Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/415-47/14-5/JR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-04-16
Teza: Czy uzyskanie przez Wnioskodawcę jednorazowego odszkodowania z tytułu zawarcia umowy służebności gruntowej obejmującej prawo przejazdu i przechodu na nieruchomości rolnej wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego stanowiącej Jego współwłasność jest zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: odszkodowania; przychód; służebność-służebność gruntowa; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 29 listopada 2013 r. (data wpływu 20 stycznia 2014 r.), uzupełniony pismem z dnia 26 marca 2014 r. (data wpływu 31 marca 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu otrzymanego z jednorazowego odszkodowania z tytułu ustanowienia służebności gruntowej obejmującej prawo przejazdu i przechodu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 stycznia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wniosek nie spełniał wymogów, o których mowa w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), w związku z czym pismem z dnia 17 marca 2014 r., Nr IPTPB2/415-47/14-2/JR, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 169 § 1 i § 2 w związku z art. 14h ww. ustawy, wystąpił do Wnioskodawcy o usunięcie braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 21 marca 2014 r., natomiast w dniu 31 marca 2014 r. uzupełniono ww. wniosek (data nadania 28 marca 2014 r.).

We wniosku przedstawiono (ostatecznie doprecyzowany w uzupełnieniu wniosku) następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca wraz z małżonką jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej, oznaczonej numerem ewidencyjnym nr B (dalej: „Nieruchomość 2”). Nieruchomość ta stanowi nieruchomość rolną i wchodzi w skład gospodarstwa rolnego. W załączeniu do wniosku został przedłożony wypis z rejestru gruntów.

Na mocy umowy z dnia …listopada 2013 r. zawartej z Farmą Wiatrową B. sp. z o.o. „Nieruchomość 2” została obciążona służebnością gruntową obejmującą prawo przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnych właścicieli Nieruchomości Władnących, tj. działek ewidencyjnych numer C oraz numer D. Spółka Farma Wiatrowa B. sp. z o.o. zawarła umowę służebności w związku z budową elektrowni wiatrowej. Jednym z elementów niezbędnych do realizacji inwestycji było zapewnienie dojazdu i dojścia do farmy wiatrowej, w celu uregulowania stosunków prawnych między spółką a właścicielami gruntu (Nieruchomości Władnącej), przez które zapewniony został dojazd i dojście do inwestycji. Przedmiotowa służebność została ustanowiona za jednorazowym odszkodowaniem wynoszącym 1 000 zł (słownie: tysiąc złotych).

W związku z powyższym opisem zadano (ostatecznie doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku) następujące pytanie.

Czy uzyskanie przez Wnioskodawcę jednorazowego odszkodowania z tytułu zawarcia umowy służebności gruntowej obejmującej prawo przejazdu i przechodu na nieruchomości rolnej wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego stanowiącej Jego współwłasność jest zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

W zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 1, nr 3 i nr 4 zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy (ostatecznie sprecyzowanym w uzupełnieniu wniosku), jednorazowe odszkodowanie otrzymane przez Niego na mocy umowy zawartej z Farmą Wiatrową B. sp. z o.o. z tytułu ustanowienia służebności gruntowej obejmujące prawo przejazdu i przechodu na „Nieruchomości 2”, korzysta ze zwolnienia podatkowego w oparciu o przepis art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

1.  ustanowienia służebności gruntowej,
2.  rekultywacji gruntów,
3.  szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie,

\- w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, z późn. zm.).

Wnioskodawca wskazał, że służebność obejmująca prawo przejazdu i przechodu jest niewątpliwie odmianą służebności gruntowej (por. m.in. uchwała SN z dnia 12 lutego1980 r., III CZP 83/79, OSN 1980, Nr 9, poz. 158). Potrzeba ustanawiania służebności wynika przede wszystkim z sąsiedztwa nieruchomości, które stwarza różnego rodzaju potrzeby, na przykład przechodzenia czy przejazdu przez cudzy grunt, przepędu zwierząt, czerpania wody ze studni, ale także z dążenia stron, uwikłanych w stosunki sąsiedzkie, czy innego rodzaju stosunki faktyczne i prawne, by określonej osobie przysługiwało prawo korzystania z cudzej nieruchomości w oznaczonym zakresie (por. E. Gniewek (w:) System prawa prywatnego, t. 4, 2007, s. 442-443; A. Wąsiewicz (w:) System prawa cywilnego, t. II, 1977, s. 673-674).

