Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1462-IPPP2.4512.840.2016.2.DG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-12-27
Teza: Opodatkowanie VAT ustanowienia nieodpłatnej służebności przesyłu przez kanał deszczowy;
Słowa kluczowe: służebność-służebność gruntowa; zadania-zadania publiczne; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy - przedstawione we wniosku z dnia 25 października 2016 r. (data wpływu 4 listopada 2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 7 grudnia 2016 r. (data wpływu 9 grudnia 2016 r.) na wezwanie z dnia 29 listopada 2016 r. nr 1462-IPPP2.4512.840.2016.1.DG o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku obowiązku opodatkowania podatkiem VAT ustanowienia nieodpłatnej służebności przesyłu - kanału deszczowego - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 4 listopada 2016 r. wpłynął do tut. Organu ww. wniosek uzupełniony pismem z dnia 7 grudnia 2016 r. (data wpływu 9 grudnia 2016 r.) na wezwanie z dnia 29 listopada 2016 r. nr 1462-IPPP2.4512.840.2016.1.DG o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku obowiązku opodatkowania podatkiem VAT ustanowienia nieodpłatnej służebności przesyłu - kanału deszczowego.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca, jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości przy ul. L\`(...)\`, dla której prowadzona jest księga wieczysta. W budynku należącym do nieruchomości, Wnioskodawca prowadzi także działalność polegającą na tym, że lekarze orzecznicy odpłatnie orzekają w sprawie ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu lub niezdolności do pracy. Działalność ta prowadzona jest na podstawie art. 71 w związku z art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.), Wnioskodawca świadczy ww. usługi w oparciu o umowy cywilnoprawne. Wynagrodzenie dla Wnioskodawcy opodatkowane jest podatkiem od towarów i usług a płatność dokonywana jest na podstawie wystawianych przez Wnioskodawcę faktur VAT.

Wnioskodawca wykonuje ponadto następujące czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług:

1.  Najem części dachu budynku oraz części lokalu;
2.  Udostępnienie dachu budynku dla V. SA;
3.  Sprzedaż złomu oraz odpadów papierowych;
4.  Sprzedaż towarów używanych (np. samochodów służbowych, telefonów komórkowych);
5.  Sprzedaż pracownikom usług telekomunikacyjnych w zakresie połączeń telefonicznych przekraczających przyznany limit;
6.  Fakturowanie kosztów dostawy wody i odprowadzania ścieków z nieruchomości;
7.  Fakturowanie kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości w związku z użyczeniem powierzchni;
8.  Sprzedaż paliwa dla samochodu osobowego.

Czynności wymienione powyżej w punktach od 1 do 8 nie są wykonywane w budynku przy ul. L\`(...)\`, z tym zastrzeżeniem, że możliwe jest, że sprzedaż towarów używanych oraz sprzedaż pracownikom usług telekomunikacyjnych w zakresie połączeń telefonicznych przekraczających przyznany limit, będą dokonywane na rzecz pracowników wykonujących pracę w budynku przy ul. L\`(...)\`. Również sprzedaż odpadów papierowych i złomu może dotyczyć odpadów wytworzonych w związku z działalnością ustawową Wnioskodawcy wykonywaną w budynku przy ul. L\`(...)\`

Wnioskodawca zamierza obciążyć ww. nieruchomość w ten sposób, że ustanowi nieodpłatną służebność przesyłu w rozumieniu art. 305 Kodeksu cywilnego na rzecz Gminy (operator eksploatacyjny - Zakład Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o.), polegającą na:

*   prawie prowadzenia przez nieruchomość urządzeń kanalizacyjnych deszczowych oraz korzystania z prawa do przesyłu;

*   prawie korzystania z pasa gruntu o szerokości po 5 metrów licząc od każdej krawędzi urządzenia, wg lokalizacji na mapie ewidencyjnej; który to pas pozostanie wolny od zabudowy i naniesień trwale związanych z gruntem,

