Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-832/12-2/WM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-11-29
Teza: 1) Czy z tytułu dokonania opisanych wyżej transakcji, wystąpił dochód, z którym wiązałoby się zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych? 2) Czy z tytułu przekazania lokalu (wraz z przynależnym do niego udziałem w nieruchomości wspólnej) w ramach umowy dożywocia po stronie Wnioskodawczyni wystąpił przychód (i/lub dochód) w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, (a jeżeli tak, to) jak należy wyliczyć jego wartość? 3) Jeśli w sprawie wystąpił dochód to jaka powinna być wysokość podatku dochodowego, biorąc za podstawę przedstawione informacje?
Słowa kluczowe: dochód; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; nieruchomości-zbycie nieruchomości; przychód; umowa-umowa dożywocia
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani Mirosławy K., reprezentowanej przez pełnomocnika – doradcę podatkowego Pana Piotra J., przedstawione we wniosku z dnia 28 sierpnia 2012 r. (data wpływu 29 sierpnia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 sierpnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego oraz określenia skutków podatkowych umowy dożywocia.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni jest osobą samotną, siedemdziesięcioletnią, przewlekle chorą, wymagającą stałej opieki, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Mąż Zainteresowanej zmarł w 2011 r. Nikt inny z rodziny nie opiekuje się Wnioskodawczynią. Od około dziesięciu lat opiekuje się Nią małżeństwo zamieszkujące w sąsiedztwie (dalej także: „Małżonkowie”).

Dnia 1 października 2010 r. Zainteresowana oraz Jej mąż nabyli od miasta zajmowany dotychczas lokal mieszkalny znajdujący się w budynku wielomieszkaniowym. Nabycie to nastąpiło poprzez zapłatę ceny w wysokości 17 258,40 zł (z uwzględnieniem stosownej bonifikaty). Ponadto, zgodnie z tym aktem notarialnym Wnioskodawczyni uiściła jednorazowo kwotę 1 475,22 zł (jako pierwszą opłatę za użytkowanie wieczyste gruntu). W wyniku tej transakcji Wnioskodawczyni oraz Jej mąż nabyli przedmiotowy lokal mieszkalny (stanowiący odrębną nieruchomość) wraz z przynależnym do niego udziałem w części ułamkowej w częściach wspólnych budynku i urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Ponadto, miasto oddało małżonkom udział w części ułamkowej w nieruchomości gruntowej objętej stosowną księgą wieczystą. Ww. otrzymali udział we współużytkowaniu wieczystym gruntu.

Mąż Wnioskodawczyni zmarł 16 listopada 2011 r. Postanowieniem sądu rejonowego z dnia 25 stycznia 2012 r., spadek po zmarłym nabyła w całości Zainteresowana. Od tego momentu jedynym właścicielem lokalu nabytego od miasta w 2010 r. była Wnioskodawczyni.

Dnia 5 marca 2012 r. Zainteresowana sprzedała wyżej powołany lokal wraz z przynależnym do niego udziałem we współwłasności budynku i prawie wieczystego użytkowania nieruchomości za cenę w wysokości l80 000,00 zł.

W tym samym dniu Wnioskodawczyni nabyła także inny lokal mieszkalny położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wraz z przynależną do niego piwnicą oraz udziałem w nieruchomości wspólnej, objęty stosowną księgą wieczystą, za kwotę 181 500,00 zł. Wykorzystała na cel tego zakupu całą kwotę otrzymaną z tytułu zbycia pierwszego z wyżej powołanych lokali (wraz z przynależnym do niego udziałem we współwłasności budynku i prawie wieczystego użytkowania nieruchomości).

Tego samego dnia, tj. 5 marca 2012 r. Zainteresowana podpisała także w formie aktu notarialnego umowę dożywocia z Małżonkami, którzy opiekowali się Nią dotychczas. Postanowieniami przedmiotowej umowy, Wnioskodawczyni przeniosła na rzecz Małżonków zakupiony tego dnia lokal mieszkalny (wraz z przynależnym do niego udziałem w nieruchomości), a Małżonkowie zobowiązali się zapewnić Zainteresowanej dożywotnie utrzymanie, polegające na: przyjęciu Jej jako domownika, dostarczeniu wyżywienia, ubrania, mieszkania, zapewnieniu Jej odpowiedniej pomocy i pielęgnowaniu w chorobie oraz sprawieniu Jej własnym kosztem pogrzebu.

Wnioskodawczym podała w akcie notarialnym jako wartość przedmiotu umowy dożywocia kwotę odpowiadającą kwocie, za jaką zakupiła mieszkanie (wraz z opisanymi wyżej prawami), tj. 181 500,00 zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy z tytułu dokonania opisanych wyżej transakcji, wystąpił dochód, z którym wiązałoby się zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy z tytułu przekazania lokalu (wraz z przynależnym do niego udziałem w nieruchomości wspólnej) w ramach umowy dożywocia po stronie Wnioskodawczyni wystąpił przychód (i/lub dochód) w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, (a jeżeli tak, to) jak należy wyliczyć jego wartość?
3.  Jeśli w sprawie wystąpił dochód to jaka powinna być wysokość podatku dochodowego, biorąc za podstawę przedstawione informacje?

