Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/4512-204/16-4/IZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-05-06
Teza: Wnioskodawca może korzystać ze zwolnienia podmiotowego od podatku od towarów i usług przewidzianego w art. 113 ust. 1 ww. ustawy.
Słowa kluczowe: biegły-biegły sądowy; nieruchomości-wycena nieruchomości; operat szacunkowy; rzeczoznawca; zlecenia; zwolnienie-zwolnienie podmiotowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XII-Rozdział 1-art. 113

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Strony przedstawione we wniosku z dnia 8 marca 2016 r. (data wpływu 9 marca 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości korzystania ze zwolnienia podmiotowego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 9 marca 2016 r. wpłynął ww. wniosek, o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości korzystania ze zwolnienia podmiotowego.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca wykonuje usługi z zakresu wyceny nieruchomości i praw związanych z nieruchomościami w formie osobistego świadczenia usług w ramach umów zlecenia i umów o dzieło. Wnioskodawca nie posiada wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jest wpisany na listę biegłych sądowych Sądu Okręgowego w zakresie wyceny nieruchomości. Wnioskodawca nie świadczy usług doradczych, ani prawniczych i nie będzie wykonywał ich w przyszłości. Wnioskodawca jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT od 11.05.2004 roku. Sprzedaż usług w roku 2015 nie przekroczyła kwoty 150.000 zł.

Wnioskodawca posiada uprawnienia zawodowe z zakresu szacowania nieruchomości nadane w 1992 roku przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, które zgodnie z art. 231 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. 2015 poz. 1774 z póżn. zm.) uznaje się za zgodne z przepisami tej ustawy.

W ramach zleceń sądów Wnioskodawca sporządza pisemne opinie w zakresie określania wartości:

• Nieruchomości (gruntowych, zabudowanych, rolnych, leśnych, lokalowych),

• Ograniczonych praw rzeczowych (służebność gruntowa, osobista, przesyłu, użytkowanie, hipoteka, własnościowe prawo do lokalu),

• Zobowiązań umownych (wartość prawa najmu, dzierżawy, renty, dożywocia),

• Części składowych nieruchomości,

• Nakładów na nieruchomości.

Opinia opracowana przez biegłego jest opinią autorską o wartości przedmiotu wyceny. Opinia jest dowodem w postępowaniu sądowym i jak każdy inny dowód w sprawie podlega ocenie sądu, który nie jest nią związany. Celem opinii nie jest doradzanie sądowi jak rozstrzygnąć dany problem, ale udzielenie specjalistycznych wiadomości dla ustalenia i oceny okoliczności sprawy.

Posiadając uprawnienia zawodowe w zakresie wyceny nieruchomości Wnioskodawca wykonuje także usługi w zakresie wyceny nieruchomości, w ramach umowy o dzieło, na rzecz osób prawnych, a w szczególności organów administracji publicznej i przedsiębiorców. Rezultatem świadczonych usług jest operat szacunkowy. Ustalenie wartości następuje w oparciu o proces wyceny, którego sposób przeprowadzenia regulują przepisy prawa (dział IV ustawy o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. 2015 poz. 1774 ze zm. i rozporządzenie Rady Ministrów w sprawę wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego – Dz.U. z 2004 r. Nr 207 poz. 2109 ze zm.

W ramach umów o dzieło Wnioskodawca sporządza pisemne operaty szacunkowe w zakresie określania wartości:

• Nieruchomości (gruntowych, zabudowanych, rolnych, leśnych, lokalowych),

• Zobowiązań umownych (wartość prawa najmu, dzierżawy, czynszów najmu i dzierżawy),

• Części składowych nieruchomości,

• Nakładów na nieruchomość,

• Wartości użytkowania wieczystego.

