Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.55.2025.1.JM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-05
Teza: Zaniechanie poboru podatku.
Słowa kluczowe: kredyt; ugody; zaniechanie; zwrot
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 stycznia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść
    wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    W dniu 12 kwietnia 2010 r. wraz z mężem B.B. zawarła Pani umowę o kredyt hipoteczny
    przeznaczony na zakup nieruchomości na rynku wtórnym z bankiem C. (dalej „Umowa”).

    Kredyt w całości został zaciągnięty na Państwa własne potrzeby mieszkaniowe i spełniał
    warunki wymienione w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (zakup domu jednorodzinnego). Dodatkowo kredyt
    spełniał warunki określone w Rozporządzeniu MF z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie
    zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów)
    związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, tj. był
    zabezpieczony hipotecznie, został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji
    mieszkaniowej opisanej w rozporządzeniu, przy czym wraz z mężem nie skorzystali
    Państwo wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z
    tytułu kredytu mieszkaniowego. Zgodnie z zawartą Umową kredyt denominowany w CHF
    (frankach szwajcarskich) udzielony został w złotych polskich w kwocie 400.000 zł,
    stanowiących równowartość 139.935.88 CHF, tzn. bank udzielił Państwu kredytu w złotych
    polskich, jednak spłata kredytu następować miała w CHF.
    Powyższe postanowienia umowy stanowiły klauzule abuzywne na podst. art. 385 Kodeksu
    cywilnego i zgodnie z utartą linią orzeczniczą oraz wyrokiem TSUE (sygn. C-520/21 z dnia
    15/06/2023) skutkowały uznaniem umowy za nieważną i obowiązkiem zwrotu przez bank
    całości rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych opłat. W związku z powyższym bank D.,
    będący następcą prawnym C., kierując się rekomendacjami (...) zaproponował Pani i Pani
    mężowi mediację przed (...) w celu podpisania ugody. Efektem mediacji była ugoda, którą
    podpisali Państwo z bankiem 12 czerwca 2024 r. Zgodnie z postanowieniami podpisanej
    ugody „zamiarem Banku i Kredytobiorcy jest polubowne rozstrzygnięcie sporu
    dotyczącego ważności Umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym
    samym uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z umowy poprzez przyjęte w
    Ugodzie rozwiązania”. W wyniku Ugody bank zobowiązał się: 1. umorzyć kwotę
    niespłaconego kredytu w wysokości 5.889,54 CHF, która na dzień zawarcia ugody wynosiła
    26.558,88 złotych (według kursu średniego NBP), 2. zwrócić kwotę 2.054,31 złotych, którą
    Bank wyliczył przyjmując fikcyjne założenie, że kredyt został zawarty w złotych polskich i
    raty odsetkowo-kapitałowe były kalkulowane i rozliczane nie w CHF, ale w PLN przy użyciu
    stawek WIBOR i podwyższonej marży wybranej przez bank (3,07% wobec marży 2,2%
    ustalonej z bankiem w dniu podpisania Umowy, tj. 12 kwietnia 2010 r.), 3. dodatkowo
    zwrócić 100.000 złotych, kwotę którą wynegocjowali Państwo z bankiem w trakcie mediacji
    jako częściowy zwrot rat odsetkowych wpłaconych do banku tytułem spłaty kredytu w
    latach 2010-2024. Zgodnie z wyliczeniami przedstawionymi przez bank (jako załącznik do
    Ugody) od początku zawarcia Umowy wpłaciła Pani wraz z mężem do banku 156.583,52
    CHF, co w przeliczeniu na złote według kursu NBP z dnia każdej płatności stanowi
    równowartość 698.058,69 zł – podczas gdy wartość zaciągniętego kredytu wynosiła
    400.000 zł (lub 139.935.88 CHF według kursu banku z dnia zawarcia Umowy 12 kwietnia
    2010 r.). Zdaniem banku, kwota ta stanowi jednak przychód „Kredytobiorcy”, a na Banku
    ciąży obowiązek wystawienia informacji PIT-11. W związku z wątpliwościami, czy
    stanowisko Banku jest prawidłowe zarówno Pani jak i Pani mąż B.B. postanowiliście
    zwrócić się o wydanie interpretacji podatkowej indywidualnej.
    Po analizie treści wniosku złożonego 20 stycznia 2025 r., mając na względzie zakres
    kompetencji przyznanej tut. organowi i treść przepisu art. 14b ustawy Ordynacja
    podatkowa przyjęto, że Pani intencją było uzyskanie odpowiedzi na pytanie:
    Czy w związku z zawarciem przez Panią i Pani męża Ugody z Bankiem mającej na celu
    polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego ważności Umowy lub niedozwolonego
    charakteru jej postanowień, otrzymana kwota 102.054,31 zł stanowić będzie dla Pani
    przychód, który podlega opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca
    1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?
    Pani stanowisko w sprawie
    Uważa Pani, że łączna kwota w wysokości 102.054,31 zł wypłacona przez bank na
    podstawie zawartej Ugody nie stanowi przychodu do opodatkowania według przepisów
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jako kredytobiorcy wpłaciła Pani

