Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/436-164/11/TJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-01-11
Teza: Opodatkowanie umowy pożyczki zwolnionej z VAT.
Słowa kluczowe: podatek-podatek od towarów i usług; umowa-umowa pożyczki
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 4 października 2011 r. (data wpływu 10 października 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 16 grudnia 2011 r. (data wpływu 22 grudnia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy pożyczki – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 października 2011 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony pismem z dnia 16 grudnia 2011 r. (data wpływu 22 grudnia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy pożyczki.

W przedmiotowym wniosku i jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Rada Powiatu uchwałą z dnia 30 czerwca 2011 r. wyraziła zgodę na udzielenie pożyczki SP ZOZ (jednostce powiatowej posiadającej osobowość prawną) na maksymalna kwotę do 4 207 289 zł. Powiat, reprezentowany przez Zarząd Powiatu, w imieniu którego działa starosta i wicestarosta, udzielił nieoprocentowanej pożyczki na podstawie zawartej w dniu 14 września 2011 r. umowy cywilnoprawnej w kwocie 2000000 zł (kolejna umowa zostanie zawarta w bieżącym roku). Zgodnie z umową pożyczka ma zostać zwrócona w latach 2012 – 2016. SP ZOZ oraz Starostwo Powiatowe nie są uznawane za podatników VAT w zakresie zadań publicznych, jakie wykonują zgodnie z ustawami kompetencyjnymi. Są natomiast podatnikami VAT w zakresie czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych, którymi w zdecydowanej większości są umowy najmu lub dzierżawy. Starostwo powiatowe zostało zarejestrowane jako podatnik VAT 22 września 1999 r. Czynności rejestracji Powiatu w zakresie podatku VAT dokonało Starostwo Powiatowe jako jednostka powołana do pomocy Zarządowi przy wykonywaniu zadań powiatu, w myśl art. 33 ustawy o samorządzie powiatowym. SP ZOZ dokonał rejestracji jako podatnik VAT 13 października 1997 r. Umowa pożyczki została zawarta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pieniądze będące jej przedmiotem znajdowały się na terytorium Polski. Wnioskodawca wyjaśnia również, że udzielona pożyczka zostanie przeznaczona na spłatę zobowiązań SPZOZ, które wynikają z realizowanych zadań statutowych szpitala (ponoszonych kosztów z tym związanych), tj. wykonywaniem usług leczniczych na podstawie zawartych umów z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Wobec powyższego zadano następujące pytanie

Czy w zaistniałej sytuacji zawarcie umowy pożyczki powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zawarta umowa nosi znamiona określone w dyspozycji art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego. Podmioty zawierające przedmiotową umowę, w zakresie wykonywania zadań publicznych nie są uznawane za podatników VAT, co nie dotyczy jednak sytuacji, gdy wykonywane są czynności na podstawie umów cywilnoprawnych. W tym zakresie oba podmioty są zarejestrowanymi podatnikami VAT. Udzielanie pożyczek przez podatnika VAT jest natomiast czynnością mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, jako odpłatne świadczenie usług (usługa finansowa). Jednakże, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami przez kredytobiorcę lub pożyczkodawcę. Skoro zatem ta usługa mieści się w zakresie usług zwolnionych z podatku VAT, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług, przyjąć należy, że dokonana czynność korzysta ze zwolnienia. Skoro korzysta ze zwolnienia w podatku od towarów i usług, to na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlega również podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Zatem, według Wnioskodawcy, przyjąć należy, iż pożyczkodawca winien wystawić fakturę VAT z podatkiem VAT zwolnionym, a ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych w tym wypadku nie znajdzie zastosowania.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.), podatkowi temu podlegają:

1.  następujące czynności cywilnoprawne:
    1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
    2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
    3.  (uchylona)
    4.  umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
    5.  umowy dożywocia,
    6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
    7.  (uchylona)
    8.  ustanowienie hipoteki,
    9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
    10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
    11.  umowy spółki;
2.  zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
3.  orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Natomiast stosownie do art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,

*   (uchylone)

*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zacytowany przepis art. 2 pkt 4 ustanawia zasadę, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają wyłącznie czynności cywilnoprawne podejmowane w ramach obrotu nieprofesjonalnego, natomiast obrót zawodowy (profesjonalny) objęty został podatkiem od towarów i usług. Z jego treści wynika zasada rozgraniczenia obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych od obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, jak również zasada wzajemnego wykluczenia tych obowiązków. Powyższe oznacza, że nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych te czynności cywilnoprawne, których dokonanie rodzi obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona. W związku z tym należy podkreślić, iż jakkolwiek stanowisko Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższa transakcja podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Rada Powiatu uchwałą z dnia 30 czerwca 2011 r. wyraziła zgodę na udzielenie pożyczki SP ZOZ (jednostce powiatowej posiadającej osobowość prawną) na maksymalna kwotę 4 207 289 zł. Na podstawie zawartej w dniu 14 września 2011 r. umowy Wnioskodawca udzielił SPZOZ pożyczki w kwocie 2 000 000 zł (kolejna umowa zostanie zawarta w bieżącym roku). Zgodnie z zawartą umową pożyczka ma być zwrócona w określonych transzach w latach 2012 – 2016. Udzielona pożyczka zostanie przeznaczona na spłatę zobowiązań SPZOZ wynikających z realizacji zadań statutowych szpitala, tj. wykonywaniem usług leczniczych na podstawie umów zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia.

W wydanej w odniesieniu do tak przedstawionego stanu faktycznego interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług z dnia 10 stycznia 2012 r., znak ITPP2/443-1418/11/AW stwierdzono, że opisana we wniosku czynność udzielenia nieoprocentowanej pożyczki podlega opodatkowaniu w związku z uznaniem jej za odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Z uwagi natomiast na fakt, iż przedmiotowa usługa mieści się w zakresie czynności wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy, korzysta ze zwolnienia od podatku.

Powyższe oznacza, że opisana umowa pożyczki nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w związku z wystąpieniem wyjątku, o którym mowa w art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. E. Plater 1, 10-562 Olsztyn, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.