Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-405/12-4/LS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-11-20
Teza: Należy stwierdzić, iż umowa zarządzania płynnością finansową jako nie wymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Natomiast dodanie do umowy czynności zawierających w całości essentialia negotii czynności wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy powoduje, iż czynności takie zostają objęte opodatkowaniem podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem umowy depozytu nieprawidłowego, o ile zostaną spełnione przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Przyjmując za Wnioskodawcą, iż powyższe czynności będą objęte zakresem ustawy o podatku od towarów i usług, w powyższej sprawie zastosowanie znajdzie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: cash pooling; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 16.08.2012 r. (data wpływu 20.08.2012 r.) uzupełnionym pismem na wezwanie z dnia 19.10.2012 r. Nr IPPB2/415-405/12-2/LS (data nadania 19.10.2012 r., data doręczenia 23.10.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy o zarządzanie płynnością finansową - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20.08.2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy o zarządzanie płynnością finansową.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Sp. z o.o. \[dalej: Spółka, Wnioskodawca) jest polskim rezydentem podatkowym, należącym do międzynarodowej grupy B.\[dalej: Grupa\]. Obecnie w ramach Grupy wdrażany jest system kompleksowego zarządzania płynnością finansową, mający na celu ograniczenie kosztów finansowania zewnętrznego poszczególnych Spółek z Grupy oraz optymalne gospodarowanie wewnątrzgrupowymi środkami finansowymi. W tym celu, Spółka zamierza przystąpić do umowy bilansowania rachunków bankowych (M.) \[dalej: Umowa\] zawartej pomiędzy BI. z siedzibą w Londynie \[dalej: Pool Leader\] oraz Bank (Oddział w Londynie) \[dalej: Bank\].

Stosownie do postanowień Umowy Bank będzie dokonywał transferów środków pieniężnych pomiędzy rachunkiem bankowym Spółki \[dalej: Rachunek Spółki) oraz rachunkiem bankowym Pool Leadera \[dalej: Rachunek Pool Leadera) w następujący sposób:

*   w przypadku wystąpienia na Rachunku Spółki salda dodatniego Bank obciąży Rachunek Spółki i uzna Rachunek Pool Leadera kwotą salda dodatniego powstałego na Rachunku Spóiki,

*   w przypadku wystąpienia na Rachunku Spółki salda ujemnego Bank obciąży Rachunek Pool Leadera i uzna Rachunek Spółki kwotą salda ujemnego powstałego na rachunku Spółki.

Umowa nie wskazuje tytułu prawnego transferów środków pieniężnych pomiędzy Rachunkiem Spółki oraz Rachunkiem Pool Leadera. Podstawą prawną umożliwiającą dokonanie niniejszych transferów za pośrednictwem Banku będzie odrębna umowa o zarządzanie płynnością finansową w Grupie (I.) \[dalej: Umowa o zarządzanie\] zawarta pomiędzy Pool Laderem oraz Spółką.

Na podstawie Umowy o zarządzanie Pool Leader będzie świadczył na rzecz Spółki usługi w zakresie zarządzania płynnością finansową w Grupie (IS.) \[dalej: Usługi\] obejmujące w szczególności:

*   udzielanie na rzecz Spółki kredytów (O.),

*   prowadzenie rachunków płatniczych Spółki oraz zarządzanie tymi rachunkami,

*   obsługę dokonywanych przez Spółkę wewnątrzgrupowych transakcji płatniczych,

*   przyjmowanie od Spółki depozytów środków pieniężnych.

Powyższe oznacza, iż w ramach Umowy czynności Banku ograniczać się będą do dokonywania transferów środków pieniężnych pomiędzy Rachunkiem Spółki oraz Rachunkiem Pool Leadera i służyć będą jedynie technicznemu rozliczaniu transakcji dokonywanych pomiędzy Spółką oraz Pool Leaderem.

Pismem z dnia 19.10.2012 r. Nr IPPB2/436-405/12-2/LS wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

\- Wskazanie, czy z tytułu świadczonych na rzecz Wnioskodawcy przez Pool Leadera, na podstawie Umowy w zakresie zarządzania płynnością finansową w Grupie obejmujących m.in. udzielanie kredytów oraz umowy depozytów pieniężnych, którakolwiek ze stron z tytułu dokonania tych czynności będzie objęta zakresem ustawy o podatku od towarów i usług?

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie informując, iż:

*   Zdaniem Wnioskodawcy czynności polegające na zarządzaniu płynnością finansową wykonywane na rzecz Spółki przez Pool Leadera na podstawie Umowy o zarządzanie powinny zostać zaklasyfikowane na gruncie Ustawy o VAT jako świadczenie usług przez Pool Leadera na rzecz Spółki.

*   Zgodnie z art. 28b ustawy o VAT miejscem świadczenia usług Pool Leadera jest Polska jako kraj, w którym Spółka posiada swoją siedzibę.

*   Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawy o VAT Spółka jako usługobiorca usług świadczonych przez Pool Leadera zobligowana będzie do rozliczenia wszelkich czynności dokonywanych w ramach Umowy przez Pool Leadera, jako import usług.

*   Z uwagi na fakt, iż objęte zakresem Umowy o zarządzanie czynności polegające na udzielaniu przez Pool Leadera na rzecz Spółki kredytów oraz przyjmowaniu przez Pool Leadera depozytów pieniężnych od Spółki, na gruncie art. 43 ust. 1 pkt 38, art. 43 ust. 1 pkt 40 Ustawy o VAT, będą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania VAT, Spółka w ramach Umowy dokonywać będzie importu usług zwolnionych z podatku VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym Umowa o zarządzanie, na podstawie której Pool Leader będzie świadczył na rzecz Spółki usługi zarządzania płynnością finansową, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych \[dalej: PCC\].

