Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/443-752/09/AJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-10-30
Teza: Opodatkowanie opłat pobieranych od członków spółdzielni oczekujących na ustanowienie na ich rzecz prawa odrębnej własności lokalu.
Słowa kluczowe: faktura-faktura VAT
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółdzielni przedstawione we wniosku z dnia 7 sierpnia 2009 r. (data wpływu 10 sierpnia 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania opłat pobieranych od członków spółdzielni - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 sierpnia 2009 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania opłat od członków spółdzielni.

W przedmiotowym wniosku, przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółdzielnia w grudniu 2007r. zakończyła budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego i przekazała lokale mieszkalne do dyspozycji swoim członkom. Przed przekazaniem lokali członkowie wpłacili wkłady budowlane w pełnej wysokości. W budynku tym znajdują się lokale mieszkalne i użytkowe oraz hala garażowa wielostanowiskowa, a lokale mieszkalne ze względu na powierzchnię użytkową stanowią więcej niż 50% powierzchni wszystkich lokali. Od czerwca 2008 r. trwa proces podpisywania aktów notarialnych w zakresie ustanowienia odrębnej własności lokali mieszkalnych i przeniesienia własności lokali mieszkalnych. Do dnia złożenia wniosku pozostało jeszcze kilka lokali mieszkalnych, do których członkowie spółdzielni nie mają jeszcze ustanowionego prawa odrębnej własności lokalu. Od 1 stycznia 2008 r. Spółdzielnia pobiera opłaty za korzystanie z lokali mieszkalnych w wysokości ustalonej na podstawie art. 4 ust. 2 i 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali i członkowie spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz prawa odrębnej własności lokalu wnoszą opłaty za korzystanie z lokali mieszkalnych w wysokości ustalonej na podstawie art. 4 ust. 2, na które składają się:

1.  koszty zależne od spółdzielni:

1.  administrowanie spółdzielnią
2.  eksploatacja
3.  konserwacje i przeglądy obligatoryjne zasobów

3.  koszty niezależne od spółdzielni:

1.  podatek od nieruchomości
2.  wywóz śmieci
3.  utrzymanie dźwigów
4.  energia elektryczna
5.  konserwacje i przeglądy domofonów
6.  wieczysta dzierżawa gruntu
7.  ubezpieczenie budynku

5.  media:

1.  zaliczka - zimna woda i kanalizacja
2.  opłata stała - podgrzanie wody
3.  zaliczka - podgrzanie wody
4.  opłata stała - centralne ogrzewanie
5.  zaliczka - centralne ogrzewanie

7.  fundusz remontowy

Spółdzielnia nie wystawia faktur VAT za opłaty. Członkowie Spółdzielni powiadamiani są pisemnie o zmianie wysokości opłat otrzymując nowy wymiar opłat, który zawiera wykaz i kwoty poszczególnych składników tych opłat. Opłaty za korzystanie z lokali mieszkalnych pobierane od członków Spółdzielni będących właścicielami lokali mieszkalnych korzystają ze zwolnienia przedmiotowego od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku od towarów i usług. Spółdzielnia zastosowała zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 43 ust. pkt 11 również do opłat za korzystanie z lokali mieszkalnych do członków Spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz prawa odrębnej własności lokalu, czyli posiadają ekspektatywę prawa odrębnej własności lokalu (art. 19 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych). Zgodnie z interpretacją indywidualną nr ITPP1/443-753/08/AJ z dnia 14 listopada 2008 r. opłaty pobierane od członków Spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz prawa odrębnej własności lokalu (którym lokal mieszkalny został postawiony do dyspozycji) nie są objęte zakresem zwolnienia określonego art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku od towarów i usług. Przedmiotem działalności Spółdzielni, zgodnie z art. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz Statutem, wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego i do Głównego Urzędu Statystycznego (REGON), jest między innymi zarządzanie nieruchomościami na zlecenie PKD z 2004 r. 70.32.Z (PKD z 2007 r. 68.32.Z).

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy opłaty pobierane za korzystanie z lokali mieszkalnych od członków spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz prawa odrębnej własności tych lokali, są zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie par. 13 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług czy też powinny być opodatkowane na zasadach ogólnych 22% stawką podatku od towarów i usług?

