Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-402/08/KO
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-07-29
Teza: Czy na podstawie art. 29 ust. 1, 6, 8 ustawy o VAT żądać od członka ubiegającego się o przeniesienie własności spłaty brakującej części wkładu pomniejszonej o kwotę należnego podatku VAT mimo jednoznacznego brzmienia art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych? Jak spółdzielnia ma ustalić podstawę opodatkowania, w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8 ustawy o VAT skoro zgodnie z treścią art. 2 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wartość rynkową lokalu musi określić rzeczoznawca majątkowy na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, a nadto zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wartość rynkowa lokalu nie może być wyższa od kwoty jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu? Czy przepis art. 153 ust. 2 ustawy o VAT dotyczy każdego lokalu zasiedlonego przed 1 maja 2004r., także takiego, który był po raz kolejny zasiedlony na podstawie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu ustanowionego po 1 maja 2004r.?
Słowa kluczowe: przekształcanie-przekształcenie prawa-przekształcenie prawa lokatorskiego w prawo własności; spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XIII-Rozdział 2-art. 153

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółdzielni Mieszkaniowej przedstawione we wniosku z dnia 26 maja 2008r. (data wpływu 30 maja 2008r.), uzupełnionym pismem z dnia 26 maja 2008r. (data wpływu 16 lipca 2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania czynności przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności, gdy zasiedlenie po raz pierwszy tego lokalu i ustanowienie po raz pierwszy spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu miały miejsce przed 1 maja 2004r. - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 30 maja 2008r. wpłynął ww. wniosek, uzupełniony w dniu 16 lipca 2008r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania czynności przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności, gdy zasiedlenie po raz pierwszy tego lokalu i ustanowienie po raz pierwszy spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu miały miejsce przed 1 maja 2004r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Do Spółdzielni wpływają wnioski członków posiadających spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego o przeniesienie własności lokalu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Wnioski te są realizowane przez Spółdzielnię. Od 31 lipca 2007r. na podstawie znowelizowanej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zmieniły się zasady wykupu mieszkań spółdzielczych. Od tej daty członkowie spółdzielni mieszkaniowej korzystają na mocy art. 12 ust. 1 tejże ustawy (Dz. U. Nr 119 poz. 1116 ze zm.) z możliwości zawarcia ze Spółdzielnią umowy przeniesienia na ich rzecz własności lokalu mieszkalnego po dokonaniu przez członka spłaty nominalnej kwoty umorzenia kredytu przypadającej na jego lokal i podlegającej odprowadzeniu do budżetu państwa. Obecnie jeśli członek Spółdzielni spłaci nominalną kwotę umorzenia kredytu może zostać właścicielem mieszkania.

Zdarzenia te dotyczą i będą dotyczyć członków:

*   którzy uzyskali spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu i zasiedlili lokal przed 1 maja 2004r. Budynek został wybudowany i zasiedlony przed 1 maja 2004r. oraz członek uzyskał spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przed 1 maja 2004r., ale od ustanowienia lokatorskiego prawa do lokalu do zawarcia umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu nie upłynęło jeszcze 5 lat, jednakże z uwagi na treść art. 153 ust. 2 ustawy o VAT ustanowienie odrębnej własności lokalu nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT,
*   osób, które zamieszkiwały w lokalu przed 1 maja 2004r., ale uzyskały prawo do tego lokalu na podstawie art. 15, ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych jako osoby bliskie. Budynek został zasiedlony przed 1 maja 2004r., a osoba, która uzyskała spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przed tą datą utraciła członkostwo, wskutek czego wygasło istniejące lokatorskie prawo do lokalu, natomiast osoba bliska byłego członka (tj. dziecko, brat, siostra, małżonek, bądź któreś z rodziców) wspólnie z nim zamieszkała nabyła prawa członkowskie i zawarła ze spółdzielnią umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na podstawie art. 15, ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych po 1 maja 2004r. Należy zaznaczyć, że dla uzyskania spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na podstawie art. 15, ust. 2 ustawy jest bez znaczenia sposób ustania członkostwa poprzednika, w szczególności czy sam złożył rezygnację z członkostwa, czy też spółdzielnia podjęła uchwałę o pozbawieniu go członkostwa, bądź o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu wskutek niedokonania podziału majątku po rozwodzie, a także czy członkostwo ustało wskutek śmierci członka.
*   osób, które uzyskały prawo do lokalu i zasiedliły go po 1 maja 2004r., ale lokal ten był już przydzielony na zasadach lokatorskich i zasiedlony przed 1 maja 2004r. przez innego członka spółdzielni. Budynek był wybudowany i zasiedlony przed 1 maja 2004r., a osoba, której przysługiwało lokatorskie prawo do lokalu zwróciła lokal spółdzielni po 1 maja 2004r. wobec czego Spółdzielnia po tej dacie zawarła umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu z następnym członkiem oczekującym, niekorzystającym z prawa pierwszeństwa, o którym mowa w art. 15, ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i nie mieszkającym wcześniej w tym lokalu z byłym członkiem.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy na podstawie art. 29 ust. 1, 6, 8 ustawy o VAT Wnioskodawca może żądać od członka ubiegającego się o przeniesienie własności spłaty brakującej części wkładu pomniejszonej o kwotę należnego podatku VAT mimo jednoznacznego brzmienia art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych? Jak spółdzielnia ma ustalić podstawę opodatkowania, w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8 ustawy o VAT skoro zgodnie z treścią art. 2 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wartość rynkową lokalu musi określić rzeczoznawca majątkowy na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, a nadto zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wartość rynkowa lokalu nie może być wyższa od kwoty jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu? Czy przepis art. 153 ust. 2 ustawy o VAT dotyczy każdego lokalu zasiedlonego przed 1 maja 2004r., także takiego, który był po raz kolejny zasiedlony na podstawie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu ustanowionego po 1 maja 2004r.?

