Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-1167/14-2/TR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-02-24
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.
Słowa kluczowe: czynsz; czynsz-opłata czynszowa; najem; przychód; zadłużenie; świadczenie-świadczenie rzeczowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 14 listopada 2014 r. (data wpływu 24 listopada 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika – **jest prawidłowe.**

****

UZASADNIENIE

W dniu 24 listopada 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (gmina) jest jednostką samorządu terytorialnego, działającą na podstawie ustawy o samorządzie gminnym oraz statutu gminy. Zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego gmina gospodaruje zasobem mieszkaniowym gminy. W ramach tego gospodarowania poprzez gminnego zarządcę spółkę z o.o. zawierane są umowy najmu lokali mieszkalnych oraz lokali socjalnych, a także prowadzona jest windykacja należności z tytułu czynszu i innych opłat związanych z wynajmowanym lokalem. W celu zwiększenia efektywności prowadzonych działań windykacyjnych w zakresie należności z tytułu czynszu, gmina zamierza wdrożyć program ułatwiający spłatę zadłużenia za czynsz w lokalach gminnych, osobom będącym w trudnej sytuacji materialnej i życiowej, w formie ekwiwalentnego świadczenia rzeczowego. Świadczenie byłoby formą zapłaty zaległego czynszu wynikającego z zawartej pomiędzy najemcą a zarządcą umowy lub odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego wraz z należnościami towarzyszącymi. Burmistrz gminy (Wnioskodawcy) jako kierownik jednostki po złożeniu stosownego wniosku przez najemcę (dłużnika) o uregulowanie zadłużenia z tytułu najmu lokalu mieszkalnego w formie świadczenia rzeczowego podejmować będzie decyzję w sprawie zgody na odpracowanie długu. Zarządca sporządziłby aneks do umowy bądź umowę z poszczególnymi najemcami, którzy złożyli wniosek o uregulowanie zadłużenia z tytułu najmu lokalu mieszkalnego, zarówno czynszu bieżącego, jak i zaległego. Lokatorzy świadczyliby dla wynajmującego czynności zastępcze w zamian za czynsz – świadczenia rzeczowe wynikające z potrzeb gminy, w tym szczególności drobne prace porządkowe i usługowe. Najemca pozostawałby zobowiązany do wykonania świadczeń rzeczowych w miejsce wpłat zaległych należności z tytułu czynszu do czasu całkowitej likwidacji dotychczasowego zadłużenia, tj. kwot czynszu wymagalnych, a nieuiszczonych. Czynsz zostałby uregulowany jako świadczenie rzeczowe, zgodnie z art. 659 par. 1 i par. 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2014., poz. 121) na mocy, którego czynsz może być oznaczony w pieniądzu lub świadczeniu innego rodzaju.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy z tytułu odpracowania przez najemców lokali mieszkalnych zobowiązań z tytułu zaległości czynszowych powstanie u nich przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i czy w związku z tym na Wnioskodawcy (gminie) będą ciążyły obowiązki płatnika?

Zdaniem Wnioskodawcy, mając na uwadze art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361). przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W myśl postanowień art. 659 par. 1 i par. 2 Kodeksu cywilnego, poprzez umowę najmu wynajmujący zobowiązuję się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Czynsz może być oznaczony w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju.

W przedstawionym zdarzeniu Wnioskodawca (gmina) zawierałby poprzez gminnego zarządcę umowy z najemcami, z których wynikałoby, że najemcy w zamian za używanie lokali bądź spłatę zaległości powstałych w wyniku ich używania świadczą dla wynajmującego (gminy) określone prace porządkowe i usługowe.

Zgodnie z art. 453 Kodeksu cywilnego, jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenia, zobowiązanie wygasa, tak jakby nastąpiło zwykłe wykonanie np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty. Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu, w związku z odpracowaniem zaległego czynszu nie powstanie u najemców lokali mieszkalnych przychód polegający opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w związku z czym na Wnioskodawcy (gminie) nie będą ciążyły obowiązki płatnika.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z generalną zasadą powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wskazano w przedstawionym we wniosku opisie zdarzenia przyszłego, najemca pozostawałby zobowiązany do wykonania świadczeń rzeczowych w miejsce wpłat zaległych należności z tytułu czynszu do czasu całkowitej likwidacji dotychczasowego zadłużenia, tj. kwot czynszu wymagalnych, a nieuiszczonych. Czynsz zostałby uregulowany jako świadczenie rzeczowe, zgodnie z art. 659 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny, na mocy, którego czynsz może być oznaczony w pieniądzu lub świadczeniu innego rodzaju.

W myśl postanowień art. 659 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Czynsz może być oznaczony w pieniądzach lub w świadczeniach innego rodzaju.

Z powyższego wynika, że wynajmujący jest zobowiązany do zapłaty czynszu najemcy, przy czym zapłata może być oznaczona w świadczeniach innego rodzaju niż pieniądze.

Zgodnie z brzmieniem art. 453 Kodeksu cywilnego, jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.

Jest to instytucja prawna zwana datio in solutum (świadczenie zamiast wykonania). Celem jej jest wygaśnięcie istniejącego pomiędzy stronami zobowiązania (w tym przypadku zaległości czynszowych) poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści pierwotnej umowy. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie (np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty), przy czym konieczną przesłanką wygaśnięcia zobowiązania – poza umową stron – jest rzeczywiste dokonanie świadczenia przez dłużnika.

Przechodząc do podatkowych aspektów opisanych czynności należy stwierdzić, że wszelkie spłaty długów są dla dłużnika obojętne podatkowo; nie można bowiem z faktu świadczenia pracy w zamian za wygaśnięcie ciążącego na dłużniku zobowiązania wywieść, że dłużnik uzyskuje przychody, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując: na gruncie przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego po stronie dłużnika nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w związku z odpracowaniem przez niego zobowiązania z tytułu zaległości czynszowych, a co za tym idzie, na Wnioskodawcy nie będą ciążyły z tego tytułu obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

****