Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2.4011.771.2020.1.KC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-01-25
Teza: Skutki podatkowe odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.
Słowa kluczowe: lokal-prawo do lokalu-spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu; małżeństwo; podział; rozwód; wspólność-wspólność majątkowa; zbycie-odpłatne zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a pkt 1, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 16 października 2020 r. (data wpływu 3 listopada 2020 r. ) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 listopada 2020 r. wpłynął do tutejszego organu wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną posiadającą w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych. Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie indywidualnej, specjalistycznej praktyki lekarskiej.

W dniu … sierpnia 1992 r. zawarła związek małżeński, w małżeństwie obowiązywała ustawowa wspólność majątkowa małżeńska. Udziały małżonków w majątku wspólnym były równe.

W dniu … sierpnia 1995 r. nabyła wraz z małżonkiem do majątku wspólnego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, o łącznej powierzchni użytkowej 74,20 m2.

Wnioskodawczyni rozwiodła się ze swoim mężem, a prawomocnym wyrokiem z dnia … czerwca 2017 r. właściwy Sąd Rejonowy ustalił pomiędzy Wnioskodawczynią, a jej byłym małżonkiem rozdzielność majątkową małżeńską z dniem … sierpnia 2016 r.

Na mocy aktu notarialnego z dnia … grudnia 2019 r. Wnioskodawczyni wraz z byłym małżonkiem zawarła umowę o podział majątku wspólnego.

W ramach powyższego Wnioskodawczyni nabyła m.in. spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa powyżej.

Dodatkowo w ramach rzeczonego aktu notarialnego Wnioskodawczyni zobowiązała się do spłaty na rzecz byłego małżonka kwoty 185 000 zł z tytułu dokonania podziału majątku wspólnego, zgodnie z ustalonym pomiędzy stronami harmonogramem.

Na podstawie aktu notarialnego z dnia … października 2020 r. Wnioskodawczyni zawarła przedwstępną umowę sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (o którym mowa powyżej) do dnia … listopada 2020 r.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy sprzedaż własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, nabytego do majątku wspólnego w dniu … sierpnia 1995 r. będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym z tytuły odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b w zw. z art. 30e ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, sprzedaż własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, nabytego do majątku wspólnego w dniu … sierpnia 1995 r. nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b w zw. z art. 30e ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłami przychodów jest odpłatne zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie (\`(...)\`).

W myśl art. 30e ust. 1 ww. ustawy od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Z kolei stosownie do treści art. 19 ust. 1 ww. ustawy, przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w odniesieniu do powołanej powyżej normy prawnej ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „nabycie”.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawczyni „nabycie”, którym posługuje się ustawodawca w art. 10 ust. 1 pkt 8 powyższej ustawy, oznacza każde przeniesienie na nabywcę własności rzeczy w ramach spadku, innej jednostronnej czynności, na podstawie aktu prawnego, umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności rzeczy.

Odnosząc się z kolei do skutków związanych z zawarciem wspólności majątkowej małżeńskiej wskazać należy, że stosownie do treści art. 43 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

W myśl art. 501 ww. ustawy , w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Jednocześnie w przypadku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej zastosowanie znajduje art. 46 cytowanej ustawy, stosownie do którego w sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.

Stosownie do powyższego, zdaniem Wnioskodawczyni, na mocy zawartej umowy o podział majątku wspólnego stała się ona wyłączonym właścicielem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, wobec czego może nim rozporządzać bez względu na to czy uiściła na rzecz byłego małżonka kwotę spłaty, wynikającą z ustalonego w rzeczonej umowie harmonogramu.

Jednocześnie spłata, którą dokonuje Wnioskodawczyni na rzecz byłego małżonka jest jej zobowiązaniem wobec niego i nie ma związku z prawem do rozporządzania spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego.

W tym miejscu Wnioskodawczyni wskazuje, że w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt: II FPS 2/17 stwierdzono, że „dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabytych przez współmałżonka w wyniku dziedziczenia, datą ich nabycia lub wybudowania w rozumieniu tego przepisu jest dzień nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków”.

Dodatkowo zauważenia wymaga, że wnioski płynące z tej uchwały w pełni zaaprobowano w orzecznictwie przyjmując, że nieruchomości nie można nabyć dwukrotnie - raz w chwili zakupu nieruchomości wraz małżonkiem, z którym łączyła skarżącego wspólność majątkowa, a drugi raz w wyniku podziału majątku (np. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2018 r., II FSK 781/16).