Zdaniem Wnioskodawcy, przepisy art. 29 ust. 8 oraz art. 29 ust. 6 w związku z art. 19 ust. 13 pkt 10 ustawy o VAT w zakresie przenoszenia lokali mieszkalnych na odrębną własność według różnicy miedzy wartością rynkową lokalu a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego nie powinien mieć zastosowania w obecnym stanie prawnym wynikającym ze znowelizowanej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ponieważ członek spółdzielni dokonuje tylko spłaty nominalnej kwoty umorzenia kredytu, a spółdzielnia nie jest uprawniona do ustalania wartości rynkowej lokalu. Zatem te przepisy są niewykonalne. Zgodnie z wyżej przytoczonymi przepisami prawa, oraz przedstawionym stanem faktycznym Spółdzielnia stoi na stanowisku, że zgodnie z art. 153 ust. 2 ustawy o VAT czynności przenoszenia na odrębną własność lokali mieszkalnych zajmowanych na podstawie spółdzielczych lokatorskich praw ustanowionych przed dniem 1 maja 2004r. jak i po raz wtórny po dniu 1 maja 2004r. nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, skoro budynki były oddane do eksploatacji i zasiedlone przed tą datą.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego.

Zgodnie z art. 29 ust. 8 ustawy - jeżeli w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zawierana umowa o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością rynkową lokalu a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, pomniejszona o kwotę podatku.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 10 i ust 7 ww. ustawy zwalnia się od podatku dostawę budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy; zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe. Powyższe zwolnienie nie ma zastosowania również w przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 8 ww. ustawy.

Natomiast zgodnie z art. 153 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług - przepisów ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8, jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r.

Z cyt. wyżej przepisu wynika, iż wyłączeniu spod ustawy o podatku od towarów i usług na mocy art. 153 ust. 2 tej ustawy, podlegają czynności przekształcenia lub ustanowienia odrębnej własności lokalu, w przypadku, gdy ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r. Celem tego przepisu jest wyłączenie spod ustawy przekształcenia przysługującego członkowi spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienia w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, w odniesieniu do tych lokali, do których spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu zostało ustanowione po raz pierwszy przed dniem 1 maja 2004 r. i zostały one zasiedlone przed ta datą.

Ustanowienie po tej dacie ponownie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego objęte jest zakresem art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy. Do przekształcenia zaś tego prawa lokatorskiego w prawo własności będzie miał zastosowanie przepis art. 153 ust. 2 ww. ustawy, jako że pierwsze zasiedlenie lokalu mieszkalnego i ustanowienie do tego lokalu prawa lokatorskiego miało miejsce jednak przed 1 maja 2004 r.

Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż:

*   ustanowienie po raz pierwszy lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i jego zasiedlenie nastąpiło przed 1 maja 2004r., ale od ustanowienia lokatorskiego prawa do lokalu do zawarcia umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu nie upłynęło jeszcze 5 lat.

Zatem przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na mocy art. 153 ust. 2 ww. ustawy.

*   ustanowienie po raz pierwszy lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i jego zasiedlenie nastąpiło przed 1 maja 2004r. jednak: - osoba, która uzyskała spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przed tą datą utraciła członkostwo, wskutek czego wygasło istniejące lokatorskie prawo do lokalu, natomiast osoba bliska byłego członka (tj. dziecko, brat, siostra, małżonek, bądź któreś z rodziców) wspólnie z nim zamieszkała nabyła prawa członkowskie i zawarła ze spółdzielnią umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu po 1 maja 2004r. - osoba, której przysługiwało lokatorskie prawo do lokalu zwróciła lokal spółdzielni po 1 maja 2004r. wobec czego Spółdzielnia po tej dacie zawarła umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu z następnym członkiem oczekującym.

Zatem ustanowienie po 1 maja 2004r. ponownie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego objęte jest zakresem art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy. Do przekształcenia zaś tego prawa lokatorskiego w prawo własności będzie miał zastosowanie przepis art. 153 ust. 2 ww. ustawy, jako że pierwsze zasiedlenie lokalu mieszkalnego i ustanowienie do tego lokalu prawa lokatorskiego miało miejsce jednak przed 1 maja 2004r.

W związku z tym, iż w przedmiotowej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 153 ust. 2 ustawy o VAT, czynność przekształcenia prawa lokatorskiego w prawo własności nie będzie podlegało opodatkowaniu na gruncie przepisów podatku od towarów i usług. Tym samym nie będzie miała miejsca konieczność ustalania podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a wniosek o interpretacje w tym zakresie stał się bezprzedmiotowy.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za **prawidłowe**.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.