Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-55/11-5/MR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-04-11
Teza: Czy, jeżeli Operator będzie w stosunku do użytkowników autostrady działał we własnym imieniu, ale na rzecz Spółki (na zasadzie tzw. „komisu usług"), Spółka będzie świadczyła Operatorowi usługi udostępnienia autostrady, podlegające opodatkowaniu VAT?
Słowa kluczowe: autostrada; autostrada-opłata za przejazd autostradą; czynności-czynności podlegające opodatkowaniu; stawka-stawki podatku; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej, przedstawione we wniosku z dnia 5 stycznia 2011 r. (data wpływu 10 stycznia 2011 r.) uzupełnionym pismem z dnia 28 lutego 2011 r. (data wpływu 1 marca 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania świadczonej przez Spółkę Operatorowi usługi udostępnienia autostrady – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 stycznia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania świadczonej przez Spółkę Operatorowi usługi udostępnienia autostrady. Wniosek uzupełniono w dniu 1 marca 2011 r. o pełnomocnictwo dla osoby upoważnionej do reprezentowania Wnioskodawcy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 30 sierpnia 2008 r. Minister Infrastruktury (Minister) zawarł ze Spółką Umowę o budowę i eksploatację Odcinka (…) („UBE”). W dniu 29 czerwca 2009 r. został zawarty Aneks nr 2 do UBE, zgodnie z którym Minister przeniósł prawa i obowiązki wynikające z UBE na Spółkę.

W myśl postanowień UBE, Spółka jest odpowiedzialna w szczególności za: wykonanie prac projektowych i dokumentacji powykonawczej, budowę, zapewnienie finansowania i eksploatację Odcinka („Usługi”).

W myśl postanowień UBE, Spółka będzie otrzymywać od Ministra wynagrodzenie za świadczone Usługi.

Wynagrodzenie za Usługi będzie stanowić należna Spółce miesięczna oraz półroczna opłata za dostępność (…) („Miesięczna Opłata za Dostępność” oraz „Półroczna Opłata za Dostępność”). Obie opłaty będą należne Spółce począwszy od rozpoczęcia przez Spółkę eksploatacji Odcinka (…). Miesięczna Opłata za Dostępność będzie płatna w PLN natomiast Półroczna Opłata za Dostępność będzie płatna w EUR.

Na podstawie art. 7.9.7 UBE, Miesięczna oraz Półroczna Opłata za Dostępność będą wyliczone na podstawie Załącznika Nr 20-B „Opłata za Dostępność”. Opłaty te będą podane w kwotach netto, do których zostanie następnie doliczony podatek od towarów i usług według odpowiedniej stawki.

Zgodnie z art. 7.1.2 UBE „Spółka będzie uprawniona i zobowiązana do Eksploatacji Odcinka na własny koszt i ryzyko na zasadach określonych w Umowie w sposób zgodny z przepisami prawa. Spółka ponosić będzie odpowiedzialność za prawidłową Eksploatację, w tym remonty, utrzymanie i ochronę Odcinka w rozumieniu Ustawy o Drogach Publicznych”.

W myśl art. 7.1.4 UBE Spółka zobowiązana jest podejmować wszelkie czynności konieczne do prawidłowego funkcjonowania Odcinka nawet, jeśli czynności te nie są wymienione w UBE.

Na podstawie UBE Spółka będzie ponosiła odpowiedzialność względem osób trzecich i Ministra za szkody powstałe w związku z eksploatacją Odcinka lub naruszenia przez Spółkę obowiązków wynikających z UBE:

*   art. 16.1.2 UBE: „Spółka ponosi odpowiedzialność względem osób trzecich z tytułu szkód powstałych w związku i przy okazji Budowy i Eksploatacji Odcinka”,
*   art. 17.1.1 UBE: „Spółka zaspokoi roszczenia osób trzecich kierowane wobec Zamawiającego i Skarbu Państwa, które powstaną wskutek działania lub zaniechania ze strony Spółki lub jej podwykonawców lub z naruszeniem przez Spółkę obowiązków wynikających z Umowy”.

Oznacza to, że to Spółka będzie odpowiadała przed użytkownikiem autostrady za niewłaściwe wykonanie czynności polegającej na udostępnieniu autostrady (umożliwieniu przejazdu autostradą). Co więcej, to Spółka (ewentualnie spółka eksploatacyjna będą zleceniobiorcą) będzie widniała na regulaminie korzystania z płatnej autostrady.

