Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.746.2024.1.IK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-14
Teza: Moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu oraz udokumentowania tej czynności.
Słowa kluczowe: lokal-prawo do lokalu; obowiązek-obowiązek podatkowy-moment powstania obowiązku podatkowego; prawa-ustanowienie prawa
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV. Obowiązek podatkowy-Rozdział 1. Zasady ogólne-Obowiązek podatkowy - zasada ogólna
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19a-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie momentu powstania
    obowiązku podatkowego z tytułu ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do
    lokalu oraz udokumentowania tej czynności jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 grudnia 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 11 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca (dalej zwany też Spółdzielnią) jest spółdzielnią mieszkaniową i zamierza
    wybudować budynek mieszkalny wielorodzinny. W budynku zostaną wykonane lokale
    mieszkalne, z których żaden nie będzie miał powierzchni użytkowej większej niż 150 m2.
    Na poziomie -1 zostanie wykonana hala garażowa, w której będą znajdowały się miejsca
    postojowe.
    Po wybudowaniu budynku spółdzielnia będzie ustanawiała na rzecz osób, które
    jednocześnie uzyskają członkostwo w Spółdzielni, spółdzielcze lokatorskie prawa do lokali
    mieszkalnych znajdujących się w wybudowanym budynku. W związku z faktem, że ilość
    miejsc postojowych znajdujących się w hali garażowej będzie mniejsza niż ilość lokali
    mieszkalnych w budynku, Spółdzielnia przydzieliła do niektórych lokali miejsca postojowe
    w hali garażowej, w związku z czym prawa do korzystania z poszczególnych miejsc
    postojowych będą przynależeć do określonych lokali mieszkalnych, przy czym z uwagi na
    opisaną powyżej okoliczność (więcej lokali niż miejsc postojowych) w budynku będą
    również lokale mieszkalne, do których nie będzie przynależało prawo do korzystania z
    miejsca postojowego.
    Inwestycja będzie finansowana w części z kredytu udzielonego Spółdzielni przez Bank
    Gospodarstwa Krajowego (w 75 %) oraz z wpłat osób, z którymi będą zawierane umowy o
    budowę lokalu i ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu i na rzecz
    których będą w przyszłości ustanawiane spółdzielcze lokatorskie prawa do lokalu (w 25 %).
    Osoby, na rzecz których będzie ustanawiane spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu
    mieszkalnego, będą wpłacały na rzecz Spółdzielni przed ustanowieniem na ich rzecz
    spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu wkład mieszkaniowy w wysokości 25 %
    wartości lokalu (w przypadku lokali, do których nie będzie przynależeć prawo do
    korzystania z miejsca postojowego) lub w wysokości 25 % sumy wartości lokalu i wartości
    prawa do korzystania z miejsca postojowego (w przypadku lokali, do których będzie
    przynależeć prawo do korzystania z miejsca postojowego). Pozostała część wkładu
    mieszkaniowego (75 % wartości ustalonej w sposób, o którym mowa w zdaniu
    poprzednim) wraz z kosztami udzielenia kredytu (oprocentowaniem) będzie spłacana
    przez osoby, na rzecz których ustanowione będzie spółdzielcze lokatorskie prawo do
    lokalu, w ratach, wraz z wnoszonymi w cyklach miesięcznych opłatami za eksploatację
    lokalu.
    Cała nieruchomość wraz z wybudowanym na niej budynkiem mieszkalnym
    wielorodzinnym stanowić będzie własność Spółdzielni, nie będzie ustanawiana odrębna
    własność lokali mieszkalnych, ani odrębna własność lokalu niemieszkalnego w postaci hali
    garażowej, tym samym ani lokale mieszkalne, ani hala garażowa nie będą również
    stanowiły nieruchomości wspólnej osób, na rzecz których będą ustanowione spółdzielcze
    lokatorskie prawa do lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku.
    Pytanie oznaczone we wniosku nr 2
    Czy Spółdzielnia powinna wystawić fakturę VAT przyszłym Członkom Spółdzielni z chwilą
    ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu (dostawy towaru) na pozostałe
    75% wartości lokalu, mimo, że faktyczna spłata następować będzie w ratach, w okresach
    przyszłych wnoszonych z miesięcznymi opłatami za eksploatację lokalu?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt. 5 przez dostawę towarów rozumie się ustanowienie
    spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, zatem naszym zdaniem z chwilą
    ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu Spółdzielnia winna wystawić
    fakturę VAT ze stawką 8% na pozostałe 75% wartości lokalu.

## Ocena stanowiska

Stanowisko w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu
    ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu oraz udokumentowania tej
    czynności, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT:
    Opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne
    świadczenie usług na terytorium kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy:
    Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się ustanowienie
    spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego
    własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa
    do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także
    ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu
    mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka
    spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
    Natomiast zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy:
    Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania
    usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1.
    Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności
    podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną
    czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Powołany art. 19a ust. 1
    ustawy formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą
    dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się
    wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź
    świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.
    Natomiast w myśl art. 19a ust. 8 ustawy:
    Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub
    część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub
    mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub
    lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w
    odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:
    1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o
    którym mowa w ust. 1b;
    2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy
    powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.
    Powyższy przepis wskazuje, że w przypadku wpłaty zaliczek przed dostawą towarów lub
    świadczeniem usług, VAT staje się wymagalny w momencie otrzymania wpłaty i naliczany
    jest od wartości otrzymanej wpłaty.
    Z opisu sprawy wynika, że są Państwo spółdzielnią mieszkaniową. Zamierzają Państwo
    wybudować budynek mieszkalny wielorodzinny. Po wybudowaniu będą Państwo
    ustanawiać na rzecz osób, które jednocześnie uzyskają członkostwo w Spółdzielni,
    spółdzielcze lokatorskie prawa do lokali mieszkalnych znajdujących się w wybudowanym
    budynku. Inwestycja będzie finansowana w części z kredytu udzielonego Spółdzielni przez
    Bank (w 75 %) oraz z wpłat osób, z którymi będą zawierane umowy o budowę lokalu i
    ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu i na rzecz których będą w
    przyszłości ustanawiane spółdzielcze lokatorskie prawa do lokalu (w 25 %). Osoby, na
    rzecz których będzie ustanawiane spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego,
    będą wpłacały na rzecz Spółdzielni przed ustanowieniem na ich rzecz spółdzielczego

