Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL3.4012.685.2024.2.NS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-16
Teza: Opodatkowanie dostawy działki w ramach wywłaszczenia w
zamian za odszkodowanie, obowiązek wystawienia faktury
dokumentującej odszkodowanie oraz ustalenie podstawy
opodatkowania dla dostawy działki.
Słowa kluczowe: budowa-budowa drogi
faktura
grunty-grunt niezabudowany
nieruchomości-wywłaszczenie nieruchomości
odszkodowania
zwolnienie
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne -Czynności
podlegające opodatkowaniu
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Dostawa towarów
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI. Podstawa
opodatkowania-Podstawa opodatkowania - zasady
ogólne
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Dostawa terenów
niezabudowanych innych niż tereny budowlane
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Dostawa towarów
wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności
zwolnionej
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1. Faktury -Obowiązek
wystawienia faktury
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-
art. 2-pkt 33
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-
art. 2-pkt 6
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 7.-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-
art. 29a-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-
art. 29a-ust. 6
1

[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 9
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1-art. 106b-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1-art. 106b-ust. 2

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 października 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 26 września 2024 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania dostawy działki nr 1 w ramach
    wywłaszczenia w zamian za odszkodowanie, obowiązku wystawienia faktury
    dokumentującej otrzymane odszkodowanie oraz ustalenia podstawy opodatkowania dla
    dostawy działki nr 1 w ramach wywłaszczenia, w zamian za odszkodowanie.
    Uzupełnili go Państwo pismem z 6 grudnia 2024 r. (wpływ 12 grudnia 2024 r.) – w
    odpowiedzi na wezwanie.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca był
    też właścicielem niezabudowanej nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę gruntu nr
    1 o powierzchni (...) ha, położonej w miejscowości (...), dla której Sąd Rejonowy prowadzi
    księgę wieczystą (...).
    Pismem z dnia (...) lipca 2016 r. (...) Urząd Wojewódzki (...) zawiadomił Wnioskodawcę o
    wszczęciu postępowania na podstawie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych
    zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w sprawie
    wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „(...)” oraz że działką m.
    in. objętą inwestycją, przeznaczoną w całości lub w części pod pas drogowy jest działka
    Wnioskodawcy nr 1.
    Zgodnie z treścią zawartą w operacie szacunkowym z dnia (...) kwietnia 2022 r., wartość
    nieruchomości określono na kwotę (...) PLN (słownie złotych: (...)). Dodatkowo według
    treści operatu stan nieruchomości w ewidencji gruntów po zmianie jako rodzaj użytku dla
    całej działki nr 1 wskazuje oznaczenie Tp, czyli „grunty przeznaczone pod budowę dróg
    publicznych lub linii kolejowych”.
    Wnioskodawca informuje, że do wywłaszczenia działki nr 1 już doszło w zamian za
    odszkodowanie. Wnioskodawca wystawił zatem fakturę VAT na kwotę (...) PLN netto i
    doliczył podatek VAT ze stawką 23%. Wartość brutto faktury to (...) PLN (słownie złotych:
    (...)).
    Wnioskodawca nie występował z wnioskiem o wydanie Wiążącej Informacji Stawkowej.
    Działkę, będącą przedmiotem wywłaszczenia i odszkodowania, Wnioskodawca nabył na
    podstawie umowy sprzedaży zawartej dnia (...) kwietnia 2007 r. (akt notarialny
    sporządzony w Kancelarii Notarialnej), a nabycie nie nastąpiło w ramach czynności
    opodatkowanej VAT bądź zwolnionej z VAT, tylko czynności niepodlegającej
    opodatkowaniu tym podatkiem oraz Wnioskodawca, w związku z nabyciem zapłacił 2%
    podatku PCC.

