Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/4512-349/16-1/KO
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-08-17
Teza: w zakresie ustalenia czy w związku z dobrowolnym umorzeniem części udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w której Wnioskodawca będący Gminą jest jedynym wspólnikiem, za wynagrodzeniem w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej, ewentualnie obniżeniem kapitału zakładowego w drodze zmniejszenia wartości nominalnej udziałów za wynagrodzeniem także w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej (nieruchomości, przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części), po stronie Wnioskodawcy powstanie obowiązek podatkowy
Słowa kluczowe: opodatkowanie; udział; udział-umorzenie udziałów
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 6 maja 2016 r. (data wpływu 11 maja 2016 r.), uzupełnionym pismem z 1 lipca 2016 r. (data wpływu 5 lipca 2016 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy w związku z dobrowolnym umorzeniem części udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w której Wnioskodawca będący Gminą jest jedynym wspólnikiem, za wynagrodzeniem w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej, ewentualnie obniżeniem kapitału zakładowego w drodze zmniejszenia wartości nominalnej udziałów za wynagrodzeniem także w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej (nieruchomości, przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części), po stronie Wnioskodawcy powstanie obowiązek podatkowy – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 maja 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy w związku z dobrowolnym umorzeniem części udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w której Wnioskodawca będący Gminą jest jedynym wspólnikiem, za wynagrodzeniem w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej, ewentualnie obniżeniem kapitału zakładowego w drodze zmniejszenia wartości nominalnej udziałów za wynagrodzeniem także w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej (nieruchomości, przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części), po stronie Wnioskodawcy powstanie obowiązek podatkowy.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 1 lipca 2016 r. (data wpływu 5 lipca 2016 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 22 czerwca 2016 r. znak: IBPP2/4512-349/16/KO.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest Gminą, która jest jedynym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (spółka komunalna). Wnioskodawca posiada w spółce komunalnej 547 udziałów o wartości 7651 zł każdy, o kapitale zakładowym w wysokości 4.185.097,00 zł. Na koniec roku 2014 spółka komunalna posiadała środki na kapitale zapasowym w wysokości 1.487.474,82 zł. Na kapitał zakładowy spółki komunalnej składają się przede wszystkim wkłady niepieniężne (aporty) w postaci nieruchomości oraz zorganizowanej części przedsiębiorstwa zajmującego się wytwarzaniem, przesyłem oraz dystrybucją ciepła.

Gmina jako jedyny wspólnik objęła w kapitale zakładowym spółki komunalnej wszystkie udziały i pokryła je wkładem niepieniężnym stanowiącym jej mienie na podstawie decyzji Wojewody z dnia 13 maja 1992 r. nr P i decyzji Zarządu Gminy z dnia 15 lipca 1992 r. nr G w postaci: własności nieruchomości będącej pgr 427/48 o powierzchni 0,1188 ha (jedenaście arów osiemdziesiąt osiem metrów kwadratowych) - powstałej z podziału pgr 427/3 objętej księgą wieczystą Sądu Rejonowego na podstawie planu sytuacyjnego z dnia 12 listopada 1991 r. i decyzji Burmistrza Gminy z dnia 28 września 1992 r. zatwierdzającej ten podział wraz ze znajdującym się na niej budynkiem magazynowym o łącznej wartości 12.000,- zł (słownie: dwanaście tysięcy złoty 0/100) zwiększonym uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólnika o wkład niepieniężny wartości 595.090,52 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt pięć tysięcy dziewięćdziesiąt złotych 52/100 ) zwiększony następnie o wkład niepieniężny o wartości 107.909,60 zł (słownie: sto siedem tysięcy dziewięćset dziewięć złoty 60/100) uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników. Zwiększenie nastąpiło aportem o wartości 39.000,- zł (trzydzieści dziewięć tysięcy złoty 0/100); zgodnie z uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólnika wniesiono do Spółki aport o wartość 7.000,- zł (słownie: siedem tysięcy złoty 0/100). Uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólnika z dnia 4 grudnia 2006 r. podwyższono kapitał zakładowy do kwoty 765.100 zł poprzez wniesienie:

*   aportu o wartości w kwocie 4.000 zł,
*   wkładu pieniężnego w kwocie 99,88 zł.

Uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 31 grudnia 2013 r. podwyższono kapitał zakładowy z wysokości 765.100,00 zł (siedemset sześćdziesiąt pięć tysięcy sto złotych) o kwotę 1.889.797,00 zł (jeden milion osiemset osiemdziesiąt dziewięć tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) do wysokości 2.654.897,00 zł (dwa miliony sześćset pięćdziesiąt cztery tysiące osiemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) poprzez pokrycie tych udziałów wkładem niepieniężnym (aport) w postaci przedsiębiorstwa (prawa do przedsiębiorstwa) w rozumieniu art. kodeksu cywilnego, a zatem zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej zakładu budżetowego Gminy o nazwie Zarząd Budynków, na który składają się w szczególności:

1.  nieruchomości objęte księgą wieczystą nr B wyszczególnione w pozycjach 1 i 2 Wykazu nieruchomości komunalnych wnoszonych aportem do Przedsiębiorstwa Sp. z o.o., stanowiącego załącznik nr 1 uchwały, będący jej integralną częścią a zarazem integralną częścią Aktu Założycielskiego,
2.  środki trwałe i przedmioty nietrwałe wyszczególnione w pozycjach od 1 do 85 Wykazu pozostałych środków trwałych i przedmiotów nietrwałych wnoszonych aportem do Przedsiębiorstwa Sp. z o.o., stanowiącego załącznik nr 2 uchwały, będący jej integralną częścią, a zarazem integralną częścią Aktu Założycielskiego,
3.  wyposażenie wyszczególnione w pozycjach od 1 do 39 Wykazu wyposażenia wnoszonego aportem do Przedsiębiorstwa Sp. z o.o., stanowiącego załącznik nr 3 uchwały, będący jej integralną częścią, a zarazem integralną częścią Aktu Założycielskiego,
4.  wartości niematerialne i prawne wyszczególnione w pozycjach od 1 do 6 Wykazu wartości niematerialnych i prawnych wnoszonych aportem do Przedsiębiorstwa Sp. z o.o., stanowiącego załącznik nr 4 uchwały, będący jej integralną częścią a zarazem integralną częścią Aktu Założycielskiego,
5.  materiały w magazynie wyszczególnione w pozycjach od 1 do 170 Wykazu materiałów w magazynie wnoszonych aportem do Przedsiębiorstwa Sp. z o.o., stanowiącego załącznik nr 5 uchwały, będący jej integralną częścią a zarazem integralną częścią Aktu Założycielskiego,

o łącznej wartości aktywów netto wycenionej przez wspólników na 1.896.282,44 zł (jeden milion osiemset dziewięćdziesiąt sześć tysięcy dwieście osiemdziesiąt dwa złote i czterdzieści cztery grosze).

Nadwyżkę wartości aportu ponad wysokość objętych udziałów tj. 6.485,44 zł (sześć tysięcy czterysta osiemdziesiąt pięć złotych i czterdzieści cztery grosze) przeznacza się na kapitał zapasowy Spółki.

Uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 18 listopada 2014 r. podwyższono kapitał zakładowy z wysokości 2.654.897,00 zł (dwa miliony sześćset pięćdziesiąt cztery tysiące osiemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) o kwotę 1.530.200,00 zł (jeden milion pięćset trzydzieści tysięcy dwieście złotych) do wysokości 4.185.097,00 zł (cztery miliony sto osiemdziesiąt pięć tysięcy dziewięćdziesiąt siedem złotych) poprzez pokrycie tych udziałów wkładem niepieniężnym (aport) w postaci:

