Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1462-IPPB3.4510.1143.2016.2.MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2017-02-13
Teza: w zakresie ujęcia w kosztach uzyskania przychodów wydatków na usługi doradcze dotyczące Transakcji
Słowa kluczowe: akcjonariusz; koszt-koszty uzyskania przychodów; usługi-usługi doradcze
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 21 grudnia 2016r. (data wpływu 28 grudnia 2016r.) uzupełnionym na wezwanie z dnia 13 stycznia 2017r. Nr 1462-IPPB3.4510.1143.2016.1.MS (data doręczenia 16 stycznia 2017r.) pismem z dnia 18 stycznia 2017r. (data nadania 17 stycznia 2017r., data wpływu do BKIP w Płocku 20 stycznia 2017r.)o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ujęcia w kosztach uzyskania przychodów wydatków na usługi doradcze dotyczące Transakcji – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 28 grudnia 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ujęcia w kosztach uzyskania przychodów wydatków na usługi doradcze dotyczące Transakcji.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest podatkową grupą kapitałową, w której spółką dominującą jest spółka X S.A. (dalej jako: „X") będąca jednocześnie podmiotem dominującym dla całej grupy kapitałowej X, obejmującej między innymi zakłady ubezpieczeń majątkowe i życiowe w Polsce i za granicą, bank, towarzystwo funduszy inwestycyjnych, powszechne towarzystwo emerytalne, czy też podmioty z sektora ochrony zdrowia.

X jest zakładem ubezpieczeń i reasekuracji, w rozumieniu ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, działającymi w oparciu o zezwolenia na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej/reasekuracyjnej, wydane przez właściwy organ administracji publicznej. X jest podmiotem regulowanym przez Komisję Nadzoru Finansowego, w związku z czym jest obowiązane monitorować i spełniać wiele wymogów regulacyjnych, w tym przykładowo dotyczących współczynnika wypłacalności, wskaźnika stopnia zabezpieczenia działalności ubezpieczeniowej czy wskaźniki związane z płynnością finansową.

X jest także spółką publiczną działającą na rynku regulowanym zgodnie z ustawą o ofercie publicznej i spółkach publicznych, co wiąże się z konkretnymi wymogami raportowania określonych informacji.

Jednym z podmiotów zależnych od X jest B Bank S.A., który nabył od podmiotu niepowiązanego akcje innego banku (A Bank S.A.), a następnie B Bank S.A. przejął uzgodnioną z podmiotem niepowiązanym część działalności A Banku S.A. („Transakcja"). W związku z Transakcją, X nabywał od zewnętrznych podmiotów usługi doradcze, których celem było:

*   sporządzenie opinii o rzetelności warunków finansowych dotyczących Transakcji (tzw. fairness opinion),
*   doradztwo w zakresie potencjalnego wpływu Transakcji na działalność finansową Wnioskodawcy, w szczególności na jego wypłacalność oraz zyski,
*   doradztwo w zakresie odpowiedniej struktury Transakcji,
*   analiza wpływu rozważanych warunków finansowania Transakcji na działalność X,
*   doradztwo i wsparcie w negocjacjach warunków Transakcji i koordynacji całego procesu
*   doradztwo przy prezentowaniu warunków Transakcji zewnętrznym podmiotom/ instytucjom i ich wpływu na rynek finansowy,
*   wsparcie przy uzyskiwaniu właściwych zgód właścicielskich i organów nadzoru dla Transakcji.

W wyniku Transakcji X nie nabędzie akcji w innym podmiocie, ani nie dojdzie do podwyższenia kapitału zakładowego X.

W raporcie skonsolidowanym Grupy X uwzględnia się dane finansowe B Banku S.A., a także mają one wpływ na wskaźniki X. Wydatki nie są ujmowane w księgach X ani jako rezerwy ani jako rozliczenia międzyokresowe bierne.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy przedstawione w stanie faktycznym wydatki poniesione przez Wnioskodawcę na powyższe usługi doradcze mogą stanowić koszt uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia?

Zdaniem Wnioskodawcy, wydatki poniesione na powyższe usługi doradcze mogą stanowić koszt uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 updop, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. l updop.