Wnioskodawca zajmuje się jedynie sporządzaniem operatów szacunkowych, czyli określa wartość nieruchomości i praw związanych z nieruchomościami, nie świadczy i nie zamierza świadczyć usług doradztwa, a także nie udziela i nie będzie udzielał żadnych porad i wyjaśnień związanych z posiadanymi uprawnieniami zawodowymi zarówno w formie ustnej, jak i pisemnej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego sporządzając, w ramach posiadanych uprawnień zawodowych, opinie na zlecenie sądów i wykonując usługi w zakresie wyceny nieruchomości w formie operatów szacunkowych tj. pisemnych opracowań o wartości nieruchomości i praw związanych z nieruchomościami, bez wykonywania usług doradztwa w tym zakresie, Wnioskodawca jest uprawniony do skorzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług przewidzianego w art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy przysługuje mu prawo do skorzystania ze zwolnienia podmiotowego w zakresie opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarowi usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054, z póź. zm.). W myśl tego artykułu zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT i w 2015 r. tej kwoty nie przekroczył.

Według Wnioskodawcy opinie, które wykonuje na rzecz sądów oraz operaty szacunkowe sporządzane w ramach umów o dzieło na rzecz organów administracji publicznej i przedsiębiorców, w zakresie posiadanych uprawnień zawodowych, nie mieszczą się w kategorii usług, do których zgodnie z art. 113 ust. 13 ustawy o VAT nie stosuje się zwolnień od podatków od towarów i usług tj. usług w zakresie doradztwa i usług prawniczych. Wnioskodawca usług doradztwa w zakresie prowadzonej działalności zawodowej nie świadczy i nie będzie świadczył w przyszłości, a do świadczenia usług prawniczych nie posiada kwalifikacji i uprawnień.

Ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje pojęcia doradztwa. Wobec braku w ustawie definicji doradztwa należy posiłkowo odwołać się do wykładni językowej. Zgodnie z Małym słownikiem języka polskiego PWN, Warszawa 1994 „doradzać” znaczy udzielić porady, podać, wskazać sposób postępowania w jakiejś sprawie. Tak więc doradztwo jest udzieleniem fachowych zaleceń. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że zarówno świadczenie usług na zlecenie sądów jak również sporządzanie operatów szacunkowych w zakresie określania wartości nieruchomości nie stanów usług doradztwa.

Wnioskodawca wykonuje usługi tylko z zakresu szacowania wartości nieruchomości i praw związanych z nieruchomościami na zlecenie sądów, które są jednym z dowodów w prowadzonych postępowaniach oraz sporządza operaty szacunkowe na rzecz organów administracji publicznej i przedsiębiorców. Wnioskodawca nie świadczy i nie zamierza świadczyć usług doradztwa, a także nie udziela i nie będzie udzielał żadnych porad i wyjaśnień związanych z posiadanymi uprawnieniami zawodowymi zarówno w formie ustnej, jak i pisemnej.

Wnioskodawca uważa, że prawo do zwolnienia z podatku VAT ze względu na wartość sprzedaży na mocy art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie stoi także w sprzeczności z art. 113 ust. 11 ustawy. W myśl tego artykułu podatnik, który utracił prawo do zwolnienia sprzedaży od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia może, nie wcześniej niż po upływie roku licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia określonego w ust. 1. Wnioskodawca jest czynnym podajnikiem VAT od 2004 roku.

Mając powyższe na względzie, zdaniem Wnioskodawcy ma on prawo do skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie świadczonych usług polegających na wycenie nieruchomości oraz sporządzaniu opinii sądowych tj. pisemnych opracowań o wartości nieruchomości i praw związanych z nieruchomościami.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Jak wynika z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150 000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

W myśl art. 113 ust. 5 ww. ustawy, jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Z kolei przepis art. 113 ust. 13 pkt 2 ustawy o VAT, stanowi, że zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników świadczących usługi:

1.  prawnicze,
2.  w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
3.  jubilerskie.

Jak wynika z opisu sprawy Wnioskodawca wykonuje usługi z zakresu wyceny nieruchomości i praw związanych z nieruchomościami w formie osobistego świadczenia usług w ramach umów zlecenia i umów o dzieło. Wnioskodawca nie posiada wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jest wpisany na listę biegłych sądowych Sądu Okręgowego w zakresie wyceny nieruchomości. Wnioskodawca nie świadczy usług doradczych, ani prawniczych i nie będzie wykonywał ich w przyszłości. Wnioskodawca jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT od 11 maja 2004 roku. Sprzedaż usług w roku 2015 nie przekroczyła kwoty 150.000 zł.

