Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-462/11/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-07-07
Teza: Skutki podatkowe sprzedaży akcji w przypadku podpisania umowy ich nabycia i przelania środków na rachunek zbywcy w 2003r. a zapisu przedmiotowych akcji na rachunku papierów wartościowych nabywcy w 2004r.
Słowa kluczowe: akcja; nabycie; papier-papiery wartościowe; rachunki-rachunek papierów wartościowych; termin-termin zawarcia umowy; umowa-termin zawarcia umowy; umowa-umowa cywilnoprawna; umowa-umowa sprzedaży; zapis; zbycie-odpłatne zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pana stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 06 kwietnia 2011r. (data wpływu do tut. Biura 07 kwietnia 2011r.), uzupełnionym w dniach 12 kwietnia 2011r. i 01 czerwca 2011r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania dochodu z tytułu odpłatnego zbycia akcji - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 07 kwietnia 2011r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania dochodu z tytułu odpłatnego zbycia akcji.

W związku z brakami formalnymi stwierdzonymi we wniosku, pismem z dnia 19 maja 2011r. Znak: IBPBII/2/415-462/11/AK wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano w dniu 01 czerwca 2011r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 30 grudnia 2003r. wnioskodawca kupił akcje spółki akcyjnej od Domu Maklerskiego. Natomiast w dniu 31 grudnia 2003r. wnioskodawca dokonał przelewu pieniędzy za zakupione akcje.

Akcje zostały jednak zaksięgowane na rachunku maklerskim wnioskodawcy w 2004r., co oznacza, że w 2004r. dokonano zapisu akcji na rachunku maklerskim wnioskodawcy.

Akcje wnioskodawca sprzedał w 2010r. oraz otrzymał PIT-8C gdzie wykazano dochód na sumę 75 892,75 zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy od kwoty wykazanej w PIT-8C, tj. 75 892,75 zł wnioskodawca powinien zapłacić podatek dochodowy?

Zdaniem wnioskodawcy, ponieważ umowa kupna akcji i przelew całej sumy pieniędzy za ich zakup odbyły się w 2003r., czyli przed wprowadzeniem podatku od dochodów (tzw. podatek Belki) powinien on być zwolniony od zapłaty podatku dochodowego.

Wnioskodawca podkreślił, że umowa kupna akcji miedzy nim a Domem Maklerskim odbyła się 30 grudnia 2003r. a przelew pełnej sumy pieniędzy za akcje nastąpił 31 grudnia 2003r. Tak więc wnioskodawca uważa, że faktyczny zakup akcji miał miejsce w 2003. Zapis na rachunku maklerskim zależy od szybkości przepływu dokumentów i wielu innych czynników niezależnych od niego i może być o kilka lub kilkanaście dni wydłużony.

Zatem wnioskodawca twierdzi, że zakup akcji dokonał się z chwilą podpisania umowy i dokonania przelewu pieniędzy, czyli w 2003r. a wtedy nie obowiązywał podatek dochodowy, tzw. podatek Belki.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2010r. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednym ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są kapitały pieniężne. Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ww. ustawy należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

W świetle art. 5a pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych – oznacza to papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538). Papierami wartościowymi w rozumieniu tej ustawy są m.in. akcje.

Przepis art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

W myśl art. 30b ust. 2 pkt 1 ww. ustawy dochodem z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych (w tym akcji) jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tego zbycia a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 – osiągnięta w roku podatkowym.

Dochodów, o których mowa w art. 30b ust. 1 ww. ustawy zgodnie z ust. 5 tego artykułu, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz art. 30c.

Na podatniku, który uzyskał dochód (poniósł stratę) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b ustawy ciąży obowiązek złożenia we właściwym urzędzie skarbowym zeznania według ustalonego wzoru (formularz PIT-38), w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (art. 45 ust. 1a pkt 1 ww. ustawy). W tym samym terminie dokonuje się też wpłaty należnego podatku wynikającego z zeznania (art. 45 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy).

