Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-1.4012.806.2020.7.S.RR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-10-21
Teza: Brak opodatkowania odszkodowania, które zostanie
wypłacone w związku z koniecznością rozbiórki części
Budynku znajdującego się na działce pozostającej w
użytkowaniu wieczystym Spółki.
Słowa kluczowe: budynek-rozbiórka budynku
czynności-czynności podlegające opodatkowaniu
grunty-grunt zabudowany
odszkodowania
użytkowanie (używanie)-użytkowanie wieczyste
wywłaszczenie
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne -Czynności
niepodlegające opodatkowaniu
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 grudnia 2020 r. wpłynął Państwa wniosek z 18 grudnia 2020 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania
    odszkodowania, które zostanie wypłacone w związku z koniecznością rozbiórki części
    Budynku znajdującego się na działce pozostającej w użytkowaniu wieczystym Spółki.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Wnioskodawca jest spółką akcyjną, opodatkowaną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
    podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości osiąganych dochodów. Rok
    podatkowy Spółki jest tożsamy z rokiem kalendarzowym. Spółka jest zarejestrowanym
    polskim podatnikiem VAT czynnym. Jedynym akcjonariuszem Spółki jest Skarb Państwa
    (100% udział w kapitale zakładowym).
    Zgodnie ze statutem Wnioskodawcy przedmiot działalności Spółki obejmuje m.in.:
        wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.
        Z),
        kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek (PKD 68.10.Z),
        zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zalecenie (PKD 68.32.Z),
        pośrednictwo w obrocie nieruchomościami (PKD 68.31.Z).
    Spółka powstała w 2001 r. w ramach restrukturyzacji przedsiębiorstwa (...) - mocą ustawy z
    dnia (...) 2000 r. (...) (Dz. U. z (...) ze zm.). Na podstawie ww. ustawy, ze struktur Spółki
    wyodrębnione zostały spółki tworzące Grupę (...), z których każda prowadzi ściśle
    określoną działalność.
    Wnioskodawca odgrywa dominującą rolę w Grupie (...) poprzez nadzorowanie i
    koordynowanie działań pozostałych spółek, tj. prowadzi działalność m.in. w zakresie
    zarządzania posiadanym majątkiem. Spółka zarządza i administruje kilkudziesięcioma
    tysiącami nieruchomości mieszkalnych i niemieszkalnych oraz jest właścicielem ogromnej
    bazy nieruchomości na terenie kraju (tj. m.in. (...) oraz terenów wokół nich).
    W ramach prowadzonej działalności Spółka:
        prowadzi działania sprzedażowe mające na celu zbycie nieruchomości
        niewykorzystywanych komercyjnie lub nieprzynoszących wymiernych korzyści
        finansowych,
        kontynuuje proces uwłaszczania na gruntach przeznaczonych do zbycia oraz
        prowadzi działania polegające na przygotowaniu części nieruchomości do
        wniesienia aportem do spółek zależnych.

    W związku z decyzją wydaną Prezydenta Miasta (...) udzielającą zezwolenia na realizację
    inwestycji drogowej (dalej jako: „Decyzja”), jedna z działek będących w użytkowaniu
    wieczystym Spółki (działka 1) wraz ze znajdującą się na niej zabudową przeszła - za
    odszkodowaniem - na własność Gminy Miasta (...). Jednym z elementów ww. zabudowy
    jest budynek posadowiony:
        w części (54,3%) na działce objętej Decyzją, a
        w pozostałej części (45,7%) na działce sąsiedniej pozostającej w użytkowaniu
        wieczystym Spółki (i nie objętej ww. decyzją) - działka 2,
    dalej jako: „Budynek”.
    W związku z realizacją planowanej inwestycji część Budynku znajdująca się na działce
    objętej Decyzją ulegnie całkowitemu zniszczeniu. Jednocześnie jednak na skutek tych
    działań, pozostała część tego Budynku (znajdująca się na działce pozostającej we władaniu
    Spółki) nie będzie w stanie samodzielnie funkcjonować. Co za tym idzie, konieczne będzie
    dokonanie całkowitej rozbiórki tego Budynku.
