Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-467/08-4/JK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-06-10
Teza: Czy wypłacone Wnioskodawcy odszkodowanie nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: kodeks-kodeks pracy; odszkodowania; pracownik; trybunał-Trybunał Konstytucyjny; ugody-ugoda sądowa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 25.02.2008 r. (data wpływu 12.03.2008 r.) oraz w piśmie z dnia 01.04.2008 r. (data nadania 01.04.2008 r.) uzupełniające wezwanie Nr IPPB2/415-467/08-2/JK z dnia 26.03.2008 r. (data doręczenia:31.03.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania wypłaconego pracownikowi na podstawie ugody sądowej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12.03.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania wypłaconego pracownikowi na podstawie ugody sądowej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujące stan faktyczny:

Wnioskodawca, pełniący funkcję dyrektora firmy X był jednocześnie przewodniczącym związku zawodowego pracowników firmy X. Na mocy uchwały przedmiotowego związku zawodowego z sierpnia 2006 r. objęty był ochroną przed zwolnieniem na okres 2 lat (z mocy tejże uchwały), oraz roczną ochroną przed zwolnieniem na mocy art. 32 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych.

Pracodawca dokonując wypowiedzenia umowy o pracę w styczniu 2007 r. naruszył przepisy Kodeksu pracy, dotyczące wypowiadania umów o pracę i przepisy o ochronie członków zakładowych organizacji związkowych przed zwolnieniem zawarte w ustawie o związkach zawodowych.

Wobec powyższego, na podstawie art. 56 § 1 Kp w zw. z art. 32 pkt 1 ust. 1 i pkt 2 ustawy o związkach zawodowych Wnioskodawca wniósł pozew do Sądu Rejonowego o przywrócenie do pracy. Efektem wniesionego pozwu była ugoda podpisana przez powoda z firmą X, na mocy której otrzymał odszkodowanie w kwocie 131 276,00 zł. Odszkodowanie to zostało wyliczone na podstawie art. 56 Kp w zw. z art. 58 Kp w zw. z art. 32 pkt 1 ust. 1 i pkt 2 ustawy o związkach zawodowych – czyli jest to odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę i utracony przez to zarobek za okres 24 miesięcy, kiedy Wnioskodawca objęty był i ochroną z mocy uchwały zakładowej organizacji związkowej, oraz okres 12 miesięcy, kiedy ochroną przed zwolnieniem objęty był z mocy ustawy o związkach zawodowych. Jedno wynagrodzenie na mocy ugody Wnioskodawca otrzymał tytułem nagrody, które firma X wypłacała pracownikom firmy rokrocznie. Zsumowanie powyższego daje 37 miesięcy, które to ustalenie było podstawą do wyliczenia na podstawie średniej pensji Wnioskodawcy w firmie X – końcowej kwoty odszkodowania.

Pismem z dnia 26.03.2008 r. Nr IPPB2/415-467/08-2/JK tut. organ wezwał do uzupełnienia ww. wniosku poprzez przedstawienie wyczerpującego stanu faktycznego, t. j. dokładne wskazanie daty zawarcia ugody między Wnioskodawcą a byłym pracodawcą oraz daty wypłaty przedmiotowego odszkodowania.

Pismem z dnia 01.04.2008 r. (data wpływu 03.04.2008 r.) uzupełniono przedmiotowy wniosek poprzez sprecyzowanie, iż ugoda sądowa zawarta została w dniu 18.04.2007 r. w Sądzie Rejonowym, IV Wydział Pracy, oraz odszkodowanie zostało wypłacone Wnioskodawcy dnia 22.06.2007 r., t. j. dwa miesiące po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu I Instancji o umorzeniu się postanowienia w sprawie, zgodnie z punktem 3 ugody z dnia 18.04.2007 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy wypłacone przez spółkę odszkodowanie dla Wnioskodawcy na podstawie zawartej ugody sądowej można zakwalifikować jako odszkodowanie, o którym mowa jest w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, t. j. odszkodowanie którego wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw?
2.  Czy wypłacone Wnioskodawcy odszkodowanie nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem wnioskodawcy

Zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.), należy zauważyć, iż nie wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym począwszy od 2003 r., wolne od podatku dochodowego są odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw, wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem wymienionych w lit. a)-g) tego przepisu. Z kolei, w myśl art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku są inne odszkodowania, których zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, otrzymane na podstawie wyroku – a począwszy od 2004 r. również na podstawie ugody sądowej – do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań określonych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a, b.

