Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/4512-417/15/UH
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-08-24
Teza: Brak opodatkowania przekazania całego przedsiębiorstwa żonie
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; przedsiębiorstwa; przekazanie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. 2015, poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 21 maja 2015 r. (wpływ do organu 26 maja 2015 r.) uzupełnionym pismem z 12 sierpnia 2015 r. (wpływ do organu 17 sierpnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania przekazania całego przedsiębiorstwa żonie – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 26 maja 2015 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania przekazania całego przedsiębiorstwa żonie. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 12 sierpnia 2015 r. (data wpływu 17 sierpnia 2015 r.) będącym odpowiedzią na wezwanie organu z 5 sierpnia 2015 r. znak: IBPB-1-1/4511-249/15/ZK i IBPP3/4512-417/15/UH.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Działalność Gospodarczą pod nazwą „… Wnioskodawca prowadzi od 1 listopada 1996 r. Aktualnie od czerwca 2014 r. Wnioskodawca jest emerytem i z uwagi na stan zdrowia oraz brak dostatecznego kapitału obrotowego na te czasy Wnioskodawca zaprzestał produkcji biżuterii i dewocjonaliów ze srebra. Wnioskodawca nie zatrudnia nikogo. Aktualne wyposażenie zakładu to meble biurowe i do ekspozycji towarów. Maszyny, urządzenia i narzędzia do wytwarzania Wnioskodawca sprzedał. Środki obrotowe firmy to towary handlowe o ogólnej wartości około 50.000 zł liczone po cenach zakupu według następującego asortymentu: medaliki, krzyżyki, różańce, łańcuszki, ryngrafy, obrazki, breloki. Z zysku tej działalności Wnioskodawca utrzymuje rodzinę: żonę i 5 letnią córkę. Żona jest osobą bezrobotną. Z uwagi na swój wiek, stan zdrowia oraz brak pracy Wnioskodawca chciałby przekazać zakład do dalszego prowadzenia żonie.

Mogłaby pracować i zarabiać na utrzymanie rodziny oraz wypracować sobie kapitał na emeryturę. Żona Wnioskodawcy ma 44 lata i do osiągnięcia wieku emerytalnego kilkanaście lat pracy.

W uzupełnieniu opisu zdarzenia przyszłego Wnioskodawca stwierdził, że w związku z przejściem na emeryturę oraz pogarszającym się stanem zdrowia Wnioskodawca chce przekazać nieodpłatnie prowadzone przedsiębiorstwo Zakład … żonie. Przekazaniu podlegałyby wszystkie składniki wchodzące w skład firmy (wyposażenie, zapasy, umowy, kontakty handlowe, księgi i dokumenty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą).

Przed przekazaniem firmy żona odwiesi swoją indywidualną działalność gospodarczą oraz dokona zmiany w zakresie rodzaju wykonywanej działalności gospodarczej, tak aby kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej w dotychczasowym zakresie Zakładu …. W chwili przekazania firmy żona będzie czynnym podatnikiem VAT. W związku z nieodpłatnym przekazaniem firmy zostanie sporządzony protokół przekazania przedsiębiorstwa do dalszego prowadzenia (spis z natury obejmie wyposażenie i zapasy). Po dokonaniu czynności przekazania firmy żonie Wnioskodawca zlikwiduje prowadzoną działalność.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone we wniosku nr 1):

Czy nieodpłatne przekazanie przez Wnioskodawcę całego przedsiębiorstwa … żonie a następnie zakończenie przez Wnioskodawcę prowadzenia działalności gospodarczej spowoduje konieczność zapłaty VAT, czy można ją uznać za transakcje zbycia przedsiębiorstwa, która nie podlega opodatkowaniu na mocy art. 6 ust 1 ustawy o VAT?

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone we wniosku nr 1):

Skoro przedmiotem nieodpłatnego przekazania będzie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ K.c. to stosownie do treści art. 6 ust 1 ustawy o VAT czynność ta nie będzie objęta jej przepisami, oznacza to według Wnioskodawcy, że czynność przekazania przedsiębiorstwa żonie nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez towary – w świetle art. 2 pkt 6 ustawy – rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Natomiast przez świadczenie usług – w świetle art. 8 ust. 1 ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej (…).

W myśl art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

W przypadku więc, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu).

Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

Wyłączenie stosowania ustawy o podatku od towarów i usług przewidziane w przepisie art. 6 pkt 1 ustawy obejmuje jednakże tylko te czynności zrównane z pojęciem dostawy towarów, których przedmiotem jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa.

Zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”. Zatem dla potrzeb przepisów ustaw podatkowych należy posłużyć się definicją sformułowaną w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.).

Zgodnie z art. 55¹ Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Należy zauważyć, że użyte w ww. artykule określenie „w szczególności” wskazuje jedynie na przykładowe wyliczenie składników przedsiębiorstwa. Oznacza to, że z jednej strony w jego skład mogą wchodzić inne elementy, niewymienione w tym artykule, a z drugiej brak któregoś z tych elementów nie musi pozbawiać zespołu rzeczy i praw przymiotu przedsiębiorstwa.

Zatem składniki materialne i niematerialne, wchodzące w skład przedsiębiorstwa, powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.

Należy tu wskazać również art. 55² Kodeksu cywilnego, w którym ustawodawca wprowadza zasadę, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Wobec powyższego, przedsiębiorstwem w rozumieniu Kodeksu cywilnego jest takie przedsiębiorstwo, które jest zorganizowane i wyposażone w składniki zapewniające realizowanie celów gospodarczych, jest samodzielnym podmiotem prawa funkcjonującym w obrocie gospodarczym.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów.

Odnosząc zatem brzmienie cytowanych przepisów do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie przekazanie całego przedsiębiorstwa żonie celem kontynuowania prowadzonej działalności gospodarczej, w przypadku gdy spełnia ono warunki określone w art. 55¹ Kodeksu cywilnego, wyłączone jest spod działania ustawy o VAT jako czynność niepodlegająca przepisom ustawy, zgodnie z art. 6 pkt 1 ww. ustawy.

W konsekwencji, stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym czynność przekazania przedsiębiorstwa żonie nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT stosownie do treści art. 6 ust. 1 ustawy o VAT – jest prawidłowe.

W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zapadnie odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.