Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.744.2024.3.ICZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-11
Teza: Opodatkowanie świadczenia w ramach prowadzonej
działalności gospodarczej nieodpłatnego poradnictwa
prawnego i obywatelskiego za wynagrodzeniem.
Słowa kluczowe: opodatkowanie
podatnik
podatnik-podatnik podatku od towarów i usług
usługi-usługi prawnicze
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 3-pkt 3

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego/zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 grudnia 2024 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej
    podatku od towarów i usług.
    Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 26 stycznia 2025 r.
    Treść wniosku jest następująca:

    Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego
    Od 3 kwietnia 2017 r. prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą, której
    wiodącym przedmiotem jest prowadzenie (...), oraz dodatkową działalność jako doradca
    obywatelski. Jest Pan czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.
    W dniu 29.12.2019 r. uzyskał Pan zaświadczenie potwierdzające posiadanie wiedzy i
    umiejętności z zakresu świadczenia poradnictwa obywatelskiego wydane przez podmiot
    uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego, tj. doradcy
    obywatelskiego.
    Instytucja doradcy została opisana w art. 11 ust. 3a Ustawy o nieodpłatnej pomocy
    prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej z dnia 5
    sierpnia 2015 r. - dalej: „ustawa nppnpo”. Poradnictwo obywatelskie nie mieści się w
    zakresie działalności prawniczej, jest kwalifikowane wg kodu PKD jako: 88.99.Z.: Pozostała
    pomoc społeczna bez zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowana. Poradnictwo
    obywatelskie nie jest moim przedmiotem działalności gospodarczej.
    Od stycznia 2020 r. świadczy Pan nieodpłatne poradnictwo obywatelskie. Każdego roku
    zawiera Pan warunkową umowę zlecenia ze Stowarzyszeniem (...) na świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej/nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego/nieodpłatnej
    mediacji.
    Przedmiotem umowy jest świadczenie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i prawnego za wynagrodzeniem w ramach
    zorganizowanego przez miasta i powiaty, w których Stowarzyszenie (...), wygrała konkursy,
    punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej oraz obywatelskiej, zgodnie z
    przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji
    prawnej. Stowarzyszenie nie jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.
    Umowa polega na tym, że dyżuruje Pan, świadcząc nieodpłatne poradnictwo obywatelskie
    oraz prawne w Punkcie Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego lub Prawnego w
    ściśle wyznaczonych godzinach, miejscach i miejscowościach, zleconych w danym roku,
    przez Stowarzyszenie (...) Miejsca dyżurów zostały wyznaczone przez miasta organizujące
    dane punkty, zgodnie z art. 8 ust. 1 i 10 ustawy nppnpo.
    Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego odbywa się według kolejności zgłoszeń, po umówieniu terminu wizyty.
    Zgłoszeń dokonuje się telefonicznie pod numerem telefonu wskazanym przez Urząd
    Miasta. Miasto oprócz dokonywania zgłoszeń telefonicznych może również umożliwić
    dokonywanie zgłoszeń za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z
    art. 8 ust. 4 i 5 ustawy nppnpo. Zgodnie z art. 4. Ustawy nppnpo
    1. Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie przysługują osobie
    uprawnionej, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, w tym
    osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającą
    innych osób w ciągu ostatniego roku.
    2. Osoba uprawniona, przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego, składa pisemne oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść
    kosztów odpłatnej pomocy prawnej. Osoba korzystająca z nieodpłatnej pomocy prawnej
    lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w zakresie prowadzonej działalności
    gospodarczej dodatkowo składa oświadczenie o niezatrudnianiu innych osób w ciągu
    ostatniego roku. Oświadczenie składa się osobie udzielającej nieodpłatnej pomocy
    prawnej lub świadczącej nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.
    Zgodnie z art. 3a. Ustawy nppnpo
    1. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje działania dostosowane do
    indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do podniesienia świadomości tej
    osoby o przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach oraz

    wsparcia w samodzielnym rozwiązywaniu problemu, w tym, w razie potrzeby,
    sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną planu działania i pomoc w jego realizacji.
    Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje w szczególności porady dla osób
    zadłużonych i porady z zakresu spraw mieszkaniowych oraz zabezpieczenia społecznego.
