany Dział Xa zatytułowany „Odpowiedzialność podatkowa nabywcy w szczególnych przypadkach”, a tym samym zostały wprowadzone do ustawy art. 105a-105c (art. 1 pkt 4 ww. ustawy), których celem jest zapobieganie nadużyciom podatkowym.

Na podstawie art. 9 cyt. ustawy, powyższe zmiany weszły w życie od 1 października 2013 r., oprócz wyjątków wymienionych w tym artykule.

Powyższe przepisy wprowadzają instytucję odpowiedzialności podatkowej nabywcy za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług sprzedawcy (odpowiedzialność solidarna) w obrocie niektórymi wyrobami stalowymi (nieobjętymi mechanizmem odwrotnego obciążenia), paliwami i złotem nieobrobionym.

Zostały one wprowadzone w związku z koniecznością reakcji na nadużycia w obrocie pozostałymi towarami, których objęcie mechanizmem odwrotnego opodatkowania nie jest możliwe bez przeprowadzenia szczególnych procedur na forum unijnym. Powyższa zmiana spowodowała, że od 1 października 2013 r. do ustawy został dodany także załącznik nr 13 stanowiący wykaz towarów (zwanych dalej towarami wrażliwymi), o których mowa w art. 99 ust. 3a oraz art. 105a ust. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 105a ust. 1 ustawy, podatnik, o którym mowa w art. 15, na rzecz którego dokonano dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na rzecz tego podatnika, jeżeli:

1.  wartość towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, nabywanych od jednego podmiotu dokonującego ich dostawy, bez kwoty podatku przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50 000 zł, oraz
2.  w momencie dokonania dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

Z powyższego przepisu wynika zatem, że podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy, na rzecz którego dokonano dostawy towarów wrażliwych, odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe, przy czym odpowiedzialność podatkowa nabywcy jest ograniczona do części podatku proporcjonalnie przypadającej na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów. Odpowiedzialność podatkowa nabywcy będzie miała zastosowanie w odniesieniu do transakcji o dużej wartości, tj. w przypadku gdy wartość nabywanych towarów wrażliwych od jednego dostawcy, bez kwoty podatku, przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50 000 zł.

Przesłanka do zastosowania tej instytucji wystąpi, gdy w momencie dokonania dostawy towarów wrażliwych nabywca wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

Stosownie do art. 105a ust. 2 ustawy, podatnik miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego, jeżeli okoliczności towarzyszące tej dostawie towarów lub warunki, na jakich została ona dokonana, odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, w szczególności jeżeli cena za dostarczone podatnikowi towary była bez uzasadnienia ekonomicznego niższa od ich wartości rynkowej.

Ustawodawca określił zatem w ww. przepisie sytuacje kiedy mogą wystąpić uzasadnione podstawy do tego aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego. Są to m.in. przypadki, gdy okoliczności towarzyszące tej dostawie towarów lub warunki na jakich została ona dokonana odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, w szczególności jeżeli cena za dostarczone podatnikowi towary była bez uzasadnienia ekonomicznego niższa od ich wartości rynkowej. Zwrócić jednak należy uwagę na fakt, że nie będzie podstaw do zastosowania odpowiedzialności, jeżeli np. niska cena zastosowana w danej transakcji jest wynikiem przyznanego nabywcy stosowanego w praktyce handlowej rabatu.

W tym miejscu należy wskazać, że w ustawie jest zawarta definicja wartości rynkowej.

Jak stanowi art. 2 pkt 27b ustawy, przez wartość rynkową rozumie się całkowitą kwotę, jaką, w celu uzyskania w danym momencie danych towarów lub usług, nabywca lub usługobiorca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów lub świadczenie usług, musiałby, w warunkach uczciwej konkurencji, zapłacić niezależnemu dostawcy lub usługodawcy na terytorium kraju; w przypadku gdy nie można ustalić porównywalnej dostawy towarów lub świadczenia usług, przez wartość rynkową rozumie się:

1.  w odniesieniu do towarów – kwotę nie mniejszą niż cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a w przypadku braku ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy,
2.  w odniesieniu do usług – kwotę nie mniejszą niż całkowity koszt poniesiony przez podatnika na wykonanie tych usług.

