Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-483/11-4/JS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-09-15
Teza: obowiązek podatkowy w Polsce i USA
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek podatkowy; obywatelstwo; przychód-źródła przychodu; rezydencja-certyfikat rezydencji; rezydent podatkowy; Stany Zjednoczone
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 3-ust. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 06.06.2011) r. (data wpływu 17.06.2011 r.) oraz uzupełnieniu z dnia 26.08.2011 r. (data nadania 27.08.2011 r., data wpływu 01.09.2011 r.) na wezwanie z dnia 22.08.2011 r. Nr IPPB4/415-483/11-2/JS (data nadania 22.08.2011 r., data doręczenia 25.08.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązku podatkowego w Polsce - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17.06.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązku podatkowego w Polsce.

Z uwagi na braki formalne, pismem Nr IPPB4/415-483/11-2/JS z dnia 22.08.2011 r. (data nadania 22.08.2011 r., data doręczenia 25.08.2011 r.) tut. Organ wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez doprecyzowanie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz doprecyzowanie pytania Nr 3 i przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego w odniesieniu do pytań Nr 2 i 3.

Pismem z dnia 26.08.2011 r. (data nadania 27.08.2011 r., data wpływu 01.09.2011 r.) Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni jest obywatelką Rzeczypospolitej Polskiej. W 2004 roku otrzymała wraz z mężem zieloną kartę uprawniającą do stałego pobytu oraz podjęcia legalnej pracy w USA. W dniu 10 czerwca 2004 roku Wnioskodawczyni wraz z mężem wyjechała do Stanów Zjednoczonych Ameryki na pobyt stały. W Polsce złożyła PIT za 2004 rok rozliczając dochody za okres, gdy mieszkała i pracowała na stałe w Polsce, czyli do 10 czerwca 2004 roku. W Polsce jest wymeldowana z pobytu stałego. Złożyła NIP-3 informując lokalny Urząd Skarbowy o przeniesieniu swojej siedziby do USA z dniem 10 czerwca 2004 r.

Od momentu wyjazdu wszystkie przychody uzyskane w Stanach Zjednoczonych rozliczała wyłącznie w Stanach Zjednoczonych rozliczając się wspólnie z mężem. Wnioskodawczyni wynajmuje tam również mieszkanie, posiada dwa samochody, długoterminowy kontrakt na telefony komórkowe, prowadzi wspólny rachunek bankowy z mężem, podlega amerykańskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych. Cała rodzina objęta jest prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Dnia 25 sierpnia 2006 roku w Stanach Zjednoczonych urodziła się córka Wnioskodawczyni, która jest obywatelem USA i tam uczęszczała do przedszkola. Dnia 26 kwietnia 2011 roku Wnioskodawczyni wraz z mężem stała się również obywatelem Stanów Zjednoczonych Ameryki. Od momentu przeniesienia się na stałe do Stanów Zjednoczonych Ameryki Wnioskodawczyni odwiedziła Polskę dwa razy na okres około trzech tygodni oraz raz na okres sześciu tygodni za każdym razem w celach turystycznych. W Stanach Zjednoczonych Ameryki uczęszczała do szkoły jubilerskiej w okresie od lutego 2008 r. do lutego 2010 r. W Polsce posiada ziemię rolną, którą otrzymała w formie darowizny od rodziców w 2002 roku. Ziemia ta jest traktowana wyłącznie jako inwestycja na przyszłość i nie przynosi ona żadnych dochodów.

Wnioskodawczyni wstępnie planuje powrócić 30 sierpnia 2011 roku wraz z mężem oraz córką na pobyt stały do Polski i przenieść tam swoje centrum interesów życiowych.

Wnioskodawczyni uważa, iż z dniem wyjazdu do USA w dniu 10 czerwca 2004 roku, przeniosła do USA swój ośrodek interesów życiowych ponieważ:

