Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2.4011.191.2025.2.KC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-02
Teza: Opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych
świadczenia pieniężnego (odszkodowania) objętego ugodą
sądową.
Słowa kluczowe: mediacja
odszkodowania
pracownik
ugody
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 3
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 3b

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

25 marca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 24 marca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 19 maja
    2025 r. (wpływ 22 maja 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Pracownik był zatrudniony w X w A (zwany dalej X) na podstawie umowy o pracę na czas
    nieokreślony.
    Z dniem 20 września 2024 r., na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 w zw. z art. 100 § 2 pkt 2 i 4
    Kodeksu pracy, umowa o pracę została rozwiązana przez pracodawcę bez wypowiedzenia
    z winy pracownika z powodu ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych
    obowiązków w pracowniczych.
    Pracownik wniósł skutecznie pozew o zapłatę odszkodowania z tytułu niezgodnego z
    prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia do Sądu Rejonowego. Powód
    wniósł o uznanie za bezskuteczne rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę, bez
    wypowiedzenia z winy pracownika oraz zażądał kwoty 11.100 zł tytułem odszkodowania za
    niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia wraz z ustawowymi
    odsetkami za opóźnienie od dnia podjęcia pracy do dnia zapłaty. W trakcie procesu
    pracownik zmienił określone wyżej żądanie w zakresie wysokości dochodzonego
    odszkodowania, na kwotę 15.553,44 zł.
    Zgodnie z zaświadczeniem o miesięcznych zarobkach pracownika, wyliczonych jak
    ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, dla celów postępowania sądowego, razem wartość
    brutto wyliczonego wynagrodzenia za jeden miesiąc wyniosła 5.184,48 zł. Stronom
    przysługiwał 3-miesięczny okres wypowiedzenia umowy o pracę.
    W trakcie postępowania sądowego, postanowieniem z (...) 2025 r., Sąd Rejonowy
    skierował strony do mediacji.
    (...) 2025 r. przeprowadzono postępowanie mediacyjne, w wyniku którego zawarto ugodę
    przed mediatorem.
    Strony zgodnie ustaliły m.in., że:
    1. Tytułem roszczeń dochodzonych przez pracownika, X zobowiązuje się zapłacić na rzecz
      pracownika kwotę w wysokości 12.000 zł tytułem odszkodowania dochodzonego w
      sprawie, jednorazowo w terminie 7 dni od dnia zawarcia ugody, z ustawowymi
      odsetkami w razie opóźnienia, na rachunek bankowy pracownika;
    2. Strony zgodnie ustalają, że stosunek pracy ustał z dniem 20 września 2024 r. na mocy
      porozumienia stron. W terminie 7 dni od zawarcia ugody pracodawca wystawi
      pracownikowi świadectwo pracy, który odbierze je osobiście w siedzibie pracodawcy;
    3. Strony zgodnie oświadczają, iż zamykają niniejszą ugodą wszelkie roszczenia
      dochodzone w postępowaniu związane z rozwiązaniem umowy o pracę łączącej strony
      oraz wszelkie roszczenia wynikające ze stosunku pracy. Koszty postępowania
      sądowego strony wzajemnie znoszą;
    4. Powyższe warunki ugody, strony uznają jako obowiązujące i nie wnoszą innych
      zastrzeżeń;
    5. Mając na uwadze powyższe, strony ugody zgodnie wnoszą o jej zatwierdzenie przez
      Sąd Rejonowy na posiedzeniu niejawnym bez konieczności ich obecności.
    Roszczenie pracownika w postępowaniu sądowym było oparte na art. 56 Kodeksu pracy,
    zgodnie z którym:
    „§ 1 Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z
      naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje
      roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo odszkodowanie.
      O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu orzeka sąd pracy.

