Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1061-IPTPP2.4512.523.2016.2.JS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2017-01-13
Teza: opodatkowanie podatkiem VAT w wysokości 23% stawki podatku dla wpłat dokonywanych przez mieszkańców, brak uznania przeniesienia nieodpłatnie własności oczyszczalni ścieków na mieszkańców za odrębną od świadczonych usług, czynność opodatkowaną VAT
Słowa kluczowe: gmina; odliczenia-prawo do odliczenia; opodatkowanie; stawka-stawki podatku; wpłata; ścieki-oczyszczalnia ścieków
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 9 listopada 2016 r. (data wpływu 14 listopada 2016 r.), uzupełnionym pismem z dnia 27 grudnia 2016 r. (data wpływu 28 grudnia 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   opodatkowania podatkiem VAT w wysokości 23% stawki podatku dla wpłat dokonywanych przez mieszkańców (właścicieli nieruchomości) z tytułu udziału w kosztach budowy przydomowej oczyszczalni ścieków;

*   braku uznania przeniesienia nieodpłatnie własności oczyszczalni ścieków na mieszkańców za odrębną od świadczonych usług, czynność opodatkowaną VAT

**–jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 listopada 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   opodatkowania podatkiem VAT w wysokości 23% stawki podatku dla wpłat dokonywanych przez mieszkańców (właścicieli nieruchomości) z tytułu udziału w kosztach budowy przydomowej oczyszczalni ścieków;

*   braku uznania przeniesienia nieodpłatnie własności oczyszczalni ścieków na mieszkańców za odrębną od świadczonych usług, czynność opodatkowaną VAT;

*   prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupowych związanych z realizacją inwestycji pn. „…” w przypadku mieszkańców którzy nie zrezygnowali z budowy przydomowych oczyszczalni ścieków i podpisali umowy na udział finansowy;

*   braku prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków ponoszonych na rzecz mieszkańców którzy zrezygnują z budowy przydomowych oczyszczalni ścieków i nie podpiszą umowy na udział finansowy;

*   obowiązku dokonania korekty deklaracji VAT-7 i zwrotu odliczonego podatku naliczonego w przypadku zrezygnowania z budowy przydomowych oczyszczalni ścieków z powodu nieotrzymania dofinansowania ze środków unijnych.

Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 27 grudnia 2016 r. o doprecyzowanie opisu sprawy oraz brakującą opłatę.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Gmina … jest jednostką samorządu terytorialnego, zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług od dnia 1 stycznia 2012 r. Gmina jest realizatorem (inwestorem) zadania inwestycyjnego pn.: „…”, które planuje wykonać zgodnie z planem wydatków na wieloletnie programy inwestycyjne w latach 2017-2019. Inwestycja polegająca na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków ma być zrealizowana na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców Gminy.

Jako źródło sfinansowania zadania pn. „…” planuje się:

1.  środki unijne pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, operacja typu „Gospodarka wodno-ściekowa” w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii”,
2.  wpłaty mieszkańców na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych w 2016 r.,
3.  środki własne Wnioskodawcy.

Nadmienia się, iż budowa przydomowych oczyszczalni ścieków traktowana jest na zasadzie dobrowolności. Mieszkańcy Gminy nie będą przymuszani, że obligatoryjnie na ich posesji ma być wybudowana oczyszczalnia. Przydomowe oczyszczalnie ścieków będą budowane wyłącznie u tych mieszkańców, którzy zadeklarowali chęć budowy i dokonają na podstawie zawartej umowy wpłaty w wysokości 2000,00 zł. Wysokość wpłaty jest jednakowa dla wszystkich mieszkańców Gminy. Jeżeli mieszkańcy nie zadeklarują budowy oczyszczalni i nie dokonają wpłat, inwestycja dotycząca budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie będzie realizowana. Realizacja inwestycji będzie uzależniona od wpłat mieszkańców. Jednocześnie Gmina w przedmiotowej umowie cywilnoprawnej zastrzega sobie, iż nie będzie realizowała inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni jeżeli nie otrzyma dofinansowania ze środków unijnych.