1.  wyjechała z Polski do USA na podstawie tzw. „Zielonej Karty”, która z założenia wydawana jest przez władze amerykańskie w celu stałego osiedlenia się na terenie USA. Z dniem przeniesienia się na pobyt stały do USA otrzymała status amerykańskiego rezydenta podatkowego za okres 2004 roku, co może udowodnić odpowiednim certyfikatem rezydencji podatkowej wydanym przez amerykański urząd skarbowy.
2.  spełniła wymóg przeniesienia interesów osobistych, gdyż wraz ze Nią (tego samego dnia) wyjechał do USA mąż oraz urodziła się w USA w 2006 roku córka Wnioskodawczyni. Wraz z Wnioskodawczynią przebywa w USA najbliższa rodzina. 1 lipca 2004 roku Wnioskodawczyni wynajęła w USA pierwsze mieszkanie i mieszkała w nim wraz z mężem, dzięki czemu posiadała stałe ognisko domowe na terenie USA. Nie posiadała ogniska domowego „Permanent Home” w żadnym z innych państw w tym w Polsce.
3.  Wnioskodawczyni spełniła wymóg przeniesienia interesów gospodarczych, gdyż w przeciągu miesiąca od daty przybycia do USA podjęła stałą pracę, zarejestrowała wspólny rachunek bankowy oraz rachunek oszczędnościowy wraz z mężem, wystąpiła z wnioskiem o nadanie numeru socjalnego (Social Security Number). Wnioskodawczyni uzyskała również prywatne ubezpieczenie zdrowotne poprzez pracodawcę męża dla Niej i dla męża, a w 2006 roku również dla córki w firmie „B.”. Od 23 maja 2005 roku Wnioskodawczyni wraz z mężem posiadali w USA samochód zarejestrowany na męża, a w latach późniejszych posiadali dwa samochody zarejestrowane również na męża i ubezpieczone. W dniu 9 listopada 2009 roku Wnioskodawczyni uzyskała prawo jazdy wydane przez stan M. które jest tutaj również traktowane jako dowód osobisty.
4.  o zamiarze stałego pobytu w USA i przeniesieniu ośrodka interesów życiowych Wnioskodawczyni świadczy również fakt, iż ustanowiła notarialnie potwierdzone pełnomocnictwo zezwalające na reprezentowanie Jej przez mamę we wszystkich zakresach czynności cywilno-prawnych na terenie Polski wydane 03 czerwca 2004 roku.

Wnioskodawczyni nie złożyła wniosku o abolicję podatkową za lata 2004-2007, ponieważ według rozmów jakie odbył mąż Wnioskodawczyni z Krajową Informacją Podatkową, Urzędem Skarbowym oraz niezależnym doradcą podatkowym, nie było to konieczne w Jej przypadku, gdyż abolicja podatkowa nie dotyczyła osób nie mających miejsca zamieszkania w Polsce.

Od dnia 10 czerwca 2004 r. do dnia 30 sierpnia 2011 r. Wnioskodawczyni nie uzyskała żadnego przychodu na terytorium Polski.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w okresie od 10 czerwca 2004 roku do 30 sierpnia 2011 roku (wstępna planowana data powrotu) Wnioskodawczyni posiadała/posiada ograniczony obowiązek podatkowy w Polsce?
2.  Czy powrót Wnioskodawczyni 30 sierpnia 2011 roku z pobytu stałego w Stanach Zjednoczonych Ameryki na pobyt stały do Rzeczypospolitej Polskiej powoduje zmianę statusu z ograniczonego obowiązku podatkowego na nieograniczony obowiązek podatkowy?
3.  Czy dochody osiągnięte przez Wnioskodawczynię na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki w okresie od 10 czerwca 2004 roku do 31 grudnia 2010 roku, podczas gdy jej stałym miejscem zamieszkania oraz centrum interesów życiowych i gospodarczych były stany zjednoczone Ameryki, podlegają konieczności wykazania, zgłoszenia, rozliczenia lub opodatkowania w Polsce?
4.  Czy dochody osiągnięte przez Wnioskodawczynię na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki pomiędzy 1 stycznia 2011 roku, a 30 sierpnia 2011 roku podczas gdy stałym miejscem zamieszkania były Stany Zjednoczone Ameryki, powinny by wykazane, zgłoszone, rozliczone lub opodatkowane w zeznaniu podatkowym za 2011 rok w Polsce?
5.  Czy ewentualne dochody osiągnięte przez Wnioskodawczynię zarówno w Stanach Zjednoczonych Ameryki jak i Rzeczypospolitej Polskiej pomiędzy 30 sierpnia 2011 roku a 31 grudnia 2011 roku muszą zostać wykazane, zgłoszone, rozliczone lub opodatkowane w zeznaniu podatkowym za 2011 rok w Polsce?

