Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP2-2.4010.232.2025.2.SJ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-07-02
Teza: Brak możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów
kwoty wszystkich wierzytelności, które są uznawane przez
Spółkę za nieściągalne.
Słowa kluczowe: handel
kontrahent-kontrahent zagraniczny
kontrahent-nieuczciwy kontrahent
kontrahent-ryzyko wyboru kontrahenta
należność
wierzytelność-wierzytelności nieściągalne
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3. Koszty uzyskania przychodów-Wydatki
niestanowiące kosztów uzyskania przychodów-
Wierzytelności-Wierzytelności odpisane jako nieściągalne
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3-art. 16-ust. 1-pkt 25-lit. a
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3-art. 16-ust. 2-pkt 3

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 kwietnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej
    dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do
    kosztów uzyskania przychodów kwoty wierzytelności, które uznają Państwo za
    nieściągalne. Uzupełnili go Państwo pismem z 23 maja 2025 r. – w odpowiedzi na
    wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Spółka (...) sp. z o.o. (dalej: „Spółka”) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie obrotu
    (...) (dalej: „Towary”).
    Z uwagi na jej przedmiot, działalność Spółki jest ściśle regulowana przepisami prawa, w
    konsekwencji Spółka obowiązana jest przestrzegać surowych wymagań formalnych w celu
    dokonywania obrotu Towarami.
    Działalność gospodarcza Spółki ma charakter międzynarodowy. Spółka w ramach
    prowadzonej działalności gospodarczej zawiera kontrakty handlowe na dostawę Towarów
    do podmiotów zlokalizowanych poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej, w szczególności
    w krajach innych niż europejskie.
    W szczególności, lecz nie wyłącznie, odbiorcami Towarów będących przedmiotem obrotu
    są podmioty z państw z kontynentu azjatyckiego oraz afrykańskiego, w tym jednostki
    administracji takich państw, np. ministerstwa obrony narodowej i jednostki im podległe
    (dalej: „Kontrahenci”).
    Spółka pragnie wskazać, że może zdarzyć się, iż Kontrahenci nie będą opłacać swoich
    zobowiązań wobec Spółki w całości, w związku z czym część kontraktów pozostanie
    nieuregulowana ze strony odbiorców Towarów. W konsekwencji Spółka musiałaby podjąć
    kroki prawne w celu wyegzekwowania niespłaconych wierzytelności. Niemniej jednak, z
    uwagi na fakt, iż kontrakty handlowe zawarte są z podmiotami rządowymi z odmiennych
    kręgów kulturowych i prawnych, a stroną tych kontraktów są jednostki państwowe,
    możliwość realnego dochodzenia spłaty wierzytelności jest niezwykle mała, częstokroć
    zerowa. Powyższe jest dodatkowo uzasadnione faktem, iż dla wyegzekwowania
    wierzytelności zastosowanie mają przepisy lokalnie obowiązujące a obiektywizm czy
    bezstronność miejscowych organów egzekucyjnych i sądów może być zaburzona poprzez
    niechęć do podejmowania przez te organy czy sądy czynności faktycznych i prawnych
    przeciwko organom administracji własnego państwa. W praktyce można mówić o
    faktycznej zależności organów sądowniczych czy egzekucyjnych od władzy wykonawczej,
    gdyż w państwach tych mogą i częstokroć obowiązują inne realia prawne i kulturowe niż
    europejskie.
    W takich sytuacjach przeznaczenie przez Spółkę jakichkolwiek środków finansowych na
    próby wyegzekwowania należności od Kontrahentów, o których mowa powyżej, jest

    niecelowe z perspektywy ekonomicznej i faktycznej, a przez to w zupełności
    nieuzasadnione. Spółka ma całkowitą świadomość, iż jakiekolwiek próby dochodzenia
    należności w takich krajach są skazane na niepowodzenie z uwagi na podległość czy też
    zależność lokalnych organów sądowniczych i egzekucyjnych od organów administracji
    państwa czy ciał stanowiących prawo w takich krajach.
    Spółka wskazuje, że przeznaczenie przez Spółkę zarówno niewielkich jak też znacznych
    kwot tytułem dochodzenia wierzytelności od podmiotów z ww. krajów, w szczególności
    kosztów zastępstwa procesowego, kosztów sądowych i egzekucyjnych nie ma
    racjonalnego uzasadnienia. W ocenie Spółki istnieje graniczące z pewnością
    prawdopodobieństwo, że nie ma możliwości korzystnego zakończenia sprawy
    wyegzekwowania należności od Kontrahentów.