W 2016 roku Gmina zebrała listę mieszkańców, którzy złożyli wniosek deklarujący chęć budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na ich działce. W kolejnym etapie Gmina podpisała umowę na wykonanie projektu technicznego, a także uzyskanie wszelkich opinii, uzgodnień, oświadczeń i decyzji niezbędnych do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dla zadania polegającego na budowie 300 przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy …. Po wykonaniu dokumentacji projektowej tj. w październiku 2016 roku Gmina przystąpiła do podpisywania umów z mieszkańcami na udział finansowy w wysokości 2000,00 zł za budowę indywidualnej oczyszczalni przydomowej. Na tym etapie część mieszkańców zrezygnowała z budowy przydomowej oczyszczalni ścieków i nie podpisała umowy na udział finansowy.

Po wybudowaniu przydomowe oczyszczalnie, jako rzeczy ruchome będą własnością Gminy, która udostępni je w bezpłatne użytkowanie właścicielom posesji co najmniej do dnia 31.12.2024 r. Oddanie w użytkowanie właścicielowi posesji nastąpi na podstawie odrębnej umowy cywilnoprawnej zawartej między Gminą a mieszkańcami. Gmina po wybudowaniu nie będzie ponosiła żadnych wydatków związanych z utrzymywaniem i obsługą tych oczyszczalni i nie będzie pobierała od mieszkańców żadnych dodatkowych opłat, koszty eksploatacji wybudowanych oczyszczalni mają ponosić mieszkańcy.

Gmina po dniu 31.12.2024 r. planuje przydomowe oczyszczalnie ścieków przekazać właścicielom posesji, na rzecz których zostały wybudowane.

Faktury potwierdzające poniesione wydatki na realizację przedmiotowej inwestycji będą wystawiane na Gminę … z zastosowaniem nr NIP Gminy.

Nadmienia się, iż realizowana inwestycja polegająca na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków należy do zadań własnych gminy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 i 1579).

W uzupełnieniu wniosku na pytanie tut. Organu o treści: „Jakie mogą być przyczyny/powody rezygnacji mieszkańców z budowy przydomowych oczyszczalni ścieków i niepodpisania umowy na udział finansowy?” Wnioskodawca wskazał następujące przyczyny rezygnacji mieszkańców:

1.  nieuregulowany stan prawny nieruchomości do których miałaby być podłączona przydomowa oczyszczalnia ścieków,
2.  termin realizacji inwestycji, niektórym mieszkańcom zależało na wcześniejszym terminie realizacji przedmiotowej inwestycji,
3.  brak warunków technicznych do wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków między innymi z powodu zbyt małej działki lub zbyt małej odległości od wybudowanej studni,
4.  część mieszkańców nie podawała przyczyny rezygnacji, a Wnioskodawca nie żądał podania przyczyny rezygnacji,
5.  brak zgody wszystkich właścicieli nieruchomości na wybudowanie przydomowej oczyszczalni.

Na pytanie tut. Organu o następującej treści: „Czy przyczyny/powody rezygnacji mieszkańców z budowy przydomowych oczyszczalni ścieków i niepodpisania umowy na udział finansowy były/będą zależne od Wnioskodawcy?” Wnioskodawca udzielił odpowiedzi, że w niektórych przypadkach powód rezygnacji z podpisania umowy na udział finansowy był zależny od Wnioskodawcy, ponieważ niektórzy mieszkańcy chcieli podłączyć przydomowe oczyszczalnie ścieków, do budynków do których nie było decyzji pozwolenia na budowę, do budynków gospodarczych, handlowych jak również innych budynków niemieszkalnych oraz na obszarze Natura 2000, w takich przypadkach zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę, które jest o wiele bardziej kosztowne oraz potrzebny jest dłuższy termin, aby zgromadzić niezbędną dokumentację, a Gmina jest ograniczona czasowo ze względu, iż musi złożyć wniosek o dofinansowanie do 20 stycznia 2017 roku. W związku z powyższym, Wnioskodawca podjął decyzję, że będzie budował tylko te oczyszczalnie, które wymagają wyłącznie zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.).

Gmina będzie składać wniosek o przyznanie dofinansowania z krajowych środków publicznych i środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 realizacja operacji typu „Gospodarka wodno-ściekowa” w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii” objętego PROW na lata 2014-2020. Wniosek będzie oceniany i punktowany na podstawie Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. (Dz. U. z dnia 5 sierpnia 2016 r. poz. 1182). Przyczyną nieotrzymania przez Gminę dofinansowania może być uzyskanie mniejszej liczby punktów w stosunku do innych podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy. Przyczyny nieotrzymania przez Wnioskodawcę dofinansowania ze środków unijnych nie będą zależne od Wnioskodawcy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy wpłaty otrzymywane od mieszkańców (właścicieli nieruchomości) z tytułu udziału w kosztach budowy przydomowej oczyszczalni ścieków będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT w wysokości 23% (oznaczone jako pytanie nr 1 we wniosku ORD-IN)?
2.  Czy w przypadku, gdy Gmina zdecyduje, że przeniesie nieodpłatnie własność oczyszczalni ścieków to transakcja taka nie będzie stanowić odrębnej czynności opodatkowanej VAT, ale będzie stanowić element całościowej usługi świadczonej przez Gminę na rzecz mieszkańców (oznaczone jako pytanie nr 5 we wniosku ORD-IN)?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Dotyczy pytania 1

