Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/4511-1-461/15-2/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-07-21
Teza: Zbycie udziału w nieruchomości uprzednio wywłaszczonej.
Słowa kluczowe: nieruchomości; nieruchomości-zbycie nieruchomości; spadkobiercy; wywłaszczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 5 maja 2015 r. (data wpływu 8 maja 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zbycia udziału w nieruchomości – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 8 maja 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zbycia udziału w nieruchomości.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Na podstawie wyroku sądu rejonowego z dnia 13 maja 2014 r. nastąpiło ustalenie treści księgi wieczystej w części dotyczącej działki nr 96/10 o pow. 15,7500 ha z rzeczywistym stanem prawnym i zwrot tej działki przez Skarb Państwa. Tym samym ustalono, że Skarb Państwa nigdy nie był właścicielem tej działki, był jedynie wpisany do księgi wieczystej na podstawie zaświadczenia, które sąd rejonowy w ww. wyroku uznał za pozbawione podstawy prawnej. Tym samym ani matka Wnioskodawczyni, ani siostra matki nigdy nie przestały być właścicielkami tej nieruchomości - były nimi do śmierci każdej z nich. Na podstawie postanowienia sądu rejonowego z dnia 11 maja 2005 r. spadek po matce nabyła w całości Wnioskodawczyni stając się tym samym w chwili jej śmierci (12 września 1990 r.) właścicielką 1/2 części przedmiotowej nieruchomości. Spadek po siostrze matki, postanowieniem sądu rejonowego z dnia 11 maja 2005 r. nabyły po 1/3 części jej dzieci, które stały się po śmierci matki (21 kwietnia 1995 r.) po 1/6 części każdy właścicielami tej nieruchomości. Obecnie spadkobiercy zamierzają odpłatnie zbyć przedmiotową nieruchomość, uprzednio niesłusznie wywłaszczoną.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w wypadku odpłatnego zbycia w przyszłości nieruchomości stanowiącej przed wywłaszczeniem własność:

1.  A, zmarłej 12 września 1990 r. - spadkobierca B (Wnioskodawczyni),
2.  C, zmarłej 21 kwietnia 1995 r. - spadkobiercy:
    *   D,
    *   E,
    *   F

przychód ze sprzedaży tej nieruchomości przez spadkobiorców będzie zwolniony z opodatkowania podatkiem dochodowym w sytuacji, gdy od śmierci każdego z ww. spadkodawców upłynęło więcej niż 5 lat?

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu informuje, że przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej jest odpowiedź na ww. pytanie w odniesieniu do Wnioskodawczyni. Natomiast w odniesieniu do spadkobierców C w dniu 21 lipca 2015 r. wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie nr ILPB2/4511-1-461/15-3/WS.

Zdaniem Wnioskodawczyni, A (zm. w 1990 r.) i C (zm. w 1995 r.) zostały w roku 1955 wywłaszczone z przedmiotowej nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej. Na podstawie wyroku sądu rejonowego z dnia 13 maja 2014 r. przywrócono stosunki prawne sprzed wywłaszczenia. W tej sytuacji ich spadkobiercy stali się właścicielami omawianej nieruchomości. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, w takiej sytuacji w momencie zwrotu nieruchomości nie następuje nabycie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ma miejsce restytucja stosunków prawnych sprzed wywłaszczenia, tj. zwrot prawa własności do nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub spadkobierców. Uwzględniając powyższe należy uznać, że dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych, w przypadku odpłatnego zbycia tej nieruchomości, nabycie, o którym mowa w ww. artkule następowało w chwili śmierci spadkodawczyń. Ponieważ spadkodawczynie zmarły odpowiednio w 1990 r. i 1995 r. a odpłatne zbycie nieruchomości zostanie dokonane najwcześniej w 2015 roku, czyli po upływie ponad 5 lat od śmierci spadkodawczyń, nie powstanie obowiązek podatkowy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany ze sprzedaży w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W niniejszej sprawie istotna jest więc kwestia ustalenia, czy zwrot działki przez Skarb Państwa, na podstawie wyroku sądu rejonowego, stanowi jej nabycie w myśl powołanego uprzednio art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wywłaszczenie nieruchomości jest instytucją, za pomocą której państwo wkracza w sferę indywidualnych praw obywateli dla osiągnięcia celów o szczególnej doniosłości publicznej. W drodze decyzji dochodzi m.in. do pozbawienia dotychczasowego właściciela prawa własności nieruchomości, z drugiej zaś strony przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub gminy.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że na podstawie wyroku sądu rejonowego z dnia 13 maja 2014 r. nastąpiło ustalenie treści księgi wieczystej w części dotyczącej działki nr 96/10 o pow. 15,7500 ha z rzeczywistym stanem prawnym i zwrot tej działki przez Skarb Państwa. Tym samym ustalono, że Skarb Państwa nigdy nie był właścicielem tej działki, był jedynie wpisany do księgi wieczystej na podstawie zaświadczenia, które sąd rejonowy w ww. wyroku uznał za pozbawione podstawy prawnej. Tym samym ani matka Wnioskodawczyni, ani siostra matki nigdy nie przestały być właścicielkami tej nieruchomości - były nimi do śmierci każdej z nich.

W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie zwrot ww. działki doprowadził do przywrócenia stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia. Wyrok sądu dotyczący zwrotu nieruchomości pełni zatem funkcję restytucyjną, przywraca bowiem prawo własności nieruchomości – w tym przypadku następcy prawnemu poprzedniego właściciela.

W przypadku zwrotu nieruchomości nie mamy więc, do czynienia z kreowaniem prawa własności tylko z jego przywróceniem. Nie dochodzi do przeniesienia prawa własności na zasadach ogólnych wynikających z przepisów o charakterze cywilnoprawnym, ale jedynie do restytucji (przywrócenia) stanu sprzed wywłaszczenia. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie stanowi nabycia nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zwrot uprzednio wywłaszczonej nieruchomości nie jest nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.), spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że dniem nabycia spadku jest data śmierci spadkodawcy. Postanowienie o nabyciu spadku potwierdza prawo spadkobiercy do spadku od momentu jego otwarcia. Istotny dla podatku dochodowego jest zatem dzień otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy, a nie data postanowienia sądu o nabyciu spadku.

W przedmiotowej zatem sprawie, nabycie przez Wnioskodawczynię prawa własności udziału w zwróconej nieruchomości jest tożsame z datą nabycia spadku po matce zmarłej w dniu 12 września 1990 r. Tym samym, planowana sprzedaż udziału w wywłaszczonej, a następnie zwróconej nieruchomości, nastąpi po upływie pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 cytowanej ustawy i nie będzie stanowiła dla Wnioskodawczyni źródła przychodu, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.