Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.101.2021.1.JKA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-05-18
Teza: Czy zawarcie Umowy cash poolingu oraz czynności wykonywane na jej podstawie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; umowa
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 22 marca 2021 r. (data wpływu do Organu – 23 marca 2021 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 marca 2021 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy cash poolingu.

**We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:**

Wnioskodawca jest Spółką, która będzie stroną umowy, systemu zarządzania środkami pieniężnymi w grupie rachunków (dalej: „Umowa” lub „Umowa Cash Poolingu”) i jednym z uczestników (dalej: „Uczestnicy”) systemu cash poolingu (dalej: „System Cash Pooling” lub „System”) funkcjonującego na podstawie Umowy.

Celem Umowy jest zapewnienie wspólnego, możliwie najbardziej efektywnego zarządzania posiadanymi środkami pieniężnymi, efektywnego finansowania bieżących potrzeb Uczestników Systemu w zakresie kapitału obrotowego oraz poprawy płynności finansowej poszczególnych Uczestników Systemu, jak i całej grupy przedsiębiorców. Zapewnienie infrastruktury technicznej oraz wykonywanie czynności związanych z funkcjonowaniem Systemu Cash Pooling będzie leżało w gestii banku (dalej: Bank). Ze względu na uproszczenie relacji pomiędzy Bankiem i Uczestnikami oraz usprawnienie technicznego funkcjonowania Systemu Cash Poolingu, w ramach Systemu wyznaczony będzie podmiot koordynujący (dalej: Koordynujący), który wykonywać będzie pewne niezbędne czynności administracyjne oraz reprezentować będzie wszystkich Uczestników (będących podmiotami tej samej grupy kapitałowej) przed Bankiem. Rolę Koordynującego będzie pełniła inna spółka będąca udziałowcem Spółki. Uczestnikami Systemu (poza Spółką) będą dwie inne spółki kapitałowe z siedzibą w Polsce (udziałowiec Spółki oraz inna spółka zależna będąca spółką siostrą Spółki). Podstawowe zasady funkcjonowania Systemu:

1.Grupa Rachunków.

Dla każdego z Uczestników Bank będzie prowadził rachunek bieżący (dalej: Rachunek Główny). Dodatkowo dla Koordynującego Bank będzie prowadził dodatkowy rachunek (dalej: Rachunek Pomocniczy), na którym na koniec każdego dnia wykazywane będzie końcowe saldo wszystkich Rachunków Głównych w tej samej walucie funkcjonujących w ramach Systemu (Grupa Rachunków). System zakłada bilansowanie (tj. zerowanie) sald na Rachunkach Głównych Uczestników Systemu z wykorzystaniem Rachunku Pomocniczego Koordynującego, które to dokonywane jest na koniec każdego dnia roboczego.

2.Odsetki od deponowanych środków pieniężnych.

Bank będzie wypłacał każdemu Uczestnikowi Systemu odsetki od salda środków pieniężnych zgromadzonych na Rachunku Głównym, zgodnie z zasadami określonymi w Umowie oraz odrębnych umowach dotyczących prowadzenia Rachunków Głównych. Odsetki będą naliczane od dziennych sald środków pieniężnych, zgromadzonych na Rachunku Głównym odpowiedniego Uczestnika Systemu, na podstawie rzeczywistej liczby dni w danym miesiącu i roku wynoszącego 365 dni. Odsetki będą księgowane na odpowiednich Rachunkach Głównych w okresach miesięcznych, w pierwszym Dniu Roboczym kolejnego miesiąca za miesiąc poprzedni.

3.Zaciąganie i spłata Limitu Zadłużenia.

W okresie obowiązywania Umowy Bank będzie udzielał Uczestnikom Systemu dziennego limitu zadłużenia (dalej: Limit Zadłużenia) w ich Rachunkach Głównych – do odpowiednich maksymalnych wysokości Limitów Zadłużenia w Rachunkach Głównych. Limit Zadłużenia może być wykorzystywany poprzez realizację przez Bank zleceń płatniczych składanych przez Uczestnika Systemu w dni robocze, powodujących powstanie salda ujemnego na jego Rachunku Głównym. Każdy wpływ środków pieniężnych na odpowiedni Rachunek Główny będzie powodował spłatę przez odpowiedniego Uczestnika Systemu całości lub części kwot wykorzystanego Limitu Zadłużenia oraz możliwość wykorzystania całości lub niewykorzystanej części kwoty Limitu Zadłużenia. Spłata Limitu Zadłużenia może zostać dokonana także przez Uczestnika Systemu niebędącego Uczestnikiem Systemu wykorzystującym Limit Zadłużenia. Uczestnik Systemu wykorzystujący Limit Zadłużenia będzie spłacał w całości wykorzystane przez niego kwoty Limitu Zadłużenia do końca dnia, w którym zostały wykorzystane. Bank będzie zaliczał środki pieniężne wpływające na Rachunek Główny Uczestnika Systemu wykorzystującego Limit Zadłużenia w pierwszej kolejności na spłatę kwot Limitu Zadłużenia wykorzystanych przez odpowiedniego Uczestnika Systemu wykorzystującego Limit Zadłużenia. Jeżeli wykorzystane kwoty Limitu Zadłużenia nie zostaną spłacone przez któregokolwiek z Uczestników Systemu do końca dnia, odpowiedni Uczestnik Systemu wykorzystujący Limit Zadłużenia zapłaci na rzecz Banku odsetki. Odsetki obliczone będą od dziennych niespłaconych sald ujemnych na Rachunku Głównym odpowiedniego Uczestnika Systemu wykorzystującego Limit Zadłużenia, na podstawie rzeczywistej liczby dni w danym miesiącu i roku wynoszącego 365 dni i będą płatne miesięcznie, w pierwszym dniu roboczym następnego miesiąca.

