Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-361/09/AM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-05-08
Teza: Czy zgodnie z art. 9a w związku z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Spółka nie ma obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej transakcji wynikających z wykonania umowy cash-pooling?
Słowa kluczowe: cash pooling; dokumentacja-dokumentacja podatkowa; koszt-koszty uzyskania przychodów; umowa; usługi-usługi bankowe; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16c

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 24 marca 2009 r. (data wpływu do tut. BKIP 27 marca 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia czy zgodnie z art. 9a w związku z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Spółka nie ma obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej transakcji wynikających z wykonania umowy cash-pooling - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 marca 2009 r. wpłynął do tut. BKIP ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia czy zgodnie z art. 9a w związku z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Spółka nie ma obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej transakcji wynikających z wykonania umowy cash-pooling.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca oraz inne spółki z grupy kapitałowej (dalej: „Grupa") rozważają przystąpienie do umowy cash-pooling polegającej na zarządzaniu płynnością finansową (dalej „Umowa cash-pooling"). Ta kompleksowa usługa finansowa oferowana przez Bank S.A. (dalej „Bank") będzie obejmować szereg powiązanych ze sobą czynności, mających na celu umożliwienie polskim spółkom należącym do Grupy optymalizację gospodarowania wolnymi środkami finansowymi oraz ograniczenie obciążeń związanych z niedoborami środków finansowych.

Szczegółowo, zgodnie z art. 5 i 6 Umowy cash-pooling, realizacja Umowy cash-pooling będzie przebiegała następująco:

1\. Założenia Umowy cash-pooling

1.  cash-pooling będzie prowadzony w walucie polskiej;
2.  uczestnikami Umowy cash-pooling będzie A Sp. z o.o. oraz B Sp. z o.o. (który przystąpi z opóźnieniem) i Spółka (dalej „Uczestnicy"), natomiast Agentem Umowy cash-pooling będzie B Sp. z o.o. (dalej „Agent");
3.  na koniec każdego dnia salda na rachunkach Uczestników (z wyjątkiem rachunku głównego Agenta dalej „RGA") będą zerowane, natomiast Umowa cash-pooling nie przewiduje transferów zwrotnych na początku dnia następnego. Zgodnie z art. 6 Umowy cash-pooling na koniec każdego roku, w chwili wyłączenia Uczestnika innego niż Agent ze struktury lub w chwili rozwiązania Umowy cash-pooling Agent i Uczestnicy dokonają rozliczenia struktury. Rozliczenie pomiędzy Uczestnikami i Agentem odbędzie się w kwotach netto wynikających z transakcji subrogacji.
4.  każdy z Uczestników będzie posiadał odrębny rachunek bankowy w ramach Umowy cash-pooling, natomiast Agent będzie posiadał RGA, na którym będą również gromadzone środki Agenta z bieżącej działalności operacyjnej (saldo na RGA nie będzie wyzerowywane na koniec dnia);
5.  dodatkowo zostanie utworzony Rachunek pomocniczy Agenta („RPA"), będący rachunkiem technicznym i służącym do dokonywania rozliczeń pomiędzy rachunkami Uczestników a RGA celem wyzerowania sald na rachunkach bankowych Uczestników;
6.  z tytułu świadczenia usług Bank pobierze prowizję miesięczną w złotych polskich należną od każdego Uczestnika.

2\. Operacje na Koniec dnia roboczego będą przebiegać następująco:

1.  w przypadku gdy suma sald Uczestników jest ujemna, Bank dokona transferu środków pieniężnych w kwocie równej sumie na RPA z RGA;
2.  w przypadku gdy suma sald uczestników jest dodatnia, bank dokona transferu środków pieniężnych w kwocie równej sumie na RGA z RPA;
3.  w przypadku, gdy suma będzie równa zeru żadne operacje nie będą wykonywane.

3\. Subrogacje na Koniec dnia roboczego będą przebiegać następująco:

1.  Agent dokona spłaty sald Uczestników ujemnych środkami pieniężnymi z RPA względem Banku i wstąpi w prawa zaspokojonego wierzyciela (tj. Banku) wobec tych Uczestników ujemnych na podstawie art. 518 Kodeksu Cywilnego;
2.  Uczestnicy dodatni z wykorzystaniem środków pieniężnych z własnych rachunków dokonają spłaty zobowiązań Agenta z RPA i wejdą w prawa zaspokojonego wierzyciela (tj. Banku) względem Agenta do wysokości dokonanej spłaty na podstawie art. 518 Kodeksu Cywilnego.

