Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-706/09-4/KG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-10-01
Teza: działalność polegająca na udzielaniu pożyczek przez Spółkę na rzecz podmiotów z grupy kapitałowej podlega opodatkowaniu VAT jako usługa pośrednictwa finansowego, z tym, że usługa ta jest zwolniona od tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt ustawy o VAT w związku z pozycją 3 załącznika nr 4 do ustawy o VAT.
Słowa kluczowe: opodatkowanie; stawka-stawki podatku; usługi-usługi finansowe; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 18.08.2009r. (data wpływu 21.08.2009r.) uzupełnionym pismem z dnia 08.09.2009r. (data wpływu 14.09.2009r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT czynności udzielenia pożyczki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21.08.2009r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług wspierających działalność ubezpieczeniową.

Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 08.09.2009r. (data wpływu 14.09.2009r.), będącym odpowiedzią na wezwania tut. Organu nr IPPP3/443-706/09-2/KG z dnia 02.09.2009r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest spółką z siedzibą w Polsce. Spółka prowadzi działalność budowlano-montażową na rynku inwestycji przemysłowych. Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT Polsce.

W przeszłości w ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka dokonała - na podstawie zawartej umowy pożyczki - czynności udzielenia pożyczek na rzecz spółki-matki (umowa pożyczki zawarta ze spółką A).

Na podstawie zawartej umowy pożyczki została dokonana wypłata środków finansowych na rzecz pożyczkobiorcy. Pożyczka udzielona została ze środków własnych Spółki na cele działalności gospodarczej pożyczkobiorcy. Pożyczkobiorca jest czynnym podatnikiem VAT.

Zgodnie z treścią umowy pożyczki, pożyczkobiorca zobowiązany jest do zapłaty odsetek od pożyczki na rzecz Spółki w terminach określonych w umowie.

Spółka dla celów VAT klasyfikuje udzielenie pożyczek pod symbolem PKWiU 65.22.1 jako „usługi udzielenia pożyczek świadczone poza systemem bankowym”. Jednocześnie, działalność w zakresie udzielania pożyczek w chwili ich udzielania nie była wpisana do umowy Spółki oraz wykazana w Krajowym Rejestrze Sądowym.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy opisana czynność udzielenia pożyczki przez Spółkę do podmiotu właścicielskiego, będącego polskim podatnikiem VAT (stan faktyczny), podlega opodatkowaniu VAT jako usługa pośrednictwa finansowego, która jest zwolniona od tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w związku z pozycją 3 załącznika nr 4 do ustawy o VAT, pomimo, iż w chwili udzielania tych pożyczek działalność ta nie była wpisana do umowy Spółki i Krajowego Rejestru Sądowego?

Zdaniem Spółki, opisana czynność udzielenia pożyczki przez Spółkę do podmiotu właścicielskiego, będącym polskim podatnikiem VAT (stan faktyczny), podlega opodatkowaniu VAT jako usługa pośrednictwa finansowego, która jest zwolniona od tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w związku z pozycją 3 załącznika nr 4 do ustawy o VAT, pomimo iż w chwili udzielenia tej pożyczki, ani zgodnie z umową Spółki, ani z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, działalność Spółki nie obejmowała działalności w zakresie pośrednictwa finansowego. Jednocześnie związany z nią VAT naliczony jest co do zasady nieodliczalny.

O zasadności stanowiska Spółki świadczą następujące argumenty:

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy o VAT definiuje świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, jako każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Natomiast istota umowy pożyczki została określona w art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 z 1964 r., poz. 93 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.

Wobec powyższego, w opinii Spółki, czynność udzielenia pożyczek spełnia niewątpliwie szeroką definicję usług zawartą w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. W przypadku udzielania pożyczek można bowiem zidentyfikować beneficjenta świadczenia, którym będzie pożyczkobiorca mogący korzystać z kapitału udostępnionego przez Spółkę na określony czas. Z kolei pożyczkodawca, którym w tym przypadku jest Spółka, zobowiązany jest do udostępnienia kapitału. Jednocześnie jest to usługa odpłatna, z uwagi na fakt, iż Spółka pobiera wynagrodzenie w postaci odsetek od udostępnionego kapitału. W świetle powyższego spełniony jest warunek, iż udzielanie przez Spółkę pożyczek ma charakter świadczenia wzajemnego, gdzie w ramach odpłatnej umowy zobowiązaniowej jedna ze stron jest bezpośrednim beneficjentem zobowiązania.

Ponadto, dla opodatkowania podatkiem VAT określonej czynności nie ma znaczenia, czy jej rodzaj został wymieniony w zakresie przedmiotowym w umowie spółki pożyczkodawcy (w tym przypadku Spółki) oraz czy zakres takiej działalności zgłoszony został w Krajowym Rejestrze Sądowym. Status podatnika VAT jest bowiem kategorią obiektywną niezależną od tego, jak sformułowana jest umowa Spółki.