Ponadto, Spółka będzie zawierała we własnym imieniu umowy z użytkownikami autostrady, którzy korzystają w sposób częstotliwy, które będą przewidywały rozliczenia w określonych cyklach (np. miesięcznych).

W konsekwencji, to między użytkownikiem autostrady i Spółką (a nie Ministrem) będzie istniał stosunek prawny co do czynności udostępnienia autostrady.

Na podstawie UBE, Spółka działając w charakterze zleceniobiorcy Skarbu Państwa będzie odpowiedzialna za pobór od użytkowników opłaty za przejazd autostradą, tj. opłaty za udostępnienie autostrady użytkownikom („Opłaty za Przejazd”).

Zgodnie z art. 7.10.1. UBE „Spółka, w imieniu Zamawiającego, jest odpowiedzialna za pobór Opłat za Przejazd Odcinkiem od użytkowników Odcinka oraz za prowadzenie w tym zakresie bieżącej ewidencji i sprawozdawczości, zgodnie z punktem 11 poniżej Spółka nie jest uprawniona do pobierania Opłat za Przejazd przed rozpoczęciem Eksploatacji Odcinka”. Opłaty za Przejazd pobrane przez Spółkę od użytkowników autostrady płatnej korzystających z Odcinka (…) będą podlegały potrąceniu z należnościami Spółki z tytułu Miesięcznej Opłaty za Dostępność. Kwota przedstawianych do potrącenia płatności z tytułu Opłat za Przejazd będzie ustalona przez Spółkę w oparciu o łączną wartość sald środków finansowych z tytułu pobranych przez Spółkę Opłat za Przejazd według stanu rachunków bankowych wykazanych na koniec miesiąca, którego dotyczy potrącenie. Saldo środków na rachunkach bankowych będzie wynikało z kwoty zainkasowanych Opłat za Przejazd w okresie danego miesiąca powiększonych o odsetki od tych środków narosłe w tym okresie i pomniejszone o opłaty i prowizje bankowe w tym również prowizje pobierane w związku z opłatami za przejazd uiszczanymi za pomocą kart kredytowych, płatniczych lub kart flotowych oraz kwotę rozliczonego (z właściwym urzędem skarbowym) przez Spółkę podatku VAT należnego od pobranych Opłat za Przejazd.

Zgodnie z brzmieniem art. 7.11.1 UBE, Spółka będzie pobierała i odprowadzała podatek od towarów i usług od Opłat za Przejazd według odpowiedniej stawki mającej zastosowanie w danym czasie, a wystawiony dla każdego użytkownika Odcinka II dokument potwierdzający opłatę za przejazd będzie także spełniał warunki rozliczeń dla VAT.

Zgodnie z postanowieniami UBE (art. 7.11.3), „płatności Opłat za Przejazd będą przekazywane na rzecz Ministra w wartości netto (bez pobranego od użytkowników należnego podatku VAT), chyba że przekazanie płatności Opłat za Przejazd przez Spółkę na rzecz Ministra zostanie udokumentowane wystawioną przez Ministra fakturą VAT, z której będzie przysługiwało spółce odliczenie podatku naliczonego w kwocie równej podatkowi VAT od Opłat za Przejazd pobranych przez Spółkę”.

Możliwa jest także sytuacja, w której w proces poboru Opłat za Przejazd zaangażowany zostanie podmiot trzeci: spółka eksploatacyjna – operator (dalej: Operator). Rozważane jest, aby Operator pobierając Opłaty za Przejazd działał albo:

1.  w imieniu i na rzecz Spółki, tj. Operator będzie działał jako agent Spółki, otrzymując od Spółki wynagrodzenie prowizyjne (dalej: Opcja 1) albo
2.  w imieniu własnym, ale na rzecz Spółki, tj. na zasadzie tzw. „komisu usług”, gdzie Operator będzie działał jako quasi-komisant, którego wynagrodzenie będzie stanowić zrealizowana marża (dalej: Opcja 2).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Pytanie dotyczy tylko Opcji 2: Czy, jeżeli Operator będzie w stosunku do użytkowników autostrady działał we własnym imieniu, ale na rzecz Spółki (na zasadzie tzw. „komisu usług”), Spółka będzie świadczyła Operatorowi usługi udostępnienia autostrady, podlegające opodatkowaniu VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku gdy Operator będzie w stosunku do użytkowników autostrady działał we własnym imieniu, ale na rzecz Spółki (na zasadzie tzw. „komisu usług”), Spółka będzie świadczyła Operatorowi usługi udostępnienia autostrady podlegające opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie

