Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-1260/12-2/AS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-03-14
Teza: opodatkowanie kwot otrzymanych od korzystających z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy leasingu
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; faktura; leasing; odszkodowania
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 21.12.2012 r. (data wpływu 27.12.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania kwot otrzymanych od korzystających z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy leasingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27.12.2012 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania kwot otrzymanych od korzystających z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy leasingu.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej B. S.A. (dalej: Spółka lub Wnioskodawca) zawiera oraz będzie zawierać w przyszłości umowy leasingu, na podstawie których zobowiązuje się nabyć przedmiot leasingu i oddać go korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez oznaczony czas.

Postanowienia dotyczące zawieranych umów leasingu określone są w szczególności w Ogólnych Warunkach Umów Leasingu (dalej: OWUL), które regulują między innymi sytuacje, w których Spółka może wypowiedzieć umowę leasingu ze skutkiem natychmiastowym na skutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi korzystający. OWUL zawiera określoną listę przypadków, w których może dojść do wypowiedzenia umowy leasingu zgodnie z powyższymi zasadami, tj. na przykład gdy korzystający dopuszcza się zwłoki z zapłatą opłat leasingowych, używa przedmiot leasingu niezgodnie z jego przeznaczeniem lub też gdy jego kondycja finansowa ulega pogorszeniu w stopniu zagrażającym terminowej realizacji płatności z umowy leasingu.

W przypadku przedterminowego wypowiedzenia lub wygaśnięcia umowy leasingu, korzystający zobowiązany jest do zapłaty wszystkich opłat wymagalnych do dnia rozwiązania umowy leasingu, jak również Spółka może żądać od korzystającego zapłacenia odszkodowania w wysokości sumy wszystkich przewidzianych w umowie leasingu, a niewymagalnych do dnia jej rozwiązania opłat, pomniejszonych o uzyskane przez Spółkę korzyści. Przy ustaleniu wysokości powyższego odszkodowania uwzględniane są korzyści Spółki wynikające z zapłaty odszkodowania równego niewymagalnym opłatom przed terminem ich wymagalności (jako dyskonto przy zastosowaniu określonej stopy procentowej), a także korzyści wynikające ze sprzedaży lub innego zagospodarowania przedmiotu leasingu (w takim przypadku korzyścią Spółki jest cena ze sprzedaży lub innego zagospodarowania przedmiotu leasingu, pomniejszona o koszty jej uzyskania).

Podobne postanowienia dotyczące przedterminowego wypowiedzenia umowy leasingu zawarte są również w umowach leasingu, których przedmiotem są nieruchomości (dalej: Umowy leasingu nieruchomości). Zgodnie z zapisami takich Umów, Spółce przysługuje prawo do ich rozwiązania ze skutkiem natychmiastowym na skutek okoliczności, za które korzystający ponosi odpowiedzialność (podobnie jak to ma miejsce na gruncie OWUL).

W takich przypadkach Spółka jest uprawniona do żądania zapłaty zaległych opłat wraz z odsetkami, innych należności wynikających z Umowy, a także pozostałych opłat należnych za cały okres Umowy, pomniejszonych o korzyści, jakie Spółka uzyskała wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i rozwiązaniem Umowy oraz przejęcia przedmiotu leasingu na koszt korzystającego.

Ponadto, Spółka może przejąć przedmiot leasingu od korzystającego, sprzedać go osobie trzeciej (lub oddać w leasing), a po otrzymaniu ceny sprzedaży wezwać korzystającego do zapłaty różnicy pomiędzy tą ceną a sumą należnych mu od korzystającego kwot, wynikających z Umowy, pomniejszonych o korzyści, jakie Spółka uzyskała wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i rozwiązaniem Umowy.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Spółka wnosi o potwierdzenie, że;

1.  kwoty uzyskiwane przez Spółkę od leasingobiorców w związku z przedterminowym wypowiedzeniem umów leasingu w wyniku zdarzeń, za które Wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności - w wysokości sumy wszystkich przewidzianych w umowie leasingu, a niewymagalnych do dnia jej rozwiązania opłat - nie stanowią wynagrodzenia z tytułu jakiejkolwiek czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i w związku z tym
2.  ich otrzymanie przez Spółkę powinno być dokumentowane notami księgowymi.

W opinii Wnioskodawcy:

1.  kwoty otrzymywane przez Spółkę od leasingobiorców w związku z przedterminowym wypowiedzeniem umów leasingu w wyniku zdarzeń, za które Spółka nie ponosi odpowiedzialności - w wysokości sumy wszystkich przewidzianych w umowie leasingu, a niewymagalnych do dnia jej rozwiązania opłat - nie stanowią wynagrodzenia z tytułu jakiejkolwiek czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: VAT) i w związku z tym
2.  fakt ich otrzymania przez Spółkę powinien być dokumentowany notami księgowymi (a nie fakturami VAT).

