Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/423-171/14-4/PR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-07-14
Teza: Podatek dochodowy od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków w postaci składek na ubezpieczenie na życie członka zarządu.
Słowa kluczowe: członkowie-członkowie zarządu; koszt; koszt-koszty uzyskania przychodów; polisa ubezpieczeniowa; ubezpieczenia; udziałowiec; umowa-umowa ubezpieczenia; zarząd; świadczenie; świadczenie-świadczenie jednostronne
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przedstawione we wniosku z 3 kwietnia 2014 r. (data wpływu 10 kwietnia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 kwietnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów. Wniosek został uzupełniony pismem z 10 czerwca 2014 r. (data wpływu 16 czerwca 2014 r.).

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółka jako ubezpieczający zawarła umowę ubezpieczenia z towarzystwem ubezpieczeń, na mocy której ubezpieczyła od ryzyka śmierci, inwalidztwa i chorób prezesa zarządu jednocześnie jedynego wspólnika Spółki. Uprawnionymi do otrzymania odszkodowania są osoby wskazane przez ubezpieczonego. Ubezpieczenie to obejmuje następujące ryzyka: śmierć, inwalidztwo, całkowita trwała niezdolność do pracy wskutek nieszczęśliwego wypadku, całkowita trwała niezdolność do pracy wskutek choroby, całkowita okresowa niezdolność do pracy wskutek nieszczęśliwego wypadku oraz całkowita okresowa niezdolność do pracy wskutek choroby. Koszty ubezpieczenia pokrywane są przez Spółkę. Prezes został powołany w skład zarządu na mocy uchwały zgromadzenia wspólników na okres 5 lat, nie jest pracownikiem Spółki i nie otrzymuje wynagrodzenia z tytułu sprawowanej funkcji. Do zarządu Spółki powołano również drugą osobę – wiceprezesa, który także nie jest pracownikiem Spółki i nie otrzymuje wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji, a swoje obowiązki pełni sporadycznie podczas nieobecności prezesa zarządu. Prezes zarządu kieruje Spółką, odbywa szereg podróży służbowych różnymi środkami lokomocji (samochody, samoloty), w związku z czym jest narażony na niebezpieczeństwo związane z wypadkami komunikacyjnymi. Z uwagi na specyfikę działania Spółki utrzymywanie kontaktów handlowych w kraju i zagranicą i co się z tym wiąże odbywanie częstych podróży służbowych przez prezesa zarządu jest niezbędne dla zachowania i zabezpieczenia źródeł przychodów Spółki. Częste podróże i stres towarzyszący wykonywaniu codziennych obowiązków prezesa zarządu Spółki powodują także zwiększone ryzyko zachorowań. Prezes zarządu uzależnił swoją zgodę na zarządzanie Spółką bez pobierania wynagrodzenia od zapewnienia mu minimum bezpieczeństwa poprzez pokrywanie przez Spółkę ww. ubezpieczenia, które stanowi zarazem ekwiwalent w zamian za sprawowanie funkcji. Prezes zarządu może sprzedać część posiadanych udziałów w Spółce na rzecz osoby trzeciej i w ten sposób nie będzie już jedynym wspólnikiem Spółki.

Wnioskodawca – w piśmie z 10 czerwca 2014 r. uzupełniającym braki formalne wniosku – wyjaśnił, że obowiązek Spółki do pokrywania kosztów ubezpieczenia prezesa zarządu wynika z uchwały zgromadzenia wspólników Spółki. Zgromadzenie wspólników kierując się zabezpieczeniem interesów firmy oraz potrzebą zapewnienia sprawnego, skutecznego i efektywnego zarządzania w drodze uchwały przyjęło zasady powoływania członków zarządu. Z uchwały tej wynika, że w przypadku powierzenia pełnienia funkcji członka zarządu bez wynagrodzenia i zawarcia umowy stanowiącej tytuł do ubezpieczeń, członek zarządu może uzależnić zgodę na przyjęcie funkcji od jego ubezpieczenia na życie, trwałego lub czasowego inwalidztwa lub niezdolności do pracy wskutek choroby, które to zdarzenia powstałyby podczas i w związku z wykonywaniem funkcji członka zarządu. Powyższe ubezpieczenie stanowi zarazem zabezpieczenie Spółki przed roszczeniami członków zarządu w przypadku zajścia ww. zdarzeń z ich udziałem podczas wykonywania funkcji. Z możliwości tej skorzystał A. przy przyjęciu funkcji prezesa zarządu Spółki.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy wydatki poniesione na ubezpieczenie na wypadek śmierci, inwalidztwa i choroby prezesa zarządu, będącego zarazem jedynym wspólnikiem Spółki, stanowią koszt uzyskania przychodu Spółki?
2.  Czy wydatki poniesione na ubezpieczenie na wypadek śmierci, inwalidztwa i choroby prezesa zarządu, niebędącego jedynym wspólnikiem Spółki, stanowią koszt uzyskania przychodu Spółki?