Wnioskodawca posiada uprawnienia zawodowe z zakresu szacowania nieruchomości nadane w 1992 roku przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, które zgodnie z art. 231 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. 2015 poz. 1774 z póżn. zm.) uznaje się za zgodne z przepisami tej ustawy.

W ramach zleceń sądów Wnioskodawca sporządza pisemne opinie w zakresie określania wartości:

• Nieruchomości (gruntowych, zabudowanych, rolnych, leśnych, lokalowych),

• Ograniczonych praw rzeczowych (służebność gruntowa, osobista, przesyłu, użytkowanie, hipoteka, własnościowe prawo do lokalu),

• Zobowiązań umownych (wartość prawa najmu, dzierżawy, renty, dożywocia),

• Części składowych nieruchomości,

• Nakładów na nieruchomości.

Opinia opracowana przez biegłego jest opinią autorską o wartości przedmiotu wyceny. Opinia jest dowodem w postępowaniu sądowym i jak każdy inny dowód w sprawie podlega ocenie sądu, który nie jest nią związany. Celem opinii nie jest doradzanie sądowi jak rozstrzygnąć dany problem, ale udzielenie specjalistycznych wiadomości dla ustalenia i oceny okoliczności sprawy.

Posiadając uprawnienia zawodowe w zakresie wyceny nieruchomości Wnioskodawca wykonuje także usługi w zakresie wyceny nieruchomości, w ramach umowy o dzieło, na rzecz osób prawnych, a w szczególności organów administracji publicznej i przedsiębiorców. Rezultatem świadczonych usług jest operat szacunkowy. Ustalenie wartości następuje w oparciu o proces wyceny, którego sposób przeprowadzenia regulują przepisy prawa (dział IV ustawy o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. 2015 poz. 1774 ze zm. i rozporządzenie Rady Ministrów w sprawę wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego – Dz.U. z 2004 r. Nr 207 poz. 2109 ze zm.

W ramach umów o dzieło Wnioskodawca sporządza pisemne operaty szacunkowe w zakresie określania wartości:

• Nieruchomości (gruntowych, zabudowanych, rolnych, leśnych, lokalowych),

• Zobowiązań umownych (wartość prawa najmu, dzierżawy, czynszów najmu i dzierżawy),

• Części składowych nieruchomości,

• Nakładów na nieruchomość,

• Wartości użytkowania wieczystego.

Wnioskodawca zajmuje się jedynie sporządzaniem operatów szacunkowych, czyli określa wartość nieruchomości i praw związanych z nieruchomościami, nie świadczy i nie zamierza świadczyć usług doradztwa, a także nie udziela i nie będzie udzielał żadnych porad i wyjaśnień związanych z posiadanymi uprawnieniami zawodowymi zarówno w formie ustnej, jak i pisemnej.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą uprawnienia do skorzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług przewidzianego w art. 113 ust. 1 ustawy.

Kwestią niezbędną dla rozstrzygnięcia wątpliwości Wnioskodawcy jest ustalenie czy w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uniemożliwiające korzystanie ze zwolnienia podmiotowego z podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy.

Z powołanego powyżej przepis art. 113 ust. 13 pkt 2 ustawy wynika, że ze zwolnienia podmiotowego od podatku nie korzystają m.in. usługi prawnicze oraz usługi w zakresie doradztwa.

W tym miejscu podkreślić należy, że ani ustawa o podatku od towarów i usług, ani przepisy wykonawcze do niej, nie definiują pojęcia doradztwa. W potocznym rozumieniu termin „doradztwo” obejmuje szereg usług doradczych, tj.: podatkowe, prawne, finansowe. Zakres znaczeniowy pojęcia „usługi w zakresie doradztwa” jest szerszy niż termin „usługi w zakresie doradztwa podatkowego”. Wobec braku w ustawie definicji doradztwa należy posiłkowo odwołać się do wykładni językowej. Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego PWN 2006, pod pojęciem „doradcy” należy rozumieć „tego, kto doradza”. Natomiast „doradzać”, w myśl powołanego wyżej Słownika Języka Polskiego PWN 2006, oznacza „udzielić porady, wskazać sposób postępowania w jakiejś sprawie”. Doradztwo jest zatem udzieleniem fachowych zaleceń, porad, np. ekonomicznych czy finansowych. Użyty w ustawie o podatku od towarów i usług termin „usługi w zakresie doradztwa” należy rozumieć w związku z tym szeroko.

