Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-150/13/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-08-28
Teza: Czy zawarcie umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; prawa-przeniesienie prawa-przeniesienie prawa własności; umowa-umowa nienazwana; umowa-umowa pośrednictwa
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 24 maja 2013 r. (data wpływu do Organu – 28 maja 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów -**jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 maja 2013 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca (spółka z o.o.) zawarł w dniu 29 marca 2013 r. z X S.A. umowę pośrednictwa w zbyciu udziałów Y Sp. z o.o., której jedynym udziałowcem była X S.A. Na mocy wskazanej powyżej umowy pośrednictwa Wnioskodawca zobowiązał się do podejmowania czynności faktycznych i prawnych zmierzających do zbycia udziałów Y Sp. z o.o. na rzecz podmiotu (inwestora) wskazanego przez X S.A. za cenę nie niższą niż 14 mln złotych. Jednocześnie na mocy ww. umowy pośrednictwa, X S.A., celem umożliwienia Wnioskodawcy realizacji postanowień umowy, przeniosła na Wnioskodawcę własność 100% udziałów w Y Sp. z o.o. Tytułem wynagrodzenia za czynności pośrednictwa objęte ww. umową Wnioskodawca miał uzyskać od X S.A. wynagrodzenie w wysokości 1,5% od ceny sprzedaży udziałów na rzecz inwestora.

Przeniesienie własności udziałów celem umożliwienia realizacji Wnioskodawcy postanowień ww. umowy nastąpiło za wynagrodzeniem na rzecz X S.A. w wysokości 18 mln złotych. W przypadku, w którym nie doszłoby do zbycia udziałów na rzecz inwestora wynagrodzenie to miało zostać skorygowane do kwoty 14 mln złotych.

Wynagrodzenie to nigdy nie zostało zapłacone na rzecz X S.A. wobec braku nadejścia określonego w umowie terminu płatności przed dniem odstąpienia od umowy zgodnie z poniższym stanem faktycznym.

W dniu 05 kwietnia 2013 r. pomiędzy Wnioskodawcą (jako ówczesnym właścicielem 100% udziałów w Y Sp. z o.o.) oraz X S.A. (jako poprzednim właścicielem udziałów Y Sp. z o.o.) oraz Z Sp. z o.o. (jako potencjalnym inwestorem) zawarty został list intencyjny dotyczący możliwości nabycia 100% udziałów w Y Sp. z o.o. przez Z Sp. z o.o. W tym samym dniu spółka dominująca Z Sp. z o.o. - tj. T S.A. wydała komunikat giełdowy (raport bieżący) informujący o zawarciu ww. listu intencyjnego. W dniu 10 maja 2013 r. Z Sp. z o.o. poinformowała o wycofaniu się z negocjacji dotyczących nabycia udziałów w Y Sp. z o.o. o czym także poinformowano w komunikacie giełdowym.

W tej sytuacji wobec braku możliwości zbycia udziałów na rzecz inwestora X S.A. w dniu 10 maja 2013 r. odstąpiła od umowy pośrednictwa w zbyciu udziałów w oparciu o postanowienia umowy pośrednictwa w zbyciu udziałów. W wykonaniu prawa odstąpienia Wnioskodawca w dniu 14 maja 2013 r. przeniósł zwrotnie własność 100% udziałów w Y Sp. z o.o. na rzecz X S.A.

Spółka - Wnioskodawca nie prowadzi żadnej czynnej działalności gospodarczej, a założona została jedynie z intencją obsługi ww. czynności pośrednictwa w zbyciu udziałów.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy zawarcie umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów pomiędzy X S.A. a Wnioskodawcą, w ramach, której przeniesiono własność udziałów w Y Sp. z o.o. na Wnioskodawcę podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

W razie uznania, iż dokonana czynność podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, czy zawarcie umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów pomiędzy X S.A. a Wnioskodawcą, w ramach, której przeniesiono własność udziałów w Y Sp. z o.o. na Wnioskodawcę podlega zwolnieniu od podatku od czynności cywilnoprawnych w oparciu o art. 9 pkt 9 lit. a)-d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Jeżeli opisana czynność nie podlega zwolnieniu, to jaka jest wysokość podstawy opodatkowania, 14.000.000 zł czy 18.000.000 zł?

W ocenie Wnioskodawcy zawarcie umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów z dnia 29 marca 2013 r., w ramach której doszło do przeniesienia własności udziałów nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca wskazał, iż w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zawarto zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych, których dokonanie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w zakresie tego podatku.

W katalogu tym nie ma umowy pośrednictwa. W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy zawarta umowa pośrednictwa w sprzedaży udziałów nie rodzi obowiązku w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zdaniem Wnioskodawcy, jeżeli nawet przyjąć, że umowa taka podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, to zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy jest czynnością zwolnioną z podatku. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podstawą opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy lub praw majątkowych. Według Wnioskodawcy wartość rynkowa zbywanych udziałów to 14.000.000 zł, gdyż tyle wskazano w umowie jako cenę minimalną za udziały. Ewentualna dalsza sprzedaż udziałów za kwotę 18.000.000 zł nie ma wpływu na wysokość podstawy opodatkowania w związku z zawartą umową pośrednictwa.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Zgodnie z definicją słownikową (Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, …) „pośrednictwo” to:

*   działalność osoby trzeciej mająca na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron,
*   kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku pracy.

