Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-377/14-2/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-08-08
Teza: Należy stwierdzić, iż umowa pożyczki nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ jak wskazał Wnioskodawca środki pieniężne w chwili jej zawarcia będą znajdowały się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz umowa pożyczki zostanie zawarta poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa pożyczki
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 16 lipca 2014 r. (data wpływu 17 lipca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 lipca 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Sp. z o.o. (dalej: „Spółka”) planuje nabyć określone składniki majątkowe (głównie nieruchomości) i rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania powierzchni użytkowej na terenie centrum handlowego.

W celu sfinansowania powyższej transakcji, Spółka może zawrzeć różne umowy umożliwiające uzyskanie środków pieniężnych (np. umowy kredytu bankowego, umowy pożyczek z udziałowcami oraz z innymi podmiotami z grupy). Planowane jest, że jedną z takich umów będzie umowa pożyczki (dalej: „Umowa Pożyczki”) ze spółką T. SA z siedzibą we Francji, działającą jako jeden z pożyczkodawców (dalej: „Pożyczkodawca”). Stronami tej umowy, jako pożyczkodawcy, mogą być również inne podmioty. Niniejszy wniosek o interpretację dotyczy jednak tylko konsekwencji podatkowych zawarcia Umowy Pożyczki pomiędzy Spółką i Pożyczkodawcą.

Umowa Pożyczki zostanie zawarta (podpisana przez obydwie strony, tj. Spółkę i Pożyczkodawcę) poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Przedmiotem Umowy Pożyczki będą środki pieniężne, które w dniu zawarcia (podpisania przez obydwie strony, tj. Spółkę i Pożyczkodawcę) Umowy Pożyczki będą znajdowały się na zagranicznym rachunku bankowym Pożyczkodawcy prowadzonym przez bank z siedzibą we Francji.

Po zawarciu (podpisaniu) Umowy Pożyczki, środki pieniężne będące jej przedmiotem zostaną przekazane na rachunek bankowy Spółki prowadzony przez bank z siedzibą w Polsce.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, że Spółka nie będzie zobowiązana do zapłaty PCC z tytułu zawarcia Umowy Pożyczki z Pożyczkodawcą?

Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka nie będzie zobowiązana do zapłaty PCC z tytułu zawarcia Umowy Pożyczki z Pożyczkodawcą.

Zgodnie z ustawą o PCC:

1.  Podatkowi podlegają, między innymi, umowy pożyczki pieniędzy (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b).
2.  Czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z pewnymi zastrzeżeniami, niemającymi zastosowania w niniejszej sprawie, jeżeli ich przedmiotem są:
    1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
    2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 4).
3.  Obowiązek podatkowy ciąży przy umowie pożyczki na biorącym pożyczkę (art. 4 pkt 7).

Zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Z 2014 r. poz. 121 ze zm.), przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości (art. 720 § 1).

W doktrynie i w orzecznictwie prawa cywilnego przyjmuje się, że pieniądze są to „rzeczy sui generis”, których „wartość nie wynika z ich właściwości fizycznych, lecz z określenia i gwarancji, jakie im zapewnia państwo” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 1998 r., sygn. akt III CKN 49/98). Tym samym, „wypada (…) uznać, że są one szczególnym rodzajem rzeczy” (por. red. E. Gniewek, Kodeks cywilny. Komentarz, komentarz do art. 45, C.H.Beck, 2013).

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Spółki, w analizowanej sytuacji:

1.  Należy uznać, że, na gruncie ustawy o PCC, przedmiotem Umowy Pożyczki będą rzeczy, a nie prawa majątkowe (skoro pieniądze to rzeczy a nie prawa majątkowe).
2.  W konsekwencji, mając na uwadze to, że biorący pożyczkę (Spółka) ma siedzibę w Polsce, Umowa Pożyczki będzie podlegać opodatkowaniu PCC wyłącznie w sytuacji, gdy spełniony zostanie jeden z poniższych warunków:
    1.  w chwili zawarcia tej Umowy środki pieniężne będące jej przedmiotem będą znajdować się na terytorium Polski, lub
    2.  Umowa ta zostanie zawarta na terytorium Polski.
3.  W analizowanym zdarzeniu przyszłym nie zostanie natomiast spełniony żaden z tych warunków, a mianowicie:
    1.  ani Umowa Pożyczki nie zostanie zawarta (podpisana przez obydwie strony, tj. Spółkę i Pożyczkodawcę) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
    2.  ani w dniu zawarcia (podpisania przez obydwie strony, tj. Spółkę i Pożyczkodawcę) Umowy Pożyczki środki pieniężne będące jej przedmiotem, nie będą znajdowały się na polskim rachunku bankowym Pożyczkodawcy prowadzonym przez bank z siedzibą w Polsce (tylko na zagranicznym rachunku bankowym Pożyczkodawcy prowadzonym przez bank z siedzibą we Francji).
4.  Tym samym, należy uznać, że Umowa Pożyczki zawarta pomiędzy Spółką a Pożyczkodawca nie będzie podlegała opodatkowaniu PCC na podstawie art. 1 ust. 4 ustawy o PCC.