    W związku z nabyciem ww. działki, Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia
    podatku naliczonego. Wnioskodawca nie wykorzystywał działki na cele działalności
    gospodarczej zwolnionej od VAT.
    Uzupełnienie stanu faktycznego
    W odpowiedzi na pytanie o treści: „Czy niezabudowana nieruchomość gruntowa
    stanowiąca działkę gruntu nr 1 o powierzchni (...) ha, na moment wywłaszczenia objęta
    była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego? Jeżeli tak, proszę wskazać
    jakie było jej dokładne przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania
    przestrzennego? Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał
    zabudowę na jej terenie? Jeśli tak, jaka zabudowa była możliwa na tej działce?”
    Wnioskodawca wskazał:
      W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji
      indywidualnej Wnioskodawca, w ramach doprecyzowania informuje, że na moment
      wywłaszczenia działka nr 1 o powierzchni (...) ha była objęta miejscowym planem
      zagospodarowania przestrzennego z przeznaczeniem jako:
      1. AG/M4 – tereny aktywności gospodarczej na wydzielonych działkach z
        towarzyszącą funkcją mieszkaniową z podstawowym przeznaczeniem gruntów
        pod realizację obiektów dla różnych form działalności takich jak: średnia i drobna
        wytwórczość, rzemiosło produkcyjne, warsztaty naprawcze i remontowe,
        zaplecza techniczne budownictwa, składy i magazyny, hurtownie i urządzenia
        obsługi technicznej średniej i drobnej działalności gospodarczej z funkcją
        mieszkaniową;
      2. KD – tereny tras komunikacyjnych – z podstawowym przeznaczeniem gruntów
        pod tereny dróg/ulic/publicznych i urządzeń z nimi związanych, wynikających z
        docelowych transportowych i innych funkcji drogi.
    Pytania
    1. Czy otrzymane odszkodowanie za przejętą od Wnioskodawcy nieruchomość jest
      czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, czy też zdarzenie to nie jest
      czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług?
    2. Czy otrzymane odszkodowanie Wnioskodawca musiał udokumentować wystawieniem
      faktury?
    3. Czy (jeśli odpowiedź na pytanie nr 1 jest twierdząca) ustalona kwota odszkodowania
      będzie powiększona o należny podatek od towarów i usług?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy:
    Ad. 1.
    Zdaniem Wnioskodawcy, pomimo tego, że nie zawiera on ze Skarbem Państwa żadnej
    umowy zbycia nieruchomości, ani umowy jej przeniesienia, a Skarb Państwa właścicielem
    nieruchomości stał się już z mocy prawa, w dniu, w którym ostateczną stała się decyzja
    Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „(...)”, odszkodowanie, które
    otrzymał podatnik za przejętą nieruchomość, będzie stanowić wynagrodzenie z tytułu
    podlegającej opodatkowaniu VAT „dostawy towarów”.
    Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004
    r. (dalej: „Ustawa VAT”), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej
    „podatkiem”, podlegają m.in. (pkt 1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie
    usług na terytorium kraju.

    Zgodnie z art. 7 Ustawy VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1,
    rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym
    również (co jest bardzo istotne) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub
    podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa
    własności towarów w zamian za odszkodowanie i właśnie ta sytuacja dotyczy
    Wnioskodawcy.
    Odszkodowanie, które otrzyma Wnioskodawca, w części dotyczącej przejętego prawa
    własności działki nr 1, opodatkowane będzie stawką podstawową 23%, zgodnie z treścią
    art. 41 ust. 1 Ustawy VAT, ponieważ przejęta przez Skarb Państwa nieruchomość z mocy
    art. 2 pkt 33) Ustawy VAT jest „terenem budowlanym”, potwierdzeniem czego jest też
    oznaczenie przejętej nieruchomości w ewidencji gruntów symbolem Tp, a czynność ta nie
    będzie korzystać ze zwolnienia od VAT, na podstawie art. 43 Ustawy VAT, w szczególności
    na podstawie ust. 1 pkt 9) wymienionego przepisu. Wnioskodawca nie jest też rolnikiem
    ryczałtowym.
    Ad. 2.
    Otrzymane odszkodowanie będące w rozumieniu Ustawy VAT – odpłatną dostawą towaru
    Wnioskodawca musiał udokumentować wystawieniem faktury, a obowiązek ten wynika z
    treści art. 106b ust. 1 pkt 1) w związku z art. 106a pkt 2) Ustawy VAT. Obowiązek
    podatkowy w takim przypadku, zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 1) ppkt b), powstaje z chwilą
    otrzymania całości lub części zapłaty.
    Ad. 3.
    Ustalona kwota odszkodowania dla Wnioskodawcy została powiększona o należny
    podatek od towarów i usług, ponieważ kwota wskazana w operacie szacunkowym była
    określona jako kwota netto i nie zawierała „w sobie” podatku VAT, dlatego Wnioskodawca,
    kierując się zasadą dochowania należytej staranności i zapisami art. 29a ust. 1 ustawy o
    podatku od towarów i usług, doliczył podatek VAT w wysokości 23%.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:
    - prawidłowe – w zakresie opodatkowania dostawy działki nr 1 w ramach wywłaszczenia,
      w zamian za odszkodowanie (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);
    - prawidłowe – w zakresie obowiązku wystawienia faktury dokumentującej otrzymane
      odszkodowanie (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);
    - nieprawidłowe – w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania dla dostawy działki nr 1
      w ramach wywłaszczenia, w zamian za odszkodowanie (pytanie oznaczone we
      wniosku nr 3).