*   prawie korzystaniu z pasa gruntu objętego służebnością poprzez stałe, nieodpłatne wejście osób upoważnionych przez Miasto i wjazd pojazdów mechanicznych, w celu eksploatacji tych urządzeń oraz w przypadku ich awarii, remontu lub modernizacji, w szczególności do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji, przebudowy, rozbudowy urządzeń i instalacji kanalizacyjnych deszczowych, w tym wymiany istniejących, instalowanie nowych elementów, usuwania ewentualnych awarii z obowiązkiem każdorazowego doprowadzenia nieruchomości do stanu poprzedniego, dokonywania kontroli, przeglądu oraz ewentualnej likwidacji i demontażu tej infrastruktury wraz z zapewnieniem bezpłatnego stałego dostępu do wyżej wymienionej infrastruktury (wraz z niezbędnym specjalistycznym sprzętem, wjazdem specjalistycznych pojazdów mechanicznych) dla przedstawicieli upoważnionych przez Miasto tzn. dla wszystkich podmiotów i osób, za pomocą których Miasto (operator eksploatacyjny Zakład Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o.) prowadzi działania na terenie obciążonej nieruchomości tj. prawa wejścia i wyjścia, wjazdu i wyjazdu w opisanych wyżej celach.

Urządzenia przesyłowe zlokalizowane są na działkach nr 27/17 oraz nr 27/18, należących do nieruchomości objętej księgą wieczystą.

Wartość ww. służebności została ustalona przez biegłego rzeczoznawcę na kwotę 32.500 zł netto - dla działki nr 27/17 oraz 3.250 zł netto dla działki nr 27/18, łącznie 35.750 zł netto.

Urządzenia przesyłowe zlokalizowane na nieruchomości Wnioskodawcy służą realizacji zadania własnego Gminy w zakresie kanalizacji deszczowej. Kanał ten odprowadza wodę deszczową z osiedla mieszkaniowego usytuowanego w sąsiedztwie nieruchomości Wnioskodawcy.

Wnioskodawca również korzysta z przedmiotowych urządzeń przesyłowych (kanału deszczowego) na potrzeby budynku zlokalizowanego przy ul. L\`(...)\`.

W nadesłanym uzupełnieniu z dnia 7 grudnia 2016 r. Wnioskodawca wskazał, że:

1.  działki nr 27/17 i 27/18, na których ma być ustanowiona nieodpłatna służebność przesyłu powstały jako odrębne składniki majątkowe na skutek podziału działki gruntu nr 27/12. Decyzję formalizującą powyższe podjął Prezydent Miasta w dniu 5 kwietnia 2007 r.;
2.  zakup działki nr 27/12 był udokumentowany fakturą bez wskazania podatku VAT od transakcji (wpisano - zwolniony z VAT). Wobec powyższego brak było przesłanek do odliczenia przez Wnioskodawcę ww. podatku.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy planowana czynność przyszła, polegająca na nieodpłatnym ustanowieniu służebności przesyłu na rzecz Miasta (operator eksploatacyjny Zakład Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o.) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Według podatnika planowana czynność przyszła, polegająca na nieodpłatnym ustanowieniu służebności przesyłu na rzecz Miasta (operator eksploatacyjny Zakład Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o.) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Ustanowienie służebności przesyłu odpowiada definicji usługi jako zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Na mocy art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Pod pojęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej.

Opodatkowaniu podlega nieodpłatne świadczenie usług na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika, bez względu na to czy podatnikowi przysługiwało, czy też nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku.

W budynku należącym do nieruchomości przy ul. L\`(...)\`, Wnioskodawca prowadzi działalność polegającą na tym, że lekarze orzecznicy odpłatnie orzekają w sprawie ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu lub niezdolności do pracy. Działalność ta prowadzona jest w oparciu o umowy cywilnoprawne zawierane na podstawie art. 71 w związku z art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.). Działalność ta według Wnioskodawcy jest działalnością gospodarczą.

