Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-2.4012.89.2017.3.SR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-06-14
Teza: Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie usługi pomocy prawnej
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; odliczenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 9 kwietnia 2017 r. (data wpływu 9 kwietnia 2017 r.) uzupełnionym pismem z 4 czerwca 2017 r. (data wpływu 4 czerwca 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie usługi pomocy prawnej – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 9 kwietnia 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie usługi pomocy prawnej. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 4 czerwca 2017 r. (data wpływu 4 czerwca 2017 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z 24 maja 2017 r. znak: 0111-KDIB1-1.4011.37.2017.1.MG, 0111-KDIB3-2.4012.89.2017.2.SR.

We wniosku, uzupełnionym pismem z 4 czerwca 2017 r., przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca prowadzi Aptekę …, prowadzi KPiR i rozlicza się według stawki linowej 19%. W dniu 1 marca 2017 r. Wnioskodawca otrzymał fakturę na poczet wynagrodzenia za usługi pomocy prawnej zgodnie z zawartą umową, którą zawarł z kancelarią prawną. Fakturę tą Wnioskodawca chce rozliczyć w KPiR za marzec 2017.

Pomoc prawna i umowa dotyczy reprezentowania przez kancelarię żony Wnioskodawcy, w trakcie postępowania dyscyplinarnego przed …. Izbą Aptekarską. Żona jest w aptece osobą współpracującą, jednocześnie farmaceutą i kierownikiem apteki z odpowiednimi uprawnieniami, które są wymagane do prowadzenia apteki. Wnioskodawca nie jestem farmaceutą i nie posiada takich uprawnień.

Wnioskodawca jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym, składającym deklaracje VAT-7. Wnioskodawca figuruje jako nabywca usług w fakturach VAT dokumentujących nabycie usług pomocy prawnej.

Usługa pomocy prawnej została nabyta przez Wnioskodawcę w związku z potrzebami prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Celem tym jest zabezpieczenie uzyskiwania dochodu, który jest zagrożony na skutek prowadzonego postępowania dyscyplinarnego przed … Izbą Aptekarską w stosunku do żony Wnioskodawcy, która jest osobą współpracującą i Kierownikiem apteki z odpowiednim wykształceniem.

Na skutek ewentualnej nie przychylnej decyzji podjętej przez Sąd Aptekarski przy … Izbie Aptekarskiej, żona (osoba współpracująca) może stracić prawo wykonywania zawodu, a co za tym idzie straci możliwość kierowania Apteką. Wnioskodawca nie zatrudnia innej osoby o odpowiednich kwalifikacjach takich jak posiada żona i sytuacja finansowa Wnioskodawcy nie pozwala na zatrudnienie takiej osoby. W przypadku niekorzystnego wyroku podjętego przez sąd aptekarski prawdopodobnie Wnioskodawca będzie zmuszony zlikwidować prowadzoną działalność, ponieważ stanie się ona nieopłacalna.

Nabyte przez Wnioskodawcę usługi pomocy prawnej wiążą się z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT. Żona jest osobą współpracującą w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 963 z późn. zm.).

Przedmiotem prowadzonego postępowania przez … Izbę Aptekarską jest oskarżenie żony przez byłego pracodawcę o naruszenie przy wykonywaniu obowiązków zawodowych przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo Farmaceutyczne oraz zasad etyki i dentologii zawodowej. Postępowanie dotyczyło pracy u byłego pracodawcy, ale w tej chwili na skutek ewentualnego niekorzystnego wyroku wpłynie na prowadzoną przez Wnioskodawcę działalność w postaci konieczności likwidacji działalności gospodarczej.

Żona mogłaby stracić prawo wykonywania zawodu Farmaceuty na skutek ewentualnego niekorzystnego wyroku w prowadzonym postępowaniu i żeby tak się nie stało Wnioskodawca postanowił skorzystać z usług pomocy prawnej. W prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności Wnioskodawca nie zatrudnia oprócz żony innych farmaceutów o kwalifikacjach pozwalających zostanie kierownikiem apteki.

W związku z powyższym opisem, w zakresie podatku od towarów i usług, zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawca może odliczać podatek VAT od tych faktur? (pytanie oznaczone we wniosku nr 2)

**Stanowisko Wnioskodawcy:**

Usługa jest objęta 23% stawką VAT i dlatego Wnioskodawca uważa, że może odliczyć. (stanowisko oznaczone we wniosku nr 2)

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pod pojęciem działalności gospodarczej na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o VAT rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z treści cytowanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

Tym samym dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług a prowadzoną działalnością. Jednakże ustawodawca nie precyzuje, w jaki sposób towary i usługi muszą być wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, aby pozwoliło to podatnikowi na odliczenie podatku naliczonego. Związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć zatem charakter pośredni lub bezpośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym.

Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.