Mając powyższe na uwadze, należy zauważyć, iż skoro wysokość odszkodowania, wynika wprost z przepisów rangi ustawowej (art. 56 Kp w zw. z art. 58 Kp w zw. z art. 32 pkt 1 ust. 1 i pkt 2 ustawy o związkach zawodowych), to tego rodzaju odszkodowanie stanowi świadczenie, o którym mowa w zdaniu wstępnym w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a co za tym idzie, jest wolne od podatku dochodowego.

Podkreślenia wymaga również fakt, iż zgodnie z art. 21 ust. 3 pkt a opodatkowaniu podlegają świadczenia będące odprawami i odszkodowaniami z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Odszkodowanie wypłacone Wnioskodawcy nie może zostać zakwalifikowane w myśl tego przepisu, ponieważ jest uwarunkowane samym faktem rozwiązania umowy o pracę, którego w myśl przepisów o związkach zawodowych pracodawca nie mógł dokonać w okresie, kiedy pracownik pozostawał pod ochroną organizacji związkowej i przepisów wymienionej wyżej ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) - opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Natomiast zgodnie z art.10 ust.1 pkt 1 ww. ustawy źródłami przychodów są m.in.: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Za przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uważa się w myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy, wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem odszkodowań wynikających z zawartych umów i ugód.

Zgodnie z ugodą zawartą przed sądem w sprawie o wypłatę odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę były pracodawca zobowiązał się wypłacić pracownikowi – Wnioskodawcy odszkodowanie w wysokości 131.276,00 zł. Zasądzone odszkodowanie zostało wypłacone na rzecz Wnioskodawcy 22 czerwca 2007 r..

Kwestie zasad i podstawy do wypłaty odszkodowania z tytułu nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę reguluje Kodeks pracy.

Zatem przedmiotowe odszkodowanie należy zakwalifikować jako odszkodowanie wynikające wprost z przepisów odrębnych ustaw, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. sygnatura akt SK 51/06 (opublikowanym w Dz. U. z 2006 r. Nr 226 poz.1657) uznał, iż art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zakresie, w jakim wyłącza zwolnienie podatkowe w stosunku do odszkodowań uzyskanych na podstawie ugody sądowej, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny podniósł, że co do zasady otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. Natomiast kwestionowany przepis wyłącza zwolnienie odszkodowania ustalonego na mocy umowy lub ugody. Prowadzi to do sytuacji, w której odszkodowania ustalone na mocy ugody są opodatkowane, a przyznane wyrokiem sądu korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Konsekwencją takiego uregulowania jest naruszenie zasady równości wobec prawa, poprzez zróżnicowanie sytuacji osób, które uzyskały odszkodowanie na podstawie wyroku albo ugody. Ponadto wyłączenie zwolnienia odszkodowania ustalonego ugodą sądową, stoi w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego i prowadzi do rażącej niespójności rozwiązań prawnych.

Powyższe orzeczenie weszło w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, t. j. 11 grudnia 2006 r. i ma zastosowanie do odszkodowań otrzymanych od tego dnia.

W przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż w tym przepisie zawarte jest zwolnienie od podatku dochodowego przewidziane dla innych odszkodowań (czyli innych niż te, których zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tychże), otrzymanych na podstawie wyroku lub ugody sądowej, do wysokości określonej tym wyroku lub ugodzie.

Na podstawie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego oraz obowiązującego prawa, stwierdzić należy, iż odszkodowanie wypłacone na rzecz Wnioskodawcy przez byłego pracodawcę na podstawie ugody sądowej mieści się w uregulowaniu przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże w związku z tym, iż wyłączenie od zwolnienia podatkowego w stosunku do odszkodowań o których mowa w pkt 3 lit. g) powyższego przepisu zostało uznane za niezgodne z Konstytucją, to w świetle powyższego przedmiotowe odszkodowanie korzysta ze zwolnienia od opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a więc jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Końcowo należy dodać, iż dokumenty dołączone do wniosku nie podlegały analizie i weryfikacji w ramach wydanej interpretacji. Tym samym, jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny różni się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul.1-ego Maja 10, 09-402 Płock.