Zdaniem Wnioskodawczyni:

W przedstawionej sytuacji, Wnioskodawczyni posiada stałe miejsce zamieszkania na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki od 10 czerwca 2004 roku. Oznacza to, że Wnioskodawczyni powinna zostać uznana od momentu zamieszkania na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki za osobę nie posiadającą w Polsce miejsca zamieszkania dla celów podatkowych, tj. osobą podlegającą ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Polskim rezydentem podatkowym pozostają bowiem osoby, które w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. (tekst jednolity z 2010 r., Dz. U. Nr 51, poz. 307 z późn. zm.) mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl przepisów podatkowych za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznawano do 1 stycznia 2007 r. osobę, która przebywała w danej miejscowości na terenie Rzeczypospolitej w celu stałego pobytu, natomiast od tej daty osobę, która posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Wnioskodawczyni nie spełnia powyższych wymagań, gdyż pomiędzy okresem od 10 czerwca 2004 roku do 1 stycznia 2007 roku stałym miejscem zamieszkania Wnioskodawczyni były Stany Zjednoczone Ameryki. Natomiast od 1 stycznia 2007 roku ośrodkiem interesów życiowych Wnioskodawczyni są Stany Zjednoczone Ameryki oraz nie przebywała ona na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w żadnym z lat podatkowych od 2004 roku do 2011 roku włącznie.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Wnioskodawczyni uważa, iż spełnia założenia art. 3 ust. 2a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. (tekst jednolity z 2010 r., Dz. U. Nr 51, poz. 307 z późn. zm.), który stanowi, że osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

W myśl art. 4a ww. ustawy powyższe przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczypospolita Polska. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. b) umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieganiu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U z 1976 r. Nr 31, poz. 178), określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Polski” oznacza jakąkolwiek osobę (oprócz spółki lub innej jednostki organizacyjnej, traktowanej zgodnie z polskim prawem jako spółka) mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Polski dla celów jej opodatkowania, lecz w przypadku udziałowca spółki prawa cywilnego lub zarządcy majątku tylko w takim zakresie, w jakim dochód uzyskany przez taką osobę z tego tytułu podlega podatkowi polskiemu jako dochód uzyskany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce.

Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. b) umowy, określenie “osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Stanów Zjednoczonych” oznacza jakąkolwiek osobę (oprócz spółki lub innej jednostki organizacyjnej, traktowanej zgodnie z prawem Stanów Zjednoczonych jako spółka) mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Stanów Zjednoczonych dla celów jej opodatkowania, lecz w przypadku spółki prawa cywilnego lub zarządcy majątku tylko w takim zakresie, w jakim dochód uzyskany przez taką osobę z tego tytułu podlega podatkowi Stanów Zjednoczonych jako dochód uzyskany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Stanach Zjednoczonych.

Dodatkowo art. 16 ww. umowy dotyczy pracy najemnej, na jego podstawie płace, wynagrodzenia inne świadczenia o podobnym charakterze otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium jednego umawiającego się państwa z tytułu zatrudnienia, będą opodatkowane tylko przez to umawiające się państwo, chyba że osoba ta wykonuje pracę w drugim umawiającym się państwie. Jeżeli praca ta jest tam wykonywana, to takie wynagrodzenia świadczone za tę pracę mogą być opodatkowane przez to drugie umawiające się państwo. Niezależnie od powyższego uregulowania, wynagrodzenia, jakie osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania na terytorium jednego z umawiających się państw osiąga z pracy najemnej podejmowanej na terytorium drugiego umawiającego się państwa, mogą być opodatkowane tylko w pierwszym umawiającym się państwie, jeżeli:

1.  odbiorca przebywa na terytorium drugiego umawiającego się państwa łącznie nie dłużej niż 183 dni podczas danego roku podatkowego,
2.  wynagrodzenia są wypłacane przez osobę lub w imieniu osoby, która nie ma na terytorium drugiego umawiającego się państwa miejsca zamieszkania lub siedziby, oraz
3.  wynagrodzenia nie są wypłacane przez zakład, który posiada osoba płacąca wynagrodzenie na terytorium drugiego umawiającego się państwa.

