Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1462-IPPB2.4514.584.2016.1.JG1
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2017-01-31
Teza: w zakresie skutków podatkowych zmiany umowy Spółki
Słowa kluczowe: kapitał-kapitał zakładowy; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; wierzytelność; wierzytelność-konwersja wierzytelności
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 14 grudnia 2016 r. (data wpływu 27 grudnia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zmiany umowy Spółki - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 27 grudnia 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zmiany umowy Spółki.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wspólnicy spółki X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej jako „Spółka”) wnieśli w roku 2015 do kapitału zapasowego Spółki dopłaty. Dopłaty nastąpiły zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1578 ze zm., dalej jako „KSH”). Spółka w ustawowym terminie odprowadziła na konto właściwego Urzędu Skarbowego podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu wniesionych dopłat oraz złożyła właściwą deklarację.

Obecnie spółka planuje dokonać zwrotu wniesionych przez wspólników dopłat na kapitał zapasowy. Kwota zwrotu będzie odpowiadać kwocie pierwotnie wniesionej przez wspólników. Jednocześnie spółka planuje podjąć uchwałę o zwiększeniu swojego kapitału zakładowego poprzez wyemitowanie nowych udziałów. W treści przyszłej uchwały wskazane będzie, że pokrycie zwiększonego kapitału zakładowego pochodzić będzie z wpłat pieniężnych wspólników. W związku z powyższym obecni wspólnicy spółki będą zobowiązani do pokrycia w formie pieniężnej wartości nominalnej nowych udziałów jakie wyemituje Spółka.

Zachodzić będzie zatem sytuacja w której z jednej strony Spółka zobowiązana będzie na podstawie podjętej uchwały do zwrotu swoim wspólnikom kwot wniesionych przez nich dopłat do kapitału zapasowego i jednocześnie wspólnicy Spółki na podstawie uchwały o zwiększeniu kapitału zakładowego zobowiązani będą do pokrycia wartości nowo utworzonych udziałów Spółki wkładem pieniężnym.

W zaistniałej sytuacji planowane jest aby wzajemne należności Spółki i wspólników zostały skompensowane na podstawie art. 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121, ze zm.). Potrącenie wzajemnych należności nastąpiłoby w drodze umowy zawartej pomiędzy wspólnikami i Spółką.

Przedmiotem wniosku o interpretację przepisów prawa podatkowego jest wątpliwość czy w opisanej sytuacji zmiana umowy spółki w postaci zwiększenia kapitału zakładowego będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy zmiana umowy Spółki w postaci podwyższenia kapitału zakładowego w drodze opisanej w zdarzeniu przyszłym kompensaty wzajemnych należności będzie zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych na mocy przepisu art. 9 pkt 11 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ?

Zdaniem Wnioskodawcy, podwyższenie kapitału zakładowego na zasadach opisanych w zdarzeniu przyszłym będzie zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit k ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 223 ze. zm. dalej jako „Ustawa”) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki i ich zmiany.

Stosownie do treści art. 1a pkt 2 Ustawy przez spółkę kapitałową należy rozumieć spółkę: z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjną i europejską.

W myśl art. 1 ust. 3 pkt 2 Ustawy, za zmianę umowy spółki kapitałowej uważa się podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty. Umowa spółki kapitałowej oraz jej zmiana podlega analizowanemu podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się:

1.  rzeczywisty ośrodek zarządzania albo
2.  siedziba tej spółki - jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego (art. 1 ust. 5 pkt 2 Ustawy).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 9 Ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną i ciąży na spółce. Podstawę opodatkowania w analizowanym przypadku stanowi, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy, wartość o którą podwyższono kapitał zakładowy. Natomiast stawka podatku wynosi 0,5% (art. 7 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy).

W myśl art. 9 pkt 11 lit. b Ustawy, zwalnia się od podatku umowy spółki i ich zmiany związane z podwyższeniem kapitału zakładowego pokrytego z niezwróconych wspólnikom lub akcjonariuszom dopłat albo z niezwróconej pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez wspólnika lub akcjonariusza, które były uprzednio opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub podatkiem od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita Polska.