Urządzenia przesyłowe odprowadzające wody opadowe są niezbędne dla prawidłowej eksploatacji budynku, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza oraz realizowane są zadania ustawowe.

Te same urządzenia przesyłowe są wykorzystywane przez przedsiębiorstwo przesyłowe również na potrzeby innych nieruchomości.

W konsekwencji usługa polegająca na obciążeniu nieruchomości służebnością przesyłu jest świadczona dla realizacji celów zarówno ustawowych nie mieszczących się w definicji działalności gospodarczej, jak i celów związanych z działalnością gospodarczą.

Według Wnioskodawcy istotne jest również to, że w zakresie w jakim Wnioskodawca realizuje zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych nałożone przez przepisy ustawowe, nie jest podatnikiem VAT. Podatnikiem dany podmiot jest tylko w odniesieniu do czynności opodatkowanych, które wykonał w ramach działalności gospodarczej. Wykonywanie określonych czynności - będących dostawą towarów czy też świadczeniem usług - niemające miejsca w ramach działalności gospodarczej, nie jest działaniem w charakterze podatnika, a w konsekwencji - nie podlega opodatkowaniu. Status podatnika VAT nie jest stałą cechą danego podmiotu.

Należy odwołać się do stanowiska wyrażonego przez NSA w wyroku z dnia 2 kwietnia 2014 r. (I FSK 689/13, LEX nr 1484721). Sąd uznał, że skoro nieruchomość (na której służebność ustanowiono) miała wcześniej wyłączny związek z zaspokajaniem potrzeb osobistych skarżącego, to ustanowienie na niej służebności przesyłu nie mogło zostać uznane za jedną z form wykorzystywania takiego majątku w celach zarobkowych, równorzędną z działalnością gospodarczą cechującą się profesjonalizmem w tym zakresie. Właściciel ustanawiający służebność został w związku z tym uznany za podmiot niedziałający w tym zakresie w charakterze podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2010 r. (II FSK 1197/10) wskazuje, że z treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, regulujących ustrój, zadania i kompetencje Wnioskodawcy (art. 66 - 79a) wynika, że jest to jednostka organizacyjna (osoba prawna), która jako całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 4).

Konkludując należy stwierdzić, że Wnioskodawca, w zakresie, w jakim realizuje swoje zadania ustawowe nie jest podatnikiem VAT.

W konsekwencji Wnioskodawca stoi na stanowisku, że nieodpłatne ustanowienie służebności przesyłu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż w zakresie w jakim związane jest z prowadzoną działalnością gospodarczą i świadczeniem usług na podstawie umów cywilnoprawnych nie jest uważane za odpłatne świadczenie usług (art. 8 ust. 2 pkt 2) natomiast w zakresie w jakim związane jest z realizacją zadań nałożonych przepisami ustawy, ustanowienie nieodpłatnej służebności przesyłu nie jest działaniem podatnika i z tego względu nie podlega opodatkowaniu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z art. 7 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie niebędące dostawą towarów.

Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.

Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte – w przypadku dostawy towarów – w art. 7 ust. 2 oraz w przypadku świadczenia usług – w art. 8 ust. 2 ustawy.

I tak, na mocy art. 8 ust. 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych,
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Z powyższego przepisu wynika, że aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, muszą być spełnione określone warunki:

*   w przypadku użycia towarów stanowiących część przedsiębiorstwa – użycie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz istnienie prawa podatnika do odliczenia - w całości lub w części - podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych (warunki te muszą być spełnione łącznie),

*   w przypadku świadczenia usług – świadczenie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Aby użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy uznać za odpłatne świadczenie usług, a zatem za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono dokonane do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz Wnioskodawcy musiało przysługiwać, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.