    Spółka pragnie przy tym podkreślić, iż kontrakty zawierane na dostawy Towarów w takich
    państwach azjatyckich czy afrykańskich cechują się wysoką marżowością i generują istotne
    dochody dla Spółki, nawet jeśli należności Spółki za zrealizowane dostawy towarów
    zostaną rozliczone jedynie w części. Z uwagi na powyższe oraz z uwagi na realia kulturowe
    i kulturowo - prawne w takich krajach z perspektywy średnio i długookresowej mogłoby
    być szkodliwe dla Spółki podejmowanie jakichkolwiek działań w celu egzekucji części
    niezapłaconych faktur wystawionych przez Spółkę, gdyż wówczas Spółka realnie utraciłaby
    możliwość pozyskania kolejnych zamówień od tych Kontrahentów, podczas gdy nawet
    przy częściowo nieuregulowanych należnościach Spółki w ramach danego kontraktu
    pozostaje on źródłem istotnych zysków dla Spółki.
    Z uwagi na ryzyko częściowego braku zapłaty za Towary, Spółka chciałaby zaliczyć takie
    wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów jako wierzytelności, o których mowa w
    art. 16 ust. 1 pkt 25 lit a) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób
    prawnych (dalej: „CITU”), których nieściągalność została uprawdopodobniona na
    podstawie art. 16 ust. 2 pkt 3 CITU, tj. na podstawie protokołu stwierdzającego, że
    przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności
    byłyby równe albo wyższe od jej kwoty.
    W przypadku braku spłaty wierzytelności, o których mowa powyżej, Spółka uprzednio
    zaliczy takie wierzytelności do przychodów należnych w momencie wystawienia faktury
    bądź w chwili dostawy Towarów Kontrahentowi. Jednocześnie wierzytelności takie zostaną
    przez Spółkę odpisane jako nieściągalne (w ewidencji księgowej Spółki zostanie dokonany
    odpowiedni zapis zgodnie z ustawą o rachunkowości, w myśl art. 9 ust. 1 CITU).
    Jednocześnie Spółka chciałaby zauważyć, że z uwagi na specyfikę i charakter obrotu
    dokonywanego przez Spółkę, marżowość kontraktów, których przedmiotem są Towary,
    jest na wysokim poziomie. W związku z tym, bez względu na wartość umowy zawartej
    przez Spółkę, każdy z kontraktów handlowych jest dla Spółki dochodowy, także w
    przypadku, gdy Kontrahenci nie będą regulować części zobowiązania wynikającego z
    takiego kontraktu.
    Spółka powzięła wątpliwość, czy w przypadku, w którym Kontrahent będący podmiotem
    lub jednostką państwową z siedzibą w kraju innym niż kraj europejski, w szczególności
    kraju położonym na terenie Azji lub Afryki Spółka będzie uprawniona do zaliczenia do
    kosztów uzyskania przychodów kwoty niespłaconej wierzytelności zaliczonej uprzednio do
    przychodów należnych na podstawie protokołu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 3 CITU
    poprzez wskazanie w nim, że jakiekolwiek próby dochodzenia wierzytelności od
    Kontrahenta określonego powyżej będą nieskuteczne i ponoszenie jakichkolwiek kosztów
    celem dochodzenia wierzytelności nie ma uzasadnienia ekonomicznego z uwagi na
    obiektywne przyczyny wskazane w powyżej.
    Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
    Pismem z 23 maja 2025 r. udzielili Państwo odpowiedzi na poniższe pytania.

    1) Czy wierzytelności, które zamierzają Państwo zaliczyć do kosztów jako wierzytelności
    nieściągalne, nie są/nie będą w momencie zaliczania do kosztów przedawnione?
    W odpowiedzi na pytanie nr I.1 Wnioskodawca chciałby wskazać, że wierzytelności, które
    Wnioskodawca zamierza zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów jako wierzytelności
    nieściągalne, nie są i nie będą w momencie zaliczania do kosztów przedawnione.
    2) Czy w każdym przypadku koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem
    wierzytelności byłyby równe albo wyższe od kwoty tej wierzytelności?
