Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP4/443-428/14-4/EWW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-11-28
Teza: Opodatkowania czynności wykonywanych przez Spółkę w ramach struktury cash polingu.
Słowa kluczowe: cash pooling; import-import usług; zwolnienie; świadczenie-miejsce świadczenia; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 13 sierpnia 2014 r. (data wpływu 18 sierpnia 2014 r.) uzupełnionym pismem z dnia 10 listopada 2014 r. (data wpływu 12 listopada 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych przez Spółkę w ramach struktury cash polingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 sierpnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych przez Spółkę w ramach struktury cash polingu. Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 10 listopada 2014 r. (data wpływu 12 listopada 2014 r.) o informacje doprecyzowujące opis sprawy.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka należy do grupy kapitałowej, która rozważa wprowadzenie międzynarodowego programu zarządzania płynnością finansową w ramach Grupy („Cash Pooling EUR”), zgodnie z poniższym modelem zaproponowanym przez bank („Bank”). Uczestnikami Cash Poolingu EUR będą wyłącznie spółki polskie z Grupy („Uczestnicy”). Szczególną rolę w strukturze będzie pełniła spółka prawa francuskiego, również wchodząca w skład Grupy, na której rachunku będą kumulowane środki pieniężne Uczestników („Pool Leader”). Uczestnicy i Pool Leader zawrą z Bankiem umowę konsolidacji sald („Umowa”). Struktura Cash Poolingu EUR będzie miała charakter tzw. cash poolingu rzeczywistego (ang. zero balancing cash pooling), co oznacza, że pomiędzy rachunkami Uczestników Cash Poolingu EUR a rachunkiem Pool Leadera będą dokonywane realne transfery pieniężne. Uczestnicy będą wykorzystywali rachunki bankowe założone w Polsce, natomiast Pool Leader – rachunek założony we Francji. Wszelkie rozliczenia będą dokonywane wyłącznie w walucie euro (EUR). Rachunek Pool Leadera będzie wykorzystywany do dziennego konsolidowania sald na rachunkach Uczestników w taki sposób, żeby w efekcie rachunek każdego Uczestnika na koniec dnia wykazywał stan „zero”. Innymi słowy, w przypadku gdy na koniec dnia saldo danego Uczestnika będzie dodatnie, kwota z tego rachunku zostanie przelana na rachunek Pool Leadera w celu wyzerowania go. Jeśli natomiast saldo Uczestnika będzie ujemne, z rachunku Pool Leadera na rachunek danego Uczestnika zostaną przelane środki w wysokości odpowiadającej brakującej kwocie. Rolę organizatora będzie pełnił Bank, który będzie także odpowiedzialny za dostarczenie i utrzymywanie struktury rachunków bankowych oraz za dokonywanie fizycznych przelewów pomiędzy rachunkami Uczestników Cash Poolingu EUR. Zgodnie z Umową, za wykonywane usługi Bank będzie otrzymywał wynagrodzenie. Struktura będzie miała charakter jednokierunkowy, to znaczy nie będą dokonywane zwrotne transfery na rachunki Uczestników. Rozliczenia będą monitorowane i okresowo podsumowywane w określonym dniu, np. pod koniec miesiąca („Dzień Rozliczeniowy”). Na bazie dziennych sald z całego okresu rozliczeniowego, ustalane będzie saldo każdego Uczestnika na Dzień Rozliczeniowy. Saldo dodatnie będzie uprawniało danego Uczestnika do otrzymania odsetek kredytowych, a saldo ujemne – będzie powodowało obciążenie Uczestnika odsetkami debetowymi. Naliczenia odsetek dokonywał będzie Pool Leader. Szczegółowe zasady rozliczania odsetek zostaną określone w umowie pomiędzy Uczestnikami a Pool Leaderem, która nie została jeszcze zawarta.

W złożonym uzupełnieniu Spółka poinformowała, że jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Zamierza ona przystąpić do Umowy Cash Poolingu w celu usprawnienia oraz zwiększenia efektywności zarządzania swoją płynnością finansową.

Wnioskodawca nie będzie wykonywać czynności w ramach systemu zarządzania płynnością finansową. Uczestnictwo Spółki w strukturze polegało będzie na tym, że z jednej strony będzie „udostępniać” posiadane przez siebie środki finansowe w celu ich skoncentrowania na jednym wspólnym rachunku. Tymi środkami (oraz środkami innych spółek z Grupy) zarządzać będzie Pool Leader. Z drugiej strony, w razie gdy Spółka wykaże saldo debetowe, będzie ona korzystała z dostępnej „puli środków” zgromadzonych na rachunku Pool Leadera.

Z samego faktu uczestnictwa w strukturze, Spółka nie będzie otrzymywała żadnego wynagrodzenia. Tym niemniej, w oparciu o dane dotyczące pozycji bilansowej każdego Uczestnika wobec Pool Leadera, na koniec każdego dnia będzie następowało rozliczanie „odsetek”.