    2. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje również nieodpłatną mediację. Z
    tytułu pełnienia dyżurów otrzymuje Pan wynagrodzenie. Podstawą ustalenia wysokości
    wynagrodzenia jest kwota bazowa określona rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w
    wysokości 5.005,00 zł na miesiąc, która przysługuje za dyżur w przeciętnym wymiarze 5
    dni w tygodniu i trwającego co najmniej 4 godziny dziennie (art. 8 ust. 3 ustawy). Wysokość
    wynagrodzenia zależna jest od ilości dyżurów w danym miesiącu. Ma Pan wyznaczone
    dyżury porad 5 razy w tygodniu, każdy dyżur trwa 4 godziny. Nie ma Pan żadnego wpływu
    na wysokość wynagrodzenia. Podstawą wypłaty wynagrodzenia będzie więc każdy
    zrealizowany w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu
    świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
    zgodnie z podpisaną listą obecności.
    Zgodnie z art. 3 ustawy: 1. Nieodpłatna pomoc prawna obejmuje: 1. poinformowanie
    osoby fizycznej, zwanej dalej "osobą uprawnioną", o obowiązującym stanie prawnym oraz
    przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach, w tym w
    związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym, administracyjnym, sądowym
    lub sądowo-administracyjnym lub 2. wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania
    jej problemu prawnego, lub 3. sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa
    w pkt 1 i 2, z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu
    przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu sądowo-
    administracyjnym, lub 3a) nieodpłatną mediację, lub 4. sporządzenie projektu pisma o
    zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu w
    postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy
    podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowo-administracyjnym oraz
    poinformowanie o kosztach postępowania i ryzyku finansowym związanym ze
    skierowaniem sprawy na drogę sądową. 4. Nieodpłatna pomoc prawna nie obejmuje
    spraw związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyjątkiem przygotowania
    do rozpoczęcia tej działalności.
    Zakres nieodpłatnej mediacji, w ramach nieodpłatnej pomocy prawnej, jest tożsamy z
    zakresem wskazanym wyżej.
    Na podstawie umowy ze Stowarzyszeniem spoczywają na Panu następujące obowiązki:
    - przestrzegania przepisów ustawy, aktów wykonawczych, wydanych na jej podstawie,
    - udzielanie pomocy prawnej osobiście (z wyłączeniem użycia środków komunikowania się
    na odległość) oraz wg swojej najlepszej wiedzy,
    - obecność w godzinach dyżurów w wyznaczonym miejscu udzielania nieodpłatnej
    pomocy prawnej wg ustalonego harmonogramu,
    - -udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej wg kolejności zgłoszeń w danym dniu, z
    ważnych powodów Zleceniobiorca może ustalić inną kolejność,
    - przyjęcia stosownych oświadczeń od osoby uprawnionej, o których mowa w art. 4
    ustawy,
    - dokumentowania w karcie nieodpłatnej pomocy prawnej każdego przypadku udzielania
    nieodpłatnej pomocy prawnej przez podanie informacji dotyczących czasu trwania i
    formy oraz dziedziny prawa, której dotyczy ta pomoc, - dokumentowania w karcie
    ewidencji czasu pracy

    - zbiorczego przekazywania Zleceniodawcy dokumentów, o których mowa w pkt 5-7, w
    terminie do 5-ego dnia następnego miesiąca kalendarzowego w sposób
    uniemożliwiający powiązanie karty nieodpłatnej pomocy prawnej z oświadczeniem
    osoby uprawnionej, co stanowić będzie warunek rozliczenia usługi,
    - należytego zabezpieczenia danych osobowych, uzyskanych w związku z realizacją
    przedmiotu umowy.
    Wskazać należy, że zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w
    sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego z
    dnia 21 grudnia 2018 r.- dalej: rozporządzenie - w lokalu, w którym jest udzielana
    nieodpłatna pomoc prawna lub świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie,
    zapewnia się: dostęp do instalacji energetycznej, telekomunikacyjnej oraz dostęp do
    Internetu, przy czym w pomieszczeniu, o którym mowa w pkt 1, zapewnia się komputer z
    dostępem do oprogramowania do edycji tekstów, oprogramowania umożliwiającego
    przesyłanie, odbieranie danych i porozumiewanie się na odległość środkami komunikacji
    elektronicznej i komputerowego systemu informacji prawnej, wraz z bazą aktów
    prawnych, w tym przepisów prawa powszechnie obowiązującego, orzecznictwa i
    materiałów pomocniczych, z dostępem do bazy aktów prawa miejscowego
    obowiązującego na obszarze danego powiatu i powiatów ościennych, w tym gmin
    wchodzących w skład danego powiatu, a także dostęp do drukarki, urządzenia
    pozwalającego na przenoszenie dokumentacji do postaci elektronicznej oraz do
    materiałów biurowych.
