Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-356/14-4/MG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-06-16
Teza: Czy odszkodowanie otrzymane od ubezpieczyciela sprawcy wypadku drogowego należy kwalifikować do przychodów z innych źródeł (art. 10 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), do których ma zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., który nie wyłącza ze zwolnienia od podatku dochodowego odszkodowania dotyczącego utraconych korzyści, czy też Wnioskodawca powinien od kwoty z tytułu utraconych korzyści zapłacić należny podatek dochodowy?
Słowa kluczowe: odpowiedzialność-odpowiedzialność cywilna; odszkodowania; umowa-umowa ubezpieczenia; wypadek; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 24 marca 2014 r. (data wpływu 1 kwietnia 2014 r.) oraz w uzupełnieniu wniosku z dnia 6 czerwca 2014 r. (data nadania 9 czerwca 2014 r., data wpływu 10 czerwca 2014 r.) na wezwanie tut. organu z dnia 2 czerwca 2014 r. Nr IPPB2/415-356/14-2/MG (data nadania 3 czerwca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odszkodowania z tytułu szkody powstałej w wyniku wypadku drogowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 kwietnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania odszkodowania z tytułu szkody powstałej w wyniku wypadku drogowego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 1 lipca 2012 r. Wnioskodawca uczestniczył, jako poszkodowany w wypadku drogowym.

Od dnia 1 lipca 2012 r. do chwili obecnej Wnioskodawca jest niezdolny do pracy zarobkowej i przebywa na zwolnieniu lekarskim.

Ubezpieczyciel sprawcy wypadku drogowego wypłacił na rzecz Wnioskodawcy świadczenie za szkodę, w którym są ujęte utracone zarobki za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do chwili obecnej.

Przedmiotowy wniosek obarczony był brakami formalnymi, w związku z tym pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. Nr IPPB2/415-356/14-2/MG (data nadania 3 czerwca 2014 r.), na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, wezwano Wnioskodawcę do doprecyzowania przedstawionego we wniosku stanu faktycznego poprzez wskazanie:

*   podstawy wypłaty odszkodowania, tj. czy wypłata nastąpiła z ubezpieczenia osobowego, majątkowego, odpowiedzialności cywilnej, czy też innej? Organ prosi o dokładne sprecyzowanie informacji w tym zakresie.
*   czy odszkodowanie zostało wypłacone na podstawie wyroku sądowego, ugody sądowej, czy też ugody pozasądowej?
*   czy odszkodowanie dotyczy szkody składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c (art. 21 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych)?
*   daty wypłaty odszkodowania.

Wnioskodawca uzupełnił braki formalne wniosku w ustawowym terminie, pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. (data nadania 9 czerwca 2014 r., data wpływu 10 czerwca 2014 r.), w którym wyjaśnił, że:

1.  Podstawa wypłaty odszkodowania - w stanie faktycznym objętym przedmiotowym wnioskiem, wypłata odszkodowania nastąpiła z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych - polisy OC sprawcy wypadku drogowego.
2.  Przedmiotowe odszkodowanie zostało wypłacone w wyniku przeprowadzenia przez Ubezpieczyciela postępowania związanego z likwidacją szkody, jako postępowania pozasądowego. Przedmiotowa kwota odszkodowania została wypłacona jako kwota bezsporna i nie jest ona wynikiem ani wyroku sądowego ani ugody sądowej, czy też pozasądowej. W niniejszej sprawie nie były zawierane jakiekolwiek ugody, ani nie było prowadzone postępowanie sądowe.
3.  Przedmiotowe odszkodowanie nie dotyczy składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c (art. 21 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
4.  Odszkodowanie objęte wnioskiem zostało wypłacone w dniu 11 lutego 2014 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy odszkodowanie otrzymane od ubezpieczyciela sprawcy wypadku drogowego należy kwalifikować do przychodów z innych źródeł (art. 10 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), do których ma zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., który nie wyłącza ze zwolnienia od podatku dochodowego odszkodowania dotyczącego utraconych korzyści, czy też Wnioskodawca powinien od kwoty z tytułu utraconych korzyści zapłacić należny podatek dochodowy?