4\. Sposób naliczania odsetek

W wyniku dokonania czynności opisanych w art. 5 i 6 będą istniały wierzytelności Agenta względem Uczestników Ujemnych oraz wierzytelności Uczestników Dodatnich względem Agenta. W celu zaspokojenia należności odsetkowych przysługujących Uczestnikom dodatnim względem Uczestników ujemnych, Bank będzie świadczył usługę naliczania i alokacji odsetek na saldach Uczestników zgodnie z zasadami określonymi w art. 9 Umowy cash-pooling:

1.  W Umowie cash-pooling zostaną określone wysokości stóp procentowych ustalone przez Uczestników z Bankiem, według których Bank nalicza odsetki od sumy sald wszystkich Uczestników Umowy cash-pooling (dodatniej lub ujemnej) przenoszonej na RGA oraz alokuje je pomiędzy poszczególnych Uczestników stosownie do stanu ich sald według zasad opisanych poniżej. Dzięki wspólnemu przystąpieniu do Umowy cash-pooling stopy procentowe wynegocjowane z Bankiem będą dla każdego Uczestnika (w tym Agenta) korzystniejsze niż w sytuacji indywidualnego negocjowania wysokości stóp z Bankiem przez każdego z Uczestników (w razie nieprzystąpienia do Umowy cash-pooling).
2.  Bank ustali, dla każdego z Uczestników z osobna, saldo Uczestnika na koniec danego dnia. W celu wyliczenia należnych odsetek od salda (Uczestnikowi od Agenta/Agentowi od Uczestnika), Bank wyliczy narastającą wartość salda danego Uczestnika na koniec danego dnia, uwzględniającą również dotychczasowe zwiększenia i zmniejszenia salda w danym okresie rozliczeniowym, tak jakby nie dochodziło do transferów pomiędzy rachunkiem Uczestnika a RPA. Następnie, w odniesieniu do każdego Uczestnika, Bank na bazie dziennej dokona wyliczenia odsetek należnych od Uczestników z tytułu sald ujemnych albo należnych Uczestnikom z tytułu sald dodatnich - od narastającej wartości sald każdego z Uczestników na koniec danego dnia.
3.  Odsetki przysługujące poszczególnym Uczestnikom Umowy cash-pooling i Agentowi będą naliczane według ustalonych z Bankiem stóp procentowych w następujący sposób: - Uczestnik o saldzie ujemnym ustalonym zgodnie z punktem b) powyżej, będzie płacić odsetki do Agenta od przejętej przez Agenta od Banku wierzytelności wobec Uczestnika wg ustalonej przez Bank stopy jak dla salda ujemnego. - Agent zapłaci Uczestnikowi o saldzie dodatnim ustalonym zgodnie z punktem b) powyżej odsetki naliczone według stopy jak dla salda ujemnego zgodnie z zapisami Umowy, od kwoty na tym saldzie dodatnim równej kwocie, jaką ten Uczestnik zapłacił Bankowi z tytułu przejęcia wierzytelności Banku wobec Agenta; od pozostałej części salda dodatniego Agent zapłaci Uczestnikowi o saldzie dodatnim odsetki według stopy ustalonej przez Bank jak dla salda dodatniego.
4.  w przypadku gdy łączne saldo Uczestników z saldem dodatnim ustalonym w sposób określony w punkcie b) powyżej (art. 9 ust. 2 a) Umowy cash-pooling) jest wyższe niż łączne saldo Uczestników z saldem ujemnym określonym w sposób określony w punkcie w punkcie b) powyżej (art. 9 ust. 2 a) Umowy cash-pooling), Uczestnicy z tak ustalonym saldem dodatnim przejma wierzytelność lub wierzytelności Banku wobec Agenta, w zależności od przypadku, w proporcji w jakiej pozostają tak ustalone salda tych Uczestników do całkowitej sumy tych sald dodatnich.
5.  Bank będzie codziennie naliczał odsetki należne od salda dodatniego lub odsetki należne od salda ujemnego. Po zakończeniu okresu (tj. miesiąca) Bank dokona ich alokacji pomiędzy RGA a rachunkami Uczestników.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy zgodnie z art. 9a w związku z art. 11 ustawy z dnia ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych \[Dz. U. z 2000 r. Nr 54, póz. 654 ze zm.\] Spółka nie ma obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej transakcji?

Zdaniem Spółki przepływy wynikające z wykonania Umowy cash-pooling (włącznie z odsetkami alokowanymi na koniec miesiąca przez Bank pomiędzy Uczestników) nie powodują powstania obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej z art. 9a Ustawy o CIT w związku z art. 11 Ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 9a Ustawy o CIT podatnicy dokonujący transakcji z podmiotami powiązanymi z tymi podatnikami - w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 Ustawy o CIT są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej do takiej (takich) transakcji, obejmującej:

*   określenie funkcji, jakie spełniać będą podmioty uczestniczące w transakcji (uwzględniając użyte aktywa i podejmowane ryzyko),
*   określenie wszystkich przewidywanych kosztów związanych z transakcją oraz formę i termin zapłaty,
*   metodę i sposób kalkulacji zysków oraz określenie ceny przedmiotu transakcji,
*   określenie strategii gospodarczej oraz innych działań w jej ramach - w przypadku gdy na wartość transakcji miała wpływ strategia przyjęta przez podmiot,
*   wskazanie innych czynników - w przypadku gdy w celu określenia wartości przedmiotu transakcji przez podmioty uczestniczące w transakcji uwzględnione zostały te inne czynniki,
*   określenie oczekiwanych przez podmiot obowiązany do sporządzenia dokumentacji korzyści związanych z uzyskaniem świadczeń - w przypadku umów dotyczących świadczeń (w tym usług) o charakterze niematerialnym.