1.  działki nr 156 (sto pięćdziesiąt sześć), powiat, woj., objętej księgą wieczystą nr B i działki nr 158 (sto pięćdziesiąt osiem), powiat, woj., objętej księgą wieczystą nr B Sądu Rejonowego, o łącznej powierzchni 0,0762 ha, które zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego położone są w terenach oznaczonych jako tereny zabudowy usługowej (A30U) oraz jako tereny dróg lokalnych (8KDL, zabudowanych budynkiem warsztatowym o pow. użytkowej 329,70 m2 (trzysta dwadzieścia dziewięć i siedemdziesiąt setnych metra kwadratowego) i kubaturze 1.657,00 m3 (jeden tysiąc sześćset pięćdziesiąt siedem metrów sześciennych), wykorzystywanym na potrzeby galwanizerni, położonym w S przy ul. G; budynek wybudowany został w 1909 r., od dnia 11 września 1990 r. do dnia dzisiejszego jest on wynajmowany na rzecz prywatnego przedsiębiorcy, prowadzącego w tym miejscu zakład usługowy specjalizujący się w działalności ślusarskiej i galwanizacyjnej,
2.  działki nr 844 (osiemset czterdzieści cztery), powiat, woj. \`(...)\`, o powierzchni 0,0830 ha (osiemset trzydzieści metrów kwadratowych), objętej księgą wieczystą nr B Sądu Rejonowego, która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego położona jest w terenach oznaczonych jako usługi (U) oraz jako tereny zieleni urządzonej (ZP), zabudowanej budynkiem usługowym o pow. użytkowej 209,36 m2 (dwieście dziewięć i trzydzieści sześć setnych metra kwadratowego), położonym w S przy ul. G; budynek wybudowany został w latach 70-tych XX wieku; od roku 2004 był on użytkowany przez Kościół, na podstawie umowy użyczenia zawartej w dniu 15 marca 2004 r., wcześniej wykorzystywany jako sala gimnastyczna, zaś aktualnie od dnia 20 grudnia 2012 r. jest on wynajmowany przez spółkę prawa handlowego Sp. z o. o., prowadzącą Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej; Wnioskodawca nie jest w posiadaniu pełnych informacji dotyczących użytkowania niniejszego budynku przed rokiem 2004, w szczególności odnośnie podstawy oraz podmiotu, który użytkował niniejszy budynek.
3.  działki nr 1025 (jeden tysiąc dwadzieścia pięć), powiat, woj., o powierzchni 458,00 m2 (czterysta pięćdziesiąt osiem metrów kwadratowych), objętej księgą wieczystą nr B Sądu Rejonowego, która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego położona jest w terenach oznaczonych jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN) oraz jako tereny dróg lokalnych (KDD) zabudowanej budynkiem usługowym o pow. użytkowej 225,38 m2 (dwieście dwadzieścia pięć i trzydzieści osiem setnych metra kwadratowego) i kubaturze 805,03 m3 (osiemset pięć i trzy setne metra sześciennego), wykorzystywanym na potrzeby służby zdrowia, położonym w S przy ul. S; budynek wybudowany został w latach 70-tych XX wieku, od dnia 1 lutego 1993 r. jest on oddany w najem - początkowo na rzecz Zakładu Opieki Zdrowotnej - na podstawie umowy najmu lokalu użytkowego, aktualnie zaś - od 2013 r. jest on użytkowany jako poradnia rodzinna prowadzona w formie spółki cywilnej.
4.  działki nr 700/3 (siedemset łamane przez trzy), powiat, woj., o powierzchni 1.687,00 m2 (jeden tysiąc sześćset osiemdziesiąt siedem metrów kwadratowych), objętej księgą wieczystą nr B Sądu Rejonowego, zabudowanej budynkiem warsztatu magazynowego o pow. użytkowej 47,43 m3 (czterdzieści siedem i czterdzieści trzy setne metra sześciennego) i kubaturze 149,50 m3 (sto czterdzieści dziewięć i pięćdziesiąt setnych metra sześciennego), położonym w S przy ul. T,
5.  lokalu mieszkalnego nr 5 (pięć) położonego w S przy ul. M, o powierzchni użytkowej 77,34 m2 (siedemdziesiąt siedem i trzydzieści cztery setne metra kwadratowego) wraz z pomieszczeniem przynależnym - piwnicą o powierzchni użytkowej 18,07 m2 (osiemnaście i siedem setnych metra kwadratowego), dla którego Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą o numerze B.

o łącznej wartości 1.537.821,00 zł (jeden milion pięćset trzydzieści siedem tysięcy osiemset dwadzieścia jeden złotych). Przedmiotowe nieruchomości zostały przejęte na własność Gminy w latach 90-tych XX wieku na podstawie decyzji komunalizacyjnych, zaś w okresie kiedy była ona właścicielem przedmiotowych nieruchomości, nie poniosła wydatków na ich ulepszenie, które stanowiłyby 30% ich wartości początkowej. Spółka komunalna również nie ponosiła wydatków na ulepszenia wskazanych nieruchomości, które stanowiłyby 30% ich wartości początkowej.

Ze względu na wyczerpanie się formuły, dla której spółka komunalna została wyposażona w przedsiębiorstwo i nieruchomości oraz związany z tym plan restrukturyzacji spółki komunalnej, Wnioskodawca chciałby obniżyć kapitał zakładowy spółki komunalnej w drodze dobrowolnego umorzenia własnych udziałów za wynagrodzeniem w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej, wniesionych uprzednio do spółki w formie aportu, ewentualnie obniżyć kapitał zakładowy w drodze zmniejszenia wartości nominalnej udziałów za wynagrodzeniem także w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej. Wnioskodawca rozważa także możliwość wypłaty dywidendy z zysku z lat ubiegłych w formie rzeczowej (niepieniężnej).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