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług, aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie usług, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Wpłaty mieszkańców stanowić będą wynagrodzenie z tytułu świadczenia przez Gminę usług i będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT w wysokości 23%. Wpłaty mieszkańców podlegać będą opodatkowaniu, ponieważ stanowić będą wynagrodzenie za świadczoną usługę przez Gminę, gdyż Gmina dla konkretnej osoby na konkretnej działce wybuduje i w przyszłości przekaże przydomową oczyszczalnię ścieków.

Dotyczy pytania 2 (pytania 5 we wniosku ORD-IN)

Przydomowe oczyszczalnie ścieków będą wybudowane na działkach będących własnością użytkowników, tj. mieszkańców Gminy. Po zakończonej budowie, przydomowe oczyszczalnie ścieków będą własnością Gminy, co najmniej do 31.12.2024 r., następnie zostaną przekazane nieodpłatnie właścicielom, na rzecz których zostały wybudowane.

Gmina zawierając umowę z mieszkańcami zobowiązała się do świadczenia mającego na celu budowę przydomowych oczyszczalni ścieków na posesjach osób prywatnych (tj. na działkach będących własnością mieszkańców Gminy). Po wybudowaniu przydomowych oczyszczalni ścieków, przedmiot świadczenia w postaci oczyszczalni wydany zostanie właścicielom tych posesji. Mieszkańcy Gminy, na działkach na których zostały wybudowane przydomowe oczyszczalnie ścieków, będą je użytkowali, będą mieli prawo do rozporządzania tymi budowlami jak właściciel. Przeniesienie w przyszłości (po 31.12.2024 r.) własności oczyszczalni na mieszkańców nie będzie zatem stanowić odrębnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przekazanie przez Gminę własności przydomowych oczyszczalni ścieków właścicielom, na rzecz których zostały wybudowane nie stanowi nieodpłatnej dostawy towaru w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez towary – stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy – rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…) – art. 7 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1.  przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2.  wszelkie inne darowizny

\-jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z art. 8 ust. 2 ustawy wynika, że za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pod pojęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Należy zauważyć, że w myśl art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże, w świetle unormowań prawa wspólnotowego w przypadku, gdy organy władzy publicznej bądź urzędy obsługujące te organy podejmują takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań, lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446, z późn. zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty (art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). W szczególności zadania własne, w myśl art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, obejmują sprawy: wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).

Mając na uwadze powołany wyżej stan prawny, stwierdzić należy, iż aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy dostawcą towarów lub usługodawcą a odbiorcą, a w zamian za wykonanie świadczenia powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem i przekazanym za nie wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest dana czynność, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz dokonującego dostawy lub świadczącego usługę.

Jednocześnie należy wskazać, że czynność może być odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych kosztów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie. W istocie okoliczność, czy transakcja została dokonana po cenie niższej, czy też wyższej od kosztu świadczenia, nie ma znaczenia dla zakwalifikowania transakcji jako „transakcji odpłatnej” w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bowiem to ostatnie pojęcie wymaga wyłącznie istnienia bezpośredniego związku między dostawą towarów lub świadczeniem usług a świadczeniem wzajemnym (wynagrodzeniem) rzeczywiście otrzymanym przez podatnika.

Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy – stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Art. 41 ust. 2 ustawy stanowi, że dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.

Jednakże na podstawie art. 146a pkt 1 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. – w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Z kolei zgodnie z art. 146a pkt 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. – w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. – z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy wynosi 8%.

W oparciu o art. 41 ust. 12 ustawy, stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Stosownie do art. 41 ust. 12a ustawy, przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, a także obiekty sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex 1264 – wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, z zastrzeżeniem ust. 12b.

