Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-147/09/10-5/S/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-08-17
Teza: Stwierdzić należy, iż w przypadku umowy darowizny zawartej między dziadkami a wnuczką zastosowanie znajdzie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jeżeli zatem, obdarowana złoży we właściwym czasie zgłoszenie SD-Z2 do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, będzie zwolniona z zapłaty podatku od spadków i darowizn.
Słowa kluczowe: darowizna; podatek-podatek od spadków i darowizn; prawa-prawa majątkowe; udział; umowa-umowa darowizny; zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów, uwzględniając prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.03.2010 r. (data wpływu 31.05.2010 r.) stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 22.04.2009 r. (data wpływu 27.04.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie nabycia przez Wnioskodawczynię praw majątkowych od jej dziadków wynikających z umowy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27.04.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie nabycia przez Wnioskodawczynię praw majątkowych od jej dziadków wynikających z umowy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W 2003 roku Wnioskodawczyni zawarła umowę o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym z dziadkami. Przedmiotem niniejszej umowy było wstąpienie Przyszłych Udziałowców, którymi w tym stanie faktycznie są dziadkowie do spółki z o.o. założonej i prowadzonej przez Wnioskodawczynię. Na mocy tej umowy Przyszli Udziałowcy przekazali Wnioskodawczyni jako założycielowi firmy kwotę 380 000,00 PLN. Pieniądze te miały być przeznaczone na podwyższenie kapitału zakładowego Spółki. Przystąpienie Udziałowców do Spółki zgodnie z § 3 odbędzie się bez dodatkowych opłat. Za środki te dziadkowie Wnioskodawczyni mieli objąć udziały. Do dnia dzisiejszego jednak nie zostali oni wspólnikami spółki z o.o., a prawo do kwoty 380 000,00 PLN przekazanej w zamian za nabycie udziałów chcą przekazać na Wnioskodawczynię. Następnie prawa majątkowe wynikające z powyższej umowy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym dziadkowie zamierzają przekazać Wnioskodawczyni w formie darowizny. W momencie, gdy dziadkowie przekażą Wnioskodawczyni w formie darowizny prawa z umowy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym oraz zrzekną się roszczeń o zwrot wpłaconej kwoty umowa ulegnie rozwiązaniu i nie zostanie zawarta żadna nowa umowa.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy prawidłowym jest działanie polegające na zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn nabycia przez Wnioskodawczynię praw majątkowych od jej dziadków wynikających z umowy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Prawidłowym jest działanie polegające na zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn nabycia praw majątkowych wynikających z umowy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym w formie darowizny od jej dziadków. Wnioskodawczyni chciałaby także nadmienić, iż jej dziadkowie oświadczają, że nie będą mieć żadnych roszczeń i nie będą żądać od niej spłaty kwoty, jaką wpłacili jej dziadkowie zgodnie z postanowieniami niniejszej umowy o wspólnym przedsięwzięciu. Zgodnie, bowiem z treścią art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn zwolnionym z podatku jest nieodpłatne nabycie praw majątkowych przez członków najbliższej rodziny, tj. małżonków, rodziców, dziadków, dzieci, wnuki, prawnuki, rodzeństwo, pasierbów, ojczyma, macochę. Warto również nadmienić, iż ulga ta dotyczy nabycia praw majątkowych bez względu na wartość rynkową nabytych praw majątkowych.

Zatem zgodnie z art. 4a oczywistym jest, że takie nabycie praw majątkowych jest zwolnione od podatku od spadków i darowizn. Bowiem jak wynika z treści tego artykułu członkowie najbliższej rodziny, tj. małżonkowie, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki, prawnuki, rodzeństwo, pasierbowie, ojczym i macocha zwolnione są od podatku z tytułu nabycia przez nich praw majątkowych. Zwolnienie to jest całkowite i nielimitowane.

Jedynymi warunkami, jakie osoba otrzymująca taki rodzaj darowizny powinna spełnić, aby móc korzystać ze zwolnienia, jest otrzymanie jej od osoby wymienionej w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz zgłoszenie faktu nabycia praw majątkowych właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w określonym ustawowo terminie składając w tym urzędzie odpowiedni formularz.

Darczyńcą w tym przypadku będą dziadkowie Wnioskodawczyni przekazujący jej swoje prawa majątkowe wynikające z umowy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym. Natomiast prawem majątkowym w rozumieniu przepisów tej ustawy jest przysługujące danej osobie prawo do korzystania i rozporządzania określoną rzeczą lub prawem ustanowionym na tej rzeczy.

Dlatego też Wnioskodawczyni uważa, iż w jej przypadku właściwym jest zwolnienie z podatku od spadków i darowizn nabycia przez nią praw majątkowych od dziadków w formie darowizny. Zwolnienie to będzie zasadne, gdyż obydwa przewidziane ustawą warunki będą w tej sytuacji jak najbardziej spełnione. Pierwszy z nich dotyczy bowiem kręgu osób mogących skorzystać z tego przywileju (małżonek, zstępny, wstępny, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha), natomiast drugi dotyczy zgłoszenia faktu nabycia takich praw właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, który po nabyciu przedmiotowych praw zostanie również dopełniony.

W dniu 10.07.2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wydał interpretację indywidualną Nr IPPB2/436-147/09-2/MZ, stwierdzając, iż stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 22.04.2009 r. (data wpływu 27.04.2009 r.) jest nieprawidłowe.