    wspólnie z mężem wcześniej do banku kwotę dużo wyższą niż kwota zaciągniętego
    kredytu oraz otrzymanego zwrotu w następstwie podpisanej Ugody. Otrzymane środki są
    częściowym zwrotem rat odsetkowych, które były uprzednio poniesione przez Państwa z
    własnych środków. Kwota otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie spowodowała
    więc faktycznego przyrostu w Pani i Pani męża majątku. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1
    ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu
    podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów
    wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów
    Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych dochodem jest nadwyżka sumy przychodów z
    tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym, przy czym
    zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodem są otrzymane lub postawione do
    dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
    otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z definicji przychodu
    wynika, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są
    określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i
    zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnymi nie mają charakteru zwrotnego. Nie
    jest więc przychodem kwota pieniężna otrzymana jako częściowy zwrot poniesionych
    wcześniej wydatków, do wypłaty której dochodzi w następstwie podpisanej ugody mającej
    na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego umowy zawierającej klauzule abuzywne. W
    związku z powyższym, kwota taka nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym
    od osób fizycznych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
        pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie
        pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał,
        zainkasował, objął w posiadanie”;
        pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika –
        tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do

        odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć
        do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i
        wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby
        stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
    Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z
    wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie
    mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem
    majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika.
    Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde
    działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i
    zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie
    majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Źródła przychodów
    Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na
    względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych
    rodzajów czynności i zdarzeń.
    Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i
    system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów.
    W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”,
    „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód,
    pochodzenie.
    Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Źródłami przychodów są inne źródła.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że:

    1. w 2010 r. zawarła Pani wraz z mężem z bankiem umowę kredytu hipotecznego;
    2. Bank zaproponował Państwu zawarcie ugody i zwrot kwoty 2054,31 zł, którą Bank
      wyliczył przyjmując fikcyjne założenie, że kredyt został zawarty w złotych polskich i raty
      odsetkowo-kapitałowe były kalkulowane i rozliczane nie w CHF, ale w PLN przy użyciu
      stawek WIBOR i podwyższonej marży wybranej przez Bank oraz dodatkowo zwrot
      100.000 zł, kwotę którą wynegocjowali Państwo z bankiem w trakcie mediacji jako
      częściowy zwrot rat odsetkowych wpłaconych do banku tytułem spłaty kredytu w
      latach 2010-2024.
    Powzięła Pani wątpliwość, czy wypłacona kwota będzie stanowić przychód podlegający
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Skutki podatkowe wypłaty kwoty przez Bank
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo
    bankowe (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2488 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy,
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na
      ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach
      określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w
      oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady –
    każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako
    otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i
    wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych
    świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody
    podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem
    majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze
    definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania
    określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też
    innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia
    powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje
    określone przysporzenie majątkowe.
    Otrzymana przez Panią kwota będzie stanowić zatem zwrot Pani własnych pieniędzy,
    które wpłaciła Pani do Banku na spłatę rat kapitałowo-odsetkowych. Wobec powyższego,
    wypłata przez Bank na Pani rzecz tej kwoty jest dla Pani neutralna podatkowo.
    W wyniku tego zwrotu nie osiągnie Pani bowiem konkretnego przysporzenia
    majątkowego, a więc zwrot ten nie spowoduje po Pani stronie powstania przychodu w
    rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Tym samym, zwrot ten nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych.

    Pani stanowisko jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Jednocześnie wskazuję, że zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
      Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w
      jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego
      (interpretację indywidualną).
    Przedmiotowa interpretacja dotyczy tylko Pani indywidualnej sprawy i nie wywołuje
    skutków podatkowych dla Pani męża.
    Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie
        zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje
        się Pani do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za
    pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie
    trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.