Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-361/12/MCZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-01-22
Teza: Skutki podatkowe nabycia w darowiźnie od rodziców udziałów w spółce jawnej
Słowa kluczowe: darowizna; podatek-podatek od spadków i darowizn; spółki-spółka jawna; spółki-spółka osobowa; umowa-umowa darowizny
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 19 października 2012 r. (data wpływu do tut. Biura – 23 października 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia w darowiźnie od rodziców udziałów w spółce jawnej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 października 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia w darowiźnie od rodziców udziałów w spółce jawnej.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, na dzień dzisiejszy nieprowadzącą działalności gospodarczej; jednakże od 2013 r. pragnie założyć pozarolniczą działalność gospodarczą, od daty otrzymania darowizny udziałów w spółce jawnej.

Rodzice Wnioskodawcy prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, w 2013 r. planują przekształcić obecną spółkę cywilną w spółkę jawną na podstawie art. 26 § 4 zd. 1 i 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.

W spółce jawnej początkowo udziały jego rodziców będą wynosić po 50 % dla każdego ze wspólników.

Spółka (obecnie cywilna, a po przekształceniu jawna) jest właścicielem nieruchomości, co do których są założone księgi wieczyste i spółka jest wpisana jako ich właściciel oraz użytkownik wieczysty. Posiadane przez spółkę nieruchomości są wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej, opodatkowanej podatkiem od towarów i usług .

Z uwagi na wiek rodziców Wnioskodawcy - wspólników przekształconej spółki cywilnej w spółkę jawną - pragną oni dokonać darowizny części posiadanych udziałów w spółce jawnej na rzecz Wnioskodawcy - ich syna, należącego do I grupy podatkowej. Całość praw i obowiązków wynikających z posiadanych udziałów również zostanie przeniesiona sporządzonym aktem darowizny, zgodnie z zapisami art. 10 Kodeksu spółek handlowych. Na mocy sporządzonej umowy darowizny Wnioskodawca otrzyma cześć posiadanych udziałów od każdego ze wspólników z osobna. W wyniku dokonania aktu darowizny byt spółki zostanie zachowany, spółka nadal będzie prowadzić dotychczasową działalność, jedynie zmianie ulegnie jej skład osobowy oraz wielkość posiadanych udziałów przez poszczególnych wspólników. Po dokonaniu aktu darowizny części udziałów, spółka jawna będzie trzyosobowa, tj. dwoje rodziców i ich syn.

Umowa spółki jawnej dopuszcza przystąpienie nowego wspólnika do spółki na warunkach i zasadach pozostałych wspólników, oraz dopuszcza dowolny sposób rozporządzania posiadanym udziałem w spółce.

Dotychczasowi wspólnicy wyrażają zgodę na przystąpienie nowego wspólnika do spółki. Przeniesienie ogółu praw i obowiązków w spółce nastąpi na podstawie wspomnianej umowy darowizny. Na mocy tej umowy Wnioskodawca wejdzie jako nowy wspólnik w te same prawa i obowiązki jakie posiadają pozostali wspólnicy. Zatem przejdą na niego wszystkie prawa i wewnętrzne obowiązki wynikające z umowy spółki.

Umowa darowizny nie będzie zawarta w formie aktu notarialnego, mimo że spółka posiada nieruchomości, albowiem Wspólnikowi nie przynależy udział rzeczowy w poszczególnych składnikach majątku będącego własnością spółki w tym także nieruchomościach, a zmiana składu osobowego nie stanowi zmiany umowy spółki.

Będzie to dla Wnioskodawcy pierwsza darowizna od rodziców.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy darowizna udziału w spółce jawnej prowadzi do konsekwencji podatkowych w podatku od spadków i darowizn po stronie obdarowanego?

Zdaniem Wnioskodawcy, darowizna udziałów spółki jawnej na jego rzecz od wstępnych (jego rodziców) nie będzie pociągała za sobą żadnych konsekwencji podatkowych w przypadku zgłoszenia na obowiązującym formularzu nabycia udziałów w spółce jawnej (praw majątkowych) naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia dokonania aktu darowizny bez zachowania wymogu aktu notarialnego. Nabycie to będzie zwolnione z podatku od spadków i darowizn po stronie obdarowanego.

W ocenie Wnioskodawcy kluczowym w odpowiedzi na powyższe pytanie jest ustalenie przedmiotu darowizny. Ze stanu faktycznego wynika, iż wspólnicy spółki jawnej (powstałej po dobrowolnym przekształceniu ze spółki cywilnej), z równym udziałem wynoszącym po 50 % we wszelkich prawach i obowiązkach, dokonują darowizny posiadanych udziałów na rzecz Wnioskodawcy - ich syna. A zatem przedmiotem darowizny będą udziały w spółce jawnej, które należy zakwalifikować do praw majątkowych, albowiem w spółce jawnej stosunek członkowstwa jest związany z udziałem, który określa ogół praw i obowiązków w spółce. Prawa, o których mowa można klasyfikować według różnych kryteriów, przy czym w zależności od tego czy realizacja danego prawa prowadzi wprost, czy jedynie pośrednio, do przysporzenia majątkowego - wyróżnia się prawa majątkowe i korporacyjne. Do praw majątkowych należy między innymi prawo rozporządzania udziałem zagwarantowane przez stosowne przepisy Kodeksu spółek handlowych i umowy spółki. Zbycie tego udziału ma nastąpić w drodze darowizny na rzecz Wnioskodawcy. Wnioskodawca podkreślił, że właścicielem rzeczy (również nieruchomości) i praw do majątku jest spółka, a nie jej wspólnicy. Zatem po dokonaniu darowizny udziałów majątek spółki nadal pozostaje jej majątkiem, co oznacza, że nie jest to darowizna (nabycie w przypadku Wnioskodawcy) części zakładu - przedsiębiorstwa spółki.

