Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-621/14-4/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-12-22
Teza: Skoro umowa pożyczki/ umowy pożyczek zostanie objęta/ zostaną objęte zakresem przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, powyższa czynność/powyższe czynności będzie korzystała/ będą korzystały z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; czynności-czynności podlegające opodatkowaniu; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa pożyczki; wyłączenie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 28 października 2014 r. (data wpływu 29 października 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki/ umów pożyczek - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 października 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki/ umów pożyczek.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Sp. z o.o. („Spółka”) jest spółką prawa polskiego zarejestrowaną w Polsce oraz rezydentem podatkowym w Polsce. C. Polska ma spełniać zadania spółki zarządzającej oraz holdingowej (właścicielskiej) w zakresie wybranych Spółek Grupy C. w Polsce. Spółka zamierza nabyć od niepolskiej spółki powiązanej (na podstawie umowy sprzedaży) akcje/udziały w spółce kapitałowej („Spółka Operacyjna”). Spółka zamierza sfinansować zakup akcji/udziałów w Spółce Operacyjnej pożyczką lub pożyczkami udzielonymi Spółce przez jej spółkę córkę, w której Spółka posiadałaby 100% udziałów („Spółka Finansująca”). Zakres działalności Spółki Finansującej, określony w jej umowie obejmowałby „pozostałe formy udzielania kredytów” - PKD 64.92. Zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności, podklasa ta obejmuje między innymi zapewnienie długoterminowego finansowania działalności przemysłowej oraz pożyczki pieniężne poza systemem bankowym. Spółka Finansująca będzie również Spółką prawa polskiego zarejestrowaną w Polsce oraz rezydentem podatkowym w Polsce. Spółka jest zarejestrowana w Polsce, jako czynny podatnik VAT. Spółka Finansująca będzie zarejestrowana w Polsce jako czynny podatnik VAT.

Spółka Finansująca sfinansuje pożyczkę na rzecz Spółki ze środków zewnętrznych, w tym może uzyskać odpowiednie środki na ten cel z pożyczki/kredytu bankowego lub pożyczek/kredytów bankowych. Spółka Finansująca udzieli pożyczkę lub pożyczki Spółce w celu zarobkowym, w tym w celu osiągnięcia zysku w postaci odsetek od pożyczki lub pożyczek. Odsetki będą płatne w odpowiednich okresach płatności odsetek.

Spółka pragnie zaznaczyć, że ma interes prawny w uzyskaniu odpowiedzi na wszystkie zawarte we wniosku pytania. Dotyczy to również Pytania 2, odnoszącego się do kwalifikacji w zakresie VAT czynności udzielenia pożyczki (pożyczek) przez Spółkę Finansującą. W przypadku tym, w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych odpowiedź na zadane Pytanie 2 determinuje pozycję podatkową Spółki, albowiem ewentualny obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku zawarcia umowy lub umów pożyczek spoczywa na pożyczkobiorcy tj. na Spółce.

Należy zaznaczyć, że pytania w niniejszym wniosku nie dotyczą kwestii związanej z tzw. cienką kapitalizacją. Spółka jest świadoma odpowiednich ograniczeń w tym zakresie.

Pismem z dnia 5 grudnia 2014 r. Nr IPPB2/436-621/14-2/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez wskazanie:

*   gdzie będą znajdować się środki pieniężne w chwili zawarcia umowy pożyczki/ umów pożyczek (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa)?

*   gdzie zostanie zawarta umowa pożyczki/ zostaną zawarte umowy pożyczek (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa)?

Wnioskodawca przesłał w terminie uzupełnienie, informując, że:

*   Środki pieniężne w chwili zawarcia umowy/umów pożyczek będą znajdowały się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