Jeżeli Opłaty za Przejazd będą pobierane przez Operatora we własnym imieniu ale na rzecz Spółki, wówczas taka sytuacja będzie w praktyce stanowiła odsprzedaż przez Operatora usługi udostępnienia autostrady – którą nabywałby we własnym imieniu od Spółki – ostatecznym odbiorcom, tj. użytkownikom autostrady.

1.  Komis usług Taka sytuacja jest często nazywana w doktrynie „komisem usług”. „Komis usług” nie jest pojęciem prawa cywilnego, które przewiduje, że umowa komisu może odnosić się tylko do rzeczy ruchomych (zgodnie z art. 765 Kodeksu cywilnego). W praktyce jednak „komisem usług” określa się sytuacje, gdy w zakresie świadczenia usług zleceniobiorca działa we własnym imieniu, ale na rzecz zleceniodawcy (analogicznie jak w przypadku komisu towarów, gdzie komisant działa we własnym imieniu ale na rzecz komitenta).
2.  Działanie na rzecz podmiotu trzeciego na gruncie Ustawy o VAT Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT „przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7”. Biorąc pod uwagę omówione powyżej szerokie określenie zakresu przedmiotowego pojęcia odpłatnego świadczenia usług powoduje, że każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w rozumieniu Ustawy o VAT może zostać zakwalifikowane jako świadczenie usług. Usługą podlegającą opodatkowaniu VAT mogą być jednocześnie tylko takie czynności i działania, które mogą być uznane za wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Normatywne cechy podmiotowości prawno-podatkowej kształtuje cały Tytuł III Dyrektywy VAT oraz Dział 111 polskiej Ustawy VAT („Podatnicy i Płatnicy”). Odnoszą one się do czynności wykonywanych we własnym imieniu i na własny rachunek przez dane podmioty. Niewątpliwie powyższe przepisy odnoszą się również do pośredników w usługach – czyli podmiotów, które względem ostatecznego konsumenta działają we własnym imieniu, ale na rzecz zlecającego (a nie własną rzecz). W takiej sytuacji pośrednik jest uznawany jako podmiot świadczący usługę dla ostatecznego konsumenta. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w wyroku z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 112/08: „Pojęciem usługi nie są objęte działania usługodawcy dokonane tylko we własnym imieniu na własny rachunek, gdyż zgodnie z art. 28 Dyrektywy Rady 2006/112/WE w przypadku, jeśli podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi (takie samo brzmienie miał art. 6 ust. 4 VI Dyrektywy). Z regulacji tej wynika, że można wyróżnić nie tylko usługi wykonywane faktycznie, bezpośrednio, ale też usługi świadczone pośrednio, czyli że dana czynność może zostać zaklasyfikowana jako świadczenie usług, nawet jeśli nie była świadczona przez usługodawcę faktycznego”. Dla nadania pośrednikowi w usługach statusu podatnika VAT w stosunku do czynności wykonywanych z konsumentem danej usługi, ustawodawca wspólnotowy wprowadził specyficzną regulację prawną. Zawarta jest ona w art. 28 Dyrektywy VAT, zgodnie z którym w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Przepis ten reguluje sytuacje, w których podatnik, działając we własnym imieniu, zawiera umowę, na podstawie której zobowiązuje się do zrealizowania pewnego świadczenia, jednak faktycznie świadczenie to realizowane jest przez podmiot trzeci. W takim przypadku uznaje się, że dla celów podatku od wartości dodanej zleceniobiorca sam nabył usługę od faktycznego wykonawcy, a następnie wyświadczył usługę ostatecznemu konsumentowi. Warto zauważyć, że Dyrektywa uzależnia zasady opodatkowania usług świadczonych przez podmioty trzecie od tego, czy podmiot je sprzedający występuje w imieniu własnym. W polskich przepisach za odpowiednik wskazanego przepisu art. 28 Dyrektywy VAT można uznać art. 30 ust. 3 Ustawy VAT, zgodnie z którym w przypadku, gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu świadczenia usług, pomniejszona o kwotę podatku. Ponadto, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, art. 28 Dyrektywy VAT może być także stosowany bezpośrednio przez podatników zgodnie z treścią Dyrektywy VAT. W orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych również takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie: „Wobec braku w prawie polskim implementacji przepisu art. 28 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, może być on stosowany bezpośrednio przez podatników zgodnie z treścią tej Dyrektywy. Oznacza to, że transakcje polegające na „odsprzedaży” w imieniu własnym usług wykonanych przez podmiot trzeci podlegają opodatkowaniu tak samo jak usługi świadczone przez podatnika” (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 728/08). Jak to już wyżej podniesiono, przepis art. 28 Dyrektywy VAT oraz art. 30 ust. 3 Ustawy o VAT wymagają jedynie, aby podatnik biorący udział w świadczeniu usług działał we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, Operator (w jednej z rozważanych opcji) będzie działał we własnym imieniu ale na rzecz Spółki. W związku z powyższym, w ocenie Spółki, będzie ona świadczyła na rzecz Operatora usługę udostępnienia autostrady, która będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT (co zostało dowiedzione w uzasadnieniu stanowiska Spółki do pytania nr 1).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Zaznaczyć należy, że nie każde powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę, w rozumieniu przepisów ustawy. Aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