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i
    usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy
      oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

    Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:
      1) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w
        imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów
        w zamian za odszkodowanie;
      2) wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej
        umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy
        sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w
        następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty
        ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
      3) wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a
        komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
      4) wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu,
        jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
      5) ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego,
        ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz
        przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na
        spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz
        członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub
        lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni
        własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
      6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
      7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
    Należy podkreślić, że co do zasady dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie
    usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym
    warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika wprost z powołanego wyżej
    przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
    Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za
    wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę,
    należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga
    zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
    Z przywołanego powyżej przepisu art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że przeniesienie z nakazu
    organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub
    przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (nieruchomości) w zamian za
    odszkodowanie jest objęte podatkiem od towarów i usług (a więc także wówczas, gdy
    nie jest ono następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy
    publicznej lub z mocy samego prawa).
    W takiej sytuacji uznać należy, że ma miejsce dostawa towarów w zamian za
    odszkodowanie, natomiast odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za
    przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną –
    objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług.
    W konsekwencji należy stwierdzić, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej
    lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa
    prawa własności towarów (w tym nieruchomości) w zamian za odszkodowanie – na
    podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług.
    Należy przy tym zaznaczyć, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie
    podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie
    własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę
    odszkodowania. Wynagrodzenie musi mieć zatem konkretny wymiar, a więc być
    konkretną wielkością wyrażalną w pieniądzu. Dostawę można uznać za dokonaną

    odpłatnie, dopiero gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po
    stronie dostawcy towaru. Oznacza to, że przeniesienie z mocy prawa prawa własności
    towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie przyznania
    odszkodowania i ustalenia jego wysokości.
    Zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
    nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.):
      Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze
      decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa
      rzeczowego na nieruchomości.
    W myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
      Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa
      rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej
      odpowiadającym wartości tych praw.
    Z powołanych przepisów wynika zatem, że istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub
    ograniczenie m.in. prawa do nieruchomości. Dokonuje się tego za odszkodowaniem
    wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza wydanie aktu
    prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z mocy
    prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję
    ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ administracji publicznej, który np.
    wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Z tak określonych
    zapisów ustawowych wynika, że podmiotem podejmującym cały katalog czynności
    prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy jakiejkolwiek
    innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.
    Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności
    opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa
    towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez
    „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
    Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca (Spółka) jest czynnym podatnikiem podatku od
    towarów i usług. Wnioskodawca był właścicielem niezabudowanej nieruchomości
    gruntowej stanowiącej działkę gruntu nr 1 o powierzchni (...) ha, położonej w miejscowości
    (...), dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą (...). Pismem z dnia (...) lipca 2016 r.
    (...) Urząd Wojewódzki (...) zawiadomił Wnioskodawcę o wszczęciu postępowania na
    podstawie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na
    realizację inwestycji drogowej pn.: „(...)” oraz że działką m.in. objętą inwestycją,
    przeznaczoną w całości lub w części pod pas drogowy jest działka Wnioskodawcy nr 1.
    Zgodnie z treścią zawartą w operacie szacunkowym z dnia (...) kwietnia 2022 r., wartość
    nieruchomości określono na kwotę (...) PLN. Dodatkowo według treści operatu stan
    nieruchomości w ewidencji gruntów po zmianie jako rodzaj użytku dla całej działki nr 1

