Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-481/14-4/ISZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-08-06
Teza: w zakresie zwolnienia z podatku świadczonych usług pozyskiwania klienta, usług objęcia klienta ochroną ubezpieczeniową oraz usług Client Service Relationship
Słowa kluczowe: stawka-stawki podatku; usługi-usługi ubezpieczeniowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Banku, przedstawione we wniosku z dnia 17 kwietnia 2014 r. (data wpływu 28 kwietnia 2014 r.) uzupełnionym pismem z dnia 28 lipca 2014 r. (data wpływu 30 lipca 2014 r.) na wezwanie tut. Organu z dnia 14 lipca 2014 r. (skutecznie doręczone w dniu 21 lipca 2014 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku świadczonych usług pozyskiwania klienta, usług objęcia klienta ochroną ubezpieczeniową oraz usług Client Service Relationship - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 kwietnia 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku świadczonych usług pozyskiwania klienta, usług objęcia klienta ochroną ubezpieczeniową oraz usług Client Service Relationship.

Wniosek uzupełniony został pismem z dnia 28 lipca 2014 r., złożonym w dniu 28 lipca 2014 r. (data wpływu 30 lipca 2014 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z dnia 14 lipca 2014 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Spółka S.A. (dalej jako „X.", „Bank") jest bankiem uniwersalnym, prowadzącym działalność bankową w rozumieniu ustawy Prawo bankowe, w ramach której oferuje dla szerokiego kręgu odbiorców różnego rodzaju usługi finansowe. W ramach katalogu produktów proponowanych Klientom znajdują się również usługi ubezpieczeniowe, oferowane w ramach umów i porozumień zawieranych przez Bank z podmiotami uprawnionymi do świadczenia usług ubezpieczeniowych (dalej: Towarzystwo Ubezpieczeniowe; TU).

Bank zawiera z Towarzystwami Ubezpieczeniowymi umowy agencyjne, gdzie występuje w roli agenta ubezpieczeniowego oraz umowy ubezpieczenia grupowego, w ramach których pełni funkcję Ubezpieczającego. Na podstawie umów agencyjnych Bank świadczy usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego i oferuje Klientom Banku produkty ubezpieczeniowe o charakterze indywidualnym, m.in. Ubezpieczenie indywidualne na życie i dożycie, Ubezpieczenie indywidualne na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Inwestycyjnym, Ubezpieczenie indywidualne na życie i dożycie z UFK „Obligacje Korporacyjne Plus” (dalej: dedykowane usługi ubezpieczeniowe).

Umowy ubezpieczenia grupowego Bank zawiera na rzecz osób trzecich (Klientów Banku), co wiąże się z wykonywaniem przez Bank na zlecenie Towarzystwa Ubezpieczeniowego czynności ubezpieczeniowych.

W zakresie wspólnie z TU oferowanych i obsługiwanych produktów ubezpieczeniowych Bank stosuje Rekomendacje dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance dotyczące ubezpieczeniowych produktów ochronnych (dalej: Rekomendacje):

*   Pierwsza Rekomendacja dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi,
*   Rekomendacja w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych z produktami bankowymi zabezpieczonymi hipotecznie (Druga),
*   III Rekomendacja dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance w zakresie ubezpieczeń z elementem inwestycyjnym lub oszczędnościowym.

Postępowanie zgodne z dobrymi praktykami ma zapewniać Klientom Banku korzystającym z oferty ubezpieczeniowej czytelną, prawidłową i przejrzystą dokumentację dotyczącą objęcia ochroną ubezpieczeniową oraz wysokie standardy obsługi.

Centralną częścią wszystkich Rekomendacji jest określenie obowiązków informacyjnych Banku wobec Klienta poprzez wskazanie minimalnego zakresu informacji, które powinny być przekazane konsumentowi przed objęciem go ochroną ubezpieczeniową. Dotyczy to w szczególności dokumentów związanych z zawarciem umowy ubezpieczenia oraz warunków ubezpieczenia, które powinny zawierać między innymi informacje:

*   o kosztach ponoszonych przez klienta i sposobie ich obliczania,
*   o zasadach ustalania wysokości świadczeń należnych konsumentowi,
*   o możliwości wystąpienia ryzyka związanego z daną inwestycją,
*   o zakresie ochrony i wyłączeniach odpowiedzialności Ubezpieczyciela.

Bank zobowiązany jest również dołożyć należytej staranności przy oferowaniu danego rodzaju produktu ubezpieczeniowego, kierując się potrzebami, a także wiedzą i doświadczeniem Klientów. Bank każdorazowo sprawdza, czy dany klient spełnia wymogi objęcia ochroną, przewidziane w warunkach ubezpieczenia. W związku z tym w procesie obsługi Klienta Bank stosuje np. Kwestionariusz oceny adekwatności i odpowiedniości (dotyczy ubezpieczeń inwestycyjnych), który ma na celu m.in. sprostanie powyższym wymogom. W przypadku ubezpieczeń ochronnych doradca Banku zobowiązany jest do weryfikacji wymogów objęcia ubezpieczeniem danego Klienta zgodnie z obowiązującymi w Banku wytycznymi w tym zakresie (Zasady obsługi ubezpieczeń), dodatkowo systemy bankowe do obsługi Klientów uwzględniają rozwiązania techniczne określające warunki brzegowe dla ubezpieczenia (np. kryterium wieku Klienta).

Konsekwencją zmian wprowadzanych z koniecznością zaadaptowania Rekomendacji dobrych praktyk bancassurance jest zmiana zasad rozliczania wynagrodzenia za usługi wykonywane na rzecz podmiotu uprawnionego do świadczenia usług ubezpieczeniowych. Zmiana ta polega na zapewnieniu odpowiedniej jakości dla świadczenia usługi w całym okresie, w jakim usługa jest świadczona tj. w całym okresie obowiązywania ochrony ubezpieczeniowej dla Klienta i idącym za tym podziale dotychczasowej usługi pośrednictwa w sprzedaży produktów ubezpieczeniowych/czynności Ubezpieczającego (w zależności od roli jaką pełni Bank w ramach danej umowy zawartej z TU) na dwie, bądź trzy odrębne usługi i tym samym dwa (bądź trzy) odrębne tytuły wynagrodzenia.

W przypadku usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego, podział ten polegać będzie na wydzieleniu z dotychczasowej usługi pośrednictwa w sprzedaży indywidualnych produktów ubezpieczeniowych usługi pośrednictwa sensu stricte oraz jednej bądź dwóch innych usług:

1.  Usługi pozyskiwania klientów ubezpieczeniowych, w tym kosztów zbudowania i stałego utrzymywania infrastruktury niezbędnej do świadczenia usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego dla dedykowanych produktów ubezpieczeniowych,
2.  Usługi określanej jako Client Service Relationship - usługi obsługi klienta po zawarciu umowy ubezpieczeniowej.

W przypadku ubezpieczeń grupowych udostępnianych przez Bank, podział ten polegać będzie na wydzieleniu z dotychczasowej części wynagrodzenia otrzymywanego przez Bank części z tytułu wykonywania czynności jednorazowej związanej z objęciem ochroną oraz jednej bądź dwóch innych usług:

1.  Usługi związane z objęciem klientów ubezpieczeniowych, w tym kosztów zbudowania i stałego utrzymywania infrastruktury niezbędnej do realizacji czynności Ubezpieczającego dla dedykowanych produktów ubezpieczeniowych,
2.  Usługi określanej jako Client Service Relationship - usługi obsługi klienta po zawarciu umowy ubezpieczeniowej, np. udział w procesie likwidacji szkody i uzyskanie świadczenia ubezpieczeniowego.

Przedstawiając tę sytuację, sposób, innymi słowy: obecna usługa pośrednictwa w świadczeniu usługi ubezpieczeniowej lub usługa czynności ubezpieczającego zostanie zastąpiona przez dwie bądź trzy odrębne usługi, z których każda polega na świadczeniu czynności przez Bank na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeniowego i dająca prawo do wynagrodzenia:

1.  pierwsza z tych usług będzie związana ze stałą, cykliczną częścią wynagrodzenia i odpowiada kosztom jakie Bank ponosi w związku z utrzymywaniem infrastruktury niezbędnej do świadczenia usług, w szczególności wszystkimi czynnościami prowadzonymi w celu pozyskania klientów,
2.  druga usługa odnosi się do wynagrodzenia jakie jest należne Bankowi z tytułu wykonania usługi pośrednictwa w sprzedaży produktu ubezpieczeniowego lub z tytułu wykonywania czynności ubezpieczającego w przypadku obejmowania przez TU ochroną na podstawie umów grupowego ubezpieczenia,
3.  trzecia usługa związana będzie z obsługą Klienta od momentu zawarcia umowy do momentu jej zakończenia tj. do momentu ustania ochrony ubezpieczeniowej.

Dla potrzeby wewnętrznej komunikacji pomiędzy stronami porozumienia tj. pomiędzy Bankiem a podmiotem świadczącym usługę ubezpieczeniową, usługi te są określane jako:

1.  usługa pozyskiwania klienta (ubezpieczenia indywidualne na podstawie umów agencyjnych) lub usługa obejmowania ochroną ubezpieczeniową (ubezpieczenia grupowe na podstawie umów grupowego ubezpieczenia) oraz
2.  usługa pośrednictwa w sprzedaży produktu ubezpieczeniowego (ubezpieczenia indywidualne na podstawie umów agencyjnych) lub realizacji czynności Ubezpieczającego (ubezpieczenia grupowe na podstawie umów grupowego ubezpieczenia),
3.  usługa obsługi klienta po zawarciu ubezpieczenia.

Podstawą do skalkulowania wynagrodzenia zarówno w przypadku ubezpieczeń, w których Bank występuje jako pośrednik ubezpieczeniowy, jak i z tytułu wykonywania czynności Ubezpieczającego, za usługę pozyskiwania klienta oraz usługę obsługi klienta po zawarciu ubezpieczenia są wszelkie wydatki o charakterze stałym, wydatki ogólne i wydatki ogólnego zarządu w części w jakiej wydatki ponoszone przez Bank związane są tylko i wyłącznie z wynagrodzeniem uzyskiwanym od Towarzystwa Ubezpieczeniowego w związku z wykonywaniem tej usługi, takie jak: wynagrodzenia pracowników i osób współpracujących, wynagrodzenia kadry zarządzającej, wydatki około pracownicze w tym szkolenia produktowe, przejazdy służbowe, diety i ryczałty, koszty zaangażowanych do wykonywania usługi środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, koszty związane z przygotowaniem produktów w tym koszty przygotowania materiałów i druków, koszty jednostek wsparcia (doradztwo podatkowe, prawne, rachunkowość, sprawozdawczość, IT, HR, administracja), reklama, marketing, druk materiałów promocyjnych, wsparcie internetowe, koszty związane z funkcjonowaniem oddziałów oraz sieci sprzedaży mobilnej w tym internetowej i call center itp.

Wszystkie w/w koszty są obliczone na podstawie sumy kosztów wyłącznie dedykowanych do produktu oraz proporcjonalnej alokacji kosztów ogólnych ponoszonych przez Bank w części, w jakiej przypadają na wartość wynagrodzenia związanego ze świadczeniem usługi na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeniowego.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że w związku ze świadczonymi na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeń (TU) usługami finansowymi tj. usługą pośrednictwa sensu stricte, usługą pozyskiwania klienta oraz usługą CSR tj. obsługi klienta po zawarciu umowy ubezpieczeniowej Bank informuje, że w przypadku ubezpieczeń grupowych, które są świadczone przez TU za pośrednictwem Banku, usługi te obejmują następujące czynności:

1\. Usługa obejmowania klientów ochroną ubezpieczeniową (czynności ubezpieczającego, odpowiednik sprzedaży sensu stricte w ubezpieczeniach indywidualnych):

1.  Czynności związane z realizacją obowiązków informacyjnych ubezpieczającego na etapie przedstawiania oferty ubezpieczenia (poinformowanie o przedmiocie i zakresie ubezpieczenia, sumie ubezpieczenia, wyłączeniach odpowiedzialności ubezpieczyciela, możliwości rezygnacji z ubezpieczenia, sposobie zgłaszania roszczeń i in.).
2.  Weryfikacja potrzeb ubezpieczeniowych klienta oraz spełniania przez niego warunków objęcia ochroną.
3.  Wydrukowanie warunków ubezpieczenia, przekazanie ich klientowi oraz udzielenie odpowiedzi na jego pytania.
4.  Wydrukowanie kart informacyjnych oraz innych materiałów dotyczących danego produktu ubezpieczeniowego.
5.  Wyliczenie i poinformowanie klienta o wysokości ponoszonej opłaty ubezpieczeniowej.
6.  Przyjęcie deklaracji zgody na objęcie ochroną ubezpieczeniową i weryfikacja poprawności jej wypełnienia.
7.  Weryfikacja tożsamości klienta i potwierdzenie przyjęcia deklaracji zgody przez doradcę poprzez złożenie podpisu i pieczątki.
8.  Obsługa wniosków o objęcie ochroną na ponadstandardowych warunkach.i. Sporządzanie i przekazywanie do ubezpieczyciela rejestru osób objętych ochroną na podstawie złożonych deklaracji zgody, zgodnie z formatem opisanym w grupowej umowie ubezpieczenia.
9.  Przekazanie składki ubezpieczeniowej za klientów wskazanych w rejestrze.
10.  Zabezpieczenie deklaracji zgody przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych -archiwizacja.

2\. Usługa przygotowawcza do świadczenia czynności ubezpieczającego:

1.  Przygotowanie procedur i procesów u ubezpieczającego związanych z obejmowaniem Klientów ochroną ubezpieczeniową, w tym procedury oferowania ubezpieczeń, procedury obsługowej ubezpieczenia, procedury obsługi telefonicznej ubezpieczenia, procedury rozpatrywania reklamacji klientów, instrukcji obsługi roszczeń, instrukcji postępowania banku w zakresie odwołań od decyzji ubezpieczyciela po zgłoszeniu do TU wniosków o wypłatę odszkodowania, schematu księgowego, materiałów informacyjnych dla pracowników Banku.
2.  Przygotowanie systemów informatycznych Ubezpieczającego do obsługi ubezpieczenia, w tym tworzenie nowych aplikacji i modyfikacje istniejących.
3.  Przygotowanie skryptów rozmów z klientami dla ubezpieczeń oferowanych telefonicznie.
4.  Przygotowanie materiałów szkoleniowych związanych z ubezpieczeniem.
5.  Przeprowadzanie szkoleń dla Przedstawicieli Ubezpieczającego.
6.  Przygotowanie oraz udostępnienie w systemach Banku dokumentacji oraz wzorów formularzy do obsługi umowy ubezpieczenia, w tym deklaracji zgody, oświadczenia o zmianę danych, wniosku o wypłatę świadczenia, oświadczenia woli o rezygnacji, wniosku o ponadstandardowy zakres ochrony, wniosku o zmianę sumy ubezpieczenia, warunków ubezpieczenia, kart informacyjnych.
7.  Przygotowanie prezentacji i materiałów informacyjnych dotyczących ubezpieczenia dla klientów.
8.  Umieszczenie kompletu dokumentów produktowych oraz materiałów informacyjnych na wewnątrzbankowych stronach intranetowych dla pracowników Banku.
9.  Przygotowanie opisów dotyczących ubezpieczeń na stronę internetową Banku.

