Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-103/08-4/GD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-04-09
Teza: Czy na osobę zmarłą można wystawić fakturę VAT?
Słowa kluczowe: faktura; faktura-wystawienie faktury; fakturowanie; śmierć
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 21.01.2008r. (data wpływu 23.01.2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawidłowości wystawienia faktury VAT - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23.01.2008r. wpłynął wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawidłowości wystawienia faktury VAT. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony w dniu 14.03.2008r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Firma zmarłego T działała w obszarze kompetencji Naczelnika Urzędu Skarbowego - byt prawmy firmy zmarłego T ustał wraz z jego śmiercią z dniem 16 maja 2007 r. - gdyż spadkobiercy nie wyrazili woli przejęcia firmy zmarłego i nie kontynuowali jej. Jako Wnioskodawca mam interes podatkowy w podatku VAT, gdyż jako upoważniony spadkobierca przyjąłem do dalszej realizacji dwie umowy, które podpisał zmarły z firmą „G” w J, a z zapisów tej umowy wynikał obowiązek refakturowania przeze mnie wykonanej usługi na umownego płatnika.

Zmarły T podpisał umowę w dniu 21.03.2007r. z Z.T. Sz. „G” S.A. w J na wykonanie uszczelnienia folią wyrobiska pokopalnianego w DB. Płatnikiem tej usługi miała być inna firma, która miała w tej transakcji swój interes gospodarczy - firma D w L, jest w tej sprawie inna wiążąca umowa - umowa z dnia 15.11.2006r. wraz z aneksem nr 1 z dnia 26.02.2007 r. Zgodnie z tymi umowami płatnik usługi - tj. D warunkowała zapłatę na rzecz wykonawcy usługi - G w J, otrzymaniem refaktury właśnie od T. W dniu 16 maja 2007 r. T zmarł, a jako że działalność gospodarczą prowadził jako osoba fizyczna, byt prawny tej firmy ustał, tym bardziej że spadkobiercy nie wyrazili woli automatycznego przejęcia firmy zmarłego po dniu jego śmierci. Spółka G w J usługę wyłożenia folią wykonała i już po śmierci zmarłego - dniu 22.06.2007 r. - protokółem stwierdziła końcowe wykonanie robót. Pozostali uczestnicy przy odbiorze, w tym Wnioskodawca jako jeden ze spadkobierców informowali stronę G, że druga strona umowy - odbioru robót T - nie żyje.

W ślad za odbiorem robót Spółka G wystawiła na firmę nieżyjącego T fakturę VAT z dnia 26.06.2007 r. z której wynikał obowiązek zapłaty kwoty 457.091,25 zł. Fakturę tą odesłałem, żądając faktury na moją firmę lub korekty tej faktury na moją firmę, w celu możliwości odliczenia podatku VAT na kwotę 82.426,29 zł. Żądanie fakturowania na moją firmę ma podstawę w tym, że zgodnie z pisemnym porozumieniem z pozostałymi spadkobiercami przyjąłem obowiązek dalszej realizacji przedmiotowych umów, w ramach mojej firmy. Mówi o tym umowa przeniesienia posiadania z dnia 30 sierpnia 2007 r. w paragrafie 2. Umowę tę otrzymała również Spółka G, wraz z żądaniem przekazania korekty przedmiotowej faktury na wskazanego spadkobiercę po zmarłym T, tj na firmę S. Kolejne monity do G o korektę faktury są bezskuteczne, gdyż firma podtrzymuje że miała obowiązek podatkowy i dlatego wystawiła fakturę na firmę osoby nieżyjącej. Zdaniem Wnioskodawcy przedmiotowa faktur zawiera fundamentalną wadę - odbiorca faktury nie istnieje, o czym wystawca faktury wiedział, a dalej nie wyraża woli dokonać sprostowania. Jako że podobne przypadki mogły mieć miejsce lub mogą mieć miejsce, uważam że mój wniosek jest zasadny i uprzejmie proszę o jego wnikliwe wyjaśnienie, gdyż ma to wpływ na moje rozliczenie podatku VAT i dalsze kroki sądowe w stosunku do Spółki G. Inwestorem, nabywcą zgodnie z umową na wykonanie uszczelnienia dna wyrobiska z dnia 21.03.2007r. zawartą pomiędzy „G” S.A. a firmą T Wydobywanie i Sprzedaż Kruszywa z siedzibą D B, 00-00 G – był T.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie?