Warunek zachowania związku zakupów z działalnością opodatkowaną jest również akcentowany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W orzeczeniu z dnia 6 kwietnia 1995 r., (w sprawie C-4/94, BLP Group plc v. Commissioners of Customs & Excise) TSUE stwierdził, że powstanie prawa do odliczenia podatku jest uzależnione od bezpośredniego i niezwłocznego związku z transakcjami opodatkowanymi (ang. direct and immediate link with the taxable transactions ). Także w wyroku z dnia 8 czerwca 2000 r. (w sprawie C-98/98, Commissioners of Customs and Excise a Midland Bank plc), TSUE nie miał wątpliwości, że artykuł 2 Pierwszej Dyrektywy i artykuł 17 ust. 2, 3 i 5 Szóstej Dyrektywy w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych należy interpretować w taki sposób, aby warunkiem odliczenia przez podatnika VAT oraz podstawą do ustalenia zakresu tego prawa było zasadniczo istnienie bezpośredniego związku pomiędzy daną transakcją nabycia a daną transakcją (lub transakcjami) sprzedaży, uprawniającymi do dokonania odliczenia. Ponadto Trybunał w wyroku z dnia 13 marca 2008 r. w sprawie C-437/06 Securenta przesądził, że w sytuacji gdy podatnik wykonuje działalność gospodarczą i działalność niemającą charakteru gospodarczego, prawo do odliczenia z tytułu ewentualnych wydatków jest dopuszczalne jedynie w zakresie, w jakim wydatki te można przyporządkować działalności gospodarczej podatnika. Rozumienie tego bezpośredniego związku zostało szeroko zaprezentowane w orzeczeniu Trybunału z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie C-98/98 Commissioners of Customs and Excise przeciwko Midland Bank plc., w którym stwierdzono, że art. 2 I Dyrektywy oraz art. 17(2)(3) i (5) VI Dyrektywy należy interpretować w taki sposób, aby – co do zasady – istnienie bezpośredniego związku między daną transakcją nabycia, a daną transakcją (lub transakcjami) sprzedaży, uprawniającymi do odliczenia, stanowiło warunek nabycia przez podatnika prawa do odliczenia naliczonego podatku od wartości dodanej oraz aby stanowiło podstawę do określenia zakresu tego prawa.

W świetle powyższych regulacji oraz powołanego orzecznictwa TSUE, w ocenie Organu, nie każdy zaistniały rodzaj powiązania o charakterze pośrednim przy dokonywaniu świadczeń opodatkowanych, lecz oczywistość i bezsporność tego powiązania z dokonywaną przez Wnioskodawcę sprzedażą opodatkowaną, może dopiero dawać uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

Tym samym, zasada ta wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, że w omawianych okolicznościach nie występuje związek przyczynowo-skutkowy, który decydowałby o prawie do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie usługi pomocy prawnej. Należy zauważyć, że pomoc prawna i umowa dotyczy reprezentowania przez kancelarię żony Wnioskodawcy, w trakcie postępowania dyscyplinarnego przed … Izbą Aptekarską, które prowadzone jest w związku z oskarżeniem żony Wnioskodawcy przez byłego pracodawcę o naruszenie przy wykonywaniu obowiązków zawodowych. A zatem nie ma związku z czynnościami wykonywanymi przez żonę, jako osobę współpracującą z Wnioskodawcą, w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Związek pomiędzy nabywanymi usługami pomocy prawnej, a prowadzoną działalnością gospodarczą nie jest dostrzegalny i bezsporny, a tylko taki pozwalałby na zrealizowanie przez Wnioskodawcę prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie ww. usługi.

Sama możliwość podjęcia ewentualnej nieprzychylnej decyzji przez Sąd Aptekarski przy Izbie Aptekarskiej, wskutek której żona Wnioskodawcy może stracić prawo wykonywania zawodu, nie może stanowić przesłanki do uznania, że poniesiony wydatek w związku z nabyciem ww. usługi prawnej ma związek z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy. Wynik ww. postępowania sądowego nie może mieć bowiem wpływu na interpretację przepisów prawa podatkowego. Niewątpliwie ewentualne niekorzystne rozstrzygnięcie postępowania prowadzonego wobec żony Wnioskodawcy będzie miało wpływ na prowadzoną przez Wnioskodawcę działalność gospodarczą, jednak zdaniem organu, wydatki z nim związane mają charakter osobisty, związany z utrzymaniem posiadanych przez żonę uprawnień. Celem tego rodzaju wydatków nie jest zatem osiągnięcie przez Wnioskodawcę obrotu opodatkowanego podatkiem VAT.

W konsekwencji, Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących usługi pomocy prawnej dotyczącej reprezentowania przez kancelarię żony Wnioskodawcy, w trakcie postępowania dyscyplinarnego przed … Izbą Aptekarską.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe.

Informuje się, że niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie zakresu podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zaznacza się, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zmiany stanu prawnego udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …., w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.