Zdaniem Wnioskodawcy, wydatki na składki opłacane przez Spółkę na rzecz prezesa zarządu niebędącego pracownikiem, należy kwalifikować do kosztów uzyskania przychodów w oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), który stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Kosztami uzyskania przychodów są zatem wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie bądź zachowanie źródła przychodów. Ubezpieczenie na wypadek ryzyka śmierci, inwalidztwa i chorób prezesa zarządu może przyczynić się do efektywności wykonywanych przez niego zadań, bowiem służy zapewnieniu jemu i członkom jego rodziny bezpieczeństwa i stabilizacji w sytuacji zajścia wypadku lub choroby. Wpływa ono motywująco na jego działania, co ma przełożenie na wysokość przychodów osiąganych przez Spółkę. Zatem, ponoszone z tytułu ww. ubezpieczenia wydatki będą związane w sposób pośredni z uzyskanymi przychodami z prowadzonej działalności gospodarczej. Z uwagi na fakt, że prezes zarządu uzależnił przyjęcie funkcji od zawarcia przez Spółkę ubezpieczenia na wypadek ryzyka jego śmierci, inwalidztwa i chorób, to wydatki związane z tym ubezpieczeniem są celowe i gospodarczo uzasadnione, a także mają pośredni związek z osiąganymi przychodami.

Z uwagi na to, że prezes zarządu jest jednocześnie udziałowcem Spółki, ocena prawna przedmiotowych wydatków wymaga odniesienia się do postanowień art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z dokonywaniem jednostronnych świadczeń na rzecz wspólników lub członków spółdzielni niebędących pracownikami w rozumieniu odrębnych przepisów, z tym że wydatki ponoszone na rzecz członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i innych spółdzielni zajmujących się produkcją rolną są kosztem uzyskania przychodów w części dotyczącej działalności objętej obowiązkiem podatkowym w zakresie podatku dochodowego. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje pojęcia „świadczenia” oraz „jednostronnego świadczenia”. Należy więc przyjąć rozumienie tego pojęcia w języku potocznym. Świadczenie jednostronne to zobowiązanie, przy którym tylko jedna z objętych nim stron jest uprawniona, tj. takie, które nie jest wynikiem lub podstawą świadczenia wzajemnego, mającego charakter ekwiwalentny, przy czym przez pojęcie świadczenia należy rozumieć obowiązek wykonania „czegoś na czyjąś rzecz” (Słownik Języka Polskiego, PWN, 2003 r.). W dyspozycji tego przepisu mieszczą się zatem zdarzenia gospodarcze, w których spółka kapitałowa wykonuje świadczenie na rzecz swojego wspólnika, nie otrzymując w zamian żadnego świadczenia wzajemnego. Z powyższego wynika, że w stanie faktycznym opisanym w niniejszym wniosku składki zapłacone przez Spółkę na ubezpieczenie na życie i pozostałe ryzyka mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. W szczególności tego typu świadczenie nie stanowi jednostronnego świadczenia Spółki na rzecz członka zarządu, gdyż jest ono pewnego rodzaju ekwiwalentem za pracę na rzecz Spółki. Świadczeniu Spółki na rzecz prezesa zarządu (będącego wspólnikiem Spółki ) odpowiada jego wzajemne świadczenie na rzecz Spółki w postaci pełnienia funkcji. Pokrywanie kosztów ubezpieczenia prezesa zarządu jest więc swego rodzaju ekwiwalentem za pracę.

Istotne znaczenie dla kwalifikacji prawnej świadczeń na rzecz członków zarządu ma również unormowanie art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Na jego mocy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych oraz spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013, poz. 1030 ze zm.), zarząd spółki jest organem, który prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Oznacza to, że zarząd prowadzi sprawy spółki we wszystkich obszarach niezastrzeżonych wyraźnie do kompetencji innych organów spółki oraz reprezentuje spółkę. Prowadzenie spraw spółki dotyczy sfery wewnętrznej funkcjonowania spółki (podejmowania decyzji organizacyjnych i gospodarczych w spółce), natomiast reprezentacja odnosi się do relacji zewnętrznych (składania oświadczeń woli wobec innych niż spółka uczestników obrotu prawnego). W sytuacji, gdy zarząd jest wieloosobowy to w myśl art. 208 § 2 oraz § 3 ww. ustawy, każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, przy czym każdy członek zarządu może prowadzić bez uprzedniej uchwały zarządu sprawy nieprzekraczające zakresu zwykłych czynności spółki. Treść przepisu art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie uwzględnia zatem wydatków na rzecz osób wchodzących w skład organów zarządzających osób prawnych, pozwalając tym samym na zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów również innych niż wynagrodzenie z tytułu pełnionej funkcji wydatków ponoszonych na rzecz tych osób, przy zachowaniu ogólnych warunków wynikających z treści art. 15 ust. 1 omawianej ustawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie przepisy art. 16 ust. 1 pkt 38 i pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie będą miały zastosowania, gdyż zarząd nie jest organem stanowiącym, lecz organem zarządzającym Spółką, a przedmiotowe wydatki można zakwalifikować jako świadczenia dwustronnie zobowiązujące, przez co stanowią koszt uzyskania przychodów, jeśli spełniają podstawowy wymóg określony w art. 15 ust. 1 cyt. ustawy, tj. mają związek z prowadzoną działalnością gospodarczą i zostały poniesione w celu uzyskania przychodu. Na powyższe nie ma wpływu okoliczność czy prezes zarządu jest także jedynym wspólnikiem spółki. Stąd wydatki poniesione na ubezpieczenie na wypadek śmierci, inwalidztwa i choroby prezesa zarządu, będącego zarazem jedynym wspólnikiem Spółki lub niebędącego jedynym wspólnikiem, stanowią koszt uzyskania przychodu Spółki. W podobnym stanie faktycznym uznano możliwość zaliczania wydatków na ubezpieczenie na życie członków zarządu do kosztów uzyskania przychodów – interpretacja indywidualna z 17 maja 2012 r. ILPB3/423-57/12-4/MS.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Odnosząc się do powołanej przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnej, tut. organ informuje, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.