    Zgodnie z Decyzją nałożono na Wnioskodawcę (Prezydent Miasta (...) reprezentowany
    przez Dyrektora Zarządu Dróg i Mostów w (...)) obowiązek rozbiórki istniejących obiektów
    budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania (pkt X.8 Określenie obowiązku
    rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania).
    Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach
    przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz.
    1474 ze zm.; dalej jako: „Ustawa Drogowa”), nieruchomości lub ich części, o których mowa
    w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:
    1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
    2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg
      wojewódzkich, powiatowych i gminnych
    - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się
    ostateczna.
    Stosownie do art. 12 ust. 4f ww. ustawy odszkodowanie za nieruchomości, o których
    mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom
    wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości
    ograniczone prawo rzeczowe.
    Z tytułu utraty prawa użytkowania wieczystego działki objętej Decyzją oraz znajdującej się
    na niej zabudowy (w tym: Budynku w części 54,3%, drugiego budynku oraz utwardzonego
    placu) na rzecz Spółki wypłacone zostanie odszkodowanie ustalone w wydanej odrębnie
    decyzji odszkodowawczej. Art. 12 ust. 4a Ustawy Drogowej stanowi, że decyzję ustalającą
    wysokość odszkodowania za nieruchomości wydaje organ, który wydał decyzję o
    zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja
    o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (art. 12 ust. 4b).
    W zakresie Budynku w części 45,7% znajdującej się na działce pozostającej w użytkowaniu
    wieczystym, Spółka również zamierza wystąpić o wypłatę odszkodowania. Odszkodowanie
    to zostanie wypłacone na podstawie podpisanego przez strony (Spółka i Gmina Miasta (...))
    protokołu z rokowań, a jego wysokość zostanie ustalona na podstawie oszacowania
    dokonanego przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym. Zgodnie z art.
    13 ust. 3 Ustawy Drogowej, w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4, jeżeli przejęta
    jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania
    na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek
    właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu
    Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości.

    Wnioskodawca zamierza wystąpić o wypłatę odszkodowania za część Budynku znajdującą
    się na działce będącego w jego użytkowaniu wieczystym - która na skutek zniszczenia
    części Budynku znajdującej się na działce objętej Decyzją nie będzie mogła funkcjonować
    samodzielnie - na podstawie ww. art. 13 ust. 3 ustawy drogowej.
    Wątpliwości Spółki budzi natomiast kwestia sposobu opodatkowania odszkodowania
    dotyczącego Budynku w części znajdującej się na działce pozostającej w użytkowaniu
    wieczystym Spółki.

## Pytanie

Czy w przedstawionym powyżej stanie faktycznym, odszkodowanie, które zostanie
    wypłacone na rzecz Spółki w związku z koniecznością rozbiórki części Budynku
    znajdującego się na działce pozostającej w użytkowaniu wieczystym Spółki podlega
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy odszkodowanie, które w przedstawionym stanie faktycznym
    zostanie wypłacone na rzecz Spółki, należy uznać za wyłączone spod zakresu
    opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Uzasadnienie
    Spółka jest podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o
    VAT, zgodnie, z którym podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające
    osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność
    gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Stosownie do art. 15 ust. 2 ww. ustawy działalność gospodarcza obejmuje wszelką
    działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów
    pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących
    wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające
    na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla
    celów zarobkowych.
    Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT)
    podlegają:
    1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
    2) eksport towarów;
    3) import towarów na terytorium kraju;
    4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
    5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie
    prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również m.in. przeniesienie z
    nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego wz imieniu takiego organu
    lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie (art. 7
    ust. 1 pkt 1 ww. ustawy).
    Natomiast przez towary - zgodnie z art. 2 pkt 6 ww. ustawy - rozumie się rzeczy oraz ich
    części, a także wszelkie postacie energii.