Według Wnioskodawcy, kwota określona w umowie o ustanowienie służebności gruntowej obejmującej prawo przejazdu i przechodu, stanowiąca jednorazowe odszkodowanie, wypłacona Mu, jako rolnikowi z tytułu ustanowienia służebności gruntowej na gruntach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z którego dochód jest opodatkowany podatkiem rolnym, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na mocy art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że odszkodowanie otrzymane na mocy Umowy z tytułu ustanowienia służebności gruntowej obejmujące prawo przejazdu i przechodu na „Nieruchomości 2”, które zostało Mu wypłacone po zawarciu Umowy, korzysta ze zwolnienia podatkowego w oparciu o przepis art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jego zdaniem, przez pojęcie „infrastruktury technicznej” użyte cyt. „w art. 20 ust. 1 pkt 120” ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy wskazać, że zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Według Wnioskodawcy, zgodnie z bogatym orzecznictwem sądów administracyjnych, elektrownie wiatrowe stanowią urządzenia infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, m.in. wyroki NSA: z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 762/12, z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2251/10, z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 310/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 1273/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Po 1003/08.

Wnioskodawca podaje, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 762/12 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) również wskazał, że elektrownie wiatrowe stanowią urządzenia infrastruktury technicznej w rozumieniu przepisu art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z kolei w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 567/112, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że urządzenia infrastruktury technicznej to przewody lub urządzenia techniczne stosowane do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania energii elektrycznej, czyli m.in. siłownie wiatrowe z generatorem energii elektrycznej. Pojęcie infrastruktury nie ogranicza się zatem do urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, ale także obejmuje urządzenia, które służą do jej wytwarzania”. W Jego ocenie, świadczenie określone jako odszkodowanie z tytułu ustanowienia służebności gruntowej w związku z budową elektrowni wiatrowej, w tym z tytułu służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu, jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca wskazał, że w odniesieniu do osób posiadających gospodarstwo rolne, wszystkie przesłanki wymienione cyt. „w art. 20 ust. 1 pkt 120” ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniające do uznania, że świadczenie wypłacone na ich rzecz na podstawie umowy o ustanowienie służebności gruntowej objęte jest zwolnieniem podatkowym, zostały spełnione.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Jak wynika z powyższego przepisu katalog przychodów zaliczanych do tzw. innych źródeł jest katalogiem otwartym. Tym samym do tegoż źródła należy zaliczyć wszystkie inne przychody, które nie mogą być zakwalifikowane do pozostałych kategorii źródeł, szczegółowo wymienionych w treści art. 10 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

1.  ustanowienia służebności gruntowej,
2.  rekultywacji gruntów,
3.  szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

\- w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Podkreślenia wymaga, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej – powszechności i równości opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej, tzn. muszą być interpretowane ściśle.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca jest współwłaścicielem „Nieruchomości 2”, stanowiącej nieruchomość rolną, która wchodzi w skład gospodarstwa rolnego.

Na mocy umowy z dnia …listopada 2013 r. zawartej z Farmą Wiatrową B. sp. z o.o. Nieruchomość 2 została obciążona służebnością gruntową obejmującą prawo przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnych właścicieli Nieruchomości Władnących, tj. działek ewidencyjnych numer C oraz numer D. Spółka Farma Wiatrowa B. sp. z o.o. zawarła umowę służebności w związku z budową elektrowni wiatrowej. Jednym z elementów niezbędnych do realizacji inwestycji było zapewnienie dojazdu i dojścia do farmy wiatrowej, w celu uregulowania stosunków prawnych między spółką a właścicielami gruntu (Nieruchomości Władnącej), przez które zapewniony został dojazd i dojście do inwestycji. Przedmiotowa służebność została ustanowiona za jednorazowym odszkodowaniem.

Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz przedstawiony stan faktyczny uznać należy, że otrzymane przez Wnioskodawcę odszkodowanie spełnia przesłanki wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym korzysta ze zwolnienia przedmiotowego.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że pomimo powołania się przez Wnioskodawcę we własnym stanowisku na art. 20 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tut. Organ uznał to za oczywistą omyłkę i przyjął, że intencją Wnioskodawcy było powołanie się na art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), nie jest ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodne ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania dowodowego okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Nadmienia się, że dokumenty dołączone do wniosku nie podlegają analizie i weryfikacji w ramach postępowania o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego. Przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy Organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.

Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.