Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB1/4511-239/15-4/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2015-07-24
Teza: Czy przekazanie w formie darowizny aktem notarialnym całego przedsiębiorstwa, które zdefiniowane jest w art. 551 Kodeksu cywilnego, synowi Wnioskodawcy, który przed otrzymaniem darowizny dokona rejestracji działalności w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz rejestracji w podatku od towarów i usług, celem prowadzenia dalszej działalności jest opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: darowizna; dzieci i młodzież; przedsiębiorstwa; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 14

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) w związku z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 20 kwietnia 2015 r. (data wpływu 22 kwietnia 2015 r.), uzupełnionym pismem z dnia 3 lipca 2015 r. (data wpływu 6 lipca 2015 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych przekazania przedsiębiorstwa w formie darowizny – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 kwietnia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług.

Wniosek ten nie spełniał wymogów, o których mowa w art. 14b § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613), w związku z czym pismem z dnia 29 czerwca 2015 r., Nr IPTPB1/4511-239/15-2/AG oraz Nr IPTPP2/4512-236/15-2/KK, na podstawie art. 169 § 1 i § 2 w zw. z art. 14h wymienionej ustawy, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie do uzupełnienia ww. wniosku wysłano w dniu 29 czerwca 2015 r. (data doręczenia 2 lipca 2015 r.). Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek pismem z dnia 3 lipca 2015 r. (data wpływu 6 lipca 2015 r.), nadanym za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 3 lipca 2015 r. Jednocześnie w dniu 3 lipca 2015 r. uiścił dodatkową opłatę od wniosku.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą od 15 stycznia 1992 r. na podstawie wpisu do rejestru działalności gospodarczej. Rodzaj prowadzonej działalności w przeważającej wartości to konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli, a także sprzedaż detaliczna pojazdów samochodowych.

W skład firmy wchodzą środki trwałe, tj.: maszyny i urządzenia do robót blacharsko-lakierniczych, samochody, wyposażenie firmy, sprzęt komputerowy, umowy z kontrahentami, należności i zobowiązania, zapasy surowców i materiałów, a także środki finansowe będące na rachunku bankowym. W skład firmy wchodzą również nieruchomości, tj. działki gruntu z budynkami na nich wybudowanymi, które to nieruchomości stanowią własność Wnioskodawcy.

Firma zatrudnia pięciu pracowników. Wnioskodawca jest czynnym płatnikiem podatku VAT. Dochody jakie firma osiąga opodatkowane są na zasadach ogólnych, na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów wraz z towarzyszącymi ewidencjami. Z uwagi na zaawansowany wiek, Wnioskodawca chce przekazać w formie darowizny aktem notarialnym w całości przedsiębiorstwo, które zdefiniowane jest w art. 551 Kodeksu cywilnego, synowi, który będzie kontynuował działalność gospodarczą w tym samym zakresie. Przedsiębiorstwo funkcjonowało będzie nadal jako całość.

Syn Wnioskodawcy przed otrzymaniem darowizny zarejestruje działalność gospodarczą, jako osoba fizyczna oraz dokona rejestracji dla celów podatku od towarów i usług. Zakres świadczonych usług przez nowy podmiot nie ulegnie zmianie. Syn Wnioskodawcy przejmie wszystkie zobowiązania oraz należności firmy. Wszystkie dotychczasowe umowy zawarte z kontrahentami przepisane zostaną na nowy podmiot, a ten zobowiąże się do ich prowadzenia w dotychczasowym zakresie. Również dotychczas zatrudnieni pracownicy przejdą w pełnym składzie osobowym na podstawie stosownych przepisów Kodeksu pracy, ze wszystkimi przysługującymi im uprawnieniami, do nowego podmiotu. Miejsce świadczenia usług przez nowy podmiot nie ulegnie zmianie. Wszystkie środki trwałe amortyzowane i zamortyzowane zostaną przekazane nowemu podmiotowi. Przekazane zostaną również nieruchomości – działki i budynki na nich zlokalizowane związane z dalszym prowadzeniem dotychczasowej działalności.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy przekazanie w formie darowizny aktem notarialnym całego przedsiębiorstwa, które zdefiniowane jest w art. 551 Kodeksu cywilnego, synowi Wnioskodawcy, który przed otrzymaniem darowizny dokona rejestracji działalności w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz rejestracji w podatku od towarów i usług, celem prowadzenia dalszej działalności jest opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawcy w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Natomiast pytanie w zakresie podatku od towarów i usług będzie przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, przekazanie synowi w formie darowizny przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu Cywilnego, który przed otrzymaniem darowizny dokona rejestracji w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz w podatku od towarów i usług w celu dalszego prowadzenia działalności, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w przedmiotowym zakresie opodatkowania zastosowanie znajdzie art. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stanowi on, że przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegającym przepisom o podatku od spadków i darowizn.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5a pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie – oznacza to przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.

