Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-491/09/KO
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-08-07
Teza: Czy Wspólnota Mieszkaniowa jest zobowiązana z tytułu wymienionych przychodów wystawić fakturę VAT dla sp. z o.o.?
Słowa kluczowe: faktura; wspólnoty-wspólnota mieszkaniowa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 24 kwietnia 2009r. (data wpływu 30 kwietnia 2009r.), uzupełnionym pismem z dnia 4 sierpnia 2009r. (data wpływu 6 sierpnia 2009r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania roszczeń przysługujących Wspólnocie Mieszkaniowej - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 30 kwietnia 2008r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony pismem z dnia 4 sierpnia 2009r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania roszczeń przysługujących Wspólnocie Mieszkaniowej.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wspólnota Mieszkaniowa jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, jednakże zgodnie z art. 6 ustawy o własności lokali (dalej: uwl) może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. W myśl znowelizowanej ustawy o PDOP dokonuje ona kwartalnego obliczenia i odprowadzenia podatku CIT do właściwego US od przychodów finansowych niestanowiących gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Wspólnota jest również płatnikiem podatku od towarów i usług VAT i składa kwartalne deklaracje VAT-7K do właściwego Urzędu Skarbowego. Zarząd działając w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przygotował wspólnie z sp. z o.o. (będącą jednocześnie członkiem ww. Wspólnoty Mieszkaniowej) porozumienie w myśl którego zostaną potrącone (zgodnie z art. 498 k.c.) wzajemne zobowiązania jakie strony posiadają względem siebie.

W świetle treści porozumienia Wspólnocie Mieszkaniowej przysługują względem sp. z o.o. następujące roszczenia:

*   odszkodowanie z tytułu koniecznych do wykonania prac i powstałych usterek w częściach wspólnych Wspólnoty w wysokości 43.500 zł,
*   zapłatę zaliczek z tytułu opłat na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną wraz z odsetkami ustawowymi w łącznej kwocie 23.212,43 zł, za lokale mieszkalne i użytkowe sp. z o.o., za okres, gdy były one własnością ww. spółki lub do dnia 31 marca 2009r. (w przypadku gdy nadal są jej własnością),
*   zapłatę zaliczek z tytułu opłat na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną wraz z odsetkami ustawowymi w łącznej kwocie 67.645,33 zł do których uiszczenia zobligowane były podmioty których dług przejąła sp. z o.o.

W myśl dalszych zapisów porozumienia Wspólnota powyższe kwoty może potrącić z wierzytelności jakie posiada sp. z o.o. względem tejże tj:

*   należność z tytułu korzystania z wybranych lokali użytkowych stanowiących własność firmy sp. z o.o. w łącznej wysokości 7.948,49 zł za okres, w którym były naliczone zaliczki na koszty utrzymania nieruchomości dla sp. z o.o.,
*   powstałą w związku z zakupem własności/udziału we własności lokali przez Wspólnotę Mieszkaniową od sp. z o.o., z tytułu pozostałej do zapłaty ceny w wysokości 130.871,21 zł

Wnioskodawca pismem z dnia 4 sierpnia 2009r. uzupełnił zdarzenie przyszłe w następujący sposób:

Wspólnocie z tytułu usterek oraz wad powstałych w częściach wspólnych budynku oraz w nieruchomości przysługują roszczenia odszkodowawcze oraz roszczenia z tytułu rękojmi co zgodnie poświadczają strony w mającym się zawrzeć porozumieniu.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy Wspólnota Mieszkaniowa jest zobowiązana z tytułu wymienionych przychodów wystawić fakturę VAT dla sp. z o.o.?