    W odpowiedzi na pytanie nr I.2 Wnioskodawca chciałby wskazać, że nie w każdym
    przypadku koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności
    byłyby równe albo wyższe od kwoty tej wierzytelności. Niemniej jednak kwestią kluczową,
    którą Wnioskodawca chciałby podkreślić, jest fakt, iż w sytuacji kontraktowania z
    podmiotami będącymi jednostkami rządowymi krajów z odmiennych kręgów kulturowych
    i prawnych, w szczególności z krajów afrykańskich możliwość skutecznego dochodzenia
    wierzytelności jest niemal zerowa. Tym samym wydatkowanie jakichkolwiek kosztów,
    zarówno mniejszych, jak i większych, związanych z dochodzeniem takiej wierzytelności jest
    bezcelowe i nie będzie służyło zabezpieczeniu źródła dochodów – wydatkowanie takich
    środków finansowych nie niesie żadnego ekonomicznego i faktycznego uzasadnienia.
    Powyższe twierdzenie jest tym bardziej uzasadnione, że dochodzenie roszczeń odbywa się
    na podstawie prawodawstwa takiego kraju oraz lokalnej praktyki stosowania prawa, przez
    co możliwości procesowe są wysoce ograniczone z uwagi na konsekwencje, z jakimi organ
    sądowy / egzekucyjny mógłby mierzyć się, gdyby prowadził działania negatywne dla
    własnego państwa. Z tego samego powodu lokalne kancelarie prawne mogą odmawiać
    świadczenia usług pomocy prawnej i zastępstwa procesowego na rzecz Wnioskodawcy.
    Wspomnieć należy, że z uwagi na potencjalne postępowanie sądowe lub egzekucyjne
    prowadzone na terytorium kraju kontrahenta koszty takiego postępowania mogą być
    zgoła odmienne i nie można wprost przenosić postanowień polskich rozporządzeń
    kosztowych wiążących organy i sądy w prowadzonych przez te organy i sądy sprawach.
    Tym samym rzeczywiste koszty prowadzenia postępowania przez Wnioskodawcę w
    przypadku konieczności dochodzenia roszczeń przed organem / sądem w kraju
    kontrahenta rządowego mogą być zdecydowanie wyższe.
    Końcowo Wnioskodawca chciałby wskazać na koszt utraconych kontraktów, których
    kontrahenci nie zawarliby z uwagi na spór sądowy powstały na tle innej umowy. Innymi
    słowy sama próba podejmowania działań wobec kontrahenta (jednostki rządowej innego
    państwa) z graniczącym z pewnością prawdopodobieństwem doprowadziłaby do
    zaprzestania współpracy, która z uwagi na jej przedmiot, jest współpracą regularną i
    wieloletnią, tym samym generującą znaczące przychody opodatkowanie na terytorium RP.
    Z uwagi na specyfikę i przedmiot zamówień możliwość nawiązania takiej współpracy
    biznesowej jest niezwykle trudna i wymaga wiele zaangażowania, referencji oraz
    budowania wspólnej historii biznesowej. Jakiekolwiek naruszenie takiej współpracy może
    mieć znaczący wpływ na powodzenie dalszej działalności Wnioskodawcy.
    Pytania
    Czy w przypadku, w którym Kontrahent będący podmiotem lub jednostką państwową z
    siedzibą w kraju innym niż kraj europejski, w szczególności kraju położonym w Azji lub
    Afryki, Spółka będzie uprawniona do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty
    niespłaconej wierzytelności zaliczonej uprzednio do przychodów należnych na podstawie
    protokołu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 3 CITU poprzez wskazanie w nim, że
    jakiekolwiek próby dochodzenia wierzytelności od Kontrahenta określonego powyżej będą
    nieskuteczne i ponoszenie jakichkolwiek kosztów celem dochodzenia wierzytelności nie
    ma uzasadnienia ekonomicznego z uwagi na obiektywne przyczyny wskazane w opisie
    zdarzenia przyszłego?
    Państwa stanowisko w sprawie

    Zdaniem Spółki, w przypadku, w którym Kontrahent będący podmiotem lub jednostką
    państwową z siedzibą w kraju innym niż kraj europejski, w szczególności kraju położonym
    w Azji lub Afryce, Spółka będzie uprawniona do zaliczenia do kosztów uzyskania
    przychodów kwoty niespłaconej wierzytelności zaliczonej uprzednio do przychodów
    należnych na podstawie protokołu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 3 CITU poprzez
    wskazanie w nim, że jakiekolwiek próby dochodzenia wierzytelności od Kontrahenta
    określonego powyżej będą nieskuteczne i ponoszenie jakichkolwiek kosztów celem
    dochodzenia wierzytelności nie ma uzasadnienia ekonomicznego.