3\. Usługa określana jako Client Service Relationshippolegająca na obsłudze klienta składa się z następujących elementów:

1.  Udostępnianie i przyjmowanie od klientów dokumentów ubezpieczeniowych, w tym m.in. oświadczeń o zmianie danych, oświadczeń woli o rezygnacji, wniosków o zmianę sumy ubezpieczenia, wniosków o wypłatę świadczenia oraz dokumentów do wniosku o wypłatę świadczenia.
2.  Zabezpieczanie i przechowywanie oryginałów dokumentów i formularzy ubezpieczeniowych przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych przez cały okres obowiązywania umowy oraz przez okres archiwizacji wskazany w umowie ubezpieczenia.
3.  Pozyskiwanie z zewnętrznego archiwum dokumentacji ubezpieczeniowej oraz udostępnianie jej na każde żądanie towarzystw.d. Informowanie o zasadach zgłaszania roszczeń, przyjmowanie wniosków o wypłatę świadczenia, przygotowanie i skompletowanie dokumentów, przekazanie dokumentów do towarzystwa.
4.  Udział Banku w procesie dochodzenia roszczeń, procesie odwoławczym w przypadku odmowy wypłaty świadczenia, przygotowanie umowy przelewu wierzytelności (cesja praw z ubezpieczenia) na wniosek klienta.
5.  Sporządzanie i przekazywanie do ubezpieczyciela cyklicznych rejestrów zmiany danych osobowych.
6.  Sporządzanie i przekazywanie do ubezpieczyciela cyklicznych rejestrów umów zakończonych.
7.  Wysyłka do klientów listów z informacją o ubezpieczeniu, w tym m.in.: o aktualnej wysokości sumy ubezpieczenia, dostępności
8.  Badanie poziomu zadowolenia z obsługi, wykonywanie zleconych przez ubezpieczyciela ankiet, itp.
9.  Wykonywanie badania mystery shopper - sprawdzenie jakości oferowania produktów ubezpieczeniowych przez doradców.
10.  Wdrożenie procesów i systemów podnoszących jakość i efektywność rozpatrywania reklamacji klientów w zakresie ubezpieczeń ochronnych.
11.  Wdrożenie procesów i systemów podnoszących jakość i efektywność monitoringu roszczeń zgłaszanych do ubezpieczyciela.
12.  Utrzymywanie i modyfikacje infrastruktury niezbędnej do realizacji czynności ubezpieczającego, w szczególności systemów.
13.  Wykonywanie innych czynności zleconych ubezpieczającemu przez ubezpieczyciela w związku-ze świadczeniem ochrony ubezpieczeniowej dla klientów, w tym w zakresie wsparcia w procesie likwidacji zdarzeń szkodowych w zakresie umów grupowego ubezpieczenia.

W przypadku - usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego (ubezpieczeń indywidualnych z elementem inwestycyjnym) świadczone są następujące usługi:

1\. Usługa sprzedaży produktu ubezpieczeniowego - pośrednictwo sensu stricte:

1.  Czynności związane z realizacją wymogów wynikających z polityki informacyjnej polegające na informowaniu klientów i potencjalnych klientów o profilu działalności i ofercie towarzystwa ubezpieczeń.
2.  Czynności związane z realizacją wymogów wynikających z polityki informacyjnej na etapie przedstawiania oferty ubezpieczenia klientowi Banku (poinformowanie o przedmiocie i zakresie ubezpieczenia, sumie ubezpieczenia, wyłączeniach odpowiedzialności ubezpieczyciela, poinformowanie o możliwości rezygnacji z ubezpieczenia, poinformowanie o sposobie zgłaszania roszczeń i in.).
3.  Weryfikacja potrzeb klienta oraz spełnienia przez niego warunków objęcia ochroną.
4.  Analiza adekwatności i odpowiedniości danego produktu ubezpieczeniowego z UFK z profilem inwestycyjnym klienta, na podstawie bankowego kwestionariusza oceny adekwatności i odpowiedniości produktu inwestycyjnego nie objętego MIFIDem.
5.  Przekazanie klientowi przed zawarciem umowy ubezpieczenia tekstów następujących dokumentów: ogólnych warunków ubezpieczenia, tabeli opłat i limitów, regulaminu ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych.f. Przekazanie kart informacyjnych oraz innych materiałów dotyczących danego produktu ubezpieczeniowego.
6.  Poinformowanie klienta o wysokości ponoszonych opłat oraz ryzykach inwestycyjnych wiążących się z inwestycją w produkt.
7.  Udzielanie klientowi wszelkiej pomocy i wszelkich informacji przed zawarciem umowy ubezpieczenia.
8.  Przyjęcie i rejestracja wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia na objęcie ochroną ubezpieczeniową i weryfikacja poprawności jego wypełnienia.
9.  Weryfikacja tożsamości klienta i potwierdzenie przyjęcia wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia przez doradcę poprzez złożenie podpisu i pieczątki na wydruku papierowym z portalu transakcyjnego służącego do rejestracji wniosków.
10.  Zabezpieczenie wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych, przekazanie dokumentów do centrali Banku lub bezpośrednio do towarzystwa ubezpieczeń celem weryfikacji i dalszej archiwizacji.
11.  Zabezpieczenie kopii wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych, przekazanie dokumentów do centrali Banku lub archiwizacja w placówce Banku.

2\. Usługa przygotowawcza do świadczenia usługi pośrednictwa w sprzedaży ubezpieczeń indywidualnych:

1.  Przygotowanie procedur i procesów u Agenta związanych z zawieraniem umów, w tym procedury sprzedaży ubezpieczeń, procedury obsługowej ubezpieczenia, procedury wdrażania i oferowania indywidualnych produktów ubezpieczeniowych, procedury rozpatrywania reklamacji klientów, materiałów informacyjnych dla pracowników Banku.
2.  Zbudowanie infrastruktury niezbędnej do realizacji czynności agencyjnych dla dedykowanych produktów ubezpieczeniowych, w tym przygotowanie zasobów ludzkich do wdrożenia produktu ubezpieczeniowego oraz jego oferowania i administrowania.
3.  Umieszczenie kompletu dokumentów produktowych oraz materiałów informacyjnych na wewnątrzbankowych stronach intranetowych dla pracowników Banku, w tym wniosku ubezpieczeniowego, oświadczenia o zmianie danych, wniosku o wypłatę świadczenia, oświadczenia woli o rezygnacji, wniosek o ponadstandardowy zakres ochrony, wniosek o zmianę sumy ubezpieczenia, warunków ubezpieczenia, kart informacyjnych.
4.  Umieszczenie prezentacji szkoleniowej na platformie e-learningowej Banku.
5.  Szkolenia agencyjne pracowników Banku, mających wykonywać czynności na podstawie umów agencyjnych.
6.  Organizacja i współudział w przeprowadzeniu egzaminów ula OFWCA.
7.  Zebranie i przekazanie do towarzystwa dokumentów niezbędnych do rejestracji OFWCA w UKNF.
8.  Czynności wykonywane w celu pozyskania klientów dla towarzystwa ubezpieczeniowego, w tym przygotowywanie materiałów informacyjnych celem prezentacji dla klienta podstawowych informacji o produkcie, popularyzowanie ubezpieczeń oferowanych w ramach zawartych umów agencyjnych.
9.  Przygotowanie opisów dotyczących ubezpieczeń na stronę internetową Banku.

3\. Usługa określana jako Client Service Relationship - usługa obsługi klienta po zawarciu umowy ubezpieczeniowej składa się z następujących elementów:

1.  Udostępnianie i przyjmowanie od klientów dokumentów ubezpieczeniowych, w tym m.in. oświadczeń woli o odstąpieniu, wypowiedzeniu umowy ubezpieczenia, oświadczeń o zmianie danych finansowych i niefinansowych i innych dyspozycji/pism złożonych przez klienta oraz ich przekazywanie do towarzystwa ubezpieczeń (jeśli tego wymaga proces).
2.  Zabezpieczanie i przechowywanie kopii dokumentów ubezpieczeniowych, w tym formularzy ubezpieczeniowych przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych.
3.  Informowanie o zasadach zgłaszania roszczeń, przyjmowanie wniosków o wypłatę świadczenia, przygotowanie i skompletowanie dokumentów, przekazanie dokumentów do towarzystwa ubezpieczeń.
4.  Wsparcie klientów, którzy za pośrednictwem Banku zawarli umowy ubezpieczenia z towarzystwem ubezpieczeń oraz udzielanie klientowi wszelkiej pomocy i wszelkich informacji mających związek z zawartą umową.
5.  Wykonywanie badania mystery shopper - sprawdzenie jakości oferowania produktów ubezpieczeniowych z elementem inwestycyjnym przez pracowników Banku, będących OFWCA.
6.  Stałe utrzymywanie i modyfikacje infrastruktury niezbędnej do realizacji czynności agencyjnych dla dedykowanych produktów ubezpieczeniowych.
7.  Wdrożenie procesów i systemów podnoszących jakość i efektywność rozpatrywania reklamacji klientów w zakresie ubezpieczeń ochronnych z elementem inwestycyjnym.
8.  Wykonywanie innych czynności zleconych przez towarzystwo ubezpieczeń w ramach czynności agencyjnych.

Równocześnie odnosząc się do punktu 2 przedmiotowego pisma Ministra Finansów tj. prośby o przedstawienie własnego stanowiska w sprawie, Bank zauważa, iż takie stanowisko zostało sformułowane we wniosku ORD IN skierowanym do Ministra Finansów w dniu 17 kwietnia 2014 roku cyt.; „Zgodnie z zaprezentowanym stanem faktycznym w przedmiotowym wniosku Bank stoi na stanowisku, iż wynagrodzenie jakie otrzymuje od Towarzystwa Ubezpieczeniowego za usługi: pozyskiwania klientów oraz usługę Client Service Relationship - wypełnia kryteria ustanowione w art. 43.13 ustawy p.t.u. niezbędne do tego aby uznać, iż wynagrodzenie to jest zwolnione z VAT.”

Szczegółowe uzasadnienie stanowiska Banku, wraz ze szczegółową analizą stanu prawnego uzupełnioną analizą orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz polskich sądów administracyjnych zostało zamieszczone we wniosku oraz w załączniku do wniosku.

W tym miejscu Bank chce ponownie podkreślić, iż konieczność zastąpienia jednej dotychczasowej usługi pośrednictwa finansowego tj. pośrednictwa w świadczeniu usług pośrednictwa ubezpieczeniowego, o którym mowa w art. 43.1.37 ustawy o podatku od towarów i usług, na dwie bądź trzy usługi pośrednictwa finansowego, wynika z faktu wdrożenia przez Bank podwyższonych standardów świadczenia usług tego rodzaju, poprzez zwiększenie ochrony interesów Klientów Banku jak i podwyższenie bezpieczeństwa świadczenia usług przez Bank.

W ocenie Banku zastąpienie jednej usługi - ściśle ze sobą powiązanymi dwoma bądź trzema usługami pośrednictwa finansowego sensu largo, w skład których to usług wchodzi świadczenie usługi pośrednictwa finansowego sensu stricte, dokładnie wyczerpuje znamiona zdarzenia opisanego w dyspozycji art. 43.13 ustawy VAT i zgodnie z normą tego przepisu zapewnia zwolnienie z VAT dla wynagrodzenia uzyskiwanego z tytułu świadczenia wyżej wskazanych usług.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego, w którym wdrożenie polityki obsługi Klientów dla produktów ubezpieczeniowych w oparciu o Rekomendacje dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance:

1.  w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi
2.  w zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych z produktami bankowymi zabezpieczonymi hipotecznie oraz
3.  w zakresie ubezpieczeń z elementem inwestycyjnym lub oszczędnościowym

spowoduje rozdział obecnie świadczonej usługi na dwie (bądź trzy) odrębne usługi -

wynagrodzenie jakie uzyskuje Bank od Towarzystwa Ubezpieczeniowego za świadczone usługi, w tym za usługę pozyskiwania klienta, objęcia Klienta ochroną ubezpieczeniową oraz usługę Client Service Relationship jest objęte regulacją art. 43.13 ustawy p.t.u.,

a tym samym: czy wynagrodzenie jakie uzyskuje Bank od Towarzystwa Ubezpieczeń podlega zwolnieniu z VAT jako usługa poboczna (termin „usługa poboczna" jest wprowadzony w celu uzyskania zgodności z terminologią wynikającą z postępowań prowadzonych przed Trybunałem Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich) do głównej usługi ubezpieczeniowej, zwolnionej na podstawie art. 43.1.37 ustawy p.t.u..

Zdaniem Wnioskodawcy,

Zgodnie z zaprezentowanym stanem faktycznym w przedmiotowym wniosku Bank stoi na stanowisku, iż wynagrodzenie jakie otrzymuje od Towarzystwa Ubezpieczeniowego za usługi: pozyskiwania klientów oraz usługę Client Service Relationship - wypełnia kryteria ustanowione w art. 43.13 ustawy p.t.u. niezbędne do tego aby uznać, iż wynagrodzenie to jest zwolnione z VAT.

Uzasadnienie:

Zgodnie z brzmieniem analizowanego przepisu art. 43.13 ustawy p.t.u. zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Przepis ten ustanawia zatem kryteria jakie muszą być spełnione aby dane świadczenie pomocnicze do usługi głównej zwolnionej od podatku VAT było również objęte zwolnieniem.

Ze zwolnienia korzysta zatem świadczenie pomocnicze do świadczenia usługi, która:

*   Stanowi element usługi zwolnionej,
*   Stanowi odrębną całość,
*   Jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej.