    wskazuje oznaczenie Tp, czyli „grunty przeznaczone pod budowę dróg publicznych lub linii
    kolejowych”. Do wywłaszczenia działki nr 1 już doszło w zamian za odszkodowanie.
    Wnioskodawca wystawił fakturę VAT na kwotę (...) PLN netto i doliczył podatek VAT ze
    stawką 23%. Na moment wywłaszczenia działka nr 1 o powierzchni (...) ha była objęta
    miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z przeznaczeniem jako:
    1. AG/M4 – tereny aktywności gospodarczej na wydzielonych działkach z towarzyszącą
      funkcją mieszkaniową z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod realizację
      obiektów dla różnych form działalności takich jak: średnia i drobna wytwórczość,
      rzemiosło produkcyjne, warsztaty naprawcze i remontowe, zaplecza techniczne
      budownictwa, składy i magazyny, hurtownie i urządzenia obsługi technicznej średniej i
      drobnej działalności gospodarczej z funkcją mieszkaniową;
    2. KD – tereny tras komunikacyjnych – z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod
      tereny dróg/ulic/publicznych i urządzeń z nimi związanych, wynikających z docelowych
      transportowych i innych funkcji drogi.
    Działkę, będącą przedmiotem wywłaszczenia i odszkodowania, Wnioskodawca nabył na
    podstawie umowy sprzedaży zawartej dnia (...) kwietnia 2007 r., a nabycie nie nastąpiło w
    ramach czynności opodatkowanej VAT, bądź zwolnionej z VAT, tylko czynności
    niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem. W związku z nabyciem ww. działki
    Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.
    Wnioskodawca nie wykorzystywał działki na cele działalności gospodarczej zwolnionej od
    VAT.
    Wątpliwości Wnioskodawcy w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy dostawa
    działki nr 1 w ramach wywłaszczenia w zamian za odszkodowanie stanowi czynność
    opodatkowaną podatkiem od towarów i usług.
    Należy zaznaczyć, że dokonując przeniesienia prawa do rozporządzania
    nieruchomością jak właściciel, Wnioskodawca występuje w opisanej sytuacji w
    charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1
    ustawy. Oznacza to, że dostawa taka podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług. Dochodzi bowiem do przeniesienia na inny podmiot – nabywcę – prawa do
    dysponowania towarem (tu gruntem) jak właściciel. Ponadto w przedmiotowej sprawie
    ma miejsce odpłatna dostawa towarów, przy czym odszkodowanie stanowi
    wynagrodzenie za przeniesienie własności gruntów.
    W analizowanej sprawie należy wskazać, że na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy z dnia
    10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w
    zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311):
      Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący
      zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg
      powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji
      drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.
    Przepis art. 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych wskazuje, że:
      Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności
      oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają
      się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
    Według art. 11i ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      W sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej
      nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z
      dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2.
    Na mocy art. 11i ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:

      W sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się
      przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów ustawy
      z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2021 r. poz. 485 oraz z 2023 r.
      poz. 28 i 1688).
    Fakt, że w przypadku wydawania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej
    zostały w całości wyłączone przepisy określone w ustawie o planowaniu i
    zagospodarowaniu przestrzennym oznacza w szczególności, że ustalenie lokalizacji
    drogi w ramach zezwolenia na realizację inwestycji drogowej może nastąpić niezależnie
    od tego, czy dla terenu, przez który ma przebiegać ta inwestycja, obowiązuje miejscowy
    plan zagospodarowania przestrzennego oraz niezależnie od treści postanowień takiego
    planu.
    Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział
      nieruchomości.
    Jak stanowi art. 12 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do
      dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości.
    Według regulacji art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i
    realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy
      prawa:
      1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
      2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do
        dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych,
      - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się
        ostateczna.
    Analiza przywołanych regulacji prowadzi do wniosku, że w przypadku realizacji
    inwestycji drogowych w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach
    przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzja o zezwoleniu
    na realizację inwestycji drogowej zastępuje decyzję o lokalizacji inwestycji celu
    publicznego, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i
    zagospodarowaniu przestrzennym.
    W myśl art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w
      ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji
      drogowej.
    Na mocy art. 12 ust. 4f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje
      dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym
      nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone
      prawo rzeczowe.
    Zgodnie z art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:

      Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a,
      stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem
      art. 18.
    Według art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu
      nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji
      drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje
      ustalenie wysokości odszkodowania.
    Z powołanych przepisów wynika zatem, że istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub
    ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za
    odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co
    poprzedza wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką
    procedurą staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu
    terytorialnego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ administracji
    publicznej, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji. Z tak określonych
    zapisów ustawowych wynika jasno, że podmiotem podejmującym cały katalog
    czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy
    jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.
    Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, zmiana przeznaczenia wywłaszczonej
    nieruchomości z terenu niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę na teren
    przeznaczony pod zabudowę odbywa się w tym samym momencie, w którym
    nieruchomość ta staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich
    jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana ta nie wystąpiłaby gdyby nie doszło do
    czynności wywłaszczenia.
    W związku z powyższym wywłaszczoną nieruchomość należy opodatkować z
    uwzględnieniem jej przeznaczenia sprzed wywłaszczenia.
    Przeniesienie z mocy prawa prawa własności gruntu w zamian za odszkodowanie
    stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy,
    natomiast opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo
    odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności w zamian za
    wynagrodzenie pełniące funkcję odszkodowania.
    Należy zauważyć, że wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo
    może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
    Jednakże, zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w przepisach
    wykonawczych do niej, ustawodawca przewiduje dla niektórych czynności obniżone
    stawki podatku bądź zwolnienie od podatku.
    Zakres i zasady zwolnienia od podatku VAT dostawy towarów lub świadczenia usług
    zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
    W myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:
      Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny
      budowlane.
    Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której
    przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż
    budowlane. Zatem, ze zwolnienia od podatku korzystać będą dostawy gruntów o
    charakterze rolnym, leśnym itp.
    Stosownie do treści art. 2 pkt 33 ustawy:

      Ilekroć w dalszych przepisach ustawy jest mowa o terenach budowlanych – rozumie
      się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem
      zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z
      decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w
      przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
    W związku z tym, że ustawa nie precyzuje, o jakie tereny przeznaczone pod zabudowę
    chodzi, przyjąć trzeba, że pojęcie „tereny przeznaczone pod zabudowę” obejmuje
    obszary, na których przewidziane są różne formy zabudowy.
    Opodatkowane są zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe
    niezabudowane, będące terenami budowlanymi w rozumieniu ww. art. 2 pkt 33 ustawy,
    pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane
    – są zwolnione od podatku.
    W tym miejscu należy zauważyć, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o
    planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.):
      Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym
      uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód
      wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów
      zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu,
      należy do zadań własnych gminy.
    Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
      Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz
      określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w
      miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
    W myśl art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
      W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
      określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w
      drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
      1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji
        inwestycji celu publicznego;
      2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala
        się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
    O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego. Miejscowy
    plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w
    przypadku jego braku decyzja o warunkach zabudowy – jako akt indywidualny prawa
    administracyjnego.
    W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente
    Emmen – „teren budowlany” oznacza „każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany
    przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę”.
    Zatem, także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, za teren budowlany uznać
    można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod
    zabudowę.
    Wprowadzony do ustawy o podatku od towarów i usług art. 2 pkt 33, odpowiada więc
    także treści ww. orzeczenia, gdyż cechę przeznaczenia pod zabudowę ustalić należy na
    podstawie określonych wprost w ustawie dokumentów prawa miejscowego.
    W związku z powyższym, ustawa o podatku od towarów i usług nakazuje oceniać
    przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan
    zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy
    nieruchomości.