Reasumując, powyższa darowizna od wspólników spółki jawnej dotyczyć będzie zawsze jedynie pewnego zespołu praw i obowiązków osoby fizycznej jako wspólnika spółki, który może być przedmiotem obrotu, nie zaś samych składników majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

Wnioskodawca wskazał, że art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi m. in., że podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej tytułem darowizny. Natomiast zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 4, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez zstępnych jeżeli zgłoszą nabycie rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 ustawy lub, dalej w ust. 4 - gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Powyższe zapisy oznaczają, że spełniając warunki zawiadomienia o darowiźnie lub zawarcia umowy w formie aktu notarialnego darowizna na rzecz Wnioskodawcy (syna) będzie zwolniona od podatku.

Dla potwierdzenia swojego stanowiska Wnioskodawca powołał interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach znak: IBPBII/1/436-84/12/MZ z dnia 08 czerwca 2012 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

W myśl art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Zgodnie z art. 890 § 1 Kodeksu oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy, prawa i inne świadczenia.

Stosownie do art. 5 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W przypadku nabycia majątku spadkodawcy tytułem darowizny obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczenia obu stron , obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń - art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustaw.

Podstawę opodatkowania – zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy - stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

W myśl art. 8 ust. 1 cyt. ustawy wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, a wartość praw do wkładów oszczędnościowych – w wysokości tych wkładów.

Wartość rynkową rzeczy i praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju z dnia powstania obowiązku podatkowego - art. 8 ust. 3 tejże ustawy.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Stosownie do art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Natomiast stosownie do przepisu art. 4a ust. 1 powołanej wyżej ustawy zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 4a ust. 4 ww. ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Wyżej wymienione zwolnienie stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa (art. 4 ust. 4 cyt. ustawy).

Z treści wniosku wynika, że rodzice Wnioskodawcy - wspólnicy spółki cywilnej, po jej przekształceniu w spółkę jawną, pragną dokonać darowizny części posiadanych udziałów w spółce jawnej na rzecz Wnioskodawcy - ich syna, należącego do I grupy. Nie będzie to darowizna części zakładu – przedsiębiorstwa spółki lecz będzie to darowizna udziałów.

Dokonując analizy w ww. zakresie na wstępie podkreślić należy, iż rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest stwierdzenie czy planowana czynność prawna jest darowizną udziałów w spółce jawnej czy też jest to darowizna części przedsiębiorstwa (może stanowić to domenę ewentualnego postępowania podatkowego). W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie kwestia darowizny udziałów spółce jawnej (praw majątkowych) na rzecz Wnioskodawcy jest wyłącznie okolicznością faktyczną, przyjęta za Wnioskodawcą z opisu przedstawionego zdarzenia przyszłego. Powyższe uwarunkowane jest treścią art. 14b w związku z art. 3 ustawy Ordynacja podatkowa.

Dlatego ocena stanowiska Wnioskodawcy dokonana może być jedynie na podstawie przepisów prawa podatkowego i przy założeniu, iż zgodnie z treścią sformułowanego przez Wnioskodawcę pytania, planowana na rzecz Wnioskodawcy czynność jest darowizną udziałów w spółce jawnej.

Zatem biorąc pod uwagę powyżej przywołane przepisy i przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe należy stwierdzić, że majątek nabyty przez Wnioskodawcę tytułem darowizny od rodziców - w postaci udziałów w spółce jawnej - będzie korzystał ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, o ile Wnioskodawca spełni łącznie wszystkie wymienione w tym przepisie warunki, w szczególności - w sytuacji gdy umowa darowizny nie będzie zawarta w formie aktu notarialnego - w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego złoży we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenie SD-Z2, w którym wykaże nabyty w darowiźnie majątek ustalając wartość otrzymanych udziałów w spółce jawnej zgodnie z powołanym wyżej art. 8 ww. ustawy.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy, należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Końcowo wskazać należy, że z punktu widzenia treści przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, który daje podatnikom wymienionym w art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy możliwości skorzystania ze zwolnienia podatkowego nie jest istotne co jest przedmiotem darowizny, jeśli nabyta w darowiźnie lub spadku rzecz lub prawo majątkowe mieszczą się w katalogu art. 1 tejże ustawy. Zatem również części przedsiębiorstwa darowana dziecku przez rodziców może być zwolniona z podatku od spadków i darowizn - po spełnieniu warunków wymienionych w art. 4a ww. ustawy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.