Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.401.2025.1.MD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-12-22
Teza: Do II grupy podatkowej należy jeszcze rodzeństwo
małżonków, jednak zstępni rodzeństwa małżonków nie zostali
już wskazani w tym przepisie. W związku z powyższym,
względem zmarłego męża ciotki można być zaliczonym do III
grupy podatkowej.
Słowa kluczowe: członkowie-członkowie rodzin
grupa-grupa podatkowa
powiązania-powiązania rodzinne
rodzina
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 4 Wysokość
podatku-Grupy podatkowe
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
4-art. 14-ust. 3-pkt 2
[PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
4-art. 14-ust. 3-pkt 3

## Pytanie

Czy otrzymany przez Zainteresowanych spadek po SJ można traktować jako otrzymany w
    ramach II grupy podatkowej, co byłoby zgodne z wolą zmarłej ciotki?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zdaniem Zainteresowanych, nabyty przez nich spadek, składający się z majątku będącego
    we współwłasności małżeńskiej JJ i SJ i stanowiący spełnienie ostatniej woli JJ, powinien być
    traktowany jako dziedziczenie w ramach II grupy podatkowej.
    Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zaliczenie do grupy
    podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po
    której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Na podstawie art. 14 ust. 3 ww. ustawy,
    do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
    1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo,
      ojczyma, macochę i teściów;
    2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków
      pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków
      rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
    3) do grupy III - innych nabywców.
    Zainteresowani, jako zstępni siostry JJ, niewątpliwie znajdują się wobec niej w kręgu
    osób zaliczanych do II grupy podatkowej. W sprawie nie można pominąć faktu, że to
    właśnie JJ, jako osoba szczególnie zżyta z Zainteresowanymi była inicjatorem wskazania
    ich jako uprawnionych do dziedziczenia testamentowego. Majątek, który wchodził w
    skład masy spadkowej, jaką Zainteresowani otrzymali po śmieci SJ, czyli m.in. lokal
    mieszkalny, stanowił za życia JJ przedmiot wspólności ustawowej małżeńskiej.
    Zgodnie z art. 36 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j.
    Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.), oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w
    zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o
    stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o
    zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.
    Z kolei jak wskazuje art. 37 § 1 pkt 1 tejże ustawy, zgoda drugiego małżonka jest
    potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia,
    odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również
    prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.
    W związku z powyższymi przepisami oraz na podstawie sporządzonych w (...) r. przez JJ i
    SJ testamentów wynika, że intencją JJ, na co zgodę musiał wyrazić także jej małżonek,
    było uwzględnienie w dziedziczeniu Zainteresowanych. Słusznym wydaje się zatem
    wniosek, że spadek, który Zainteresowani otrzymali po śmierci SJ jest tak naprawdę
    spadkiem po JJ, wobec której Zainteresowani zaliczali się do II grupy podatkowej. To
    właśnie działania JJ doprowadziły do dziedziczenia testamentowego jej majątku przez

    Zainteresowanych, a przedwczesna śmierć skutkowała wydłużeniem drogi spadku o
    jedno ogniwo. Sam fakt, że w związku z nieprzewidzianymi rodzinnymi tragediami masa
    spadkowa musiała przejść na SJ, nie powinien przesądzać o kwalifikacji świadczenia na
    gruncie podatku od spadków i darowizn.
    Nie można również pominąć faktu, że intencją SJ, który mógł swobodnie decydować o
    zmianie testamentu, było doprowadzenie do spełnienia się ostatniej woli jego małżonki
    i przekazanie ich wspólnego majątku Zainteresowanym.
    Podsumowując, przedwczesna śmierć JJ skutkowała przesunięciem w czasie wykonania
    jej ostatniej woli, jaką było przekazanie majątku Zainteresowanym. Dopiero w wyniku
    późniejszej śmierci SJ masa spadkowa został finalnie nabyta przez Zainteresowanych,
    dlatego słusznym wydaje się, że skutki podatkowe należy rozpatrywać przez pryzmat
    dziedziczenia w ramach II grupy podatkowej.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu,
      zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.
    Z kolei przepis art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że:
      Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy powstaje - przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą
      przyjęcia spadku.
    Stosownie do art. 6 ust. 4 ww. ustawy:
      Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim
      jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się
      orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed
      organem podatkowym na fakt nabycia.
    Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
      Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony
      jest nabywca.
      Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
      osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    Zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 ww. ustawy:
    Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