    Podkreślić należy, że analiza powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy
    wskazuje jednoznacznie, że zwolnienie od podatku obejmuje zbycie nieruchomości
    niezabudowanych (gruntów) innych niż tereny budowlane.
    Jeżeli natomiast nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku
    na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy dla dostawy nieruchomości, należy
    przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług w
    oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
      Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele
      działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia
      tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia
      kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
    Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich
    towarów, tj. zarówno nieruchomości, jak i ruchomości, przy nabyciu (imporcie lub
    wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT
    oraz wykorzystywanych niezależnie od okresu ich używania przez podatnika wyłącznie
    na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
    Niespełnienie choćby jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia
    dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1
    pkt 2 ustawy.
    NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., sygnatura akt I FSK 627/12 wskazał, że:
      Zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE, a więc również
      wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., przysługuje tylko wtedy gdy podatnik nie ma
      prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych
      przepisami dyrektywy lub u.p.t.u., co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną
      od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy), a więc nie ma zastosowania, gdy brak
      odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w
      ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok ETS z 8 grudnia 2005 r. w sprawie C-
      280/04 Jyske Finanse A/S) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku
      naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał.
    W wyroku, na który powołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia z VAT nie będzie korzystać
    dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z
    powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym,
    przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje, że w przypadkach, w których przy
    nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z
    brakiem prawa do odliczenia VAT.
    Powyższe oznacza, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy nie
    może mieć zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży,
    w wyniku której nabył on wcześniej ten towar nie była opodatkowana podatkiem od
    towarów i usług.
    Z opisu sprawy wynika, że działka nr 1 stanowi działkę niezabudowaną, która na
    moment wywłaszczenia objęta była miejscowym planem zagospodarowania
    przestrzennego, z przeznaczeniem jako:
      1. AG/M4 – tereny aktywności gospodarczej na wydzielonych działkach z
      towarzyszącą funkcją mieszkaniową z podstawowym przeznaczeniem gruntów
      pod realizację obiektów dla różnych form działalności takich jak: średnia i drobna
      wytwórczość, rzemiosło produkcyjne, warsztaty naprawcze i remontowe, zaplecza
      techniczne budownictwa, składy i magazyny, hurtownie i urządzenia obsługi
      technicznej średniej i drobnej działalności gospodarczej z funkcją mieszkaniową;

      2. KD – tereny tras komunikacyjnych – z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod
      tereny dróg/ulic/publicznych i urządzeń z nimi związanych, wynikających z
      docelowych transportowych i innych funkcji drogi.
    Mając na uwadze obowiązujące przepisy oraz fakt, że zgodnie z miejscowym planem
    zagospodarowania przestrzennego działka nr 1 znajdowała się na terenie oznaczonym
    symbolem:
      1. AG/M4 – tereny aktywności gospodarczej na wydzielonych działkach z
        towarzyszącą funkcją mieszkaniową z podstawowym przeznaczeniem gruntów
        pod realizację obiektów dla różnych form działalności takich jak: średnia i drobna
        wytwórczość, rzemiosło produkcyjne, warsztaty naprawcze i remontowe,
        zaplecza techniczne budownictwa, składy i magazyny, hurtownie i urządzenia
        obsługi technicznej średniej i drobnej działalności gospodarczej z funkcją
        mieszkaniową;
      2. KD – tereny tras komunikacyjnych – z podstawowym przeznaczeniem gruntów
        pod tereny dróg/ulic/publicznych i urządzeń z nimi związanych, wynikających z
        docelowych transportowych i innych funkcji drogi;
    należy stwierdzić, że ww. działka stanowiła działkę z przeznaczeniem pod zabudowę.
    Zatem uznać należy, że dostawa tej działki nie korzystała ze zwolnienia od podatku na
    podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
    Sprzedaż wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej działkę nr 1 nie była także objęta
    zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jak wynika bowiem z
    okoliczności sprawy, działka nr 1, nie była przez Wnioskodawcę wykorzystywana na cele
    działalności gospodarczej zwolnionej od podatku VAT. Ponadto, działkę będącą
    przedmiotem wywłaszczenia i odszkodowania, Wnioskodawca nabył na podstawie
    umowy sprzedaży zawartej dnia (...) kwietnia 2007 r., a nabycie nie nastąpiło w ramach
    czynności opodatkowanej podatkiem VAT bądź zwolnionej z podatku VAT, tylko
    czynności niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem. W takiej sytuacji nie można
    uznać, że Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy
    nabyciu nieruchomości, lub że takie prawo Mu nie przysługiwało, bowiem nie było
    podatku, który Wnioskodawca mógłby odliczyć.
    W związku z powyższym, dostawa działki nr 1, w drodze wywłaszczenia w zamian za
    odszkodowanie, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie
    art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy. Dla dostawy ww. działki nie
    ma zastosowania zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 9 i pkt 2 ustawy,
    zatem powinna być opodatkowana według właściwej stawki podatku.
    Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania oznaczonego nr 1 jest
    prawidłowe.
    Kolejne wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą obowiązku wystawienia faktury
    dokumentującej otrzymane odszkodowanie.
    Zasady dokumentowania przez podatników czynności podlegających opodatkowaniu
    regulują przepisy art. 106a-106q ustawy.
    Na mocy art. 106b ust. 1 ustawy:
      Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
      1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art.
        106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku,
        podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz
        osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
      2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik
        korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

