Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.675.2025.2.JM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-15
Teza: W zakresie opodatkowania odszkodowania.
Słowa kluczowe: odszkodowania
odszkodowania-odszkodowanie umowne
ugody
ugody-ugoda sądowa
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 3b

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 lipca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 17 lipca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełnili go Państwo – na wezwanie – pismem z 19 sierpnia 2025 r. (data
    wpływu 19 sierpnia 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    26 czerwca 2025 r. Wnioskodawca (dalej: „Wnioskodawca” lub „Pracodawca”) zawarła
    ugodę mediacyjną przed mediatorem stałym B.B. z byłą pracownicą Panią C.C.,

    reprezentowaną przez (...), w ramach postępowania sądowego (...) toczącego się przed
    Sądem Rejonowym w (...). Na mocy ugody Strony ustaliły m.in.:
        zmianę trybu rozwiązania umowy o pracę z art. 52 § 1 K.p. na porozumienie stron
        (art. 30 § 1 pkt 1 K.p.),
        wypłatę przez Pracodawcę na rzecz Pracownika kwoty 5.000,00 zł netto tytułem
        odszkodowania za rzeczywistą stratę majątkową wynikającą z nagłego rozwiązania
        stosunku pracy,
        przekazanie nowego świadectwa pracy,
        oświadczenie Stron o wzajemnym zrzeczeniu się roszczeń.
    Ugoda została zatwierdzona przez Sąd postanowieniem z 9 lipca 2025 r., sygn. akt (...), a
    postępowanie zostało umorzone.
    Uzupełnienie stanu faktycznego
    Była pracownica, Pani C.C., posiadała stałe miejsce zamieszkania dla celów podatkowych
    w Polsce zarówno w momencie zawarcia ugody, jak i w chwili wypłaty odszkodowania.
    Podlegała nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej
    Polskiej.
    W ugodzie nie wskazano wprost, że wypowiedzenie było nieuzasadnione ani nie
    przywołano przepisów naruszonych przez pracodawcę. Jednak sam fakt zmiany trybu
    rozwiązania umowy z art. 52 § 1 Kodeksu pracy (rozwiązanie dyscyplinarne) na art. 30 § 1
    pkt 1 Kodeksu pracy (porozumienie stron), dokonanej w ramach ugody mediacyjnej,
    należy interpretować jako efekt wzajemnych ustępstw i kompromisu co do zasadności
    pierwotnego rozwiązania umowy, w związku z istniejącym sporem sądowym.
    Kwota świadczenia w wysokości 5.000,00 zł netto została ustalona wyłącznie w wyniku
    uzgodnień stron w ramach ugody mediacyjnej i miała na celu zakończenie sporu. Strony
    wypracowały wysokość odszkodowania na drodze wzajemnych ustępstw, bez stosowania
    ustawowego wzorca obliczeń. Świadczenie nie stanowi równowartości wynagrodzenia.
    Jest to niezależne świadczenie o charakterze odszkodowawczym, niepowiązane
    bezpośrednio z okresem przepracowanym lub utraconym wynagrodzeniem za konkretny
    czas.
    Pani C.C. nie prowadzi działalności gospodarczej. Odszkodowanie nie pozostaje w
    jakimkolwiek związku z ewentualną działalnością gospodarczą – dotyczy wyłącznie
    stosunku pracy łączącego ją z Pracodawcą.
    Świadczenie dotyczyło szkody rzeczywistej (damnum emergens). Strata polegała na nagłej
    utracie zatrudnienia bez okresu wypowiedzenia, co skutkowało brakiem bieżącego źródła
    dochodu i koniecznością pokrycia bieżących kosztów życia w okresie przejściowym.
    Przyczyną powstania szkody było rozwiązanie umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym. W
    wyniku ugody tryb rozwiązania został zmieniony, a świadczenie wypłacone – jako
    kompensata skutków tej nagłej decyzji. Zachodzi zatem bezpośredni związek przyczynowo
    – skutkowy pomiędzy stratą a wypłatą świadczenia.
    Rzeczywista strata majątkowa dotyczyła nagłej i nieplanowanej utraty źródła dochodu. Nie
    była to jednak równowartość wynagrodzenia za konkretny okres, lecz jednorazowa kwota
    rekompensująca skutki nagłego ustania stosunku pracy, obejmujące np. brak okresu
    przejściowego na znalezienie nowej pracy, destabilizację sytuacji życiowej i finansowej.
    Świadczenie nie miało charakteru utraconych korzyści (lucrum cessans). Nie miało na celu
    zastąpienia potencjalnych świadczeń, których pracownica mogłaby się spodziewać w
    przyszłości, ale odnosiło się do skutków już zaistniałych – tj. szkody rzeczywistej
    wynikającej z rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia.