4.Wykorzystanie instytucji subrogacji.

Wskazany powyżej mechanizm będzie opierał się na instytucji subrogacji uregulowanej w art. 518 Kodeksu cywilnego. W szczególności, w wykonaniu przepisu art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, każdy Uczestnik Systemu wykorzystujący Limit Zadłużenia nieodwołalnie wyrazi zgodę na to, aby na koniec każdego dnia roboczego, Koordynujący, w celu wstąpienia w prawa wierzyciela, spłacił jego zadłużenie wobec Banku z tytułu wykorzystanego Limitu Zadłużenia, a Koordynujący nieodwołalnie wyrazi zgodę, aby na koniec każdego Dnia Roboczego, każdy inny Uczestnik Systemu, w celu wstąpienia w prawa wierzyciela, spłacił jego zadłużenie wobec Banku z tytułu wykorzystania Limitu Zadłużenia przez Koordynującego. Każdy Uczestnik Systemu nieodwołalnie upoważni Bank do obciążania jego Rachunku Głównego, a Koordynujący nieodwołalnie upoważni Bank do obciążania Rachunku Głównego Koordynującego oraz Rachunku Pomocniczego Koordynującego kwotami wykorzystanymi przez Uczestników Systemu w ramach Limitu Zadłużenia, które nie zostały spłacone Bankowi przez któregokolwiek z Uczestników Systemu wykorzystujących Limit Zadłużenia. W wykonaniu art. 518 § 1 pkt 3 k.c., z chwilą obciążenia któregokolwiek z Rachunków Głównych, każdy z działających za pisemną zgodą dłużnika w celu wstąpienia w prawa wierzyciela Uczestników Systemu, którego środki pieniężne są wykorzystywane do spłaty Limitu Zadłużenia, wykorzystanego na pozostałych Rachunkach Głównych, nabywa wierzytelność Banku wobec Uczestników Systemu wykorzystujących Limit Zadłużenia, których Limity Zadłużenia zostały spłacone z jego środków pieniężnych, do wysokości dokonanej spłaty. Z chwilą nabycia wierzytelności, o której mowa powyżej, Uczestnik Systemu, którego środki pieniężne zostały wykorzystane do spłaty kwoty Limitu Zadłużenia wykorzystanego przez Uczestnika Systemu wykorzystującego Limit Zadłużenia nabywa wobec spłaconego przez niego Uczestnika Systemu wykorzystującego Limit Zadłużenia roszczenie do spłaty świadczenia wynikającego z nabycia wierzytelności wraz z należnymi odsetkami z tego tytułu („Roszczenie”). Kwota Roszczenia jest równa kwocie nabytej wierzytelności. Uczestnik Systemu wykorzystujący Limit Zadłużenia zobowiązany jest spełnić świadczenie objęte Roszczeniem na żądanie Uczestnika Systemu, którego środki pieniężne zostały wykorzystane do spłaty wykorzystanych kwot Limitu Zadłużenia. Wzajemne Roszczenia przysługujące Uczestnikom Systemu na mocy Umowy będą potrącane przez Uczestników Systemu lub na ich zlecenie przez Bank, w najbliższym terminie, w jakim takie potrącenie będzie możliwe.

5.Oprocentowanie zobowiązań pomiędzy Uczestnikami Systemu i Koordynującym.

Oprocentowanie środków pieniężnych w ramach Systemu Cash Poolingu dla zobowiązań wobec Koordynującego (z tytułu zobowiązań zaciąganych przez Uczestników w ramach Systemu) oraz zobowiązań Koordynującego wobec pozostałych Uczestników (z tytułu środków deponowanych przez Uczestników w ramach Systemu) zostanie określone na poziomie rynkowym, zatem przy ustalaniu poziomu oprocentowania brane mogą być pod uwagę między innymi ratingi finansowe Uczestników Systemu, koszt kapitału i inne parametry finansowe pozwalające oszacować wymagany zwrot na zaangażowanym kapitale. Ustalone na powyższych zasadach oprocentowanie środków deponowanych oraz zaciąganych zobowiązań może być różnej wysokości, w efekcie czego Koordynujący może realizować zysk w przypadku dodatniej różnicy między odsetkami należnymi od Uczestników (z tytułu zobowiązań zaciąganych przez Uczestników w ramach Systemu) a odsetkami stanowiącymi zobowiązanie Koordynującego wobec Uczestników (z tytułu środków deponowanych przez Uczestników w ramach Systemu). Poza otrzymywanymi odsetkami Koordynator oraz Uczestnicy nie będą uzyskiwać żadnych innych przysporzeń z tytułu uczestnictwa oraz czynności podejmowanych w ramach Systemu. W szczególności w ramach Systemu nie będzie ustalone żadne odrębne wynagrodzenie dla Koordynatora za jakiekolwiek usługi świadczone w ramach Systemu.