Należy wskazać, iż podatek od czynności cywilnoprawnych pobierany od umów spółek kapitałowych na podstawie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jest odpowiednikiem podatku kapitałowego uregulowanego dyrektywą Rady Nr 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.Urz.UE.L 46 z 21.02.2008, str. 11). Powołana dyrektywa zastąpiła dyrektywę Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. U.UE.L 249 z 3.10.1969, str. 25, ze. zm.; Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 11, z późn. zm.).

Ponadto podkreślić należy, że w polskim porządku prawnym analizowana ustawa funkcjonuje od 1 stycznia 2001 r. Regulacja ta, w zakresie opodatkowania czynności cywilnoprawnych, zastąpiła obowiązującą do 31 grudnia 2000 r. ustawę z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 z późn. zm.), której zakres przedmiotowy obejmował zarówno zasady obciążania opłatą czynności organów administracji publicznej, dokumentów oraz orzeczeń sądowych jak również czynności cywilnoprawnych, w tym umów spółek i ich zmiany.

Z dniem 1 stycznia 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 209, poz. 1319). Celem tej zmiany było dostosowanie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania kapitału w spółkach kapitałowych do obowiązującego prawa Unii Europejskiej. W nowelizacji wdrożono postanowienia ww. Dyrektywy Rady Nr 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Nowy akt wspólnotowy uprościł i uporządkował prawo Unii Europejskiej w materii opodatkowania kapitału w spółkach kapitałowych. Wprowadził korzystne regulacje dla spółek kapitałowych, przez ograniczenie katalogu czynności podlegających podatkowi kapitałowemu.

Nadrzędną zasadą wynikającą z powołanych dyrektyw jest jednokrotne opodatkowanie kapitału w spółkach kapitałowych. Zgodnie z aktualnym, wiążącym Rzeczpospolitą Polską orzecznictwem (wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 12 listopada 2009 r. sprawa C-441/08) ww. zasady należy przestrzegać bezwzględnie, w tym w odniesieniu do powstałych po dniu 1 maja 2004 r. skutków zdarzeń mających miejsce przed przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego Spółka planuje podjąć uchwałę o zwrocie dopłat wniesionych uprzednio przez wspólników na kapitał zapasowy zgodnie z art. 179 KSH. Z tytułu wniesionych pierwotnie dopłat Spółka uiściła należny podatek od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie wraz ze zwrotem dopłat Spółka planuje podwyższyć kapitał zakładowy. W treści przyszłej uchwały wskazane będzie, że pokrycie zwiększonego kapitału zakładowego pochodzić będzie z wpłat pieniężnych wspólników. Zgodnie z zasadami opisanymi w art. 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121, ze zm.) Spółka i wspólnicy zawrą umowę o kompensacie wzajemnych wierzytelności. W konsekwencji, kwota dopłat wskazanych w uchwale o zwrocie dopłat fizycznie zostanie przeznaczona na pokrycie kapitału zakładowego.

Należy zwrócić uwagę, iż przepisy KSH przewidują możliwość dokonania kompensaty wzajemnych wierzytelności. Zgodnie z art. 14 § 4 KSH - wspólnik i akcjonariusz nie może potrącać swoich wierzytelności wobec spółki kapitałowej z wierzytelnością spółki względem wspólnika z tytułu należnej wpłaty na poczet udziałów albo akcji. Nie wyłącza to natomiast potrącenia umownego (z woli obu stron).

Literalna wykładnia przywołanego przepisu może prowadzić do wniosku, że gdy spółce przysługuje wierzytelność wobec wspólnika z tytułu należnej wpłaty na poczet udziałów - czyli roszczenie pieniężne o wniesienie wpłaty za udziały, to może być ona potrącona z wzajemną wierzytelnością wspólnika wobec spółki, pod warunkiem, że potrącenie następuje w drodze umowy zawartej przez zainteresowane strony: spółkę i wspólnika. Przywołany przepis Kodeksu spółek handlowych zakazuje bowiem jedynie jednostronnych potrąceń przez wspólników w trybie art. 498 ustawy Kodeksu cywilnego.