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 CITU, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu
    osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia
    źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione
    w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez
    Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia
    kosztu.
    Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 pkt 25 CITU nie uważa się za koszty uzyskania przychodów
    wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, w części, w jakiej
    uprzednio zostały zarachowane do przychodów należnych i których nieściągalność została
    udokumentowana w sposób określony w ust. 2.
    Zgodnie z art. 16 ust. 2 Ustawy o CIT za wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 25,
    uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana:
    1) postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadającym
    stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo
    2) postanowieniem sądu o:
    a) oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie
    wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie
    tych kosztów, lub
    b) umorzeniu postępowania upadłościowego, jeżeli zachodzi okoliczność wymieniona w
    lit. a, lub
    c) zakończeniu postępowania upadłościowego, albo
    3) protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty
    procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo
    wyższe od jej kwoty.
    Art. 16 ust. 1 pkt 20 CITU stanowi ponadto, że nie uważa się za koszty uzyskania
    przychodów wierzytelności odpisanych jako przedawnione.
    Należy mieć na uwadze, że wierzytelność z tytułu dostawy Towarów jest zaliczana przez
    Spółkę do przychodów podatkowych w momencie dostawy Towarów lub w momencie
    wystawienia faktury. W konsekwencji, w świetle art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a CITU kwota takiej
    wierzytelności może, pod pewnymi warunkami, zostać zaliczona do kosztów uzyskania
    przychodów.
    Innymi słowy, pierwszym etapem badania czy konkretna nieściągalna wierzytelność może
    zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów jest ustalenie czy stanowiła ona
    uprzednio przychód należny.
    Jeśli tak, wówczas należy przejść do kolejnego etapu i zweryfikować, czy jej nieściągalność
    została uprawdopodobniona zgodnie z art. 16 ust. 2 CITU.
    Z uwagi na okoliczności wskazane w opisie zdarzenia przyszłego Spółka wskazuje, iż
    jedyną realną możliwością udokumentowania wierzytelności odpisanej jako nieściągalna
    jest protokół sporządzony przez podatnika, tj. protokół, o którym mowa w art. 16 ust. 2
    pkt 3 CITU.

    CITU nie wskazuje przy tym żadnych specjalnych wymogów formalnych co do treści ani
    formy protokołu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 3 CITU. Z całą pewnością stwierdzić
    należy jednak, iż w treści takiego protokołu powinna znaleźć się wartość nieściągalnej
    wierzytelności oraz realne możliwości jej dochodzenia oraz przyczyny braku możliwości
    wyegzekwowania takiej wierzytelności.
    Spółka wskazuje, że realne możliwości wyegzekwowania wierzytelności od Kontrahenta są
    bliskie zeru, z uwagi na podległość czy też zależność lokalnych organów sądowniczych i
    egzekucyjnych od organów administracji państwa czy ciał stanowiących prawo w takich
    krajach.
    W związku z powyższym, zdaniem Spółki, celem zaliczenia do kosztów uzyskania
    przychodów wierzytelności od Kontrahentów odpisanych przez Spółkę jako wierzytelności
    nieściągalne, które to wierzytelności zostaną uprzednio zaliczone do przychodów
    należnych, Spółka będzie mogła jako podatnik podatku dochodowego od osób prawnych
    udokumentować je na podstawie protokołu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 3 CITU, w
    którym to protokole zostanie wskazana wartość wierzytelności oraz oświadczenie Spółki,
    iż jakiekolwiek próby dochodzenia lub wyegzekwowania wierzytelności od Kontrahenta
    nie mają uzasadnienia biznesowego, ekonomicznego i de facto prawnego z uwagi na fakt
    podległości czy też zależności lokalnych organów sądowniczych i egzekucyjnych od
    organów administracji państwa, tj. od Kontrahentów czy ciał stanowiących prawo w takich
    krajach.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie możliwości zaliczenia do
    kosztów uzyskania przychodów kwoty wierzytelności w części dotyczącej:
        tych wierzytelności, w przypadku których przewidywane koszty procesowe i
        egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od
        jej kwoty i zostaną udokumentowane protokołem na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 3
        ustawy o CIT – jest prawidłowe;
        tych wierzytelności, w przypadku których przewidywane koszty procesowe i
        egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności nie byłyby równe albo
        wyższe od jej kwoty – jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określają przepisy
    art. 15 oraz 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
    (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.; dalej: „ustawa o CIT”).
