Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-721/14/AŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-11-04
Teza: Czy wartość udostępnionych przez Spółkę jej pracownikom jabłek stanowi dla tych pracowników nieodpłatne świadczenie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdzie płatnikiem podatku jest Spółka?
Słowa kluczowe: pracodawca; pracownik; przychód; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) − Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 01 września 2014 r. (data wpływu do Biura – 08 września 2014 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych udostępniania jabłek pracownikom – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 08 września 2014 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych udostępniania jabłek pracownikom.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca (Spółka z o.o.) to jeden z podmiotów należących do Grupy najbardziej innowacyjnej polskiej firmy i najszybciej rozwijającego się producenta okien dachowych na świecie z 15% udziałem w rynku globalnym pod względem ilości sprzedawanych okien. Grupa realizuje swoją aktywność w 40 krajach świata sprzedając różnego rodzaju okna dachowe i akcesoria do nich.

Wnioskodawca to spółka produkcyjna zatrudniająca około 1.300 osób, będąca czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

W ramach prowadzonej obecnie akcji Wnioskodawca dokonuje zakupu jabłek konsumpcyjnych od sadowników lub grup producenckich. W przypadku zakupu od grupy producenckiej czy spółdzielni Spółka otrzymuje fakturę VAT, w pozostałych przypadkach (zakupy od sadowników - rolników ryczałtowych) generowane są faktury VAT RR.

Jabłka są nabywane z przeznaczeniem dla pracowników Spółki oraz dla gości i kontrahentów odwiedzających Wnioskodawcę. Przed wejściem do głównej siedziby firmy, przy wejściu do hal produkcyjnych, w biurach Spółki oraz salach konferencyjnych codziennie są wykładane pojemniki z jabłkami. Spółka nie wydziela owoców poszczególnym osobom, każdy pracownik czy gość odwiedzający Spółkę może wedle uznania, nieodpłatnie poczęstować się jabłkami. Spółka nie ustala (i od strony praktycznej nie mogłaby ustalać) ile jabłek zjada poszczególny pracownik czy gość. Wśród pracowników Spółki mogą zatem być osoby, które w ogóle nie skorzystały z udostępnionych jabłek, jak i osoby które pobrały i skonsumowały jabłka. Mając na względzie wielkość zatrudnienia u Wnioskodawcy tygodniowy zakup jabłek to około 1.200 kg.

Akcja prowadzona przez Spółkę pod hasłem: \`(...)\` ma głównie na celu dbałość Wnioskodawcy o poprawę zdrowia, kondycji fizycznej i samopoczucia pracowników co w odczuciu Spółki może przyczyniać się do poprawy atmosfery pracy i w konsekwencji do zwiększania wydajności pracy. Dodatkowo akcja taka jest również symbolem i przejawem troski Spółki o polską wspólnotę ekonomiczną (Miasto, w którym mieści się siedziba Spółki uznawane jest za polskie zagłębie sadownicze).

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy wartość udostępnionych przez Spółkę jej pracownikom jabłek stanowi dla tych pracowników nieodpłatne świadczenie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdzie płatnikiem podatku jest Spółka?

Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż wartość udostępnionych przez Spółkę jej pracownikom jabłek nie stanowi dla nich nieodpłatnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdzie płatnikiem podatku jest Spółka.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W myśl art. 11 ust. 2a cyt. ustawy, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się, w zależności od tego co jest przedmiotem świadczenia, według cen zakupu, cen stosowanych wobec innych odbiorców lub według cen rynkowych. Zgodnie z zapisami art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wartość pieniężna świadczeń w naturze (w tym nieodpłatnych i częściowo odpłatnych) jest również wymieniana jako element przychodu ze stosunku pracy.

Wnioskodawca wskazał, iż z brzmienia powyższych przepisów (połączenie art. 11 i 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) wynika, że opodatkowaniu może podlegać tylko przychód ze świadczeń nieodpłatnych faktycznie otrzymanych. Ustalenie przychodu z tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia wymaga natomiast precyzyjnego wskazania osoby (osób) będącej beneficjentem świadczenia. W przypadku Spółki powyższe nie jest możliwe - jabłka nie są kupowane dla konkretnej, zdefiniowanej grupy pracowników, są one udostępniane pracownikom Wnioskodawcy bez prowadzenia ewidencji ich pobrania (zużycia) przez poszczególnych pracowników. Co więcej ewentualne wprowadzenie takiej ewidencji byłoby z przyczyn praktycznych niemożliwe mając na względzie liczbę miejsc gdzie jabłka są wystawiane oraz liczbę pracowników Spółki.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że nie da się precyzyjnie określić kręgu pracowników (imienne zestawienie osób) którzy mogli skorzystać z udostępnionych jabłek, brak jest zatem możliwości ustalenia czy świadczenie zostało realnie otrzymane przez danego pracownika.

W tej sytuacji, ustalenie przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia również nie jest możliwe (przychód nie może być hipotetycznie przypisany do szerszej grupy pracowników), w konsekwencji nie wystąpi przychód z tego tytułu, a zatem Spółka nie jest zobowiązana do wykonania obowiązku płatnika wynikającego z art. 31 i art. 41 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca wskazał, iż pogląd zbieżny ze stanowiskiem Spółki zaprezentowanym powyżej potwierdza również artykuł i wywiad "Owoce od firmy. Na zdrowie" opublikowany na łamach Gazety Wyborczej z dnia 27 sierpnia 2014 r. Potwierdzają go również liczne interpretacje podatkowe (np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 18 lutego 2014 r, znak: IPTPB1/415-730/13-2/DS) oraz najnowszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r. sygn. K7/13.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawczy w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych udostępniania jabłek pracownikom. W pozostałym zakresie wniosku wydano odrębne rozstrzygnięcia.