Zgodnie z regulacją art. 43.1.7 oraz 37-41 ustawy p.t.u. zwalnia się od podatku:

*   transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące walut, banknotów i monet używanych jako prawny środek płatniczy, z wyłączeniem przedmiotów kolekcjonerskich banknotów i monet będących przedmiotami kolekcjonerskimi, za które uważa się monety ze złota, srebra lub innego metalu oraz banknoty, które nie są zwykle używane jako prawny środek płatniczy lub które mają wartość numizmatyczną,
*   usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji,
*   usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę;
*   usługi w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji ubezpieczeniowych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę;
*   usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług;
*   usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

W uzupełnieniu do regulacji art. 43.1.37-41 ustawy p.t.u., zgodnie z art. 43.13 ustawy p.t.u., zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

W analizie stanu prawnego właściwego dla przedmiotowej sprawy uwzględniono również regulację z art. 43 ust. 14 ustawy p.t.u. zgodnie, z którą przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Należy przy tym zaznaczyć, iż w prezentowanym stanie faktycznym do usług jakie Bank zamierza świadczyć na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeniowego nie znajdzie zastosowania wyłączenie ze zwolnienia unormowane w art. 43 ust. 14 ustawy p.t.u. a to z uwagi na fakt, iż świadczenie wynikające z usługi jest elementem zwolnienia wynikającego z art. 43.1.37 ustawy p.t.u. a nie usługi pośrednictwa w świadczeniu usługi zwolnionej. Potwierdza to okoliczność, iż wynagrodzenie to jest uzyskiwane od Towarzystwa Ubezpieczeniowego świadczącego główną usługę ubezpieczeniową (zwolnioną) a nie jest otrzymywane od „pomocnika pośrednika” -co jest przesłanką zastosowania art. 43.14 ustawy p.t.u..

Analizę stanu prawnego Bank rozpoczyna od stwierdzenia, iż do końca 2010 r. na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - w kontekście zwolnień z tego podatku - funkcjonowały pojęcia "usług pośrednictwa ubezpieczeniowego" oraz "usług pomocniczych do usług pośrednictwa ubezpieczeniowego". W obecnym, zmienionym stanie prawnym ustawodawca formułuje katalog usług zwolnionych z podatku i wskazuje wprost usługi ubezpieczeniowe w art. 43 ust. 1 pkt 7, 37-41 ustawy p.t.u. - posługując się równocześnie pojęciem usług pośrednictwa w świadczeniu powyższych usług, jako wprost wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 37-41 ustawy p.t.u.

Odrębnie ustawodawca wprowadza zwolnienie dla usług objętych zakresem usług pomocniczych, chociaż w kontekście zwolnień przedmiotowe pojęcie nie jest używane (powyższa kategoria została zdefiniowana w art. 43 ust. 13). Konstrukcja zwolnień wprowadzona do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. z dniem 1 stycznia 2011 r., wyrażona również w zakresie art. 43 ust. 13 ustawy p.t.u., stanowi implementację uregulowań Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (zwanej dalej: "Dyrektywą 112"), z uwzględnieniem wskazówek interpretacyjnych do tych przepisów wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (obecnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – dalej: Trybunał, TSUE).

Uregulowany treścią art. 135 Dyrektywy VAT 112/2006 zakres zwolnienia z VAT, ze względu na pojawiające się rozbieżności interpretacyjne, został doprecyzowany w orzeczeniach TSUE, który określił granice stosowania tego zwolnienia i wielokrotnie podkreślał, że usługi pomocnicze do usługi głównej również objęte są zwolnieniem.

Równocześnie Trybunał zaznaczył, iż aby usługi pomocnicze mogły zostać uznane na gruncie Dyrektywy VAT za zwolnione usługi finansowe, muszą one stanowić: 1) odróżniającą się całość, 2) być specyficzne (właściwe) dla transakcji zwolnionych oraz 3) mieć podstawowe (niezbędne) znaczenie dla ich realizacji.

W opisanym we wniosku stanie faktycznym Usługi świadczone przez Bank spełniają wszystkie kryteria wynikające z analizowanego przepisu art. 43.13 ustawy p.t.u.:

*   stanowią odróżniającą się całość, o czym świadczy fakt, iż właśnie konieczność wyodrębnienia świadczenia od usługi głównej stanowi causa wprowadzenia zmian w umowach pomiędzy Bankiem a Towarzystwem Ubezpieczeniowym- co z kolei wynika z przyjęcia do stosowania Rekomendacji;
*   są specyficzne (właściwe) dla transakcji zwolnionych, o czym świadczy fakt, iż do momentu wprowadzenia zmian świadczenie to było elementem usługi głównej;
*   są niezbędne dla realizacji przez Towarzystwo Ubezpieczeniowe usługi ubezpieczeniowej na rzecz Klientów Banku polegającej na Sprzedaży/oferowaniu produktów ubezpieczeniowych za pośrednictwem sieci sprzedażowej i infrastruktury Banku - jedynie wcześniejsze przygotowanie infrastruktury, utrzymywanie tej infrastruktury oraz podejmowanie innych działań zmierzających do pozyskania klientów stwarza możliwość Sprzedaży/ oferowania usług przez Towarzystwo Ubezpieczeniowe na rzecz klientów Banku.

Analiza stanu prawnego w sprawie wskazuje, że przepis art. 43 ust. 13 ustawy p.t.u. nie znajduje swojego bezpośredniego odpowiednika w treści Dyrektywy VAT112/2006. Dyrektywa ta nie przewiduje bowiem w art. 135, który określa zakres zwolnienia dla usług ubezpieczeniowych, ani w następujących po nim art. 136 i 137, zwolnienia dla usług pomocniczych dla zwolnionych usług ubezpieczeniowych. Jedynie w art. 136 lit. a przewidziano zwolnienie dla dostawy towarów wykorzystywanych wyłącznie do celów działalności zwolnionej na podstawie m.in. art. 135, jeżeli towary te nie dały prawa do odliczenia, które jest implementowane w art. 43 ust. 17 ustawy.

Natomiast odwołując się do analizy orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości w tym do analizy orzecznictwa przywoływanego przez sądy administracyjne należy mieć na uwadze, iż regulacje ustawy p.t.u. w tym zakresie stanowią odzwierciedlenie tez wyroków Trybunału dotyczących zwłaszcza zwolnienia VAT w zakresie usług finansowych w tym ubezpieczeniowych, przewidzianego w treści art. 13 część B lit. d) VI Dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. d) Dyrektywy 112). Mowa tutaj o powtarzanej tezie Trybunału, zgodnie z którą, aby móc zakwalifikować czynność jako czynność zwolnioną z opodatkowania, wykonane usługi powinny tworzyć odrębną całość, która - jeśli ją oceniać globalnie - w konsekwencji wypełnia specyficzne i istotne funkcje usługi opisanej w tym przepisie (por. wyroki TSUE: z dnia 5 czerwca 1997r. sprawa C-2/95, SDC, Zb.Orz. 1997, s. 1-0301, pkt 66; z dnia 13 grudnia 2001 r. sprawa C-235/00, CSC Financial Services, Zb. Orz. 2001, s. i-10237, pkt 25; z dnia 4 maja 2006r. sprawa C-169/04, Abbey National, Zb. Orz. 2006, s. I-04027, pkt 70; z dnia 21 czerwca 2007r. sprawa C-453/05, Ludwig, Zb. Orz. 2007, s. I-05083, pkt 27; z dnia 22 października 2009r., sprawa C-242/08, Swiss Re Germany Holding Gmbh, Zb. Orz. 2009, s. 1-10099, pkt 45).

Dla analizy stanu prawnego szczególne znaczenie mają sprawy, w których Trybunał orzekał o usługach pomocniczych do usług finansowych: tj. w sprawie C-2/95 Sparekassernes Datacenter (SDC) v. Skatteministeriet (LEX nr 84262). W tym orzeczeniu Trybunał rozstrzygnął kwestię objęcia zwolnieniem na podstawie art. 13 (B) (d) 3 i 5 VI Dyrektywy, któremu obecnie odpowiada art. 135 ust. 1 lit. d i f Dyrektywy 2006/112/WE, usług świadczonych na rzecz banków przez stowarzyszenie zarejestrowane jako podatnik, zrzeszające głównie banki oszczędnościowe. Świadczyło ono na rzecz swoich członków i innych swoich klientów, korzystających ze stworzonej przez nie sieci obsługi danych, usługi dotyczące m.in. przelewów, obrotu papierami wartościowymi, zarządzania lokatami bankowymi oraz kredytami, a także usługi dotyczące obsługi administracyjnej swoich członków. Usługi te były świadczone w całości albo w części elektronicznie. Za świadczone usługi stowarzyszenie otrzymywało wynagrodzenia nie od klientów banków, lecz od banków. Świadcząc usługi na rzecz klientów banków, stowarzyszenie występowało nie w imieniu własnym, lecz w imieniu banków.

Trybunał stwierdził, że ani sposób wykonywania usług (przez zastosowanie elektronicznych środków przekazu), ani charakter prawny usługodawcy (brak statusu banku czy innej instytucji finansowej), ani też brak umowy ostatecznego odbiorcy tych usług z usługodawcą, nie wyklucza objęcia takiej usługi zwolnieniem dotyczącym usług finansowych pod warunkiem, że usługi takie postrzegane są przez klienta banku jako element otrzymywanej od niego usługi finansowej. Zgodnie jednak z powoływanym wyrokiem nie są objęte zwolnieniem usługi polegające na udostępnieniu informacji bankom i innym użytkownikom.

Także w wyroku z dnia 13 grudnia 2000 r. w sprawie C-235/00 Commissioners of Customs & Excise v. CSC Financial Services Ltd. Trybunał powoływał się na swe ustalenia w sprawie SDC, odwołując się do koncepcji usług, które stanowią określoną całość, spełniającą specyficzne, istotne funkcje usług finansowych. W praktyce - co wynika z rozumowania Trybunału - usługi te muszą skutkować zrealizowaniem znamion poszczególnej usługi finansowej. Stąd w opinii Trybunału zwolnienie określone w art. 13 część B lit. d pkt 5 VI Dyrektywy nie obejmuje dostawy usługi jedynie materialnej, technicznej lub administracyjnej, która nie zmienia sytuacji prawnej lub finansowej stron (por. P. Selera, Glosa do wyroku ETS z dnia 13 grudnia 2001 r., C-235/00, publ. LEX).

W orzecznictwie polskich sądów administracyjnych jakie zapadły w przedmiocie określenia warunków dla zastosowania zwolnienia Bank wskazuje na: wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2012 III SA/Wa 2689/11 oraz późniejszy wyrok NSA w tej sprawie - wyrok z dnia 10 grudnia 2013 sygn. akt I FSK1399/12 - które to orzeczenia stanowią niejako podsumowanie rozważań zawartych w stanowiskach sądów administracyjnych w sprawach, z zakresu zastosowania zwolnienia określonego w art. 43.13 ustawy p.t.u.

W powołanym orzeczeniu WSA w Warszawie wywiódł, że dla rozstrzygnięcia sprawy o zakresie zastosowania zwolnienia istotne jest aby zbadać, czy - tak, jak tego wymaga przepis art. 43 ust. 13 ustawy p.t.u. - usługi świadczone przez Bank stanowią „odrębną" całość, są „właściwe" oraz „niezbędne” do świadczenia usług zwolnionych.

Wykładnia aktów prawa podatkowego odbywa się w oparciu o wykładnię językową (słowną, dosłowną, leksykalną), a ta z kolei bazuje na znaczeniu jakie dane wyrażenie ma w stosowanym języku. Znaczenie to ustala się na podstawie znaczenia słownikowego dla tych wyrażeń. Słownik Języka Polskiego (http://sjp.pwn.pl) definiując termin "odrębny" wskazuje na znaczenie "stanowiący samodzielną całość". Z kolei za "całość" uznaje "wszystkie części czegoś wzięte razem". Stąd też wspomniane usługi stanowić mają z perspektywy klienta niepodzielną całość, a o ich odrębności świadczyć również ma fakt, że mogą być oferowane na rynku jako samodzielny produkt dla klientów indywidualnych. Natomiast pojęcie "niezbędny" oznacza "koniecznie potrzebny" (Słownik Języka Polskiego - http://sjp.pwn.pl). W dalszej części wykładni przepisu konieczne jest ustalenie, czy usługi, które mają być świadczone na rzecz skarżącego, są "właściwe" dla usług ubezpieczeniowych, czy też nie są.

Jako punkt wyjścia Sąd przyjął ustalenie semantycznego znaczenia słowa "właściwe" i w tym względzie wskazał, że zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego "właściwy" oznacza tyle, co "taki, jaki być powinien, "charakterystyczny dla kogoś lub czegoś", "zgodny z prawdą", "stanowiący najważniejszą część czegoś", "mający typowe cechy danego gatunku, grupy przedmiotów czy zjawisk", "uprawniony do działania" (http://sjp.pwn.pl/szukaj/właściwe). Skoro art. 43 ust. 13 ustawy p.t.u. łączy słowo "właściwe" z usługami opisanymi w art. 43 ust. 1 pkt 7 i pkt 37-41 ustawy p.t.u., to należy, zdaniem Sądu, stwierdzić, że z podanych wyżej znaczeń zwrotu "właściwe" istotne znaczenie dla dokonania prawidłowej wykładni przepisu art. 43 ust. 13 ustawy p.t.u. będą miały tylko niektóre znaczenia owego słowa, tj. "charakterystyczny dla kogoś lub czegoś", "stanowiący najważniejszą część czegoś", "mający typowe cechy danego gatunku, grupy przedmiotów czy zjawisk".

Warunkiem zwolnienia usług opisanych we wniosku jest to, aby oprócz ich niezbędności i dającej się wydzielić odrębności były także "właściwe" dla usług finansowych (tu: ubezpieczeniowych). Dla wykładni art. 43 ust. 13 ustawy p.t.u. słowo "właściwe” należy definiować jako "charakterystyczny dla kogoś lub czegoś", "stanowiący najważniejszą część czegoś", "mający typowe cechy danego gatunku, grupy przedmiotów czy zjawisk". Usługi pomocnicze mogą być kwalifikowane jako zwolnione usługi finansowe, jeżeli w efekcie same "przybierają postać" tych usług (tj. wywołują skutki właściwe dla danej usługi). W praktyce usługi te muszą skutkować zrealizowaniem znamion poszczególnej usługi zwolnionej finansowej bądź ubezpieczeniowej.