6.Opłaty i koszty.

Z tytułu świadczenia Usługi w ramach Systemu Bank od każdego Uczestnika Systemu będzie pobierał opłatę miesięczną za uczestnictwo w Systemie. Ponadto Bank pobierze jednorazową opłatę z tytułu wdrożenia Systemu, jednorazową opłatę z tytułu wdrożenia zmiany konfiguracji Systemu oraz inne opłaty wynikające z odpowiedniej taryfy prowizji i opłat bankowych. Uczestnicy Systemu będą solidarnie odpowiedzialni za dokonywanie na rzecz Banku płatności opłat i kosztów

**W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:**

Czy zawarcie Umowy oraz czynności wykonywane na jej podstawie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zawarcie Umowy Cash Poolingu oraz czynności dokonywane na podstawie Umowy nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ ani Umowa Cash Poolingu ani dokonywane w jej ramach czynności nie mieszczą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, zdefiniowanym w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca uzasadnia, że ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera enumeratywny katalog czynności objętych opodatkowaniem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona)
4.  umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylony)
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Z kolei, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 cyt. ustawy opodatkowaniu podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne. Umowa Cash Poolingu pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Kodeks cywilny nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy. Przedstawiona we wniosku konstrukcja Systemu, jako sposobu zarządzania środkami finansowymi Uczestników Systemu, oraz czynności wykonywane w ramach Systemu nie wyczerpują istotnych znamion czynności cywilnoprawnych, wskazanych w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zdaniem Spółki, celem ustawodawcy tworzącego opisywaną normę prawną w takiej właśnie postaci było precyzyjne określenie czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu. Treść Umowy wskazuje, że jest to rozbudowany system rozliczeń finansowych w obrębie danej grupy kapitałowej. Nie jest to zatem żadna z umów wymienionych w zamkniętym katalogu czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W szczególności czynności wykonywane na podstawie Umowy Cash Poolingu nie wypełnią definicji umowy pożyczki oraz umowy depozytu nieprawidłowego.

Zgodnie art. 720 Kodeksu cywilnego, w ramach umowy pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Z kolei, w myśl art. 845 Kodeksu cywilnego jeżeli z przepisów szczególnych albo z umowy lub okoliczności wynika, że przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce (depozyt nieprawidłowy). Czas i miejsce zwrotu określają przepisy o przechowaniu. Pomimo tego, iż uczestnictwo w Systemie spowoduje powstanie określonych praw i obowiązków dla Uczestników, w tym Wnioskodawcy, to jednak, zdaniem Wnioskodawcy, nie dojdzie w tym przypadku do zawarcia/realizacji umowy pożyczki ani depozytu nieprawidłowego z uwagi na brak zobowiązania do przeniesienia określonej ilości środków pieniężnych przez danego Uczestnika na określony podmiot. W konsekwencji w przypadku Umowy nie wystąpią kluczowe elementy konstytuujące umowy pożyczki lub depozytu nieprawidłowego, tj. określony przedmiot i strona transakcji. Dodatkowo w przypadku Umowy Cash Poolingu mamy do czynienia nie z dwoma – tak jak w przypadku umowy pożyczki lub depozytu nieprawidłowego – ale przynajmniej z trzema podmiotami, tj. podmiotem posiadającym nadwyżki środków finansowych, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem, występującym w roli świadczącego usługę zarządzania płynnością działającego we własnym imieniu. Zatem skoro Umowa nie przyjmie charakteru żadnej z czynności wymienionych w katalogu określonym w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zawarcie Umowy oraz czynności dokonywane na jej podstawie nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji, uczestnictwo w Systemie oraz czynności wykonywane w jego ramach nie będą rodzić dla Wnioskodawcy obowiązku podatkowego na gruncie przepisów o ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Podsumowując, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że zawarcie Umowy jak i czynności wykonywane na jej podstawie nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Wnioskodawca przywołał interpretacje indywidualne.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.**

Zgodnie z przepisem art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska Wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.

Mając zatem powyższe na względzie, stosownie do powołanego art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Organ jedynie podkreśla, że aktualny tekst ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jest opublikowany w Dz.U. z 2020 r. poz. 815 ze zm., natomiast tekst ustawy Kodeks cywilny – opublikowany jest w Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.