1.  Czy w związku z dobrowolnym umorzeniem części udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w której Wnioskodawca będący Gminą jest jedynym wspólnikiem, za wynagrodzeniem w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej (nieruchomości, przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części), ewentualnie obniżeniem kapitału zakładowego w drodze zmniejszenia wartości nominalnej udziałów za wynagrodzeniem także w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej (nieruchomości, przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części), po stronie Wnioskodawcy lub spółki komunalnej powstanie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych, a jeśli tak, to czy będzie on mógł zostać obniżony o wartość przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części na dzień jego wniesienia do spółki jako aportu? Czy w związku z wyżej opisanym zdarzeniem po stronie Wnioskodawcy lub spółki komunalnej wystąpi obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Czynności zbycia udziałów w celu umorzenia, nie należy kwalifikować jako dostawy towarów lub świadczenia usług. Źródłem nabycia udziałów i tytułem do uzyskania wynagrodzenia przez wspólnika jest uchwała walnego zgromadzenia wspólników podejmowana na podstawie postanowienia umowy spółki oraz przepisów Kodeksu spółek handlowych. Tym samym wydanie składników majątkowych tytułem wynagrodzenia za umarzane udziały nie stanowi odrębnej transakcji, gdyż jest jedynie realizacją zobowiązania wynikającego z uchwały zgromadzenia wspólników o umorzeniu udziałów, które z kolei w momencie umorzenia ulegają swoistemu unicestwieniu. W analogiczny sposób wygląda obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w odniesieniu do obniżenia kapitału zakładowego w drodze zmniejszenia wartości nominalnej udziałów za wynagrodzeniem w postaci niepieniężnej lub pieniężnej - także w tym przypadku to uchwała walnego zgromadzenia spółki wydana na podstawie umowy spółki oraz obowiązujących przepisów prawa decyduje o zmniejszeniu nominalnej wartości udziałów oraz o wynagrodzeniu wspólnika za zmniejszenie wartości nominalnej posiadanych przez niego udziałów w spółce. W takim przypadku nie można mówić o dostawie towarów lub świadczeniu usług, a co za tym idzie o zaistnieniu obowiązku podatkowego w podatku VAT po stronie wspólnika spółki, w tym również Wnioskodawcy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Towarami, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy, są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Wskazać należy, że zarówno odpłatna dostawa towarów jak i odpłatne świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są dokonywane przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tych czynności. Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy).

W świetle art. 15 ust. 6 ustawy nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Przez sprzedaż – stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy - rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii czy w związku z dobrowolnym umorzeniem części udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w której Wnioskodawca będący Gminą jest jedynym wspólnikiem, za wynagrodzeniem w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej (nieruchomości, przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części), ewentualnie obniżeniem kapitału zakładowego w drodze zmniejszenia wartości nominalnej udziałów za wynagrodzeniem także w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej (nieruchomości, przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części), po stronie Wnioskodawcy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług.

Zasady dotyczące umorzenia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zostały zawarte w art. 199 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2013 r., poz. 1030 ze zm.).

Zgodnie z art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki.

W myśl § 2 powyższego artykułu, umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. W przypadku umorzenia przymusowego uchwała powinna zawierać również uzasadnienie.

Z powyższych przepisów wynika, że umorzenie udziałów jest czynnością zmierzającą do likwidacji pewnej partii lub wszystkich udziałów, a w konsekwencji powoduje likwidację określonej części kapitału zakładowego albo samych udziałów – w przypadku, gdy umorzenie nie jest połączone z obniżeniem kapitału zakładowego (odbywa się z zysku). Umorzenie dobrowolne zostało zdefiniowane jako dokonywane za zgodą wspólnika, w drodze nabycia udziału przez spółkę (np. sprzedaż, darowizna).

W świetle powyższego należy zauważyć, że czynność nabycia przez spółkę udziałów od wspólnika w celu ich umorzenia w zamian za wynagrodzenie nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, ani świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. Wobec tego, przedmiotowa czynność nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Nadmienić należy, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem, tj. sprzedaż, zamianę, darowiznę, oraz każdą inną transakcję, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu.

Przywołane regulacje prawne wskazują, że w sytuacji przeniesienia na rzecz wspólników własności towarów w zamian za udziały, które mają podlegać umorzeniu, skutki podatkowe dokonania czynności przekazania towarów oraz umorzenia udziałów należy oceniać odrębnie.