## Pytanie

Czy w związku z wypłatą na rzecz byłego pracownika kwoty 5.000 zł netto, określonej w
    zatwierdzonej przez sąd ugodzie mediacyjnej jako odszkodowanie za rzeczywistą stratę
    majątkową wynikającą z nagłego rozwiązania stosunku pracy, Pracodawca jako płatnik jest
    zobowiązany do ustalenia i poboru zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od
    kwoty brutto odpowiadającej tej wypłacie, czy też wypłacone świadczenie korzysta ze
    zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT, i nie ma
    obowiązku ubruttowienia tej kwoty o podatek oraz odprowadzania zaliczki na PIT?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Państwa zdaniem, odszkodowanie wypłacone Pracownikowi na podstawie zatwierdzonej
    przez sąd ugody mediacyjnej, które ma na celu pokrycie rzeczywistej straty majątkowej,
    korzysta ze zwolnienia z opodatkowania PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o
    PIT. Zgodnie z treścią tego przepisu:
    „Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia
    otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym
    wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem:
      a) odszkodowań lub zadośćuczynień otrzymanych w związku z prowadzoną
        działalnością gospodarczą,
      b) odszkodowań lub zadośćuczynień dotyczących korzyści, które podatnik mógłby
        osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.”
    Ugoda wskazuje jednoznacznie, że wypłacona kwota dotyczy rzeczywistej straty
    majątkowej – a zatem nie dotyczy utraconych korzyści. Odszkodowanie to ma charakter
    rekompensacyjny, a nie zarobkowy. Dotyczy konkretnie uszczerbku spowodowanego
    natychmiastową utratą zatrudnienia, bez okresu wypowiedzenia. Ugoda została zawarta
    przed mediatorem i zatwierdzona przez sąd, co oznacza, że spełnia wymogi formalne
    przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Zarówno w doktrynie, jak i w praktyce
    orzeczniczej przyjmuje się, że ugoda sądowa zawarta przed mediatorem i zatwierdzona
    przez sąd ma moc równą ugodzie zawartej bezpośrednio przed sądem (por. art. 183¹ § 1,
    art. 183¹⁵ § 1 i 2 k.p.c.). W konsekwencji, ugoda mediacyjna zatwierdzona przez sąd spełnia
    przesłanki formalne z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT, jako ugoda sądowa, której
    przedmiotem jest odszkodowanie. Nie mamy tu do czynienia z wypłatą o charakterze
    gospodarczym ani z wynagrodzeniem, lecz z świadczeniem kompensującym stratę –
    wskazaną wprost w ugodzie. Odszkodowanie to nie jest związane z prowadzoną
    działalnością gospodarczą, nie dotyczy korzyści możliwych do osiągnięcia, lecz pokrycia już
    poniesionego i nieodwracalnego uszczerbku majątkowego, a zatem spełnia przesłanki
    „damnum emergens”. Celem wskazanych przepisów jest ochrona poszkodowanych – osób
    fizycznych – w szczególnych sytuacjach, takich jak bezprawne działania pracodawcy czy
    naruszenie przepisów prawa pracy. Odszkodowania takie nie powinny być traktowane
    jako opodatkowany przychód. Stanowisko to znajduje uzasadnienie także w art. 11(3) i 18
    (3d) Kodeksu pracy, które gwarantują ochronę pracownika w razie naruszenia zasady
    równego traktowania. W konsekwencji wypłacona kwota powinna korzystać ze zwolnienia
    przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT, a na Państwu nie ciąży obowiązek
    pobrania zaliczki na podatek dochodowy.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania
    Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem
    tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych,
    zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Źródło przychodów
    W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy
      stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej
      spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
    Natomiast w świetle art. 12 ust. 1 omawianej ustawy:
      Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz
      spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz
      wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło
      finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze,
      wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody,
      ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy
      ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone
      za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń
      częściowo odpłatnych.
    Należy zauważyć, że użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów
    stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są
    więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem
    przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą
    stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.
    Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy
    praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od
    pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost
    wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody
    (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z
    faktem wykonywania pracy.
    Oznacza to, że do przychodów pracownika ustawodawca zaliczył nie tylko pieniądze, ale
    także wartość świadczeń w naturze, czy świadczeń nieodpłatnych otrzymanych od
    pracodawcy.
    Art. 12 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
      Za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku
      służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku
      pracy.