Zasadniczo te elementy analizy możliwości zastosowania zwolnienia są wspólne w większości orzeczeń wydawanych w zakresie objętym przedmiotowym wnioskiem i to zarówno uwzględniając orzecznictwo sądów administracyjnych jak i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W tym przedmiocie po dokładnym przeanalizowaniu wytycznych wynikających z tego orzecznictwa oraz obowiązującego w tym przedmiocie przepisu art. 43.13 ustawy p.t.u. Bank pragnie podkreślić, iż wszystkie przesłanki konstruujące zakres przedmiotowy dla uznania świadczenia z usługi wykonywanej przez Bank zostały wypełnione.

Przede wszystkim Bank podkreśla, iż do momentu zmiany modelu rozliczania wynagrodzenia za wykonywanie usługi na rzecz towarzystwa ubezpieczeniowego wszystkie elementy świadczenia składały się na jedną usługę - usługę pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych (na podstawie umowy agencyjnej Banku z TU) oraz usługi wykonywania czynności ubezpieczającego (na podstawie umów grupowego ubezpieczenia zawieranych na rzecz osób trzecich Klientów Banku).

Bank podkreśla przy tym, iż elementy składające się na usługę jw. zawierały w sobie również te elementy, które należałoby uznać za niezbędne i właściwe do tego, aby usługa ubezpieczeniowa sensu stricte została wykonana. Innymi słowy: w kategoriach usługi w świadczeniu usługi ubezpieczeniowej mieściły się również te elementy, które determinowały skuteczność wykonania samej usługi ubezpieczeniowej.

Po zmianie modelu współpracy pomiędzy stronami, na skutek przyjęcia zaleceń wynikających z Rekomendacji elementy pomocnicze do świadczenia usługi ubezpieczeniowej zostały wyodrębnione do odrębnej usługi jaką Bank świadczy na rzecz towarzystwa ubezpieczeń. Tym samym jedna usługa pośrednictwa/czynności Ubezpieczającego do usługi ubezpieczeniowej została rozdzielona na dwie usługi: usługę pomocniczą do usługi ubezpieczeniowej oraz usługę pośrednictwa/czynności Ubezpieczającego. Osiągnięto tym samym spełnienie wymogów wynikających z Rekomendacji między innymi w zakresie przejrzystego katalogu składników kosztów jakimi obciążany jest finalny odbiorca.

Należy przy tym zauważyć, iż wyodrębniona usługa stanowi świadczenie Banku na rzecz towarzystwa ubezpieczeń co z jednej strony jest warunkiem do uznania świadczenia za usługę w rozumieniu przepisów ustawy p.t.u. a z drugiej strony potwierdza ono, iż nie zachodzi przypadek o którym mowa w art. 43.14 ustawy p.t.u. tj. wyłączenie ze zwolnienia dla usługi pomocniczej do usługi pośrednictwa/czynności Ubezpieczającego (taka sytuacja miałaby miejsce, gdyby Bank był odbiorcą usługi pozyskiwania klienta).

Równocześnie elementy wyodrębnione z usługi pośrednictwa/czynności Ubezpieczającego są właściwe i niezbędne do wykonania przez Ubezpieczyciela usługi zwolnionej od podatku, w tym przypadku usługi ubezpieczeniowej. Wynika to z faktu, iż wyodrębnienie elementów z usługi pośrednictwa/czynności Ubezpieczającego zostało przeprowadzone według kryterium funkcjonalnego tj. wyodrębnienia tych wszystkich elementów, które są niezbędne do pozyskania klienta usługi ubezpieczeniowej tj. wynagrodzenia pracowników i osób współpracujących, wynagrodzenia kadry zarządzającej, wydatki około pracownicze w tym szkolenia produktowe, przejazdy służbowe, diety i ryczałty, koszty zaangażowanych do wykonywania usługi środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, koszty związane z przygotowaniem produktów w tym koszty przygotowania materiałów i druków, koszty jednostek wsparcia (doradztwo podatkowe, prawne, rachunkowość, sprawozdawczość, IT, HR, administracja), reklama, marketing, druk materiałów promocyjnych, wsparcie internetowe, koszty związane z funkcjonowaniem oddziałów oraz sieci sprzedaży mobilnej w tym internetowej i call center itp.

Wszystkie w/w elementy są wzajemnie połączone i stanowią całościowy konglomerat świadczenia będącego przedmiotem usługi niezbędnym do świadczenia usługi ubezpieczenia przez Towarzystwo Ubezpieczeniowe. Świadczenie to jest spersonalizowane pod kątem wykonania tej konkretnej usługi na rzecz tego konkretnego podmiotu, a wynagrodzenie jakie Bank uzyskuje od Towarzystwa Ubezpieczeniowego odpowiada wartości kosztów jakie zostały poniesione aby mogło dojść do zawarcia usługi ubezpieczenia za pośrednictwem bankowej sieci sprzedaży.

Innymi słowy - gdyby nie ten element świadczenia ze strony Banku na rzecz towarzystwa ubezpieczeniowego nie mogłoby dojść do zawarcia umowy ubezpieczenia a tym samym wykonania usługi przez towarzystwo ubezpieczeń na rzecz finalnego odbiorcy.

Bank pragnie również podkreślić, iż obecne wynagrodzenie uzyskiwane według dotychczasowego modelu rozliczania wynagrodzenia uwzględnia wszystkie wskazane powyżej elementy jako składniki kalkulacji niezbędne do wyświadczenia usługi ubezpieczeniowej. Wyodrębnienie funkcjonalne, o którym mowa w przedmiotowym wniosku zostało dokonane według kryterium fazy wykonania usługi tj. obecna usługa została podzielona na fazę pozyskiwania klienta oraz fazę realizowania usługi.

Podobnie jest w odniesieniu do usługi Client Service Relationship świadczonej z uwzględnieniem trzech wymienionych powyżej "Rekomendacji dobrych praktyk na polskim rynku”.

Usługa Client Service Relationship zasadniczo polega na obsłudze posprzedażowej Klientów Banku korzystających z produktów ubezpieczeniowych i generalnie ma na celu utrzymanie Klienta, zachęcenie go do odnowienia polisy w kolejnym okresie ubezpieczeniowym oraz sprzedaż/ oferowanie innych produktów ubezpieczeniowych i finansowych, a także w przypadku umów ubezpieczenia grupowego zapewnienie Klientom wsparcia w przypadku dochodzenia roszczeń od Ubezpieczyciela.

Koncepcja podziału usługi uwzględnia fakt trwania usługi w czasie tj. od momentu przygotowania infrastruktury do momentu ostatecznego rozliczenia po zakończeniu wykonywania usługi tj. zakończeniu ochrony ubezpieczonego.

Istotne przy tym jest, iż każdorazowo świadczenie usługi jest skierowane do Klientów ale samym nabywcą usługi byłoby TU. Usługa Client Relationship Services jaką Bank ma świadczyć na rzecz TU sama w sobie ma cechy zwolnionej usługi głównej (ubezpieczeniowej).

W zakres tej usługi wchodzą moduły:

1.  Komunikacyjno-informacyjny, w tym między innymi wysyłka do klientów listów z informacją o aktualnej wysokości sumy ubezpieczenia - przypomnienie jakie produkty posiadają, gdzie mogą otrzymać pomoc i wyjaśnienia w ich sprawie itp.
2.  Analityczny - utrzymywanie stałego kontaktu z Klientami w zakresie badania poziomu zadowolenia z obsługi, wykonywania zleconych przez TU ankiet itp;
3.  Wykonanie badania myster shopper - sprawdzenie jakości oferowania produktów ubezpieczeniowych przez doradców
4.  Przygotowanie kart informacyjnych dla Klientów dotyczących danego produktu ubezpieczeniowego
5.  Wdrożenie procesów podnoszących jakości efektywność rozpatrywania reklamacji klientów w zakresie ubezpieczeń ochronnych,
6.  wykonywanie innych czynności zleconych przez TU w związku ze świadczeniem ochrony ubezpieczeniowej dla Klientów, w tym w zakresie wsparcia w procesie likwidacji zdarzeń szkodowych w zakresie umów grupowego ubezpieczenia.

Wobec powyższego w ocenie Banku wszystkie powołane powyżej argumenty potwierdzają, iż wynagrodzenie uzyskiwane przez Bank od towarzystwa ubezpieczeniowego jest zwolnione z VAT na podstawie art. 43.13 ustawy p.t.u.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Podkreślić także należy, że zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.

Zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy).

Ponadto, jak wynika z przepisu art. 43 ust. 15 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że Wnioskodawca – Bank, w ramach katalogu produktów proponowanych Klientom oferuje również usługi ubezpieczeniowe. Bank zawiera z Towarzystwami Ubezpieczeniowymi umowy agencyjne, gdzie występuje w roli agenta ubezpieczeniowego oraz umowy ubezpieczenia grupowego, w ramach których pełni funkcję Ubezpieczającego.

W zakresie wspólnie z TU oferowanych i obsługiwanych produktów ubezpieczeniowych Bank stosuje Rekomendacje dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance dotyczące ubezpieczeniowych produktów ochronnych (Rekomendacje).

Konsekwencją zmian wprowadzanych z koniecznością zaadaptowania Rekomendacji dobrych praktyk bancassurance jest zmiana zasad rozliczania wynagrodzenia za usługi wykonywane na rzecz podmiotu uprawnionego do świadczenia usług ubezpieczeniowych. Zmiana ta polega na zapewnieniu odpowiedniej jakości dla świadczenia usługi w całym okresie, w jakim usługa jest świadczona tj. w całym okresie obowiązywania ochrony ubezpieczeniowej dla Klienta i idącym za tym podziale dotychczasowej usługi pośrednictwa w sprzedaży produktów ubezpieczeniowych/czynności Ubezpieczającego (w zależności od roli jaką pełni Bank w ramach danej umowy zawartej z TU) na dwie, bądź trzy odrębne usługi i tym samym dwa (bądź trzy) odrębne tytuły wynagrodzenia.

Obecna usługa pośrednictwa w świadczeniu usługi ubezpieczeniowej lub usługa czynności ubezpieczającego zostanie zastąpiona przez dwie bądź trzy odrębne usługi, z których każda polega na świadczeniu czynności przez Bank na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeniowego i dająca prawo do wynagrodzenia:

1.  pierwsza z tych usług, tj. usługa pozyskiwania klienta, będzie związana ze stałą, cykliczną częścią wynagrodzenia i odpowiada kosztom jakie Bank ponosi w związku z utrzymywaniem infrastruktury niezbędnej do świadczenia usług, w szczególności wszystkimi czynnościami prowadzonymi w celu pozyskania klientów - jest to usługa przygotowawcza do świadczenia czynności ubezpieczającego / usług pośrednictwa w sprzedaży.
2.  druga usługa tj. usługa obejmowania klienta ochroną ubezpieczeniową / sprzedaży produktu ubezpieczeniowego w sensie stricte) odnosi się do wynagrodzenia jakie jest należne Bankowi z tytułu wykonania usługi pośrednictwa w sprzedaży produktu ubezpieczeniowego lub z tytułu wykonywania czynności ubezpieczającego w przypadku obejmowania przez TU ochroną na podstawie umów grupowego ubezpieczenia.
3.  trzecia usługa (Client Service Relationship) związana będzie z obsługą Klienta od momentu zawarcia umowy do momentu jej zakończenia tj. do momentu ustania ochrony ubezpieczeniowej - usługa obsługi klienta po zawarciu ubezpieczenia.

Podstawą do skalkulowania wynagrodzenia zarówno w przypadku ubezpieczeń, w których Bank występuje jako pośrednik ubezpieczeniowy, jak i z tytułu wykonywania czynności Ubezpieczającego, za usługę pozyskiwania klienta oraz usługę obsługi klienta po zawarciu ubezpieczenia (Client Service Relationship) są wszelkie wydatki o charakterze stałym, wydatki ogólne i wydatki ogólnego zarządu w części w jakiej wydatki ponoszone przez Bank związane są tylko i wyłącznie z wynagrodzeniem uzyskiwanym od Towarzystwa Ubezpieczeniowego w związku z wykonywaniem tej usługi.

Na samym wstępie należy rozstrzygnąć kwestię związaną z uznaniem opisywanych we wniosku usług za usługi o charakterze kompleksowym, co przesądza o konieczności zastosowania jednolitych konsekwencji podatkowych dla całego kompleksu czynności.

Zgodnie z dotychczasowym dorobkiem orzeczniczym, w przypadku czynności powiązanych ekonomicznie i funkcjonalnie ze sobą w taki sposób, że stanowią jedno świadczenie z gospodarczego i ekonomicznego punktu widzenia, wskazane jest ich traktowanie jako jednej nierozłącznej całości także dla celów opodatkowania VAT. Jeżeli kilka świadczeń dokonywanych przez podatnika na rzecz klienta jest ze sobą tak ściśle związane, że tworzy obiektywnie jedno świadczenie z ekonomicznego i gospodarczego punktu widzenia, to nie należy dla celów podatkowych sztucznie dzielić takiego świadczenia. Powyższe znajduje potwierdzenie w tezach orzeczeń TSUE m.in. w wyroku C-308/96 i C-94/97 z dnia 22 października 1998 r. w połączonych sprawach T.P. Madgett, R.M. Baldwin and The Baldwin Curt Hotel, wyroku C-349/96 z dnia 25 lutego 1999 r. w sprawie Card Protection Plan Ltd. (CPP), wyroku C-173 w sprawie Morten Henriksen, C-2/95 w sprawie Sparekassemes Datacenter (SDC), a także wyroku C-41/04 w sprawie Levob Verzekeringen BV i 0V Bank NV).

Należy w tym miejscu przypomnieć, że co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne. Dopiero za pewne odstępstwo i wyjątek należy uznać potraktowanie kilku świadczeń za jedno złożone. Z orzecznictwa TSUE płynie wniosek, że za część świadczenia złożonego możemy uznać tylko takie czynności, których oddzielenie miałoby sztuczny charakter, czyli innymi słowy jej wyłączenie rzutowałoby w sposób istotny na całość świadczenia. Jeżeli w skład świadczonej usługi będą wchodzić czynności, które nie służą wyłącznie wykonywaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.

Pojedyncza usługa traktowana jest zatem jak element usługi kompleksowej wówczas, jeżeli cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać bez usługi pomocniczej usługi głównej.

W przedmiotowej sytuacji Wnioskodawca świadczyć będzie usługi mające na celu pozyskanie klienta, ale również czynności związane z objęciem klienta ochroną ubezpieczeniową (tj. wykonywanie czynności agenta lub ubezpieczającego – w zależności od umowy). Ponadto, zgodnie ze wskazaniem Wnioskodawcy, będzie on świadczył również usługi Client Service Relationship.

