Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443W-27/08/AW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-05-20
Teza: Sposób rozliczania oraz odliczania podatku naliczonego z faktur VAT dotyczących bonusów pieniężnych udzielanych bezwarunkowo w 2007r. i 2008r
Słowa kluczowe: bonus; faktura; faktura-wystawienie faktury; obrót; opodatkowanie-podstawa opodatkowania; premia-premia pieniężna; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI

W odpowiedzi na wezwanie Spółki z o.o. z dnia 21 kwietnia 2008r. (data wpływu 23 kwietnia 2008r.) do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę wydanej indywidualnej pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 4 kwietnia 2008r. znak IBPP1/443-270/08/AW, złożone na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów wyjaśnia co następuje:

W wyniku ponownej analizy sprawy, z uwzględnieniem zarzutów przytoczonych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, stwierdzono podstawy do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Treść zarzutów zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.

W ww. piśmie z dnia 21 kwietnia 2008r. Spółka z o.o. podnosi, że interpretacja wydana w dniu 4 kwietnia 2008r. nie jest prawidłowa. Wzywający pragnie zwrócić uwagę, że organ udzielający interpretacji błędnie utożsamił zrealizowane w danym okresie obroty z konkretną dostawą co doprowadziło do fałszywego wniosku, iż udzielany kontrahentom bonus bezwarunkowy jest w istocie rabatem rozliczanym fakturą korygującą, a nie świadczoną przez odbiorcę usługą. Świadczenie to polega bowiem na dokonywaniu u Wnioskodawcy zakupów, czyli świadczeniu usług i dlatego czynność ta winna być rozliczona fakturą VAT. Nie ma zatem powodu, dla którego należy traktować ten rodzaj udzielanych bonusów odmiennie niż ma to miejsce w przypadku udzielania bonusów warunkowych (uzależnionych od osiągnięcia określonego pułapu obrotów), skoro obu tych bonusów nie da się powiązać z konkretnymi dostawami.

Zdaniem Wzywającego, wykładania przepisów prawa podatkowego dokonana w interpretacji z dnia 4 kwietnia 2008r. pozostaje w sprzeczności z indywidualną interpretacją udzieloną w dniu 24 stycznia 2008r. dla innego podmiotu (odbiorcy Wnioskodawcy) w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego co do tzw. bonusów bezwarunkowych. W związku z powyższym, Wzywający wnosi o zmianę wydanej dla siebie interpretacji.

Odpowiedź na zarzuty:

Po ponownym przeanalizowaniu sprawy w oparciu o treść zarzutów przedstawionych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, tut. organ uznaje zarzuty Wnioskodawcy za zasadne i stwierdza konieczność zmiany wydanej interpretacji indywidualnej celem usunięcia naruszenia prawa, co skutkuje zmianą wydanej interpretacji i uznaniem stanowiska Wnioskodawcy zawartego we wniosku za prawidłowe.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji i sprzedaży wyrobów z drewna. Wnioskodawca wyjaśnił, iż Spółka, zgodnie z zawartymi umowami, przyznaje kontrahentom (odbiorcom) bonusy bezwarunkowe (stanowiące iloczyn obrotów dokonanych między stronami i ustalonego procentu), które dotyczą również wynagrodzenia za intensyfikację działalności handlowej, za wzajemne relacje pomiędzy kontrahentami, których intensyfikacja dokonywana jest w oparciu o doświadczenia dotyczące rynków zbytu, sytuacja na tych rynkach, wiedzy o postrzeganiu firmy. Wnioskodawca wskazał, że bonus bezwarunkowy nie jest związany z żadną konkretną dostawą, ale jest uzależniony od konkretnego zachowania odbiorcy. Bonus bezwarunkowy jest wyliczany w stałym % od wartości zakupów dokonanych przez odbiorcę w danym okresie rozliczeniowym – należny jest bez względu na wielkośc zakupów. Na ww. bonusy odbiorcy wystawiają faktury VAT naliczając 22% podatek VAT, który rozliczany jest na ogólnych zasadach.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w świetle obowiązujących przepisów w roku 2007 i w roku 2008, bonusy winny być rozliczane fakturą VAT z prawem do odliczenia VAT-u na ogólnych zasadach?

Zdaniem wnioskodawcy, premia pieniężna jest wynagrodzeniem za określone zachowanie się nabywcy w stosunku do sprzedawcy, podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych tj. 22% i potwierdzona winna być tak w roku 2008 jaki i w roku 2007 wystawioną fakturą VAT, która pozwala na odliczenie podatku VAT w niej zawartego w miesiącu otrzymania, bądź w miesiącu następnym.

Odpowiadając zatem na pytanie Wnioskodawcy zawarte we wniosku z dnia 3 stycznia 2008r., stwierdzić należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT), natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Uwzględniając powyższe, każde odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czy określonym zachowaniu mieści się w definicji usługi. Pojęcie usługi według ustawy o podatku od towarów i usług jest bowiem szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Oznacza to, że w definicji tej mieszczą się również określone zachowania, które nie zostały sklasyfikowane w PKWiU, o której mowa w art. 8 ust. 3 powoływanej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, obrót zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, a także kwot wynikających z dokonanych korekt faktur.

Podatnicy podejmują różnorodne działania w zakresie intensyfikacji sprzedaży towarów, w efekcie których wypłacane są tzw. premie pieniężne nabywcom. Skutki podatkowe wypłaconych premii pieniężnych nabywcom uzależnione są od wielu czynników, tj. m.in. od ustalenia za co faktycznie premie pieniężne zostały wypłacone, tzn. czy dotyczą konkretnych dostaw, czy też odnoszą się do wszystkich dostaw w określonym czasie itp.