W myśl art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych, przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zauważyć przy tym należy, że katalog składników (elementów) przedsiębiorstwa, o których mowa w ww. przepisie, nie ma charakteru zamkniętego, o czym świadczy użycie sformułowania „w szczególności”. W związku z powyższym w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu Kodeksu cywilnego mogą wchodzić także inne składniki majątkowe, niewymienione w cyt. wyżej przepisie, np. zobowiązania wynikające z prowadzonej w ramach tego przedsiębiorstwa pozarolniczej działalności gospodarczej.

Stosownie do treści art. 552 Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów. Może więc nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym na podstawie umowy sprzedaży, zamiany, czy darowizny.

Jednocześnie, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy, prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. Natomiast z treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Z powyższego wynika, że w przypadku przekazania przedsiębiorstwa innemu podmiotowi, przedmiotem tego przekazania są wszelkie składniki majątkowe funkcjonalnie związane z tym przedsiębiorstwem, o ile na podstawie czynności prawnej będącej podstawą przekazania, bądź przepisów szczególnych, nie zostały z niego wyłączone.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą od 15 stycznia 1992 r. na podstawie wpisu do rejestru działalności gospodarczej. Z uwagi na zaawansowany wiek, chce przekazać w formie darowizny (aktem notarialnym) przedsiębiorstwo, które zdefiniowane jest w art. 551 Kodeksu cywilnego, synowi, który będzie kontynuował działalność gospodarczą w tym samym zakresie.

Odnosząc się do skutków podatkowych dla Wnioskodawcy związanych z ww. darowizną przedsiębiorstwa, zauważyć należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2015 r., poz. 86), podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. tytułem darowizny.

Z powyższych przepisów wynika zatem, że każda darowizna, a zatem również darowizna przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, prowadzonego przez Wnioskodawcę, dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, co wyklucza możliwość jej opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku darowizny przedsiębiorstwa mamy do czynienia z nieodpłatnym, jednostronnym świadczeniem. W związku z aktem darowizny darczyńca nie otrzymuje żadnych wartości pieniężnych, ani innego przysporzenia majątkowego. Tak więc, przekazanie przedsiębiorstwa synowi w drodze darowizny nie będzie wywoływało skutków podatkowych u darczyńcy.

W szczególności zauważyć należy, że po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, bowiem ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wiąże, co do zasady, powstanie przychodu z tego źródła z odpłatnym zbyciem składników majątku wykorzystywanych w tej działalności.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących:

1.  środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
2.  składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1 500 zł,
3.  składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,
4.  składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

\- wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, że darowizna wskazanych we wniosku składników majątku, wchodzących w skład przekazanego na rzecz syna przedsiębiorstwa, jest czynnością prawną nieodpłatną i w związku z jej dokonaniem nie powstanie po stronie Wnioskodawcy przychód z działalności gospodarczej, o którym mowa w cyt. powyżej art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym, stanowisko Wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe z uwagi na fakt, że powoływany przez Wnioskodawcę art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma zastosowania w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym.

Ponadto należy nadmienić, że zgodnie z przepisem art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613), minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zatem interpretacje indywidualne prawa podatkowego wydawane są wyłącznie na wniosek zainteresowanego i tylko w jego indywidualnej sprawie. Zainteresowanym jest każdy, kto złoży wniosek w sprawie indywidualnej, która jego dotyczy.

W związku z tym, zaznacza się, że interpretacja odnosi się tylko i wyłącznie do Wnioskodawcy i nie ma zastosowania do obdarowanego.

Interpretacja dotyczy przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego … po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.