Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB4/423-181/12-2/MC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-09-11
Teza: Czy odsetki wypłacane w ramach Systemu Cash Pooling na podstawie wzajemnych rozrachunków nie podlegają w Polsce przepisom o niedostatecznej kapitalizacji, tj. nie ma do nich zastosowania przepis art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; kapitalizacja-niedostateczna kapitalizacja; koszt-koszty uzyskania przychodów; odsetki; pożyczka; umowa
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia

20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, przedstawione we wniosku z dnia 11 czerwca 2012 r. (data wpływu 13.06.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczących niedostatecznej kapitalizacji w związku z uczestnictwem w systemie cash pooling – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 czerwca 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczących niedostatecznej kapitalizacji w związku z uczestnictwem w systemie cash pooling.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący opis zdarzenia przyszłego.

Spółka planuje zawarcie z bankiem (dalej: Bank) oraz wybranymi podmiotami z tej samej grupy kapitałowej - Grupy X (dalej: Spółki z Grupy), w tym podmiotami z siedzibą w Polsce - X D. P. Sp z o.o., X S. Sp. z o.o., X M. S.A., X C. S.A., podmiotem z siedzibą w Irlandii - X R. oraz podmiotem z siedzibą w Szwajcarii - X I. S. (dalej: X S.) - Umowy Target Balancing Agreement (dalej: Umowa, TBA), na mocy której przystąpi do systemu zarządzania płynnością finansową cash pooling (dalej: System Cash Pooling), opartego na następującej strukturze:

*   System Cash Pooling jest tzw. systemem zero balancing cash pooling, co oznacza, że w ramach struktury będzie dochodzić do faktycznego transferu środków pieniężnych.
*   Spółka (tak jak pozostałe Spółki z Grupy) posiada w banku polskim (którego właścicielem jest bank zagraniczny) rachunek bankowy prowadzony w złotych polskich (dalej: Rachunek w Polsce lub łącznie Rachunki w Polsce).
*   X S. pełni w ramach omawianego Systemu Cash Pooling rolę tzw. cash pool agenta (dalej: Agent) i w tym celu posiada w Banku w Polsce tzw. header account (dalej: Rachunek Agenta) prowadzony w złotych polskich (PLN).
*   W Systemie Cash Pooling na podstawie Umowy i na zasadach analogicznych jak Spółka będą uczestniczyły również inne zagraniczne podmioty z grupy A. (w tym te wskazane powyżej).

Cash pooling wykonywany jest na podstawie Umowy w następujący sposób:

*   Jako punkt wyjściowy omawianej struktury dla celów realizacji Systemu Cash Pooling na koniec każdego dnia ustalane jest saldo na Rachunku w Polsce.
*   Następnie na koniec każdego dnia następuje, w zależności od tego czy na Rachunku w Polsce jest saldo dodatnie czy ujemne - odpowiednio transfer salda na Rachunek Agenta lub z Rachunku Agenta - tak, aby saldo na Rachunku w Polsce zostało wyzerowane.
*   Wyzerowanie salda na Rachunku w Polsce następuje poprzez wykorzystanie linii kredytowej uzgodnionej pomiędzy Spółką a X R. na podstawie istniejącej ramowej umowy pożyczki, tj. Credit Facility Agreement (dalej: Umowa Pożyczki), na podstawie której jej strony (tj. Spółka i X R.) mogą udzielać sobie wzajemnych pożyczek. Umowy pożyczek Credit Facility Agreement zostały zawarte pomiędzy X S. a X R. oraz pomiędzy X R. a innymi podmiotami z grupy, które obecnie planują przystąpienie do Systemu Cash Pooling (w tym Spółką) (dalej: Umowy Pożyczek). Tym samym, X R. pełni rolę podmiotu kredytującego. Na podstawie Umów Pożyczek, ich strony mogą udzielać sobie wzajemnych pożyczek w przypadku wystąpienia zapotrzebowania na środki finansowe u jednej ze stron. W efekcie powyższego generalnie:
*   W przypadku, gdy przed końcem danego dnia Rachunek w Polsce wykazuje saldo dodatnie, następuje automatyczne udzielenie pożyczki przez Spółkę na rzecz X R. w tej samej kwocie i odpowiednie zaciągnięcie pożyczki przez X S. od X R.
*   W przypadku, gdy przed końcem danego dnia Rachunek w Polsce wykazuje saldo ujemne, następuje automatyczne otrzymanie pożyczki przez Spółkę od X R. i odpowiednie udzielenie pożyczki przez X S. na rzecz X R.
*   Wskazany mechanizm zerowania sald na Rachunkach w Polsce poprzez transfer środków z / na Rachunek Agenta ma zastosowanie także w przypadku pozostałych uczestników Systemu Cash Pooling, w tym X R.
*   Tym samym, transfery na Rachunek Agenta następować będą więc w dwóch kierunkach tak, aby zarówno salda ujemne, jak i dodatnie na Rachunkach w Polsce zostały każdorazowo wyzerowane na koniec każdego dnia.
*   Umowy Pożyczek regulują w sposób szczegółowy rozliczenie dotyczące pożyczek pomiędzy danym uczestnikiem a X R. Wszystkie salda powstające w Systemie Cash Pooling staną się tym samym automatycznie pożyczkami otrzymanymi bądź udzielonymi z / do X R., w zależności od danego salda.
*   Skutkiem powyższego będą więc dzienne transfery pomiędzy kontami bankowymi tego samego podmiotu, a także wzajemne pożyczki odpowiednio pomiędzy 1) X S. a X R. oraz 2) X R. a polskimi Spółkami z Grupy.
*   Dodatkowo, System Cash Pooling może obejmować także rachunki jego uczestników prowadzone w Polsce bądź za granicą w walutach innych niż złote polskie np. w euro (EUR), w funtach brytyjskich (GBP), bądź dolarach amerykańskich (USD) (dalej w zależności od kontekstu: Rachunek w Walucie bądź Rachunki w Walucie).
*   Jednakże należy podkreślić, że opisane powyżej operacje w ramach Systemu Cash Pooling dokonywane będą każdorazowo wyłącznie pomiędzy Rachunkami w Walucie prowadzonymi w tych samych walutach - przykładowo transfery sald będą dokonywane pomiędzy Rachunkami w Walucie prowadzonymi w EUR a rachunkiem Agenta prowadzonym również w EUR (odrębnie do operacji w ramach Systemu Cash Pooling obejmujących rachunki w PLN bądź w innej danej walucie obcej). Również wszystkie salda powstające w Systemie Cash Pooling przeprowadzanym w danej walucie staną się automatycznie pożyczkami otrzymanymi bądź udzielonymi z / do X R. w tej walucie w zależności od danego salda.
*   Dla celów Systemu Cash Pooling przeprowadzanego w danej walucie obcej Agent będzie posiadał rachunek (tzw. header account) w tej walucie obcej w banku (Rachunek Agenta w Walucie).
*   W przypadku Systemu Cash Pooling dotyczącego Rachunków w Walucie mechanizm zerowania sald i automatycznego zaciągania / udzielania pożyczek może odbywać się z mniejszą częstotliwością niż w przypadku Systemu Cash Pooling obejmującego rachunki w PLN (w przypadku których operacje odbywać się będą na koniec dnia).
*   Do Systemu Cash Pooling mogą przystąpić inne zagraniczne podmioty z Grupy X, posiadające rachunki bankowe prowadzone przez Bank lub inne banki.

Głównym celem Systemu Cash Pooling jest zapewnienie optymalizacji w zarządzaniu stanem środków pieniężnych na rachunkach bankowych podmiotów z grupy X (w tym Spółki) względem banków. System ma zapewnić zoptymalizowanie wysokości odsetek otrzymywanych i płaconych przez poszczególnych posiadaczy rachunków z tytułu posiadanych sald dodatnich i ujemnych względem banków i zmniejszenia w ten sposób potrzeb kredytowych grupy, a także korzystniejsze gospodarowanie nadwyżką środków netto.

Obecnie zarządzanie płynnością finansową pomiędzy wskazanymi powyżej podmiotami (w tym Spółką) nie jest zautomatyzowane, co oznacza, że konta bankowe tych podmiotów muszą być na bieżąco monitorowane, a w razie zapotrzebowania na środki pieniężne dokonywane są przelewy, co jest odzwierciedlone w pożyczkach udzielanych przez / do X R. Z punktu widzenia sprawnego zarządzania finansami Spółek z Grupy obecny system zarządzania środkami finansowymi jest nieefektywny, w związku z dość częstym pozostawianiem na kontach relatywnie dużych sald na koniec każdego dnia. W celu usprawnienia i zautomatyzowania omawianych przepływów pieniężnych, a w rezultacie uzyskania pożądanego poziomu płynności w ramach grupy została podjęta decyzja o wdrożeniu Systemu Cash Pooling.