Uzasadnienie stanowiska Spółki

Zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.) (dalej: ustawa o VAT) opodatkowaniu VAT podlega między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, zaś zgodnie z art. 8 ust.1 ww. ustawy „świadczeniem usługi” jest każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów.

Mimo tak szerokiej definicji „świadczenia usług” należy jednak podkreślić, że nie każda płatność uzyskiwana przez podatnika będzie podlegała opodatkowaniu VAT. Zgodnie bowiem z ustawą o VAT oraz ugruntowaną linią orzecznictwa, w tym Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: ETS), opodatkowaniu VAT jako „świadczenie usług” podlegają jedynie takie czynności, które łącznie spełniają w szczególności następujące warunki:

*   pomiędzy świadczącym usługę a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, z którego wynika, obowiązek świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia za dokonane czynności,
*   usługa świadczona jest za odpłatnością, a pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym jej wynagrodzeniem (świadczeniem wzajemnym) istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy,
*   odbiorca usługi jest jej bezpośrednim beneficjentem.

Oznacza to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument – odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Tym samym, czynność podlega opodatkowaniu VAT, jeśli wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

W świetle powyższego, zdaniem Wnioskodawcy uzyskiwane przez Spółkę kwoty, które stają się wymagalne w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów leasingu z przyczyn, za które Spółka nie ponosi odpowiedzialności, nie stanowią wynagrodzenia z tytułu jakiejkolwiek czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.

W opinii Wnioskodawcy, płatności te nie stanowią w szczególności wynagrodzenia z tytułu usługi świadczonej przez Spółkę na rzecz leasingobiorców. Mają one bowiem charakter odszkodowawczy i w związku z ich otrzymaniem Spółka nie jest zobowiązana do wykonania na rzecz leasingobiorcy czynności wzajemnej. Tym samym, z tytułu zapłaty kwot wynikających z przedterminowego rozwiązania umowy leasingu, leasingobiorcy nie uzyskują (i nie mają prawa żądać) jakiegokolwiek świadczenia ekwiwalentnego od Spółki. Dlatego, zdaniem Wnioskodawcy, w analizowanym przypadku nie jest spełniony wymóg ekwiwalentności, co z kolei skutkuje brakiem podstaw do traktowania kwot uzyskiwanych przez Spółkę w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów leasingu jako wynagrodzenia w tytułu świadczenia usługi. Na potwierdzenie powyższego, Spółka pragnie wskazać, iż możliwość wprowadzenia postanowień umownych, takich jak te, omówione w stanie faktycznym, znajduje potwierdzenie w art. 709 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w razie wypowiedzenia przez finansującego umowy leasingu na skutek okoliczności, za które korzystający ponosi odpowiedzialność, finansujący może żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i rozwiązania umowy leasingu.

Powyższa konstrukcja (polegająca na natychmiastowej, tj. z chwilą rozwiązania umowy leasingu, zapłacie powyższych kwot) ma na celu przywrócenie takiego stanu, w jakim finansujący znajdowałby się, gdyby korzystający należycie wykonywał umowę leasingu i nie dał powodów do jej przedwczesnego zakończenia, Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 10 września 2010 r. (sygn. akt I CSK 641/09), kwota ta pełni funkcję odszkodowania za szkodę wyrządzoną finansującemu wskutek naruszenia przez korzystającego umowy leasingu z przyczyn, za które on odpowiada.

Powyższe potwierdza zdaniem Wnioskodawcy, że kwoty uzyskiwane od leasingobiorców z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy leasingu (w wysokości rat leasingowych pozostałych do końca podstawowego okresu leasingu, pomniejszonych o określone korzyści uzyskane przez Spółkę) wynikają z nienależytego wywiązania się z warunków umowy leasingu przez leasingobiorcę i, jako takie, stanowią odszkodowanie uzyskiwane przez Wnioskodawcę. Kwoty te mają na celu wyrównanie szkody wyrządzonej Spółce w związku z faktem, iż korzystający nie wywiązał się z umowy leasingu.

Reasumując, w opinii Wnioskodawcy kwoty uzyskiwane przez Spółkę w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów leasingu z przyczyn, za które Spółka nie ponosi odpowiedzialności, jako niestanowiące wynagrodzenia z tytułu jakiejkolwiek czynności podlegającej opodatkowaniu VAT, nie skutkują po stronie Wnioskodawcy obowiązkiem zadeklarowania podatku należnego VAT.