Czy było zasadne wystawienie przez Z T S „G” S.A w J, 00-000 J, ul. M, faktury VAT nr 760985/2007 z dnia 26.06.2007r. na firmę osoby nieżyjącej tj. na T, który prowadził firmę pod nazwą: „W. K., Usługi Sprzętowe T, D B, 00-000 G”?

Zdaniem wnioskodawcy.

Zdaniem Wnioskodawcy firma „G” w J winna wystawić fakturę VAT nie na firmę nieżyjącego T, ale na firmę spadkobiercy S, który w porozumieniu z pozostałymi spadkobiercami przyjął na siebie dalszą realizację umowy i jej rozliczenia zawartej uprzednio pomiędzy zamarłym T a Z.T.Sz. „G” w J. Ponieważ „G” fakturę VAT wystawił należy ją za wadliwą bo adresatem jest firma zmarłego T. „G” winna dokonać korekty przedmiotowej faktury VAT w ten sposób, ze adresatem faktury winna być firma spadkobiercy S. Zdaniem Wnioskodawcy pozwoli to mu na prawidłowe rozliczenie podatku VAT ( da możliwość odliczenia podatku VAT).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn zm. ) - opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W powyższym przepisie przyjęto zatem generalną zasadę, że usługami są wszelkie świadczenia, niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, iż definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług, transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Określeniem „usługi” w przepisach ustawy o VAT objęto obszerny krąg czynności, obejmujący swym zakresem zarówno czynności określone przez stosowne klasyfikacje statystyczne, jak i cały szereg innych świadczeń, które nie są ujęte w tych klasyfikacjach. Świadczenie usług może mieć charakter czynny lub bierny, dlatego też świadczenie usług może polegać na zobowiązaniu do powstrzymania się od dokonania czynności lub na tolerowaniu czynności lub sytuacji.

Reasumując z treści przywołanego art. 8 ust. 1 przedmiotowej ustawy, wynika, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz także jego zaniechania polegające na zobowiązaniu do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Usługi świadczone są na podstawie umów zawieranych pomiędzy kontrahentami. Umowy regulują np.: termin wykonania usługi, kwotę należną za wykonanie usługi, określają także kto jest nabywcą usługi, a kto jej wykonawcą.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Faktura VAT jest podstawowym dokumentem księgowym, który pozwala stronom transakcji (wystawca i odbiorca) na prawidłowe zaksięgowanie zdarzenia gospodarczego. Na podstawie art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług w obrocie krajowym, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury. Wystawiona faktura VAT winna dokumentować rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a jako wystawca i nabywca na fakturze winni widnieć faktyczni uczestnicy transakcji.

Art. 106 ust.1 określa minimalną treść jaką powinna zawierać faktura VAT. Z godnie z art. 106 ust. 8 minister właściwy do spraw finansów publicznych w drodze rozporządzenia:

1.  określi szczegółowe zasady wystawiania faktur, dane, które powinny zawierać, oraz sposób i okres ich przechowywania;
2.  może określić wzory faktur dla wszystkich lub niektórych rodzajów czynności;
3.  może określić przypadki, w których faktury mogą być wystawiane przez inne podmioty niż wymienione w ust. 1 i 2, oraz szczegółowe zasady i warunki wystawiana faktur w takich przypadkach.