Analizując natomiast treść powołanego art. 8 ust. 2 pkt 2 zauważyć należy, że dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej przepisu istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jest jednak od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują.

Podkreślić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nieodpłatne świadczenie usług (inne niż wskazane w pkt 1) na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika, bez względu na to czy podatnikowi przysługiwało, czy też nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku.

Wyjaśnić ponadto należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pod pojęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z kolei, stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy – nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Należy w tym miejscu wskazać, że Wnioskodawca jako organ administracji publicznej działając na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.). wykonuje zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych i w tym zakresie nie jest podatnikiem.

Zatem w kontekście powołanych wyżej przepisów Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez niego realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez Wnioskodawcę czynności w sferze aktywności cywilnoprawnej. Tylko w tym zakresie czynności Strony mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Instytucja służebności przesyłu uregulowana została w art. 3051 – 3054 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 z późn. zm.).

W świetle art. 3051 tej ustawy, nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem (art. 3052 § 1 ustawy Kodeks cywilny). Zgodnie z art. 3052 § 2 tej ustawy, jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.

Służebność przesyłu to rodzaj służebności gruntowej, o czym przesądza art. 3054 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.

Z kolei pojęcie służebności gruntowej zdefiniowane zostało w art. 285 § 1 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności.

Z regulacji tych wynika, że ustanowienie służebności przesyłu (jako rodzaju służebności gruntowej) wiąże się ze zobowiązaniem właściciela gruntu do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca – jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca jest właścicielem zabudowanej nieruchomości składającej się z dwóch działek o nr 27/17 oraz nr 27/18.

Wnioskodawca wykorzystuje ww. nieruchomość przede wszystkim do wykonywania zadań nałożonych przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W budynku położonym na ww. nieruchomości Wnioskodawca prowadzi także działalność polegającą na tym, że lekarze orzecznicy odpłatnie orzekają w sprawie ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu lub niezdolności do pracy. Wnioskodawca świadczy ww. usługi na podstawie umów cywilnoprawnych. Wynagrodzenie za ww. usługi opodatkowane jest podatkiem VAT i Wnioskodawca wystawia faktury VAT.

Ponadto Wnioskodawca wykonuje inne poboczne czynności, które wykonywane są w ramach działalności gospodarczej (najem, odprzedaż usług telekomunikacyjnych, sprzedaż złomu, towarów używanych, odpadów papierowych itp.).

Wnioskodawca zamierza obciążyć ww. nieruchomość w ten sposób, że ustanowi nieodpłatną służebność przesyłu w rozumieniu art. 305 Kodeksu cywilnego na rzecz Gminy (operator eksploatacyjny - Zakład Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o.), polegającą na:

*   prawie prowadzenia przez nieruchomość urządzeń kanalizacyjnych deszczowych oraz korzystania z prawa do przesyłu;

*   prawie korzystania z pasa gruntu o szerokości po 5 metrów licząc od każdej krawędzi urządzenia; który to pas pozostanie wolny od zabudowy i naniesień trwale związanych z gruntem,

*   prawie korzystania z pasa gruntu objętego służebnością poprzez stałe, nieodpłatne wejście osób upoważnionych przez Miasto i wjazd pojazdów mechanicznych, w celu eksploatacji tych urządzeń oraz w przypadku ich awarii, remontu lub modernizacji.

Wartość ww. służebności została ustalona przez biegłego rzeczoznawcę na kwotę 32.500 zł netto - dla działki nr 27/17 oraz 3.250 zł netto dla działki nr 27/18, łącznie 35.750 zł netto.

Urządzenia przesyłowe zlokalizowane na nieruchomości Wnioskodawcy służą realizacji zadania własnego Gminy w zakresie kanalizacji deszczowej. Kanał ten odprowadza wodę deszczową z osiedla mieszkaniowego usytuowanego w sąsiedztwie nieruchomości Wnioskodawcy.

