Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-1113/12-2/SM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-01-23
Teza: zastosowanie zwolnienia dla usług udostępniana odbiorcom giełdowym danych giełdowych w czasie rzeczywistym
Słowa kluczowe: instrumenty-instrumenty finansowe; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 31.10.2012 r. (data wpływu 02.11.2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia świadczonych usług – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 31.10.2012 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia świadczonych usług.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Spółka S.A. (dalej jako: „X.” lub „Spółka”), prowadzi działalność, o której mowa w art. 21 ust. l-3a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 Nr 211, poz. 1384 ze zm., dalej jako ustawa o obrocie instrumentami finansowymi), tj. prowadzi giełdę instrumentów finansowych.

Zgodnie z ustawą o obrocie instrumentami finansowymi, w zakres działalności X. polegającej na prowadzeniu giełdy instrumentów finansowych wchodzi: prowadzenie giełdy instrumentów finansowych, organizowanie alternatywnego systemu obrotu instrumentami finansowymi oraz prowadzenie innej działalności w zakresie organizowania obrotu instrumentami finansowymi oraz działalności związanej z tym obrotem.

Dodatkowo, zgodnie z wymogami regulacyjnymi, w szczególności, brzmieniem ustawy o obrocie instrumentami finansowymi - zob. art. 18 ust. 1 pkt 3: X. zapewnia upowszechnianie jednolitych informacji o kursach i obrotach instrumentami finansowymi, które są przedmiotem obrotu na danym rynku organizowanym przez tę spółkę, w tym - w przypadku organizowania obrotu akcjami - w sposób i w zakresie określonym w art. 12, art. 13, art. 17-20 oraz art. 27-32 rozporządzenia 1287/2006 oraz Dyrektyw MiFID, tj. Dyrektywa 2004/39/WE w sprawie rynków instrumentów finansowych, Dyrektywa Komisji 2006/73/WE wprowadzająca środki wykonawcze do dyrektywy 2004/39/WE oraz Rozporządzenie Komisji nr 1287/2006 z 10 sierpnia 2006 roku wprowadzające środki wykonawcze do dyrektywy 2004/39/WE.

W ramach opisanej wyżej działalności, X. świadczy kompleksową, złożoną usługę, której przedmiotem są instrumenty finansowe w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, która podlega zwolnieniu z podatku VAT na podst. art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy z dnia l1 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej jako „ustawa o VAT”) na rzecz:

*   Członków Giełdy, o których mowa w par. 60 ust. 2 Regulaminu Giełdy (m.in. domów maklerskich, banków prowadzących działalność maklerską, zagranicznych firm inwestycyjnych prowadzących działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej),
*   Emitentów instrumentów finansowych oraz
*   Odbiorców Danych.

W ramach świadczenia kompleksowej usługi, której przedmiotem są instrumenty finansowe, X. wykonuje na rzecz Członków Giełdy, Emitentów instrumentów finansowych oraz Odbiorców Danych odpłatnie, m.in. następujące czynności:

*   dopuszczanie oraz wprowadzanie instrumentów finansowych do obrotu na giełdzie instrumentów finansowych;
*   notowanie instrumentów finansowych dopuszczonych do obrotu na giełdzie;
*   przyjmowanie, przetwarzanie i realizacja (za pośrednictwem systemów informatycznych X.) zleceń maklerskich członków giełdy;
*   wystawianie na rzecz członków giełdy i przekazywanie im kart umów stanowiących dowód zawarcia transakcji giełdowych, jak też przekazywanie kart umów do Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych (dalej jako: „KDPW”) w celu rozliczenia transakcji dokonanych na giełdzie;
*   prowadzenie sesji giełdowych, w tym nadzór nad przebiegiem i porządkiem sesji giełdowych, zawieszanie, wydłużanie sesji, opóźnianie lub przerywanie sesji, przeprowadzanie tzw. dogrywki;
*   realizacja zadań związanych z zawieszaniem lub wykluczaniem instrumentów finansowych z obrotu;
*   usprawnianie obrotu danym instrumentem finansowym;
*   obsługa przydziałów instrumentów finansowych;
*   udostępnienie danych transakcyjnych czasu rzeczywistego, w tym z prawem do dalszej dystrybucji na rzecz inwestorów. Usługa udostępniania w czasie rzeczywistym oznacza udostępnianie danych przed upływem 15 minut od momentu ich wytworzenia przez X.. Odbiorcami usługi są Członkowie Giełdy i Odbiorcy Danych.