    Podstawę opodatkowania, zgodnie z art. 29a ustawy o VAT, stanowi, z zastrzeżeniem ust.
    2, 3 i 5, art. 30a- 30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi
    zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z
    tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi
    dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi
    bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez
    podatnika.

    Stawki podatku VAT zostały określone w art. 41 ustawy o VAT - z uwzględnieniem ich
    czasowej zmiany określonej w art. 146aa ww. ustawy. Ustawa o VAT dopuszcza przypadki,
    w których dokonywane przez podatników czynności są zwolnione od podatku. Tego
    rodzaju zwolnienia określone zostały m.in. w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT, tj.
    zwalnia się od podatku:
        (pkt 10) dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
        a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
        b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części
        upłynął okres krótszy niż 2 lata
        (pkt 10a) dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o
        którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
        a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo
        do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
        b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do
        których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku
        naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości
        początkowej tych obiektów.
    Mając jednak na uwadze treść art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT oraz art. 13 ust. 3 ustawy
    drogowej, należy zauważyć, iż nabycia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 ustawy drogowej
    nie należy utożsamiać z okolicznościami wymienionymi w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
    W okolicznościach przedmiotowej sprawy wypłata odszkodowania (z tytułu części
    Budynku znajdującego się na działce pozostającej we władaniu Spółki) nie nastąpi
    bezpośrednio na skutek:
        przeniesienia prawa własności towaru z nakazu organu władzy publicznej lub
        podmiotu działającego w imieniu takiego organu ani też
        przeniesienia prawa własności towaru z mocy samego prawa.
    Spółka nabyła bowiem prawo do ubiegania się o wypłatę ww. odszkodowania w związku z
    zaistnieniem okoliczności wskazanych w ww. art. 13 ust. 3 ustawy drogowej, tj. na skutek
    likwidacji przejętej części Budynku (znajdującej się na wywłaszczanej działce), jego
    pozostała część (umiejscowiona na działce pozostającej we władaniu Spółki) „nie będzie
    nadawała się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele”. Jednocześnie
    jednak prawo własności części Budynku nieobjętej wywłaszczeniem nie zostanie
    przeniesione z nakazu organu władzy publicznej czy z mocy samego prawa. Będzie to
    jedynie - realizowany na wniosek (kierującej się własnym interesem) Spółki - zwrot
    utraconego przez nią (na skutek zaistnienia powyższych okoliczności) majątku. Wysokość
    odszkodowania zostanie określona w oparciu o wartość Budynku ustaloną przez
    rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym proporcjonalnie do części
    znajdującej się na działce nieobjętej Decyzją (45,7%). Protokół z rokowań, który zostanie
    podpisany pomiędzy Spółką a Gminą Miasta (...), będzie stanowił natomiast jedynie
    dokument potwierdzający uznanie prawa do odszkodowania oraz jego dokładną
    wysokość.
    Powyższe wskazuje więc na cywilnoprawny charakter przedmiotowego odszkodowania, i
    co za tym idzie niepodlegający regulacjom ustawy o VAT. Może to potwierdzać wyrok
    Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 października 2018 r. sygn. akt IV
    SA/Po 38/17, zgodnie z którym: „(...) wniosek złożony na podstawie art. 13 ust. 3
    specustawy nie jest rozpatrywany w trybie postępowania administracyjnego, gdyż nie jest

    to sprawa administracyjna w rozumieniu k.p.a. Nabywanie na żądanie właściciela tzw.