W konsekwencji, kwoty te nie powinny być również dokumentowane fakturami VAT które zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT mają stwierdzać dokonanie sprzedaży (tj. w szczególności odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług), ale odpowiednimi notami księgowymi wystawianymi przez Spółkę

Na potwierdzenie prawidłowości przedstawionego powyżej stanowiska Spółka pragnie podkreślić, że znajduje ono potwierdzenie w szeregu interpretacji indywidualnych wydawanych w imieniu Ministra Finansów.

Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 9 listopada 2009 r. (sygn. IPPP3/443-775/09-3/MM) wydanej w podobnym do niniejszego stanie faktycznym Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził między innymi, że:

„Otrzymana przez wnioskodawcę kwota odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania umowy leasingu nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność (dostawa towarów czy też usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Z opisanego stanu faktycznego nie wynika, aby zachodził związek przyczynowy pomiędzy świadczoną usługą a otrzymaniem wynagrodzenia za tę usługę, bowiem uzyskana przez Wnioskodawcę kwota odszkodowania nie powodowała bezpośredniej korzyści ze strony Leasingobiorcy, czyli podmiotu wypłacającego odszkodowanie.

W związku z powyższym (\`(...)\`) otrzymana kwota odszkodowania powinna być udokumentowana dokumentem innym niż faktura VAT, przewidzianym w przepisach ustawy o rachunkowości np. notą księgową”.

Podobne stanowisko zostało również zaprezentowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 23 lipca 2008 r. (sygn. IPPP1-443-747/08-6/MPe) oraz przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 1 kwietnia 2011 r. (sygn. ITPP1/4441-11/11/MS).

Wnioskodawca pragnie podkreślić, że przedstawione w niniejszym wniosku stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo, w wyroku z 1 kwietnia 2008r. (sygn. akt III SA/Wa 2166/07; orzeczenie prawomocne) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za zasadną skargę podatnika, zdaniem którego opodatkowaniu VAT nie podlegają kwoty, jakie otrzymuje on od leasingobiorców w związku z wcześniejszym rozwiązaniem umów leasingu w wyniku zdarzeń, za które nie ponosi on odpowiedzialności. W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził między innymi, że:

„Istotą odszkodowań nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczenie w zamian za wynagrodzenie. A zatem otrzymanie odszkodowania nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata określonej kwoty pieniężnej wynika z (\`(...)\`) niewykonania umowy. Zapłata ta stanowi dla podatnika pewnego rodzaju zadośćuczynienie za utracone zyski, które mógłby uzyskać poprzez dalsze świadczenie usług na rzecz kontrahenta.

Nie można także uznać odszkodowania za wynagrodzenie z tytułu jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Ma ono na celu wyłącznie rekompensatę poniesionej lub przyszłej szkody, która niewątpliwie wystąpi. Uznając, iż odszkodowanie nie stanowi wynagrodzenia za świadczone usługi, należy konsekwentnie stwierdzić, iż podatnik nie realizuje żadnego obrotu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Z kolei nieosiągnięcie obrotu powoduje brak obowiązku rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu otrzymania przez stronę odszkodowania.”

W świetle przedstawionych argumentów, Spółka stoi na stanowisku, iż kwoty uzyskiwane przez nią od leasingobiorców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów leasingu w wyniku zdarzeń, za które Wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności (w wysokości rat leasingowych pozostałych do końca podstawowego okresu leasingu, pomniejszonych o określone korzyści uzyskane przez Spółkę), jako płatności o charakterze odszkodowawczym, nie stanowią wynagrodzenia z tytułu jakiejkolwiek czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. Tym samym, powinny być one dokumentowane przez Spółkę notami księgowymi (a nie fakturami VAT).

