Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-48/08-2/SP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-01-15
Teza: Wnioskodawca prosi o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych opłacenia przez spółdzielnię OC organów spółdzielni tj. zarządu i rady nadzorczej na zasadach wskazanych powyżej w opisie stanu faktycznego. Według Spółdzielni opłacenie ubezpieczenia OC organów spółdzielni, pomimo imiennego wymienienia członków tych organów, nie rodzi skutków podatkowych dotyczących podatku dochodowego dla każdego z wymienionych z imienia i nazwiska członków tych organów, bowiem przedmiotem ubezpieczenia OC jest działanie całego organu (działanie kolegialne), tj. zarządu czy rady nadzorczej. Taki sposób działania i odpowiedzialności organów spółdzielni wynika wprost z przepisów prawa (ustawa prawo spółdzielcze art. 35 par. 1, art. 44, art. 48 par.1, art. 49 par. 1, art. 52 par. 1, art. 54 par.1) i taka też była intencja zawartej z ubezpieczycielem umowy.
Słowa kluczowe: odpowiedzialność-odpowiedzialność cywilna; opłata; organ; rada-rada nadzorcza; skutki podatkowe; spółdzielnie; zarząd
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 13

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Państwa, przedstawione we wniosku z dnia 08.09.2008 r. (data wpływu 21.10.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych opłacenia przez Spółdzielnię składki OC organów spółdzielni tj. zarządu i rady nadzorczej – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21.10.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych opłacenia przez Spółdzielnię składki OC organów spółdzielni tj. zarządu i rady nadzorczej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółdzielnia (ubezpieczający) ubezpieczyła zarząd i radę nadzorczą ubezpieczeniem „od odpowiedzialności cywilnej z tytułu posiadania, użytkowania i administrowania zasobami mieszkaniowymi oraz lokalami użytkowymi spółdzielni, parkingami, drogami\`(...)\` Itd.” Suma ubezpieczenia to: 500.000 PLN na jedno i wszystkie zdarzenia dla szkód osobowych i rzeczowych w okresie ubezpieczenia.

Warunki szczególne/rozszerzenie odpowiedzialności polisy obejmują: klauzulę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej członków władz i prokurentów spółdzielni mieszkaniowej. Zapis polisy mówi: „na podstawie niniejszej klauzuli, z zachowaniem pozostałych, nie zmienionych niniejszą klauzulą postanowień umowy ubezpieczenia określonych we wniosku ubezpieczeniowym, polisie i w OWU, strony postanowiły rozszerzyć zakres ubezpieczenia o odpowiedzialność cywilną członków zarządu/rady nadzorczej/lub prokurentów za szkody wyrządzone przez ubezpieczonego spółdzielni mieszkaniowej na skutek działania lub zaniechania sprzecznego z prawem lub postanowieniami statutu spółdzielni”. I dalej jako ubezpieczeni lista ubezpieczonych: zarząd: i tu imiona i nazwiska oraz funkcje w zarządzie; dalej rada nadzorcza: wymienione nazwiska członków.

Dodać należy, że z granic odpowiedzialności zawartych w polisie wynika, że odpowiedzialność G. w stosunku do członków władz i prokurentów:

1.  Rozpoczyna się od dnia powołania ich na stanowisko, a kończy się z dniem zakończenia sprawowania stanowiska (w tym zawieszenia lub pozbawienia tego prawa).
2.  Górna granica odpowiedzialności G. na jedno i wszystkie zdarzenia ustalona została łącznie dla wszystkich ubezpieczonych.