Zdaniem Wnioskodawcy, w przekonaniu Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Umowa o zarządzanie, na podstawie której Pool Leader będzie świadczył na rzecz Spółki usługi zarządzania płynnością finansową, nie będzie podlegała opodatkowaniu PCC.

Ocena prawna zaistniałego zdarzenia przyszłego

Zgodnie z art. 2 pkt 4) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych z dnia 9 września 2000 r. \[dalej: ustawa PCC\] nie podlegają PCC czynności z tytułu dokonania których przynajmniej jedna ze stron podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług \[dalej: VAT\] lub jest zwolniona z tego podatku.

Z przedstawionego przez Wnioskodawcę zdarzenia przyszłego wynika, iż wdrażany w ramach Grupy system zarządzania płynnością finansową realizowany będzie w Spółce za pośrednictwem Pool Leadera na podstawie Umowy o zarządzanie. Stosownie do postanowień Umowy o zarządzanie Pool Leader będzie wykonywał na rzecz Spółki określone czynności polegające na zapewnianiu Spółce finansowania poprzez udzielanie na rzecz Spółki kredytów, prowadzeniu rachunków płatniczych Spółki i zarządzaniu tymi rachunkami, a także na zagospodarowywaniu nadwyżek środków pieniężnych Spółki (poprzez przyjmowanie przez Pool Leadera od Spółki depozytów pieniężnych).

Zgodnie z art. 28b ustawy VAT miejscem świadczenia usług Pool Leadera będzie Polska jako kraj, w którym Spółka posiada swoją siedzibę.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy VAT Spółka jako usługobiorca usług świadczonych przez Pool Leadera zobligowana będzie do rozliczenia wszelkich czynności dokonywanych w ramach Umowy przez Pool Leadera jako import usług.

W przekonaniu Spółki, wskazane powyżej Usługi świadczone przez Pool Leadera na rzecz Spółki w ramach Umowy o zarządzanie mieszczą się w katalogu usług zwolnionych z opodatkowania VAT. W pełni odpowiadają one bowiem usługom wymienionym w:

*   art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, który zwalnia od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę,

*   art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, który zwalnia z opodatkowania usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług,

Ponadto wskazać należy, iż Usługi przedstawione w analizowanym zdarzeniu przyszłym zostały objęte zwolnieniem również na gruncie prawa wspólnotowego. W myśl art. 135 ust. 1 lit. b i d Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej ze zwolnienia korzystają bowiem następujące transakcje:

*   udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę,

*   transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności.

W konsekwencji, wskazane w Umowie o zarządzanie czynności świadczone przez Pool Leadera na rzecz Spółki polegające na udzielaniu przez Pool Leadera na rzecz Spółki kredytów, przyjmowaniu przez Pool Leadera depozytów pieniężnych od Spółki, a także usługi w zakresie obsługi wewnątrzgrupowych transakcji płatniczych, na gruncie powołanych wyżej przepisów, będą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania VAT. Tym samym określone w art. 2 pkt 4) ustawy o PCC zwolnienie z podatku PCC znajdzie zastosowanie do Umowy o zarządzanie zawartej pomiędzy Pool Leaderem oraz Spółką.

Tożsamy pogląd wyrażony został w interpretacji indywidualnej z dnia 29 marca 2011 r., sygn. IPPB2/436-32/11-2/AF, w której Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie potwierdził stanowisko podatnika, zgodnie z którym:

„skoro w ramach umowy cash poolingu, jedna ze stron (Agent) jest opodatkowana VAT (w tym przypadku - zwolniona), to czynności dokonywane w ramach tej umowy nie podlegałyby opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych u żadnej ze stron (w tym u Spółki), nawet gdyby uznać (wbrew stanowisku Spółki), że cash pooling stanowi jedną z czynności cywilnoprawnych, wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC”.

Powyższe stanowisko potwierdzone zostało również w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 marca 2011 r., sygn. IPPB2/436-33/11-2/MZ.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Należy podkreślić, iż umowa cash pooling pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny - w części zobowiązaniowej - nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy.

Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”.

Należy stwierdzić, iż zawarcie umowy dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. j) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy depozytu nieprawidłowego.

Depozyt nieprawidłowy został natomiast uregulowany w art. 845 Kodeksu cywilnego. Uznaje się również, że depozyt nieprawidłowy (przechowanie nieprawidłowe) jest umową szczególnego rodzaju, zawierającą elementy przechowania i pożyczki. Przedmiotem depozytu nieprawidłowego mogą być wyłącznie pieniądze lub rzeczy oznaczone tylko co do gatunku. Osoba biorąca pieniądze (rzecz) do depozytu nieprawidłowego, analogicznie do umowy pożyczki, ma obowiązek zwrócić tę sama ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Na podstawie art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie depozytu nieprawidłowego – na przechowawcy.

Stosownie do art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W ustawie przewidziano jednak sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ww. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   (uchylone),
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

Reasumując należy stwierdzić, iż umowa zarządzania płynnością finansową jako nie wymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Natomiast dodanie do umowy czynności zawierających w całości essentialia negotii czynności wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy powoduje, iż czynności takie zostają objęte opodatkowaniem podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem umowy depozytu nieprawidłowego, o ile zostaną spełnione przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Przyjmując za Wnioskodawcą, iż powyższe czynności będą objęte zakresem ustawy o podatku od towarów i usług, w powyższej sprawie zastosowanie znajdzie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanych interpretacji w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż interpretacje te co do zasady wiążą w sprawie, w której zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowią podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.