    § Przepisy art. 45 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.”.
    Granice odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy terminowej dla niniejszej sprawy
    ustanawia art. 59 Kodeksu pracy, zgodnie z którym: „W razie rozwiązania przez
    pracodawcę umowy o pracę zawartej na czas określony z naruszeniem przepisów o
    rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia pracownikowi przysługuje wyłącznie
    odszkodowanie, jeżeli upłynął już termin, do którego umowa miała trwać, lub gdy
    przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do
    upływu tego terminu. W tym przypadku odszkodowanie przysługuje w wysokości
    określonej w art. 58.”.
                                    14Postanowieniem z 18 marca 2025 r., na podstawie art. 183 § 2 Kodeksu postępowania
    cywilnego, Sąd Rejonowy postanowił zatwierdzić ugodę zawartą przed mediatorem (...)
    2025 r. i w całości na podstawie art. 355 Kodeksu postępowania cywilnego umorzyć
    postępowanie w sprawie.
    Odszkodowanie zostało pracownikowi wypłacone w określonym w ugodzie terminie w
    pełnej wysokości, tj. 12.000 zł.
    X nie odprowadził na rachunek właściwego urzędu skarbowego zaliczki na podatek
    dochodowy od osób fizycznych, z tytułu wypłacenia pracownikowi odszkodowania
    ustalonego na podstawie ww. ugody sądowej.
    Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
    Pracownik wniósł pozew na podstawie art. 56 § 1 i art. 58 Kodeksu pracy.
    W niniejszej sprawie pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy
    pracownika z tytułu ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków
    pracowniczych.
    W ugodzie zawartej (...) 2025 r. – na skutek postępowania mediacyjnego – nie wskazano
    wprost, że rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem z dniem 20 września 2024 r. było
    nieuzasadnione lub zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa pracy dotyczących
    rozwiązywania umów o pracę. Strony w przedmiotowej ugodzie zastosowały następujące,
    ogólne postanowienie: „Tytułem roszczeń dochodzonych przez ... – X z siedzibą w A
    zobowiązuje się zapłacić na rzecz ... kwotę w wysokości 12.000 zł (słownie: dwanaście
    tysięcy złotych 00/100) tytułem odszkodowania dochodzonego w sprawie o sygn. akt ...
    jednorazowo w terminie 7 dni od dnia zawarcia ugody, z ustawowymi odsetkami w razie
    opóźnienia, na rachunek bankowy ...”.
    Zasady określenia wysokości dochodzonego odszkodowania określa przepis art. 58
    Kodeksu pracy, zgodnie z którym „Odszkodowanie, o którym mowa w art. 56, przysługuje
    w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o
    pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia
    za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia.”.
    Strony przy określeniu wysokości odszkodowania kierowały się tym przepisem.
    Pracownik był zatrudniony na czas nieokreślony i przysługiwał mu 3-miesięczny okres
    wypowiedzenia. Zgodnie z zaświadczeniem pracodawcy, wartość brutto wyliczonego
    wynagrodzenia miesięcznego dla celów wyliczenia ekwiwalentu za urlop dla pracownika,
    wyniosła 5.184,48 zł.
    W procesie pracownik mógł uzyskać – zgodnie z ww. przepisem – kwotę 15.553,44 zł. W
    ramach wzajemnych ustępstw i negocjacji, strony ustaliły kwotę 12.000 zł tytułem
    odszkodowania. Nie można zatem stwierdzić, że kwota została wyliczona w taki sposób, że:
    · wysokość lub zasady ustalania wskazanego we wniosku świadczenia pieniężnego
      wynikały wyłącznie z zawartej ugody i zostały ustalone wyłącznie wskutek dokonanych
      przez strony uzgodnień w oparciu o wzajemne ustępstwa, których celem było
      polubowne zakończenie sporu; lub