Z uregulowań zawartych w art. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, z późn. zm.), wynika, że pod pojęciem obiektu budowlanego rozumie się budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Budynkiem zaś jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1719), stawkę podatku wymienioną w art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwaną dalej „ustawą”, obniża się do wysokości 8% dla:

1.  towarów i usług wymienionych w załączniku do rozporządzenia;
2.  robót konserwacyjnych dotyczących budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym;
3.  robót konserwacyjnych dotyczących:
    1.  obiektów budownictwa mieszkaniowego, o których mowa w art. 2 pkt 12 ustawy, lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych,
    2.  lokali mieszkalnych w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12\-w zakresie w jakim wymienione roboty nie są objęte tą stawką na podstawie pkt 2.

Ponadto, należy zauważyć, że ustawodawca w art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy, definiując zakres korzystających z obniżonej stawki podatku prac budowlanych, wskazał, że stawką tą są objęte roboty budowlano-montażowe oraz remonty i roboty konserwacyjne związane z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, i tym samym dokonał, w sposób jednoznaczny, rozróżnienia robót związanych z budownictwem mieszkaniowym od robót związanych z infrastrukturą towarzyszącą temu budownictwu.

W myśl art. 146 ust. 2 ustawy, przez roboty związane z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, rozumie się roboty budowlane dotyczące inwestycji w zakresie obiektów budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej oraz remontów obiektów budownictwa mieszkaniowego.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 146 ust. 3 ustawy przez infrastrukturę towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, rozumie się:

1.  sieci rozprowadzające, wraz z urządzeniami, obiektami i przyłączami do budynków mieszkalnych,
2.  urządzanie i zagospodarowanie terenu w ramach przedsięwzięć i zadań budownictwa mieszkaniowego, w szczególności drogi, dojścia, dojazdy, zieleń i małą architekturę,
3.  urządzenia i ujęcia wody, stacje uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków, kotłownie oraz sieci wodociągowe, kanalizacyjne, cieplne, elektroenergetyczne, gazowe i telekomunikacyjne

\-jeżeli były one związane z obiektami budownictwa mieszkaniowego.

Zatem obniżoną stawkę VAT w wysokości 8% stosuje się do czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy, wykonywanych w obiektach budowlanych lub w ich częściach zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Natomiast infrastruktura towarzysząca budownictwu mieszkaniowemu opodatkowana jest podstawową stawką podatku w wysokości 23% VAT.

Odnośnie wątpliwości Wnioskodawcy w kwestii opodatkowania podatkiem VAT w wysokości 23% stawki podatku dla wpłat dokonywanych przez mieszkańców (właścicieli nieruchomości) z tytułu udziału w kosztach budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w pierwszej kolejności należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność (dostawa towaru lub usługa), a nie zapłata. Wyjątkiem jest uiszczenie zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów czy świadczenia usług.

Zatem wpłaty wnoszone przez mieszkańców nie pozostają „w oderwaniu” od czynności, które zostaną wykonane przez Wnioskodawcę – zachodzi bowiem związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami a wykonaniem przez Gminę określonych czynności. Należy zauważyć, że we wskazanej sytuacji istnieje bezpośredni związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami a zindywidualizowanym świadczeniem na rzecz uczestnika inwestycji, które zostanie wykonane przez Wnioskodawcę. Należy również zauważyć, że stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Z opisu sprawy wynika, iż wydatki związane z realizacją inwestycji będą dokumentowane fakturami wystawianymi na Gminę, tym samym Gmina wchodzi w rolę świadczącego usługę. W związku z tym wpłaty otrzymywane przez Gminę od mieszkańców będą stanowiły wynagrodzenie z tytułu świadczonych przez nią usług na rzecz mieszkańców. Oznacza to, że dokonane wpłaty, o których mowa we wniosku, będą stanowić wynagrodzenie za wykonanie usługi.

W związku z powyższym dokonywane przez mieszkańców wpłaty z tytułu udziału w kosztach budowy przydomowej oczyszczalni ścieków będą dotyczyć świadczenia usługi budowy ww. przydomowej oczyszczalni ścieków dokonywanej przez Gminę na rzecz mieszkańców, co wskazuje, że świadczenia, co do których Gmina zobowiązuje się w ramach podpisanych z mieszkańcami umów będą stanowić odpłatne świadczenie usług, które zgodnie z przywołanym na wstępie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Wnioskodawca w związku z ww. czynnościami będzie występował w charakterze podatnika podatku VAT.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że usługi w zakresie wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków dokonywane przez Gminę na rzecz mieszkańców będą stanowiły odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może być opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Należy jednak zauważyć, że ani przepisy ustawy, ani też rozporządzeń wykonawczych do ustawy nie przewidują zastosowania obniżonej stawki podatku lub zwolnienia od podatku dla świadczonej usługi polegającej na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków.