W przypadku zatem pośrednictwa handlowego (z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie w związku z zawartą umową pośrednictwa w sprzedaży udziałów) dochodzi do zdarzeń gospodarczych pomiędzy trzema podmiotami: zleceniodawcą, zleceniobiorcą oraz podmiotem trzecim (nabywcą udziałów) zawierającym w efekcie usługi pośrednictwa handlowego umowę ze zleceniodawcą.

Z sytuacji przedstawionej we wniosku wynika, że Wnioskodawca jest spółką z o.o. W dniu 29 marca 2013 r. Wnioskodawca zawarł z X S.A. umowę pośrednictwa w zbyciu udziałów Y Sp. z o.o., której jedynym udziałowcem była X S.A. Na mocy wskazanej powyżej umowy pośrednictwa Wnioskodawca zobowiązał się do podejmowania czynności faktycznych i prawnych zmierzających do zbycia udziałów Y Sp. z o.o. na rzecz podmiotu (inwestora) wskazanego przez X S.A. za cenę nie niższą niż 14 mln złotych. Jednocześnie na mocy ww. umowy pośrednictwa, X S.A., celem umożliwienia Wnioskodawcy realizacji postanowień umowy, przeniosła na Wnioskodawcę własność 100% udziałów w Y Sp. z o.o. Tytułem wynagrodzenia za czynności pośrednictwa objęte ww. umową Wnioskodawca miał uzyskać od X S.A. wynagrodzenie w wysokości 1,5% od ceny sprzedaży udziałów na rzecz inwestora. Przeniesienie własności udziałów celem umożliwienia realizacji Wnioskodawcy postanowień ww. umowy nastąpiło za wynagrodzeniem na rzecz X S.A. w wysokości 18 mln złotych. W przypadku, w którym nie doszłoby do zbycia udziałów na rzecz inwestora wynagrodzenie to miało zostać skorygowane do kwoty 14 mln złotych. Wynagrodzenie to nigdy nie zostało zapłacone na rzecz X S.A. wobec braku nadejścia określonego w umowie terminu płatności przed dniem odstąpienia od umowy. W dniu 05 kwietnia 2013 r. pomiędzy Wnioskodawcą (jako ówczesnym właścicielem 100% udziałów w Y Sp. z o.o.) oraz X S.A. (jako poprzednim właścicielem udziałów Y Sp. z o.o.) oraz Z Sp. z o.o. (jako potencjalnym inwestorem) zawarty został list intencyjny dotyczący możliwości nabycia 100% udziałów w Y Sp. z o.o. przez Z Sp. z o.o. W tym samym dniu spółka dominująca Z Sp. z o.o. - tj. T S.A. wydała komunikat giełdowy (raport bieżący) informujący o zawarciu ww. listu intencyjnego. W dniu 10 maja 2013 r. Z Sp. z o.o. poinformowała o wycofaniu się z negocjacji dotyczących nabycia udziałów w Y Sp. z o.o. o czym także poinformowano w komunikacie giełdowym.

Wobec braku możliwości zbycia udziałów na rzecz inwestora, X S.A. w dniu 10 maja 2013 r. odstąpiła od umowy pośrednictwa w zbyciu udziałów w oparciu o postanowienia umowy pośrednictwa w zbyciu udziałów. W wykonaniu prawa odstąpienia Wnioskodawca w dniu 14 maja 2013 r. przeniósł zwrotnie własność 100% udziałów w Y Sp. z o.o. na rzecz X S.A.

Jak już wspomniano powyżej, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że zawarcie umowy pośrednictwa w sprzedaży udziałów nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Tym samym umowa pośrednictwa w sprzedaży udziałów w ramach której przeniesiono własność udziałów nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, bowiem nie mieści się w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym jeżeli zawarta przez Wnioskodawcę z X S.A. umowa z dnia 29 marca 2013 r., w ramach której przeniesiono własność udziałów w Y Sp. z o.o. na Wnioskodawcę, istotnie była umową pośrednictwa w sprzedaży udziałów, to jako niewymieniona w art. 1 ust. 1 ww. ustawy, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Jednocześnie wskazuje się, iż z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie, odniesienie się do pytania i stanowiska Wnioskodawcy, w zakresie zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych oraz ustalenia podstawy opodatkowania, należało uznać za bezprzedmiotowe. Skoro bowiem w przedstawionym stanie faktycznym w ogóle nie powstaje obowiązek podatkowy, to tym samym nie powstają również żadne obowiązki związane z jego wykonaniem lub zwolnieniem.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

– Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach

– art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.