    · wysokość lub zasady ustalania przyznanego świadczenia wynikały wprost z przepisów
      odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw
      lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, czy też wprost z
      postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień
      zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z 26
      czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
    Strony zastosowały system mieszany mający podstawę w przepisach prawa, by w
    końcowej fazie dokonać negocjacji ugodowych i wzajemnych ustępstw. Kwota została
    zapłacona pracownikowi za pomocą przelewu bankowego na rachunek bankowy
    pracownika.
    W wyniku zawarcia ugody z mediatorem, doszło do zmiany sposobu rozwiązania umowy o
    pracę, tj. rozwiązanie umowy nastąpiło na podstawie porozumienia stron – zgodnie z art.
    30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, na bazie następującego postanowienia: „Strony zgodnie
    ustalają, że stosunek pracy ustał z dniem 20 września 2024 r. na mocy porozumienia
    stron. W terminie 7 dni od zawarcia ugody pracodawca wystawi ... świadectwo pracy i
    doręczy je pracownikowi listownie.”.
    Pracownik nie poniósł szkody rzeczywistej.
    Wypłacone świadczenie dotyczyło utraty korzyści, które mógłby pracownik osiągnąć,
    gdyby umowa o pracę nie została rozwiązana, tj. utraty dochodu – wynagrodzenia za
    pracę, od dnia rozwiązania umowy o pracę.
    Pytania
    1) Czy działając jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, X był
      zobowiązany do naliczenia, pobrania i odprowadzenia na rachunek właściwego
      urzędu skarbowego zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu
      wypłacenia pracownikowi odszkodowania zasądzonego na podstawie ugody zawartej
      przed mediatorem, w postępowaniu mediacyjnym, do którego strony zostały
      skierowane przez Sąd Rejonowy, co do której to ugody został złożony wniosek o
      zatwierdzenie przez Sąd Rejonowy na posiedzeniu niejawnym?
    2) Czy wypłacone odszkodowanie, w związku z ww. ugodą, zawartą przed mediatorem
      podlega zwolnieniu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku
      dochodowym od osób fizycznych lub art. 21 ust. 1 pkt 3b tej ustawy?
    Państwa stanowisko w sprawie
    W Państwa ocenie, X jako płatnik nie jest obowiązany do pobrania zaliczki na podatek
    dochodowy od osób fizycznych, od wypłaconego odszkodowania pracownikowi i
    przekazania zaliczki na rachunek właściwego urzędu skarbowego, ponieważ
    odszkodowanie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1
    pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub art. 21 ust. 1 pkt 3b tej
    ustawy.
    Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: „Wolne
    od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich
    wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepis w odrębnych ustaw lub przepis
    w wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych
    wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub
    zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień
    układ w zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych,
    regulaminów lub statutów , o których mowa w art. 9 § 1 ustawy - Kodeks pracy, z
    wyjątkiem:
    a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu
      wypowiedzenia umowy o pracę,

    b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach
      rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących
      pracowników,
    c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom
      pozostającym w stosunku służbowym,
    d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów w o zakazie konkurencji,
    e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną
      działalnością gospodarczą,
    f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem
      działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według
      skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
    g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.”.
    Do skorzystania ze zwolnienia konieczne jest zatem spełnienie następujących przesłanek:
    - otrzymanie odszkodowania lub zadośćuczynienia,
    - ich wysokość lub zasady ustalania muszą wynikać wprost z przepisów odrębnych ustaw
      lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów
      administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów i innych dalej
      wymienionych w przepisie,
    - nie może zachodzić enumeratywnie wskazane wyłączenie wyróżnione w
      przedmiotowym przepisie.
    Przechodząc do stanu faktycznego Państwa sprawy, wskazać trzeba, iż:
    - w ugodzie ustalona kwota została wypłacona tytułem „odszkodowania”,
    - nie zachodzi żadne z wyłączeń wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a - g ustawy o
      podatku dochodowym od osób fizycznych,
    - wysokość odszkodowania i zasady jego ustalania wynikają wprost z przepisów Kodeksu
      pracy, tj. art. 56-61 w oddziale 6 pt. „Uprawnienia pracownika w razie niezgodnego z
      prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia” Rozdziału
      II Umowa o pracę, a konkretnie:
        · art. 56 Kodeksu pracy ,,§ 1 Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez
        wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym
        trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich
        warunkach albo o odszkodowanie. O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu
        orzeka sąd pracy.
    § 2 Przepisy art. 45 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.”;
      · art. 58 Kodeksu pracy „Odszkodowanie, o którym mowa w art. 56, przysługuje w
      wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy
      o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości
      wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres
      wypowiedzenia.”
    Kolejna dodatkowa przesłanka zwolnienia od podatku dochodowego zawarta została w
    art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:
    „Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia
    otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym
    wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
    a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
    b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie
      wyrządzono.”.

