Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/443-703a/12/AP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-09-20
Teza: Zwolnienie od podatku usług opieki nad wychowankiem (osobą młodocianą), objętym programem resocjalizacji.
Słowa kluczowe: podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; pomoc-pomoc społeczna
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 30 maja 2012 r. (data wpływu 11 czerwca 2012 r.), uzupełnionym w dniu 28 sierpnia 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług opieki nad wychowankiem (osobą młodocianą), objętym programem resocjalizacji - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 czerwca 2012 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony w dniu 28 sierpnia 2012 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie m.in. zwolnienia od podatku usług opieki nad wychowankiem (osobą młodocianą), objętym programem resocjalizacji.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca od dnia 1 marca 2008 r. prowadzi działalność w zakresie świadczenia usług pozostałej pomocy społecznej z zakwaterowaniem PKD 87.90 Z. Usługa ta obejmuje całodobową opiekę nad wychowankiem (osobą młodocianą), pochodzącym z patologicznych środowisk, objętym programem resocjalizacji, finansowanym przez budżet państwa niemieckiego. Obywatele Niemiec umieszczani są w różnego rodzaju ośrodkach pomocy na terenie całej Unii Europejskiej. Obecnie świadczy Pan usługi jako podwykonawca dla krajowego podmiotu, który bezpośrednio świadczy usługi na rzecz podmiotu niemieckiego, finansowanego przez rząd federalny Niemiec. W ramach współpracy w dniu 1 stycznia 2011 r. dokonał Pan zgłoszenia rejestracyjnego na potrzeby podatku od towarów i usług, stając się czynnym podatnikiem VAT. W ramach świadczonej usługi zapewnia Pan wychowankowi całodobowe zakwaterowanie i wyżywienie, odrębny pokój, odzież, materiały dydaktyczne, środki higieny osobistej oraz wszelkie artykuły wspomagające terapię. Efektem świadczonych usług powinno być przystosowanie wychowanka do życia w społeczeństwie, zapewniając poczucie bezpieczeństwa. W związku z tym życie wychowanka organizowane jest w taki sposób, by poczuł się członkiem rodziny, którą tworzy Pan razem z żoną. Za świadczoną pracę wystawia Pan fakturę VAT, naliczając 23% stawkę podatku od towarów i usług. W rozliczeniu podatku ujmuje Pan odliczenie podatku naliczonego w wydatkach obejmujących zakup:

*   artykułów żywnościowych,
*   artykułów higieny osobistej,
*   materiałów dydaktycznych, pomocy naukowych,
*   środków czystości,
*   odzieży i obuwia,
*   usług rekreacyjnych,
*   sprzętu sportowego,
*   usług telefonicznych,
*   energii elektrycznej,
*   wody i zrzutu ścieków,
*   opłat mieszkaniowych,
*   innych wspomagających resocjalizację wychowanka.

Wydatki wspólne, tj. energia elektryczna, dostawy wody i zrzut ścieków, opłaty mieszkaniowe rozliczane są proporcjonalnie do udziału powierzchni pokoju wychowanka do ogólnej powierzchni mieszkania, tj. 11% współczynnikiem. Natomiast pozostałe wydatki rozliczane są w całości albowiem dotyczą opieki nad wychowankiem. Urząd Skarbowy podczas czynności sprawdzających zwrot VAT, zobowiązał Pana do rozliczenia wszystkich wydatków proporcjonalnie do ilości osób zamieszkujących lokal mieszkalny, tj. w proporcji 33%.

W uzupełnieniu do wniosku z dnia 28 sierpnia 2012 r. wskazał Pan, iż usługi obejmują całodobową opiekę z zakwaterowaniem dzieci i młodzieży trudnej lub z rodzin patologicznych skierowanych przez Niemiecki Urząd ds. Dzieci i Młodzieży na resocjalizację w rodzinie, poza miejscem zamieszkania. Zakres pomocy jest zbliżony do występującej w Polsce instytucji rodziny zastępczej jednak prowadzona działalność nie wymaga uzyskania specjalnych zezwoleń w takim przypadku. Warunki przyznania opieki określa niemieckie prawo, które nie jest w tym aspekcie tożsame z polskim prawem w zakresie pomocy społecznej, czy ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Sprawując opiekę nad wychowankiem jest Pan zobowiązany do zapewnienia prawidłowego psychicznego i fizycznego rozwoju, dostępu do edukacji oraz wypracowania prawidłowych relacji międzyludzkich. Usługi nie są prowadzone na zasadach i formach określonych w przepisach o pomocy społecznej oraz w przepisach o systemie oświaty. Placówka, którą Pan prowadzi nie jest wpisana do żadnego rejestru prowadzonego przez wojewodę. Świadczenie to odpowiada w Pana opinii prowadzeniu działalności przez podmioty wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. e) ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy prawidłowo zastosował Pan podstawową stawkę podatku dla świadczonych usług?

Pana zdaniem jako podwykonawca projektu współfinansowanego ze środków publicznych w ramach Unii Europejskiej powinien Pan zastosować stawkę zwolnioną dla świadczonych usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit.e) ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 cyt. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zgodnie z brzmieniem art. 5a ustawy, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Przepis art. 41 ust. 1 ustawy stanowi, że stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy, zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:

1.  regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej,
2.  wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę:
    1.  domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody, - placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,
3.  placówki specjalistycznego poradnictwa,
4.  inne niż wymienione w lit. a-c placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę,
5.  specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Powołany przepis stanowi implementację do polskiego porządku prawnego art. 132 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L 347 z 2006 r. str. 1 ze zm.), zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają świadczenie usług i dostawę towarów ściśle związanych z opieką i pomocą społeczną, wraz z usługami świadczonymi przez domy spokojnej starości, dokonywane przez podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane za podmioty o charakterze społecznym przez dane państwo członkowskie.