    "resztówek", tj. części nieruchomości pozostałej po wywłaszczeniu (tu odpowiednio: po
    odjęciu praw do nieruchomości z mocy prawa, w związku z wydaniem zezwolenia na
    realizację inwestycji drogowej), która wskutek wywłaszczenia (tu: ww. odjęcia) nie nadaje
    się na dotychczasowe cele, nie jest prostą kontynuacją postępowania wywłaszczeniowego
    (szerzej: postępowania, które doprowadziło do ingerencji o charakterze
    wywłaszczeniowym), czy też nowym postępowaniem administracyjnym w tym
    przedmiocie. Jest to pomimo, że nabywcą omawianej części nieruchomości na rzecz BP
    lub j.s.t. jest organ administracji publicznej - roszczenie cywilnoprawne, którego w razie
    sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym (por. wyrok NSA z 8 listopada
    2011 r., 1 OSK 1932/10, CBOSA) (...)”.
    Podobne wnioski należy wywieść z dokonywanej przez doktrynę analizy instytucji
    odszkodowania (Kowalski Radosław; Odszkodowanie a podatek od towarów i usług,
    Komentarz praktyczny): „Przepis art. 7 ust. 1 u.p.t.u. definiuje odpłatną dostawę towarów
    jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. IV art. 2 pkt 6 u.p. t.
    u. ustawodawca podatkowy wskazał, że na gruncie VAT za towary uznaje się „rzeczy oraz
    ich części, a także wszelkie postacie energii.” Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić
    należy, że sama wypłata odszkodowania, podobnie jak i jego otrzymanie, co do zasady, nie
    może być uznana za czynność opodatkowaną ze względu na to, że pieniądze nie są
    towarem, a zatem przekazanie prawa do rozporządzania nimi nie stanowi dostawy. W
    jednym tylko przypadku wartość wypłaconego odszkodowania winna być uwzględniona w
    rachunku podatkowym podatnika: gdy uzyskane jest w zamian za towar, prawo do
    rozporządzania którym przeniesione zostało z nakazu organu władzy publicznej lub
    podmiotu działającego w imieniu takiego organu albo z mocy prawa.
    Odpłatnym świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby
    prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi
    dostawy towarów, w tymi również:
    1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w
    jakiej dokonano czynności prawnej;
    2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
    czynności lub sytuacji.
    Z uwagi na to, że odszkodowanie wypłacane jest jako zadośćuczynienie za szkodę, która
    została wyrządzona podmiotowi, lub za utracone przez niego korzyści, czynność tego
    rodzaju nie może być uznana za usługę.”
    W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, w przedmiotowym przypadku
    odszkodowanie wypłacane w związku z koniecznością rozbiórki części Budynku
    nienadającego się do samodzielnego funkcjonowania należy traktować właśnie jako
    odszkodowanie za szkodę w majątku Spółki, i co za tym idzie nie podlega regulacjom
    ustawy o VAT.
    Interpretacja indywidualna
    Rozpatrzyłem Państwa wniosek - 4 marca 2021 r. wydałem interpretację indywidualną
    znak 0114-KDIP1-1.4012.806.2020.1.RR, w której uznałem Państwa stanowisko za
    nieprawidłowe w zakresie opodatkowania odszkodowania, które zostanie wypłacone w
    związku z koniecznością rozbiórki części Budynku znajdującego się na działce pozostającej
    w użytkowaniu wieczystym Spółki.
    Interpretację doręczono Państwu 9 marca 2021 r.
    Skarga na interpretację indywidualną
    6 kwietnia 2021 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w Warszawie. Skarga wpłynęła do mnie 6 kwietnia 2021 r.
    Wnieśli Państwo o uchylenie zaskarżonej interpretacji.

    Postępowanie przed sądami administracyjnymi
    Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację z 4 marca
    2021 r. nr 0114-KDIP1-1.4012.806.2020.1.RR - wyrokiem z 15 grudnia 2021 r. sygn. akt III
    SA/Wa 1057/21.
    Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
    Naczelny Sąd Administracyjny - wyrokiem z 1 lipca 2025 r. sygn. akt I FSK 912/22 oddalił
    skargę kasacyjną.
    Wyrok, który uchylił zaskarżone postanowienie, stał się prawomocny od 1 lipca 2025 r.
    Ponowne rozpatrzenie wniosku - wykonanie wyroku
    Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
    administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):
      Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu
      wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie
      postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa
      uległy zmianie.
    Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
        uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził
        Wojewódzki Sąd Administracyjny/Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyrokach;
        ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej -
        stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie
        braku opodatkowania odszkodowania, które zostanie wypłacone w związku z
        koniecznością rozbiórki części Budynku znajdującego się na działce pozostającej w
        użytkowaniu wieczystym Spółki - jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja dotyczy stanu prawnego, który
    obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia, czyli interpretacja ta została oparta na
    przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z
    2020 r. poz. 106 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.), zwanej dalej Ordynacją
    podatkową.
    Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i
      odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Jak wynika z art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie
      prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach rozumie się przez to rzeczy oraz
      ich części, a także wszelkie postacie energii.
    Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:

      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę,
        w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede
    wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu,
    które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego
    istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu
    świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie
    niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.
    Należy podkreślić, że zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza nie
    tylko czynnik przedmiotowy - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub
    odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy - czynności muszą być
    wykonywane przez podatnika.
    W świetle zapisów art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
      usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a
      także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza
      obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub
      wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    Z opisu sprawy wynika, że w związku z decyzją wydaną Prezydenta Miasta (...) udzielającą
    zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, jedna z działek będących w użytkowaniu
    wieczystym Spółki (działka 1) wraz ze znajdującą się na niej zabudową przeszła - za
    odszkodowaniem - na własność Gminy Miasta (...). Jednym z elementów ww. zabudowy
    jest budynek posadowiony w części (54,3%) na działce objętej Decyzją, a w pozostałej
    części (45,7%) na działce sąsiedniej pozostającej w użytkowaniu wieczystym Spółki (i nie
    objętej ww. decyzją) - działka 2. W związku z realizacją planowanej inwestycji część
    Budynku znajdująca się na działce objętej Decyzją ulegnie całkowitemu zniszczeniu. Na
    skutek tych działań, pozostała część tego Budynku (znajdująca się na działce pozostającej
    we władaniu Spółki) nie będzie w stanie samodzielnie funkcjonować. Co za tym idzie,
    konieczne będzie dokonanie całkowitej rozbiórki tego Budynku. Zgodnie z Decyzją
    nałożono na Spółkę obowiązek rozbiórki istniejących obiektów budowlanych
    nieprzewidzianych do dalszego użytkowania. Z tytułu utraty prawa użytkowania
    wieczystego działki objętej Decyzją oraz znajdującej się na niej zabudowy (w tym: Budynku
    w części 54,3%, drugiego budynku oraz utwardzonego placu) na rzecz Spółki wypłacone
    zostanie odszkodowanie ustalone w wydanej odrębnie decyzji odszkodowawczej. W
    zakresie Budynku w części 45,7% znajdującej się na działce pozostającej w użytkowaniu
    wieczystym Spółki, Spółka również zamierza wystąpić o wypłatę odszkodowania.
    Odszkodowanie to zostanie wypłacone na podstawie podpisanego przez strony (Spółkę i
    Gmina Miasta (...)) protokołu z rokowań, a jego wysokość zostanie ustalona na podstawie
    oszacowania dokonanego przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym.
    Zamierzacie Państwo wystąpić o wypłatę odszkodowania za część Budynku znajdującą się
    na działce będącego w jego użytkowaniu wieczystym - która na skutek zniszczenia części
    Budynku znajdującej się na działce objętej Decyzją nie będzie mogła funkcjonować
    samodzielnie.

    Wątpliwości Spółki budzi kwestia sposobu opodatkowania odszkodowania dotyczącego
    Budynku w części znajdującej się na działce pozostającej w użytkowaniu wieczystym Spółki
    W pierwszej kolejności należy wskazać, że termin „odszkodowanie” czy też „szkoda” nie
    zostały zdefiniowane w ustawie o VAT.
    Regulacje dotyczące odszkodowania zostały jednak zawarte w art. 361-363 ustawy z dnia
    23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.).