    W przypadku zatem wątpliwości, czy zwolnienie od podatku dochodowego przysługuje na
    podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wskazać trzeba na drugą z podstaw zwolnienia.
    Opisując spełnienie przesłanek tego zwolnienia:
    - pracownikowi zostało wypłacone odszkodowanie na podstawie ugody zawartej przed
      mediatorem w postępowaniu mediacyjnym, co do którego skierował strony Sąd
      Rejonowy, przed którym toczyła się sprawa – do wysokości określonej w tej ugodzie,
    - nie wystąpiło wyłączenie, co do odszkodowań wyróżnionych w lit. a-b,
              15- zgodnie z art. 183 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego: „Ugoda zawarta przed
      mediatorem, po jej zatwierdzeniu przez sąd, ma moc prawną ugody zawartej przed
      sądem. Ugoda zawarta przed mediatorem, którą zatwierdzono przez nadanie jej
      klauzuli wykonalności, jest tytułem wykonawczym.”.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem
    tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych,
    zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy
      stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni
      zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
    Natomiast w świetle art. 12 ust. 1 omawianej ustawy:
      Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz
      spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz
      wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło
      finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze,
      wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody,
      ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy
      ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za
      pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń
      częściowo odpłatnych.
    Należy zauważyć, że użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów
    stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są
    więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem

    przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą
    stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do
    przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego
    świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko
    wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale
    również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty,
    jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy.
    Przy czym na podmiocie dokonującym wypłaty ww. świadczeń (pracodawcy) ciążą
    obowiązki płatnika, wynikające z art. 32 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, zgodnie z którym:
      Zakłady pracy będące osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami
      organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej są obowiązane jako płatnicy
      obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które
      uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, z
      pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy, z zasiłków pieniężnych z
      ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy lub z tytułu udziału w
      nadwyżce bilansowej wypłacanej w spółdzielniach pracy.
    Z kolei z art. 38 ust. 1 cytowanej ustawy wynika, że:
      Płatnicy, o których mowa w art. 32-35, przekazują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, kwoty
      pobranych zaliczek na podatek w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po
      miesiącu, w którym pobrano zaliczki, na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy
      którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika
      wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź
      miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jeżeli między kwotą
      potrąconego podatku a kwotą wpłaconego podatku występuje różnica, należy ją
      wyjaśnić w deklaracji, o której mowa w ust. 1a.
    Odszkodowanie stanowi, co do zasady, przychód w rozumieniu przytoczonego wyżej art.
    11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że
    wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w
    katalogu zwolnień przedmiotowych, określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze
    zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji
    podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy
    spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną
    danej preferencji.
    Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia,
      jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw
      lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów
      administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane
      odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania
      wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na
      ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9
      § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465), z
      wyjątkiem:
        a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu
        wypowiedzenia umowy o pracę,
        b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych
        zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn
        niedotyczących pracowników,
        c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia
        funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

        d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
        e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną
        działalnością gospodarczą,
        f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z
        prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są
        opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o
        których mowa w art. 30c,
        g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
    Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
      Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia
      otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym
      wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
        a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
        b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie
        wyrządzono.
    W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt
    3 cyt. ustawy objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia, w sytuacji gdy ich wysokość
    lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów
    wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych
    wydanych na podstawie tych przepisów; lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania
    wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie
    porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z
    dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g tego przepisu.
    Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których
    wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost ze stosownych przepisów prawa lub aktów
    administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, z wyjątkiem enumeratywnie
    wymienionych kategorii odszkodowań.
    Natomiast zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy,
    obejmuje swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie
    wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z
    regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przy czym ze zwolnienia, o którym
    mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z
    prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które
    podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
    Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu
    szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach
    przez prawo chronionych. W praktyce szkoda może obejmować stratę polegającą na
    ubytku w majątku – wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był
    dotychczas, lub może dotyczyć utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógłby się
    spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono – wówczas poszkodowany nie staje się
    bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się.
    Należy mieć również na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama
    jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem, nie musi
    mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie –
    niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego
    charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.
    W opisie zdarzenia w szczególności wskazali Państwo, że Państwa pracownik był
    zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Umowa ta 20 września
    2024 r. została przez Państwo rozwiązana bez wypowiedzenia z winy pracownika z