W wyniku opisywanej wyżej kompensaty (potrącenia umownego wzajemnych wierzytelności) wspólnik fizycznie nie otrzymuje kwoty pieniężnej dopłat wniesionych pierwotnie do Spółki. Oznacza to, że kwoty dopłat, które już raz zostały opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych w momencie ich wniesienia praktycznie nie zostały nigdy zwrócone udziałowcom, zostały bowiem przeznaczone na pokrycie udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki jako wkład pieniężny wspólników.

Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż opisana we wniosku zmiana umowy spółki kapitałowej związana z podwyższeniem kapitału zakładowego pokrytego wkładem pieniężnym pochodzącym z zastosowania konstrukcji potrącenia umownego wzajemnych wierzytelności pochodzących z niezwróconych wspólnikom dopłat, które podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 11 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) w zw. z pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 223 z późn. zm.) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki i ich zmiany.

Stosownie do treści art. 1a pkt 2 Ustawy przez spółkę kapitałową należy rozumieć spółkę: z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjną lub europejską.

W myśl art. 1 ust. 3 pkt 2 Ustawy, za zmianę umowy spółki kapitałowej uważa się podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty. Umowa spółki kapitałowej oraz jej zmiana podlega analizowanemu podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się:

1.  rzeczywisty ośrodek zarządzania albo
2.  siedziba tej spółki - jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego (art. 1 ust. 5 pkt 2 Ustawy).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 9 Ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną i ciąży na spółce. Podstawę opodatkowania w analizowanym przypadku stanowi, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy, wartość o którą podwyższono kapitał zakładowy. Natomiast stawka podatku wynosi 0,5% (art. 7 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy).

W myśl art. 9 pkt 11 lit. b Ustawy, zwalnia się od podatku umowy spółki i ich zmiany związane z podwyższeniem kapitału zakładowego pokrytego z niezwróconych wspólnikom lub akcjonariuszom dopłat albo z niezwróconej pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez wspólnika lub akcjonariusza, które były uprzednio opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub podatkiem od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita Polska.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wspólnicy Wnioskodawcy wnieśli w roku 2015 do kapitału zapasowego Spółki dopłaty. Dopłaty nastąpiły zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych. Spółka w ustawowym terminie odprowadziła na konto właściwego Urzędu Skarbowego podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu wniesionych dopłat oraz złożyła właściwą deklarację. Obecnie spółka planuje dokonać zwrotu wniesionych przez wspólników dopłat na kapitał zapasowy. Kwota zwrotu będzie odpowiadać kwocie pierwotnie wniesionej przez wspólników. Jednocześnie spółka planuje podjąć uchwałę o zwiększeniu swojego kapitału zakładowego poprzez wyemitowanie nowych udziałów. W treści przyszłej uchwały wskazane będzie, że pokrycie zwiększonego kapitału zakładowego pochodzić będzie z wpłat pieniężnych wspólników. W związku z powyższym obecni wspólnicy spółki będą zobowiązani do pokrycia w formie pieniężnej wartości nominalnej nowych udziałów jakie wyemituje Spółka. Zachodzić będzie zatem sytuacja w której z jednej strony Spółka zobowiązana będzie na podstawie podjętej uchwały do zwrotu swoim wspólnikom kwot wniesionych przez nich dopłat do kapitału zapasowego i jednocześnie wspólnicy Spółki na podstawie uchwały o zwiększeniu kapitału zakładowego zobowiązani będą do pokrycia wartości nowo utworzonych udziałów Spółki wkładem pieniężnym.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że opisana we wniosku zmiana umowy spółki kapitałowej związana z podwyższeniem kapitału zakładowego w drodze opisanej we wniosku kompensaty wzajemnych należności, będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 11 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14na pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n dotyczących ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku stanowią element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a Ordynacja podatkowa.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.