Z powyższego wynika, że dla zaliczenia danego wydatku do kosztów podatkowych w pierwszej kolejności konieczne jest spełnienie warunku jego poniesienia w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Wyrażenie "w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów", zawarte w art. 15 ust. 1 updop oznacza, że nie wszystkie wydatki ponoszone przez podatnika w związku z prowadzonym przedsiębiorstwem podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania. Możliwość uznania danego kosztu za koszt uzyskania przychodów uzależniona jest od tego, czy między tym kosztem, a osiągnięciem przychodu zachodzi związek przyczynowo-skutkowy tego typu, że poniesienie kosztu ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu, zachowaniu lub zabezpieczenia źródła przychodów. Trzeba zauważyć, że przez sformułowanie "w celu" należy rozumieć dążenie do osiągnięcia jakiegoś stanu rzeczy (przychodu), a dążenie podatnika ma przymiot celowości, jeżeli na podstawie dostępnej wiedzy o związkach przyczynowo-skutkowych można zasadnie uznać, że poniesiony koszt może przynieść oczekiwane następstwo (przychód bądź zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów). Zatem możliwość kwalifikowania konkretnego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu, uzależniona jest od rzetelnej, całościowej oceny tego, czy w świetle wszystkich występujących w sprawie okoliczności, przy zachowaniu należytej staranności, podatnik w momencie dokonywania wydatku mógł i powinien był przewidzieć, iż wydatek ten przyczyni się do powstania, zachowania lub zabezpieczenia przychodu.

Należy podkreślić, iż updop nie definiuje pojęcia kosztów poniesionych w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów". Niemniej jednak, w pierwszej kolejności pojęcie to należy interpretować zgodnie z językową wykładnią prawa. Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN, termin "zabezpieczyć" oznacza "zapewnienie ochrony przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym, uczynienie bezpiecznym, zapewnienie utrzymania czegoś w dotychczasowym stanie, zapewnienie zaspokojenia roszczenia lub wykonania kary", zaś termin "zachować" oznacza "pozostać w posiadaniu czegoś, dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub nie sprzyjających okoliczności".

Dodatkowo, zgodnie z orzecznictwem sądowym, za koszty uzyskania przychodów "uważa się również koszty pośrednio związane z przychodami oraz dotyczące całokształtu działalności podatnika. (\`(...)\`) Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty w szerokim tego wyrażenia prawnego znaczeniu, a więc obok nakładów bezpośrednich również pośrednie nakłady, straty, wydatki niezbędne, które trzeba ponieść w relacji do któregoś z elementów nakładów bezpośrednich" (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt. I SA/Ol 703/09). Zatem, zachowanie i zabezpieczenie źródła przychodów rozumiane jest w sposób szeroki. Chodzi tu nie tylko o zachowanie lub zabezpieczenie całego źródła przychodów, ale także każdej z jego części (fragmentów prowadzonej działalność). Dlatego też uważa się, że kosztami uzyskanie przychodów są np. koszty związane z zakończeniem niekorzystnej dla podatnika umowy, koszty poniesione w celu zmniejszenie strat z prowadzonej działalności, koszty doradztwa prawnego itp.

Reasumując tę część rozważań, należy stwierdzić, że pod pojęciem zabezpieczenia lub zachowania źródeł przychodów należy rozumieć wszelkie racjonalnie uzasadnione działania podatnika zmierzające do zapewnienia, że dane źródło przychodów będzie przynosiło przychodyw przyszłości. Działanie Wnioskodawcy było właśnie nakierowane na ten cel.

Ponadto, nie ulega wątpliwości, iż koszty doradztwa transakcyjnego - inne niż wydatki ściśle związane z emisją nowych akcji lub udziałów (tj. takie bez których nie jest możliwe podniesienia kapitału zakładowego) - mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, co wynika z uchwały 7 sędziów NSA z dnia 24 stycznia 2011 r. (sygn. akt II FPS 6/10) oraz późniejszych interpretacji organów podatkowych oraz sądów administracyjnych (por. interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 21 października 2013 r., sygn. IBPBI/2/423-905/13/JD, interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 16 lutego 2016 r,, sygn. IBPB-1-2/4510-162/16/AP, wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 549/16).

