Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB3/423-390/08/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-08-21
Teza: Czy Kwota Rozliczenia może zostać rozpoznana jako koszt uzyskania przychodów Spółki?
Słowa kluczowe: instrumenty-pochodne instrumenty finansowe; koszt-koszty uzyskania przychodów; rozliczanie (rozliczenia)
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 12 maja 2008 r. (data wpływu do tut. BKIP 15 maja 2008 r.) uzupełnionym w dniu 18 sierpnia o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z zamknięciem i rozliczeniem umów typu swap - Kwota Rozliczenia (pytanie oznaczone we wniosku nr I) - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 maja 2008 r. wpłynął do tut. BKIP ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z zamknięciem i rozliczeniem umów typu swap - Kwota Rozliczenia.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Spółka w dniu 31 października 2000 r. zawarła z konsorcjum banków umowę kredytową na dwa kredyty (w PLN i USD) na sfinansowanie budowy nowego obiektu. Oba kredyty były i są oprocentowane według zmiennej stopy procentowej.

W celu zabezpieczenia ryzyka zmiany stopy procentowej ponoszonego przez Spółkę w związku z zaciągniętymi kredytami w PLN i USD, Spółka zawarła dwa kontrakty typu swap z bankiem z siedzibą we Frankfurcie w Niemczech. Pierwszy z kontraktów był swapem zmiennej stopy procentowej na stałą, w oparciu o określone kwoty bazowe wyrażone w złotych (swap PLN), natomiast drugi kontrakt był analogiczną transakcją w oparciu o kwoty bazowe wyrażone w dolarach amerykańskich (swap USD). Oba swapy przewidywały rozliczenia w okresach półrocznych począwszy od października 2000 r., a skończywszy w październiku 2010 r., zgodnie z terminami płatności odsetkowych od powyższych kredytów.

W dniu 31 października 2007 r. C. a. s. przejął zarówno niespłacone powyższe kredyty poprzez wstąpienie w prawa i obowiązki konsorcjum banków jak i przedmiotowe umowy swapowe przez wykupienie wierzytelności od banku. W konsekwencji, obecnie stronami umów kredytowych oraz swapowych są: Spółka oraz C. a. s.

Pod koniec 2007 r.:

*   w celu wyeliminowania jakiegokolwiek ryzyka kursowego związanego z kredytem w USD, został on przewalutowany na PLN – w związku z czym Spółka nie ponosi już ryzyka zmiany stopy procentowej kredytu w USD;
*   jednocześnie, w 2008 r. istotnie zostanie zmieniony harmonogram spłat kredytów w PLN (tj. kredytu pierwotnie zaciągniętego w PLN jak i przewalutowanego z USD na PLN), który będzie odzwierciedlać przewidywane przepływy środków pieniężnych Spółki oraz zaktualizowane przepływy finansowe zgodnie z nowymi warunkami rynkowymi. Ma to na celu dopasowanie terminów spłat kredytów i odsetek od nich do terminów, w których generowane są przez Spółkę nadwyżki finansowe umożliwiające swobodną ich spłatę.

W związku z powyższym, swap w PLN zabezpieczający płatności w okresach półrocznych, nie odzwierciedlających nowego harmonogramu spłat, nie będzie odpowiednio zabezpieczał nowych płatności kredytowych.

W konsekwencji, w grudniu 2007 r. Spółka podjęła decyzję o zamknięciu i rozliczeniu obu swapów (tj. swap PLN i swap USD). W celu rozliczenia niniejszych transakcji swapowych, Spółka zapłaciła 27 grudnia 2007 r. na rzecz C. a. s. kwotę równą wartości rynkowej zobowiązania wynikającego z obu swapów („Kwota Rozliczenia”).

Kwota Rozliczenia wyniosła:

*   dla swap USD: 20 058 347 USD, co stanowiło 51 165 826 PLN, oraz
*   dla swap PLN: 62 364 734 PLN. Oznacza to, iż łączna Kwota Rozliczenia wynosła 113 531 560 PLN.

Kwota Rozliczenia została określona w oparciu o model zdyskontowanych przepływów pieniężnych, opracowany przez profesjonalnych zewnętrznych doradców Spółki.

Część Kwoty Rozliczenia w wysokości 105 591 376 PLN, została na dzień rozliczenia/zamknięcia transakcji swap rozpoznana jako koszt księgowy Spółki. Pozostała część Kwoty Rozliczenia (tj. 7 940 184 PLN) związana z ostatnią półroczną płatnością kredytów na dotychczasowych zasadach w kwietniu 2008 r., które będą zmienione od tego momentu, ujęta została na koncie rozliczeń międzyokresowych czynnych oraz kapitale rezerwowym z aktualizacji wyceny i zostanie zaliczona do kosztów księgowych w kwietniu 2008 r., tj. w momencie spłaty rat.