Wnioskodawca również korzysta z tych urządzeń przesyłowych (kanału deszczowego) na potrzeby budynku zlokalizowanego na tej nieruchomości.

Wnioskodawca wskazał, że działki nr 27/17 i 27/18, na których ma być ustanowiona nieodpłatna służebność przesyłu powstały jako odrębne składniki majątkowe na skutek podziału działki gruntu nr 27/12. Zakup działki nr 27/12 był udokumentowany fakturą bez wskazania podatku VAT od transakcji (wpisano - zwolniony z VAT). W związku z tym brak było przesłanek do odliczenia przez Wnioskodawcę ww. podatku.

W rozpatrywanej sprawie wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą opodatkowania podatkiem VAT nieodpłatnego ustanowienia służebności przesyłu na rzecz Gminy.

Z powołanych wyżej przepisów kodeksu cywilnego dotyczących służebności gruntowej wynika, że ustanowienie służebności gruntowej wiąże się ze zobowiązaniem właściciela gruntu do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Zatem ustanowienie służebności gruntowej stanowi świadczenie usług na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Służebność gruntowa przesyłu dla położonej na nieruchomości kanalizacji deszczowej na rzecz Miasta, o której mowa we wniosku, stanowi świadczenie przez Wnioskodawcę usług w ramach jego aktywności cywilnoprawnej i w tym zakresie ma charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W konsekwencji w sprawie nie będzie miało zastosowania wyłączenie z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.

Zatem przedmiotowa czynność stanowi usługę o charakterze nieodpłatnym, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, podlegającą na użyciu tych towarów (działek). Jednakże aby świadczenie to podlegało opodatkowaniu, musi być wykonane do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz podatnikowi musiało przysługiwać w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W rozpatrywanej sprawie ustanowienie przez Wnioskodawcę służebności gruntowej (przesyłu) w pewnym stopniu zostanie dokonane dla celów prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, gdyż jak wynika z opisu sprawy Wnioskodawca będzie korzystał z kanału deszczowego na potrzeby budynku zlokalizowanego na tej nieruchomości, który to budynek Strona częściowo wykorzystuje w celu wykonywania działalności gospodarczej opisanej we wniosku. Jednakże należy mieć na uwadze, że Wnioskodawca z wykorzystaniem ww. nieruchomości wykonuje zasadniczo czynności niepodlegające opodatkowaniu jako organ władzy państwowej, o których mowa w art. 15 ust. 6 ustawy.

Tak więc ustanowienie służebności przesyłu w niniejszej sprawie będzie miało dwojaki charakter – tj. związany z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz na cele pozagospodarcze.

Wnioskodawca w opisie sprawy wskazał, że nabycie nieruchomości składającej się obecnie z dwóch działek (nr 27/17 i 27/18) nastąpiło w drodze transakcji zwolnionej z podatku VAT – tym samym Wnioskodawcy przy nabyciu tej nieruchomości nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.

W związku z tym należy stwierdzić, że nieodpłatne ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości Wnioskodawcy na rzecz Miasta w postaci użycia gruntów stanowiących składnik majątku Wnioskodawcy nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT z uwagi na brak prawa Wnioskodawcy do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu nieruchomości.

Ponadto nieodpłatne ustanowienie służebności przesyłu nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT w części dotyczącej świadczenia usług związanych z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą.

W konsekwencji stanowisko Wnioskodawcy, w myśl którego świadczenie usługi związanej z ustanowieniem służebności gruntowej nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu, co do zasady należało uznać za prawidłowe, jednakże jak wynika z treści interpretacji częściowo z uwagi na inną podstawę prawną, niż powołana przez Wnioskodawcę.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania niniejszej interpretacji.

Ponadto tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14na pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n dotyczących ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku stanowią element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. czynności dokonanych w ramach transakcji, które pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miały zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00‑013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego; w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, dowód, że skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 57 § 1 pkt 1 - 4 ww. ustawy). Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydana w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.