Bank za wszystkie te trzy czynności będzie pobierał odrębne wynagrodzenie, obliczone na podstawie sumy kosztów wyłącznie dedykowanych do produktu oraz proporcjonalnej alokacji kosztów ogólnych ponoszonych przez Bank w części, w jakiej przypadają na wartość wynagrodzenia związanego ze świadczeniem usługi na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeniowego.

Tym samym, dokonując analizy wskazanych we wniosku usług pod kątem, czy mamy do czynienia z jedną czy z wieloma odrębnymi usługami, należy mieć na uwadze istotę wykonywanych czynności. W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że skoro usługi objęcia Klienta ochroną ubezpieczeniową, tj. usługi pośrednictwa w sprzedaży produktu ubezpieczeniowego (ubezpieczenia indywidualne na podstawie umów agencyjnych) lub realizacji czynności Ubezpieczającego (ubezpieczenia grupowe na podstawie umów grupowego ubezpieczenia), mogą być świadczone samoistnie, obok usług pozyskiwania klienta oraz obok czynności związanych z usługą Client Service Relationship, to możliwym staje się podział świadczonych przez Wnioskodawcę czynności, co wskazuje na brak kompleksowości usług. Również z punktu widzenia nabywcy tych usług, tj. klienta objętego ochroną ubezpieczeniową, nie jest istotne, czy usługę pozyskiwania klienta lub usługę Client Service Relationship, świadczy Bank, czy też inny podmiot np. Towarzystwo Ubezpieczeń. Dla klienta istotnym jest objęcie go ubezpieczeniem i wypłacenie w razie zaistnienia okoliczności sumy ubezpieczeniowej, w zamian za składkę. Natomiast podmiot, który będzie przygotowywał odpowiednie procedury, oraz który w trakcie trwania umowy ubezpieczenia będzie badał zadowolenie klienta, pozostaje z punktu objęcia klienta ochroną ubezpieczeniową nieistotny.

Mimo, że wszystkie czynności realizowane przez Bank, są wykonywane w ramach umowy zawartej z tym samym podmiotem - Towarzystwem Ubezpieczeń, to przedmiotowe usługi nie stanowią usługi kompleksowej. Jak wskazano powyżej, aby uznać, że dana usługa jest usługą złożoną, winna składać się ona z różnych świadczeń, których realizacja prowadzi do jednego celu.

Według tut. Organu, w opisanym stanie faktycznym taka sytuacja nie następuje. Przedstawiając okoliczności niniejszej sprawy Wnioskodawca sam dokonał już podziału wykonywanych na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeń czynności na określone grupy: usługę pozyskiwania klienta, objęcia klienta ochroną ubezpieczeniową oraz usługę Client Service Relationship. W ramach każdej z tych usług Bank przypisał określone czynności jakie wykonuje oraz odrębnie kalkulowane wynagrodzenie do każdej z tych usług.

W okolicznościach sprawy opisanych we wniosku o interpretację indywidualną aspekt ekonomiczny, nie może być jedynym kryterium, na podstawie którego należy dokonywać oceny złożoności świadczeń. Również ilość wykonywanych zgodnie z Umową czynności nie stanowi o tym, że daną usługę należy traktować jako jedną i w świetle ustawy o podatku od towarów i usług, uznać za zwolnioną lub opodatkowaną tym podatkiem. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że zakres i sposób opodatkowania świadczenia nie może być zależny jedynie od woli stron transakcji ( wyrok NSA z 1 czerwca 2011 r. sygn. akt I FSK 869/11).

Zatem, z powyższej analizy wynika, że każdą z realizowanych przez Bank usług należy rozpatrywać odrębnie, gdyż stanowią one samoistne świadczenia.

Na możliwość opodatkowania jednego świadczenia dwoma różnymi stawkami VAT wskazuje jednoznacznie orzecznictwo TSUE. W sprawie C-251/05 (Talacre Beach Caravan Sales) TSUE wskazał bowiem na możliwość oddzielnego opodatkowania jednej czynności. W wyroku tym stwierdzono, że świadczenie / dostawa, co do zasady, podlega jednej stawce podatku VAT, jednakże możliwe jest również oddzielne opodatkowanie określonych składników tej dostawy, jeżeli z przepisów wyraźnie wynika taka ewentualność i taka konieczność. Oznacza to, że okoliczność, że określone towary stanowią przedmiot jednej dostawy, która z jednej strony obejmuje towar główny objęty preferencją podatkową w VAT oraz z drugiej strony towary wyłączone z tej preferencji, nie ma przeszkód, aby podatek od dostawy towarów wyłączonych z preferencji był pobierany według stawki podstawowej. Analogiczne stanowisko zajął również TSUE w wyroku z sprawie C-94/09 (Komisja przeciwko Francji).

Tezy te jak najbardziej pozostają aktualne dla świadczenia usług będących przedmiotem wniosku.

Stąd też, uzasadnione jest przyjęcie, że usługi pozyskiwania klienta, objęcia Klienta ochroną ubezpieczeniową oraz usługi Client Service Relationship mogą być opodatkowane odrębnymi stawkami podatku, właściwymi dla danej usługi.

Z opisu sprawy wynika, że Bank w ramach usługi pozyskiwania klientów, świadczonej na rzecz TU będzie wykonywał następujące czynności:

1) w ramach zawartej umowy agencyjnej jako agent:

1.  Przygotowanie procedur i procesów u Agenta związanych z zawieraniem umów, w tym procedury sprzedaży ubezpieczeń, procedury obsługowej ubezpieczenia, procedury wdrażania i oferowania indywidualnych produktów ubezpieczeniowych, procedury rozpatrywania reklamacji klientów, materiałów informacyjnych dla pracowników Banku.
2.  Zbudowanie infrastruktury niezbędnej do realizacji czynności agencyjnych dla dedykowanych produktów ubezpieczeniowych, w tym przygotowanie zasobów ludzkich do wdrożenia produktu ubezpieczeniowego oraz jego oferowania i administrowania.
3.  Umieszczenie kompletu dokumentów produktowych oraz materiałów informacyjnych na wewnątrzbankowych stronach intranetowych dla pracowników Banku, w tym wniosku ubezpieczeniowego, oświadczenia o zmianie danych, wniosku o wypłatę świadczenia, oświadczenia woli o rezygnacji, wniosek o ponadstandardowy zakres ochrony, wniosek o zmianę sumy ubezpieczenia, warunków ubezpieczenia, kart informacyjnych.
4.  Umieszczenie prezentacji szkoleniowej na platformie e-learningowej Banku.
5.  Szkolenia agencyjne pracowników Banku, mających wykonywać czynności na podstawie Organizacja i współudział w przeprowadzeniu egzaminów ula OFWCA.
6.  Zebranie i przekazanie do towarzystwa dokumentów niezbędnych do rejestracji OFWCA w UKNF.
7.  Czynności wykonywane w celu pozyskania klientów dla towarzystwa ubezpieczeniowego, w tym przygotowywanie materiałów informacyjnych celem prezentacji dla klienta podstawowych informacji o produkcie, popularyzowanie ubezpieczeń oferowanych w ramach zawartych umów agencyjnych.
8.  Przygotowanie opisów dotyczących ubezpieczeń na stronę internetową Banku.

2) w ramach usługi świadczonej w ramach umowy ubezpieczenia grupowego jako pełniący funkcję Ubezpieczającego:

1.  Przygotowanie procedur i procesów u ubezpieczającego związanych z obejmowaniem Klientów ochroną ubezpieczeniową, w tym procedury oferowania ubezpieczeń, procedury obsługowej ubezpieczenia, procedury obsługi telefonicznej ubezpieczenia, procedury rozpatrywania reklamacji klientów, instrukcji obsługi roszczeń, instrukcji postępowania banku w zakresie odwołań od decyzji ubezpieczyciela po zgłoszeniu do TU wniosków o wypłatę odszkodowania, schematu księgowego, materiałów informacyjnych dla pracowników Banku.
2.  Przygotowanie systemów informatycznych Ubezpieczającego do obsługi ubezpieczenia, w tym tworzenie nowych aplikacji i modyfikacje istniejących.
3.  Przygotowanie skryptów rozmów z klientami dla ubezpieczeń oferowanych telefonicznie.d. Przygotowanie materiałów szkoleniowych związanych z ubezpieczeniem.
4.  Przeprowadzanie szkoleń dla Przedstawicieli Ubezpieczającego.
5.  Przygotowanie oraz udostępnienie w systemach Banku dokumentacji oraz wzorów formularzy do obsługi umowy ubezpieczenia, w tym deklaracji zgody, oświadczenia o zmianę danych, wniosku o wypłatę świadczenia, oświadczenia woli o rezygnacji, wniosku o ponadstandardowy zakres ochrony, wniosku o zmianę sumy ubezpieczenia, warunków ubezpieczenia, kart informacyjnych.
6.  Przygotowanie prezentacji i materiałów informacyjnych dotyczących ubezpieczenia dla klientów.
7.  Umieszczenie kompletu dokumentów produktowych oraz materiałów informacyjnych na wewnątrzbankowych stronach intranetowych dla pracowników Banku.
8.  Przygotowanie opisów dotyczących ubezpieczeń na stronę internetową Banku.

W ramach usługi objęcia Klienta ochroną ubezpieczeniową, świadczonej na rzecz TU będzie wykonywał następujące czynności:

1) w ramach zawartej umowy agencyjnej jako agent:

1.  Czynności związane z realizacją wymogów wynikających z polityki informacyjnej polegające na informowaniu klientów i potencjalnych klientów o profilu działalności i ofercie towarzystwa ubezpieczeń.
2.  Czynności związane z realizacją wymogów wynikających z polityki informacyjnej na etapie przedstawiania oferty ubezpieczenia klientowi Banku (poinformowanie o przedmiocie i zakresie ubezpieczenia, sumie ubezpieczenia, wyłączeniach odpowiedzialności ubezpieczyciela, poinformowanie o możliwości rezygnacji z ubezpieczenia, poinformowanie o sposobie zgłaszania roszczeń i in.).
3.  Weryfikacja potrzeb klienta oraz spełnienia przez niego warunków objęcia ochroną.
4.  Analiza adekwatności i odpowiedniości danego produktu ubezpieczeniowego z UFK z profilem inwestycyjnym klienta, na podstawie bankowego kwestionariusza oceny adekwatności i odpowiedniości produktu inwestycyjnego nie objętego MIFIDem.
5.  Przekazanie klientowi przez zawarciem umowy ubezpieczenia tekstów następujących dokumentów: ogólnych warunków ubezpieczenia, tabeli opłat i limitów, regulaminu ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych.
6.  Przekazanie kart informacyjnych oraz innych materiałów dotyczących danego produktu ubezpieczeniowego.
7.  Poinformowanie klienta o wysokości ponoszonych opłat oraz ryzykach inwestycyjnych wiążących się z inwestycją w produkt. h. Udzielanie klientowi wszelkiej pomocy i wszelkich informacji przed zawarciem umowy ubezpieczenia.
8.  Przyjęcie i rejestracja wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia na objęcie ochroną ubezpieczeniową i weryfikacja poprawności
9.  Weryfikacja tożsamości klienta i potwierdzenie przyjęcia wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia przez doradcę poprzez złożenie podpisu i pieczątki na wydruku papierowym z portalu transakcyjnego służącego do rejestracji wniosków.
10.  Zabezpieczenie wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych, przekazanie dokumentów do centrali Banku lub bezpośrednio do towarzystwa ubezpieczeń celem weryfikacji i dalszej archiwizacji.
11.  Zabezpieczenie kopii wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych, przekazanie dokumentów do centrali Banku lub archiwizacja w placówce Banku.

2) w ramach usługi świadczonej w ramach umowy ubezpieczenia grupowego jako pełniący funkcję Ubezpieczającego:

1.  Czynności związane z realizacją obowiązków informacyjnych ubezpieczającego na etapie przedstawiania oferty ubezpieczenia (poinformowanie o przedmiocie i zakresie ubezpieczenia, sumie ubezpieczenia, wyłączeniach odpowiedzialności ubezpieczyciela, możliwości rezygnacji z ubezpieczenia, sposobie zgłaszania roszczeń i in.).
2.  Weryfikacja potrzeb ubezpieczeniowych klienta oraz spełniania przez niego warunków objęcia ochroną.
3.  Wydrukowanie warunków ubezpieczenia, przekazanie ich klientowi oraz udzielenie odpowiedzi na jego pytania.
4.  Wydrukowanie kart informacyjnych oraz innych materiałów dotyczących danego produktu ubezpieczeniowego. e. Wyliczenie i poinformowanie klienta o wysokości ponoszonej opłaty ubezpieczeniowej.
5.  Przyjęcie deklaracji zgody na objęcie ochroną ubezpieczeniową i weryfikacja poprawności jej wypełnienia.
6.  Weryfikacja tożsamości klienta i potwierdzenie przyjęcia deklaracji zgody przez doradcę poprzez złożenie podpisu i pieczątki.
7.  Obsługa wniosków o objęcie ochroną na ponadstandardowych warunkach.
8.  Sporządzanie i przekazywanie do ubezpieczyciela rejestru osób objętych ochroną na podstawie złożonych deklaracji zgody, zgodnie z formatem opisanym w grupowej umowie ubezpieczenia.
9.  Przekazanie składki ubezpieczeniowej za klientów wskazanych w rejestrze.
10.  Zabezpieczenie deklaracji zgody przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych -archiwizacja.

W ramach usługi Client Service Relationship, świadczonej na rzecz TU Bank będzie wykonywał następujące czynności:

1) w ramach zawartej umowy agencyjnej jako agent:

1.  Udostępnianie i przyjmowanie od klientów dokumentów ubezpieczeniowych, w tym m.in. oświadczeń woli o odstąpieniu, wypowiedzeniu umowy ubezpieczenia, oświadczeń o zmianie danych finansowych i niefinansowych i innych dyspozycji/pism złożonych przez klienta oraz ich przekazywanie do towarzystwa ubezpieczeń (jeśli tego wymaga proces).
2.  Zabezpieczanie i przechowywanie kopii dokumentów ubezpieczeniowych, w tym formularzy ubezpieczeniowych przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych.c. Informowanie o zasadach zgłaszania roszczeń, przyjmowanie wniosków o wypłatę świadczenia, przygotowanie i skompletowanie dokumentów, przekazanie dokumentów do towarzystwa ubezpieczeń.
3.  Wsparcie klientów, którzy za pośrednictwem Banku zawarli umowy ubezpieczenia z towarzystwem ubezpieczeń oraz udzielanie klientowi wszelkiej pomocy i wszelkich informacji mających związek z zawartą umową.
4.  Wykonywanie badania mystery shopper - sprawdzenie jakości oferowania produktów ubezpieczeniowych z elementem inwestycyjnym przez pracowników Banku, będących OFWCA.
5.  Stałe utrzymywanie i modyfikacje infrastruktury niezbędnej do realizacji czynności agencyjnych dla dedykowanych produktów ubezpieczeniowych.
6.  Wdrożenie procesów i systemów podnoszących jakość i efektywność rozpatrywania reklamacji klientów w zakresie ubezpieczeń ochronnych z elementem inwestycyjnym.
7.  Wykonywanie innych czynności zleconych przez towarzystwo ubezpieczeń w ramach czynności agencyjnych.