Wnioskodawca nie zgodził się ze stanowiskiem tutejszego organu i w dniu 27.07.2009 r. (data wpływu 03.08.2009 r.) wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na ww. wezwanie pismem z dnia 01.09.2009 r. Nr IPPB2/436-147/09-4/MZ (skutecznie doręczonym w dniu 14.09.2009 r.) organ podatkowy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w interpretacji indywidualnej.

W dniu 05.10.2009 r. wpłynęła do tut. organu podatkowego skarga z dnia 01.10.2009 r. na ww. interpretację indywidualną, w której wniesiono o jej uchylenie w całości.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.03.2010 r. została uchylona przedmiotowa interpretacja.

Według oceny Sądu zaskarżona interpretacja narusza przepisy art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z ich brzmieniem interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska Wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (§ 1). W razie negatywnej oceny stanowiska Wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2).

Zdaniem Sądu zaskarżona interpretacja nie zawiera natomiast pełnego odniesienia do przedstawionego we wniosku o jej wydanie stanu faktycznego. Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji w kwestii zwolnienia od podatku od spadków i darowizn nabycia przez Skarżącą praw majątkowych od dziadków w formie darowizny poprzestał na stwierdzeniu, że w sprawie nie będzie miała miejsca darowizna ze strony dziadków, zważywszy, że pomiędzy stronami istnieje stosunek prawny wynikający z zawartej wcześniej umowy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym. Sąd stwierdza, iż wprawdzie w uzasadnieniu stanowiska powołano regulacje kodeksu cywilnego dotyczące darowizny, to jednak wnioski z nich wyprowadzone zostały sformułowane ogólnikowo. Zdaniem Sądu potwierdza to treść zarzutów podniesionych w skardze, wskazujących, że stwierdzenie organu nie jest dla Skarżącej zrozumiałe. Według Sądu nie wyjaśniono bowiem dlaczego w przedstawionym przez Skarżącą stanie faktycznym przedmiotem darowizny nie mogą być nabyte przez darczyńców z umowy o wspólnym przedsięwzięciu prawa majątkowe.

A zatem, Sąd uznając, że zaskarżona indywidualna interpretacja Ministra Finansów wydana została z naruszeniem prawa materialnego, wyeliminował ten akt z obrotu prawnego, co oznacza, że zachodzi konieczność dokonania ponownej oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym orzeczeniu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego – biorąc pod uwagę rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.03.2010 r. – stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny.

Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Darowizna może polegać zarówno na przesunięciach do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych postaciach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. W wyniku zawarcia umowy darowizny może dochodzić do określonych zmian w położeniu prawno - majątkowym darczyńcy i obdarowanego. Przedmiotem darowizny mogą bowiem strony uczynić wszelkie postacie zwolnienia obdarowanego do określonych zobowiązań. Może to nastąpić w drodze zrzeczenia się przez darczyńcę wierzytelności, jaka służyła mu w stosunku do obdarowanego lub poprzez przejęcie długu obdarowanego względem osoby trzeciej, będącej jego wierzycielem. Darczyńca może wreszcie wypełnić zobowiązanie ciążące na obdarowanym względem osoby trzeciej.

Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Natomiast z treści art. 890 § 1 wynika, iż oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują zatem szczególną formę dla umowy darowizny, umowa taka - pod rygorem nieważności powinna zostać sporządzona w formie aktu notarialnego. Niezachowanie tej formy nie powoduje nieważności umowy tylko wówczas, gdy darowizna została spełniona.

Art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, iż obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje - przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Według art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Jednakże w myśl art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo - kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z2 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 cyt. ustawy).

Na podstawie art. 4a ust. 4 ww. ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Wyżej wymienione zwolnienie stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa (art. 4 ust. 4 ww. ustawy).

Z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, iż Wnioskodawczyni w 2003 roku zawarła umowę o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym ze swoimi dziadkami.

Przedmiotem tej umowy było wstąpienie przyszłych udziałowców, którymi w tym stanie faktycznym są dziadkowie do spółki z o.o. założonej i prowadzonej przez Wnioskodawczynię. Na mocy tej umowy przyszli udziałowcy przekazali Wnioskodawczyni jako założycielowi firmy kwotę 380 000,00 PLN. Pieniądze te miały być przeznaczone na podwyższenie kapitału zakładowego Spółki. Przystąpienie przyszłych udziałowców do Spółki zgodnie z § 3 odbędzie się bez dodatkowych opłat. Za środki te dziadkowie Wnioskodawczyni mieli objąć udziały, do chwili obecnej jednak nie zostali oni wspólnikami spółki z o. o., a prawo do kwoty 380 000,00 PLN przekazanej w zamian za nabycie udziałów chcą przekazać na Wnioskodawczynię. Następnie prawa majątkowe wynikające z powyższej umowy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym dziadkowie zamierzają przekazać Wnioskodawczyni w formie darowizny. W momencie, gdy dziadkowie przekażą Wnioskodawczyni w formie darowizny prawa z umowy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym oraz zrzekną się roszczeń o zwrot wpłaconej kwoty, umowa ulegnie rozwiązaniu i nie zostanie zawarta żadna nowa umowa.

Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.03.2010 r. stwierdzić należy, iż w przypadku umowy darowizny zawartej między dziadkami a wnuczką zastosowanie znajdzie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jeżeli zatem, obdarowana złoży we właściwym czasie zgłoszenie SD-Z2 do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, będzie zwolniona z zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.