Należy zaznaczyć, że aby uznać transakcję za odpłatną, a tym samym podlegającą opodatkowaniu, konieczne jest istnienie bezpośredniego związku między dostawą towarów lub świadczeniem usług a świadczeniem wzajemnym. Tego rodzaju bezpośredni związek ma miejsce, gdy pomiędzy świadczeniodawcą a świadczeniobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy. Powyższe wnioski potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które w kwestii związanej z transakcjami dotyczącymi akcji/udziałów jednolicie wskazuje, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych, jak również samo ich nabycie, nie stanowi działalności gospodarczej. Nie stanowią tym samym działalności również transakcje polegające na zbyciu wkładów w innych przedsiębiorstwach (np. w wyrokach: z dnia 26 września 2013 r. C-283/12, z dnia 20 czerwca 1996 r. C 155/94).

Jednakże w sytuacji przekazania towaru – w zamian za akcje/udziały, które mają być umorzone – należy przyjąć, że czynność ta stanowi dostawę towarów (następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, realizowane przez podatnika podatku od towarów i usług). Należy bowiem zwrócić uwagę na kwestię wystąpienia odpłatności (wynagrodzenia). W wyroku w sprawie C-16/93 Tolsma TSUE wskazał, że podstawą wymiaru podatku od świadczenia usług jest to wszystko, co stanowi wynagrodzenie za usługę oraz że świadczenie usług jest opodatkowane tylko wtedy, jeżeli istnieje bezpośrednie powiązanie między wykonaną usługą i otrzymanym wynagrodzeniem. Oznacza to, że pomiędzy świadczeniem a wynagrodzeniem powinien istnieć bezpośredni związek. Dodatkowo wynagrodzenie musi być możliwe do określenia w wartościach pieniężnych, przy czym może przybrać inną formę niż pieniężną (np. dostawa towarów, papierów wartościowych). W takim przypadku dla opodatkowania istotna jest możliwość wyrażenia tego wynagrodzenia w formie pieniężnej.

Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz obowiązujących przepisów prawa prowadzi do wniosku, że sama czynność umorzenia udziałów nie będzie objęta podatkiem od towarów i usług, gdyż – jak już wskazano – nie będzie stanowić ani dostawy towarów ani świadczenia usług. Natomiast przekazanie przez Spółkę niepieniężnych składników majątku na rzecz Gminy w zamian za przejęte udziały będzie odpowiadać hipotezie art. 7 ust. 1 ustawy i tym samym będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Należy bowiem zauważyć, że w wyniku ww. czynności dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel przez Spółkę na rzecz Gminy, a Spółka w odniesieniu do tej czynności wystąpi w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Przeniesienie to będzie mieć charakter odpłatny, ponieważ wartość udziałów, które zostaną umorzone, jest wyrażalna w wartościach pieniężnych, zatem zaistnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą ww. nieruchomości a wynagrodzeniem stanowiącym konkretną wartość pieniężną.

Natomiast po stronie Wnioskodawcy nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w związku z dobrowolnym umorzeniem części udziałów w spółce, w której Wnioskodawca będący Gminą jest jedynym wspólnikiem, za wynagrodzeniem w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej (nieruchomości, przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części), ewentualnie obniżeniem kapitału zakładowego w drodze zmniejszenia wartości nominalnej udziałów za wynagrodzeniem także w postaci niepieniężnych składników majątku spółki komunalnej (nieruchomości, przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części).

Zatem stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie w indywidualnej sprawie Wnioskodawcy i nie rodzi skutków po stronie Spółki komunalnej.

Ocena prawna stanowiska Wnioskodawcy dotycząca podatku dochodowego od osób prawnych i podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych dla Gminy w związku z dobrowolnym umorzeniem w części udziałów w spółce oraz wypłatą na rzecz Gminy dywidendy w formie rzeczowej (niepieniężnej) lub pieniężnej zostanie zawarta w odrębnych rozstrzygnięciach.

Ocena prawna stanowiska Wnioskodawcy dotycząca podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych dla Gminy w związku z wypłatą na rzecz Gminy dywidendy w formie rzeczowej (niepieniężnej) lub pieniężnej zostanie zawarta w odrębnym rozstrzygnięciu.

W dniu 22 czerwca 2016 r. zostało wydane postanowienie nr IBPB-1-2/4510-571/16/KP, IBPB-2-1/4514-293/16/AD, IBPB-2-1/4514-294/16/AD, IBPP2/4512-446/16/KO o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ww. wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, podatku od towarów i usług oraz podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych dla Spółki z o.o. w związku z dobrowolnym umorzeniem części udziałów Gminy w Spółce oraz wypłatą na rzecz Gminy dywidendy w formie rzeczowej (niepieniężnej) lub pieniężnej.

Nadmienia się, że niniejsza interpretacja indywidualna traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.