Kalkulacja odsetek.

W wyniku wskazanych powyżej rozliczeń w Systemie Cash Pooling powstaną wzajemne rozrachunki pomiędzy Spółką a X R., czyli podmiotem udzielającym pożyczek na podstawie Umów pożyczek. Będące wynikiem tych rozrachunków wzajemne należności i zobowiązania będą odpowiednio oprocentowane na podstawie Umów Pożyczek.

Wynagrodzenie ze usługę bankową.

Bank pobiera wynagrodzenie za świadczenie opisywanej usługi.

Wszyscy uczestnicy Systemu Cash Pooling prowadzą działalność gospodarczą i są podatnikami VAT w kraju swojej siedziby.

Spółka i X S. (Agent) mają wspólnego udziałowca posiadającego więcej niż 25% w tych podmiotach, jednak nie biorącego udziału w Systemie Cash Pooling.

X S. Sp. z o.o., X D. P. Sp. z o.o. i X C. S.A. mają jednego wspólnego udziałowca posiadającego więcej niż 25% udziałów tych podmiotów, jednak nie biorącego udziału w Systemie Cash Poolingu.

X C. S.A. posiada więcej niż 25% udziałów w X M. S.A.

Spółka ani żadna inna polska Spółka z Grupy, która będzie brała udział w Systemie Cash Pooling nie pozostaje w stosunku do X R. w relacjach, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a w szczególności:

*   Spółka oraz X R. nie mają wspólnego udziałowca (Spółka oraz X R. nie są spółkami siostrami),
*   X R. nie posiada udziałów w Spółce ani w żadnej innej polskiej Spółce z Grupy, która będzie brała udział w Systemie Cash Pooling,
*   Spółka oraz żadna inna polska Spółka z Grupy, która będzie brała udział w Systemie Cash Pooling, nie posiada udziałów w X R..

Spółka pragnie wskazać, że zapytania o wiążącą interpretację złożyły również pozostałe wskazane powyżej polskie Spółki z Grupy zamierzające uczestniczyć w Systemie Cash Pooling.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.

W świetle przedstawionego wyżej zdarzenia przyszłego Spółka wnosi o potwierdzenie, że odsetki wypłacane w ramach Systemu Cash Pooling na podstawie wzajemnych rozrachunków nie podlegają w Polsce przepisom o niedostatecznej kapitalizacji, tj. nie ma do nich zastosowania przepis art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Równocześnie, w przypadku uznania przez tut. Organ podatkowy, że zaprezentowane przez Spółkę stanowisko jest nieprawidłowe Spółka prosi o wskazanie prawidłowego sposobu kwalifikacji wyżej wymienionych czynności w zakresie zadanego pytania.

Zdaniem Wnioskodawcy, w ramach Umowy jedną z czynności, która ma miejsce jest przeksięgowywanie przez Bank sald między Rachunkiem w Polsce a Rachunkiem Agenta (bądź odpowiednio Rachunkiem w Walucie a Rachunkiem Agenta w Walucie). Na przykład w przypadku, gdy Spółka wykazuje saldo ujemne na Rachunku w Polsce w danym dniu na koniec tego dnia zostaje ono przez Bank wyzerowane poprzez transfer z Rachunku Agenta salda dodatniego. Na podstawie Umów Pożyczek, w sytuacji, gdy Spółka wykazuje saldo ujemne na swoim Rachunku w Polsce - tj. Spółka jest dłużnikiem banku - poprzez wskazaną operację przestaje nim Ona być, a staje się dłużnikiem innych podmiotów uczestniczących w Systemie Cash Poolingu.

Mając powyższe na uwadze, powstaje pytanie, czy zastosowanie znajdą polskie przepisy o niedostatecznej kapitalizacji w odniesieniu do odsetek płaconych przez Spółkę jako dłużnika. Zdaniem Spółki, odsetki te nie podlegają tym przepisom.