W 2010r. w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązywało zwolnienie od podatku dochodu ze sprzedaży akcji, które uzależniało możliwość jego zastosowania m.in. od daty nabycia akcji będących przedmiotem zbycia. Zgodnie bowiem z treścią art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 202, poz. 1956 ze zm.) przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do opodatkowania dochodów (strat) uzyskanych po dniu 31 grudnia 2003r., z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01 stycznia 2004r., pod warunkiem, że papiery te zostały nabyte przed dniem 01 stycznia 2004r.

Przepis art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 01 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2003r. dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 ze zm.) - przy czym zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli sprzedaż tych papierów wartościowych jest przedmiotem działalności gospodarczej.

W świetle wyżej przytoczonych przepisów dochody ze sprzedaży akcji korzystają ze zwolnienia, jeśli równocześnie zostały spełnione następujące warunki:

1.  akcje dopuszczono do publicznego obrotu papierami wartościowymi,
2.  nabycia dokonano przed dniem 01 stycznia 2004r.,
3.  nabycie nastąpiło na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi,
4.  sprzedaż tych akcji nie jest przedmiotem działalności gospodarczej.

Tym samym tylko jeżeli akcje sprzedane przez wnioskodawcę w 2010r., spełniałyby równocześnie wszystkie przesłanki określone w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003r., to dochody ze sprzedaży tych akcji korzystałyby ze zwolnienia.

Zauważyć należy, że dla oceny czy sprzedaż akcji korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie wyżej powołanych przepisów w pierwszej kolejności znaczenie ma to, czy akcje będące przedmiotem zbycia zostały nabyte przed dniem 01 stycznia 2004r.

Dla zastosowania zwolnienia określonego w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003r., dzień 01 stycznia 2004r. jest dniem granicznym. Dlatego też dla nabycia praw przysługujących z art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003r. znaczenie ma fakt rzeczywistego nabycia akcji przed dniem 01 stycznia 2004r. tj. przeniesienia tytułu ich własności.

Użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej sformułowanie – „nabycie” - należy rozumieć jako każdy sposób powodujący przejście własności akcji, zarówno ich zakup, zamianę, jak i ich otrzymanie pod tytułem darmym.

Zgodnie natomiast z art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Zatem według powołanego przepisu własność rzeczy przechodzi na nabywcę na podstawie dokonującej się w jednym akcie (akcie złożenia oświadczeń woli) umowy o podwójnym skutku – zobowiązująco-rozporządzającym. Według art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego przeniesienie własności następuje w drodze umowy o podwójnym skutku. Skoro umowa zobowiązująca do przeniesienia własności sama przez się przenosi własność, jest więc umową zobowiązująco-rozporządzającą. Zatem z komentowanego artykułu wynika, że co do zasady umowa o przeniesienie własności z reguły ma charakter konsensualny - do przeniesienia własności oprócz zgodnych oświadczeń woli nie są potrzebne dodatkowe przesłanki, takie jak np. wydanie rzeczy, zapłata ceny czy wpis w księdze wieczystej (w przypadku nieruchomości). Tym samym z dniem podpisania umowy co do zasady własność rzeczy przechodzi na nabywcę. Nie jest to jednak zasada bezwzględnie obowiązująca.

Od tej zasady istnieją wyjątki. Jak wynika bowiem z przepisu art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego powyższa zasad może być wyłączona przepisem szczególnym, statuując wyjątek od proklamowanej w art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego ogólnej zasady podwójnego skutku czynności prawnych zobowiązujących. Zatem możliwe są wyjątki od ogólnej reguły przewidzianej w art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego, płynące z dyspozycji odrębnych (szczególnych) przepisów, a także z odmiennych postanowień samych stron zawieranych umów.