    Skoro wypłata odszkodowania ma swoje źródło w uprzednio łączącym pracownicę i
    pracodawcę stosunku pracy, to wypłata świadczenia z ugody stanowi dla byłej pracownicy
    przychód ze stosunku pracy.
    Obowiązki płatnika
    Na podmiocie dokonującym wypłaty ww. świadczeń (pracodawcy) ciążą obowiązki
    płatnika, wynikające z art. 32 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
    zgodnie z którym:
      Zakłady pracy będące osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami
      organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej są obowiązane jako płatnicy
      obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które
      uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, z
      pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy, z zasiłków pieniężnych z
      ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy lub z tytułu udziału w
      nadwyżce bilansowej wypłacanej w spółdzielniach pracy.
    Z kolei z art. 38 ust. 1 cytowanej ustawy wynika, że:
      Płatnicy, o których mowa w art. 32-35, przekazują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, kwoty
      pobranych zaliczek na podatek w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po
      miesiącu, w którym pobrano zaliczki, na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy
      którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania
      płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według
      siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby.
      Jeżeli między kwotą potrąconego podatku a kwotą wpłaconego podatku występuje
      różnica, należy ją wyjaśnić w deklaracji, o której mowa w ust. 1a.
    Możliwość zastosowania zwolnienia przedmiotowego
    Odszkodowanie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie
    odszkodowania są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień
    przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od
    podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w
    tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie
    przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.
    Odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej mogą korzystać ze
    zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, zgodnie z którym:
      Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia
      otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym
      wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
      a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
      b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie
        wyrządzono.
    Zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, obejmuje swym
    zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub
    ugody sądowej. Przy czym z tego zwolnienia wyłączone są świadczenia otrzymane w
    związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści,
    które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
    Warunkiem wystarczającym do powstania obowiązku podatkowego w podatku
    dochodowym od osób fizycznych na zasadach przewidzianych w ustawie o podatku
    dochodowym od osób fizycznych będzie więc niezrealizowanie choćby jednej ze
    wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3b przesłanek.

    Warunkiem zwolnienia świadczenia od opodatkowania na podstawie przytoczonych
    przepisów jest jego odszkodowawczy charakter.
    Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu
    szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach
    przez prawo chronionych. W praktyce szkoda może obejmować stratę polegającą na
    ubytku w majątku – wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był
    dotychczas, lub może dotyczyć utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógłby się
    spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono – wówczas poszkodowany nie staje się
    bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się.
    Należy mieć również na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama
    jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem, nie musi
    mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie –
    niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego
    charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.
    Ustawa o podatku dochodowym nie zawiera definicji pojęcia odszkodowania czy
    zadośćuczynienia, tym nie mniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich
    znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień
    przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób
    fizycznych – nie może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu i stosowania
    wykładni rozszerzającej, przy czym oczywistym jest, że aby uniknąć takiej dowolności,
    kryteria rozumienia tych pojęć, niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od
    osób fizycznych, muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.
    Konieczne staje się zatem zastosowanie wykładni systemowej zewnętrznej i odwołanie się
    do przepisów ustawy z 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061
    ze zm.).
    Odszkodowanie według przepisów prawa cywilnego jest świadczeniem, które ma na celu
    naprawienie wyrządzonej szkody. Z pojęciem szkody mamy do czynienia na gruncie
    zobowiązań umownych, bowiem w myśl art. 471 Kodeksu cywilnego:
      Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub
      nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte
      wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie
    odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej
    szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we
    wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek
    majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem
    „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka
    wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem
    niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”,
    natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.
    W Kodeksie cywilnym świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu
    odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej
    (art. 471 i następne), a więc jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania
    bądź nienależytego wykonania zobowiązania.
    Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w
    ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. –
    Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.):