W świetle powyższego, mając na względzie, że poniesione wydatki nie są związane z emisją nowych akcji, zdaniem Wnioskodawcy koszty poniesione w związku z Transakcją będą stanowiły wydatki poniesione w związku z całokształtem jego działalności i mają na celu zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów, co wynika między innymi z następujących przesłanek.

X, jako podmiot regulowany jest zobowiązany, w szczególności do utrzymywania odpowiedniego poziomu kapitałowego oraz spełnienia określonych wymogów wypłacalności. Transakcja ma wpływ na kapitał, wypłacalność i zyski X, a zatem w interesie X leży wynegocjowanie takich jej warunków, aby miały one najbardziej korzystne skutki na wskaźniki finansowe X, co przełożyć się może na jego większą stabilność finansową oraz wzrost działalności ubezpieczeniowej, a w konsekwencji pośrednio na przychody podlegające opodatkowaniu. Zwiększenie stabilności finansowej służy również zabezpieczeniu źródła przychodu, gdyż w przypadku powstania ryzyka niewypłacalności Wnioskodawcy, źródła przychodów w najlepszym wypadku się zmniejszą.

Dodatkowo, X będąc podmiotem notowanym na giełdzie papierów wartościowych musi również raportować kluczowe zdarzenia gospodarcze oraz przedstawiać ich wpływ na jego działalność gospodarczą. W tym kontekście, każda tak istotna transakcja musi być dogłębnie przeanalizowana, gdyż przekłada się zarówno na bieżące funkcjonowanie X, jak i jego postrzeganie przez kontrahentów, co może przełożyć się na warunki zawieranych przez X umów. Przykładowo, jeżeli X jest lepiej oceniany pod kątem stabilności i możliwości finansowych (w oparciu o wskaźniki finansowe, na które wpływ ma Transakcja), to może wynegocjować bardziej korzystne warunki transakcji handlowych (np. w zakresie finansowania działalności), co powinno odpowiednio przełożyć się na wzrost przychodów podatkowych.

W tym kontekście, nabyte usługi doradcze pozwoliły na rzetelną ocenę oraz wynegocjowanie najkorzystniejszych warunków prawnych i ekonomicznych Transakcji, co było niezbędne w celu określenia wpływu Transakcji na kluczowe wskaźniki finansowe X i jego postrzeganie przez kontrahentów, jako podmiotu stabilnego finansowo. Dodatkowo, w wyniku uzyskanych informacji i wsparcia, Wnioskodawca mógł podjąć odpowiednie decyzje zarządcze mające na celu maksymalizowanie korzyści bądź minimalizowanie ewentualnych negatywnych skutków wynikających z Transakcji na działalność X.

Drugim warunkiem umożliwiającym rozpoznanie danego wydatku jako kosztu podatkowego jest brak wyszczególnienia takiego wydatku jako kosztu niepodatkowego w art. 16 ust. 1 updop.

Zdaniem Wnioskodawcy, żadne z wyłączeń wymienionych w art. 16 ust 1 updop nie ma zastosowania w rozważanym stanie faktycznym do rozważanych wydatków.

Jak zostało wskazane powyżej, analizowane wydatki są związane z ogółem działalności Wnioskodawcy, a zatem stanowią tzw. pośrednie koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 15 ust. 4d updop, zgodnie z którym „koszty uzyskania przychodów, inne niż bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia”.

W myśl art. 15 ust. 4e updop, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodu, co do zasady, uznaje się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych.

Mając na względzie, że przedmiotowe wydatki nie zostały ujęte jako rezerwy/bierne rozliczenia międzyokresowe, co zostało wskazane w opisie stanu faktycznego, zdaniem Wnioskodawcy, powinny one stanowić koszt uzyskania przychodów w dniu, w którym dany wydatek poniesiony, tj. ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego, uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej w tym zakresie oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr z 2016 poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art.54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.