*   w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
*   świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, iż oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów, czynność podlegała będzie opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Natomiast, świadczeniem usług jest każde zachowanie się podmiotu w wykonaniu stosunku zależności z innym podmiotem.

Z opisu sprawy wynika, że Spółka w dniu 30 sierpnia 2008 r. zawarła z Ministrem Infrastruktury Umowę o budowę i eksploatację Odcinka (…) („UBE”). W dniu 29 czerwca 2009 r. został zawarty Aneks nr 2 do UBE, zgodnie z którym Minister przeniósł prawa i obowiązki wynikające z UBE na Spółkę. W myśl postanowień UBE, Spółka jest odpowiedzialna w szczególności za: wykonanie prac projektowych i dokumentacji powykonawczej, budowę, zapewnienie finansowania i eksploatację Odcinka („Usługi”). Spółka będzie otrzymywać od Ministra wynagrodzenie za świadczone Usługi. Wynagrodzenie za Usługi będzie stanowić należna Spółce miesięczna oraz półroczna opłata za dostępność (…) („Miesięczna Opłata za Dostępność” oraz „Półroczna Opłata za Dostępność”). Obie opłaty będą należne Spółce począwszy od rozpoczęcia przez Spółkę eksploatacji Odcinka (…). Miesięczna Opłata za Dostępność będzie płatna w PLN natomiast Półroczna Opłata za Dostępność będzie płatna w EUR.

Na podstawie art. 7.9.7 UBE, Miesięczna oraz Półroczna Opłata za Dostępność będą wyliczone na podstawie Załącznika Nr 20-B „Opłata za Dostępność”. Opłaty te będą podane w kwotach netto, do których zostanie następnie doliczony podatek od towarów i usług według odpowiedniej stawki.

Zgodnie z art. 7.1.2 UBE „Spółka będzie uprawniona i zobowiązana do Eksploatacji Odcinka na własny koszt i ryzyko na zasadach określonych w Umowie w sposób zgodny z przepisami prawa. Spółka ponosić będzie odpowiedzialność za prawidłową Eksploatację, w tym remonty, utrzymanie i ochronę Odcinka w rozumieniu Ustawy o Drogach Publicznych”.

W myśl art. 7.1.4 UBE Spółka zobowiązana jest podejmować wszelkie czynności konieczne do prawidłowego funkcjonowania Odcinka nawet, jeśli czynności te nie są wymienione w UBE.

Na podstawie UBE Spółka będzie ponosiła odpowiedzialność względem osób trzecich i Ministra za szkody powstałe w związku z eksploatacją Odcinka lub naruszenia przez Spółkę obowiązków wynikających z UBE (określonych w art. 16.1.2 i art. 17.1.1 UBE).

Oznacza to, że to Spółka będzie odpowiadała przed użytkownikiem autostrady za niewłaściwe wykonanie czynności polegającej na udostępnieniu autostrady (umożliwieniu przejazdu autostradą). Co więcej to Spółka (ewentualnie spółka eksploatacyjna będą zleceniobiorcą) będzie widniała na regulaminie korzystania z płatnej autostrady.