Z księgowego punktu widzenia, rozliczenie/zamknięcie swapów nie było ujęte na dzień 31 grudnia 2007 r. jako rezerwa bądź bierne rozliczenie międzyokresowe kosztów.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy Kwota Rozliczenia może zostać rozpoznana jako koszt uzyskania przychodów Spółki? (pytanie oznaczone we wniosku nr I)

Zdaniem Spółki, Kwota Rozliczenia stanowi koszt uzyskania przychodów. Powyższa konstatacja wynika z następujących przesłanek.

Przepisy updop nie zawierają szczegółowych regulacji określających, czy i w jakich okolicznościach rozliczenia wynikające z rozwiązania umów typu swap mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. W konsekwencji, zastosowanie powinny znaleźć ogólne zasady rozpoznawania kosztów podatkowych.

Generalnie, na podstawie art. 15 ust. 1 updop, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 updop. Mając powyższe na uwadze, w celu zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów, co do zasady, spełnione powinny być następujące dwa warunki łącznie:

1.  dany wydatek został poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, oraz
2.  wydatek ten nie został wymieniony jako niestanowiący kosztu podatkowego w art. 16 ust. 1 updop.

Ad. a) Zdaniem Spółki, zarówno zmiana warunków kredytów jak i będące jej następstwem zamknięcie i rozliczenie kontraktów swap PLN i swap USD były z ekonomicznego punktu widzenia operacjami racjonalnymi i gospodarczo uzasadnionymi dla Spółki, mającymi jednocześnie na celu zabezpieczenie jej źródła przychodów. W szczególności, Spółka nie jest obecnie narażona na dodatkowe koszty różnic kursowych związanych z kredytem pierwotnie zaciągniętym w USD. Zatem, zamykając i rozliczając kontrakty swap PLN i swap USD Spółka zabezpiecza swoje przychody w przyszłości. Wynika to z faktu, iż w przypadku, gdyby swapy nie zostały zamknięte, Spółka byłaby narażona na dodatkowe koszty związane z późniejszymi płatnościami swapowymi, które mogą być znacznie wyższe niż obecnie. Zatem, zamykając kontrakty swap PLN i swap USD Spółka nie będzie narażona na straty, których dziś nie można oszacować, a które mogłyby wpłynąć negatywnie na możliwość generowania przychodów podatkowych Spółki i w konsekwencji w ogóle na możliwość jej funkcjonowania w przyszłości.

W świetle powyższego, dokonując zamknięcia i rozliczenia kontraktów swap USD i swap PLN, Spółka zabezpiecza swój byt oraz wynik księgowy i podatkowy w przyszłości.

Powyższa interpretacja poparta jest również orzecznictwem sądów administracyjnych, które reprezentują pogląd, iż kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów (por. wyrok NSA z 13 marca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 230/97; wyrok NSA z 20 października 2001 r., sygn. akt III SA 1070/00; wyrok NSA z 12 maja 1999 r., sygn. akt I SA/Wr 482/97; wyrok NSA z 20 maja 2003 r., sygn. akt I SA/Wr 2854/00).

Reasumując, mając na uwadze, iż wydatki związane z zamknięciem i rozliczeniem kontraktów swap PLN i swap USD były racjonalnie i biznesowo uzasadnione, a także zabezpieczają źródła przychodów podatkowych Spółki, zdaniem Wnioskodawcy warunek a) jest spełniony, co wynika z przedstawionego stanu faktycznego, przepisów updop oraz orzecznictwa sądów administracyjnych. Ad. b) Zdaniem Spółki, art. 16 ust. 1 updop nie zawiera regulacji skutkującej wyłączeniem z kosztów podatkowych analizowanych płatności z tytułu przedterminowego rozliczenia/zamknięcia transakcji swap, tj. Kwota Rozliczenia.

Podsumowanie:

Reasumując, zdaniem Spółki, Kwota Rozliczenia spełnia oba warunki wynikające z art. 15 ust. 1 updop, a zatem stanowi koszt uzyskania przychodów Spółki.