    Umowa stron zawarta na rok 2020 nie zawiera postanowień dotyczących
    odpowiedzialności stron wobec osób trzecich. Stowarzyszenie nie zobowiązało Pana do
    zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Umowy
    zawarte w latach 2021, 2022, 2023 oraz 2024, wprawdzie zawierają klauzulę, iż „
    Przyjmujący Zlecenie ponosi wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody
    powstałe w związku z wykonywanym świadczeniem”, lecz również nie został Pan
    zobowiązany do zawarcia ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej wobec osób
    trzecich. Z uwagi na fakt, że umowy obowiązują od stycznia 2020 do dnia dzisiejszego, za
    świadczenie usług wystawia Pan fakturę VAT, w ramach prowadzonej przez siebie
    działalności gospodarczej, nie chcąc ryzykować odpowiedzialności podatkowej.
    Pismem z 26 stycznia 2025 r. uzupełnił Pan opis sprawy w następujący sposób:
    1. Świadcząc usługi ramach umowy ze Stowarzyszeniem (...) wszystkie oświadczenia woli
      są wyrażane w imieniu i na rzecz tego Stowarzyszenia, którego jest Pan członkiem. W
      związku z wykonywanymi czynnościami w ramach umów zlecenia nie dysponuje Pan
      niezależnością i samodzielnością pozwalającą na uznanie, iż działa Pan jako
      profesjonalny podmiot gospodarczy. Stowarzyszenie dobiera sobie pracowników, za
      których odpowiada. Składając oświadczenia woli nie działa Pan jako pełnomocnik
      prowadzący swoją działalność gospodarczą, nie sporządza, ani nie podpisuje Pan
      pism. Działa jedynie jako osoba fizyczna – pozostająca w dyspozycji Stowarzyszenia
      oraz danego podmiotu, który organizuje punkty nieodpłatnego poradnictwa prawnego
      i obywatelskiego. Nie używa Pan w punkcie swoich pieczątek, szyldu nie reprezentuje
      osób korzystających z darmowych porad prawnych przed sądem, nie ma Pan żadnego
      wpływu na dobór klientów. Jest Pan dla klientów z punktów porad osobą w zasadzie
      anonimową, świadcząc usługi poradnictwa z ramienia Stowarzyszenia, które
      indywidualnie dobiera pracowników i za nich odpowiada. Nie ponosi Pan ryzyka
      gospodarczego i ekonomicznego, które rozumie się jako możliwość wystąpienia takich
      zdarzeń, które mają w konsekwencji negatywny wpływ na wynik prowadzonej
      działalności gospodarczej lub niosą ze sobą niebezpieczeństwo poniesienia strat.
      Ryzyko gospodarcze, ekonomiczne za czynności wykonywane przez Pana z tytułu
      zawartych umów zlecenia ponosi Stowarzyszenie, z którym ma Pan zawartą umowę.
      Udzielając pomoc prawną lub poradnictwo obywatelskie nie ponosi Pan
      odpowiedzialności za świadczone usługi, gdyż w myśl ustawy o nieodpłatnej pomocy

      prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej z dnia 5
      sierpnia 2015 r. – dalej: ustawa nppnpo – obciąża ona Stowarzyszenie, które dobiera
      sobie kadrę w sposób indywidualny i jednostronny. W ramach podpisanej umowy,
      tworzy Pan de facto ze zlecającym więzi analogiczne ze stosunkiem pracy, nie ponosi
      tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywanymi czynnościami.
    2. W umowie zawartej na rok 2020 r. nie znajdują się, żadne postanowienia w których
      Stowarzyszenie wzięłoby odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności
      wykonywane przez Pana na rzecz Stowarzyszenia. Takie uregulowania znajdują się w
      umowach jakie Stowarzyszenie podpisało z powiatami, miastami w ramach których
      świadczył Pan porady prawne i obywatelskie. Umowa stron nie zawiera postanowień
      dotyczących odpowiedzialności stron wobec osób trzecich. Stowarzyszenie nie
      zobowiązało Pana do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec
      osób trzecich.
    3. Wynagrodzenie otrzymywane od Stowarzyszenia za wykonywane usługi nieodpłatnej
      pomocy prawnej i obywatelskiej nie stanowiło przychodu, o których mowa w
      przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
      osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024., poz. 226 ze zm.).
    4. Wynagrodzenie, które otrzymuje Pan od Stowarzyszenia za wykonywanie czynności
      stanowi przychody, o których mowa w przepisie art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku
      dochodowym od osób fizycznych.
    5. Do wykonywania czynności wykorzystuje Pan infrastrukturę znajdującą się w miejscu
      realizacji ww. umowy, w szczególności wyposażenie pomieszczenia (biurko, stolik,
      krzesła, szafka) materiały biurowe, łącze internetowe, telefon, drukarkę. Kwestię
      zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
      Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
      poradnictwa obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r. Infrastrukturę, wskazaną
      powyżej, zapewniają powiaty i miasta w, których znajdują się punkty nieodpłatnego
      poradnictwa prawnego i obywatelskiego, podobnie jak lokal w którym świadczone są
      usługi.