    Z treści art. 361 § 1 i § 2 ww. ustawy wynika, że:
      Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne
      następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych
      granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy,
      naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które
      mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
    Według art. 362 Kodeksu cywilnego:
      Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek
      jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a
      zwłaszcza do stopnia winy obu stron.
    Na podstawie art. 363 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego, naprawienie szkody powinno nastąpić,
    według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź
    przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu
    poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego
    nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do
    świadczenia w pieniądzu. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość
    odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba
    że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.
    Należy również zauważyć, że w myśl art. 471 Kodeksu cywilnego:
      Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub
      nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte
      wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    W świetle wyżej przytoczonych przepisów Kodeksu cywilnego szkoda polega na
    nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika oraz na
    istnieniu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a
    szkodą.
    Istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę.
    W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczenie w
    zamian za wynagrodzenie - co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z
    żadnym świadczeniem ze strony podatnika.
    Na gruncie ustawy o VAT ustalanie statusu wypłacanego odszkodowania, jako
    podlegającego bądź nie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, należy oceniać w
    kontekście związku z konkretnym świadczeniem.
    W rozpatrywanej sprawie zamierzacie Państwo wystąpić na podstawie art. 13 ust. 3
    ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1474 ze zm., dalej jako
    „ustawa drogowa”) o wypłatę odszkodowania za brak możliwości korzystania z części
    Budynku znajdującą się na działce będącego w jego użytkowaniu wieczystym - która na
    skutek zniszczenia części Budynku znajdującej się na działce objętej Decyzją nie będzie
    mogła funkcjonować samodzielnie.
    Wskazać w tym miejscu należy, że według art. 11a ust 1 ustawy drogowej:

      Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania
      zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych
      i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek
      właściwego zarządcy drogi.
    Jak wynika z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit c) i i) ustawy drogowej:
      Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności w
      razie potrzeby inne ustalenia dotyczące:
      c) określenia obowiązku i terminów rozbiórki istniejących obiektów budowlanych
      nieprzewidzianych do dalszego użytkowania oraz tymczasowych obiektów
      budowlanych,
      i) określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o
      których mowa w lit. b, c oraz e-h.
    Stosownie do art. 12 ust. 4 ustawy drogowej:
      Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy
      prawa:
      1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
      2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do
        dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych
      - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się
      ostateczna.
    W myśl art. 12 ust. 4f ustawy drogowej:
      Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje
      dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym
      nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone
      prawo rzeczowe.
    Natomiast według art. 13 ust. 3 ustawy drogowej:
      W przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4, jeżeli przejęta jest część nieruchomości,
      a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe
      cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub
      użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo
      jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości.
    Odszkodowanie, które zostanie Państwu wypłacone związane jest z brakiem możliwości
    korzystania z nieruchomości, gdyż pozostała część Budynku nie będzie w stanie
    samodzielnie funkcjonować i konieczne będzie dokonanie całkowitej rozbiórki tego
    Budynku. Tym samym stwierdzić należy, że Spółka w omawianej sprawie nie ma
    możliwości korzystania z części Budynku, który po rozbiórce jego drugiej części
    (wywłaszczonej) konstrukcyjnie nie będzie się nadawał do samodzielnego funkcjonowania.
    Powołane przepisy art. 8 ust. 1 ustawy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo
    szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie
    do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź
    sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które
    składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie
    (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak
    zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub
    sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy.
    Świadczenie usług nie może bowiem mieć miejsca bez ustalenia konsumenta, tj. podmiotu
    będącego beneficjentem danej usługi. Opodatkowaniu bowiem podlega jedynie takie
    zaniechanie czynności lub tolerowanie stanów, które wykonywane jest w ramach umowy

    zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji uznana jest za bezpośredniego beneficjenta
    usługi.