    1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo,
        ojczyma, macochę i teściów ;
    2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków
        pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków
        rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
    3) do grupy III - innych nabywców.
    Zgodnie zatem z treścią art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, do II
    grupy podatkowej zaliczani są: zstępni rodzeństwa (np. siostrzeńcy, bratankowie i ich
    dzieci oraz wnuki i prawnuki), rodzeństwo rodziców (wujostwo, stryjostwo), zstępni i
    małżonkowie pasierbów, rodzeństwo małżonków (np. brat żony) oraz małżonkowie
    rodzeństwa (bratowe, szwagrowie), małżonkowie rodzeństwa małżonków (np. żona brata
    męża), małżonkowie innych zstępnych (żona wnuka/prawnuka, mąż wnuczki/prawnuczki).
    Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Państwa ciotka oraz jej mąż
    sporządzili testamenty o podobnej treści, które przewidywały w przypadku śmierci
    jednego z małżonków dziedziczenie w pierwszej kolejności przez drugiego małżonka, a
    następnie przez Państwa. Państwa ciotka zmarła w (...) r., w związku z czym spadek po niej
    nabył w całości, na mocy testamentu, jej mąż. Mąż ciotki do końca swojego życia nie
    zmienił testamentu, a zatem po jego śmierci w (...) r. na podstawie tegoż testamentu
    odziedziczyli Państwo majątek, który należał uprzednio do majątku wspólnego
    małżonków, a następnie został w całości odziedziczony przez męża Państwa zmarłej ciotki.
    Stoją Państwo na stanowisku, że śmierć Państwa ciotki skutkowała przesunięciem w
    czasie wykonania jej ostatniej woli, jaką było przekazanie Państwu majątku. Dopiero w
    wyniku późniejszej śmierci jej męża masa spadkowa został finalnie nabyta przez Państwa,
    dlatego skutki podatkowe należy rozpatrywać przez pryzmat dziedziczenia w ramach II
    grupy podatkowej.
    Nie mogę się zgodzić z Państwa stanowiskiem.
    Jak sami Państwo wskazali we wniosku, spadek po zmarłej ciotce nabył w całości jej mąż.
    To on był więc później właścicielem całego majątku małżeńskiego. Po jego śmierci w (...) r.,
    zgodnie z jego testamentem, nabyli Państwo całość spadku. Spadek, który Państwo nabyli,
    został nabyty ostatecznie więc wyłącznie po zmarłym mężu ciotki.
    Art. 14 ust. 3 pkt 2 wyraźnie wskazuje, kto może zostać zaliczony do II grupy podatkowej.
    Do II grupy podatkowej należy jeszcze rodzeństwo małżonków, jednak zstępni rodzeństwa
    małżonków nie zostali już wskazani w tym przepisie. W związku z powyższym, należą
    Państwo względem zmarłego męża Państwa ciotki do III grupy podatkowej.
    Sytuacji tej nie zmieniają zamiary, intencje, itp. - zaliczenie do grupy podatkowej następuje
    bowiem wg ustaleń formalnych, prawnych, zgodnie z przepisami prawa. Prawna
    kwalifikacja nie pozwala na zaliczenie Państwa do innej grupy podatkowej niż III, z uwagi
    na więzi prawne łączące Państwa ze zmarłym, jak i fakt, że to na mocy jego (SJ) testamentu
    wyłącznie, i w całości, po nim nabyli Państwo spadek. To on bowiem - zgodnie z
    testamentem - dziedziczył po JJ. Zatem otrzymany przez Państwa spadek podlega
    opodatkowaniu na zasadach przewidzianych dla III grupy podatkowej.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
    zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać
    ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
    decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

przez Zainteresowanego, który
    jest stroną postępowania
    Pan AB (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej)
    ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U.
    z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
    Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji
    indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
  - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r
    Ordynacji podatkowej.