    Pytanie ostatecznie sformułowane w piśmie z 26 stycznia 2025 r.
    Czy zawierając na 2020 r. umowę współpracy ze Stowarzyszeniem, jako (...) prowadzący
    działalność gospodarczą Doradztwo i Pośrednictwo (...) , której przedmiotem jest
    świadczenie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nieodpłatnego poradnictwa
    prawnego i obywatelskiego za wynagrodzeniem w ramach zorganizowanego przez
    powiaty i miasta, punktów świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej lub obywatelskiej,
    zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    edukacji prawnej, jest Pan obowiązany odprowadzić podatek VAT od wynagrodzenia?
    Pana stanowisko w sprawie ostateczne przedstawione w piśmie z 26 stycznia 2025 r.
    W Pana ocenie przychody otrzymywane od Stowarzyszenia, za wykonywanie czynności
    wynikających z umowy, mieszczą się w zakresie przychodów, o których mowa w art. 13 pkt
    2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. – dalej:
    ustawa o PIT.
    Będą to przychody wymienione w art. 13 pkt 8 ustawy o PIT, tj. przychody z tytułu
    wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia, uzyskiwane wyłącznie od osoby
    prawnej i jej jednostki organizacyjnej.
    W związku z wykonywaniem czynności w ramach zlecenia nie dysponuje Pan
    niezależnością i samodzielnością pozwalającą na uznanie, iż działa Pan, jako profesjonalny
    podmiot gospodarczy. Tym bardziej, że wykonywane przez Pana czynności, tj. nieodpłatne
    poradnictwo prawne lub obywatelskie, nie mieszczą się w ramach prowadzonej przez
    Pana działalności gospodarczej. Świadcząc zlecone zadania wyraża Pan oświadczenie woli
    w imieniu i na rzecz Stowarzyszenia. Udzielając pomocy prawnej lub obywatelskiej nie

    ponosi Pan odpowiedzialności za świadczone usługi, gdyż w myśl ustawy o nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej z dnia
    5 sierpnia 2015 r. – dalej: ustawa npp npo – obciąża ona Stowarzyszenie, które dobiera
    sobie kadrę w sposób indywidualny i jednostronny. Nie ponosi Pan ryzyka gospodarczego
    i ekonomicznego, które rozumie się jako możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które
    mają w konsekwencji negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności gospodarczej
    lub niosą ze sobą niebezpieczeństwo poniesienia przez mnie straty.
    Od osób uprawnionych nie pobiera się żadnego wynagrodzenia za usługę, której są
    beneficjentami. Nie może Pan przyjmować w zamian za udzielenie porady jakiejkolwiek
    korzyści majątkowej od osób korzystających z porad.
    Otrzymuje Pan od Stowarzyszenia wynagrodzenie, niezależnie od liczby osób
    uprawnionych, które zgłoszą się na dyżur oraz jakości świadczonych usług. Do
    wykonywania czynności wykorzystuje Pan infrastrukturę znajdującą się w miejscu
    realizacji ww. umowy, w szczególności wyposażenie pomieszczenia (biurko, stolik, krzesła,
    szafka) materiały biurowe, łącze internetowe, telefon, drukarkę. Kwestię zapewnienia
    infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego z dnia 21
    grudnia 2018 r. Infrastrukturę, wskazaną powyżej, zapewniają powiaty i miasta, podobnie
    jak lokal w którym świadczone są usługi.
    Pana zdaniem, z tytułu uzyskiwanego wynagrodzenia z umowy zlecenia ze
    Stowarzyszeniem, zawartej poza prowadzoną działalnością gospodarczą, nie jest Pan
    zobowiązany wystawiać faktury VAT i nie podlega Pan w tym zakresie ustawie o podatku
    od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. – dalej: ustawa o VAT.
    W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust.
    1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub
    jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy
    towarów w rozumieniu art. 7, Artykuł 15 ustawy o VAT stanowi, że:
    Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej
    oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w
    ust. 2 bez względu na cel lub rezultat takiej działalności,
    Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
    usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także
    działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w
    szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości
    niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych,
    Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje
    się czynności: (...) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z
    dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania
    tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
    więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i
    wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności,
    wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób
    trzecich.
    Zgodnie z art. 13 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych. Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art.
    10 ust. 1 pkt 2, uważa się: przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy
    zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od: osoby fizycznej prowadzącej
    działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki

    organizacyjnej niemającej osobowości prawnej – z wyjątkiem przychodów uzyskanych na
    podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej
    działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9.
    Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, w zakresie rodzaju czynności, warunków
    świadczenia tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności względem osób trzecich
    dokonywane przez podatnika czynności w ramach umowy zlecenia, nie stanowią
    wykonywania samodzielnej działalności gospodarczej, stąd podlegają wyłączeniu
    opodatkowaniem podatkiem VAT, wobec faktu, że za przychody z działalności
    wykonywanej osobiście uważa się przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie
    umowy zlecenia. Czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana
    jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana
    za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymywaną
    płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter
    bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za
    to świadczenie.
    Nie będzie podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba, która
    w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Podsumowując w istotę typowej umowy zlecenia, której
    przedmiotem jest poradnictwo obywatelskie oraz pomoc prawna świadczone przez osobę
    fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej
    Zlecającego – Stowarzyszenia. Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej
    Zlecającego powoduje, że Zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie ryzyka
    ekonomicznego.
    W Pana ocenie od wynagrodzenia za świadczenia w ramach prowadzonej działalności
    gospodarczej nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego za wynagrodzeniem w ramach
    zorganizowanego przez powiaty lub miasta punktów świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej lub obywatelskiej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej nie jest Pan obowiązany
    odprowadzać podatek VAT. Uważa Pan, że zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy podatku od towarów i usług i nie musi Pan płacić podatku od świadczonych
    usług udzielania porad obywatelskich w ramach umowy ze Stowarzyszeniem.
    Z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że dla uznania, że
    określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie
    wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy,
    istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, tj.
    związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami
    tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym, a wykonującym zlecane czynności co
    do warunków: wykonywania tych czynności, wynagrodzenia, odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. O wyłączeniu z
    opodatkowania podatkiem od towarów i usług można mówić gdy zleceniobiorcę będą
    łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne, jak w przypadku stosunku pracy, bo nie będzie
    on ponosił ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywaniem czynności, będących
    przedmiotem wskazanych umów, a odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób
    trzecich będzie bezwzględnie ponosił zlecający. Z treści zawartych umów wynikać powinno
    zobowiązanie, które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na
    zleceniobiorcę, podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.
    Nie ponosi Pan ryzyka gospodarczego i ekonomicznego za czynności wykonywane z tytułu
    zawartej umowy zlecenia, w związku z wykonywanymi czynnościami w ramach umów
    zlecenia nie dysponuje Pan niezależnością i samodzielnością.
    Wobec powyższego uważa Pan, że nie można uznać Pana za podatnika VAT.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.
    Dz. U. 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
    Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają
    odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:
    Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie
    prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
    Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
    świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
    niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7
    w tym również:
    1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w
      jakiej dokonano czynności prawnej;
    2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
      czynności lub sytuacji;
    3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
      działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde
    świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że
    usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni
    konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca dostawę, w rozumieniu art.
    7 ustawy lub świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem,
    musi być wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku
    z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie podatnikiem
    podatku od towarów i usług.
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:
    Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej
    oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w
    ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Stosownie do art. 15 ust. 2 tej ustawy:

    Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
    usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także
    działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w
    szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości
    niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    Z art. 15 ust. 3 ustawy wynika, że:
    Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje
    się czynności:
    1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca
    1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
    2) (uchylony);
    3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca
    1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych
    czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
    więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i
    wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności,
    wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób
    trzecich.
    Natomiast zagadnienie dotyczące co stanowi przychód z działalności omawia art. 13
    ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z
    2024 r. poz. 226 ze zm.) dalej jako „ustawa o PIT”. Zgodnie z tym przepisem:
    Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2,
    uważa się:
    1) (uchylony);
    2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej,
    trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z
    dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z
    uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych
    przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
    3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
    4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z
    partnerami zagranicznymi;
    5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem
    obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych
    osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o
    których mowa w pkt 7;
    6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
    samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
    wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
    sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14
    ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu
    udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej
    albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
    7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
    należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
    stanowiących osób prawnych;
    7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;

    8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o
    dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
    a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
    organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
    b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
    działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te
    usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością
    c) przedsiębiorstwa w spadku
    - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
    prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów,
    o których mowa w pkt 9;
    9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów
    menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju
    umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności
    gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.