W związku z powyższym, Spółka zwraca się o uznanie stanowiska, jak na wstępie, za prawidłowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przez dostawę towarów – stosownie do art. 7 ust. 1 cyt. ustawy – rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, natomiast przez świadczenie usług – stosownie do art. 8 ust. 1 ww. ustawy – każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Jak stanowi art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Uwzględniając powołane wyżej przepisy art. 5 i art. 8 cyt. ustawy, wskazać należy, iż każde odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu, czy określonym zachowaniu mieści się w definicji usługi. Pojęcie usługi według ustawy o podatku od towarów i usług jest bowiem szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Oznacza to, że w definicji tej mieszczą się również określone zachowania, które nie zostały sklasyfikowane w PKWiU.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie usług, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi więc istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść dla świadczącego usługę. Zatem odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług winno być opodatkowane wtedy, gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę i ich beneficjentem istnieje jawny lub choćby dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne, natomiast świadczenia nie oparte na tytule prawnym, wskazującym obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia - nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Z opisanych we wniosku okoliczności wynika, iż Spółka zawiera oraz będzie zawierać w przyszłości umowy leasingu, na podstawie których zobowiązuje się nabyć przedmiot leasingu i oddać go korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez oznaczony czas. Zgodnie z postanowieniami dotyczącymi zawieranych umów leasingu Spółka może wypowiedzieć umowę leasingu ze skutkiem natychmiastowym na skutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi korzystający, np. w przypadku gdy korzystający dopuszcza się zwłoki z zapłatą opłat leasingowych, używa przedmiot leasingu niezgodnie z przeznaczeniem lub też gdy jego kondycja finansowa ulega pogorszeniu w stopniu zagrażającym terminowej realizacji płatności z umowy leasingu. W przypadku przedterminowego wypowiedzenia lub wygaśnięcia umowy leasingu, korzystający zobowiązany jest do zapłaty wszystkich opłat wymagalnych do dnia rozwiązania umowy leasingu, jak również Spółka może żądać od korzystającego zapłacenia odszkodowania w wysokości sumy wszystkich przewidzianych w umowie leasingu, a niewymagalnych do dnia jej rozwiązania opłat, pomniejszonych o uzyskane przez Spółkę korzyści. Podobne postanowienia dotyczące przedterminowego wypowiedzenia umowy leasingu zawarte są również w umowach leasingu, których przedmiotem są nieruchomości.

Wątpliwości Wnioskodawcy sprowadzają się do uznania, iż kwoty uzyskiwane przez Spółkę od leasingobiorców w związku z przedterminowym wypowiedzeniem umów leasingu w wyniku zdarzeń, za które Wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności – w wysokości sumy wszystkich przewidzianych w umowie leasingu, a niewymagalnych do dnia jej rozwiązania opłat nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Biorąc pod uwagę cyt. wyżej przepisy prawa podatkowego zauważyć należy, że aby dana czynność (dostawa towarów, czy też usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębniona usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego. Otrzymana zapłata powinna być zatem konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Analiza przedstawionych we wniosku okoliczności prowadzi do wniosku, iż w przypadku przedwczesnego rozwiązania umowy leasingu Spółka nie będzie świadczyć żadnej usługi na rzecz leasingobiorcy, związanej z roszczeniem z tytułu przedwczesnego rozwiązania umowy. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi zatem związek przyczynowy pomiędzy świadczoną usługą a otrzymaniem przez Spółkę wynagrodzenia za tę usługę. Uszczerbek w majątku Wnioskodawcy wskutek przedterminowego rozwiązania umowy leasingu z winy korzystającego, powstaje w związku z nieprawidłowym wywiązywaniem się przez korzystającego z obowiązków wynikających z umowy leasingu.

Zatem, jak wskazał Wnioskodawca, roszczenia Spółki związane z przedwczesnym rozwiązaniem umowy leasingu wynikają z nienależytego wywiązania się z warunków umowy leasingu przez leasingobiorcę i, jako takie, stanowią odszkodowanie uzyskiwane przez Wnioskodawcę. Kwoty te mają na celu wyrównanie szkody wyrządzonej Spółce w związku z faktem, iż korzystający nie wywiązał się z umowy leasingu.

Zauważyć należy, iż „odszkodowanie” jest pojęciem niezdefiniowanym w ustawie. Zagadnienie to regulują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Odszkodowanie jest zapłatą za wyrządzone szkody, poniesione przez kogoś straty. Zgodnie z art. 361 Kodeksu cywilnego, co do zasady, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Mając na ww. ustawową definicję świadczenia usługi nie można zatem uznać, iż zapłata przez leasingobiorców na rzecz Wnioskodawcy odszkodowania stanowi wynagrodzenie za świadczoną usługę. Istotą odszkodowania nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie, co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika.

W konsekwencji należy stwierdzić, że kwoty uzyskiwane przez Spółkę od leasingobiorców w związku z przedterminowym wypowiedzeniem umów leasingu w wyniku zdarzeń, za które Wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności – w wysokości sumy wszystkich przewidzianych w umowie leasingu, a niewymagalnych do dnia jej rozwiązania pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług i nie powinny być dokumentowane przez Spółkę fakturą VAT. Opisana czynność może być zatem udokumentowana dokumentem przewidzianym w przepisach ustawy o rachunkowości np. notą księgową.

Jednocześnie wskazać należy, iż niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, natomiast w zakresie zdarzenia przyszłego wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie – interpretacja indywidualna nr IPPP1/443-1260/12-3/AS.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.