Jak ponadto wynika z powyższego Słownika, „rzeczoznawca” to biegły, ekspert. Pojęcia te wymieniono w ww. Słowniku wyjaśniając, że „biegły” to znający się na rzeczy, mający wprawę w czymś, a „ekspert” to specjalista powoływany do wydania orzeczenia lub opinii w sprawach spornych, osoba uznawana za autorytet w jakiejś dziedzinie.

Rzeczoznawstwo majątkowe zostało uregulowane w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 782 ze zm.).

Zgodnie z art. 174 ust. 1 tej ustawy rzeczoznawstwo majątkowe jest działalnością zawodową wykonywaną przez rzeczoznawców na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

W świetle art. 174 ust. 2 ww. ustawy rzeczoznawcą majątkowym jest osoba fizyczna posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, nadane w trybie przepisów rozdziału 4 niniejszego działu.

W myśl art. 174 ust. 3 cyt. ustawy rzeczoznawca majątkowy dokonuje określania wartości nieruchomości, a także maszyn i urządzeń trwale związanych z nieruchomością.

Według art. 174 ust. 3a powyższej ustawy rzeczoznawca majątkowy może sporządzać opracowania i ekspertyzy, nie stanowiące operatu szacunkowego, dotyczące:

1.  rynku nieruchomości oraz doradztwa w zakresie tego rynku;
2.  efektywności inwestowania w nieruchomości i ich rozwoju;
3.  skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych;
4.  oznaczania przedmiotu odrębnej własności lokali;
5.  bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości;
6.  określania wartości nieruchomości na potrzeby indywidualnego inwestora;
7.  wyceny nieruchomości zaliczanych do inwestycji w rozumieniu przepisów o rachunkowości;
8.  wyceny nieruchomości jako środków trwałych jednostek w rozumieniu ustawy o rachunkowości.

Zgodnie z ust. 5 powyższego artykułu, rzeczoznawca majątkowy nie może odmówić pełnienia funkcji biegłego sądowego.

Z przytoczonych definicji nie wynika, by czynności wykonywane przez rzeczoznawców miały charakter czynności doradczych.

Zatem w sytuacji, gdy czynności wykonywane przez Wnioskodawcę z zakresu wyceny nieruchomości i praw związanych z nieruchomościami świadczone na rzecz osób prawnych, organów administracji publicznej czy też na zlecenie sądu, nie obejmują usług w zakresie doradztwa, to w sprawie nie ma zastosowania wyłączenie ze zwolnienia podmiotowego, określone w art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. B ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 113 ust. 11 ustawy o VAT podatnik, który utracił prawo do zwolnienia sprzedaży od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia określonego w ust. 1.

Z uwagi na to, że jak wskazał Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług od maja 2004 r., sprzedaż usług w roku 2015 nie przekroczyła kwoty 150.000 zł, nie świadczy i nie zamierza świadczyć usług doradztwa, a także nie udziela i nie będzie udzielał żadnych porad i wyjaśnień związanych z posiadanymi uprawnieniami zawodowymi zarówno w formie ustnej, jak i pisemnej, powoduje, że Wnioskodawca może korzystać ze zwolnienia podmiotowego od podatku od towarów i usług przewidzianego w art. 113 ust. 1 ww. ustawy.

Zaznaczyć jednak należy, że w sytuacji, gdy wartość sprzedaży przekroczy wskazaną w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT kwotę 150.000 zł, to Wnioskodawca, w myśl art. 113 ust. 5 ustawy, utraci prawo do zwolnienia podmiotowego począwszy od czynności, którą przekroczy tę kwotę.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy uznać należy za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawce oraz stanu prawnego zaistniałego w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.