W świetle powyżej wskazanych przepisów Wnioskodawczyni uważa, iż od 10 czerwca 2004 roku do 30 sierpnia 2011 roku (wstępna planowana data powrotu) posiadała ograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Czyli dochody osiągnięte przez nią na terytorium Stanów Zjednoczonych nie podlegają konieczności wykazania i opodatkowaniu w Polsce w żadnym z lat gdy przebywała ona na stałe w Stanach Zjednoczonych Ameryki, albowiem Wnioskodawczyni od momentu wyjazdu do Stanów Zjednoczonych stale przebywa, pracuje i zamieszkuje poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wraz z jej rodziną. Świadczy o tym fizyczne przebywanie Wnioskodawczyni na terytorium Stanów Zjednoczonych oraz przeniesienie do Stanów Zjednoczonych jej centrum życiowej i zawodowej działalności.

Wnioskodawczyni uważa również, iż jej dochody z tytułu wynagrodzenia uzyskanego w całym 2011 roku, w którym planuje przeniesienie się do Polski i ponownie uzyska status polskiego rezydenta podatkowego (nastąpi zmiana z ograniczonego obowiązku podatkowego na nieograniczony obowiązek podatkowy) powinny zostać opodatkowane w następujący sposób:

*   dochody z tytułu wynagrodzenia osiągniętego w Stanach Zjednoczonych Ameryki za okres poprzedzający uzyskanie statusu polskiego rezydenta podatkowego (czyli od 1 stycznia 2011 roku do 30 sierpnia 2011 roku) nie muszą być wykazane oraz nie będą opodatkowane w zeznaniu podatkowym składanym w Polsce za 2011 rok. Nie będą również wpływały na sposób opodatkowania w Polsce wszelkich dochodów uzyskanych po uzyskaniu statusu polskiego rezydenta podatkowego,
*   dochody z tytułu wynagrodzenia uzyskanego zarówno w Stanach Zjednoczonych Ameryki jak i Rzeczypospolitej Polskiej za okres po przeniesieniu się do Polski z zamiarem stałego pobytu i uzyskaniu statusu polskiego rezydenta podatkowego (czyli od 30 sierpnia 2011 roku do 31 grudnia 2011 roku) będą musiały być wykazane oraz opodatkowane w zeznaniu podatkowym składanym w Polsce za 2011 rok.

Wnioskodawczyni uważa, że Jej powrót do Polski ma charakter stały więc zgodnie z postanowieniami art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity z 2010 r., Dz. U. Nr 51, poz. 307 z późn. zm.) z dniem powrotu 30 sierpnia 2011 roku przeniesie swoje centrum interesów osobistych i gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) z USA do Polski, gdyż wraz Nią do Polski powraca mąż oraz córka i tam też przenoszą ognisko domowe. W związku z tym od 30 sierpnia 2011 roku Wnioskodawczyni będzie podlegać nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Oznacza to, iż zgodnie z art. 3. ust 1 mając miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej będzie podlegała obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodu.

Uważa, iż zgodnie z postanowieniami art. 3 ust. 2a ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w okresie od 10 czerwca 2004 roku do 31 grudnia 2010 roku posiadała ograniczony obowiązek podatkowy w Polsce, ponieważ nie miała miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Również zgodnie z art. 3. ust 1a. 1.) centrum interesów życiowych i gospodarczych Wnioskodawczyni znajdowało się w tym okresie w USA, a nie w Polsce i przebywała w USA z najbliższą rodziną (mężem i córką) na pobyt stały oraz posiadała tam ognisko domowe, 2.) nie przebywała w żadnym roku podatkowym od 2004 do 2011 roku na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni. Oznacza to, iż w Polsce podlegały opodatkowaniu dochody osiągnięte tylko na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Ponadto, Wnioskodawczyni uznawana była zarówno w okresie od 10 czerwca 2004 roku do 31 grudnia 2010 roku jak i od 1 stycznia 2011 roku do 30 sierpnia 2011 roku za rezydenta podatkowego USA (tj. osobę podlegającą w USA nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu) na podstawie wewnętrznych przepisów USA. Wnioskodawczyni może udowodnić status amerykańskiego rezydenta podatkowego w okresie od 10 czerwca 2004 roku do 30 sierpnia 2011 roku odpowiednimi certyfikatami rezydencji podatkowej wydanymi przez władze amerykańskie, które są w Jej posiadaniu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51 poz. 307 ze zm.) , w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2006 r., osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów z pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego lub stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia, oraz od innych dochodów osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

Przepis art. 4a tej ustawy stanowi, iż wymieniony wyżej przepis stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczypospolita Polska.