Z powyższych przepisów wynika, iż warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku, na ich podstawie, jest spełnienie zarówno przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług (usług pomocy społecznej), jak również przesłanki podmiotowej, odnoszącej się do usługodawcy, który musi być ściśle określonym podmiotem.

Jednocześnie wskazać należy – co wielokrotnie podkreślał w orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości UE - iż pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.

Ponadto stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 24 ww. ustawy, zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną, wykonywane:

1.  w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej oraz w przepisach o systemie oświaty,
2.  przez podmioty sprawujące opiekę nad dziećmi w wieku do 3 lat.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego oraz jego uzupełnienia wynika, iż jest Pan czynnym podatnikiem VAT. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy Pan usługi, polegające na całodobowej opiece nad wychowankiem (osobą młodocianą) pochodzącym z patologicznych środowisk, objętym programem resocjalizacji finansowanej przez budżet państwa niemieckiego. Obecnie świadczy Pan usługi jako podwykonawca dla krajowego podmiotu, który bezpośrednio świadczy usługi na rzecz podmiotu niemieckiego, finansowanego przez rząd federalny Niemiec. W ramach świadczonej usługi zapewnia Pan wychowankowi całodobowe zakwaterowanie i wyżywienie, odrębny pokój, odzież, materiały dydaktyczne, środki higieny osobistej oraz wszelkie artykuły wspomagające terapię. Zakres pomocy jest zbliżony do występującej w Polsce instytucji rodziny zastępczej, jednak prowadzona działalność nie wymaga uzyskania specjalnych zezwoleń w takim przypadku. Warunki przyznania opieki określa niemieckie prawo, które nie jest w tym aspekcie tożsame z polskim prawem w zakresie pomocy społecznej, czy ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zauważył Pan, że usługi nie są prowadzone na zasadach i formach określonych w przepisach o pomocy społecznej oraz w przepisach o systemie oświaty. Placówka, którą Pan prowadzi nie jest wpisana do żadnego rejestru prowadzonego przez wojewodę. Świadczenie to odpowiada w Pana opinii prowadzeniu działalności przez podmioty wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. e) ustawy o podatku od towarów i usług.

W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

W myśl ust. 2 ww. artykułu. pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa, z organizacjami społecznymi i pozarządowymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi.

W oparciu o art. 5 ww. ustawy, prawo do świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, przysługuje:

1.  osobom posiadającym obywatelstwo polskie mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  cudzoziemcom mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
    1.  na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694, z późn. zm.), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,
    2.  na podstawie zgody na pobyt tolerowany - w formie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego;
3.  mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz członkom ich rodzin w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 144, poz. 1043, z 2007 r. Nr 120, poz. 818 oraz z 2008 r. Nr 216, poz. 1367), posiadającym prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493 z póź. zm.), osobie dotkniętej przemocą w rodzinie udziela się bezpłatnej pomocy, w szczególności w formie zapewnienia osobie dotkniętej przemocą w rodzinie bezpiecznego schronienia w specjalistycznym ośrodku wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Art. 6 ust. 4 ustawy stanowi natomiast, że do zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez powiat należy w szczególności:

1.  tworzenie i prowadzenie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie,
2.  opracowywanie i realizacja programów oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie.

Środki na realizację i obsługę zadań, o których mowa w ust. 4 zapewnia budżet państwa.(ust. 5).

Z art. 6a ustawy wynika z kolei, że osoby kierujące specjalistycznymi ośrodkami wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie musza spełniać wymogi dotyczące kwalifikacji określone w art. 122 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 122 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o pomocy społecznej, osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej są obowiązane posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej.

Wymogi, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą osób kierujących placówkami rodzinnymi (ust. 2).

W kontekście powołanych wyżej przepisów nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, że świadczone przez niego usługi odpowiadają prowadzeniu działalności przez podmioty wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. e) ustawy o podatku od towarów i usług.

Niezależnie od powyższego zauważyć również należy, że ani w treści złożonego wniosku, ani w uzupełnieniu do niego nie wskazał Pan, na podstawie jakich przepisów (np. o pomocy społecznej czy też przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie) prowadzi Pan przedmiotową działalność, do których możliwe byłoby zastosowanie zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Zatem z analizy przedstawionego stanu faktycznego na tle powołanych wyżej przepisów wynika, iż prowadzona przez Pana instytucja nie spełnia wymogów określonych w wyżej powołanych przepisach niezbędnych do uznania jej za specjalistyczny ośrodek wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. e) ustawy. Nie jest również żadnym innym z podmiotów wymienionych w treści art. 43 ust. 1 pkt 22 i 24 ustawy. Ponadto w związku z faktem, że wykonywane usługi nie są świadczone na rzecz osoby, o której mowa w art. 5 ustawy o pomocy społecznej, nie mogą korzystać ze zwolnienia na podstawie powołanych przepisów. Wobec tego, przedmiotowe usługi jako nieobjęte zwolnieniem ani obniżonymi stawkami podatku, na podstawie innych przepisów ustawy i rozporządzeń wykonawczych wydanych na jej podstawie, podlegają opodatkowaniu 23% stawką podatku.

Ponadto informuje się, iż w kwestii sposobu „rozliczania” kosztów poniesionych na wychowanka, w związku z prowadzoną przez Pana działalnością wydane zostało osobne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.