Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1061-IPTPB2.4511.736.2016.1.KK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2016-11-30
Teza: Czy w opisanej sytuacji, w przypadku odpłatnego zbycia wywłaszczonej nieruchomości, Wnioskodawczyni będzie zobowiązana zapłacić podatek dochodowy w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: nabycie; nieruchomości; wywłaszczenie; zbycie-odpłatne zbycie; zwrot-zwrot nieruchomości
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 29 września 2016 r. (data wpływu 30 września 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 września 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Decyzją nr …. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu Nr …. z dnia 25 marca 1980 r. wywłaszczono nieruchomość męża Wnioskodawczyni, …., syna ….. Nieruchomość położona … przy ul. …, oznaczona nr geod. 9221/1 o powierzchni 885 m2, obręb ….. Z treści ww. decyzji wynika, że nieruchomość została wywłaszczona na wniosek Zarządu Inwestycji Komunikacyjnych i Budowy ….. Zgodnie z planem realizacyjnym nr …., zatwierdzonym decyzją z dnia 5 października 1977 r., przedmiotowy teren niezbędny był inwestorowi pod budowę Trasy ….. Państwo nabyło przedmiotową działkę w celu jak wyżej. Z części ww. nieruchomości wydzielono 864 m2, z której cel nie został zrealizowany.

Stosownie do postanowień art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2013r., poz. 518), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej działki lub jej części, jeśli stała się zbędna na cel określony w decyzji o przejęciu.

Z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej działki położonej …. przy ul. …., oznaczonej Nr geod. 922/1 o powierzchni 864 m2, obręb …., zapisanej w księdze wieczystej …., będącą własnością gminy …., wystąpili:

1.  w dniu 14 listopada 2012 r. - ….;
2.  w dniu 27 listopada 2012 r. – Wnioskodawczyni;
3.  w dniu 25 stycznia 2013 r. - …..;
4.  w dniu 13 marca 2013 r. – …\`(...)\`

Urząd Miasta ….., mając na uwadze stan zagospodarowania działki uznał, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 137 ustawy cytowanej, kwalifikujące nieruchomość do zwrotu na rzecz wnioskodawców.

Prezydent Miasta …., jako organ postępowania administracyjnego z zakresu administracji rządowej, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 26 czerwca 2014 r. (uprawomocnionej w dniu 16 lipca 2014 r.), na podstawie przepisów art. 136, ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140, art. 142, art. 216, art. 217 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwrócił wywłaszczoną nieruchomość. Mąż Wnioskodawczyni zmarł w dniu 22 marca 1990 r. i ostatnio stale zamieszkiwał …..

Nieruchomość została zwrócona spadkobiercom, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego …. z dnia 10 stycznia 2013 r. (uprawomocnionym w dniu 1 lutego 2013 r.), w którym Sąd orzekł, że spadek po mężu Wnioskodawczyni na podstawie ustawy nabyły:

*   Wnioskodawczyni (żona zmarłego), córka …..w ½ części;

*   córka zmarłego w ½ części.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego …. z dnia 23 stycznia 2013 r. (prawomocnym z dniem 14 lutego 2013 r.):

1.  spadek po …., zmarłej 28 października 1981 r., na podstawie ustawy nabyli: mąż …. oraz dzieci: …. i ….., po 1/3 części każde z nich.
2.  spadek po …., zmarłym 10 stycznia 1988 r., na podstawie ustawy nabyły dzieci: ….. i ….., po ½ części każde z nich.

Orzeczono i wykonano decyzję o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, i przekazano na rzecz gminy ….. zwaloryzowaną kwotę stanowiącą zapłatę za wywłaszczoną nieruchomość.

Aktem notarialnym z dnia 21 stycznia 2016 r., wraz z pozostałymi właścicielami, Wnioskodawczyni dokonała sprzedaży ww. nieruchomości, zwróconej decyzją administracyjną, tj. działki nr 922/1 o powierzchni 864 m2, obręb …., położonej …. przy ul. …..

Odpłatne zdobycie udziału w nieruchomości nie nastąpiło w wykonywaniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w przypadku zwróconej nieruchomości na skutek wywłaszczenia, istnieje zobowiązanie do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży posiadanych udziałów w nieruchomości zwróconej decyzją administracyjną?

Zdaniem Wnioskodawczyni, stosownie do art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., Nr 261, poz. 2603, z późn. zm.), jako spadkobierca poprzedniego właściciela, uzyskała zwrot wywłaszczonej nieruchomości, ponieważ stała się ona zbędna na cel określony w ustawie i decyzji o wywłaszczeniu. W wyżej opisanej sprawie, zwrot nieruchomości nie jest nabyciem w rozumieniu ustawy, a jedynie przywróceniem stanu prawnego tej nieruchomości, stanu istniejącego przed jego wywłaszczeniem. Wnioskodawczyni sądzi, że przywracając stan prawny, który istniał przed wywłaszczeniem, decyzja o zwrocie nieruchomości przywróciła prawo własności nieruchomości następcom prawnym tej nieruchomości.