Rozpatrując obowiązek podatkowy po 2006 roku należy wziąć pod uwagę przepisy podatkowe obowiązujące od 01.01.2007 r.

Zgodnie z regulacją zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2007 r., obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy) podlegają w Polsce osoby fizyczne jeśli mają miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Natomiast art. 3 ust. 2a cytowanej ustawy stanowi, że osoby fizyczne nie posiadające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

Zgodnie z art. 3 ust. 1a ww. ustawy za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1.  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2.  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

W świetle art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powołane przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie umowa zawarta między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisana w Waszyngtonie dnia 08.10.1974 r. (Dz. U z 1976 r. Nr 31, poz. 178).

Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. b) ww. umowy, określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Polski" oznacza jakąkolwiek osobę (oprócz spółki lub innej jednostki organizacyjnej, traktowanej zgodnie z polskim prawem jako spółka) mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Polski dla celów jej opodatkowania, lecz w przypadku udziałowca spółki prawa cywilnego lub zarządcy majątku tylko w takim zakresie, w jakim dochód uzyskany przez taką osobę z tego tytułu podlega podatkowi polskiemu jako dochód uzyskany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. b) ww. umowy, określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Stanów Zjednoczonych" oznacza jakąkolwiek osobę (oprócz spółki lub innej jednostki organizacyjnej, traktowanej zgodnie z prawem Stanów Zjednoczonych jako spółka) mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Stanów Zjednoczonych dla celów jej opodatkowania, lecz w przypadku udziałowca spółki prawa cywilnego lub zarządcy majątku tylko w takim zakresie, w jakim dochód uzyskany przez taką osobę z tego tytułu podlega podatkowi Stanów Zjednoczonych jako dochód uzyskany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Stanach Zjednoczonych.

Zgodnie z art. 4 ww. umowy jeżeli w znaczeniu artykułu 3, ustępu 1, punktów 7 i 8 niniejszej Umowy osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obydwu Umawiających się Państwach, to:

1.  będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym ona stale zamieszkuje. Jeżeli ona stale zamieszkuje w obydwu Umawiających się Państwach lub nie zamieszkuje w żadnym z Umawiających się Państw, to będzie uważana za mającą miejsce zamieszkania na terytorium tego Umawiającego się Państwa, z którym jej związki osobiste i majątkowe są ściślejsze (ośrodek powiązań osobistych),
2.  jeżeli nie można ustalić, w którym z Umawiających się Państw znajduje się ośrodek jej powiązań osobistych, to będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania na terytorium tego Umawiającego się Państwa, w którym ona zazwyczaj przebywa,
3.  jeżeli ona zazwyczaj przebywa w obydwu Umawiających się Państwach lub nie przebywa w żadnym z Umawiających się Państw, to będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania na terytorium tego Umawiającego się Państwa, którego jest obywatelem.

Z powyższego wynika, iż definicja „miejsca zamieszkania” odnosi się bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw będących Stronami umowy i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.

W przepisach polskiego prawa podatkowego obowiązującego do dnia 31.12.2006 r. pojęcie „miejsca zamieszkania” nie zostało zdefiniowane.

Jak stanowi art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Warunek przebywania w danym miejscu ma charakter obiektywny i nie ma problemów dowodowych w wykazaniu, że dana osoba przebywa lub nie w danej miejscowości. Zamiar stałego pobytu w danej miejscowości ma natomiast charakter subiektywny, ponieważ odnosi się do woli osoby. Należy jednak zauważyć, iż istnieją kryteria obiektywizujące zamiar stałego pobytu. Uznaje się na przykład, że podatnik wykazuje zamiar stałego pobytu w danej miejscowości, jeżeli miejscowość ta stanowi dla niego centrum jego życiowej działalności, ocenianej w aspekcie jego powiązań osobistych i gospodarczych.

Natomiast przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2007 r., wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem "lub", co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie – podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.

Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika "lub" w sformułowaniu "centrum interesów osobistych lub gospodarczych" dla doprecyzowania, kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP.

Przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć wszelkie powiązania rodzinne, tzn. ognisko domowe, aktywność społeczna, polityczna, kulturalna, obywatelska, przynależność do organizacji/klubów, uprawianie hobby itp. Z kolei „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe itd.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a analizowany warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium RP centrum interesów życiowych.