    powodu ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków w
    pracowniczych. Pracownik na podstawie art. 56 § 1 i art. 58 Kodeksu pracy wniósł pozew
    do sądu o zapłatę odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o
    pracę bez wypowiedzenia. Pracownik w pozwie zażądał 11.000 zł, a następnie w trakcie
    procesu kwota ta uległa zmianie na 15.553,44 zł. (...) 2025 r. Sąd Rejonowy skierował
    strony do mediacji. (...) 2025 r. zawarto ugodę przed mediatorem, która (...) 2025 r. na
              14podstawie art. 183 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, została zatwierdzona przez
    Sąd i w związku z tym postępowanie w tej sprawie zostało – zgodnie z art. 355 tego
    Kodeksu – umorzone. W ugodzie mediacyjnej nie wskazano wprost, że rozwiązanie
    umowy o pracę było nieuzasadnione lub zostało dokonane z naruszeniem przepisów
    prawa pracy dotyczących rozwiązywania umów o pracę. W procesie pracownik mógł
    uzyskać – zgodnie z art. 58 Kodeksu pracy – kwotę 15.553,44 zł. Jednakże – w ramach
    wzajemnych ustępstw i negocjacji – strony ustaliły kwotę 12.000 zł tytułem
    odszkodowania. Przy wyliczeniu kwoty strony zastosowały system mieszany mający
    podstawę w przepisach prawa, by w końcowej fazie dokonać negocjacji ugodowych i
    wzajemnych ustępstw. W wyniku zawarcia ugody z mediatorem, doszło do zmiany
    sposobu rozwiązania umowy o pracę, tj. rozwiązanie umowy nastąpiło na podstawie
    porozumienia stron – zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Pracownik nie poniósł
    szkody rzeczywistej. Wypłacone świadczenie dotyczyło utraty korzyści, które mógłby
    pracownik osiągnąć, gdyby umowa o pracę nie została rozwiązana, tj. utraty dochodu –
    wynagrodzenia za pracę, od dnia rozwiązania umowy o pracę.
    Odnosząc się do Państwa wątpliwości, wyjaśniam że w ustawie o podatku dochodowym
    od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy
    zadośćuczynienia, niemniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia
    przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych
    nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie
    może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu i stosowania wykładni
    rozszerzającej, przy czym oczywistym jest, że w celu uniknięcia takiej dowolności, kryteria
    rozumienia tych pojęć – niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób
    fizycznych – muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.
    Odnośnie zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że zasady odpowiedzialności
    odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. Ustawa z
    dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.) przewiduje
    dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: deliktową, która wynika z czynów
    niedozwolonych (art. 415 Kodeksu cywilnego i następne) oraz kontraktową – powstającą z
    mocy umowy (art. 471 K.c. i nast.). Tym samym, na tle Kodeksu cywilnego świadczenie
    odszkodowawcze jest następstwem niewykonania bądź nienależytego wykonania
    zobowiązania lub czynu niedozwolonego.
    Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w
    ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. –
    Kodeks pracy (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.):
      W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się
      odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami
      prawa pracy.
    Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że przepisy Kodeksu pracy posługują się
    terminami „odszkodowanie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do
                                          3d  1których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 18, art. 36 § 1, art. 45,
            3  2art. 56, art. 94 § 3, art. 99, art. 101 omawianego Kodeksu).
    W kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie, w
    sytuacji gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest
    nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45
    komentowanego Kodeksu), przepisy o wypowiadaniu warunków pracy i płacy (art. 45 w