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane odszkodowania oraz zapłacone zaliczki na poczet utrzymania nieruchomości wspólnych nie stanowią przychodu w myśl art. 29 ustawy z dnia 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług, a zatem Wspólnota Mieszkaniowa nie ma obowiązku wystawienia faktury VAT z tych tytułów i rozliczenia podatku VAT. Wspólnota Mieszkaniowa otrzymuje od sp. z o.o. odszkodowanie z tytułu usterek powstałych w częściach wspólnych budynków (wybudowanych w ramach inwestycji podjętej przez ww. spółkę) oraz prac koniecznych w związku z tym do wykonania. Odszkodowanie to zostanie wydatkowane na pokrycie kosztów prac wymienionych i oszacowanych w porozumieniu, a koniecznych do przeprowadzenia. A zatem przychód w całości pokryje koszty związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej i w związku z tym nie powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy PDOP oraz wyjaśnieniem MF z dnia 5 marca 2008 (znak: DD6/8213/11/K.WW/07/MB7/82). Na zobowiązania sp. z o.o. względem Wspólnoty Mieszkaniowej składają się zaliczki na pokrycie kosztów utrzymania nieruchomości wspólnej naliczane (do dnia ich sprzedaży lub do dnia 31.03.2009r.) za poszczególne lokale będące własnością firmy. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy PDOP wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów. Tak więc przychody te nie powinny podlegać opodatkowaniu.

Zaliczka na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną nic jest przychodem Wspólnoty (w myśl art. 17 ust. I pkt 44 PDOP) do opodatkowania, więc zdaniem Zarządu Wspólnoty, zapłata tejże nie będzie stanowiła kosztu podatkowego dla Wspólnoty.

Wspólnota Mieszkaniowa na mocy porozumienia z sp. z o.o. nabędzie do własnego majątku własność/udział we własności lokali użytkowych od sp. z o.o. (co jest możliwe na mocy przepisów ustawy uwl oraz stosownej ich wykładni przez Sąd Najwyższy w Uchwale, której nadano moc zasady prawnej, z dnia 21.12.2007r. (sygn. akt: Ul CZP 65/07) podjętej w składzie siedmiu sędziów,. Zgodnie z sentencją tejże „wspólnota mieszkaniowa, działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej, może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku") za określoną w porozumieniu łączną cenę 181.871.21 zł. Wartość tych lokali będzie stanowiła majątek trwały Wspólnoty Mieszkaniowej, który będzie podlegał amortyzacji zgodnie z tabelą amortyzacji dla lokali niemieszkalnych 2,5% od wartości początkowej wprowadzonej do ewidencji środka trwałego i nie będzie stanowił kosztu podatkowego Wspólnoty.

Mając na uwadze powyższe, Zarząd stoi na stanowisku, iż nie istnieje konieczność odprowadzenia przez Wspólnotę Mieszkaniową jakichkolwiek podatków od uzyskanych na mocy porozumienia przychodów.

Jednocześnie w załączeniu przedkładamy projekt mającego się zawrzeć porozumienia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W myśl art. 15 ust. 1 i ust. 2 podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Przez działalność gospodarcza, należy rozumieć wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 29. ust. 1 ww. ustawy podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju przez podatników podatku VAT w ramach ich działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 6 z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz 903, ze zm.) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Cyt. przepis nie daje wspólnotom przymiotu osoby prawnej, lecz przymiot jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej.

Wspólnota mieszkaniowa stanowi więc pewną strukturę organizacyjną, której członkami są właściciele lokali tworzących ww. wspólnotę. Za zobowiązania dotyczące nieruchomości, wspólnota odpowiada bez ograniczeń, natomiast każdy właściciel lokalu –w części odpowiadającej jego udziałowi w jego nieruchomości, zgodnie z art. 17 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali.

W myśl art. 12 ust. 1 ustawy o własności lokali właściciele lokalów maja prawo do współkorzystania z nieruchomości wspólnej zgodnie z jej przeznaczeniem.

Natomiast z ust. 2 cyt. artykułu wynika, że pożytki i inne przychody z nieruchomości wspólnej służą pokrywaniu wydatków związanych z jej utrzymaniem, a w części przekraczającej te potrzeby przypadają właścicielom lokali w stosunku do ich udziałów.