      W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje
      się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami
      prawa pracy.
    Powyższe oznacza, że przepisy Kodeksu cywilnego, wybrane do zastosowania w prawie
    pracy (stosunku pracy), nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym
    podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.
    Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że przepisy Kodeksu pracy posługują się
    terminami „odszkodowanie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do
                                          3d  1 których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 18, art. 36§ 1, art. 45,
            3  2art. 56, art. 94 § 3, art. 99, art. 101 omawianego Kodeksu).
    Należy zatem zauważyć, że funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy pełnią wyłącznie te
    świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które
    noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę.
    Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 listopada 2007 r., sygn. akt SK 18/05,
    w którym Trybunał Konstytucyjny uznał, że odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o
    pracę nie jest odszkodowaniem sensu stricto, lecz sui generis świadczeniem majątkowym,
    pełniącym funkcję sankcji (ustawowej kary pieniężnej) wobec pracodawcy za bezprawne
    działanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że odszkodowanie
    należne pracownikowi z tytułu bezprawnego rozwiązania stosunku pracy lub
    bezprawnego wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy nie pozostaje w
    żadnej relacji do ewentualnej szkody, co oznacza, że przysługuje za samo bezprawne
    działanie pracodawcy, niezależnie od tego, czy jakakolwiek szkoda po stronie pracownika
    powstała. Odszkodowania takie traktowane są bowiem jak szczególny rodzaj
    odszkodowania ustawowego, należnego bez względu na to, czy pracownik – na skutek
    niezgodnego z prawem postępowania pracodawcy – poniósł szkodę w ogóle, lub poniósł
    ją w większym lub mniejszym rozmiarze, niż odszkodowanie przysługujące w kwocie z
    góry określonej w przepisach Kodeksu pracy. W judykaturze przypisuje się zresztą temu
    odszkodowaniu charakter kompensacyjno – sankcyjny, wynikający z unormowania
    zabezpieczającego pracownika przed bezprawnym działaniem pracodawcy.
    W kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie, w
    sytuacji gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest
    nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45
    komentowanego Kodeksu), przepisy o wypowiadaniu warunków pracy i płacy (art. 45 w
    zw. z art. 42 § 1 cytowanego Kodeksu), albo rozwiązano umowę o pracę bez
    wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie
    (art. 56 wskazanego Kodeksu). Ponadto, odszkodowanie przysługuje również w przypadku
    gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec
                1pracownika (art. 55 § 1 omawianego Kodeksu).
    Zgodnie z art. 45 § 1 Kodeksu pracy:
      W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub
      umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza
      przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania
      pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już
      rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo
      o odszkodowaniu.
    W myśl art. 45 § 2 Kodeksu pracy:
      Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za
      bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego
      żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o