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania. W myśl tej zasady, wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Art. 11 ust. 2a ustawy stanowi, iż wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają definicji pojęcia „nieodpłatnego świadczenia”. Dokonując więc wykładni gramatycznej, za „nieodpłatne świadczenie” uznać należy świadczenie „nie wymagające opłaty, takie za które się nie płaci, bezpłatne” (Nowy Słownik Języka Polskiego, PWN, Warszawa 2003 r.). Zatem należy przyjąć, że nieodpłatnym świadczeniem jest takie zdarzenie, którego skutkiem (następstwem) jest nieodpłatne przysporzenie majątku jednej osobie, kosztem majątku innej osoby, innego podmiotu.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku danej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

W myśl art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Przy czym, zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 12 ust. 3 ww. ustawy, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b.

Z opisu stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca, w ramach prowadzonej obecnie akcji, dokonuje zakupu jabłek konsumpcyjnych od sadowników lub grup producenckich. Jabłka są nabywane z przeznaczeniem dla pracowników Spółki oraz dla gości i kontrahentów odwiedzających Wnioskodawcę. Przed wejściem do głównej siedziby firmy, przy wejściu do hal produkcyjnych, w biurach Spółki oraz salach konferencyjnych codziennie są wykładane pojemniki z jabłkami. Spółka nie wydziela owoców poszczególnym osobom, każdy pracownik czy gość odwiedzający Spółkę może wedle uznania, nieodpłatnie poczęstować się jabłkami. Spółka nie ustala (i od strony praktycznej nie mogłaby ustalać) ile jabłek zjada poszczególny pracownik czy gość. Wśród pracowników Spółki mogą zatem być osoby, które w ogóle nie skorzystały z udostępnionych jabłek, jak i osoby które pobrały i skonsumowały jabłka. Mając na względzie wielkość zatrudnienia u Wnioskodawcy tygodniowy zakup jabłek to około 1.200 kg.

Analizując przedstawiony we wniosku stan faktyczny w pierwszej kolejności należy wskazać, iż aby świadczenia uzyskiwane od pracodawcy podlegały opodatkowaniu, muszą prowadzić do pojawienia się po stronie pracownika dochodu, czyli korzyści majątkowej, która może wystąpić bądź w postaci powiększenia aktywów, co jest zwykłym skutkiem wypłaty pieniędzy, albo w postaci zaoszczędzenia wydatków, co może być następstwem świadczenia rzeczowego lub w formie usługi. W wyniku takiego świadczenia w majątku pracownika nie pojawia się wprawdzie realny dochód (w znaczeniu ekonomicznym), ale ponieważ znaczenie dochodu na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych jest szersze, zaoszczędzenie wydatków musi być traktowane na równi z przyrostem majątku.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt K 7/13 definiując pojęcie „innych nieodpłatnych świadczeń” jako przychodu, w rozumieniu art. 12 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazał, iż za przychód pracownika mogą być uznane takie świadczenia, które:

1.  zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie)
2.  zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść,
3.  korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).

W powołanym wyroku Trybunał zwrócił uwagę, że świadczenia w naturze i inne nieodpłatne świadczenia – w przeciwieństwie do pieniędzy i wartości pieniężnych – są traktowane jako przychód wyłącznie pod warunkiem, że są „otrzymane”, co ma wskazywać na bezwzględnie − w odniesieniu do tego przychodu − wymagany realny charakter świadczenia. W odniesieniu do pieniędzy (wartości pieniężnych) owo skonkretyzowanie i przypisanie ich jako przychodu będącego podstawą opodatkowania jest możliwe bez elementu realnego, tj. wydania sumy podatnikowi. Natomiast − w odniesieniu do innych nieodpłatnych świadczeń − bez elementu realnego w postaci otrzymania korzyści przez pracownika nie uzyskuje on przychodu. Tym bardziej, bez skonkretyzowanego i indywidualnie przypisanego świadczenia, brak podstaw do określenia jego wysokości.

W treści wniosku Wnioskodawca wskazał, iż jabłka nie są kupowane dla konkretnej, zdefiniowanej grupy pracowników, są one udostępniane pracownikom Wnioskodawcy oraz gościom bez prowadzenia ewidencji ich pobrania. Spółka nie wydziela owoców poszczególnym osobom, każdy pracownik czy gość odwiedzający Spółkę może wedle uznania, nieodpłatnie poczęstować się jabłkami. Spółka nie ustala (i od strony praktycznej nie mogłaby ustalać) ile jabłek zjada poszczególny pracownik czy gość.

W rezultacie zatem wartość udostępnionych pracownikom jabłek nie będzie stanowiła przychodu dla tych osób. Przychód bowiem nie powstanie w sytuacji, gdy niemożliwym jest skonkretyzowanie odbiorcy świadczenia, jak również gdy nie można zindywidualizować wartości świadczenia przypadającego na konkretną osobę. Na Wnioskodawcy zatem z tego tytułu nie będą ciążyć obowiązki płatnika.

Wobec powyższej argumentacji stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.