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 zd. 1 ww. ustawy:
      Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów
      ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła
      przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. (...)
    Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu
    każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej
    analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy
    ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów
    lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów.
    Jak stanowi art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych:
      Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako
      nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, w części, w jakiej uprzednio zostały

      zarachowane do przychodów należnych i których nieściągalność została
      udokumentowana w sposób określony w ust. 2.
    W myśl art. 12 ust. 3 ww. ustawy:
      Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi
      produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z
      zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1
      pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie
      otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i
      skont.
    Z kolei z art. 16 ust. 2 tej ustawy wynika, że:
      Za wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 25, uważa się te wierzytelności,
      których nieściągalność została udokumentowana:
      1) postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako
      odpowiadającym stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ
      postępowania egzekucyjnego, albo
      2) postanowieniem sądu o:
      a) oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika
      nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na
      zaspokojenie tych kosztów, lub
      b) umorzeniu postępowania upadłościowego, jeżeli zachodzi okoliczność
      wymieniona w lit. a, lub
      c) zakończeniu postępowania upadłościowego, albo
      3) protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane
      koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby
      równe albo wyższe od jej kwoty.
    Dodatkowo z art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o CIT wynika, że:
      Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako
      przedawnione.
    Przede wszystkim wierzytelności określone jako nieściągalne muszą być wcześniej
    zarachowane jako przychody należne. Wierzytelności te powinny być również odpisane
    jako nieściągalne (powinien być dokonany odpowiedni zapis w ewidencji prowadzonej
    zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o CIT). Ponadto wierzytelności określone jako nieściągalne, w
    celu zakwalifikowania ich do kosztów uzyskania przychodów, powinny zostać
    udokumentowane w sposób wskazany w art. 16 ust. 2 Ustawy o CIT. Jakikolwiek inny
    dokument niż wymieniony w art. 16 ust. 2 tej ustawy nie może udokumentować faktu
    nieściągalności wierzytelności. Poza tym wierzytelności mogą zostać zakwalifikowane do
    kosztów uzyskania przychodów, o ile nie uległy przedawnieniu.
    Należy zauważyć również, że dla zaliczenia wierzytelności do kosztów uzyskania
    przychodów konieczne jest spełnienie tych przesłanek jednocześnie. Nie będzie mogła być
    zaliczona do kosztów uzyskania przychodów wierzytelność, która nie została uprzednio
    zaliczona do przychodów należnych, choćby została udokumentowana w sposób
    przewidziany w ustawie, jak i wierzytelność, która została uprzednio zakwalifikowana do
    przychodów należnych, ale której nieściągalność nie została udokumentowana we
    właściwy sposób. Spełniając kumulatywnie wszystkie warunki, wierzytelności odpisane
    jako nieściągalne stanowić będą koszty uzyskania przychodów. Z wniosku wynika, że
    sprzedają Państwo towary, których odbiorcami są podmioty z państw kontynentu
    azjatyckiego oraz afrykańskiego („Kontrahenci”). W Państwa działalności zdarzają się
    przypadki, że Kontrahenci nie opłacają swoich zobowiązań wobec Spółki w całości, w
    związku z czym część kontraktów pozostanie nieuregulowana. W takich przypadkach – co

    wynika z opisu sprawy – Spółka nie decyduje się podejmować próby dochodzenia
    należności ze względu na „graniczące z pewnością prawdopodobieństwo, że nie ma
    możliwości korzystnego zakończenia sprawy wyegzekwowania należności od
    Kontrahentów”.
    Z wniosku wynika, że dokumentują Państwo nieściągalność wierzytelności protokołem, o
    którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT.
    Protokół ten, co wynika wprost z ww. przepisu, powinien stwierdzać, że przewidywane:
        koszty procesowe (koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego) oraz
        koszty egzekucyjne
    - związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe lub wyższe od jej kwoty.
    W tym miejscu należy poczynić uwagę, że w przypadku zaliczenia do kosztów nieściągalnej
    wierzytelności na podstawie protokołu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT,
    decydujące znaczenie ma właściwe ustalenie limitu, który zależy od przewidywanych
    kosztów procesowych i egzekucyjnych związanych z dochodzeniem wierzytelności, do
    wysokości którego wartość wierzytelności odpisanej jako nieściągalna, może zostać
    uznana za koszt uzyskania przychodu.