Spółka stoi na stanowisku, że czynności wykonywane przez nią jako Uczestnika Cash Poolingu nie będą stanowiły odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego świadczenia przez inny podmiot (Bank) usługi cash poolingu. Tym samym nie będą one podlegały VAT. W rezultacie, odsetki otrzymywane przez Spółkę, będącą Uczestnikiem usługi Cash Poolingu, nie będą stanowiły podstawy opodatkowania VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Przystąpienie do Umowy pozwoli Spółce na bardziej efektywne zarządzanie środkami pieniężnymi i limitami zadłużenia ze względu na fakt, że Umowa będzie z jednej strony dawała możliwość uzyskania niższego oprocentowania zadłużenia, a z drugiej – umożliwiała lokowanie nadwyżek finansowych na warunkach korzystniejszych niż w przypadku standardowych lokat.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy Spółka z tytułu uczestnictwa w strukturze Cash Pooling EUR nie będzie świadczyła usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, w związku z tym odsetki otrzymane przez Spółkę nie będą stanowiły dla niej podstawy opodatkowania w rozumieniu ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, w ramach uczestnictwa w opisanej strukturze Cash Pooling EUR, nie będzie on świadczyć usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT i związku z tym odsetki otrzymane przez niego nie będą stanowiły podstawy opodatkowania w rozumieniu ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) („Ustawa o VAT”), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się m.in. przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Jak wynika z powołanych przepisów dostawa towarów oraz świadczenie usług, podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Przy czym odpłatność ma miejsce w przypadku każdego wynagrodzenia za świadczenie wzajemne. Jednocześnie dostawa towarów lub świadczenie usług pod tytułem odpłatnym mogą zostać opodatkowane wtedy, gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę i ich odbiorcą istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z kolei stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. W szczególności zaś działalność gospodarcza obejmuje czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. W art. 29a ust. 2 ustawy o VAT, ustawodawca doprecyzował, że w przypadku dostawy towarów podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia – koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów.

W obowiązującym stanie prawnym umowa cash poolingu (tzn. umowa zarządzania przez bank środkami pieniężnymi uczestników), nie została uregulowana ustawowo. Powoduje to konieczność kształtowania takiej umowy w oparciu o treść art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), czyli zgodnie z zasadą swobody umów. Zgodnie z tą zasadą strony mogą ukształtować treść umowy, a także wybrać kontrahenta według swego uznania, byleby treść stosunku prawnego lub jego cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, zasadom współżycia społecznego, ani przepisom ustawy o charakterze bezwzględnie wiążącym. Brak jest w tym zakresie również jakichkolwiek regulacji podatkowych.

Zdaniem Spółki, dla oceny konsekwencji podatkowych opisanej struktury Cash Poolingu EUR na gruncie podatku VAT, kluczowe jest ustalenie, czy odsetki jakie otrzymywała będzie Spółka stanowić będą wynagrodzenie za jakiekolwiek usługi świadczone przez nią na rzecz innych Uczestników. Jak wskazano wyżej, w świetle art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, usługa oznacza świadczenie podatnika na rzecz określonego kontrahenta (odbiorcy usługi), które jednocześnie nie stanowi dostawy towarów. Pomimo tak szerokiej definicji pojęcia usługa, nie każda czynność wykonywana w sferze stosunków cywilnych i gospodarczych może zostać uznana za świadczenie usług opodatkowane podatkiem VAT.

Z informacji zawartych w opisie sprawy wynika, że w przedstawionej strukturze, Bank będzie pełnił rolę „organizatora” i będzie odpowiedzialny za techniczną stronę przedsięwzięcia, tzn. za przelewy pomiędzy rachunkami Uczestników Cash Poolingu EUR (za wynagrodzeniem). W związku z uczestnictwem w strukturze Cash Poolingu EUR, Spółka będzie otrzymywać odsetki wynikające z wykorzystania jej środków finansowych przez innych Uczestników, jednak:

*   po pierwsze, Spółka nie będzie się zobowiązywała wobec któregokolwiek z Uczestników, że zapewni lub udostępni mu określone kwoty pieniężne;
*   po drugie, dla Spółki nie będzie w żaden sposób możliwe zidentyfikowanie tego Uczestnika struktury, który w danym momencie wykorzystuje środki finansowe pochodzące z rachunku Spółki, jako że to Bank w sposób automatyczny dokonywał będzie księgowań za pośrednictwem rachunku Pool Leadera (pokrywając z tego rachunku salda debetowe poszczególnych Uczestników).

W świetle powyższych argumentów, Spółka stoi na stanowisku, że czynności wykonywane przez Spółkę jako Uczestnika Cash Poolingu EUR nie będą stanowiły odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego świadczenia przez inny podmiot (Bank) usługi cash poolingu. Tym samym nie będą one podlegały VAT. W rezultacie, odsetki otrzymywane przez Spółkę, będącą Uczestnikiem usługi cash poolingu, nie będą stanowiły podstawy opodatkowania VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Stanowisko zaprezentowane przez Spółkę znajduje potwierdzenie w jednolitej linii orzeczniczej prezentowanej w wydawanych przez organy podatkowe interpretacjach, np.: interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 7 maja 2014 r. (ILPP1/443-98/14-2/NS), w interpretacjach Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 7 listopada 2013 r. (IPTPP2/443 -700/13-2/JS) i z dnia 2 sierpnia 2012 r. (IPTPP2/443-416/12-2/PR), interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 24 maja 2013 r. (IPPP3/443-235/13-4/IG), interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 27 czerwca 2013 r. (IPTPP2/443-281/13-4/JN), interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 31 grudnia 2012 r. (IPPP2/443 -1223/12-5/KG), interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 czerwca 2011 r. (IPPP1-443-603/11-4/EK) i interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2011 r. (ITPP2/443-604a/11/RS).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W przedmiotowej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych przez Spółkę w ramach struktury cash polingu. Natomiast w zakresie zwolnienia od podatku importu usług i podstawy opodatkowania oraz wykazania importu usług w deklaracji podatkowej wydana została w dniu 28 listopada 2014 r. interpretacja indywidualna nr ILPP4/443-428/14-5/EWW.

Pozostałe kwestie dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych, jak i podatku od czynności cywilnoprawnych zostały załatwione w odrębnych rozstrzygnięciach.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.