Tut. Organ informuje, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na ww. pytania w kontekście zwolnienia przedmiotowego. Natomiast w zakresie określenia skutków podatkowych umowy dożywocia dnia 29 listopada 2012 r. zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawczyni – w odniesieniu do zwolnienia przedmiotowego – nie wystąpi przychód, jak i dochód z którym wiązałoby się zobowiązanie podatkowe, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sprzedaż lokalu (wraz z przynależnym do niego udziałem we współwłasności budynku i prawie wieczystego użytkowania nieruchomości) nabytego w roku 2010 nastąpiła w roku 2012. Jednak Wnioskodawczyni już w dniu dokonania tej sprzedaży dokonała zakupu kolejnego lokalu (wraz z przynależną do niego piwnicą oraz udziałem w nieruchomości wspólnej) na swoje cele mieszkaniowe (mieszka w tym lokalu do dziś). Na zakup ten przeznaczyła kwotę uzyskaną z tytułu transakcji sprzedaży pierwszego lokalu (wraz z przynależnym do niego udziałem we współwłasności budynku i prawie wieczystego użytkowania nieruchomości).

W tym stanie rzeczy Zainteresowana uzyskała prawo do skorzystania ze zwolnienia wskazanego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Przepis ten stanowi, że wolne od podatku są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

W świetle przepisu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. 1 u.p.d.o.f., wydatek poniesiony przez Wnioskodawczynię stanowi wydatek, z którym wiąże się przedmiotowe zwolnienie.

Zainteresowana stanęła na stanowisku, iż na prawo do skorzystania z wskazanego zwolnienia nie ma wpływu fakt, iż w dniu zakupu lokalu (z którym wiąże się przedmiotowe zwolnienie od podatku), zawarła umowę dożywocia, w wyniku której własność przedmiotowego lokalu przeniosła na rzecz Małżonków.

W opinii Wnioskodawczyni, jest to oczywiste w świetle następujących argumentów:

Ustawodawca nie wskazał, jak długo należy być właścicielem zakupionego lokalu (wraz ze stosownymi – wyżej wskazanymi – prawami), by skorzystać z powołanego zwolnienia. Ponadto zakup ten był podyktowany celem zamieszkania w tym lokalu. Fakt ten powinien być uznany za bezsporny. Pomimo zmiany właściciela lokalu, Wnioskodawczyni jest w nim zameldowana i nadal w nim mieszka oraz mieszkać zamierza (co jest oczywiste, na tym bowiem w istocie polega umowa dożywocia). Zainteresowana nie mieszkałaby w przedmiotowym lokalu, gdyby go nie zakupiła. Tak więc przesłanki ustawowe skorzystania z tego zwolnienia (zakup oraz cel mieszkaniowy) są w sprawie spełnione.

Wobec powyższego, w ocenie Wnioskodawczyni, na żadnym etapie opisanych transakcji nie wystąpi zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

W przypadku sprzedaży nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment jej nabycia.

Z analizy wniosku wynika, że Zainteresowana wraz z mężem nabyła lokalny mieszkalny wraz z prawami z nim związanym dnia 1 października 2010 r. Następnie, dnia 16 listopada 2011 r. zmarł mąż Wnioskodawczyni, w wyniku czego Zainteresowana stała się wyłącznym właścicielem przedmiotowego mieszkania i praw z nim związanych. Dnia 5 marca 2012 r. Wnioskodawczyni dokonała sprzedaży ww. lokalu, zaś środki uzyskane z tego zbycia zostały przed Nią wydatkowane w tym samym dniu na nabycie innego lokalu mieszkalnego, położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż dokonana w 2012 r. sprzedaż ww. mieszkania wraz z prawami z nim związanymi stanowi dla Zainteresowanej źródło przychodu, do opodatkowania którego zastosowanie znajdują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2009 r.

Wskazać bowiem należy, iż ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316 ze zm.) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania, zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej, mają zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od dnia 1 stycznia 2009 r.

Zgodnie z art. 30e ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:

*   dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy - od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
*   dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Stosownie do ust. 2 artykułu 30e ww. ustawy, podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Jednakże, po myśli art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy podatkowej, wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Z kolei, zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ww. ustawy, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

1.  nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
2.  nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
3.  nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
4.  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
5.  rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

– położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Nadmienić należy, iż przepisy prawa podatkowego nie określają okresu przez jaki należy być właścicielem zakupionego mieszkania, aby zostały spełnione przesłanki do skorzystania ze zwolnienia od podatku.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz przywołane przepisy prawa, stwierdzić należy, iż dokonana w 2012 r. sprzedaż lokalu mieszkalnego wraz z prawami z nim związanymi stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże, dochód uzyskany z tej sprzedaży, przeznaczony przez Zainteresowaną na nabycie innego lokalu mieszkalnego, korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 ust. 1 ww. ustawy.

Tym samym, po stronie Wnioskodawczyni nie wystąpi obowiązek podatkowy z tytułu dokonania ww. transakcji.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.