Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-890/09-4/AP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-12-02
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie opodatkowania zadatku.
Słowa kluczowe: przychód; przychód-moment powstania przychodów; umowa-niewykonanie umowy; umowa-umowa przedwstępna; zadatek
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 8 września 2009 r. (data wpływu 14 września 2009 r.), uzupełnionym pismem z dnia 21 października 2009 r. (data wpływu 26 października 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu z tytułu zadatku – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 września 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu z tytułu zadatku.

Z uwagi na fakt, że przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14f § 1 oraz 14b § 3 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, pismem z dnia 14 października 2009 r., znak ILPB2/415-890/09-2/AP, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Jednocześnie poinformowano Zainteresowaną, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ a uzupełnieniem wniosku przez Wnioskodawczynię nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 14 października 2009 r. (skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 19 października 2009 r.), zaś w dniu 26 października 2009 r. (data nadania 22 października 2009 r.) do tut. organu wpłynęła odpowiedź na ww. wezwanie, w której Wnioskodawczyni uzupełniła ww. wniosek. Należną od wniosku opłatę Zainteresowana wniosła natomiast w dniu 21 października 2009 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni wraz z mężem w dniu 22 listopada 2007 r. sprzedała Spółce umową przedwstępną działkę o powierzchni 2 279 m². Termin zawarcia umowy przenoszącej własność strony ustaliły najpóźniej do 31 stycznia 2009 r. Spółka, ze względu na brak pieniędzy, zaproponowała przedłużenie tego terminu o kilka miesięcy. Wnioskodawczyni wraz z mężem wyraziła na to zgodę ustnie, po czym po długich negocjacjach aneksem notarialnym do ww. umowy przedwstępnej ustalili, że ostateczną umowę kupna-sprzedaży działki sporządzą najpóźniej do 31 stycznia 2010 r.

Po tak długim oczekiwaniu (nie z winy Wnioskodawczyni i Jej męża) na sfinalizowanie tej transakcji, nie mają oni 100% pewności, że kupujący do 31 stycznia 2010 r. kupi tę działkę. Z różnych osobistych względów mogą czekać tylko do stycznia 2010 r. Po tym terminie Wnioskodawczyni wraz z mężem odstąpi od zawarcia umowy ostatecznej i zatrzyma zadatek, zgodnie z art. 394 § 1 k.c.

Zainteresowana prosi zatem o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu z tytułu zadatku w świetle ww. przepisów prawa podatkowego w związku z art. 394 § k.c.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy z zadatku Wnioskodawczyni wraz z mężem musi się rozliczyć z fiskusem?
2.  Jeśli tak, to czy ma to nastąpić w rocznym rozliczeniu PIT?
3.  Czy Wnioskodawczynię będzie obowiązywał podatek dochodowy, jeśli zatrzyma Ona zadatek?

Tutejszy organ informuje, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź wyłącznie na trzecie z wyżej przedstawionych pytań, bowiem Zainteresowana, uzupełniając wniosek, nie zawarła własnego stanowiska w odniesieniu do pozostałych pytań, do czego została wezwana pismem z dnia 14 października 2009 r., znak ILPB2/415-890/09-2/AP.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w świetle opisanego stanu faktycznego przepisów prawa cywilnego i judykatury zadatek stanowi substytut odszkodowania, w tym przypadku za straty z tytułu inflacji, za utratę kilku potencjalnych nabywców, za spadek cen nieruchomości, za zagospodarowanie działki przez kupującego itp.

Zainteresowana uważa, iż nie powinna zapłacić podatku dochodowego od przychodu z tytułu zadatku, jeśli urząd skarbowy podzieli Jej stanowisko, że zadatek to odszkodowanie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 11 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zatem o przychodzie można mówić wtedy, gdy ma on charakter trwałego przysporzenia majątkowego, tj. mający konkretny wymiar finansowy.

Zadatek jest instytucją prawa cywilnego związaną z wykonaniem zobowiązań umownych. Uiszczenie zadatku służyć ma zabezpieczeniu wykonania świadczenia umownego. Może również stanowić rodzaj świadczenia odszkodowawczego na wypadek niewykonania zobowiązania. Zastosowanie omawianej instytucji nie ma jednak charakteru obligatoryjnego, lecz zależy od decyzji stron umowy.

Z przepisu art. 394 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) wynika, iż w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej. Z art. 394 § 2 Kodeksu cywilnego wynika natomiast, że w razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała; jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi. W razie rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony (art. 394 § 3 ww. ustawy).

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Zainteresowana bierze pod uwagę możliwość zachowania zadatku, ponieważ z winy kupującego może nie dojść do zawarcia umowy sprzedaży.

W świetle powołanych powyżej przepisów oraz przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, iż kwota zachowanego zadatku będzie stanowić dla sprzedającej przysporzenie majątkowe. Przysporzenie to stanowić będzie więc przychód, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1, czyli przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nie należące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Katalog przychodów z innych źródeł jest katalogiem otwartym, o czym przesądza użycie przez ustawodawcę sformułowania „w szczególności”. Wyliczenie zawarte w art. 20 ust. 1 ww. ustawy jest zatem jedynie wyliczeniem przykładowym.

Tym samym kwota zachowanego zadatku, jako przysporzenie majątkowe, stanowić będzie przychód objęty tym przepisem.

Otrzymany zadatek na poczet przyszłego zbycia nieruchomości nie wywołuje skutków podatkowych wyłącznie w sytuacji, gdy dochodzi do zawarcia umowy przyrzeczonej i zadatek wynikający z umowy przedwstępnej zawiera się w cenie sprzedaży.

Jeżeli w przedmiotowej sprawie nie dojdzie do zawarcia umowy sprzedaży, a więc nie nastąpi przeniesienie własności przedmiotowej działki ze sprzedającej na kupującego, wówczas przychód z tytułu otrzymania zadatku powstanie w momencie zachowania tego zadatku przez sprzedającą.

Reasumując należy stwierdzić, iż otrzymany zadatek w momencie jego zachowania przez Wnioskodawczynię będzie stanowił przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Jednocześnie tut. organ informuje, że zgodnie z art. 14b § 1 ww. ustawy Ordynacja podatkowa Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, iż interpretacje prawa podatkowego wydaje się wyłącznie na pisemny wniosek zainteresowanego i tylko w jego indywidualnej sprawie.

Z uwagi na to, iż w złożonym przez Wnioskodawczynię wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego zadała Ona pytanie odnośnie skutków podatkowych przedstawionego zdarzenia przyszłego dotyczących zarówno Jej, jak i Jej męża, zaznacza się, iż interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla męża Wnioskodawczyni. Mąż Zainteresowanej, chcąc uzyskać interpretację indywidualną, powinien wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej udzielenie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.