Dane (serwisy giełdowe) czasu rzeczywistego przekazywane Odbiorcom Danych obejmują:

*   dane na rynku kasowym oraz na rynku terminowym, w tym:
    *   dane o zawartych transakcjach (kursy, wolumeny, anulacje),
    *   dane o 5 najlepszych ofertach kupna i sprzedaży oraz o wszystkich pozostałych ofertach kupna i sprzedaży (pełen arkusz zleceń),
    *   informacje uzupełniające (status instrumentu, komunikaty tekstowe itp.).
*   dane o wartościach indeksów publikowanych przez X.

Dystrybucja Danych czasu rzeczywistego przez Odbiorców Danych skierowana jest do abonentów będących zasadniczo inwestorami, którzy korzystają z usług członków giełdy w zakresie transakcji giełdowych, tj. przede wszystkim usług prowadzenia rachunków instrumentów finansowych oraz realizacji zleceń maklerskich, gdyż to oni (abonenci - inwestorzy) są realnie zainteresowani danymi czasu rzeczywistego, za których otrzymanie ponoszą opłaty.

W przeciwieństwie do danych opóźnionych, które służą ich odbiorcom zasadniczo do celów statystycznych, analitycznych, badania rynku, dane czasu rzeczywistego udostępniane Odbiorcom Danych wraz z prawem ich dalszej dystrybucji służą Odbiorcom Danych oraz abonentom ich serwisów, przede wszystkim jako zasilenie w dane giełdowe ich systemów informatycznych, które są używane do podejmowania i realizacji decyzji inwestycyjnych i zawierania transakcji na X., których przedmiotem są instrumenty finansowe lub inne walory, których wartość jest uzależniona od wartości instrumentów finansowych notowanych na giełdzie prowadzonej przez X..

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy świadczenie przez X. opisanych w stanie faktycznym wniosku usług polegających na udostępnianiu Odbiorcom Danych serwisów Danych giełdowych w czasie rzeczywistym wraz z uprawnieniem do ich dalszej dystrybucji podlega zwolnieniu z opodatkowania VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy:

W ocenie Spółki, świadczenie przez X. opisanych w stanie faktycznym wniosku usług polegających na udostępnianiu Odbiorcom Danym serwisów Danych giełdowych w czasie rzeczywistym wraz z uprawnieniem do ich dalszej dystrybucji podlega zwolnieniu z opodatkowania VAT.

Poniżej Spółka prezentuje argumenty przemawiające za powyższym stanowiskiem.

Co do zasady, świadczenie usług na terytorium Polski podlega opodatkowaniu VAT według stawki podstawowej, niemniej jednak należy zauważyć, że ustawa o VAT w ślad za Dyrektywą 112/2006/WE Rady z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wspólnego sytemu podatku od wartości dodanej (zwanej dalej: „Dyrektywą 112”), zawiera katalog usług, których świadczenie podlega zwolnieniu z opodatkowania. W szczególności, zarówno ustawa o VAT jak i Dyrektywa 112 zastrzegają zwolnienie z VAT dla kategorii określanej zbiorczo jako usługi finansowe. I tak, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41, między innymi zwolnieniu z VAT podlegają „usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 ze zm.), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie”.

Przepis ten stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 112, zgodnie z którym: „państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów oraz praw lub papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2.”