Ponadto, per analogiam odwołać się również należy do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt: II FSK 1101/10, stosownie do którego skoro ze względu na wspólność majątkową nie można wyodrębnić udziałów, które małżonkowie posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie, to nie można też przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze spadku.

Z powyższego wynika, że dla oceny skutków podatkowych odpłatnego zbycia, w niniejszym przypadku spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, istotny jest moment poniesienia wydatku na nabycie tego składnika do majątku wspólnego i to, że tego wydatku - w momencie jego poniesienia - nie można przypisać jednemu bądź drugiemu małżonkowi w udziałach o określonej wielkości.

W świetle powyższego Wnioskodawczyni wskazuje, że z uwagi na fakt, iż nabyła wraz z byłym małżonkiem do majątku wspólnego spółdzielcze prawo do lokal mieszkalnego w dniu … sierpnia 1995 r., to nie mogło dojść do kolejnego nabycia z chwilą podziału majątku wspólnego po rozwodzie.

Zatem z uwagi na upływ pięcioletniego terminu sprzedaż spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym stosownie do treści do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b w zw. z art. 30e ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W zakresie niniejszej sprawy Wnioskodawczyni dodatkowo zwraca szczególną uwagę na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt: II FPS 2/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt: I SA/Łd 196/20, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt: II FSK 781/16.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1426, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c- przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości i ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem w przypadku zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma moment ich nabycia.

Zgodnie z art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku odpłatnego zbycia po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, nabytych do majątku wspólnego małżonków lub wybudowanych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości lub nabytych do majątku wspólnego małżonków praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie do majątku wspólnego małżonków lub ich wybudowanie w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.

Z przestawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną posiadającą w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych. Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie indywidualnej, specjalistycznej praktyki lekarskiej. W dniu … sierpnia 1992 r. zawarła związek małżeński, w małżeństwie obowiązywała ustawowa wspólność majątkowa małżeńska. Udziały małżonków w majątku wspólnym były równe. W dniu … sierpnia 1995 r. nabyła wraz z małżonkiem do majątku wspólnego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o łącznej powierzchni użytkowej 74,20 m2. Wnioskodawczyni rozwiodła się ze swoim mężem, a prawomocnym wyrokiem z dnia … czerwca 2017 r. właściwy Sąd Rejonowy ustalił pomiędzy Wnioskodawczynią, a jej byłym małżonkiem rozdzielność majątkową małżeńską z dniem … sierpnia 2016 r. Na mocy aktu notarialnego z dnia … grudnia 2019 r. Wnioskodawczyni wraz z byłym małżonkiem zawarła umowę o podział majątku wspólnego. W ramach powyższego Wnioskodawczyni nabyła m.in. spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa powyżej. Dodatkowo w ramach rzeczonego aktu notarialnego Wnioskodawczyni zobowiązała się do spłaty na rzecz byłego małżonka kwoty 185 000 zł z tytułu dokonania podziału majątku wspólnego, zgodnie z ustalonym pomiędzy stronami harmonogramem. Na podstawie aktu notarialnego z dnia … października 2020 r. Wnioskodawczyni zawarła przedwstępną umowę sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (o którym mowa powyżej) do dnia … listopada 2020 r.

Zważywszy na fakt, że opisana we wniosku nieruchomość została nabyta przez Wnioskodawczynię w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej, to należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością - art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Co do zasady wspólność majątkowa trwa tak długo jak małżeństwo. Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Z chwilą ustania wspólności ustawowej, wspólność dotychczas bezudziałowa zostaje zastąpiona przez współwłasność w częściach ułamkowych. Od tej chwili małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, niezależnie od tego, w jakim stopniu każdy z nich przyczynił się do jego powstania.

Zgodnie z art. 1037 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740) w związku z art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, podział majątku wspólnego może nastąpić bądź na mocy umowy między małżonkami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek z małżonków.

Odnosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, w sytuacji sprzedaży - po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej - nieruchomości lub praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a uprzednio nabytych do majątku wspólnego małżonków, okres czasu, o którym mowa w powołanym przepisie, należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie do majątku wspólnego małżonków (art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe, uznać należy, że planowana sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przyznanego Wnioskodawczyni w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków, które zostało nabyte w dniu … sierpnia 1995 r. do majątku wspólnego Wnioskodawczyni i jej byłego męża, nie będzie dla niej stanowić źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawczyni należy uznać za prawidłowe.

Odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawczynię wyroków sądów wskazać należy, że zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawczynię w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.

Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.