2) w ramach usługi świadczonej w ramach umowy ubezpieczenia grupowego jako pełniący funkcję Ubezpieczającego:

1.  Udostępnianie i przyjmowanie od klientów dokumentów ubezpieczeniowych, w tym m.in. oświadczeń o zmianie danych, oświadczeńwoli o rezygnacji, wniosków o zmianę sumy ubezpieczenia, wniosków o wypłatę świadczenia oraz dokumentów do wniosku o wypłatę świadczenia.
2.  Zabezpieczanie i przechowywanie oryginałów dokumentów i formularzy ubezpieczeniowych przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych przez cały okres obowiązywania umowy oraz przez okres archiwizacji wskazany w umowie ubezpieczenia.
3.  Pozyskiwanie z zewnętrznego archiwum dokumentacji ubezpieczeniowej oraz udostępnianie jej na każde żądanie towarzystw.
4.  Informowanie o zasadach zgłaszania roszczeń, przyjmowanie wniosków o wypłatę świadczenia, przygotowanie i skompletowanie dokumentów, przekazanie dokumentów do towarzystwa.
5.  Udział Banku w procesie dochodzenia roszczeń, procesie odwoławczym w przypadku odmowy wypłaty świadczenia, przygotowanie umowy przelewu wierzytelności (cesja praw z ubezpieczenia) na wniosek klienta.
6.  Sporządzanie i przekazywanie do ubezpieczyciela cyklicznych rejestrów zmiany danych osobowych.
7.  Sporządzanie i przekazywanie do ubezpieczyciela cyklicznych rejestrów umów zakończonych.
8.  Wysyłka do klientów listów z informacją o ubezpieczeniu, w tym m.in.: o aktualnej wysokości sumy ubezpieczenia, dostępności materiałów informacyjnych, infolinii Banku itp.
9.  Badanie poziomu zadowolenia z obsługi, wykonywanie zleconych przez ubezpieczyciela ankiet, itp.j. Wykonywanie badania mystery shopper - sprawdzenie jakości oferowania produktów ubezpieczeniowych przez doradców.
10.  Wdrożenie procesów i systemów podnoszących jakość i efektywność rozpatrywania reklamacji klientów w zakresie ubezpieczeń ochronnych.
11.  Wdrożenie procesów i systemów podnoszących jakość i efektywność monitoringu roszczeń zgłaszanych do ubezpieczyciela.
12.  Utrzymywanie i modyfikacje infrastruktury niezbędnej do realizacji czynności ubezpieczającego, w szczególności systemów.
13.  Wykonywanie innych czynności zleconych ubezpieczającemu przez ubezpieczyciela w związku ze świadczeniem ochrony ubezpieczeniowej dla klientów, w tym w zakresie wsparcia w procesie likwidacji zdarzeń szkodowych w zakresie umów grupowego ubezpieczenia.

Zdaniem Wnioskodawcy, ww. usługi zwolnione są z VAT na podstawie art. 43 ust. 13 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy. Bank podkreśla, że konieczność zastąpienia jednej dotychczasowej usługi pośrednictwa finansowego tj. pośrednictwa w świadczeniu usług pośrednictwa ubezpieczeniowego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, na dwie bądź trzy usługi pośrednictwa finansowego, wynika z faktu wdrożenia przez Bank podwyższonych standardów świadczenia usług tego rodzaju, poprzez zwiększenie ochrony interesów Klientów Banku jak i podwyższenie bezpieczeństwa świadczenia usług przez Bank, co wypełnia znamiona określone w przepisie art. 43 ust. 13 ustawy.

Z treści art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy wynika, że prawodawca zwolnił od podatku również usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych. Ani ustawa o podatku od towarów i usług ani Dyrektywa 112 nie definiują pojęcia „pośrednictwa”. Zgodnie z definicją słownikową, przez pośrednictwo rozumie się „działalność osoby trzeciej mającą na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron; kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku pracy”. W kontekście tej definicji, pośrednictwo w świadczeniu usług ubezpieczeniowych obejmowałoby działalność pośrednika mającą na celu porozumienie się pomiędzy Klientami a firmą ubezpieczeniową, skojarzenie tych kontrahentów w celu zawarcia przez nich umowy ubezpieczenia.

Pojęcie „pośrednictwa” było także przedmiotem rozważań TS UE. W wyroku z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 Commissioners of Customs & Excise and CSC Financial Services Ltd, TS UE orzekł, że pojęcie to obejmuje działalność wykonywaną przez osobę pośredniczącą, która nie jest stroną umowy dotyczącej produktu finansowego i której działalność różni się od typowych świadczeń umownych wykonywanych przez strony tych umów. W istocie pośrednictwo stanowi usługę świadczoną na rzecz strony umowy, za którą wypłaca ona wynagrodzenie jako za odrębną działalność pośrednictwa. Działalność ta może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych. Celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy \[pkt 39 wyroku w sprawie C-235/00\]. TS UE wskazał dalej, że nie stanowi pośrednictwa sytuacja, w której jedna ze stron powierza drugiej tylko dopełnianie formalności administracyjnych związanych z umową, takich jak dostarczanie informacji drugiej stronie oraz przyjmowanie oraz przetwarzanie wniosków, zapisów na papiery wartościowe, które stanowiłyby zasadniczy przedmiot umowy. W takiej sytuacji zleceniobiorca zajmuje tę samą pozycję co strona sprzedająca produkt finansowy i w związku z tym nie jest pośrednikiem, który nie powinien być stroną umowy dotyczącej produktu finansowego \[pkt 40 wyroku\].

Zasadniczym kryterium, pozwalającym na ustalenie, czy dana osoba jest pośrednikiem ubezpieczeniowym, czy też nie, jest charakter wykonywanych przez nią czynności wewnętrznych. W sprawie C-124/07 pomiędzy J.C.M. Beheer B.V. a Staatssecretaris van Financien TSUE zwrócił uwagę, że przepisy wspólnotowe nie zawierają żadnych wskazówek odnoszących się do stosunku pomiędzy brokerem lub pośrednikiem ubezpieczeniowym a stronami umowy ubezpieczeniowej, do której się przyczynił. Stwierdzenie posiadania statusu brokera lub pośrednika ubezpieczeniowego zależy zatem od cech badanej działalności.

Z kolei, w sprawie C-453/05 TSUE stwierdził, że „pośrednictwo stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy.

W konsekwencji, w świetle orzecznictwa TS UE „usługa pośrednictwa” powinna mieć następujące cechy:

*   pośrednik nie jest stroną umowy dotyczącej produktu finansowego (ubezpieczeniowego) i jego działalność różni się od typowych świadczeń umownych wykonywanych przez strony tych umów,
*   strona transakcji wypłaca pośrednikowi wynagrodzenie za świadczoną przez niego usługę pośrednictwa,
*   celem działań pośrednika jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, by dwie strony zawarły umowę (a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy),
*   czynności pośrednika nie ograniczają się do dopełnienia formalności administracyjnych związanych z umową.

Kierując się treścią ww. orzeczeń należy stwierdzić, że istotą pośrednictwa ubezpieczeniowego jest wyszukiwanie klientów ubezpieczeniowych i kontaktowanie ich z ubezpieczycielem co nie oznacza, że inne czynności nie mogą być uznane za pośrednictwo ubezpieczeniowe. Działalność pośrednictwa ubezpieczeniowego dotyczy działalności wykonywanej przez pośrednika, który nie zajmuje miejsca jakiejkolwiek strony umowy dotyczącej produktu ubezpieczeniowego. Powinna to być usługa wykonana na rzecz strony umowy oraz opłacona przez nią jako odrębna działalność pośrednictwa. Pośrednictwo ma na celu dokonanie wszelkich niezbędnych czynności faktycznych lub czynności prawnych związanych z zawieraniem lub wykonywaniem umów ubezpieczenia.

Z uwagi na opisany we wniosku stan faktyczny, a także obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, że wskazane we wniosku czynności wykonywane przez Wnioskodawcę na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeń, w ramach usługi objęcia Klienta ochroną ubezpieczeniową, świadczonej na rzecz TU w ramach zawartej umowy agencyjnej, gdzie Bank występuje jako agent (opisane szczegółowo we wniosku), korzystają ze zwolnienia od podatku, jako usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych.

W ocenie tut. organu Wnioskodawca, świadcząc te usługi wykonuje czynności pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych, gdyż wykonywanie różnego rodzaju czynności faktycznych, sprowadzające się do zawarcia umowy ubezpieczenia, w tym: czynności polegające na informowaniu klientów i potencjalnych klientów o profilu działalności i ofercie towarzystwa ubezpieczeń, przedstawianie oferty ubezpieczenia klientowi Banku, weryfikacja potrzeb klienta oraz spełnienia przez niego warunków objęcia ochroną, analiza adekwatności i odpowiedniości danego produktu ubezpieczeniowego z UFK z profilem inwestycyjnym klienta, przekazanie klientowi przed zawarciem umowy ubezpieczenia tekstów dokumentów, kart informacyjnych oraz innych materiałów dotyczących danego produktu ubezpieczeniowego, poinformowanie klienta o wysokości ponoszonych opłat oraz ryzykach inwestycyjnych wiążących się z inwestycją w produkt, udzielanie klientowi wszelkiej pomocy i wszelkich informacji przed zawarciem umowy ubezpieczenia, przyjęcie i rejestracja wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia na objęcie ochroną ubezpieczeniową i weryfikacja poprawności jego wypełnienia, weryfikacja tożsamości klienta i potwierdzenie przyjęcia wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia, zabezpieczenie wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych, przekazanie dokumentów do centrali Banku lub bezpośrednio do Towarzystwa Ubezpieczeń celem weryfikacji i dalszej archiwizacji, zabezpieczenie kopii wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych, przekazanie dokumentów do centrali Banku lub archiwizacja w placówce Banku - stanowią usługę, która ma na celu zawarcie umowy pomiędzy klientem a Towarzystwem Ubezpieczeń. Zatem, należy stwierdzić, że usługi objęcia Klienta ochroną ubezpieczeniową, świadczone na rzecz TU w ramach zawartej umowy agencyjnej, gdzie Bank występuje jako agent (opisane szczegółowo we wniosku) są usługami pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych. Wnioskodawca działając jako agent ma prawo stosować do tych usług zwolnienie od podatku przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z zawartą umową agencyjną z Towarzystwem Ubezpieczeń zakres wykonywanych przez Wnioskodawcę czynności obejmuje również usługę pozyskiwania klienta oraz usługę Client Service Relationship.

Uwzględniając treść złożonego wniosku stwierdzić należy, że to czynności wykonywane przez Bank w ramach usługi sprzedaży produktu ubezpieczeniowego (pośrednictwo w sensie stricte) należy uznać za usługi pośrednictwa, natomiast inne usługi świadczone przez Wnioskodawcę w ramach zawartej umowy agencyjnej, tj. usługi pozyskiwania klienta oraz usługi Client Service Relationship - szczegółowo opisane we wniosku, stanowią jedynie element usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych. Usługi te w istocie są czynnościami pomocniczymi, stanowiącymi jedynie wsparcie dla usług głównych tj. usług pośrednictwa ubezpieczeniowego. Czynności takie są wyłącznie pochodną czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego i należy je traktować w oderwaniu od nich, jako odrębne elementy związane z pośrednictwem.

W odniesieniu do ww. czynności zastosowanie będzie miał art. 43 ust. 14 ustawy, na mocy którego będą one wyłączone ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W tym miejscu wskazać należy, że w analizowanym przypadku nie stanowi przesłanki wyłączającej z zastosowania art. 43 ust. 14 ustawy, fakt, że wynagrodzenie za świadczone usługi pozyskiwania klienta oraz Client Service Relationship wykonywane w ramach umowy agencyjnej, uzyskiwane jest od Towarzystwa Ubezpieczeniowego świadczącego główną usługę ubezpieczeniową (zwolnioną) a nie jest otrzymywane od „pomocnika pośrednika”.

Na powyższe twierdzenie mają zasadniczy wpływ tezy płynące z prezentowanego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności z orzeczenia w sprawie C-2/95 Sparekassernes Datacenter (SDC) v. Skatteministeriet. W orzeczeniu tym TSUE wskazał, że ani sposób wykonywania usług (przez zastosowanie elektronicznych środków przekazu), ani charakter prawny usługodawcy (brak statusu banku czy innej instytucji finansowej), ani też brak umowy ostatecznego odbiorcy tych usług z usługodawcą, nie wyklucza objęcia takiej usługi zwolnieniem dotyczącym usług finansowych pod warunkiem, że usługi takie postrzegane są przez klienta banku jako element otrzymywanej od niego usługi finansowej. Zgodnie jednak z powoływanym wyrokiem nie są objęte zwolnieniem usługi polegające na udostępnieniu informacji bankom i innym użytkownikom.

W konsekwencji, usługi wykonywane przez Wnioskodawcę w ramach umowy agencyjnej, gdzie Bank występuje jako agent, związane z pozyskiwania klienta oraz usługi Client Service Relationship, szczegółowo opisane we wniosku należy opodatkować stawką VAT w wysokości 23% ponieważ ani w ustawie VAT, ani też w aktach wykonawczych do tej ustawy nie przewidziano stawki preferencyjnej dla ww. usług.

Jak wskazano w niniejszej interpretacji, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.

Zgodnie z art. 805 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 23 stycznia 2014 r., poz. 121), przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

Na podstawie art. 808 § 1 K.c., ubezpieczający może zawrzeć umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek. Ubezpieczony może nie być imiennie wskazany w umowie, chyba że jest to konieczne do określenia przedmiotu ubezpieczenia.