    Wnioski takie wynikają m.in. z orzecznictwa TSUE, w którym stwierdzono, np. że
    zaniechanie produkcji mleka w zamian za rządowe odszkodowanie nie stanowi
    świadczenia usług za wynagrodzeniem, gdyż w takim przypadku Państwo nie pełni roli
    konsumenta, gdyż działa w interesie Wspólnoty w celu prawidłowego działania rynku
    produktów rolnych (sprawa C-215/94 pomiędzy Jurgen Mohr a Finanzamt Bad Segeberg
    Niemcy). Świadczenie usług nie może mieć natomiast miejsca bez ustalenia konsumenta,
    tj. podmiotu będącego beneficjentem danej usługi.
    Tak więc zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
    czynności lub sytuacji w zamian za np. subsydia czy odszkodowania podlega
    opodatkowaniu, gdy tego rodzaju zaniechania lub znoszenia stanów przez podatnika
    powodują uzyskanie bezpośredniej korzyści przez wynagradzającego (płacącego). Jeżeli
    tego rodzaju sytuacje zaniechania działań lub tolerowania stanów nie przynoszą
    bezpośredniej korzyści podmiotowi płacącemu za ich trwanie - nie podlegają podatkowi
    VAT.
    Dla przyjęcia, że zaszedł przypadek, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, konieczne
    byłoby stwierdzenie istnienia po stronie uiszczającego zapłatę konkretnej korzyści ze
    świadczonej usługi. Jeśli jednak sprawca szkody w postaci zniszczenia rzeczy lub podmiot
    ustawowo odpowiedzialny za takie zniszczenie pokrywa wartość tej szkody, to mamy do
    czynienia z wypłatą odszkodowania, a nie ze stosunkiem gospodarczym, tj.
    opodatkowanym świadczeniem usług. Pokrywający wartość tej rzeczy (byłej rzeczy - w
    razie zupełnego zniszczenia) nie odnosi bowiem żadnej własnej korzyści z faktu, że rzecz
    już nie istnieje lub nie nadaje się do użycia.
    Stwierdzić bowiem należy, że aby można mówić o opodatkowaniu usługi musi istnieć
    bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem
    wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za
    wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego, w którym dochodzi do
    wymiany świadczeń wzajemnych (wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie 102/86 Apple and
    Pear Development Council, pkt 11, 12 i 16; z 3 marca 1994 r, w sprawie C-16/93 Tolsma,
    pkt 14; z 21 marca 2002 r. w sprawie C-174/00 Kennemer Golf, pkt 39, oraz z 23 marca
    2006 r. w sprawie C-210/04 FCE Bank, pkt 34).
    Odnosząc powyższe rozważania dotyczące odszkodowania za brak możliwości korzystania
    z Budynku w części znajdującej się na działce pozostającej na użytkowaniu wieczystym
    Spółki, należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie otrzymane odszkodowanie nie
    rodzi żadnej relacji usługodawca - usługobiorca. W konsekwencji zatem w niniejszej
    sprawie nie mamy do czynienia ani z odpłatną dostawą towaru (art. 7 ust. 1 ustawy), ani
    ze świadczeniem usługi (art. 8 ust. 1 ustawy).
    Tym samym otrzymane wynagrodzenie w postaci odszkodowania, które zostanie
    wypłacone na rzecz Spółki w związku z koniecznością rozbiórki części Budynku
    znajdującego się na działce pozostającej w użytkowaniu wieczystym Spółki nie mieści się w
    katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy i tym samym nie podlega
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Zatem Państwa stanowisko w niniejszej sprawie uznaję za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Ponadto należy wskazać, że stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
      Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w
      jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego
      (interpretację indywidualną).

    Zatem niniejsza interpretacja rozstrzyga przedstawiony stan faktyczny jedynie w zakresie
    zastosowania przepisów regulujących podatek od towarów i usług względem Państwa.
    Przedmiotowa interpretacja nie rozstrzyga natomiast w zakresie zastosowania przepisów
    regulujących podatek od towarów i usług względem Gminy.
    Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu
    prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się
        Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
        dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.