Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-313/10/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-06-30
Teza: Czy od wypłaconych na podstawie wyroku sądowego odsetek od renty wyrównawczej i zadośćuczynienia należy zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: odsetki; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób fizycznych; praca-wypadek przy pracy; przychód; renta-renta wyrównawcza; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 12 marca 2010r. (data wpływu do tut. Biura – 16 marca 2010r.), uzupełnionym w dniu 24 maja 2010r. oraz w dniu 04 czerwca 2010r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odsetek od renty wyrównawczej i zadośćuczynienia przyznanych na podstawie wyroku sądu:

*   w części dotyczącej opodatkowania odsetek od renty wyrównawczej
– **jest prawidłowe,**

*   w części dotyczącej opodatkowania odsetek od kwoty wypłaconego zadośćuczynienia – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 marca 2010r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odsetek od renty wyrównawczej i zadośćuczynienia przyznanych na podstawie wyroku sądu.

Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych, pismami z dnia 12 maja 2010r. oraz z dnia 27 maja 2010r. Znak: IBPB II/1/415-313/10/MZ wezwano do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono w dniu 24 maja 2010r. oraz w dniu 04 czerwca 2010r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2008r. Sąd zasądził od kopalni na rzecz wnioskodawcy rentę wyrównawczą i zadośćuczynienie wraz z odsetkami od obu ww. świadczeń. Rozstrzygnięcie o zasądzeniu odsetek wydano w oparciu o art. 481 Kodeksu cywilnego. Podstawą prawną roszczenia wnioskodawcy o przyznanie renty wyrównawczej był art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego, natomiast podstawą do roszczenia o zadośćuczynienie – art. 445 tegoż Kodeksu. Wnioskodawca ubiegał się o ww. świadczenia z powodu skutków wypadku jakiemu uległ w 1999r. w trakcie pracy. W wyniku tego wypadku, wnioskodawca doznał uszczerbku na zdrowiu – urazu lewej stopy, który bardzo boleśnie odczuwa do dnia dzisiejszego. Zasądzone należności zostały wnioskodawcy wypłacone przez kopalnię a wnioskodawca otrzymał od wypłacającego informację PIT-8C w celu uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od naliczonych przez Sąd odsetek.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy od zasądzonych i wypłaconych odsetek od renty wyrównawczej i zadośćuczynienia należy zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych?

Zdaniem wnioskodawcy, nie powinien on zapłacić podatku. W ocenie wnioskodawcy podatek powinna zapłacić kopalnia, ponieważ za długo trwał proces sądowy, zostały z tego powodu naliczone odsetki a kopalnia przegrała sprawę. Wnioskodawca wskazał również, iż w przedmiotowym wyroku Sądu nie jest zaznaczone, że wnioskodawca będzie musiał odprowadzić od tego świadczenia podatek.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

W myśl zasady powszechnego opodatkowania, wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Katalog źródeł przychodów został uregulowany w art. 10 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 tej ustawy źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Podstawę prawną do dochodzenia renty wyrównawczej stanowi przepis art. 444 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Z kolei w myśl art. 445 § 1 Kodeksu w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Analizując powyższe należy stwierdzić, że pojęcie renty wyrównawczej jest zupełnie odmiennym świadczeniem niż pojęcie zadośćuczynienia.

Natomiast instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, iż jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej normy.

Odsetki za zwłokę (opóźnienie) stanowią zatem świadczenie uboczne, niezależnie od tego, czy i w jakiej wysokości podatnik poniósł szkodę. Odsetek za zwłokę nie można utożsamiać z odszkodowaniem (naprawieniem szkody), stąd otrzymane odsetki za zwłokę w wykonywaniu zobowiązania cywilnoprawnego są – co do zasady – przychodem wierzyciela podlegającym opodatkowaniu.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidziano jednak wyjątki od powyższej reguły i w katalogu zwolnień przedmiotowych wymieniono wprost odsetki wolne od podatku. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95 ww. ustawy wolne od podatku są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, tj. stosunku służbowego, stosunku pracy, w tym spółdzielczego stosunku pracy, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, pracy nakładczej, emerytury lub renty.