Stosownie do art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 347.1 ze zm.), państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje: transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych.

Dyrektywa nie podaje definicji transakcji ubezpieczeniowych ani usług pokrewnych świadczonych przez maklerów i pośredników ubezpieczeniowych. Natomiast, „czynność ubezpieczeniowa”, w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy.

Czynność ubezpieczeniowa, w każdym wypadku związana jest z istnieniem stosunku umownego między usługodawcą, który domaga się zwolnienia (od podatku) a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym.

Jeśli chodzi o transakcje ubezpieczeniowe TSUE w sprawie C-8/01 orzekł, że istotą transakcji ubezpieczeniowej jest w ogólnym rozumieniu, że ubezpieczyciel zobowiązuje się, w przypadku, gdy zaistnieje ryzyko objęte ubezpieczeniem, świadczyć ubezpieczonemu usługę uzgodnioną podczas zawierania umowy w zamian za uprzednią wpłatę składki (sprawy: Card Protection Plan C-349/96, paragraf 17 i Skania C-240/99, paragraf 37).

Trybunał wprawdzie orzekł, że wyrażenie „transakcje ubezpieczeniowe” nie obejmuje wyłącznie transakcji dokonywanych przez samych ubezpieczycieli, ale zasadniczo jest na tyle obszerne, że obejmuje zapewnienie ochrony ubezpieczeniowej przez podatnika, który sam nie jest ubezpieczycielem, ale w kontekście polisy blokowej dostarcza swoim klientom taką ochronę, korzystając z wpływów od ubezpieczyciela, który przyjmuje na siebie ryzyko objęte w ubezpieczeniu (sprawy: Card Protection Plan, paragraf 22 i Skandia, paragraf 38).

W akapicie 41 sprawy Skandia Trybunał podtrzymał stanowisko, że zgodnie z definicją transakcji ubezpieczeniowych zawartą w akapicie 39 niniejszego wyroku, tożsamość osoby, której świadczy się usługę, jest istotna w rozumieniu definicji rodzaju usług objętych artykułem 13B(a) Szóstej Dyrektywy i że transakcja ubezpieczeniowa nieodzownie pociąga za sobą istnienie umowy między dostawcą usługi ubezpieczeniowej i osobą, która jest ubezpieczona na wypadek ryzyka, czyli ubezpieczonym.

Z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy jasno wynika, że zwolnieniem objęte są m.in., co należy podkreślić, usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek. Z zapisu tego wynika, że zwolnione są usługi świadczone przez ubezpieczającego, nie ma wymogu, aby ubezpieczającym był agent, pośrednik, czy też broker ubezpieczeniowy, w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek.

Wnioskodawca wskazał, że na podstawie zawartej umowy ubezpieczenia grupowego, w ramach której pełni funkcję Ubezpieczającego zawiera na rzecz osób trzecich (Klientów Banku) umowy ubezpieczenia grupowego. Wnioskodawca nie zobowiązuje się sam do zapewnienia ochrony ubezpieczeniowej na rzecz klientów (kredytobiorców) a jedynie dopełnia formalności koniecznych do zapewnienia klientom ubezpieczenia przez podmiot trzeci (\`(...)\`).

Oznacza to, że Bank jest posiadaczem polisy grupowej dla klientów. Takie świadczenie usług przez Wnioskodawcę stanowi transakcję ubezpieczeniową, którą należy interpretować tak, że podatnik, niebędący ubezpieczycielem, który w ramach polisy grupowej będącej posiadaczem, nabywa dla klienta będącego ubezpieczonym, ochronę ubezpieczeniową od ubezpieczyciela, który przejmuje objęte tą ochroną ryzyko.

Zatem czynności wykonywane przez Wnioskodawcę, w ramach usługi objęcia klienta ochroną ubezpieczeniową, świadczonej w ramach umowy ubezpieczenia grupowego, gdzie Bank pełni funkcję Ubezpieczającego, tj.:

1.  Czynności związane z realizacją obowiązków informacyjnych ubezpieczającego na etapie przedstawiania oferty ubezpieczenia (poinformowanie o przedmiocie i zakresie ubezpieczenia, sumie ubezpieczenia, wyłączeniach odpowiedzialności ubezpieczyciela, możliwości rezygnacji z ubezpieczenia, sposobie zgłaszania roszczeń i in.).
2.  Weryfikacja potrzeb ubezpieczeniowych klienta oraz spełniania przez niego warunków objęcia ochroną.
3.  Wydrukowanie warunków ubezpieczenia, przekazanie ich klientowi oraz udzielenie odpowiedzi na jego pytania.
4.  Wydrukowanie kart informacyjnych oraz innych materiałów dotyczących danego produktu ubezpieczeniowego.
5.  Wyliczenie i poinformowanie klienta o wysokości ponoszonej opłaty ubezpieczeniowej.
6.  Przyjęcie deklaracji zgody na objęcie ochroną ubezpieczeniową i weryfikacja poprawności jej wypełnienia.
7.  Weryfikacja tożsamości klienta i potwierdzenie przyjęcia deklaracji zgody przez doradcę poprzez złożenie podpisu i pieczątki.
8.  Obsługa wniosków o objęcie ochroną na ponadstandardowych warunkach.
9.  Sporządzanie i przekazywanie do ubezpieczyciela rejestru osób objętych ochroną na podstawie złożonych deklaracji zgody, zgodnie z formatem opisanym w
10.  Przekazanie składki ubezpieczeniowej za klientów wskazanych w rejestrze.
11.  Zabezpieczenie deklaracji zgody przed zaginięciem, zniszczeniem i dostępem osób nieuprawnionych -archiwizacja.

*   należy uznać za czynności związane z zawieraną przez Wnioskodawcę, jako podmiot ubezpieczający, umową ubezpieczenia na cudzy rachunek, gdyż powyższe czynności są bezpośrednio zmierzające lub związane z zawartymi umowami ubezpieczenia, a do ich wykonania zobowiązany jest Wnioskodawca. Czynności te mieszczą się w zakresie „zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek”.

Zatem, w ocenie Organu, ww. czynności wykonywane w ramach usługi objęcia klienta ochroną ubezpieczeniową w ramach ubezpieczenia grupowego, świadczone przez Bank, niebędącego ubezpieczycielem, który w ramach polisy grupowej nabywa dla klienta będącego ubezpieczonym, ochronę ubezpieczeniową od ubezpieczyciela przejmującego objęte tą ochroną ryzyko, stanowią transakcje ubezpieczeniowe – są usługami świadczonymi przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek i korzystają ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy.

W odniesieniu do usług wykonywanych przez Bank na podstawie umów ubezpieczenia grupowego, gdzie Bank pełni funkcję ubezpieczającego, tj. usługi przygotowawczej do świadczenia czynności ubezpieczającego oraz usługi Client Service Relationship, uwzględniając wskazane wyżej orzeczenia TSUE oraz stan faktyczny przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku Wnioskodawca nie jest stroną transakcji ubezpieczeniowych. Nie świadczy również usług pokrewnych usługom ubezpieczeniowym, ponieważ nie działa jako broker lub agent ubezpieczeniowy. Czynności wykonywane w ramach tych usług nie mieszczą się w zakresie „zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek”. W rezultacie Wnioskodawca nie może skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, stanowiącego odzwierciedlenie art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE.

Na powyższą ocenę ma zasadniczy wpływ to, że charakter działań Banku w przypadku usługi przygotowawczej do świadczenia usługi objęcia klienta ochroną ubezpieczeniową w ramach ubezpieczeń grupowych, sprowadza się m.in. do: przygotowania procedur i procesów (instrukcji, skryptów rozmów z klientami, schematu księgowego, szkoleń wraz z materiałami szkoleniowymi, dokumentacji oraz wzorów formularzy do obsługi umowy ubezpieczenia) u ubezpieczającego związanych z obejmowaniem Klientów ochroną ubezpieczeniową, przygotowaniu systemów informatycznych Ubezpieczającego do obsługi ubezpieczenia, w tym tworzenie nowych aplikacji i modyfikacje istniejących, przygotowaniu prezentacji i materiałów informacyjnych dotyczących ubezpieczenia dla klientów i umieszczenie ich na wewnątrzbankowych stronach intranetowych Banku dostępnych dla pracowników, przygotowaniu opisów dotyczących ubezpieczeń na stronę internetową Banku.

Z powyższego wynika, że wykonywane przez Bank czynności w ramach usługi pozyskiwania klienta dotyczącej umów grupowego są jedynie czynnościami technicznymi, pomocniczymi wykonywanymi na potrzeby Towarzystwa Ubezpieczeniowego, za które Bank dostaje od tego podmiotu wynagrodzenie. Powyższych czynności nie można uznać za czynności związane z zawieraną przez Bank, jako podmiot Ubezpieczający, umową ubezpieczenia, gdyż nie są one bezpośrednio związane z zawartymi umowami ubezpieczenia, a ich niewykonanie przez Wnioskodawcę, ale przez inny podmiot w żaden sposób nie wpłynęłoby na treść i jakość umowy ubezpieczenia w ramach zawartych ubezpieczeń grupowych.

Znaczna część czynności wykonywanych na zlecenie TU, w ogóle nie jest związana z żadną umową ubezpieczenia, gdyż trudno twierdzić, że czynności np. z zakresu przygotowania procedur, procesów, systemów informatycznych - mieszczą się w zakresie zawartej przez Bank umowy ubezpieczenia - Wnioskodawca wykonuje wyłącznie usługi zlecone przez TU, które nie mieszczą się w zakresie „zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek”.

Są to czynności czysto techniczne, a niektóre takie jak: zbudowanie infrastruktury, umieszczenie kompletu dokumentów produktowych oraz materiałów informacyjnych na wewnątrzbankowych stronach intranetowych dla pracowników Banku, przygotowanie opisów dotyczących ubezpieczeń na stronę internetową Banku – wręcz informatyczne. Fakt, że Bank nie jest profesjonalnym podmiotem wykonującym usługi informatyczne, nie świadczy o tym, że usług takich nie może on wykonywać w ramach swoich zasobów ludzkich (pracowników).

Również należy uznać za czynności techniczne wykonywane przez Bank czynności w ramach usługi Client Service Relationship, tj. udostępnianie i przyjmowanie od klientów dokumentów ubezpieczeniowych, zabezpieczanie i przechowywanie oryginałów dokumentów i formularzy ubezpieczeniowych przez cały okres obowiązywania umowy oraz przez okres archiwizacji wskazany w umowie ubezpieczenia, pozyskiwanie z zewnętrznego archiwum dokumentacji ubezpieczeniowej oraz udostępnianie jej na każde żądanie towarzystw, informowanie o zasadach zgłaszania roszczeń, przyjmowanie wniosków o wypłatę świadczenia, przygotowanie i skompletowanie dokumentów, przekazanie dokumentów do towarzystwa, udział Banku w procesie dochodzenia roszczeń, procesie odwoławczym w przypadku odmowy wypłaty świadczenia, przygotowanie umowy przelewu wierzytelności (cesja praw z ubezpieczenia) na wniosek klienta, sporządzanie i przekazywanie do ubezpieczyciela cyklicznych rejestrów zmiany danych osobowych i umów zakończonych, wysyłka do klientów listów z informacją o ubezpieczeniu, badanie poziomu zadowolenia z obsługi, wykonywanie zleconych przez ubezpieczyciela ankiet, itp., wykonywanie badania mystery shopper - sprawdzenie jakości oferowania produktów ubezpieczeniowych przez doradców, wdrożenie procesów i systemów podnoszących jakość i efektywność rozpatrywania reklamacji klientów w zakresie ubezpieczeń ochronnych, monitoringu roszczeń zgłaszanych do ubezpieczyciela, utrzymywanie i modyfikacje infrastruktury niezbędnej do realizacji czynności ubezpieczającego, w szczególności systemów oraz wykonywanie innych czynności zleconych ubezpieczającemu przez ubezpieczyciela w związku ze świadczeniem ochrony ubezpieczeniowej dla klientów, w tym w zakresie wsparcia w procesie likwidacji zdarzeń szkodowych w zakresie umów grupowego ubezpieczenia.

Wyżej wymienione czynności nie zmieniają sytuacji prawnej stron transakcji usługi ubezpieczenia grupowego, gdyż nie obejmują dostawy usługi ubezpieczeniowej – zwolnionej z podatku. Są to czynności „posprzedażowe”, wykonywane po zawarciu umów ubezpieczneia, związane z ich obsługą.

Jak słusznie Wnioskodawca wskazał, w praktyce usługi które stanowią określoną całość, spełniającą specyficzne, istotne funkcje usług finansowych, muszą skutkować zrealizowaniem znamion poszczególnej usługi finansowej. Stąd w opinii Trybunału (wyrok z dnia 13 grudnia 2000 r. w sprawie C-235/00 Commissioners of Customs & Excise v. CSC Financial Services Ltd. ), zwolnienie określone w art. 13 część B lit. d pkt 5 VI Dyrektywy nie obejmuje dostawy usługi jedynie materialnej, technicznej lub administracyjnej, która nie zmienia sytuacji prawnej lub finansowej stron.

Z prezentowanego wyżej orzecznictwa TSUE płynie wniosek, że czynności czysto techniczne, administracyjne nie są objęte zwolnieniem z podatku od towarów i usług. Zwolnieniem tym nie są objęte również usługi stanowiące element usługi ubezpieczeniowej, który wprawdzie stanowi odrębną całość, lecz nie jest dla niej właściwy i niezbędny.

Wskazać należy, że w myśl art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Dodatkowo na mocy art. 43 ust. 14 ustawy o VAT usługa taka nie może stanowić elementu usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych.

Niewątpliwie świadczone przez Bank na podstawie umowy ubezpieczeń grupowych usługi pozyskiwania klientów oraz Client Services Relationship, nie są elementem usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych.

Na mocy art. 43 ust. 13 ustawy o VAT zwolniono z VAT świadczenie usługi stanowiącej element usługi ubezpieczeniowej, który jest dla niej właściwy i niezbędny, jednakże musi on stanowić odrębną całość. Art. 43 ust. 13 ustawy, jednak nie precyzuje zakresu podmiotowego. Zatem należy uznać, że przepis ten dotyczy usług opartych na podwykonawstwie czy outsourcingu wykonywanych przez podmioty trzecie (które nie są ubezpieczycielami) na rzecz podmiotów ubezpieczających.