Co więcej Spółka pragnie zwrócić uwagę, iż zgodnie z treścią art. 8 ust. 3 ustawy o VAT, usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119.

W związku z powyższym należy podkreślić, iż w kategorii 65.22.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz. U. Nr 42, poz. 264 ze zm.), stosowanej dla celów podatku VAT zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz. U. Nr 89, poz. 844), a następnie stosowanej zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz. U. Nr 207, poz. 1293), wymieniono „usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym”.

Spółka pragnie podkreślić, iż dla celów podatku VAT zgodnie z art. 15 ust 2 ustawy VAT za działalność gospodarczą uważa się „(…) wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych”.

Biorąc powyższe pod uwagę, udzielenie pożyczki przez Spółkę jest czynnością mieszczącą się w definicji działalności gospodarczej zawartej w ustawie VAT. Ponadto, ze względu na powyższe nie jest istotne dla celów VAT czy dana działalność została wpisana do umowy spółki oraz do Krajowego Rejestru Sądowego, ani nawet faktyczna częstotliwość jej wykonywania, jeżeli podatnik ma zamiar wykonywać daną czynność kilkukrotnie w przyszłości.

Spółka pragnie również zwrócić uwagę, iż zgodnie z treścią art. 43 ust 1 pkt 1 ustawy o VAT, zwalnia się z podatku VAT usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy, tj. między innymi usługi pośrednictwa finansowego sklasyfikowane w sekcji J ex (65 - 67) PKWiU z wyłączeniem:

1.  działalności lombardów, z wyjątkiem usług świadczonych przez banki,
2.  usług polegających na oddaniu w odpłatne użytkowanie rzeczy ruchomej,
3.  usług doradztwa finansowego (PKWiU ex 67.13.10-00.20),
4.  usług doradztwa ubezpieczeniowego oraz wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych (PKWiU ex 67.20.10.00-20, -00.30), z wyjątkiem świadczonych przez zakład ubezpieczeń rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej oraz świadczonych w tym zakresie przez podmioty działające w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń,
5.  usług ściągania długów oraz faktoringu,
6.  usług zarządzania akcjami, udziałami w spółkach lub związkach, obligacjami i innymi rodzajami papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust 1 pkt 12 ustawy,
7.  usług przechowywania akcji, udziałów w spółkach lub związkach, obligacji i innych rodzajów papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust 1 pkt 12 ustawy,
8.  transakcji dotyczących dokumentów ustanawiających tytuł własności,
9.  transakcji dotyczących praw w odniesieniu do nieruchomości

Ponieważ, tak jak to wskazano powyżej, w kategorii 65.22.1 PKWiU wymieniono „Usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym”, to skoro opisana czynność udzielenia pożyczki została wymieniona w klasyfikacjach statystycznych jako usługa pośrednictwa finansowego i nie mieści się w zakresie wyłączenia ze zwolnienia z opodatkowania przewidzianego w Załączniku nr 4 do ustawy o VAT, zdaniem Spółki będzie ona w całości zwolniona z VAT na podstawie art. 43 ust 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Powyższy pogląd znajduje również odzwierciedlenie w doktrynie prawa podatkowego, przy czym nadal aktualne pozostają poglądy doktryny i orzecznictwa w przedmiotowym zakresie, wyrażane pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy o VAT. W szczególności powołany może być wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2002 r. (sygn. akt III RN 146/01), w którym stwierdzono: „Umowa pożyczki, której przedmiotem jest określona suma pieniędzy (art. 720 § 1 k.c.) i która z istoty swej posiada charakter usługi finansowej, podlega przy tym zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w związku z załącznikiem nr 2 poz. 13 do tej ustawy, o ile pożyczka ta została udzielona z własnych środków finansowych skarżącego”.

Ponadto, Spółka pragnie podkreślić, iż zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o VAT czynności określone w ust. 1 podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. Przy czym dla opodatkowania podatkiem od towarów i usług określonej czynności nie ma znaczenia, czy jej rodzaj został wymieniony w umowie Spółki w ramach jej zakresu przedmiotowego.

W związku z powyższym zdaniem Spółki, czynność udzielenia pożyczki na rzecz podmiotów z grupy kapitałowej, będzie podlegała opodatkowaniu VAT, a na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT będzie z tego podatku zwolniona.