    Z przywołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 3 ustawy wynika, że warunkiem dla uznania, że
    określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie
    wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o
    podatku od towarów i usług, jest m.in. uznanie przychodów osiąganych z tytułu
    wykonywanych czynności za przychody wymienione w art. 12 ust. 1-6 (przychody z
    wykonywanej pracy) lub w art. 13 pkt 2-9 (przychody z działalności wykonywanej
    osobiście) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone
    czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej
    działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o podatku od
    towarów i usług, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym
    przepisie, tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
    więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym, a wykonującym zlecane
    czynności co do warunków:
    - wykonywania tych czynności,
    - wynagrodzenia, oraz
    - odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zatem, użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o PIT, lecz także spełnione muszą zostać pozostałe
    kryteria przedmiotowe określające m.in., czy działanie usługodawcy odbywa się na
    warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto ponosi odpowiedzialność za
    wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej działalności gospodarczej, w
    rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym
    ich wykonanie i wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny
    w zakresie warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do
    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie
    wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym,
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku VAT
    prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika
    podatku VAT) od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania
    podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy.
    Istotna jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności, wynikającej z charakteru
    stosunku prawnego łączącego Pana ze Stowarzyszeniem.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11.12.2006 Nr 347, str. 1, ze zm.), zwanej
    dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady. Na podstawie tego artykułu:
    „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
    jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
    działalności.
    „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
    usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych
    zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności
    wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w
    celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub
    niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za
    działalność gospodarczą.
    W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która
    może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym
    miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
    działalności.
    Przepis art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wyjaśnia znaczenie terminu „samodzielnie”
    użytego w art. 9. Jak stanowi ww. art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:
    Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza jest
    prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych osób, o ile
    są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi więzami
    prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a pracownikiem w zakresie
    warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności pracodawcy.

    W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy
    przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.
    Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:
    Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba, która
    okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub
    transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz
    sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium
    państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty.
    Przy czym, zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
    Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje
    transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi (...).
    Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności
    gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i
    usług.
    To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością
    wykonywaną okazjonalnie, nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie
    podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom
    dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby
    brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem
    definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady
    jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub
    rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca
    lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112
    /WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania
    środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.
    Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla
    przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja
    Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach
    wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która
    wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu,
    na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.
    Ponadto, zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się
    tyczy warunków pracy należy przeanalizować czy pracownik jest niejako zintegrowany z
    organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją
    działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór
    współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też
    brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla
    działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże poddanie się niektórym
    dyrektywom jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które
    odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego
    działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także
    to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego
    wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma
    wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na
    pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest
    odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać
    (pkt 6).

    Zauważyć też należy, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy.
    Tak bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie,
    które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę,
    podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.
    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy Zleceniobiorcą – Panem a Zleceniodawcą – Stowarzyszeniem wykaże, że
    spełnione są wszystkie trzy warunki, to nie można uznać Pana za podatnika VAT.
    Jednocześnie brak spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że zleceniobiorca
    występuje w charakterze podatnika VAT.
    Warunek pierwszy – warunki wykonywania czynności. Należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest pomoc prawna/poradnictwo
    obywatelskie/mediacja świadczone przez osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego.
    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie –
    warunek drugi).
    Warunek drugi – wynagrodzenie. Zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie, to nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez doradcę.
    Warunek trzeci – odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich. Warunek będzie
    spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy – zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Z opisu sprawy wynika, że od stycznia 2020 r. świadczy Pan nieodpłatne poradnictwo
    obywatelskie. Każdego roku zawiera Pan warunkową umowę zlecenia ze Stowarzyszeniem
    na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej/nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego/ nieodpłatnej mediacji.
    Umowa polega na tym, że dyżuruje Pan, świadcząc nieodpłatne poradnictwo obywatelskie
    oraz prawne w Punkcie Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego lub Prawnego w
    ściśle wyznaczonych godzinach, miejscach i miejscowościach, zleconych w danym roku,
    przez Stowarzyszenie.

    Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego odbywa się według kolejności zgłoszeń.