Zdaniem Wnioskodawcy skutki podatkowe dotyczące podatku dochodowego rodziłyby jedynie umowy ubezpieczenia zawierane odrębnie (imiennie) przez każdego z członków danego organu opłacane przez spółdzielnię.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Wnioskodawca prosi o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych opłacenia przez spółdzielnię OC organów spółdzielni tj. zarządu i rady nadzorczej na zasadach wskazanych powyżej w opisie stanu faktycznego. Według Spółdzielni opłacenie ubezpieczenia OC organów spółdzielni, pomimo imiennego wymienienia członków tych organów, nie rodzi skutków podatkowych dotyczących podatku dochodowego dla każdego z wymienionych z imienia i nazwiska członków tych organów, bowiem przedmiotem ubezpieczenia OC jest działanie całego organu (działanie kolegialne), tj. zarządu czy rady nadzorczej. Taki sposób działania i odpowiedzialności organów spółdzielni wynika wprost z przepisów prawa (ustawa prawo spółdzielcze art. 35 par. 1, art. 44, art. 48 par.1, art. 49 par. 1, art. 52 par. 1, art. 54 par.1) i taka też była intencja zawartej z ubezpieczycielem umowy.

W przypadku odmiennego stanowiska Wnioskodawca prosi o podanie, w jakiej wysokości przychód przypisać dla każdej z osób z osobna wymienionych imiennie w umowie.

Zdaniem Wnioskodawcy.

Zdaniem Wnioskodawcy opłacana składka nie ma charakteru nieodpłatnego świadczenia na rzecz ubezpieczonych, gdyż nie powoduje przyrostu ich majątku. Także ewentualne odszkodowania nie zostaną wypłacone żadnemu z członków zarządu czy członkom rady nadzorczej, lecz samemu poszkodowanemu.

Reasumując, członkowie zarządu i członkowie rady nadzorczej nie będą beneficjentami umowy ubezpieczenia i nie powstaną po ich stronie przychody do opodatkowania z tego tytułu.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje.

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania. W myśl tej zasady wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Wyrazem jej praktycznej realizacji jest art. 11 ust. 1 tejże ustawy, z którego treści wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze oraz innych nieodpłatnych świadczeń. Dotyczy to zarówno podatników osiągających przychody ze stosunku pracy, jak i podatników osiągających przychody z innych źródeł.

W praktyce, w pojęciu przychodu mieści się każda realna korzyść, jaką uzyskał podatnik. Do tych korzyści zaliczyć należy również kwoty składek OC pokrywanych przez Wnioskodawcę członkom zarządu i rady nadzorczej. Wobec braku przepisów zwalniających je z opodatkowania stanowią one, co do zasady, przychód podlegający opodatkowaniu.

Zgodnie z art. 805 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Natomiast stosownie do zapisu art. 822 tejże ustawy przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Z treści tego przepisu wynika, że umowa ubezpieczenia OC nie musi koniecznie dotyczyć osoby ubezpieczającej. Osoba ta może zawrzeć umowę, której przedmiotem ubezpieczenia będzie odpowiedzialność za szkody spowodowane przez inną osobę (np. członka zarządu i rady nadzorczej). Sytuacja, w której składka opłacana jest przez inną osobę niż ta, w której interesie majątkowym zawierana jest umowa powoduje jednak powstanie przychodu u osoby, na rzecz której zawierana jest umowa. Jest to bowiem odstępstwo od ogólnej zasady pokrywania kosztów ubezpieczenia przez podmiot, którego interesów umowa dotyczy.