Ponadto, Spółka będzie zawierała we własnym imieniu umowy z użytkownikami autostrady, którzy korzystają w sposób częstotliwy, które będą przewidywały rozliczenia w określonych cyklach (np. miesięcznych). W konsekwencji, to między użytkownikiem autostrady i Spółką (a nie Ministrem) będzie istniał stosunek prawny co do czynności udostępnienia autostrady.

Na podstawie UBE, Spółka działając w charakterze zleceniobiorcy Skarbu Państwa będzie odpowiedzialna za pobór od użytkowników opłaty za przejazd autostradą, tj. opłaty za udostępnienie autostrady użytkownikom („Opłaty za Przejazd”).

Zgodnie z art. 7.10.1. UBE „Spółka, w imieniu Zamawiającego, jest odpowiedzialna za pobór Opłat za Przejazd Odcinkiem od użytkowników Odcinka oraz za prowadzenie w tym zakresie bieżącej ewidencji i sprawozdawczości, zgodnie z punktem 11 poniżej Spółka nie jest uprawniona do pobierania Opłat za Przejazd przed rozpoczęciem Eksploatacji Odcinka”. Opłaty za Przejazd pobrane przez Spółkę od użytkowników autostrady płatnej korzystających z Odcinka (…) będą podlegały potrąceniu z należnościami Spółki z tytułu Miesięcznej Opłaty za Dostępność. Kwota przedstawianych do potrącenia płatności z tytułu Opłat za Przejazd będzie ustalona przez Spółkę w oparciu o łączną wartość sald środków finansowych z tytułu pobranych przez Spółkę Opłat za Przejazd według stanu rachunków bankowych wykazanych na koniec miesiąca, którego dotyczy potrącenie. Saldo środków na rachunkach bankowych będzie wynikało z kwoty zainkasowanych Opłat za Przejazd w okresie danego miesiąca powiększonych o odsetki od tych środków narosłe w tym okresie i pomniejszone o opłaty i prowizje bankowe w tym również prowizje pobierane w związku z opłatami za przejazd uiszczanymi za pomocą kart kredytowych, płatniczych lub kart flotowych oraz kwotę rozliczonego (z właściwym urzędem skarbowym) przez Spółkę podatku VAT należnego od pobranych Opłat za Przejazd.

Zgodnie z brzmieniem art. 7.11.1 UBE, Spółka będzie pobierała i odprowadzała podatek od towarów i usług od Opłat za Przejazd według odpowiedniej stawki mającej zastosowanie w danym czasie, a wystawiony dla każdego użytkownika Odcinka dokument potwierdzający opłatę za przejazd będzie także spełniał warunki rozliczeń dla VAT.

Zgodnie z postanowieniami UBE (art. 7.11.3), „płatności Opłat za Przejazd będą przekazywane na rzecz Ministra w wartości netto (bez pobranego od użytkowników należnego podatku VAT), chyba że przekazanie płatności Opłat za Przejazd przez Spółkę na rzecz Ministra zostanie udokumentowane wystawioną przez Ministra fakturą VAT, z której będzie przysługiwało spółce odliczenie podatku naliczonego w kwocie równej podatkowi VAT od Opłat za Przejazd pobranych przez Spółkę”.

Możliwa jest także sytuacja, w której w proces poboru Opłat za Przejazd zaangażowany zostanie podmiot trzeci: spółka eksploatacyjna – operator (dalej: Operator). Rozważane jest, aby Operator pobierając Opłaty za Przejazd działał albo:

1.  w imieniu i na rzecz Spółki, tj. Operator będzie działał jako agent Spółki, otrzymując od Spółki wynagrodzenie prowizyjne (dalej: Opcja 1) albo
2.  w imieniu własnym ale na rzecz Spółki, tj. na zasadzie tzw. „komisu usług”, gdzie Operator będzie działał jako quasi-komisant, którego wynagrodzenie będzie stanowić zrealizowana marża (dalej: Opcja 2).