Zdaniem Wnioskodawcy, wypłacone z ubezpieczenia sprawcy wypadku przez ubezpieczyciela odszkodowanie, będące równowartością faktycznie utraconego dochodu stanowi świadczenie otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych, tym samym korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na mocy regulacji prawnej w cytowanym wyżej art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podobnie interpretacja indywidualna Nr IBPBII/1/415-270/09/MK Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 8 czerwca 2009 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie natomiast do treści art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, wszelkie przychody, których nie można zakwalifikować do źródeł przychodów wymienionych w tym artykule kwalifikuje się do przychodów z innego źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 tej ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

1.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
2.  dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15.

W myśl art. 24 ust. 15 ww. ustawy, dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi, jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego i jego uzupełnienia wynika, że Wnioskodawca w dniu 1 lipca 2012 r. uczestniczył, jako poszkodowany w wypadku drogowym. Od 1 lipca 2012 r. do chwili obecnej Wnioskodawca jest niezdolny do pracy zarobkowej i przebywa na zwolnieniu lekarskim. Ubezpieczyciel sprawcy wypadku drogowego wypłacił w dniu 11 lutego 2014 r. na rzecz Wnioskodawcy świadczenie za szkodę, w którym są ujęte utracone zarobki za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do chwili obecnej. Wypłata odszkodowania nastąpiła z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych - polisy OC sprawcy wypadku drogowego. Odszkodowanie zostało wypłacone w wyniku przeprowadzenia przez Ubezpieczyciela postępowania związanego z likwidacją szkody, jako postępowania pozasądowego. Kwota odszkodowania została wypłacona jako kwota bezsporna i nie jest ona wynikiem ani wyroku sądowego ani ugody sądowej, czy też pozasądowej. Odszkodowanie nie dotyczy składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ogólne warunki, zasady podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie ubezpieczeń majątkowych i osobowych określa ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 950). Natomiast zasady zawierania i wykonywania umów obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych określa ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 392).

Zgodnie z ww. ustawą, do ubezpieczeń obowiązkowych należy ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, zwane dalej „ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych” (art. 4 pkt 1 ww. ustawy).

Umowa ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej obejmuje odpowiedzialność cywilną podmiotu objętego obowiązkiem ubezpieczenia za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym oraz wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, o ile nie sprzeciwia się to ustawie lub właściwości (naturze) danego rodzaju stosunków (art. 9 ust. 1 ww. ustawy).

W myśl art. 13 ust. 1 powyższej ustawy, zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie lub świadczenie z tytułu ubezpieczenia obowiązkowego na podstawie uznania roszczenia uprawnionego z umowy ubezpieczenia w wyniku ustaleń, zawartej z nim ugody, prawomocnego orzeczenia sądu lub w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecznika Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r. poz. 159 i 742).

Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia (art. 34 ust. 1 ww. ustawy).

Na podstawie art. 805 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.), przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

Stosownie do art. 805 § 2 ww. ustawy, świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie:

1.  przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku;
2.  przy ubezpieczeniu osobowym - umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej.

Zgodnie z art. 822 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.

Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej jest rodzajem ubezpieczenia majątkowego, o którym mowa w art. 822 ustawy Kodeks cywilny. Świadczenie należne od ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia OC ma wyrównywać uszczerbek majątkowy powstały już w wyniku wystąpienia zdarzenia wyrządzającego szkodę osobie trzeciej.

Stosownie do art. 444 § 1 ustawy Kodeks cywilny, w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.

Mając na uwadze przywołane przepisy prawa oraz przedstawiony we wniosku stan faktyczny należy stwierdzić, że otrzymane przez Wnioskodawcę odszkodowanie, jako świadczenie wypłacone z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego - polisy OC sprawcy wypadku drogowego korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnośnie do powołanej przez Wnioskodawcę interpretacji organu podatkowego - wskazać należy, że orzeczenie to nie jest wiążące dla tutejszego organu. Interpretacje organów podatkowych dotyczą tylko konkretnej, indywidualnej sprawy, osadzonej w określonym stanie faktycznym i tylko w tej sprawie rozstrzygnięcie w każdej z nich zawarte jest wiążące. W związku z tym, organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami – nie tylko innych organów podatkowych, jednak nie stosują wprost tych rozstrzygnięć także i z tego zwykłego powodu, że nie stanowią one materialnego prawa podatkowego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.