Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/4511-779/15-2/Aku
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2016-02-25
Teza: Czy otrzymana spłata tytułem zniesienia współwłasności na mocy postanowienia Sądu, jest opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: lokal-prawo do lokalu-spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu; lokal-własność lokalu; przekształcanie; spłata; zbycie-odpłatne zbycie; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 29 listopada 2015 r. (data wpływu 1 grudnia 2015 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie otrzymania spłaty w związku ze zniesieniem współwłasności – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 grudnia 2015 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie otrzymania spłaty w związku ze zniesieniem współwłasności.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca w dniu 25 maja 1982 r., razem z żoną otrzymali przydział od Spółdzielni Mieszkaniowej …. na mieszkanie spółdzielcze lokatorskie … przy ul. …., o pow. użytkowej 67,4 m2 i wspólnie wnieśli wkład mieszkaniowy w wysokości 60 660 zł. Wnioskodawca mieszkał w tym lokalu razem z dwójką dzieci.

W dniu 15 listopada 2012 r. na pisemne żądanie Spółdzielnia Mieszkaniowa …. dokonała przeniesienia udziałów wynoszących po 50% dla Wnioskodawcy i 50% dla Jego żony w prawie własności lokalu mieszkalnego nr 125, położonego …. przy ul. …. (Akt notarialny Rep. A Nr ….).

W dniu 6 grudnia 2012 r. żona Wnioskodawcy darowała córce …. swój udział wynoszący 50% w prawie własności tego mieszkania przy ul. ….. Wnioskodawca jest w separacji z żoną od 2006 r.

Córka …. posiadająca 50% udziału w tym mieszkaniu, w kwietniu 2013 r. wystąpiła z wnioskiem do Sądu Rejonowego … o zniesienie współwłasności mieszkania. Sąd Rejonowy w … w dniu 21 marca 2014 r. dokonał zniesienia współwłasności, przyznając udziały będące własnością Wnioskodawcy …., ze spłatą w kwocie 80 869 zł 54 gr, którą Wnioskodawca otrzymał od córki w dniu 11 lipca 2014 r.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy otrzymana spłata od córki …. w kwocie 80 869 zł 54 gr tytułem zniesienia współwłasności na mocy postanowienia Sądu, jest opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, ww. spłata nie jest opodatkowana, ponieważ w wyniku sądowego zniesienia współwłasności otrzymał On spłatę w ramach 50 % udziału, jaki przysługiwał Wnioskodawcy, więc kwota 80 869 zł 54 gr nie jest przysporzeniem majątkowym, ponieważ mieści się w udziale, jaki przysługiwał Wnioskodawcy we współwłasności.

Wnioskodawca uważa, że sądowe zniesienie współwłasności i otrzymanie kwoty nieprzekraczającej wartości przysługującego Mu udziału, nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, ponieważ nie przekracza 50% udziału, który przysługiwał Wnioskodawcy, więc nie jest przysporzeniem majątkowym. Kwota spłaty odpowiada wartości 50% udziału w nieruchomości, wyliczonej zgodnie z wyceną biegłego.

Wnioskodawca powołuje interpretacje indywidualne, wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 16 stycznia 2014 r. o sygn. IPTPB2/415-693/13-2/KKu i Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy sygn. IPPB2/415-498/13/DSZ, gdzie w zaistniałych sytuacjach nie trzeba było płacić podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji Podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Przy czym pod pojęciem odpłatnego zbycia należy rozumieć nie tylko sprzedaż, czy zamianę, ale każdą czynność prawną, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości, jej części lub udziału w niej za odpłatnością, a więc co do zasady również odpłatne zniesienie współwłasności.

W świetle powyższego w niniejszej sprawie, dla oceny skutków prawnopodatkowych otrzymanej spłaty, otrzymanej w wyniku zniesienia współwłasności lokalu mieszkalnego, istotne jest ustalenie daty i sposobu jej nabycia.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 25 maja 1982 r. Wnioskodawca wspólnie z żoną otrzymali przydział na spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego i wnieśli wkład mieszkaniowy.

W 2012 r. została dokonana umowa przeniesienia własności lokalu mieszkalnego w ten sposób, że każde z małżonków otrzymało udziały wynoszące po ½ części w prawie własności ww. lokalu.

Następnie w dniu 6 grudnia 2012 r. żona Wnioskodawcy darowała córce swój udział w prawie własności ww. lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca zaznaczył, że jest w separacji z żoną od 2006 r.

W kwietniu 2013 r. córka Wnioskodawcy wystąpiła z wnioskiem do Sądu o zniesienie współwłasności. Postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r. Sąd dokonał zniesienia współwłasności, przyznając udziały będące własnością Wnioskodawcy Jego córce oraz zasądził spłatę, którą Wnioskodawca otrzymał w dniu 11 lipca 2014 r.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1222), przez umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia zobowiązuje się oddać członkowi lokal mieszkalny do używania, a członek zobowiązuje się wnieść wkład mieszkaniowy oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i statucie spółdzielni. Wskazać należy, że w przypadku spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego właścicielem i zarządzającym mieszkaniem jest spółdzielnia mieszkaniowa. Zgodnie z art. 9 ust. 3 ww. ustawy, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego jest niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji.