W opinii Wnioskodawczyni, (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), fakt przywrócenia stanu sprzed wywłaszczenia nie można uznać za nabycie nieruchomości. Zatem, jej późniejsze zbycie (sprzedaż) nie może rodzić po stronie Wnioskodawczyni obowiązku podatkowego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, stanowi przychód, z którego dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Zatem, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części, oraz udziału w nieruchomości i praw, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment (data) nabycia.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że decyzją z dnia 25 marca 1980 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, wywłaszczono nieruchomość stanowiącą własność męża Wnioskodawczyni. Z treści ww. decyzji wynika, że nieruchomość została wywłaszczona na wniosek Zarządu Inwestycji Komunikacyjnych i Budowy. Z nieruchomości wydzielono działkę o powierzchni 864 m2, jednakże cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

Mąż Wnioskodawczyni zmarł w dniu 22 marca 1990 r. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2013 r. (prawomocnym od dnia 1 lutego 2013 r.) Sąd orzekł, że spadek po nim na podstawie ustawy nabyła Wnioskodawczyni (żona zmarłego) oraz córka, po ½ części każda z nich.

Z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpiono w latach 2012-2013, w tym Wnioskodawczyni w dniu 27 listopada 2012 r.

Urząd Miasta, mając na uwadze stan zagospodarowania działki uznał, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, kwalifikujące nieruchomość do zwrotu na rzecz wnioskodawców. Prezydent Miasta, decyzją z dnia 26 czerwca 2014 r. (prawomocną w dniu 16 lipca 2014 r.), dokonał zwrotu wywłaszczonej nieruchomości spadkobiercom poprzedniego właściciela.

Wnioskodawczyni, aktem notarialnym z dnia 21 stycznia 2016 r. wraz z pozostałymi właścicielami, dokonała sprzedaży ww. nieruchomości, zwróconej decyzją administracyjną.

Wywłaszczenie nieruchomości jest instytucją, za pomocą której państwo wkracza w sferę indywidualnych praw obywateli dla osiągnięcia celów o szczególnej doniosłości publicznej. W drodze decyzji dochodzi m.in. do pozbawienia dotychczasowego właściciela prawa własności nieruchomości, z drugiej zaś strony przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub gminy. Jednocześnie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774, z późn. zm.), zawiera swoistą gwarancję, że wywłaszczona nieruchomość będzie wykorzystywana wyłącznie zgodnie z celem, na który dokonano wywłaszczenia. Gwarancją tą, jest instytucja zwrotu nieruchomości w przypadku, kiedy nieruchomość stała się zbędna z punktu widzenia celu na jaki dokonano wywłaszczenia.

Zgodnie z art. 136 ust. 2 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami, w razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W myśl art. 136 ust. 3 ustawy, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej, stosownie do art. 140.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzja o zwrocie nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy, powoduje przejście prawa własności na dotychczasowego właściciela, jednakże nie kreuje tego prawa; przywraca tylko wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe. W związku z tym, w momencie ww. zwrotu nieruchomości nie następuje nabycie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ma miejsce restytucja stosunków sprzed wywłaszczenia, tj. zwrot prawa własności do nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy. Zwrot uprzednio wywłaszczonej nieruchomości, do którego dochodzi na podstawie decyzji administracyjnej, jest więc zdarzeniem prawnym zmieniającym podmiotową stronę stosunku prawnorzeczowego odnośnie zwracanej nieruchomości, przywraca wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe.

Wobec powyższego w rozpatrywanej sprawie datą nabycia przez Wnioskodawczynię udziału w zwróconej, uprzednio wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej własność Jej męża, nie jest data jej zwrotu, lecz data pierwotnego nabycia udziału w tej nieruchomości przez Wnioskodawczynię, które nastąpiło w 1990 r. w drodze spadku.

Zgodnie z art. 924 i art. 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.), spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Natomiast, data wydania (uprawomocnienia się) decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, pozostaje bez wpływu dla określenia skutków podatkowych odpłatnego zbycia nabytej w ten sposób nieruchomości (jak też udziału w niej).

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa, stwierdzić należy, że odpłatne zbycie udziału w przedmiotowej nieruchomości, jako nabytego przez Wnioskodawczynię w 1990 r., nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowy od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Sprzedaż udziału w nieruchomości nastąpiła w 2016 r., tj. po upływie pięcioletniego terminu, o którym mowa w tym przepisie, liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału. W konsekwencji, sprzedaż przez Wnioskodawczynię udziału w nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a tym samym na Wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

Jednocześnie Organ zauważa, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) jest sam przepis prawa. Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawczyni w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Należy również wskazać, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z treści art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a zatem wywierają skutki prawne w stosunku do tego podmiotu, do którego są skierowane. Zatem, niniejsza interpretacja indywidualna jest wiążąca dla Wnioskodawczyni, jako osoby występującej z wnioskiem, natomiast nie wywołuje skutków prawnych dla pozostałych współwłaścicieli nieruchomości (spadkobierców).

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …., po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.