W przypadku ustalania momentu nabycia zdematerializowanych akcji, tym przepisem szczególnym są postanowienia art. 7 ust. 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010r. Nr 211, poz. 1384 ze zm.). Stosownie do tego przepisu, umowa zobowiązująca do przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych przenosi te papiery z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych. W przypadku gdy ustalenie prawa do pożytków ze zdematerializowanych papierów wartościowych nastąpiło w dniu, w którym w depozycie papierów wartościowych powinno zostać przeprowadzone rozliczenie transakcji, lub później, a papiery te są nadal zapisane na rachunku zbywcy, pożytki przypadają nabywcy w chwili dokonania zapisu na jego rachunku papierów wartościowych. Stosownie do treści art. 7 ust. 4 ww. ustawy dokonanie zapisu na rachunku papierów wartościowych na podstawie umowy, o której mowa w ust. 2, następuje po dokonaniu zarejestrowania przeniesienia papierów wartościowych pomiędzy odpowiednimi kontami depozytowymi, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 1. (prowadzonymi przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych). Stany na rachunkach papierów wartościowych prowadzonych przez uczestników powinny być zgodne ze stanem na odpowiednim koncie depozytowym prowadzonym w Krajowym Depozycie. (art. 57 ust. 2 ww. ustawy)

Wobec powyższego, z brzmienia cyt. przepisu art. 7 ust. 2 wynika, iż prawo własności papierów wartościowych przechodzi na nabywcę dopiero w momencie dokonania zapisu na rachunku papierów wartościowych podatnika/inwestora. W celu realizacji skutku rozporządzającego, czyli w celu ostatecznego przeniesienia własności papierów wartościowych, konieczne jest zatem dokonanie zapisu na rachunku nabywcy. Natomiast podpisując umowę sprzedaży papierów wartościowych, nabywca wyraża wyłącznie wolę nabycia tych papierów wartościowych (akcji) za warunkach i zasadach określonych w umowie. Nabycie prawa do tych akcji nie następuje również z chwilą zapłaty ceny za akcje - następuje dopiero z chwilą odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych. Dopiero ów zapis na rachunku papierów wartościowych przenosi własność papierów i stanowi wykonanie umowy zobowiązującej do ich przeniesienia.

Tym samym w celu realizacji skutku rozporządzającego, czyli, w celu ostatecznego przeniesienia własności, konieczne jest dokonanie zapisu na rachunku nabywcy. Zatem o dacie przeniesienia praw z papieru wartościowego na nabywcę stanowi zapis tego papieru wartościowego na jego rachunku papierów wartościowych. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż w obrocie zdematerializowanymi papierami wartościowymi czynność prawna zostaje dopełniona z chwilą zapisu tychże papierów na rachunku papierów wartościowych nabywcy i z tą właśnie chwilą następuje nabycie papierów wartościowych w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a nie jak chce wnioskodawca – z chwilą podpisania umowy sprzedaży i zapłaty ceny.

Reasumując, skuteczne dokonanie nabycia a tym samym zbycia akcji następuje z dniem odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych nabywcy. Zakup akcji nie jest tożsamy z dniem podpisania umowy cywilnoprawnej. Przeniesienie praw z akcji następuje dopiero w momencie odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych nabywcy.

Skoro zatem w przedmiotowej sprawie akcje zostały zaksięgowane na rachunku maklerskim wnioskodawcy w roku 2004., co oznacza, że w 2004r. dokonano zapisu akcji na rachunku maklerskim wnioskodawcy, to uznać należy że z tym dniem wnioskodawca nabył przedmiotowe akcje. Oznacza to tym samym, że dochód ze zbycia przedmiotowych akcji podlega opodatkowaniu - nie może podlegać zwolnieniu, o którym mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż akcje nie zostały nabyte przed 01 stycznia 2004r. Dochód ten podlega zatem opodatkowaniu jako dochód z kapitałów pieniężnych, na zasadach określonych w art. 30b ww. ustawy.

Tym samym nieprawidłowe jest stanowisko wnioskodawcy, że skoro umowa kupna akcji i przelew całej sumy pieniędzy za ich zakup odbyły się w 2003r., czyli przed wprowadzeniem podatku od dochodów (tzw. podatek Belki) powinien on być zwolniony od zapłaty podatku dochodowego. Jak zostało bowiem wskazane w uzasadnieniu interpretacji o momencie nabycia akcji nie decyduje dzień podpisania umowy sprzedaży akcji i przelewu ceny a dzień zapisu akcji na rachunku papierów wartościowych ich nabywcy.

Końcowo należy dodać, iż dokumenty dołączone przez wnioskodawcę do wniosku nie mogą podlegać analizie i weryfikacji w ramach wydanej interpretacji, gdyż Organ nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.