Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4511-9/16-2/MK1
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-03-24
Teza: Czy samo dokonanie potrącenia wierzytelności Wnioskodawcy wobec Spółki kapitałowej o wypłatę wynagrodzenia za umorzenie udziałów/akcji oraz wierzytelności Spółki kapitałowej wobec Wnioskodawcy o wypłatę pożyczki nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu na gruncie updof?
Słowa kluczowe: kompensata; pożyczka; umorzenie; wierzytelność
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 poz. 613 ze zm.) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 29 grudnia 2015 r. (data wpływu 4 stycznia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych potrącenia wierzytelności **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 stycznia 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych potrącenia wierzytelności.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest osobą fizyczną będącą polskim rezydentem podatkowym o nieograniczonym obowiązku podatkowym i podlega w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów).

Wnioskodawca będzie wspólnikiem spółki kapitałowej z siedzibą na terytorium Polski (dalej: „Spółka kapitałowa”). Oprócz wkładów do Spółki kapitałowej, które zostaną wniesione przez Wnioskodawcę, Wnioskodawca liczy się również z tym, że Spółka kapitałowa będzie wymagała dofinansowania stąd też Wnioskodawca zakłada udzielenie Spółce kapitałowej finansowania w postaci pożyczki.

Udziały/akcje posiadane w Spółce kapitałowej (lub ich część) mogą zostać umorzone za wynagrodzeniem. W takim przypadku powstanie wierzytelność Wnioskodawcy wobec Spółki kapitałowej o wypłatę wynagrodzenia za umorzenie udziałów/akcji.

Wnioskodawca zakłada, że dokona umownego potrącenia ze Spółką kapitałową wzajemnych wymagalnych wierzytelności:

1.  wierzytelności Wnioskodawcy wobec Spółki kapitałowej o wypłatę wynagrodzenia za umorzenie udziałów/akcji oraz
2.  wierzytelności Spółki kapitałowej wobec Wnioskodawcy o wypłatę kwoty pożyczki (o ile pożyczka ta nie zostanie wypłacona).

Tym samym, obie wierzytelności umorzą się do wysokości wierzytelności niższej

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy prawidłowe jest podejście Wnioskodawcy, zgodnie z którym samo dokonanie potrącenia wierzytelności Wnioskodawcy wobec Spółki kapitałowej o wypłatę wynagrodzenia za umorzenie udziałów/akcji oraz wierzytelności Spółki kapitałowej wobec Wnioskodawcy o wypłatę pożyczki nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu na gruncie updof?

Stanowisko wnioskodawcy

Zdaniem Wnioskodawcy, w analizowanym zdarzeniu przyszłym samo dokonanie potrącenia wierzytelności Wnioskodawcy wobec Spółki kapitałowej o wypłatę wynagrodzenia za umorzenie udziałów/akcji oraz wierzytelności Spółki kapitałowej wobec Wnioskodawcy o wypłatę pożyczki nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu na gruncie updof.

Powyższe stanowisko wynika z przesłanek podsumowanych poniżej.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 updof, źródłami przychodów są m.in. kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c.

Wnioskodawca jako wspólnik Spółki kapitałowej będzie uzyskiwać przychody z tytułu kapitałów pieniężnych. Katalog przychodów należących do kapitałów pieniężnych wymieniony został w art. 17 updof. Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 updof, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się odsetki od pożyczek.

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 updof, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału, w tym również:

1.  dywidendy z akcji złożonych przez członków pracowniczych funduszy emerytalnych na rachunkach ilościowych,
2.  oprocentowanie udziałów członkowskich z nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) w spółdzielniach,
3.  podział majątku likwidowanej osoby prawnej lub spółki,
4.  wartość dokonanych na rzecz wspólników spółek, nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, określoną według zasad wynikających z art. 11 ust. 2-2b.

Stosownie do art. 24 ust. 5 updof, dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód z umorzenia udziałów (akcji).

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) updof, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych.

Mając na uwadze powyższe, w ramach przedmiotowego zdarzenia przyszłego, w przyszłości Wnioskodawca może być zobowiązany do rozpoznania przychodów z tytułu:

1.  odsetek od udzielonej pożyczki;
2.  wynagrodzenia otrzymanego od Spółki kapitałowej za umorzenie udziałów (akcji).

Niemniej, w ocenie Wnioskodawcy, nie będzie on zobowiązany do rozpoznania przychodu z tytułu potrącenia będącego przedmiotem niniejszego zdarzenia przyszłego. Updof nie posługuje się definicją potrącenia. Instytucja ta została zaś uregulowana w art. 498 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 poz. 121). Zgodnie z powyższym przepisem, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

Mając na uwadze powyższe regulacje, Wnioskodawca oraz Spółka kapitałowa, poprzez potrącenie wierzytelności Wnioskodawcy wobec Spółki kapitałowej o wypłatę wynagrodzenia za umorzenie udziałów/akcji oraz wierzytelności Spółki kapitałowej wobec Wnioskodawcy o wypłatę pożyczki, dokonają umorzenia wzajemnych wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej.