Z kolei przez rentę – w myśl art. 12 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - rozumie się łączną kwotę świadczeń rentowych wraz ze wzrostami i dodatkami, z wyłączeniem dodatków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz dodatków dla sierot zupełnych do rent rodzinnych.

Przytoczona wyżej definicja nie ogranicza pojęcia renty wyłącznie do świadczeń rentowych wypłacanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Obejmuje również renty mające charakter odszkodowawczy, otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego.

Z treści wniosku wynika, iż Sąd zasądził od kopalni na rzecz wnioskodawcy, który uległ wypadkowi w czasie wykonywania pracy, wypłatę zadośćuczynienia wraz z odsetkami oraz rentę wyrównawczą wraz z odsetkami. Rozstrzygnięcie o zasądzeniu odsetek wydano w oparciu o art. 481 Kodeksu cywilnego. Podstawą prawną roszczenia wnioskodawcy o przyznanie renty wyrównawczej był art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego, natomiast podstawą do roszczenia o zadośćuczynienie – art. 445 tegoż Kodeksu.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż zasądzone na rzecz wnioskodawcy odsetki od renty wyrównawczej są zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek zapłaty podatku od przychodu uzyskanego z tego tytułu.

W tej części stanowisko wnioskodawcy należało więc uznać za prawidłowe, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazał to wnioskodawca.

Natomiast ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje zwolnienia od podatku odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty zadośćuczynienia, tj. świadczenia innego niż świadczenie z tytułów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stąd odsetki zasądzone przez Sąd i wypłacone wnioskodawcy przez kopalnię z powyższego tytułu stanowią dla wnioskodawcy przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nie należące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Katalog przychodów zaliczanych do innych źródeł nie stanowi katalogu zamkniętego, zawiera bowiem jedynie przykładowe wskazanie przychodów zaliczanych do tego źródła. To oznacza, że każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 cyt. ustawy – stanowi dla świadczeniobiorcy przychód z innych źródeł.

Zgodnie z art. 42a ww. ustawy, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru (PIT-8C) o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

W związku z powyższym, u wnioskodawcy, jako osoby, której wypłacono odsetki od renty wyrównawczej i zadośćuczynienia opodatkowaniu będzie podlegać kwota odsetek wypłacona od zadośćuczynienia. Wypłacone odsetki od zadośćuczynienia winny być zatem przez wnioskodawcę wykazane jako przychód w zeznaniu rocznym za rok, w którym zostały mu wypłacone. Tym samym wnioskodawca jest z tego tytułu zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Odnosząc się do stanowiska wnioskodawcy, iż podatek powinna zapłacić kopalnia oraz, że w przedmiotowym wyroku Sądu nie jest zaznaczone, że wnioskodawca będzie musiał odprowadzić podatek od zasądzonych i wypłaconych odsetek od renty wyrównawczej i zadośćuczynienia, wyjaśnia się, iż obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu uzyskanego przychodu, nie podlegającego zwolnieniu, ciąży na tym, kto ten przychód uzyskał. W przedmiotowej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, iż przychód w postaci odsetek od zadośćuczynienia uzyskał wyłącznie wnioskodawca. Zatem to na wnioskodawcy ciąży obowiązek zapłaty podatku od przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Długość okresu postępowania sądowego w sprawie przyznania wnioskodawcy przedmiotowych świadczeń wraz z odsetkami oraz brak zaznaczenia w wydanym w tej sprawie wyroku, iż wnioskodawca będzie musiał odprowadzić podatek od zasądzonych i wypłaconych odsetek są obojętne z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie mają znaczenia dla ciążącego na wnioskodawcy obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu uzyskania ww. przychodu. Zadaniem Sądu nie jest bowiem pouczenie Stron o ciążących na Stronach obowiązkach podatkowych

Dlatego w tej części stanowisko wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.