Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.1050.2021.4.AB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-01-24
Teza: zwolnienie od podatku VAT dostawy działek niezabudowanych w ramach wywłaszczenia w zamian za odszkodowanie.
Słowa kluczowe: budowa-działka pod budowę; drogi; odszkodowania; opodatkowanie; plan-plan zagospodarowania przestrzennego; prawa-prawo własności; wywłaszczenie
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII. Wysokość opodatkowania -Rozdział 1. Stawki; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII. Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -Zwolnienia przedmiotowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
=====================================================

Szanowni Państwo,
=================

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zaistnialego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

4 października 2021 r. wpłynął Państwa wniosek z 30 września 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej m.in. w zakresie podatku od towarow i usług, który dotyczy zwolnienia od podatku VAT dostawy działek niezabudowanych nr … i … w ramach wywłaszczenia w zamian za odszkodowanie. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem: z 5 stycznia 2022 r.

Treść wniosku jest następująca:

### Opis zaistniałego stanu faktycznego

Decyzją z dnia 10.02.2021 r. (znak ….) Starosta …. ustalił odszkodowanie za nieruchomość przejętą z mocy prawa na własność Gminy …, na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w …. z dnia 11.02.2008 r. (znak …), oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr … o pow. 0,0029ha i …. o pow. 0,0219, z wpisem własności na rzecz Gminy … na kwotę 53.161,00 zł; przy czym na rzecz poprzedniego właściciela tj. Skarbu Państwa ustalono kwotę 1.772,00 zł, a na rzecz byłego użytkownika wieczystego tj. S. została przyznana kwota 51.389,00 zł.

Przedmiotowe nieruchomości S. otrzymała w 1995 r. nieodpłatnie od Z.

Nieruchomości te zostały wywłaszczone w 2008 r. pod drogę publiczną – gminną – dojazdową. S.w czasie użytkowania tych gruntów dokonała ich utwardzenia.

Grunty przed ich przejęciem przez Gminę były wykorzystywane jako droga dojazdowa (część) i chodnik prowadzące do budynków mieszkalnych, położone były na terenie osiedla mieszkaniowego, stanowiły elementy jego zabudowy i stanowiły zasoby mieszkaniowe Spółdzielni.

W uzupełnieniu do wniosku wskazali Państwo, że:

Na moment wywłaszczenia obie działki nr … i … nie były zabudowane budynkami czy budowlami w rozumieniu art. 3 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Działki te zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego znajdowały się na terenie komunikacji – jako droga dojazdowa (symbol 11kd) i stanowiły drogę publiczną.

**Pytanie**

Czy Wnioskodawca ma prawo zastosowania stawki zwolnionej w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług?

### Państwa stanowisko w sprawie

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku dostaw; towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Nadto grunt będący przedmiotem wywłaszczenia to grunt niezabudowany - a stanowiący jedynie element drogi dojazdowej i chodnika.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Działki będące przedmiotem wywłaszczenia stanowią grunt niezabudowany zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym zarówno w dacie wywłaszczenia jak i w dacie wypłaty odszkodowania za nie stanowią drogę publiczną położoną na terenie osiedla mieszkaniowego.

W/w zwolnienie zatem je obejmuje.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Na wstępie należy zaznaczyć, że skoro działki nr … oraz nr …. zostały wywłaszczone pod drogę publiczną - gminną - dojazdową w 2008 r., to niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, tj. na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w 2008 r.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawa o VAT”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:

odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy o VAT:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:

towarach - rozumie się przez to rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Należy podkreślić, że co do zasady dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika wprost z powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Z przywołanego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że czynność polegająca na przeniesieniu z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie stanowi dostawę towarów. W tej sytuacji bez znaczenia jest fakt, że dostawa nie jest de facto następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa. Odszkodowanie w tym przypadku pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. W konsekwencji należy stwierdzić, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (w tym np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Należy przy tym zaznaczyć, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Wynagrodzenie musi mieć zatem konkretny wymiar, a więc być konkretną wielkością wyrażalną w pieniądzu. Dostawę można uznać za dokonaną odpłatnie, dopiero gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru. Oznacza to, że przeniesienie z mocy prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie przyznania odszkodowania i ustalenia jego wysokości.

Wysokość opodatkowania regulują przepisy Działu VIII ww. ustawy (art. 41-85). Stosownie do art. 41 ust. 1 ww. ustawy:

stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę.

Opodatkowaniu podlegają zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe, zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku gruntów niezabudowanych – tylko te, których przedmiotem są tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. Natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, będących np. gruntami rolnymi czy leśnymi, które nie są przeznaczone pod zabudowę, są zwolnione z podatku od towarów i usług. Należy zauważyć, że ustawa o podatku od towarów i usług w art. 43 ust. 1 pkt 9 posługuje się kryterium przeznaczenia terenu. Jednakże ustawodawca zwalniając z podatku od towarów i usług dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę nie sprecyzował w ustawie, jakimi kryteriami należy się kierować, aby ustalić przeznaczenie danego gruntu. O przeznaczeniu gruntu rozstrzyga bowiem odpowiedni zapis w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który jako dokument prawa miejscowego decyduje o kwalifikacji gruntu.

Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) (tj. w brzmieniu obowiązującym w 2008 r.) w art. 3 ust. 1 stanowi, że:

Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy.

Polityka przestrzenna gminy wyrażona jest w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, którego uchwalenie jest niezbędnym etapem uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Przepis art. 9 ust. 1 i 4 cyt. ustawy stanowi, że:

W celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zwanego dalej „studium”.

Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.

W myśl art. 14 ust. 1, 2 i 5 ww. ustawy:

W celu ustalenia przeznaczenia terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego, oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zwanego dalej „planem miejscowym”, z zastrzeżeniem ust. 6.

Integralną częścią uchwały, o której mowa w ust. 1, jest załącznik graficzny przedstawiający granice obszaru objętego projektem planu.

Przed podjęciem uchwały, o której mowa w ust. 1, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje analizy dotyczące zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium, przygotowuje materiały geodezyjne do opracowania planu oraz ustala niezbędny zakres prac planistycznych.

Art. 15 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że:

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem.

Z cyt. wyżej przepisów wynika, iż w okresie w którym dokonano wywłaszczenia opisanej we wniosku nieruchomości – działek nr …. i …., o przeznaczeniu danego terenu, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w sytuacji, gdy nie wydano decyzji o warunkach zabudowy, decydujące znaczenie ma przeznaczenie terenu określone w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.

Z opisu sprawy wynika, że Decyzją z 10 lutego 2021 r. Starosta ustalił odszkodowanie za nieruchomość przejętą z mocy prawa na własność Gminy, na podstawie decyzji Burmistrza z dnia 11.02.2008 r., oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr … o pow. 0,0029ha i … o pow. 0,0219.

Przedmiotowe nieruchomości otrzymali Państwo w 1995 r. nieodpłatnie.

Nieruchomości te zostały wywłaszczone w 2008 r. pod drogę publiczną – gminną – dojazdową. W czasie użytkowania tych gruntów dokonali Państwo ich utwardzenia.

Na moment wywłaszczenia obie działki nr … i …. nie były zabudowane budynkami czy budowlami w rozumieniu art. 3 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Wskazujecie Państwo, że Działki te zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego znajdowały się na terenie komunikacji – jako droga dojazdowa (symbol 11kd) i stanowiły drogę publiczną.

Przy tak przedstawionym opisie sprawy Państwa wątpliwości związane są z możliwością zastosowania zwolnienia w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy w związku z otrzymaniem odszkodowania za wywłaszczone niezabudowane nieruchomości nr … i \`(...)\`

W tym miejscu należy raz jeszcze podkreślić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Okoliczności sprawy wskazują, że na dzień wywłaszczenia przedmiotowych działek – działki te (nr … i …) zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego znajdowały się na terenie komunikacji – jako droga dojazdowa (symbol 11kd) i stanowiły drogę publiczną. Tym samym nie ulega wątpliwości, że działki nr …. i … stanowiły na dzień ich wywłaszczenia tereny przeznaczone pod zabudowę.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że czynność wywłaszczenia działek nr … i …, w zamian za odszkodowanie, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy, stanowiąc odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, która nie korzysta ze zwolnienia od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Zatem odszkodowanie za wywłaszczenie działek nr …. i …, które w momencie wywłaszczenia były działkami niezabudowanymi, a usytuowane były na obszarze który był przeznaczony pod zabudowę (zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego tereny komunikacji – droga dojazdowa) wbrew Państwa twierdzeniu nie korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Należy zauważyć, że wskazany przez Państwa art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT również nie będzie miał w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy:

zwalnia się od podatku dostawę towarów używanych, z zastrzeżeniem pkt 10, pod warunkiem, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego; zwolnienie dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze.

Przez towary używane rozumie się:

1\. budynki i budowle lub ich części – jeżeli do końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej 5 lat,

2\. pozostałe towary, z wyjątkiem gruntów, których okres używania przez podatnika dokonującego dostawy wyniósł co najmniej pół roku.

Mając na uwadze ww. przepisy, przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej prawa do rozporządzania gruntem niezabudowanym tj. działek nr … i nr … nie stanowi dostawy towarów używanych, tym samym jak wyżej wskazano art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w dniu wywłaszczenia przedmiotowych działek nie ma zastosowania.

Z uwagi na to, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej prawa do rozporządzania gruntem niezabudowanym przeznaczonym w momencie wywłaszczenia zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę jako tereny komunikacji droga dojazdowa - działkami nr …. i … w zamian za odszkodowanie nie korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 i pkt 2 ustawy, to dostawa ta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wg stawki właściwej dla przedmiotu wywłaszczenia.

Zatem Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

**Dodatkowe informacje**

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstzrygnięcie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się

Państwo do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).