    lokatorskiego prawa do lokalu wkład mieszkaniowy w wysokości 25 % wartości lokalu (w
    przypadku lokali, do których nie będzie przynależeć prawo do korzystania z miejsca
    postojowego) lub w wysokości 25 % sumy wartości lokalu i wartości prawa do korzystania
    z miejsca postojowego (w przypadku lokali, do których będzie przynależeć prawo do
    korzystania z miejsca postojowego). Pozostała część wkładu mieszkaniowego (75 %
    wartości ustalonej w sposób, o którym mowa w zdaniu poprzednim) wraz z kosztami
    udzielenia kredytu (oprocentowaniem) będzie spłacana przez osoby, na rzecz których
    ustanowione będzie spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, w ratach, wraz z
    wnoszonymi w cyklach miesięcznych opłatami za eksploatację lokalu.
    Jak wynika z art. 9 ust. 1-4 ustawy z dnia 15 grudnia 2020 r. o spółdzielniach
    mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 558):
    1. Przez umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
      mieszkalnego spółdzielnia zobowiązuje się oddać osobie, na rzecz której ustanowione
      jest prawo, lokal mieszkalny do używania, a osoba ta zobowiązuje się wnieść wkład
      mieszkaniowy oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni.
      Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może być ustanowione na rzecz
      członka spółdzielni albo członka spółdzielni i jego małżonka.
    2. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może być ustanowione w
      budynku stanowiącym własność lub współwłasność spółdzielni.
    3. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego jest niezbywalne, nie przechodzi
      na spadkobierców i nie podlega egzekucji.
    4. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego powstaje z chwilą zawarcia
      między osobą ubiegającą się o ustanowienie tego prawa a spółdzielnią umowy, o której
      mowa w ust. 1. Umowa powinna być zawarta pod rygorem nieważności w formie
      pisemnej.
    Zatem spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego powstaje z chwilą zawarcia
    ze spółdzielnią umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
    mieszkalnego, przez którą spółdzielnia zobowiązuje się oddać danej osobie określony
    lokal mieszkalny do używania.
    W myśl art. 106b ust. 1 ustawy o VAT:
    Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę
    towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego
    na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o
    podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
    Stosownie do art. 106b ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT:
    Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę
    dokumentującą czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia
    faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
    a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,
    b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4.
    Skoro spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu powstaje z chwilą zawarcia umowy o
    ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, to co zasady,
    również w tym momencie powstaje obowiązek podatkowy (zgodnie z art. 19a ust. 1
    ustawy o VAT).
    W przedmiotowej sprawie po ustanowieniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
    mieszkalnego, osoby na rzecz których ustanowione będzie to prawo będą spłacać
    pozostałą do spłaty część wkładu mieszkaniowego.
    Zatem w przedstawionych okolicznościach, z uwagi na to, że wpłaty będą dotyczyć
    wkładów budowlanych z tytułu już posiadanego spółdzielczego lokatorskiego prawa do

    lokalu – obowiązek podatkowy powstanie z chwilą ustanowienia spółdzielczego
    lokatorskiego prawa do lokalu i udokumentować ten fakt fakturą VAT.
    Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie momentu powstania obowiązku
    podatkowego z tytułu ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu oraz
    udokumentowania tej czynności należało uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu
    prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
    Interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie momentu powstania obowiązku
    podatkowego z tytułu ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu oraz
    udokumentowania tej czynności.
    Wskazujemy, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku
    (pytania oznaczonego we wniosku nr 2). Inne kwestie przedstawione w opisie zdarzenia
    przyszłego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być
    – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
    Ponadto ocena prawna Państwa stanowiska w zakresie stawki podatku wkładu
    mieszkaniowego w przypadku gdy dotyczy on ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego
    prawa do lokalu mieszkalnego do którego przynależy prawo do korzystania z miejsca
    postojowego w garażu podziemnym (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) zostanie
    zawarta w odrębnym rozstrzygnięciu.
    Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym
    wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu
    przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
    Pełna weryfikacja przedstawionych we wniosku okoliczności możliwa jest jedynie w toku
    postępowania podatkowego lub kontrolnego, prowadzonego przez uprawnione do tego
    organy, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej. Postępowanie w
    sprawie dotyczącej wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym,
    mającym charakter uproszczony, odrębny od postępowania podatkowego,
    uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej. Wydając bowiem interpretację
    indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przedstawia jedynie swój pogląd
    dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w
    odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego
    (którego elementy przyjmuje, jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji).
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
    zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się
    Państwo do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
    1) z zastosowaniem art. 119a;
    2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
    dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
    3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach
    wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.