*   Umowa/umowy pożyczek będą zawierane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy w przedmiotowym stanie faktycznym (zgodnym z opisem zdarzenia przyszłego), odsetki od pożyczki lub pożyczek zaciągniętych przez Spółkę na zakup udziałów/akcji w Spółce Operacyjnej stanowić będą koszty uzyskania przychów Spółki dla celów podatku dochodowego od osób prawnych oraz czy odsetki powinny być uznane za koszty uzyskania przychodów Spółki w momencie zapłaty odsetek lub w momencie ich kapitalizacji w kwocie głównej pożyczki lub pożyczek?
2.  Czy pożyczka (lub pożyczki) udzielona (udzielone) Spółce przez Spółkę Finansującą stanowi (stanowią) usługę (usługi) zwolnioną (zwolnione) z VAT w Spółce Finansującej? W rezultacie, czy z tytułu wykonania przez Spółkę Finansującą tych usług (dokonania tych czynności), Spółka Finansująca jest zwolniona z VAT w Polsce?
3.  Czy w kontekście odpowiedzi organu na Pytanie nr 2 lub w przypadku braku możliwości odpowiedzi na Pytanie nr 2, przy założeniu, że pożyczka (pożyczki) udzielona (udzielone) Spółce przez Spółkę Finansującą stanowi (stanowią) usługę (usługi) zwolnioną (zwolnione) z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zawarcie przez Spółkę umowy pożyczki (umów pożyczek) ze Spółką Finansującą nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych z uwagi na fakt, że Spółka Finansująca z tytułu wykonania usługi (usług) w zakresie udzielania pożyczki (pożyczek) jest zwolniona z VAT w Polsce?

Niniejsza interpretacja dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od towarów i usług w dniu 9 grudnia 2014 r. została wydana interpretacja Nr IPPP3/443-1086/14-2/JŻ, natomiast w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawcy, zawarcie umowy pożyczki lub umów pożyczek ze Spółką Finansującą nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych z uwagi na fakt, że Spółka Finansująca z tytułu wykonania przez siebie usług w związku z udzieleniem pożyczki lub udzieleniem pożyczek na rzecz Spółki jest zwolniona z VAT w Polsce.

Uzasadnienie stanowiska Spółki w sprawie

1.  Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o PCC, PCC podlegają czynności cywilnoprawne takie jak umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. W ustawie o PCC przewidziano jednak szereg przypadków, w których czynności cywilnoprawne są wyłączone z opodatkowania PCC. Zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, szczególne znaczenie ma art. 2 pkt 4 ustawy o PCC, w myśl którego PCC nie podlegają czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest: (i) opodatkowana podatkiem od towarów i usług; (ii) zwolniona z VAT, z wyjątkiem: umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach, umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.
2.  Nawiązując do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu do Pytania 2, Spółka Finansująca będzie zwolniona z VAT w Polsce w zakresie udzielonej pożyczki lub udzielonych pożyczek. W związku z przytoczonym przepisem ustawy o PCC, zgodnie z którym, jeżeli przynajmniej jedna ze stron, z tytułu dokonania czynności cywilnoprawnej, jest zwolniona z VAT, to taka czynność cywilnoprawna nie podlega opodatkowaniu PCC, zasadnym jest uznanie, że Spółka Finansująca (będąca pożyczkodawcą) jest zwolniona z podatku od towarów i usług, a więc umowa pożyczki lub umowy pożyczek zawarte przez Spółkę ze Spółką Finansującą nie podlega/ nie podlegają opodatkowaniu PCC. Tak więc w zakresie zawieranej lub zawieranych umów pożyczek przez Spółkę ze Spółką Finansującą nie powstanie obowiązek podatkowy w zakresie PCC. Spółka nie będzie więc zobowiązana do zapłaty PCC z tego tytułu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile zaznaczenia samego obowiązku zwrotu - który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 ww. ustawy, jest elementem przedmiotowo istotnym dla tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki. W zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek. Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że umowa pożyczki będzie podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostanie zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka będzie podlegała również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca - pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W ustawie przewidziano jednak sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ww. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   (uchylone),
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

W związku z powyższym należy podkreślić, że jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy powyższa czynność będzie podlegała regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie umowy pożyczki podatkiem od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

W interpretacji indywidualnej z dnia 9 grudnia 2014 r. Nr IPPP3/443-1086/14-2/JŻ w zakresie podatku od towarów i usług Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wskazał, że: „Zatem usługa udzielenia pożyczki przez Spółkę Finansującą będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, stosownie do art. 5 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy, przy czym będzie korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy”.

A zatem, skoro umowa pożyczki/ umowy pożyczek zostanie objęta/ zostaną objęte zakresem przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, powyższa czynność/powyższe czynności będzie korzystała/ będą korzystały z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.