Mając na uwadze opis sprawy i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa należy stwierdzić, że świadczenie usługi w zakresie wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków dokonywanej przez Gminę na rzecz mieszkańców (właścicieli nieruchomości), będzie stanowić odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy – według 23% stawki podatku VAT zgodnie z art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy.

Przechodząc do kwestii objętej zakresem pytania nr 2 (we wniosku nr 5), a mianowicie braku uznania przeniesienia nieodpłatnie własności oczyszczalni ścieków na mieszkańców za odrębną od świadczonych usług, czynność opodatkowaną VAT, należy wskazać co następuje:

Jak wskazano wyżej, w przedmiotowej sprawie czynnością, jakiej Gmina będzie dokonywała na rzecz mieszkańców będzie wykonanie usługi polegającej na wybudowaniu przydomowej oczyszczalni ścieków, na poczet wykonania której Wnioskodawca pobiera określoną wpłatę, zgodnie z zawartą z mieszkańcem umową. Gmina zamierza przekazać mienie na rzecz mieszkańców, dla których wybudowane będą przydomowe oczyszczalnie ścieków, po dniu 31 grudnia 2024 r.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy stwierdzić należy, iż Gmina zawierając umowę z mieszkańcami zobowiązała się do świadczenia mającego na celu wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków. Po zakończeniu inwestycji przedmiot świadczenia w postaci oczyszczalni wydany zostanie właścicielom tych posesji. Mieszkańcy Gminy, na działkach na których zostanie wybudowana przydomowa oczyszczalnia ścieków, będą użytkować ją bezpłatnie jak właściciel. Przeniesienie przez Gminę własności przydomowej oczyszczalni ścieków na mieszkańców nie będzie stanowić zatem odrębnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ale będzie stanowić element całościowej usługi świadczonej przez Gminę na rzecz mieszkańców.

Reasumując, transakcja przeniesienia nieodpłatnie przez Gminę własności oczyszczalni ścieków na mieszkańców nie będzie stanowić odrębnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ale będzie stanowić element całościowej usługi świadczonej przez Gminę na rzecz mieszkańców.

Wobec powyższego, oceniając stanowisko Wnioskodawcy, należało uznać je za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniem wskazanym we wniosku, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Jednocześnie podkreślić należy, iż tut. Organ wydając interpretację przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej nie prowadzi postępowania podatkowego w rozumieniu tej ustawy. Niniejsza interpretacja indywidualna ogranicza się wyłącznie do udzielenia informacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach zdarzenia przyszłego podanego przez Wnioskodawcę. Tut. Organ informuje, iż nie jest właściwy do przeprowadzenia postępowania dowodowego, które w przedmiotowej sprawie umożliwiłoby weryfikację opisanego zdarzenia przyszłego.

Zaznacza się, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14na pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n dotyczących ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku stanowią element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. czynności dokonanych w ramach transakcji, które pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miały zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy.

Informuje się, że niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   opodatkowania podatkiem VAT w wysokości 23% stawki podatku dla wpłat dokonywanych przez mieszkańców (właścicieli nieruchomości) z tytułu udziału w kosztach budowy przydomowej oczyszczalni ścieków;

*   braku uznania przeniesienia nieodpłatnie własności oczyszczalni ścieków na mieszkańców za odrębną od świadczonych usług, czynność opodatkowaną VAT.

Natomiast wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupowych związanych z realizacją inwestycji pn. „…” w przypadku mieszkańców którzy nie zrezygnowali z budowy przydomowych oczyszczalni ścieków i podpisali umowy na udział finansowy;

*   braku prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków ponoszonych na rzecz mieszkańców którzy zrezygnują z budowy przydomowych oczyszczalni ścieków i nie podpiszą umowy na udział finansowy;

*   obowiązku dokonania korekty deklaracji VAT-7 i zwrotu odliczonego podatku naliczonego w przypadku zrezygnowania z budowy przydomowych oczyszczalni ścieków z powodu nieotrzymania dofinansowania ze środków unijnych,

został załatwiony interpretacją nr 1061-IPTPP2.4512.628.2016.1.JS.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.