Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-335/11/ŚS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-09-15
Teza: Czy ustanowienie w akcie notarialnym nieodpłatnych służebności gruntowych na rzecz każdoczesnych właścicieli działki podlega ustawie o podatku od spadków i darowizn? Czy kupujący działkę mają w związku z tym obowiązek złożenia zeznania podatkowego i zapłaty podatku od darowizn?
Słowa kluczowe: nabycie-nabycie nieodpłatnej służebności; służebność-służebność gruntowa
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 15 lipca 2011r. (data wpływu do tut. Biura – 20 lipca 2011r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych ustanowienia nieodpłatnej służebności gruntowej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 lipca 2011r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych ustanowienia nieodpłatnej służebności gruntowej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca wraz z żoną w dniu 05 lipca 2011r. nabyli w formie aktu notarialnego nieruchomość – niezabudowaną, działkę o powierzchni 0,1 ha nr 501/4, ze środków pochodzących z ich majątku wspólnego. W akcie notarialnym sprzedający działkę nr 501/4 oświadczył, że:

*   nieodpłatnie ustanawia na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr 501/4, bezpłatną i bezterminową służebność gruntową polegającą na prawie przeprowadzenia, konserwacji i napraw takich sieci jak: energii elektrycznej (kabel naziemny lub podziemny) oraz wodnej po nieruchomości oznaczonej jako działka nr 501/3 (której jest właścicielem),
*   nieodpłatnie ustanawia na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr 501/4, bezpłatną i bezterminową służebność gruntową polegającą na prawie przeprowadzenia, konserwacji i napraw odpływu wód opadowych i z przydomowej oczyszczalni ścieków po nieruchomości oznaczonej jako działka nr 501/3, które będzie się ograniczać do pasa 2 metrów.

Kupujący w akcie notarialnym oświadczyli, że wyrażają zgodę na ustanowienie wyżej wymienionych służebności gruntowych. Wartość zabudowanej nieruchomości utworzonej z działki nr 501/3 właściciel określił na kwotę 700 000 zł. W związku z tym, zgodnie z przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, wartość każdej z wyżej wymienionych bezterminowych służebności gruntowych wynosi po 280 000 zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy ustanowienie w akcie notarialnym wyżej wymienionych nieodpłatnych służebności gruntowych na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr 501/4 podlega ustawie o podatku od spadków i darowizn?

Czy kupujący (wnioskodawca z żoną) działkę nr 501/4 mają w związku z tym obowiązek złożenia zeznania podatkowego i zapłaty podatku od spadków darowizn?

Zdaniem wnioskodawcy, ustanowienie nieodpłatnej służebności gruntowej na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn i w związku z tym, kupujący (wnioskodawca i jego żona) nie mają obowiązku złożenia zeznania podatkowego oraz zapłaty podatku od darowizn.

Na potwierdzenie swojego stanowiska wnioskodawca powołał się na pismo Ministra Finansów z dnia 26 stycznia 2007r. będące odpowiedzią na pismo Przewodniczącego Krajowej Rady Notarialnej w sprawie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, gdzie zostało zajęte następujące stanowisko:

"Mając na uwadze przepisy art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zgodnie z którymi podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie rzeczy lub praw majątkowych przez osoby fizyczne, należy stwierdzić, że nabycie prawa nieodpłatnej służebności podlega temu podatkowi wówczas, jeżeli służebność ma charakter osobisty. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego służebność osobista różni się zasadniczo od służebności gruntowej. W konstrukcji stosunku prawnego tych praw należy zaznaczyć zarówno odrębność ich charakteru, jak i funkcji. Służebność osobista jakkolwiek jest obciążeniem nieruchomości, niemniej ustanawiana jest na rzecz oznaczonej osoby fizycznej (nie można jej ustanowić na rzecz osoby prawnej). Służebność gruntowa służy natomiast zwiększeniu użyteczności nieruchomości władnącej. Tylko służebność osobista ma charakter podmiotowy, a zatem jedynie nabycie takiej służebności przez zindywidualizowaną osobę powodować może konsekwencje w zakresie podatku od spadków i darowizn."

Ponadto wnioskodawca wskazał interpretacje indywidualne:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Znak: ITPB1/436-1/07/RS,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, Znak: ILPB2/436-19/10-2/MK,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, Znak: IBPB2/436-111/08/MZ,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, Znak: IBPB2/436-115/08/MZ,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, Znak: IBPB2/436-169/08/HK,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, Znak: IPPB2/436-2/09-4/AF,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, Znak: IBPB II/1/436-6/10/MZ,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, Znak: IBPB II/1/436-7/10/MZ.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena odnosząca się do sytuacji prawno-podatkowej wnioskodawcy. W zakresie wskazanej we wniosku sytuacji prawno-podatkowej żony wnioskodawcy – wydano odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Służebność jest ograniczonym prawem rzeczowym, uregulowanym przepisami działu III ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Przepisy prawa cywilnego, z uwagi na odrębność charakteru jak i funkcji, rozróżniają służebność osobistą i gruntową. Z treści art. 296 § 1 Kodeksu wynika, że nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista). Z kolei z treści art. 285 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).

Służebność osobista jest obciążeniem nieruchomości, niemniej ustanawiana jest na rzecz oznaczonej osoby fizycznej. Służebność gruntowa, zgodnie z art. 285 § 2 Kodeksu cywilnego służy jedynie zwiększeniu użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części. Tylko służebność osobista ma charakter podmiotowy, a zatem jedynie nabycie takiej służebności przez zindywidualizowaną osobę powodować może konsekwencje w zakresie podatku od spadków i darowizn. Natomiast nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem nieodpłatnej służebności gruntowej (przechodu, przejazdu, prowadzenia, konserwacji i napraw mediów) na rzecz każdoczesnego właściciela lub użytkownika wieczystego działek gruntu sąsiadujących z nieruchomością nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz przedstawiony powyżej stan prawny, należy stwierdzić że ustanowienie wyżej opisanych służebności gruntowych nie jest objęte ustawą o podatku od spadków i darowizn, a tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. To oznacza, że na wnioskodawcy nie ciąży także obowiązek złożenia zeznania.

W związku z powyższym stanowisko wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.