W takim samym stosunku właściciele lokali ponoszą wydatki i ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej w części nie znajdującej pokrycia w pożytkach i innych przychodach.

Zgodnie z art. 14 ww. ustawy na koszty zarządu nieruchomością wspólną składają się w szczególności:

1.  wydatki na remonty i bieżącą konserwację,
2.  opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę,
3.  ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali,
4.  wydatki na utrzymanie porządku i czystości,
5.  wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy.

Na pokrycie kosztów zarządu właściciele lokali uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat, płatne z góry do dnia 10 każdego miesiąca, zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy.

Wobec powyższego, należy stwierdzić, że wspólnota stanowi wspólnotę interesów właścicieli lokali, zorganizowanych w formie i na zasadach określonych powołanej ustawie o własności lokali. Zarząd wspólnoty reprezentuje i działa w imieniu i na rzecz współwłaścicieli lokali, czyli dla zaspokojenia własnych potrzeb.

W przedmiotowej sprawie obciążając Spółkę kosztami zarządu nieruchomością wspólną zarząd nie dokonuje dostawy ani nie świadczy usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ członkowie wspólnoty nie są odbiorcami zewnętrznymi.

W związku z powyższym ww. czynności nie podlegają ustawie o podatku od towarów i usług. Obciążenie członków Wspólnoty ww. opłatami i usługami nie dokumentuje się fakturą VAT. W świetle powyższego brak jest uzasadnienia do fakturowania „wewnętrznych" rozliczeń miedzy wspólnotą , a jej członkami.

Natomiast w kwestii roszczenia odszkodowawczego oraz roszczenia z tytułu rękojmi z tytułu koniecznych do wykonania prac i powstałych usterek w częściach wspólnych Wspólnoty stwierdza się co następuje:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT ww. podatkowi podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Towarami są – zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT – rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Definicję dostawy towarów zawiera art. 7 ust 1 ustawy stanowiący, że „przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel \`(...)\` ”, natomiast świadczenie usług zdefiniowane zostało w art. 8 ust. 1 ustawy jako: „\`(...)\` każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa”.

Definicja „świadczenia usług” jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej, zgodnie z ogólnym założeniem, że opodatkowanym świadczeniem usług jest każda transakcja podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, która nie jest dostawą towarów. Należy zauważyć jednak, że aby ww. świadczenia uznać za czynności podlegające opodatkowaniu spełniony musi być równocześnie warunek, że świadczenie następuje w ramach odpłatnej umowy zobowiązaniowej, na podstawie której usługa jest świadczona, jedna ze stron jest bezpośrednim beneficjentem zobowiązania oraz że usługa ma charakter świadczenia wzajemnego.

Z pisma Wnioskodawcy wynika, że Wspólnocie z tytułu usterek oraz wad powstałych w częściach wspólnych budynku oraz w nieruchomości przysługują roszczenia odszkodowawcze oraz roszczenia z tytułu rękojmi co mają poświadczyć Strony w stosownym porozumieniu.

Kwestie powstania i naprawienia szkody regulują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny. Podstawowe znaczenie dla odpowiedzialności kontraktowej posiada art. 471 Kodeksu Cywilnego, w myśl którego dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania chyba, że wykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 § 2 KC). Odszkodowanie jest zatem wynagrodzeniem za poniesioną stratę. Poszkodowanemu przysługuje z tego tytułu roszczenie, rozumiane jako uprawnienie do żądania od sprawcy szkody określonego świadczenia.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o VAT, ani wystąpienie z roszczeniem, ani otrzymanie odszkodowania nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu. Nie występuje w tych przypadkach dostawa towarów, nie następuje także świadczenie usługi.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ocena prawna stanowiska Wnioskodawcy w zakresie podatku dochodowego zawarta zostanie w odrębnym rozstrzygnięciu.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016), skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.