      odszkodowaniu. Jeżeli przed wydaniem orzeczenia upłynął termin, do którego
      umowa o pracę zawarta na czas określony miała trwać, lub jeżeli przywrócenie do
      pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego
      terminu, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie.
    Jednakże na podstawie art. 45 § 3 Kodeksu pracy:
      Przepisu § 2 zdanie pierwsze nie stosuje się do pracowników, o których mowa w art.
      39 i 177, oraz w przepisach szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed
      wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, chyba że uwzględnienie żądania
      pracownika przywrócenia do pracy jest niemożliwe z przyczyn określonych w art.
      411; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu.
    W świetle art. art. 52 § 1 Kodeksu pracy:
      Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika
      w razie:
      1) ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków
        pracowniczych;
      2) popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa,
        które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli
        przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;
      3) zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy
        na zajmowanym stanowisku.
    Stosownie do art. 30 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks pracy:
      Umowa o pracę rozwiązuje się na mocy porozumienia stron;
    Ocena skutków podatkowych Państwa sytuacji
    We wniosku i jego uzupełnieniu wskazali Państwo, że w ugodzie mediacyjnej, strony
    ustaliły kwotę 5.000 zł tytułem odszkodowania. Ponadto, w ugodzie nie wskazano wprost,
    że wypowiedzenie było nieuzasadnione, ani nie przywołano przepisów naruszonych przez
    pracodawcę. W ramach zawartej ugody mediacyjnej dokonano wzajemnych ustępstw i
    kompromisu co do zasadności pierwotnego rozwiązania umowy, w związku z istniejącym
    sporem sądowym. Kwota 5.000 zł została ustalona wyłącznie w wyniku uzgodnień stron w
    ramach ugody mediacyjnej i miała na celu zakończenie sporu. Co więcej, zgodnie z treścią
    ugody sądowej strony zgodnie oświadczyły, że dokonują sprostowania świadectwa pracy,
    tak aby z jego treści wynikało, że umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem
    stron.
    Zatem, z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w ugodzie nie przywołano przepisów
    naruszonych przez pracodawcę. Wysokość odszkodowania została ustalona na podstawie
    negocjacji.
    Wobec tego zawarta między Państwem a pracownicą ugoda stanowi ugodę w rozumieniu
    art. 917 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że:
      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń
      wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po
    pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy
    między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń
    wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej
    niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez
    wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa

    stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy
    ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też
    odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też
    zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
    Kwota odszkodowania wynikająca z ustaleń zawartych między stronami ugody, której
    wysokość uwzględnia interesy obu stron wynikające z łączącego strony stosunku pracy,
    ma rekompensować pracownikowi utracone przez niego, w wyniku rozwiązania umowy o
    pracę, spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę. Trudno zatem uznać, że
    odszkodowanie ustalone na podstawie zawartej ugody jest rekompensatą za szkodę z
    tytułu bezpodstawnego (krzywdzącego) sposobu rozwiązania umowy o pracę, skoro w
    ugodzie nie wskazano naruszenia przez pracodawcę przepisów prawa pracy, nie
    stwierdzono, że wypowiedzenie umowy o pracę zostało dokonane z naruszeniem
    przepisów prawa pracy ani też nie wskazano takich przepisów. Odszkodowanie to ma więc
    zrekompensować zarobek, jaki pracownik mógłby otrzymać, gdyby do rozwiązania umowy
    nie doszło.
    Uwzględniając powyższe należy uznać, że kwota świadczenia tytułem rozwiązania umowy
    o pracę, nie stanowi odszkodowania zwolnionego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b
    powyższej ustawy, który dotyczy rekompensaty utraconego zarobku (spodziewanej
    korzyści).
    Wskazuję, że przyznanie przez pracodawcę różnorodnych dodatkowych świadczeń –
    nawet jeśli nazywane są przez strony umowy „odszkodowaniem” – nie oznacza, że takie
    świadczenia mają każdorazowo charakter odszkodowawczy, zmierzają do naprawienia
    szkody. Nie nazwa, lecz rzeczywisty charakter świadczenia decyduje o tym, czy przybiera
    ono cechy odszkodowania, czy też nie.
    Powyższe znajduje potwierdzenie w wyrokach sądów, m.in. w prawomocnym wyroku
    Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Gl
    1008/18, w którym Sąd wskazał, że:
      (...) Nazwanie świadczenia odszkodowaniem nie oznacza, że obiektywnie posiada
      ono taki charakter i zawiera się w pojęciu odszkodowania lub zadośćuczynienia
      korzystającego ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Skoro
      bowiem odszkodowanie jest świadczeniem, którego zasadniczym celem jest
      naprawienie wyrządzonej szkody, która nastąpiła wbrew woli uprawnionego,
      natomiast zadośćuczynienie jest świadczeniem z tytułu wyrządzonej szkody
      niematerialnej (krzywdy), to nie można przyjąć, że uzyskane przez skarżącego
      świadczenie wypełnia cechy tak rozumianego odszkodowania lub zadośćuczynienia
      (...).
    Podobne stanowisko można znaleźć w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
    Warszawie z 26 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2219/16:
      Dokonując wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b u.p.d.o.f należy wreszcie mieć na
      uwadze, że o charakterze danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, a
      rzeczywisty charakter świadczenia. Na gruncie zastosowania tego przepisu należy
      badać, oprócz jego podstawy prawnej także charakter i funkcje świadczenia, żeby
      ocenić, czy jest ono zwolnione od podatku. Kwota wynikająca z zawartej ugody,
      nazwana przez strony odszkodowaniem, nie musi mieć rzeczywiście charakteru
      odszkodowawczego i odwrotnie – nie sprecyzowanie, że dane świadczenie jest
      odszkodowaniem, nie determinuje takiego charakteru tegoż świadczenia.
      Po drugie, świadczenie wypłacone skarżącej nie posiadało cech odszkodowania. Jak
      wskazano powyżej, rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło ostatecznie na mocy
      porozumienia stron (a nie wypowiedzenia umowy o pracę) a zatem z woli skarżącej.
    Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną
    ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się