Art. 10 ust. 1 updof wskazuje, że źródłami przychodów są:

1.  stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
2.  działalność wykonywana osobiście;
3.  pozarolnicza działalność gospodarcza;
4.  działy specjalne produkcji rolnej;
5.  (uchylony);
6.  najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
7.  kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
8.  odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
    1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
    2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
    3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
    4.  innych rzeczy,\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końcamiesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany; 8a) działalność prowadzona przez zagraniczną spółkę kontrolowaną;
9.  inne źródła.

Zgodnie z powyższym przepisem, do przychodów na gruncie updof zalicza się także przychody z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 updof).

W świetle art. 20 ust. 1 updof, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

W ocenie Wnioskodawcy, umorzenie wzajemnych wierzytelności w wyniku potrącenia nie będzie skutkować powstaniem po stronie Wnioskodawcy przychodu, w tym przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 updof.

W omawianym zdarzeniu przyszłym, w wyniku potrącenia dojdzie do wygaśnięcia wierzytelności Wnioskodawcy o wypłatę wynagrodzenia za umorzenie udziałów (akcji) oraz wierzytelności Spółki kapitałowej o wypłatę kwoty pożyczki.

Jak stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w wydanej na gruncie ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm., dalej: „updop”) interpretacji indywidualnej z dnia 29 kwietnia 2013 r. (sygn. ILPB4/423-24/13-2/ŁM): „(\`(...)\`) wskutek potrącenia, obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. W konsekwencji, dochodzi do wygaśnięcia zobowiązania na skutek spełnienia świadczenia”.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, w analizowanym zdarzeniu przyszłym, wygaśnięcie wierzytelności Wnioskodawcy wobec Spółki kapitałowej oraz wierzytelności Spółki kapitałowej wobec Wnioskodawcy w wyniku potrącenia nie spowoduje powstania po stronie Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu na gruncie updof.

Potrącenie jest zaś jedynie innym sposobem uregulowania wierzytelności mającym na celu uproszczenie wzajemnych rozliczeń.

Podobnie, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w wydanej na gruncie updop interpretacji dnia z 5 marca 2015 r. (sygn. IPPB5/4510-25/15-2/MW) zgodził się z zaprezentowanym przez wnioskodawcę stanowiskiem, wedle którego „potrącenie jest zabiegiem czysto technicznym, ułatwiającym sposób rozliczeń pomiędzy stronami”. Analogiczne stanowisko zostało zaprezentowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacjach z dnia 16 stycznia 2014 r. (sygn. IPPB5/423-854/13-2/MW), z dnia 23 kwietnia 2014 r. (sygn. IPPB5/423-110/14-2/MW) oraz z dnia 13 listopada 2013 r. (sygn. IPPB5/423-770/13-3/MW).

Potrącenie jest więc efektywnym sposobem wygaśnięcia obu zobowiązań przez ich wzajemną spłatę i jest analogiczne do faktycznej spłaty obu zobowiązań. Potrącenie wierzytelności Wnioskodawcy o wypłatę wynagrodzenia za umorzenie udziałów (akcji) oraz wierzytelności Spółki kapitałowej o wypłatę kwoty pożyczki nie może zatem powodować przychodu dla Wnioskodawcy. Analogicznie, nie powodowałaby bowiem przychodu również ich spłata w gotówce. Potrącenie jest zaś jedynie jej ekwiwalentem mającym na celu uproszczenie wzajemnych rozliczeń. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane na gruncie updop przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w wydanej na gruncie updop interpretacji indywidualnej z dnia 29 stycznia 2014 r. (sygn. IPPB3/423-907/13-5/AG).

Powyższe potwierdzają także inne organy podatkowe w interpretacjach indywidualnych wydawanych zarówno na gruncie updof, jak i updop; tak m.in.:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacjach wydanych na gruncie updof z dnia 14 listopada 2014 r. (sygn. IPTPB2/415-456/14-5/MP), z dnia 22 września 2014 r., (sygn. IPTPB2/415-377/14-5/KR), oraz z dnia 22 sierpnia 2014 r. (sygn. IPTPB2/415-335/14-7/MP)

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji wydanej na gruncie updop z dnia 15 września 2015 r. (sygn. ILPB3/4510-1-289/15-3/KS);

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacjach wydanych na gruncie updop z dnia 18 września 2014 r. (sygn. IPPB3/423-642/14-7/GJ), z dnia 17 lutego 2014 r. (sygn. IPPB3/423-928/13-2/JBB) oraz z dnia 29 stycznia 2014 .r. (sygn. IPPB3/423-907/13-5/AG).

Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy, w analizowanym zdarzeniu przyszłym samo dokonanie potrącenia wierzytelności Wnioskodawcy wobec Spółki kapitałowej o wypłatę wynagrodzenia za umorzenie udziałów/akcji oraz wierzytelności Spółki kapitałowej wobec Wnioskodawcy o wypłatę pożyczki nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu na gruncie updof.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie należy zauważyć, że niniejsza interpretacja stanowi ocenę stanowiska Wnioskodawcy tylko i wyłącznie w odniesieniu do zadanego pytania.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Końcowo, odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych wskazać należy, że rozstrzygnięcia w nich zawarte nie są wiążące dla tutejszego Organu. Interpretacje organów podatkowych dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników, osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w każdej z nich zawarte są wiążące. Nie wywołują one zatem żadnych skutków prawnych w odniesieniu do innych podatników.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.