Podsumowując, Spółka nie będzie zobowiązana do zapłaty PCC z tytułu zawarcia Umowy Pożyczki z Pożyczkodawcą.

Powyższe stanowisko Spółki znajduje również całkowite potwierdzenie w świetle istniejącej praktyki organów podatkowych, w szczególności:

*   w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 6 marca 2014 roku, znak ILPB2/436-327/13-2/TR, zgodnie z którą: „przedmiot umowy pożyczki powinien być kwalifikowany dla celów PCC jako rzecz. W konsekwencji, miejsce położenia (ulokowania) pieniędzy będących przedmiotem umowy pożyczki będzie determinować zakres opodatkowania umowy pożyczki PCC”;

*   w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 26 lutego 2014 roku, znak ILPB2/436-315/13-2/TR, zgodnie z którą: „zawarcie przez Wnioskodawcę Umowy Pożyczki - w okolicznościach, w których Umowa Pożyczki zostanie zawarta poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz w momencie zawarcia Umowy Pożyczki środki pieniężne należne Wnioskodawcy (pożyczkobiorcy) z tytułu Umowy Pożyczki będą znajdowały się poza terytorium Polski – nie będzie opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych w Polsce”;

*   w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 3 lutego 2014 roku, znak IPPB2/436-653/13-3/LS, zgodnie z którą: „zarówno na moment zawarcia Umowy pożyczki, jak i na moment wypłaty środków, pieniądze będące przedmiotem Umowy pożyczki znajdować się będą na zagranicznym rachunku bankowym. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż umowa pożyczki nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych”;

*   w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 4 grudnia 2013 roku, znak IBPBII/1/436-259/13/Asz, w której organ podatkowy – odstępując od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska podatnika – uznał za prawidłowe w pełnym zakresie stanowisko, zgodnie z którym: „w przypadku pieniędzy znajdujących się na rachunku bankowym należy wziąć pod uwagę miejsce, w którym rachunek ten jest prowadzony, to jest siedzibę banku (oddziału) pożyczkodawcy”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile zaznaczenia samego obowiązku zwrotu - który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 ww. ustawy, jest elementem przedmiotowo istotnym dla tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki. W zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek. Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że umowa pożyczki będzie podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze będą znajdowały się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostanie zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka będzie podlegała również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia będą znajdowały się za granicą oraz nabywca - pożyczkobiorca będzie miał miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca sp. z o.o. (dalej: „Spółka”) planuje nabyć określone składniki majątkowe (głównie nieruchomości) i rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania powierzchni użytkowej na terenie centrum handlowego. W celu sfinansowania powyższej transakcji, Spółka może zawrzeć różne umowy umożliwiające uzyskanie środków pieniężnych (np. umowy kredytu bankowego, umowy pożyczek z udziałowcami oraz z innymi podmiotami z grupy). Planowane jest, że jedną z takich umów będzie umowa pożyczki (dalej: „Umowa Pożyczki”) ze spółką T. SA z siedzibą we Francji, działającą jako jeden z pożyczkodawców (dalej: „Pożyczkodawca”). Stronami tej umowy, jako pożyczkodawcy, mogą być również inne podmioty. Niniejszy wniosek o interpretację dotyczy jednak tylko konsekwencji podatkowych zawarcia Umowy Pożyczki pomiędzy Spółką i Pożyczkodawcą. Umowa Pożyczki zostanie zawarta (podpisana przez obydwie strony, tj. Spółkę i Pożyczkodawcę) poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Przedmiotem Umowy Pożyczki będą środki pieniężne, które w dniu zawarcia (podpisania przez obydwie strony, tj. Spółkę i Pożyczkodawcę) Umowy Pożyczki będą znajdowały się na zagranicznym rachunku bankowym Pożyczkodawcy prowadzonym przez bank z siedzibą we Francji. Po zawarciu (podpisaniu) Umowy Pożyczki, środki pieniężne będące jej przedmiotem zostaną przekazane na rachunek bankowy Spółki prowadzony przez bank z siedzibą w Polsce.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż umowa pożyczki nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ jak wskazał Wnioskodawca środki pieniężne w chwili jej zawarcia będą znajdowały się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz umowa pożyczki zostanie zawarta poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanych interpretacji w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż interpretacje te co do zasady wiążą w sprawach, w których zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowią podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.