Zatem, konieczne jest ustalenie czy opisane przez Bank we wniosku usługi pozyskiwania klienta oraz usługi Client Service Relationship wykonywane w ramach umowy ubezpieczeń grupowych, po pierwsze, stanowią element usługi świadczonej przez Bank, po drugie, czy stanowią odrębną całość, po trzecie zaś czy są "właściwe" oraz "niezbędne" do świadczenia przez Bank usługi zwolnionej od opodatkowania podatkiem od towarów usług na podstawie przewidzianej w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy.

Pod pojęciem „właściwy” należy rozumieć za Słownikiem Języka Polskiego (http://sjp.pwn.pl), czy Nowym Słownikiem Języka Polskiego pod red. B. Dunaja s. 783, „mający typowe cechy danego gatunku, grupy przedmiotów czy zjawisk”.

Natomiast pojęcie „niezbędny” oznacza „koniecznie potrzebny” (Słownik Języka Polskiego - http://sjp.pwn.pl).

Słownik Języka Polskiego (http://sjp.pwn.pl) precyzując termin „odrębny” wskazuje na znaczenie „stanowiący samodzielną całość”. Z kolei za „całość” uznaje „wszystkie części czegoś wzięte razem”.

Podkreślić należy, że przepis art. 43 ust. 13 ustawy dotyczy podmiotów nie będących zakładami ubezpieczeń, jako że zakładów takich i świadczonych przez nie usług dotyczy art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy.

Analizując tym samym warunki przewidziane w art. 43 ust. 13 ustawy, należy stwierdzić, że usługa pozyskiwania klientów oraz usługa Client Service Relationship świadczona przez Wnioskodawcę w przypadku ubezpieczeń grupowych, same w sobie, niezależnie, stanowią odrębną całość. Wydzielenia tych usług dokonał Wnioskodawca wraz z TU na rzecz którego świadczy on te usługi, w ramach wdrożenia Rekomendacji dobrych praktyk.

Jednakże usługi te nie stanowią elementu usługi ubezpieczeniowej, czyli nie są one czynnościami, które wchodzą w skład usług ubezpieczeniowych świadczonych przez zakład ubezpieczeń na rzecz ubezpieczonego, które to mają charakter właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej, zgodnie z ust. 1 pkt 37 art. 43 ustawy.

Cecha „właściwości” nie występuje w odniesieniu do czynności Wnioskodawcy polegających na realizowaniu usługi pozyskiwania klientów oraz usługi Client Service Relationship (szeroko opisanych we wniosku), w ramach umowy ubezpieczenia grupowego. Czynności te, w przeważającej mierze nie są związane z konkretną umową ubezpieczenia, lecz z realizacją i wdrożeniem ogólnych procedur, schematów postępowania, przygotowania infrastruktury technicznej i szkoleń pracowników Banku.

Należy przy tym zauważyć, że fakt, że dana usługa jest rzeczywiście niezbędna do wykonania usługi głównej, nie przesądza jeszcze, że ma do niej zastosowanie zwolnienie od podatku.

„Sam fakt, że jakiś istotny element jest niezbędny do zakończenia transakcji zwolnionej z podatku, nie daje podstaw do konkluzji, że usługa, którą dany element reprezentuje, jest zwolniona z podatku” – wyrok w sprawie C-2/95 SDC (pkt 65).

Podkreślić należy, że usługa polegająca wyłącznie na przygotowaniu procedur i procesów (instrukcji, skryptów rozmów z klientami, schematu księgowego, szkoleń wraz z materiałami szkoleniowymi, dokumentacji oraz wzorów formularzy do obsługi umowy ubezpieczenia) u ubezpieczającego związanych z obejmowaniem Klientów ochroną ubezpieczeniową, przygotowaniu systemów informatycznych Ubezpieczającego do obsługi ubezpieczenia, przygotowaniu opisów dotyczących ubezpieczeń na stronę internetową Banku może dotyczyć nie tylko umowy ubezpieczenia grupowego, ale może być wykonywana również w innych dziedzinach życia – przygotowanie i wdrożenie odpowiednich procedur oraz przygotowanie systemów informatycznych może zlecić każdy podmiot, który chce usystematyzować, wdrożyć we własnej firmie konkretne schematy postępowania wobec klienta, czy też tak jak w stanie faktycznym przedstawionym przez Wnioskodawcę - wykonanie takiej usługi zlecić może podmiot, który dla zakładu ubezpieczeń wykonuje również czynności zawierania ubezpieczeń grupowych.

Podobnie usługa Client Service Relatipnship wykonywana w ramach umowy ubezpieczeń grupowych, polegająca na technicznej obróbce dokumentów ubezpieczeniowych, zabezpieczaniu i przechowywaniu, prowadzenia archiwum oraz współpracy z archiwum zewnętrznym, sporządzaniu i przekazywaniu do ubezpieczyciela cyklicznych rejestrów zmiany danych osobowych i umów zakończonych, korespondencja z klientami w celu przeprowadzenia badań m.in. ich poziomu zadowolenia.

Wprawdzie tematyka zwolnień z zakresu transakcji ubezpieczeniowych i transakcji finansowych jest różna, jednakże pewne elementy tej tematyki zostały połączone przez regulację art. 43 ust. 13 ustawy.

Zatem, jeszcze raz podkreślić należy, że Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 5 czerwca 1995 r. w sprawie C-2/95 pomiędzy Sparekassernes Datacenter (SDC) a Skatteministeriet (Dania) uznał, że usługi pomocnicze dla usług finansowych mogą korzystać ze zwolnienia z VAT tylko jeśli sama w znacznym stopniu „staje się” usługą finansową. Dla uznania usług związanych z przelewami za zwolnione, Trybunał w istocie wymaga, aby te usługi wywoływały taki efekt jak przelew, tzn. prowadziły do przeniesienia środków i zmieniały sytuację prawną i finansową zainteresowanego podmiotu.

Warto w tym miejscu przytoczyć również orzeczenie TSUE z dnia 28 lipca 2011 r. w sprawie Noreda Pankki Suomi Oyj sygn. C-350/10, które zapadło w kwestii zastosowania zwolnienia dla usług pomocniczych do usług finansowych, wyraźnie obrazuje podejście Trybunału w wyznaczaniu kierunków wykładni przepisów prawa unijnego, które jest implementowane do porządku krajowego. Przedmiotem sprawy było objęcie zwolnieniem usług SWIFT polegających na elektronicznym przesyłaniu wiadomości sprowadzających się do wydawania dyspozycji płatności i dyspozycji dotyczących transakcji na papierach wartościowych, za pomocą których środki przekazywane są przez jedną instytucję finansową do drugiej, w sposób chroniony zabezpieczeniami. TSUE uznał, że działalność SWIFT ogranicza się do aspektów technicznych i nie obejmuje specyficznych i istotnych elementów operacji finansowych, a sam SWIFT odpowiada jedynie za należyte przesyłanie komunikatów finansowych za pomocą zatwierdzonego systemu informatycznego. U podstaw powyższego rozstrzygnięcia legła argumentacja, wskazująca, że aby móc zakwalifikować świadczone usługi jako czynności zwolnione z opodatkowania, powinny one tworzyć odrębną całość, która – jeśli ją oceniać globalnie – w konsekwencji wypełnia specyficzne i istotne funkcje usługi opisanej w tym przepisie. Co istotne z punktu widzenia przedmiotowej sprawy, jako ważną okoliczność w kontekście „operacji dotyczących przelewów” TSUE wskazał na skutek jaki one wywierają tj. powodować zmiany w sytuacji prawnej i finansowej. TSUE stawia wyraźne rozgraniczenie pomiędzy usługą zwolnioną w rozumieniu Dyrektywy a dostarczaniem zwykłego świadczenia fizycznego lub technicznego.

TSUE ponadto w przywołanym orzeczeniu akcentuje konieczność spełnienia przez oceniane usługi specyficznych i istotnych funkcji transakcji finansowych, by można było objąć je zwolnieniem od podatku VAT.

Konfrontując przedstawiony we wniosku stan faktyczny z przytoczonymi regulacjami prawnymi oraz orzecznictwem TSUE należy stwierdzić, że kluczową rolę w rozwiązaniu wskazanego we wniosku problemu odgrywa regulacja art. 43 ust. 13 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, na której zresztą oparł także własne stanowisko w sprawie i przedstawił argumentację Wnioskodawca.

Analizując przedstawiony stan faktyczny w świetle orzecznictwa TSUE, a także ustawy o VAT należy po pierwsze zauważyć, że wykonywane przez Bank usługi pozyskiwania klienta, Client Service Relationship świadczone w ramach umowy ubezpieczeń grupowych, są czynnościami rodzajowo oddalonymi od usług zasadniczych (zawierania umów ubezpieczeń z klientem), sprowadzających się do objęcia ochroną ubezpieczeniową klienta w zamian za składkę. Ze względu na charakter tych usług są one dalekie od usług ubezpieczeniowych, a bliższe są usługom technicznym, czy też informatycznym, administracyjnym. Wyżej opisanym usługom pozyskiwania klienta, Client Service Relationship nie można nadać cech usług „właściwych” usługom ubezpieczeniowym, gdyż nie obejmują cech charakterystycznych dla tych usług. Szczególnie wyraźnie to uwidacznia się na przykładzie czynności polegających na przygotowaniu procedur, prezentacji, materiałów szkoleniowych czy też systemów informatycznych Banku, gdzie usługi te mają całkowicie odmienny charakter, aniżeli usługi ubezpieczeniowe. Również odmienny charakter mają czynności archiwalnych dokumentów, czy też badania poziomu zadowolenia z obsługi.

Ponadto, TSUE w wyroku C-2/95, podejmując problematykę zwolnień, zwrócił uwagę na istotny aspekt, pomocny przy dokonywanej ocenie – a konkretnie podkreślił, że „usługę zwolnioną na gruncie Dyrektywy należy odróżnić od czysto fizycznego lub technicznego świadczenia”. To stwierdzenie umacnia argumentację przywołaną przez tut. Organ, odnośnie ww. czynności. Ponadto, pogląd prezentowany przez tut. Organ zasługuje na aprobatę, w związku z wnioskami płynącymi z wyroku TSUE w sprawie C-350/10, omówionego szczegółowo wyżej, uznając nabywane przez Spółkę usługi, wyłącznie za czynności techniczne, wykluczając je z kręgu czynności objętych zwolnieniem.

Podobne stanowisko zostało przedstawione przez Trybunał w wyroku z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 CSC Financial Services Ltd. W wyroku tym TSUE stwierdził, że „obrót papierami wartościowymi polega na działaniach zmieniających sytuację prawną i finansową między stronami i działania te są porównywalne do przypadków przeniesienia lub płatności. Dostawa zwykłej usługi technicznej lub administracyjnej, nie zmieniającej sytuacji prawnej lub finansowej nie wydaje się więc być objęta zwolnieniem ustalonym w art. 13 część B lit. d pkt 5 Szóstej dyrektywy (…) Wynika z tego więc, że usługi o charakterze administracyjnym nie zmieniające prawnej bądź finansowej pozycji stron nie są objęte zwolnieniem ustalonym w art. 13 część B lit. d pkt 5”.

Uwzględniając wskazania określone w art. 43 ust. 13 ustawy oraz wnioski płynące z przytoczonego orzecznictwa TSUE należy uznać, że aby transakcje mogły zostać uznane na zwolnione, czynności te muszą stanowić element usługi ubezpieczeniwej, muszą mieć odrębny od tej usługi charakter, jak również muszą być niezbędne do wykonania usługi finansowej oraz dla niej właściwe, czyli specyficzne.

Zatem, stwierdzić należy, że opisane usługi pozyskiwania klienta oraz Client Service Relationship, nie stanowią elementu usługi ubezpieczeniowej w zakresie objęcia ochroną ubezpieczeniową klienta zawierającego ubezpieczenie grupowe w zamian za składkę, wymienionej w art. 43 ust. 1 pkt 37, gdyż ich celem nie jest umożliwienie realizowania transakcji ubezpieczeniowej, a jedynie wykonanie konkretnych czynności technicznych. W związku z tym nie są one objęte zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług.

Tym samym świadczone przez Wnioskodawcę usługi pozyskiwania klienta oraz Client Service Relationship świadczone w ramach umowy ubezpieczeń grupowych, nie są objęte zwolnieniem z podatku o którym mowa w art. 43 ust. 13 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT. Zatem podlegają opodatkowaniu podstawową stawką podatku, w wysokości 23 %, zgodnie z art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy.

W odniesieniu do orzeczeń TSUE, które Wnioskodawca przywołał na poparcie swojej argumentacji, wskazać należy, że tezy w nich zawarte znalazły swe odzwierciedlenie z niniejszej interpretacji.

Również, wydając przedmiotową interpretację organ w pełni podzielił tezy płynące z powołanego przez Bank orzeczenia z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. I FSK 1399/13, które uchyliło orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2012 r. sygn. III SA/Wa 2689/11.

W wyroku tym NSA wskazał, że: „Będące przedmiotem rozpatrywania czynności, opisane we wniosku o interpretację (polegające na zapewnieniu dostępu klientów do oferowanych usług bankowych poprzez dedykowaną platformę), nie mają charakteru usługi właściwej dla usług finansowych świadczonych przez Bank. Nie spełniają one bowiem przesłanek do uznania ich za takowe w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE w tym zakresie. Trudno bowiem, na co trafnie zwrócił uwagę wnoszący skargę kasacyjną, uzasadnić twierdzenie, że stanowią one z ekonomicznego punktu widzenia nierozerwalną całość — np. wynagrodzenie za świadczone usługi może być naliczane odrębnie za poszczególne wykonywane czynności. Trudno jest również w omawianym przypadku określić, które z usług miałyby stanowić świadczenie właściwe, a które świadczenie pomocnicze realizowane w celu lepszego wykonania usługi podstawowej. Rację ma przy tym organ twierdząc, że świadczone usługi mają charakter równorzędny, rezygnacja zaś z wykonywania niektórych czynności pozostanie bez wpływu na prawidłowe wykonanie innych usług, np. brak świadczenia usługi polegającej na wykorzystaniu kanału dostępu do usług finansowych za pomocą sieci Internet pozostaje bez wpływu na możliwość świadczenia wszystkich usług finansowych oferowanych przez Bank”.

Tym samym wydając przedmiotową interpretację organ podatkowy dokonał wnikliwej oceny stanowiska Wnioskodawcy w odniesieniu do przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy w kontekście obowiązujących przepisów prawa podatkowego oraz orzeczeń sądów krajowych oraz Trybunału Sprawiedliwości UE.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.