    zw. z art. 42 § 1 cytowanego Kodeksu), bądź rozwiązano umowę o pracę bez
    wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie
    (art. 56 wskazanego Kodeksu). Ponadto, odszkodowanie przysługuje również w przypadku
    gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec
                1pracownika (art. 55 § 1 omawianego Kodeksu).
    W szczególności na podstawie wskazanego przez Państwo art. 56 § 1 Kodeksu pracy:
      Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z
      naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje
      roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o
      odszkodowanie. O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu orzeka sąd pracy.
    W myśl natomiast art. 58 tego Kodeksu:
      Odszkodowanie, o którym mowa w art. 56, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za
      okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas
      określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego
      umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia.
    Należy zatem zauważyć, że funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy pełnią wyłącznie te
    świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które
    noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę.
    Zgodnie zaś z art. 917 Kodeksu cywilnego:
      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń
      wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po
    pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy
    między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń
    wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej
    niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez
    wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa
    stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy
    ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też
    odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też
    zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
    W konsekwencji, w przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie
    zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego
    ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i
    naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy. Podkreślić również należy, że przepisy
    Kodeksu pracy nie przewidują wypłaty odszkodowania w sytuacji rozwiązania umowy o
    pracę za porozumieniem stron.
    Jak Państwo wyjaśnili, w ugodzie mediacyjnej – w ramach wzajemnych ustępstw i
    negocjacji – strony ustaliły kwotę 12.000 zł tytułem odszkodowania. Ponadto, w ugodzie
    nie wskazano wprost, że rozwiązanie umowy o pracę było nieuzasadnione lub zostało
    dokonane z naruszeniem przepisów prawa pracy dotyczących rozwiązywania umów o
    pracę. Co więcej, w wyniku zawarcia ugody z mediatorem, doszło do zmiany sposobu
    rozwiązania umowy o pracę, tj. rozwiązanie umowy nastąpiło na podstawie porozumienia
    stron – zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. W ugodzie, strony oświadczyły, iż
    zamykają wszelkie roszczenia dochodzone w podstępowaniu związane z rozwiązaniem
    umowy o pracę łączącej strony oraz wszelkie roszczenia wynikające ze stosunku pracy.
    Wobec powyższego, świadczenie to ma zatem w istocie charakter umowny, gdyż wynika
    jedynie z ustaleń pomiędzy stronami ugody, a jego wysokość uwzględnia interesy obu

    stron – co potwierdza wskazanie, że ugoda sądowa wyczerpywała wszelkie roszczenia
    dochodzone w podstępowaniu przed sądem.
    Tym samym określone w ugodzie świadczenie nie spełnia wymogów określonych w art. 21
    ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji nie jest
    objęte zwolnieniem przedmiotowym wynikającym z tego przepisu.
    Do wypłaconego świadczenia nie ma również zastosowania zwolnienie, o którym mowa w
    art. 21 ust. 1 pkt 3b omawianej ustawy. Świadczenie to, co prawda zostało wypłacone na
    podstawie ugody sądowej, jednak nie stanowi odszkodowania lub zadośćuczynienia, o
    którym mowa w tym przepisie. Nie dotyczy ono, bowiem szkody rzeczywistej, lecz ma
    rekompensować pracownikowi utracone przez niego, w wyniku rozwiązania umowy o
    pracę spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę.
    W konsekwencji, wypłacona przez Państwa kwota świadczenia na rzecz byłego pracownika
    nie korzysta również ze zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych.
    Zatem, skoro ww. świadczenie nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie
    art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, to stanowi dla byłego pracownika przychód ze stosunku pracy, o którym mowa
    w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający
    opodatkowaniu tym podatkiem, bowiem wypłata tego świadczenia miała swe źródło w
    uprzednio łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy.
    W konsekwencji, wykonując obowiązki płatnika – stosownie do art. 32 ust. 1
    komentowanej ustawy – byli Państwo zobowiązani do naliczenia, pobrania i
    odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od kwoty wypłaconej
    byłemu pracownikowi na podstawie zawartej ugody sądowej.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się
      Państwo do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.