Na podstawie powyższego upoważnienia minister finansów wydał rozporządzenia z dnia 25 maja 2005r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiana faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 z późn zm.).

W § 9 przedmiotowego rozporządzenia ustawodawca określił dane, które winna zawierać faktura VAT. W przypadku gdy po dokonaniu transakcji i wystawieniu faktury został przyznany rabat, o którym mowa w art. 29 ust. 4 w/w ustawy, podatnik udzielający rabatu wystawia fakturę korygującą (§ 16 przedmiotowego rozporządzenia). Zgodnie z § 18 ust. 1 w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiana faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę lub fakturę korygującą zawierającą pomyłki dotyczące jakiejkolwiek informacji wiążącej się zwłaszcza ze sprzedawcą lub nabywcą lub oznaczeniem towaru lub usługi, z wyjątkiem pomyłek w pozycjach faktury określonych w § 9 ust. 1 pkt 5-12, może wystawić fakturę nazywaną notą korygującą.

Zgodnie z art. 96 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, jest on obowiązany zgłosić zaprzestanie działalności naczelnikowi urzędu skarbowego; zgłoszenie to stanowi dla naczelnika urzędu skarbowego podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru jako podatnika. Śmierć podatnika należy uznać za likwidację prowadzonej przez niego działalności gospodarczej a zatem również za zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W myśl art. 96 ust. 7 przedmiotowej ustawy, zgłoszenie o zaprzestaniu działalności w wyniku śmierci podatnika dokonuje jego następca prawny. W przypadku gdy zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu nie zostało zgłoszone zgodnie z ust. 6 i 7, naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT (art. 86 ust. 8 w/w ustawy).

W przedstawionym stanie faktycznym Pan T zawarł w dniu 21.03.2007r. umowę z firmą „G” z J. Przedmiotem umowy było uszczelnienie folią wyrobiska pokopalnianego w D B. Pan T zmarł w dniu 16.05.2007r., spadkobiercy nie wyrazili woli przejęcia firmy zmarłego po dniu jego śmierci. Usługa będąca przedmiotem umowy została wykonana już po śmierci Pana T (protokół stwierdzający wykonanie robót z dnia 22.06.2007r.). W trakcie odbioru robót przedstawiciele „G” zostali poinformowani o śmierci Pana T.

Śmierć podatnika jest jedną z form zakończenia bytu prawnego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, jest również zakończeniem występowania podmiotu w obrocie gospodarczym w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z jej śmiercią, z tą chwilą wygasają jej prawa i obowiązki niemajątkowe, prawa zaś i obowiązki majątkowe – z pewnymi wyjątkami przechodzą na jej spadkobierców - art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. 16, poz. 93 z późn. zm.).

Z uwagi na powyższe faktura VAT wystawiona przez „G” S.A. z J w pozycji nabywca nie powinna zawierać danych zmarłego przed wykonaniem usługi Pana T.

Z opisu stanu faktycznego zawartego w przedmiotowym wniosku wynika, że w dniu 30.08.2007r. (umowa zawarta po dacie wykonania usługi i wystawienia faktury przez G S.A.) spadkobiercy Pana T zawarli umowę, na podstawie której Wnioskodawca przejął obowiązek realizacji umowy zawartej przez zmarłego z G S.A. Z przedmiotowego wniosku nie wynika, ze Wnioskodawca zawarł umowę na wykonanie usług z G S.A. Jak wyżej napisano, umowa zawarta przez kontrahentów reguluje stosunki pomiędzy nimi, określa kto jest nabywcą, a kto wykonawcą usługi. Faktura VAT winna dokumentować rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a jako wystawca i nabywca na fakturze winni widnieć faktyczni uczestnicy transakcji. Z uwagi na powyższe niemożliwe jest potwierdzenie, że na przedmiotowej fakturze jako nabywca powinien widnieć Wnioskodawca.

Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz powołane przepisy stanowisko Wnioskodawcy uznać należy za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.