Zgodnie natomiast z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, zwolnieniu z opodatkowania podlega także świadczenie usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, która sama stanowi odrębną całość i jest właściwa oraz niezbędna do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41 (za wyjątkami wskazanymi w art. 43 ust. 14 oraz ust. 15 ustawy o VAT). Przepisy powyższe stanowią z kolei implementację przez ustawodawcę krajowego wniosków wypływających z bogatego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: „TSUE”) dotyczących tzw. usług kompleksowych oraz tzw. usług pomocniczych do usług finansowych (m.in. wyroki TSUE, w sprawach: CSC Financial Services Ltd C-235/00 oraz SDC C-2/95).

Mając na uwadze powyższe, należy zauważyć, że zasadniczym przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez X. jest prowadzenie giełdy instrumentów finansowych, w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, co niewątpliwie stanowi usługę zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT. Działalność ta ma charakter tzw. działalności regulowanej, tj. jest ograniczona ramami prawnymi wynikającymi z ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego.

W tym zakresie należy zauważyć, że ustawodawstwo krajowe jak też unijne nakłada na Spółkę szereg obowiązków, których wypełnianie stanowi warunek konieczny, niezbędny do zgodnego z wymogami regulacyjnymi prowadzenia zasadniczej działalności jako giełdy instrumentów finansowych, o której mowa w poprzednim akapicie. Takim szczególnym obowiązkiem i jednocześnie wymogiem regulacyjnym, jak też praktycznym, jest obowiązek dystrybucji (upowszechniania) informacji giełdowej. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, „spółka prowadząca giełdę oraz spółka prowadząca rynek pozagiełdowy zapewnia upowszechnianie jednolitych informacji o kursach i obrotach instrumentami finansowymi, które są przedmiotem obrotu na danym rynku organizowanym przez tę spółkę, w tym - w przypadku organizowania obrotu akcjami - w sposób iw zakresie określonym w art. 12, art. 13, art. 17-20 oraz art. 27-32 rozporządzenia 1287/2006”. Tym samym, ustawodawca unijny jak też krajowy nakazuje spółkom prowadzącym giełdy instrumentów finansowych (tu: X.) świadczenie czynności (usług), których przedmiotem jest upowszechnianie danych o transakcjach giełdowych, w tym przede wszystkim, danych czasu rzeczywistego, których posiadanie i równy, szeroki dostęp jest niezbędny uczestnikom rynku do rzeczywistej możliwości uczestnictwa w rynku kapitałowym, tj. dokonywania transakcji finansowych.

Innymi słowy, skoro ustawodawca nakłada na spółki prowadzące giełdy instrumentów finansowych (prowadzenie giełdy instrumentów finansowych niewątpliwie stanowi świadczenie usług zwolnionych z VAT) obowiązek upowszechniania danych giełdowych, należy uznać, że czynności składające się na taką dystrybucję danych, w tym w szczególności udostępnianie danych czasu rzeczywistego na rzecz podmiotów niebędących członkami giełdy z prawem dalszej dystrybucji stanowi niezbędny element takiej działalności.

Należy w tym miejscu zauważyć, że mimo iż udostępnianie informacji giełdowej dystrybutorom danych w celu ich dalszej dystrybucji odbywa się na warunkach komercyjnych, tj. za wynagrodzeniem (choć w tym zakresie, Dyrektywy MiFID oraz ustawa o obrocie instrumentami finansowymi wskazują, że musi to mieć miejsce na zasadach równości oraz bez nadmiernego wynagrodzenia), to stanowi ono kluczowy, podstawowy element prowadzenia przez X. giełdy instrumentów finansowych. Oznacza to, że bez świadczenia analizowanej usługi, prowadzenie giełdy instrumentów finansowych (co niewątpliwie stanowi usługę zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT) nie mogłoby być w efekcie zrealizowane (zarówno ze względów regulacyjnych, zob. wyż., jak też praktycznych). Innymi słowy, udostępnianie informacji giełdowych w ramach analizowanej usługi służy wyłącznie rozpowszechnianiu informacji giełdowych inwestorom za pomocą możliwie najszerszego zakresu kanałów dystrybucji. W konsekwencji, brak udostępnienia informacji giełdowych uniemożliwiałby skuteczne prowadzenie przez X. giełdy instrumentów finansowych oraz eliminowałoby możliwość realnego uczestnictwa inwestorów w transakcjach giełdowych.