    do istniejącego stosunku prawnego (w omawianym stanie faktycznym stosunku pracy)
    stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
    W konsekwencji, w przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie
    zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego
    ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i
    naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy.
    Podkreślić również należy, że przepisy Kodeksu pracy nie przewidują wypłaty
    odszkodowania w sytuacji rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron.
    Stosownie do przytoczonych wyżej przepisów Kodeksu pracy, odszkodowanie przysługuje
    wyłącznie w sytuacji, gdy wypowiedzenie umowy jest nieuzasadnione lub narusza przepisy
    o wypowiadaniu umów o pracę.
    Trudno uznać, że świadczenie, nazwane przez Państwa „Odszkodowaniem za rzeczywistą
    stratę majątkową” spełnia przesłanki do uznania go za odszkodowanie, skoro przepisy
    Kodeksu pracy nie przewidują wypłaty odszkodowania w sytuacji rozwiązania umowy o
    pracę za porozumieniem stron.
    Ponadto, w sytuacji gdy ostatecznie rozwiązanie umowy nastąpiło za porozumieniem
    stron (czyli za zgodą pracownika) to otrzymane świadczenie nie może zostać uznane za
    rekompensatę za szkodę z tytułu bezpodstawnego (krzywdzącego) sposobu rozwiązania
    umowy o pracę. Pomimo, że świadczenie to ma zostać wypłacone na podstawie ugody
    sądowej, to nie dotyczy ono szkody rzeczywistej. Świadczenie to ma rekompensować
    utracone przez pracownika spodziewane korzyści w postaci utraty źródła dochodu, które
    pracownik uzyskałby, gdyby nie doszło do rozwiązania umowy o pracę.
    Zatem świadczenie takie nie może korzystać ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie
    art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Skoro więc świadczenie wynikające z zawartej ugody nie korzysta ze zwolnienia
    przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych, a ustawodawca nie przewidział żadnego innego zwolnienia dla tego typu
    świadczeń, to stanowi ono przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu tym
    podatkiem, bowiem jego wypłata ma swe źródło w uprzednio łączącym pracownika z
    pracodawcą stosunku pracy.
    Jako płatnik dokonujący wypłaty tego świadczenia jesteście Państwo zobowiązani do
    pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy.
    W związku z tym, że z ugody wynika Państwa obowiązek do wypłaty kwoty 5.000 zł netto,
    to kwotę tę powinni Państwo ubruttowić, a następnie zgodnie z art. 32 ww. ustawy od
    kwoty ubruttowionej obliczyć i pobrać należną zaliczkę na podatek dochodowy. Przychód
    pracownika stanowi bowiem kwota wypłacona na podstawie ugody, tj. 5.000 zł
    powiększona o kwotę zaliczki jaką należy zapłacić od ubruttowionej kwoty wypłaty.
    Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).

    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
    zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosują się
    Państwo do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za
    pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
    Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji
    indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.