W przypadkach, gdy wypłacona premia pieniężna jest związana z konkretną dostawą, nawet jeżeli jest to premia wypłacona po dokonaniu zapłaty, powinna być traktowana jak rabat, o którym mowa w cyt. art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, ponieważ ma bezpośredni wpływ na wartość tej dostawy i w efekcie prowadzi do obniżenia wartości (ceny) dostawy. W tym przypadku zastosowanie będzie miał przepis § 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 ze zm.).

W praktyce występują również sytuacje, gdzie premia pieniężna jest wypłacana z tytułu dokonywania przez nabywcę nabyć określonej wartości czy ilości towarów w określonym czasie lub też dokonywania terminowych płatności za zrealizowane dostawy w pewnym okresie i w określony sposób i premia ta nie jest związana z żadną konkretną dostawą. W takiej sytuacji należy uznać, że wypłacona premia pieniężna związana jest z określonymi zachowaniami nabywcy, a zatem ze świadczeniem usług przez nabywcę otrzymującego taką premię, które to usługi podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach. Świadczeniem usług jest bowiem każde zachowanie się podmiotu w wykonaniu stosunku zależności, które niekoniecznie polega na fizycznym wykonaniu jakiejkolwiek czynności lub podjęciu działania.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż w przypadku zrealizowania w danym okresie danego obrotu oraz za intensyfikację działalności handlowej w oparciu o doświadczenia dotyczące rynków zbytu, sytuacji na tych rynkach, wiedzy o postrzeganiu firmy, Wnioskodawca udzielał odbiorcom bonusu pieniężnego (premii pieniężnej).

Zdaniem Wnioskodawcy jego świadczenie było powiązane ze świadczeniem (zachowaniem) kontrahentów (nabywaniem produktów wytworzonych przez Podatnika). Warunki otrzymania premii pieniężnych uregulowane były umową handlową, więc wypłata premii nie miała charakteru dobrowolnego. W razie spełnienia przez kontrahenta określonych wymogów Wnioskodawca był zobligowany do dodatkowego świadczenia pieniężnego wynikającego z zawartego porozumienia. Zatem należy uznać, iż w przedmiotowej sprawie premia pieniężna była ściśle uzależniona od określonego zachowania kupującego. Otrzymanie przedmiotowej premii pieniężnej było rodzajem wynagrodzenia za określone zachowanie się nabywcy w stosunku do Wnioskodawcy i stanowiło w tym przypadku świadczenie usługi za wynagrodzeniem na rzecz sprzedającego. Jako zapłatę za wykonaną usługę nabywca (kontrahent Wnioskodawcy) otrzymywał bonus w postaci premii pieniężnej.

W świetle powyższego zachowanie kontrahenta należało uznać za świadczenie usług zgodnie z cytowanym art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i opodatkować podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych, tj. wg stawki 22% zgodnie z art. 41 ust. 13 ustawy o VAT w myśl którego towary i usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, niewymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej podlegają opodatkowaniu stawką w wysokości 22 %, z wyjątkiem tych, dla których w ustawie lub przepisach wykonawczych określono inną stawkę.

Ponadto, zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

W świetle powyższego wypłacona przez Wnioskodawcę premia pieniężna stanowi wynagrodzenie za świadczenie usługi przez kontrahenta, które podlega opodatkowaniu według stawki 22% stawki podatku VAT, oraz winno było być udokumentowane poprzez wystawienie przez świadczącego usługę – kontrahenta Wnioskodawcy – faktury VAT na rzecz nabywcy usług – Wnioskodawcy wypłacającego premię pieniężną.

Jeśli chodzi natomiast o kwestie związane z prawem do odliczenia przez Wnioskodawcę podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych od kontrahentów faktur dokumentujących udzielone przez Wnioskodawcę premie pieniężne, to obowiązuje zasada, zgodnie z którą prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest zatem bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Jeżeli zatem w przedmiotowej sprawie premie pieniężne były udzielane w związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT, to Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących udzielone kontrahentom premie pieniężne. Ustawodawca stworzył podatnikom prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez nich zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, m.in. tego że zakupy towarów i usług będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008r.) obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego.

W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007r.), nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu, jest zwolniona od podatku – a kwota wykazana w fakturze nie została uregulowana. Cytowany wyżej przepis nie ograniczał prawa Wnioskodawcy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w związku z otrzymaniem od kontrahenta faktur dokumentujących udzielone przez Wnioskodawcę premie pieniężne. Otrzymane premie pieniężne powinny były być udokumentowane przez otrzymującego takie premie fakturą VAT i opodatkowane 22% stawką podatku od towarów usług. W związku z tym Wnioskodawca miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony w fakturze otrzymanej od kontrahenta z tytułu udzielonej mu przez Wnioskodawcę premii pieniężnej, pod warunkiem oczywiście spełnienia przesłanek pozytywnych określonych w art. 86 ust. 1 tej ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

W świetle powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, po ponownym przeanalizowaniu sprawy w oparciu o treść zarzutów przedstawionych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, uznając zarzuty te za zasadne, dokonał zmiany treści wydanej interpretacji indywidualnej z dnia 4 kwietnia 2008r. znak: IBPP1/443-270/08/AW celem usunięcia naruszenia prawa, co skutkuje zmianą wydanej interpretacji i uznaniem stanowiska Wnioskodawcy zawartego we wniosku za prawidłowe.

Stronie przysługuje prawo wniesienia skargi na zmienioną niniejszym pismem interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenie niniejszej odpowiedzi (art. 53 § 2 ww. ustawy) za pośrednictwem organu, który wydał interpretację (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.