Pogląd taki (tj. możliwość zaliczenia Kwoty Rozliczenia w koszty uzyskania przychodów) został również zaprezentowany w doktrynie prawa podatkowego w odniesieniu do podatkowego traktowania zapłaty tzw. termination fee związanej z kontraktami typu putable swap tj. swapów przewidujących wcześniejszą realizację swapa pod warunkiem zapłaty na rzecz drugiej strony określonej ilości środków pieniężnych – czyli właśnie termination fee (Nieborak T., Pochodne instrumenty finansowe. Aspekty prawnopodatkowe., Difin, Warszawa 2004 r., s. 263).

Takie stanowisko jest również prezentowane przez organy podatkowe. W szczególności, z uwagi na fakt, iż płatności na rzecz C. a. s. zostały wyliczone w oparciu o bieżącą wartość rynkową kontraktów swap PLN i swap USD, płatności te stanowią de facto przedterminową spłatę pozostałych płatności w ramach obu kontraktów. Zatem, skoro „standardowe” płatności swapowe są przychodami podatkowymi/kosztami uzyskania przychodów również w przypadku ich wcześniejszego rozliczenia Spółka ma prawo do ich rozpoznania jako koszty uzyskania przychodów.

Ponadto, stanowisko takie wynika również z interpretacji wydanej przez Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Skarbowego w dniu 29 maja 2006 r. (sygn. OP/423/40/42/TB/06), w której Naczelnik potwierdził możliwość zaliczenia do kosztów podatkowych wydatku z tytułu marży bankowej od niewykupionych a zamówionych wcześniej walut obcych po umówionym kursie (kontraktów typu forward). Biorąc pod uwagę ekonomiczny charakter tego kosztu, była to opłata za rezygnację z kontraktu forward walutowego na zakup waluty. Skoro taka opłata może, zdaniem Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Skarbowego stanowić koszt uzyskania przychodów, to zdaniem Spółki, tym bardziej wcześniejsze rozliczenia/zamknięcia instrumentu pochodnego typu swap zabezpieczającego pozycję finansową Spółki może zostać rozpoznana jako koszt podatkowy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538 ze zm.) instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są finansowe kontrakty terminowe oraz inne równoważne instrumenty finansowe rozliczane pieniężnie, umowy forward dotyczące stóp procentowych, swapy akcyjne, swapy na stopy procentowe, swapy walutowe.

Definicję pochodnych instrumentów finansowych zawiera art. 16 ust. 1b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm. zwanej dalej – ustawa o pdop). Przepis ten stanowi, iż za pochodne instrumenty finansowe uważa się prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny towarów, walut obcych, waluty polskiej, złota dewizowego, platyny dewizowej lub papierów wartościowych, albo od wysokości stóp procentowych lub indeksów, a w szczególności opcje i kontrakty terminowe.

Swapem na stopę procentową (interest rate swap - IRS) jest transakcja, na podstawie której strony kontraktu zobowiązują się do wymiany należności odsetkowych w tej samej walucie, od tej samej kwoty, lecz według różnych stóp procentowych, bez dokonywania płatności kapitałowych (wielkość kapitału, który nie podlega wymianie, jest ustalany w umowie w celach ustalenia kwoty, od której będą naliczane odsetki). W określonym w umowie terminie następuje wyrównanie w wysokości różnicy między stałą a zmienną stopą procentową.

W świetle powyższego, przedstawiona przez Spółkę transakcja SWAP spełnia definicję pochodnych instrumentów finansowych sformułowaną w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o pdop kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tejże ustawy.

Kosztami uzyskania przychodów są więc wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów. Aby wydatek mógł zostać zaliczony do kosztów, należy zatem ocenić jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz możliwość osiągnięcia przychodu. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu – w okresie ponoszenia kosztów lub w przyszłości. W związku z powyższym, kosztami będą zarówno koszty pozostające w bezpośrednim związku z uzyskiwanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim. Ponadto zaliczenie danego wydatku do kosztów podatkowych uzależnione jest od tego, czy nie mieści się on w katalogu wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, tj. w art. 16 ust. 1 ustawy o pdop.

W świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego oraz w oparciu o obowiązujący stan prawny należy stwierdzić, iż Kwota Rozliczenia, jako wydatek związany z przedterminowym zamknięciem i rozliczeniem kontraktów swap jest racjonalnie i gospodarczo uzasadniony, ma na celu zabezpieczenie źródła przychodów Spółki, a zatem może być uznana za koszt uzyskania przychodu. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należy **uznać za prawidłowe.**

Jednocześnie dodaje się, iż w zakresie momentu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z zamknięciem i rozliczeniem umów typu swap - Kwota Rozliczenia (pytanie oznaczone we wniosku nr II) została wydana odrębna interpretacja z dnia 21 sierpnia 2008 r. nr IBPB3/423-706/08/AK. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.