    Na podstawie umowy ze Stowarzyszeniem spoczywają na Panu następujące obowiązki: -
    przestrzegania przepisów ustawy, aktów wykonawczych, wydanych na jej podstawie, -
    udzielanie pomocy prawnej osobiście (z wyłączeniem użycia środków komunikowania się
    na odległość) oraz wg swojej najlepszej wiedzy, - obecność w godzinach dyżurów w
    wyznaczonym miejscu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej wg ustalonego
    harmonogramu - udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej wg kolejności zgłoszeń w
    danym dniu, z ważnych powodów, Zleceniobiorca może ustalić inną kolejność, - przyjęcia
    stosownych oświadczeń od osoby uprawnionej, o których mowa w art. 4 ustawy, -
    dokumentowania w karcie nieodpłatnej pomocy prawnej każdego przypadku udzielania
    nieodpłatnej pomocy prawnej przez podanie informacji dotyczących czasu trwania i formy
    oraz dziedziny prawa, której dotyczy ta pomoc, - dokumentowania w karcie ewidencji
    czasu pracy - zbiorczego przekazywania Zleceniodawcy dokumentów, o których mowa w
    pkt 5-7, w terminie do 5ego dnia następnego miesiąca kalendarzowego w sposób
    uniemożliwiający powiązanie karty nieodpłatnej pomocy prawnej z oświadczeniem osoby
    uprawnionej, co stanowić będzie warunek rozliczenia usługi, - należytego zabezpieczenia
    danych osobowych, uzyskanych w związku z realizacją przedmiotu umowy.
    Umowa stron zawarta na rok 2020 nie zawiera postanowień dotyczących
    odpowiedzialności stron wobec osób trzecich. Stowarzyszenie nie zobowiązało Pana do
    zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich.
    Świadcząc usługi ramach umowy ze Stowarzyszeniem (...) wszystkie oświadczenia woli są
    wyrażane w imieniu i na rzecz tego Stowarzyszenia, którego jest Pan członkiem. W związku
    z wykonywanymi czynnościami w ramach umów zlecenia nie dysponuje Pan
    niezależnością i samodzielnością pozwalającą na uznanie, iż działa Pan jako profesjonalny
    podmiot gospodarczy. Stowarzyszenie dobiera sobie pracowników, za których odpowiada.
    Składając oświadczenia woli nie działa Pan jako pełnomocnik prowadzący swoją
    działalność gospodarczą, nie sporządza Pan, ani nie podpisuje pism. Działa Pan jedynie
    jako osoba fizyczna – pozostająca w dyspozycji Stowarzyszenia oraz danego podmiotu,
    który organizuje punkty nieodpłatnego poradnictwa prawnego i obywatelskiego. Nie
    używa Pan w punkcie swoich pieczątek, szyldu nie reprezentuje osób korzystających z
    darmowych porad prawnych przed sądem, nie Pan żadnego wpływu na dobór klientów.
    Jest Pan dla klientów z punktów porad osobą w zasadzie anonimową, świadcząc usługi
    poradnictwa z ramienia Stowarzyszenia, które indywidualnie dobiera pracowników i za
    nich odpowiada. Nie ponosi Pan ryzyka gospodarczego i ekonomicznego, które rozumie
    się jako możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w konsekwencji negatywny
    wpływ na wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą ze sobą
    niebezpieczeństwo poniesienia strat. Ryzyko gospodarcze, ekonomiczne za czynności
    przez Pana wykonywane z tytułu zawartych umów zlecenia ponosi Stowarzyszenie, z
    którym ma Pan zawartą umowę. Udzielając pomoc prawną lub poradnictwo obywatelskie
    nie ponosi Pan odpowiedzialności za świadczone usługi. W ramach podpisanej umowy,
    tworzy Pan de facto ze zlecającym więzi analogiczne ze stosunkiem pracy, nie ponosi Pan
    tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywanymi czynnościami. W umowie
    zawartej na rok 2020 r. nie znajdują się, żadne postanowienia, w których Stowarzyszenie
    wzięłoby odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności wykonywane przez Pana na
    rzecz Stowarzyszenia. Takie uregulowania znajdują się w umowach jakie Stowarzyszenie
    podpisało z powiatami, miastami w ramach których świadczył Pan porady prawne i
    obywatelskie. Umowa stron nie zawiera postanowień dotyczących odpowiedzialności
    stron wobec osób trzecich. Stowarzyszenie nie zobowiązało Pana do zawarcia umowy
    ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Wynagrodzenie, które
    otrzymuje Pan od Stowarzyszenia za wykonywanie czynności stanowi przychody, o
    których mowa w przepisie art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych. Do wykonywania czynności wykorzystuje Pan infrastrukturę znajdującą się w

    miejscu realizacji ww. umowy, w szczególności wyposażenie pomieszczenia (biurko, stolik,
    krzesła, szafka) materiały biurowe, łącze internetowe, telefon, drukarkę. Kwestię
    zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r. Infrastrukturę, wskazaną powyżej, zapewniają
    powiaty i miasta w, których znajdują się punkty nieodpłatnego poradnictwa prawnego i
    obywatelskiego, podobnie jak lokal w którym świadczone są usługi.