Zatem, w wyniku umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia oddaje członkowi lokal mieszkalny jedynie do używania, a nie na własność. W konsekwencji, ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nie jest nabyciem w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Istotą niniejszego rozstrzygnięcia jest ustalenie daty nabycia lokalu mieszkalnego, co z kolei jest niezbędne do stwierdzenia, czy powyższa spłata, otrzymana w wyniku zniesienia współwłasności, była dla Wnioskodawcy źródłem przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten nakazuje liczyć termin, po upływie którego sprzedaż nie stanowi źródła przychodu od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Słowo „nabycie” jest synonimem otrzymania czegoś na własność, np. w zamian za pieniądze lub wymianę. Użyte w powołanym przepisie oznacza więc każdą czynność prawną i każde zdarzenie, w wyniku których doszło do przejścia na podatnika prawa własności rzeczy lub prawa.

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego w żadnym wypadku nie ma więc charakteru własnościowego. Prawa tego nie można nabyć, można je jedynie ustanowić. Osoba posiadająca takie prawo jest jedynie osobą uprawnioną do używania lokalu jako najemca, nie jest natomiast jego właścicielem.

Jednakże, stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego:

1.  spłaty przypadającej na ten lokal części zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego spółdzielni wraz z odsetkami, a jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków – spłaty przypadającej na ten lokal części umorzenia kredytu w kwocie podlegającej odprowadzeniu przez spółdzielnię do budżetu państwa,
2.  spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1.

Oznacza to, że osoba, na rzecz której ustanowiono spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, aby nabyć od spółdzielni własność tego lokalu, musi najpierw spłacić przypadającą na jego lokal część zobowiązań związanych z budową – w tym wkład lokatorski, o ile go jeszcze nie wpłaciła. Wkład ten stanowi udział w kosztach budowy lokalu. W sytuacji kiedy przedmiotowe prawo wygaśnie, spółdzielnia zwraca zwaloryzowaną wartość wkładu. Na pisemne żądanie członka spółdzielni, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę – stosownie do wniosku – o przeniesienie własności lokalu.

Mając na uwadze powyższe, nabycie przedmiotowego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność nie nastąpiło w momencie ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, tj. w dniu 25 maja 1982 r., lecz w dniu zawarcia umowy 15 listopada 2012 r., kiedy to ustanowiona została odrębna własność ww. lokalu mieszkalnego i nastąpiło przeniesienie jego własności na Wnioskodawcę i Jego żonę.

Zgodnie z art. 45 ust. 1a pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w terminie określonym w ust. 1 (do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym) podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy, podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

W świetle art. 19 ust. 1 ww. ustawy, przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena określona w umowie, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej.

Zgodnie z art. 22 ust. 6c powołanej ustawy, koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) c), z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.

Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadku i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn (art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Nadto zgodnie z art. 22 ust. 6e ww. ustawy, wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.

Reasumując stwierdzić należy, że datą nabycia przez Wnioskodawcę udziału w przedmiotowym lokalu mieszkalnym jest dzień ustanowienia odrębnej własności ww. lokalu mieszkalnego, tj. 15 listopada 2012 r. Natomiast zniesienie współwłasności przedmiotowego lokalu, w wyniku którego Wnioskodawca otrzymał spłatę nastąpiło w dniu 21 marca 2014 r., a więc przed upływem pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym uzyskany przez Wnioskodawcę przychód z tego tytułu podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e powołanej wyżej ustawy.

Zatem, należało uznać za nieprawidłowe stanowisko Wnioskodawcy, w którym stwierdzono, że sądowe zniesienie współwłasności i otrzymanie kwoty nieprzekraczającej wartości przysługującego Mu udziału, nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, ponieważ nie przekracza ½ udziału, który przysługiwał Wnioskodawcy, więc nie jest przysporzeniem majątkowym.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych, należy wskazać, że dotyczą one skutków podatkowych otrzymania spłat w związku z działem spadku, natomiast sprawa, o której mowa we wniosku, dotyczy otrzymania spłaty w związku ze zniesieniem współwłasności lokalu mieszkalnego.

Jednocześnie tut. Organ zauważa, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Należy również dodać, że dołączone dokumenty nie podlegały analizie i weryfikacji w ramach wydanej interpretacji, gdyż tutejszy Organ w toku wydawania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego nie ma stosownego umocowania w przepisach prawa, umożliwiającego weryfikację przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) jest sam przepis prawa. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ….., po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.