      3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany
        w pkt 1;
      4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o
        których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
      a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
      b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5
        pkt 4,
      c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a
        ust. 1b.
    Zgodnie z art. 106b ust. 2 ustawy:
      Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży
      zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1
      lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
    Faktury są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze
    dokonywane przez podatnika. Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym
    wymiarze podatku od towarów i usług, dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe
    oznaczenie wszystkich elementów faktury.
    Mając zatem na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz fakt, że otrzymane
    odszkodowanie za przejętą nieruchomość (działkę nr 1) stanowi wynagrodzenie za
    czynność opodatkowaną, niekorzystającą ze zwolnienia od podatku, Wnioskodawca jest
    obowiązany udokumentować przedmiotową transakcję fakturą zgodnie z art. 106b
    ustawy.
    W konsekwencji, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania oznaczonego we
    wniosku nr 2 jest prawidłowe.
    Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą również ustalenia, czy ustalona kwota
    odszkodowania powinna być powiększona o należny podatek od towarów i usług.
    W myśl art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:
      Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119
      oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy
      towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy,
      usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i
      innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę
      towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
    Z przepisu tego wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług
    stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z
    tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość
    rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.
    Według art. 29a ust. 6 ustawy:
      Podstawa opodatkowania obejmuje:
      1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty
        podatku;
      2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i
        ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od
        nabywcy lub usługobiorcy.
    Z powyższych przepisów wynika, że art. 29a ust. 1 ustawy odnosi się do wszystkiego, co
    stanowi zapłatę obejmując swym zakresem każdą formę zapłaty otrzymaną przez
    sprzedawcę z tytułu dostawy towarów lub wykonania usługi.
    Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów, podstawa opodatkowania musi być kwotą
    niezawierającą podatku. Skoro bowiem podstawa opodatkowania jest kwotą, od jakiej

    oblicza się podatek, to sama nie może zawierać podatku. Tę cechę podstawy
    opodatkowania wyraża przepis art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy. Wynika z niego, że
    podstawa opodatkowania nie obejmuje kwoty podatku (należnego od danych
    czynności). To znaczy, że zapłata, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, jest kwotą
    brutto i stanowi podstawę opodatkowania dopiero po pomniejszeniu jej o należny
    podatek.
    Zauważyć należy, że art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o
    cenach towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 168) stanowi, że:
      Użyte w ustawie określenia oznaczają: cena – wartość wyrażoną w jednostkach
      pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub
      usługę;
    Stosownie do treści art. 3 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy:
      W cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na
      podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru lub usługi podlega obciążeniu
      podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym. Przez cenę rozumie się
      również stawkę taryfową.
    W tym miejscu należy wskazać, że przepisy prawa podatkowego pozostawiają stronom
    transakcji rozstrzygnięcie kwestii, czy wynagrodzenie wypłacone w zamian za
    przeniesienie prawa własności towarów uwzględnia podatek od towarów i usług, i
    stanowi kwotę brutto, czy nie uwzględnia podatku od towarów i usług i stanowi kwotę
    netto.
    W tym miejscu warto przypomnieć, że jak wynika z cytowanego wyżej art. 29a ust. 1 i
    ust. 6 pkt 1 ustawy, podstawą opodatkowania, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą
    dokonujący dostawy towarów otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od
    nabywcy, przy czym podstawa opodatkowania obejmuje podatki, cła, opłaty i inne
    należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku.
    Wysokości kwoty należnej od nabywcy, czyli ceny sprzedaży, powyższy przepis, ani inne
    przepisy prawa podatkowego nie regulują. Przepisy ustawy o podatku od towarów i
    usług, które regulują konsekwencje publiczno-prawne dokonania sprzedaży towaru lub
    wyświadczenia usługi – nie mogą mieć wpływu na wysokość ceny ustalonej przez strony
    umowy cywilnej. Regulują bowiem, co stanowi podstawę opodatkowania, ale nie mają i
    nie mogą mieć wpływu na sposób jej ustalenia.
    W prawodawstwie polskim obowiązuje zasada swobody umów, w ramach której strony
    mogą dowolnie kształtować treść umowy w granicach wyznaczonych przez prawo.
    Zasada ta ma również zastosowanie na gruncie prawa podatkowego. W związku z tym,
    przy ustalaniu wysokości należności ustawodawca nie ingeruje w sferę podejmowania
    decyzji, co do sposobu określenia należności (ceny – tj. czy powinna być ona
    uzgodniona w zawartej pomiędzy kontrahentami umowie jako wartość bez podatku
    VAT, tzw. cena netto, czy też wartość z podatkiem VAT, tzw. cena brutto) za
    sprzedawany towar, a wszelkie spory pomiędzy stronami transakcji w tym zakresie są
    rozstrzygane na gruncie prawa cywilnego, a nie podatkowego.
    Należy również zaznaczyć, że strony powinny ewentualnie sięgnąć do odpowiednich
    przepisów innych gałęzi prawa. Jeśli zatem, zgodnie z odpowiednimi przepisami innych
    gałęzi prawa lub ustaleniami pomiędzy stronami, dotyczącymi przyznania i wypłaty
    odszkodowania oraz jego wysokości, Wnioskodawca za transakcję dostawy
    nieruchomości otrzyma wyłącznie kwotę odszkodowania, która będzie jedyną kwotą
    należną Wnioskodawcy za oddane z mocy prawa nieruchomości, to należy uznać, że
    jest to kwota należna z tytułu sprzedaży, czyli kwota obejmująca całość świadczenia
    należnego od nabywcy, którą dla ustalenia podstawy opodatkowania należy traktować
    jako kwotę brutto zawierającą podatek VAT.