Uznanie osoby fizycznej za osobę mająca miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy, nie przesądza o uznaniu tej osoby, za osobę podlegającą w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a, 2b ustawy stosuje się bowiem z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Ocena czy podatnik podlega w Rzeczypospolitej Polskiej ograniczonemu czy nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu powinna być dokonana w każdym przypadku indywidualnie z uwzględnieniem postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Przy tym wskazać należy, iż według Komentarza do Modelowej Konwencji OECD posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, iż osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas. Zgodnie z Komentarzem, istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć to mieszkanie do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały. Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu Umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania, Komentarz nakazuje rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną, miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem. Wszystkie te okoliczności należy rozważyć w całości, uwzględniając indywidualne postępowanie danej osoby. Jeśli miejsca zamieszkania nie można ustalić na podstawie tego kryterium, należy ustalić je biorąc pod uwagę przede wszystkim miejsce, w którym osoba fizyczna zwykle przebywa, a następnie obywatelstwo danej osoby.

Tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i brzmienie Komentarza do niej zostały wypracowane w drodze konsensusu przez wszystkie państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania zawartych w nich postanowień.

Modelowa Konwencja, jak i Komentarz do niej, nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, natomiast stanowią wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.

Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku oraz jego uzupełnienia wynika, iż Wnioskodawczyni w dniu 10 czerwca 2004 r. wyjechała wraz z mężem do USA z zamiarem stałego pobytu. W Polsce jest wymeldowana z pobytu stałego i złożyła NIP-3 informując lokalny Urząd Skarbowy o przeniesieniu swojej siedziby do USA z dniem 10 czerwca 2004 r.

Od momentu wyjazdu wszystkie przychody uzyskane w Stanach Zjednoczonych rozliczała wyłącznie w Stanach Zjednoczonych rozliczając się wspólnie z mężem. Wynajmuje tam również mieszkanie, posiada dwa samochody, długoterminowy kontrakt na telefony komórkowe, prowadzi wspólny rachunek bankowy z mężem, podlega amerykańskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych. Cała rodzina objęta jest prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Dnia 25 sierpnia 2006 roku w Stanach Zjednoczonych urodziła się córka Wnioskodawczyni, która jest obywatelem USA i tam uczęszczała do przedszkola. Dnia 26 kwietnia 2011 roku Wnioskodawczyni wraz z mężem stała się również obywatelem Stanów Zjednoczonych Ameryki. Od momentu przeniesienia się na stałe do Stanów Zjednoczonych Ameryki Wnioskodawczyni odwiedziła Polskę dwa razy na okres około trzech tygodni oraz raz na okres sześciu tygodni za każdym razem w celach turystycznych. W Stanach Zjednoczonych Ameryki w okresie od lutego 2008 r. do lutego 2010 r. Wnioskodawczyni uczęszczała do szkoły jubilerskiej. W Polsce posiada ziemię rolną, którą otrzymała w formie darowizny od rodziców w 2002 roku. Ziemia ta jest traktowana wyłącznie jako inwestycja na przyszłość i nie przynosi ona żadnych dochodów. Wnioskodawczyni wstępnie planuje powrócić 30 sierpnia 2011 roku wraz z mężem oraz córką na pobyt stały do Polski i przenieść tam swoje centrum interesów życiowych.

Reasumując, zważywszy na ww. okoliczności stwierdzić zatem należy, iż w okresie od 10 czerwca 2004 r. od momentu, gdy centrum interesów życiowych znajduje się poza granicami Polski i Wnioskodawczyni nie przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym, Wnioskodawczyni nie posiada miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. podlega opodatkowaniu jedynie od dochodów osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zatem dochody osiągnięte przez Wnioskodawczynię w tym okresie na terytorium Stanów Zjednoczonych, podczas, gdy stałym miejscem zamieszkania oraz centrum interesów życiowych i gospodarczych były Stany Zjednoczone Ameryki nie podlegają konieczności wykazania, rozliczenia i opodatkowania w Polsce.

Natomiast od dnia przeniesienia ośrodka interesów życiowych do Polski, Wnioskodawczyni będzie posiadała miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce i będzie podlegała w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Zatem od tego momentu, będzie podlegała obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. W związku z powyższym dochody osiągnięte w tym okresie powinny zostać wykazane rozliczone i opodatkowane w Polsce z uwzględnieniem zawartej przez Polskę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku interpretacji dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.