    Wskazali Państwo jednak, że:
      (...) nie w każdym przypadku koszty procesowe i egzekucyjne związane z
      dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od kwoty tej wierzytelności.
      Niemniej jednak kwestią kluczową, którą Wnioskodawca chciałby podkreślić, jest
      fakt, iż w sytuacji kontraktowania z podmiotami będącymi jednostkami rządowymi
      krajów z odmiennych kręgów kulturowych i prawnych, w szczególności z krajów
      afrykańskich możliwość skutecznego dochodzenia wierzytelności jest niemal zerowa.
    Należy zaznaczyć, że w art. 16 ust. 2 ustawy o CIT ustawodawca wskazał wprost na
    sposoby udokumentowania nieściągalności wierzytelności – jest to katalog zamknięty,
    więc nie jest możliwe dokumentowanie nieściągalności w inny sposób niż wskazany w ww.
    przepisie.
    Należy więc wyraźnie zaznaczyć, że protokół dokumentujący nieściągalność wierzytelności
    musi spełniać warunki określone w przepisie. Do zaliczenia nieściągalnej wierzytelności do
    kosztów uzyskania przychodów nie wystarczy zatem Państwa subiektywna opinia, że nie
    odzyskają Państwo kwot, które zobowiązany był Państwu zapłacić kontrahent. Powinni
    Państwo podjąć działania, w wyniku których będą Państwo dysponowali dokumentami
    albo innymi dowodami, które pozwolą na zobiektywizowanie Państwa opinii w tym
    zakresie. Takim dokumentem może być protokół, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 3
    ustawy o CIT, ale tylko w przypadku, gdy przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne
    związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty. Tylko w
    takim przypadku zostało przez ustawodawcę dozwolone zaliczenie nieściągalnej
    wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów.
    W związku z powyższym, odnosząc się do Państwa wątpliwości, należy wskazać, że mogą
    Państwo zaliczyć nieściągalną wierzytelność do kosztów uzyskania przychodów na
    podstawie art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a ustawy o CIT tylko w tych przypadkach, w których
    wykażą Państwo w protokole, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT, w
    sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości, że przewidywane koszty procesowe i
    egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej
    kwoty.
    W innych przypadkach, tj. gdy przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z
    dochodzeniem wierzytelności nie byłyby równe albo wyższe od jej kwoty, nie mają
    Państwo możliwości zaliczenia takiej wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów.

    Należy pamiętać, że generalnie podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych nie
    mają możliwości zaliczania nieściągalnych wierzytelności do kosztów uzyskania
    przychodów. Ustawodawca zezwolił na wyjątki od tej zasady pod warunkiem spełnienia
    rygorystycznych wymagań, m.in. w zakresie udokumentowania nieściągalności
    wierzytelności. W sytuacji, gdy dany podatnik nie spełnia tych wymagań, nie ma
    możliwości zaliczenia do kosztów takich nieściągalnych wierzytelności. Nie zmienia tej
    sytuacji fakt, że dokonują Państwo dostawy towarów do Kontrahentów z krajów
    azjatyckich czy afrykańskich, gdzie – w Państwa opinii – nie ma możliwości skutecznego
    dochodzenia wierzytelności. Podejmując ryzyko dostaw do tych podmiotów, muszą mieć
    Państwo na względzie, że skutki takiego ryzyka nie mogą zostać przez Państwa
    uwzględnione w rachunku podatkowym.
    Dokonując dostaw do Kontrahentów, od których nie spodziewają się Państwo otrzymania
    zapłaty, biorą Państwo na siebie pełne ryzyko gospodarcze i finansowe, co nie może
    oznaczać, że jest ono wyznacznikiem i decydującym motywem uznania nieściągalnych
    wierzytelności za koszty uzyskania przychodów.
    Zatem, Państwa stanowisko w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania
    przychodów kwoty wierzytelności w części dotyczącej:
        tych wierzytelności, w przypadku których przewidywane koszty procesowe i
        egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od
        jej kwoty i zostaną udokumentowane protokołem na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 3
        ustawy o CIT – jest prawidłowe;
        tych wierzytelności, w przypadku których przewidywane koszty procesowe i
        egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności nie byłyby równe albo
        wyższe od jej kwoty – jest nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z
    powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku
    opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia
        przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element
      czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;

      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.