W świetle art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przepisom o niedostatecznej kapitalizacji podlegają odsetki od pożyczek udzielonych pożyczkobiorcy przez następujących pożyczkodawców:

*   udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) spółki;
*   dwóch lub więcej udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) spółki;
*   spółkę siostrzaną, tzn. jeśli ten sam podmiot posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji) spółki udzielającej i otrzymującej pożyczkę (kredyt).

Tak więc w sytuacji, gdy stroną udzielającą spółce pożyczki byłby taki kwalifikowany pożyczkodawca, a wartość zadłużenia spółki przekroczy łącznie wartość trzykrotności wartości kapitału zakładowego spółki otrzymującej pożyczki, to wypłacane przez spółkę odsetki z tytułu takich pożyczek, nie stanowią kosztu uzyskania przychodu w części, w której pożyczka przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek.

W związku z powyższym, Spółka pragnie podkreślić, że w omawianym stanie faktycznym w związku z ujemnym saldem na Jej odpowiednim rachunku, dług Spółki powstaje każdorazowo wobec Banku, to Bank jest wierzycielem Spółki. Wyłącznie w wyniku operacji cash poolingu zobowiązanie Spółki zostaje wyzerowane poprzez transfer dodatniego salda z Rachunku Agenta (X S.), a na podstawie Umowy Pożyczki zawartej przez Spółkę z X R. to ujemne saldo zostaje automatycznie skompensowane z pożyczką X R. na tę samą kwotę na rzecz Spółki.

Należy zauważyć, że celem zarówno Umowy, jak i Umów pożyczek jest minimalizacja kosztów zewnętrznego finansowania działalności powiązanych spółek (poprzez wykorzystanie własnych środków grupy). W przypadku Umowy podmiotem dokonującym operacji przeksięgowań i odpowiedzialnym za cash pooling jest każdorazowo Bank. Oznacza to, że Spółki z Grupy X w ramach Umowy faktycznie nie prowadzą pomiędzy sobą żadnych transakcji, a wzajemne rozliczenia są tylko efektem funkcjonowania cash poolingu.

Jednocześnie, w związku z pożyczkami udzielanymi przez X R. na rzecz Spółki, Spółka pragnie podkreślić, że Ona oraz X R. nie pozostają w relacjach, o których w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. w szczególności nie są spółkami siostrami oraz nie posiadają wspólnego udziałowca. W konsekwencji, należy uznać, że w świetle przedstawionego stanu faktycznego pożyczki udzielane przez R. na rzecz Spółki nie są pożyczkami udzielanymi przez podmiot, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i tym samym, nie podlegają tym przepisom.

Stanowisko tożsame z prezentowanym przez Spółkę zajęły także organy podatkowe w następujących interpretacjach prawa podatkowego:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, tj. interpretacja indywidualna z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. IBPBI/2/423-95/12/SD;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, tj. interpretacja indywidualna z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. IPPB5/423-887/11-4/JC;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, tj. interpretacja indywidualna z dnia 1 grudnia 2011 r. sygn. IBPBI/2/423-1381/11/JD;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, tj. interpretacja indywidualna z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. ILPB4/423-342/11-4/DS;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, tj. interpretacja indywidualna z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. IBPBI/2/423-1061/11/SD;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, tj. interpretacja indywidualna z dnia 27 września 2010 r. sygn. IBPBI/2/423-1211/10/PP;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, tj. interpretacja indywidualna z dnia 23 września 2010 r. sygn. IPPB5/423-437/10-6/JC;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, tj. interpretacja indywidualna z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. ILPB3/423-760/09-2/MM;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, tj. interpretacja indywidualna z dnia 30 listopada 2009 r. sygn. IBPBI/2/423-1033/09/BG.

W świetle powyższego, w przedstawionym stanie faktycznym, odsetki wypłacane w ramach Umowy oraz w ramach Umów pożyczek nie podlegają, zdaniem Spółki, ograniczeniom wynikającym z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji, zawartym w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Natomiast w odniesieniu do powołanych przez Spółkę interpretacji, stwierdzić należy, że zapadły one w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Jednocześnie nadmienia się, iż wniosek Spółki w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych został rozpatrzony odrębnym rozstrzygnięciem.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.