Stanowisko Spółki potwierdzają liczne interpretacje organów podatkowych, i tak:

1.  w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r. (znak IPPP1/443-964/08-2/GD) stwierdzono, iż „udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu tym podatkiem, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia czy statusu nabywcy Udzielanie bowiem pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług, nawet gdy te czynności nie znajdują się w jej zakresie przedmiotowym
2.  w decyzji w sprawie interpretacji prawa podatkowego Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z 16 sierpnia 2006 r. (znak IS./2-4361-6/06) stwierdzono, iż ,,(…) czynności odpłatnego świadczenia usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług niezależnie od tego, czy stanowią one przedmiot działalności, jeżeli wykonywane są w ramach samodzielnej działalności gospodarczej, w okolicznościach, o których mowa w przepisie art. 15 ust. 2 powołanej ustawy”
3.  w interpretacji indywidualnej z 16 września 2008 r. (znak ILPB2/436-52/08-2/AJ) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie zgodził się ze stanowiskiem spółki, której zdaniem udzielone przez nią pożyczki podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych m.in. ze względu na to, iż udzielanie pożyczek nie stanowi statutowej działalności spółki i nie zostało wykazane we wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego Dyrektor zauważył, iż „(…) mając na uwadze wyżej wskazane przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych uznać należy, że stosownie do art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli pożyczki udzielone przez Wnioskodawcę korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych”
4.  w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków - Śródmieście z dnia 26 czerwca 2007 r. (znak PM/436-3/07/MS) stwierdzono, iż „(…) udzielanie pożyczek przez podmiot w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą należy do jego płaszczyzny zawodowej i rodzi obowiązek w podatku od towarów i usług, nawet gdy te czynności nie znajdują się w jego zakresie przedmiotowym. Udzielenie pożyczki przez spółkę jest bowiem czynnością mieszczącą się w definicji działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust 2 ustawy o VAT”
5.  w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w Przeworsku z dnia 28 sierpnia 2007 r. (znak US-V/2-436/1/07) stwierdzono, że „(…) czynności odpłatnego świadczenia usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług niezależnie od tego, czy stanowią one przedmiot działalności, jeżeli wykonywane są w ramach samodzielnej działalności gospodarczej, w okolicznościach, o których mowa w przepisie art. 15 ust 2 powołanej ustawy”
6.  Naczelnik Drugiego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Kaliszu w postanowieniu w sprawie interpretacji prawa podatkowego z 15 czerwca 2007 r. (znak DWUS DP-443-23/07) zgodził się ze spółką, iż usługi udzielania pożyczek są zwolnione z VAT, mimo iż jak zaznaczyła spółka „udzielanie przez Spółkę pożyczek będzie miało charakter poboczny, tj. nie będzie stanowiło bezpośredniego, stałego i koniecznego rozszerzenia zasadniczej działalności Spółki w zakresie produkcji szkła opakowaniowego. W szczególności pożyczki będą udzielane incydentalnie (rozważane jest udzielenie nie więcej niż kilku pożyczek na rok). Spółka zakłada, iż możliwe będzie podwyższanie kwoty udzielonych pożyczek na podstawie aneksów do umów pożyczek. Działalność pośrednictwa finansowego nie jest obecnie wymieniona w umowie Spółki, nie wykluczana jest jednak zmiana umowy i wpisania do niej działalności pośrednictwa finansowego, w tym udzielania pożyczek”.

Analogiczne stanowiska zajęły również, m.in.:

*   Izba Skarbowa w Rzeszowie w decyzji z dnia 31 października 2006 r. (znak L.IS.II/2- 443/181/06).

*   Izba Skarbowa w Katowicach w decyzji z dnia 31 grudnia 2007 r. (znak IBPP2/443- 165/07/RSz/KAN-1176/10/07/KAN-3097/12/07),

*   Drugi Wielkopolski Urząd Skarbowy w Kaliszu w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2007 r. (znak DWUS DP-436-4/07),

*   Pomorski Urząd Skarbowy w Gdańsku w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2007 r. (znak DM/436-7/07/MZ),

*   Izba Skarbowa w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 24 października 2008 r. (znak IPPP2/443-1244/08-2/BM).

Reasumując, zdaniem Spółki, działalność polegająca na udzielaniu pożyczek przez Spółkę na rzecz podmiotów z grupy kapitałowej podlega opodatkowaniu VAT jako usługa pośrednictwa finansowego, z tym, że usługa ta jest zwolniona od tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt ustawy o VAT w związku z pozycją 3 załącznika nr 4 do ustawy o VAT niezależnie od faktu wskazania usług pośrednictwa finansowego w umowie Spółki oraz zgłoszenia tej działalności w Krajowym Rejestrze Sądowym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14 c § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Podkreślić również należy, iż rozstrzygnięcia jakie zapadają w konkretnych, indywidualnych sprawach podatników nie mają charakteru powszechnie obowiązującego prawa, zatem wskazane przez Stronę interpretacja prawa podatkowego nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.