Powyższy obowiązek, na podstawie art. 9a ust. 2 ww. ustawy o CIT, obejmuje: transakcję lub transakcje między podmiotami powiązanymi, w których łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekracza równowartość:

*   100.000 EURO - jeżeli wartość transakcji nie przekracza 20% kapitału zakładowego, określonego zgodnie z art. 16 ust. 7, albo
*   30.000 EURO - w przypadku świadczenia usług, sprzedaży lub udostępnienia wartości niematerialnych i prawnych, albo
*   50.000 EURO - w pozostałych przypadkach.

Definicja podmiotów powiązanych umieszczona została w art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o CIT. Jeżeli więc:

*   podatnik podatku dochodowego mający siedzibę (zarząd) lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwany dalej "podmiotem krajowym", bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym za granicą lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo
*   osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę (zarząd) za granicą, zwana dalej "podmiotem zagranicznym", bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego, albo
*   te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, albo
*   podmiot krajowy bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego, albo
*   te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów - i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały - dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

Powyższe przepisy stanowią zatem, że dla powstania wymogu sporządzania dokumentacji podatkowej między podmiotami powiązanymi konieczne jest jednoczesne ziszczenie się dwóch warunków:

1.  musi mieć do czynienia z transakcją oraz;
2.  taka transakcja musi być realizowana pomiędzy podmiotami powiązanymi.

W przepisach prawa podatkowego ani cywilnego pojęcie „transakcja" nie zostało zdefiniowane. Z uwagi na brak definicji legalnej należy posłużyć się znaczeniem słownikowym, w myśl którego transakcja jest definiowana jako:

1.  "operacja handlowa dotycząca kupna lub sprzedaży towarów lub usług";
2.  "umowa handlowa na kupno lub sprzedaż towarów lub usług; też zawarcie takiej umowy" (Słownik Języka Polskiego. PWN, wyd. internetowe: http://sjp.pwn.pl/lista.php?co=transakcja)

Jako transakcję można określić usługę cash-pooling świadczoną Uczestnikom oraz Agentowi przez Bank. Spółka oświadcza, że Bank, będący stroną transakcji w odniesieniu do każdego Uczestnika oraz Agenta, nie jest podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 11 ust Ustawy o CIT w stosunku do Uczestników i Agenta, a tym samym nie jest spełniony drugi z ww. warunków niezbędny dla powstania obowiązku sporządzenia dokumentacji podatkowej.

Nie ulega wątpliwości, że podmiotami powiązanymi względem siebie, w myśl art. 11 ust. 4, są Uczestnicy i Agent, jednakże uczestnictwo Uczestników i Agenta w Umowie cash-pooling nie powoduje powstania pomiędzy nimi transakcji tzn. nie następuje kupno ani sprzedaż towarów bądź usług. Z kolei brak powstania relacji, która spełniałaby znamiona transakcji oznacza, iż nie został spełniony pierwszy z dwóch ww. warunków, determinujących powstanie obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej. Z uwagi na powyższe, zdaniem Spółki nie powstaje ani dla Uczestników ani dla Agenta obowiązek sporządzenia dokumentacji z art. 9a Ustawy o CIT z tytułu zawarcia i realizacji Umowy cash-pooling.

W ramach wykonania Umowy cash-pooling będzie następowało rozliczenie odsetek pomiędzy Uczestnikami i Agentem. Wysokość odsetek będzie ustalona w umowie z Bankiem, który jest podmiotem niepowiązanym, dlatego też będą one ustalone na poziomie rynkowym. Usługa cash-pooling oferowana przez Bank ma za zadanie dostarczyć mechanizm pozwalający na zarządzanie płynnością finansową grupy kapitałowej. Naliczanie i alokacja odsetek, jest czynnością pomocniczą realizowaną przez Bank w ramach głównej usługi, a tym samym nie stanowi odrębnej transakcji, lecz jest integralną częścią Umowy cash-pooling. Z tego względu Spółka uważa, że także czynność naliczania i alokacji odsetek przez Bank pomiędzy Uczestników i Agenta nie powoduje powstania obowiązku sporządzania dokumentacji do Umowy cash-pooling.

Stanowisko Spółki znalazło swoje potwierdzenie w linii interpretacyjnej organów podatkowych np. w:

*   postanowieniu w sprawie interpretacji przepisów prawa podatkowego Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 31 października 2008 r. (sygn, IPPB3/423-1231/08-2/MŚ) oraz w linii interpretacyjnej organów podatkowych w tym
*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 13 sierpnia 2008 r. (Sygn. ILPB3/423-290/08-4/HS),
*   interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 12 czerwca 2008 r. (Sygn. IBPB3/423-489/08/AM (KAN-2962/08)).

W związku z powyższym, przepływy wynikającej z realizacji Umowy cash-pooling nie podlegają obowiązkowi sporządzenia dokumentacji transakcji z podmiotami powiązanymi zgodnie z zapisami art. 9a w związku z art. 11 Ustawy o CIT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.