Jak wynika z treści złożonego wniosku, ubezpieczenie obejmować będzie członków zarządu i rady nadzorczej. Mając na względzie wszystkie ww. okoliczności faktyczne należy więc uznać, że zawarta przez Wnioskodawcę umowa ubezpieczenia w rezultacie zapewniać będzie ochronę każdemu członkowi zarządu i rady nadzorczej. Chronić zaś będzie te osoby przed stratami finansowymi wynikającymi z obowiązku pokrycia szkód powstałych wskutek podejmowania przez nich decyzji w związku z pełnieniem swoich funkcji. W takiej sytuacji niewątpliwie korzyścią majątkową dla członka zarządu i rady nadzorczej jest zyskanie ochrony płynącej z umowy ubezpieczeniowej przy jednoczesnym nie ponoszeniu wydatków na uzyskanie tej ochrony. To Spółdzielnia bowiem ubezpieczyła członków władz, opłaciła składkę na to ubezpieczenie. A zatem osoby objęte ubezpieczeniem niewątpliwie uzyskują korzyść finansową w postaci ochrony prawnej, za którą nie muszą płacić. Przy tym fakt, iż przedmiotem ubezpieczenia jest działanie organów Spółdzielni, a nie poszczególnych osób nie stanowi przeszkody w ustaleniu przychodu przypadającego na konkretną osobę objętą tym ubezpieczeniem. W umowie ubezpieczeniowej imiennie zostali wymienieni członkowie zarządu i rady nadzorczej pełniących swe funkcje. W rezultacie można więc wskazać każdą osobę, która jest objęta tym ubezpieczeniem, a także okres, w którym korzysta z ochrony ubezpieczeniowej. Uwzględniając następnie wysokość zapłaconej składki oraz okres ubezpieczenia można ustalić wysokość przychodu uzyskanego przez daną osobę.

Zasady określania wartości pieniężnej świadczeń w naturze określa przepis art. 11 ust. 2a pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, iż wartość pieniężną świadczeń, jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione, ustala się według cen zakupu. Z tego wynika, iż przychodem każdego z członków zarządu i członków rady nadzorczej będzie przypadająca na niego część ceny zakupu usługi objęcia go ubezpieczeniem.

Przychody członków organów zarządzających osób prawnych są kwalifikowane do źródeł, których rodzaj określany jest w zależności od sposobu, w jaki powierzono członkowi zarządu wykonywanie obowiązków. Stosownie do powyższego, członkowie zarządu mogą osiągać przychody ze źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tzn. m.in.

*   ze stosunku służbowego, stosunku pracy, w tym spółdzielczego stosunku pracy, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, pracy nakładczej, emerytury lub renty (pkt 1),
*   z działalności wykonywanej osobiście (pkt 2).

W przypadku osób zatrudnionych na umowę o pracę będzie miał zastosowanie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. W związku z tym, w przypadku pokrycia przez Spółkę omawianych składek na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, kwota składek będzie stanowić dochód pracownika i podlegać będzie opodatkowaniu na takich samych zasadach jak wynagrodzenie za pracę, od którego zgodnie z art. 31 ustawy, zakład pracy jako płatnik obowiązany jest obliczyć i pobrać zaliczkę na podatek dochodowy.

Natomiast w przypadku osób otrzymujących wynagrodzenie na zasadach zawartych w art. 13 pkt 7 ustawy, gdzie za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych, zapłacona za taką osobę przez Spółkę składka na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej stanowić będzie również przychód z działalności wykonywanej osobiście. Oznacza to, że kwotę składki na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej w części przypadającej na członka organów Spółki należy doliczyć do przychodów tego członka osiąganych z tytułu powołania go do pełnienia funkcji i pobrać zaliczkę na podatek dochodowy zgodnie z art. 41 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując, należy stwierdzić, iż opłacenie składki na ubezpieczenie OC organów Spółdzielni powoduje powstanie po stronie członków zarządu i rady nadzorczej przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym.

Na mocy ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888), która zmieniła treść art. 14f § 1 ustawy Ordynacja podatkowa od dnia 20 września 2008 r. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej podlega opłacie w wysokości 40 zł. Oznacza to, iż wszystkie wnioski, które wpływają do organów od wymienionej daty podlegają opłacie w wysokości 40 zł. Z uwagi na fakt, iż Strona opłaciła wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w kwocie 75 zł w dniu 15.09.2008 r., różnica w kwocie 35 zł zostanie zwrócona zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie gospodarki finansowej jednostek budżetowych, zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych oraz trybu postępowania przy przekształceniu w inną formę organizacyjno – prawną (Dz. U. nr 116, poz. 783), na wskazany przez Stronę rachunek bankowy:

xxxx

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.