    Z opisu sprawy wynika, że zgodnie z treścią zawartą w operacie szacunkowym, wartość
    nieruchomości określono na kwotę (...) PLN. Do wywłaszczenia działki nr 1 już doszło w
    zamian za odszkodowanie. Wnioskodawca wystawił zatem fakturę VAT na kwotę (...)
    PLN netto i doliczył podatek VAT.
    Jak wskazano wyżej, sposób ustalenia podstawy opodatkowania określa art. 29a ust. 1
    ustawy, który stanowi, że podstawą opodatkowania jest co do zasady wszystko, co
    stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma
    otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z
    otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze
    mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych
    przez podatnika. Jednocześnie, zgodnie z art. 29a ust. 6 ustawy, podstawa
    opodatkowania obejmuje również wszelkie należności związane z zapłatą – w tym
    podatki i inne opłaty.
    Zatem, jeżeli Wnioskodawca za transakcję dostawy nieruchomości (działki nr 1)
    otrzymał wyłącznie kwotę odszkodowania, która była jedyną kwotą należną
    Wnioskodawcy za oddane z mocy prawa ww. nieruchomości, to należy uznać, że jest to
    kwota należna z tytułu sprzedaży, czyli kwota obejmująca całość świadczenia należnego
    od nabywcy, którą dla ustalenia podstawy opodatkowania należy traktować jako kwotę
    brutto zawierającą podatek VAT.
    Jeśli odszkodowanie należne Wnioskodawcy z tytułu wywłaszczenia nieruchomości
    określone zostało na podstawie operatu szacunkowego oraz kwota odszkodowania
    stanowi całość rekompensaty z tytułu wywłaszczenia, to należy ją uznać za podstawę
    opodatkowania po pomniejszeniu o kwotę należnego podatku od towarów i usług.
    W konsekwencji, jeśli kwota z operatu stanowi odszkodowanie i jedyną kwotę należną,
    to ustalona kwota odszkodowania – wbrew twierdzeniu Wnioskodawcy – stanowi kwotę
    brutto zawierającą należny podatek VAT, który Wnioskodawca powinien wyliczyć
    metodą w „stu”.
    Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr
    3 jest nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
      Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do
      wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia
      przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej
      tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
    Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem
    zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub
    nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia
    przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy,
    gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się
    będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w
    złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na
    wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W przypadku, gdy w toku
    postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie

    określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków
    prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w
    opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
    zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.