Na podstawie art. 105a ust. 3 ustawy, przepisu ust. 1 nie stosuje się:

1.  do nabycia towarów, o których mowa w poz. 10 załącznika nr 13 do ustawy, jeżeli:
    1.  nabycie to jest dokonywane na stacjach paliw lub stacjach gazu płynnego, do standardowych zbiorników pojazdów używanych przez podatników nabywających te towary, do napędu tych pojazdów,
    2.  dostawy tych towarów dokonuje podatnik dostarczający gaz przewodowy za pośrednictwem własnych sieci przesyłowych lub dystrybucyjnych, lub
2.  jeżeli powstanie zaległości podatkowych nie wiązało się z uczestnictwem podmiotu dokonującego dostawy towarów, o którym mowa w ust. 1, w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej, lub
3.  jeżeli na dzień dokonania dostawy towarów łącznie były spełnione następujące warunki:
    1.  podmiot dokonujący dostawy towarów, o którym mowa w ust. 1, był wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 105c ust. 1,
    2.  wysokość kaucji gwarancyjnej, o której mowa w art. 105b ust. 1, odpowiadała co najmniej jednej piątej kwoty podatku należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz danego podatnika lub kaucja ta wynosiła co najmniej 3 000 000 zł.

Zgodnie z art. 105b ust. 1 ustawy, podmiot dokonujący dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, nieposiadający zaległości podatkowych, może złożyć w urzędzie skarbowym kaucję gwarancyjną stanowiącą zabezpieczenie zapłaty podatku w związku z dokonywaniem dostaw tych towarów. Warunek nieposiadania zaległości podatkowych ocenia się według stanu na dzień składania kaucji gwarancyjnej.

Wysokość kaucji gwarancyjnej powinna odpowiadać co najmniej jednej piątej kwoty podatku należnego od przewidywanej przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, w danym miesiącu wartości sprzedaży towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, z tym że nie może być niższa niż 200 000 zł – art. 105b ust. 2 ustawy.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych prowadzi w formie elektronicznej wykaz podmiotów dokonujących dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy, które złożyły kaucję gwarancyjną. Wykaz jest udostępniany w Biuletynie Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 105c ust. 1 i ust. 2 ustawy).

W myśl art. 105a ust. 4 ustawy, jeżeli podatnik wykaże, że okoliczności lub warunki, o których mowa w ust. 2, nie miały wpływu na niezapłacenie podatku, przepisu ust. 1 nie stosuje się.

W celu uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przesłanki wynikającej z art. 105a ust. 4 ustawy, nabywca powinien wskazać dowody, że pomimo tego, że okoliczności towarzyszące danej dostawie towarów lub warunki na jakich została ona dokonana, odbiegały od okoliczności i warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, nie miało to wpływu na niezapłacenie podatku przez sprzedawcę.

Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisy art. 105a ust. 3 i ust. 4 ustawy zawierają katalog przesłanek, które umożliwiają wyłączenie od stosowania odpowiedzialności podatkowej nabywcy. Należy podkreślić, że dla uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej przez nabywcę wystarczy spełnienie przesłanek zawartych w art. 105a ust. 3 pkt 1, pkt 2 lub pkt 3 albo w ust. 4 ustawy.

Jeżeli zatem podatnik nabywa towary wskazane w załączniku nr 13 do ustawy od podmiotu wymienionego w wykazie, o którym mowa w art. 105c ust. 1 ustawy i wysokość kaucji gwarancyjnej złożonej przez ten podmiot odpowiada co najmniej jednej piątej kwoty podatku należnego przypadającej na dostawy towarów dokonane w danym miesiącu na rzecz danego podatnika lub kaucja ta wynosi co najmniej 3 000 000 zł, to odpowiedzialność nabywcy za zaległości podatkowe dostawcy jest wyłączona. Należy jednak podkreślić, że wskazane wyżej warunki muszą być spełnione łącznie na dzień dokonania dostawy tych towarów.

Mając na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy prawa podatkowego, zauważyć należy, iż przepisy Działu Xa ustawy o VAT przewidują odpowiedzialność podatkową nabywcy za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług sprzedawcy (odpowiedzialność solidarna) w obrocie niektórymi wyrobami stalowymi (nieobjętymi mechanizmem odwrotnego obciążenia), paliwami i złotem nieobrobionym. Wobec powyższego wskazać należy, iż w przypadku wystąpienia u Wnioskodawcy warunków, o których mowa w art. 105a ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy, zgodnie z treścią art. 105a ust. 1, Wnioskodawca będzie odpowiadał solidarnie za zobowiązania w podatku VAT swojego bezpośredniego dostawcy, tj. Spółki P. Zainteresowany nie będzie natomiast odpowiadał - w oparciu o art. 105a ustawy - za zaległości podatkowe podmiotów, od których jego dostawca nabywa towary, bowiem takiej odpowiedzialności cyt. wyżej przepisy nie przewidują.

Interpretacja dotyczy:

*   zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym;

*   zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.