Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-417/14/IL
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-07-25
Teza: Czy spłatę w wysokości 87.000 zł dokonaną w wyniku działu spadku należy traktować jako przychód z odpłatnego zbycia określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i opodatkować zgodnie z tą ustawą, czy też zgodnie z zapisem art. 2 ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy jest to przychód podlegający przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, a więc nie podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od przychodu ze zbycia nieruchomości?
Słowa kluczowe: spadek; spadek-dział spadku; spadkobiercy; spłata; zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 11 kwietnia 2014 r. (data wpływu 17 kwietnia 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 16 lipca 2014 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego działu spadku - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 17 kwietnia 2014 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony pismem z dnia 16 lipca 2014 r. o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego działu spadku.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 31 października 2012 r. Wnioskodawczyni nabyła spadek w ½ części wprost po zmarłym ojcu. Potwierdzeniem nabycia jest prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 11 stycznia 2013 r. Zgodnie z postanowieniem sądu Wnioskodawczyni stała się współwłaścicielką spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 45,64 m2 oraz nieruchomości położonej w N., stanowiącej działkę oznaczoną sposobem korzystania "rola", obszaru 656 m². Pozostałe części ww. nieruchomości na podstawie wskazanego postanowienia Sądu Rejonowego nabyła w części ½ żona spadkodawcy. Nabycie współwłasności w drodze wyżej opisanego spadku zostało zgłoszone w ustawowym terminie właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, który zaświadczeniem z dnia 20 lutego 2013 r. potwierdził zwolnienie z podatku od spadków i darowizn w zakresie nabytych praw współwłasności opisanych powyżej nieruchomości. Następnie w wyniku wspólnej decyzji spadkobierców postanowiono podzielić spadek i znieść współwłasność opisanych wyżej nieruchomości. W tym celu w dniu 26 kwietnia 2013 r. przed notariuszem zawarta została umowa o dział spadku i umowa ustanowienia hipoteki. Zgodnie z umową notarialną nieruchomość stanowiącą działkę rolną w N. Wnioskodawczyni nabyła w całości natomiast spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w G. nabyła w całości żona spadkodawcy. Dodatkowo spadkobiercy określili wartość rynkową ww. nieruchomości w związku z czym Wnioskodawczyni przysługuje tytułem spłaty od żony spadkodawcy kwota 87.000 zł. Ustalono również terminy spłaty ww. kwoty oraz w celu zabezpieczenia spłaty powyższej kwoty ustanowiono na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego hipotekę umowną. Notariusz pobrał należny podatek od czynności cywilnoprawnych. Wnioskodawczyni wskazuje, iż suma spłaty nie przekroczyła wartości przysługującego jej udziału.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy spłatę w wysokości 87.000 zł dokonaną w wyniku działu spadku należy traktować jako przychód z odpłatnego zbycia określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i opodatkować zgodnie z tą ustawą, czy też zgodnie z zapisem art. 2 ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy jest to przychód podlegający przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, a więc nie podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od przychodu ze zbycia nieruchomości?

Zdaniem Wnioskodawczyni w myśl art. 212 § 2 Kodeksu cywilnego, gdy rzeczy nie da się podzielić, może być przyznana jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty, co zostało potwierdzone aktem notarialnym. Odpłatne zbycie jest naturalną konsekwencją nabytych praw w wyniku otrzymania spadku, które podlegało opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawczyni uważa, że dokonana spłata w spadku jest ekwiwalentna do posiadanego udziału w spadku, nie wystąpiło więc przysporzenie majątkowe względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej, czyli brak podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej przez nią w wyniku działu spadku. W omawianym przypadku nikt ze spadkobierców nie uzyskuje korzyści materialnych jedynie została unormowana sytuacja prawna - zniesienie współwłasności nieruchomości z obowiązkiem wyrównania wartości przysługującego Wnioskodawczyni udziału.

W świetle obowiązującego stanu prawnego, stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy

*   jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16 poz. 93 ze zm.) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Zatem dla podatku dochodowego istotna z punktu widzenia ustalenia daty nabycia nieruchomości jest data śmierci spadkodawcy.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Zgodnie z art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.

Stosownie do art. 1037 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 31 października 2012 r. Wnioskodawczyni nabyła spadek w ½ części wprost po zmarłym ojcu. Potwierdzeniem nabycia jest prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 11 stycznia 2013 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Wnioskodawczyni stała się współwłaścicielką spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 45,64 m2 oraz nieruchomości położonej w N., stanowiącej działkę oznaczoną sposobem korzystania "rola", obszaru 656 m². Pozostałe części ww. nieruchomości na podstawie wskazanego postanowienia Sądu Rejonowego nabyła w części ½ żona spadkodawcy. Nabycie współwłasności w drodze wyżej opisanego spadku zostało zgłoszone w ustawowym terminie właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, który zaświadczeniem z dnia 20 lutego 2013 r. potwierdził zwolnienie z podatku od spadków i darowizn w zakresie nabytych praw współwłasności opisanych powyżej nieruchomości. Następnie w wyniku wspólnej decyzji spadkobierców postanowiono podzielić spadek i znieść współwłasność opisanych wyżej nieruchomości. W tym celu w dniu 26 kwietnia 2013 r. przed notariuszem zawarta została umowa o dział spadku i umowa ustanowienia hipoteki. Zgodnie z umową notarialną nieruchomość stanowiącą działkę rolną w N. Wnioskodawczyni nabyła w całości natomiast spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w G. nabyła w całości żona spadkodawcy. Dodatkowo spadkobiercy określili wartość rynkową ww. nieruchomości w związku z czym Wnioskodawczyni przysługuje tytułem spłaty od żony spadkodawcy kwota 87.000 zł. Ustalono również terminy spłaty ww. kwoty oraz w celu zabezpieczenia spłaty powyższej kwoty ustanowiono na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego hipotekę umowną. Notariusz pobrał należny podatek od czynności cywilnoprawnych. Wnioskodawczyni wskazuje, iż suma spłaty nie przekroczyła wartości przysługującego jej udziału.

Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, że okoliczność, iż dział spadku, którego przedmiotem była nieruchomość stanowiąca działkę rolną i spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, nastąpił ze spłatą na rzecz Wnioskodawczyni, powoduje, że umowa ta ma charakter odpłatny. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu nawet w sytuacji, gdy do działu spadku doszło przed upływem pięciu lat licząc od końca roku, w którym nastąpiło otwarcie spadku. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że otrzymanie przez Wnioskodawczynię w wyniku działu spadku spłaty ekwiwalentnej do posiadanego udziału w spadku nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata w wyniku działu spadku nie przekroczyła wartości przysługującego Wnioskodawczyni udziału spadkowego.

W konsekwencji nie ciąży na Wnioskodawczyni obowiązek opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.