    Pana wątpliwości dotyczą kwestii czy zawierając na 2020 r. Umowę współpracy ze
    Stowarzyszeniem, jako (...) prowadzący działalność gospodarczą Doradztwo i
    Pośrednictwo (...), której przedmiotem jest świadczenie w ramach prowadzonej
    działalności gospodarczej nieodpłatnego poradnictwa prawnego i obywatelskiego za
    wynagrodzeniem w ramach zorganizowanego przez powiaty i miasta, punktów
    świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej lub obywatelskiej, zgodnie z przepisami ustawy
    z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej, jest Pan
    obowiązany odprowadzić podatek VAT od wynagrodzenia.
    Mając na uwadze powołane przepisy oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że
    świadczenie przez Pana nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnej mediacji na
    zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej na podstawie zawartej
    Umowy zlecenia za 2020 r. ze Stowarzyszeniem, nie mieści się w definicji działalności
    gospodarczej określonej w ustawie, a tym samym nie jest Pan z tego tytułu podatnikiem
    zobowiązanym do rozliczania podatku od towarów i usług.
    Jak wynika z okoliczności sprawy nie ponosi Pan odpowiedzialności wobec osób trzecich
    za wykonywane czynności, jak i ryzyka gospodarczego i ekonomicznego. Stowarzyszenie
    nie zobowiązało Pana do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec
    osób trzecich. Ponadto, do wykonywania czynności wynikających z zawartej ze
    Stowarzyszeniem umowy zlecenia, wykorzystuje Pan infrastrukturę znajdującą się w
    miejscu realizacji ww. umowy, w szczególności wyposażenie pomieszczenia (biurko, stolik,
    krzesła, szafka) materiały biurowe, łącze internetowe, telefon, drukarkę.
    Z tytułu pełnienia dyżurów otrzymuje Pan wynagrodzenie. Podstawą ustalenia wysokości
    wynagrodzenia jest kwota bazowa określona rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w
    wysokości 5.005,00 zł na miesiąc, która przysługuje za dyżur w przeciętnym wymiarze 5
    dni w tygodniu i trwającego co najmniej 4 godziny dziennie (art. 8 ust. 3 ustawy). Wysokość
    wynagrodzenia zależna jest od ilości dyżurów w danym miesiącu. Ma Pan wyznaczone
    dyżury porad 5 razy w tygodniu, każdy dyżur trwa 4 godziny. Nie ma Pan żadnego wpływu
    na wysokość wynagrodzenia. Podstawą wypłaty wynagrodzenia będzie więc każdy
    zrealizowany w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu
    świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
    zgodnie z podpisaną listą obecności.
    Zatem, zawarcie opisanej Umowy zlecenia za 2020 r. powoduje powstanie stosunku
    prawnego posiadającego cechy zbliżone do stosunku pracy, w ramach którego Pan –
    zleceniobiorca związany jest ze zleceniodawcą – Stowarzyszeniem więzami prawnymi co
    do warunków wykonywania czynności, wynagrodzenia, a także odpowiedzialności
    zleceniodawcy wobec osób trzecich.
    Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy o VAT, realizowane przez Pana świadczenia z zakresu nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz nieodpłatnej mediacji, na podstawie przedmiotowej Umowy zlecenia za
    2020 r., nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem, w
    analizowanej sprawie nie powstanie obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług od
    świadczonych – na podstawie Umowy zlecenia zawartej na 2020 r. ze Stowarzyszeniem –
    usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnej mediacji.
    Tym samym, Pana stanowisko jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy:
    - stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, obowiązującego w dacie
      zaistnienia zdarzenia.
    - zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, obowiązującego w dacie
      zaistnienia zdarzenia.
    Interpretacja rozstrzyga ściśle w zakresie sformułowanego pytania, stąd wszelkie inne
    kwestie poruszane we wniosku, a nieobjęte pytaniem w szczególności kwestia
    opodatkowania czynności na podstawie umów zawartych w 2021, 2022, 2023, 2024 oraz
    kwestia uznania otrzymanego wynagrodzenia za przychód mieszczący się w art. 13 ust. 8a
    ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie było
    przedmiotem rozstrzygnięcia, a zostało potraktowane jako element opisu stanu
    faktycznego.
    Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie braku obowiązku odprowadzania
    podatku od towarów i usług z tytułu uzyskiwanego wynagrodzenia z Umowy zlecenia z
    2020 roku zawartej ze Stowarzyszeniem w przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnej mediacji na zasadach określonych w
    ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
    poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.
    Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji
    indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu
    faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we
    wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi
    ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we
    wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna
    wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy
    będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego
    podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany
    któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona
    odpowiedź traci swą aktualność.
    Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie
    przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku
    postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie
    określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków
    prawnych.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
    1) z zastosowaniem art. 119a;
    2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
    dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
    3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach
    wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.