Wątpliwości Spółki budzi kwestia czy w sytuacji, gdy Operator będzie w stosunku do użytkowników autostrady działał we własnym imieniu, ale na rzecz Spółki (na zasadzie tzw. „komisu usług”), Spółka będzie świadczyła Operatorowi usługi udostępnienia autostrady, podlegające opodatkowaniu VAT (dotyczy Opcji 2).

Z opisu sprawy wynika, że Spółka działając w charakterze zleceniobiorcy Skarbu Państwa będzie odpowiedzialna za pobór od użytkowników opłaty za przejazd autostradą (Opłaty za Przejazd), w opisanej sytuacji między użytkownikiem autostrady i Spółką będzie istniał stosunek prawny co do czynności udostępnienia autostrady. Płatności Opłat za Przejazd będą przekazywane na rzecz Ministra w wartości netto. Spółka rozważa sytuację, w której w proces poboru Opłat za Przejazd zaangażowany zostanie podmiot trzeci: spółka eksploatacyjna – Operator. W Opcji 2 Operator pobierając Opłaty za Przejazd działał będzie w imieniu własnym ale na rzecz Spółki, tj. na zasadzie tzw. „komisu usług”, gdzie Operator będzie działał jako quasi-komisant, którego wynagrodzenie będzie stanowić zrealizowana marża.

Reasumując, w opisanej sytuacji (Opcja 2), jeżeli Operator będzie pobierał Opłaty za Przejazd we własnym imieniu ale na rzecz Spółki, czynność udostępnienia autostrady przez Spółkę na rzecz Operatora będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Tut. Organ zwraca uwagę, że kwestia opodatkowania Operatora i uznanie, że świadczy on usługę na zasadzie tzw. „komisu usług” nie mogą być przedmiotem interpretacji indywidualnej wydanej dla Spółki bowiem w myśl art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Ze wskazanej wyżej regulacji wynika, że z wnioskiem może wystąpić osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), który może rodzić określone konsekwencje w sferze prawa podatkowego. Zatem, interpretacja wydawana jest w indywidualnej sprawie zainteresowanego, który składa wniosek o jej wydanie.

Nie oznacza to jednak, iż każdy i w jakiejkolwiek sprawie może o taką interpretację wystąpić. Przepis powyższy wprowadza bardzo istotne ograniczenie w zakresie możliwości wystąpienia o interpretację. Mianowicie, wniosek o wydanie interpretacji może złożyć zainteresowany podmiot w swojej indywidualnej sprawie. Przepis ten wymaga zatem istnienia pomiędzy sprawą, w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji a wnioskodawcą związku wyrażającego się w tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy.

Jednocześnie tut. Organ zaznacza, iż z dniem 1 kwietnia 2011 r. (z wyjątkami określonymi w art. 1 pkt 25, art. 2 i 9 oraz art. 1 pkt 33 lit. d tej ustawy) weszła w życie ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 64, poz. 332).

Na podstawie art. 1 pkt 4 lit. b ww. ustawy, w art. 8 ust. 2 ustawy, po ust. 2 dodaje się ust. 2a, zgodnie z którym w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Ponadto informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w zakresie opodatkowania świadczonej przez Spółkę Operatorowi usługi udostępnienia autostrady.

Natomiast w dniu 11 kwietnia 2011 r. w kwestii dotyczącej podatku od towarów i usług w przedmiocie zdarzenia przyszłego wydane zostały odrębne rozstrzygnięcia w zakresie:

*   opodatkowania czynności udostępnienia autostrady przez Spółkę użytkownikom, za które pobierana jest Opłata – Nr ILPP2/443-55/11-3/MR,
*   opodatkowania czynności udostępnienia autostrady przez Spółkę użytkownikom, za które pobierana jest Opłata za Przejazd autostradą płatną w sytuacji, gdy fizycznie poboru opłaty będzie dokonywał Operator działający w imieniu i na rzecz Spółki – Nr ILPP2/443-55/11 -4/MR,
*   określenia podstawy opodatkowania na fakturze wystawionej przez Spółkę na Operatora – Nr ILPP2/443-55/11-6/MR,
*   zakresie stawki podatku na Opłaty za Przejazd autostradą – Nr ILPP2/443-55/11-7/MR,
*   stawki podatku na usługi świadczone na rzecz Ministra, za które będą pobierane Miesięczne Opłaty za Dostępność oraz Półroczne Opłaty za Dostępność – Nr ILPP2/443-55/11-8/MR.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.