W powyższym kontekście należy dodatkowo podkreślić, że bez czynności prowadzenia giełdy instrumentów finansowych usługa udostępniania danych czasu rzeczywistego, jako usługa odrębna, oderwana od prowadzenia giełdy instrumentów finansowych, nie miałaby ekonomicznego sensu. Natomiast, z drugiej strony, prowadzenie giełdy nie byłoby efektywnie możliwe, gdyby nie udostępnianie przez X. danych, które są niezbędne do dokonywania transakcji, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT (tj. transakcji, których przedmiotem są instrumenty finansowe).

Należy też zauważyć, że poza warunkami regulacyjnymi, także ze względów praktycznych, prowadzenie giełdy instrumentów finansowych bez udostępniania inwestorom oraz potencjalnym inwestorom informacji niezbędnych do podejmowania decyzji o dokonywaniu transakcji giełdowych, których przedmiotem są instrumenty finansowe, nie byłoby efektywnie możliwe, żaden bowiem inwestor nie zawarłby transakcji giełdowej bez wejścia w posiadanie informacji, które mają decydujący wpływ na warunki zawarcia tych transakcji (notowanie, obroty, etc.).

Niewątpliwie, analizowana usługa udostępniania informacji giełdowej powinna zostać także uznana za usługę, która jest właściwa dla usługi finansowej świadczonej przez X. (tj. usługi prowadzenia giełdy instrumentów finansowych, zwolnionej z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT). Należy w tym miejscu zauważyć, że zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym w orzecznictwie sądów administracyjnych, termin właściwy powinien być interpretowany zgodnie ze znaczeniem słownikowym tj. charakterystyczny dla danej usługi. Podejście to znajduje potwierdzenie w orzeczeniach sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku z dnia 27 lutego 2012 r. (sygn. I SA/Łd 1626/11) WSA w Łodzi stwierdził, że „wprowadzenie warunku w postaci „właściwe” oznacza, wbrew temu co przyjmuje organ w tej sprawie, że usługi te nie muszą występować tylko w działalności ubezpieczeniowej, być tylko i wyłącznie dla niej właściwe, typowe, charakterystyczne (tak też wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2012 r. (sygn. I SA/Łd 1505/11). Mogą one zatem być też charakterystyczne dla innych stosunków zobowiązaniowych, w przeciwnym razie w analizowanym przepisie ustawodawca użyłby zwrotu „wyłączne” nie zaś „właściwe”. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2012 r. (sygn. I FSK 268/12). Sąd stwierdził, że pod pojęciem „właściwy” należy rozumieć za Słownikiem Języka Polskiego (http://sjp.pwn.pl) czy Nowym Słownikiem Języka Polskiego pod red. B. Dunaja s. 783 „mający typowe cechy danego gatunku, grupy przedmiotów czy zjawisk”.

W tym zakresie, nie powinno ulegać wątpliwości, że udostępnianie informacji giełdowej czasu rzeczywistego stanowi element właściwy, tj. charakterystyczny dla czynności prowadzenia giełdy instrumentów finansowych. Czynność taka występuje bowiem w praktyce wyłącznie właśnie w takiej działalności.

Podsumowując powyższe rozważania, należy uznać, że analizowana usługa X. stanowi czynność, która jest niezbędna oraz właściwa do świadczenia przez X. zwolnionej z VAT kompleksowej usługi prowadzenia giełdy instrumentów finansowych, mieszcząc się tym samym w zakresie zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 w zw. z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT. Mając powyższe na uwadze, Spółka prosi o potwierdzenie jej stanowiska.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.