Zdaniem podatnika, opłaty za korzystanie z lokali mieszkalnych od członków spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz prawa odrębnej własności lokalu są zwolnione od podatku od towarów i usług, na podstawie par 13 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarowi usług, ponieważ przedmiotem działalności Spółdzielni jest zarządzanie nieruchomościami mieszkalnymi. Członkowie spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie prawa odrębnej własności wnoszą opłaty do spółdzielni za lokale mieszkalne na tych samych zasadach jak członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali. Art. 43 ust. 1 pkt 11 nie obejmuje zwolnieniem przedmiotowym od podatku od towarów i usług opłat za korzystanie z lokali mieszkalnych pobieranych od członków Spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz prawa odrębnej własności lokalu. Zatem w ocenie Wnioskodawcy, opłaty te mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie par 13 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia, jako usługi w zakresie zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi świadczonymi na zlecenie przez Spółdzielnię. W związku z tym, że nie były wystawiane faktury VAT za opłaty za lokale mieszkalne, Wnioskodawca nie musi wystawiać faktur korygujących, a jedynie zmienić w dokumentach księgowych podstawę zwolnienia od podatku z art. 43. ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku od towarów i usług na § 13 ust. 1 pkt 6 powołanego rozporządzenia. Ponadto Wnioskodawca jest zdania, że intencją ustawodawcy było zwolnienie od podatku od towarów i usług wszystkich opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem lokali mieszkalnych.

W takim samym opisie stanu faktycznego właściwy organ wydał dla Wnioskodawcy w dniu 14 listopada 2008 r. interpretację indywidualną nr ITPP1/443-753/08/AJ uznając, iż opłaty pobierane od członków, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz prawa odrębnej własności nie są objęte zwolnieniem od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

W myśl przepisu art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. Nr 119, poz. 1116 ze zm.), spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków. Stosownie zaś do zapisu art. 1 ust. 5 powołanej ustawy, spółdzielnia może zarządzać nieruchomością niestanowiącą jej mienia lub mienia jej członków na podstawie umowy zawartej z właścicielem (współwłaścicielami) tej nieruchomości.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do zapisu art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również, ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego (art. 7 ust. 1 pkt 5).

W myśl art. 8 ust. 1 cyt. ustawy przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej mniemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Co do zasady stawka podatku – na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług wynosi 22%. Jednakże zarówno w treści wskazanej ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział zwolnienia oraz opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi.

Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 11 powołanej ustawy, zwalnia się od podatku czynności wykonywane na rzecz członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, członków spółdzielni będących właścicielami lokali mieszkalnych lub na rzecz właścicieli lokali mieszkalnych niebędących członkami spółdzielni, za które są pobierane opłaty, zgodnie z art. 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.

Powołany powyżej przepis art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w ust. 1-4 stanowi, iż:

1.  członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu;
11 osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5;3.  członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu;
4.  członkowie spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo prawa odrębnej własności lokalu, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów budowy lokali przez wnoszenie wkładów mieszkaniowych lub budowlanych. Od chwili postawienia im lokali do dyspozycji uiszczają oni opłaty określone w ust. 1 albo 2;
5.  właściciele lokali niebędący członkami spółdzielni są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych. Są oni również obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub osiedlu. Obowiązki te wykonują przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5;

Z przepisu tego wynika, iż osoby w nim określone pokrywają wydatki za czynności, które na ich rzecz realizuje spółdzielnia, pobierając w związku z tym opłaty tzw. czynszowe.

Ponadto na mocy art. 4 ust. 3 powołanej ustawy, spółdzielnia ma prawo poboru opłat eksploatacyjnych już od momentu postawienia lokalu do dyspozycji spółdzielcy, a nie wyłącznie od chwili ustanowienia na jego rzecz lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo prawa odrębnej własności lokalu.

Natomiast stosownie do § 13 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336), zwalnia się od podatku usługi w zakresie zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi, świadczone na zlecenie z wyłączeniem wyceny nieruchomości mieszkalnych (PKWiU ex 70.32.11).

Z powyższego przepisu wynika, iż zwolnieniem od opodatkowania podatkiem od towarów i usług objęte są jedynie te usługi zarządzania nieruchomościami, które są świadczone na zlecenie.

Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż przedmiotem działalności prowadzonej przez Wnioskodawcę, zgodnie z art. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz Statutem, wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego i do Głównego Urzędu Statystycznego jest między innymi zarządzanie nieruchomościami na zlecenie. Po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego Wnioskodawca przekazał lokale mieszkalne do dyspozycji swoim członkom. W stosunku do kilku lokali mieszkalnych, członkowie Spółdzielni nie mają jeszcze ustanowionego prawa odrębnej własności lokalu. Ponadto, z wniosku wynika, iż w oparciu o art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, Wnioskodawca pobiera opłaty, między innymi, od członków Spółdzielni, którym lokal został postawiony do dyspozycji, i którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz tytułu prawnego do lokalu.

Z powołanym norm prawnych wynika, iż przedmiotem działalności spółdzielni, jest między innymi zarządzanie nieruchomościami stanowiącymi jej mienie. Zarządzanie zasobem należącym do spółdzielni mieszkaniowej odbywa się głównie na podstawie zapisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz prawa wewnętrznego każdej spółdzielni, tj. statutu spółdzielni. A zatem należy podkreślić, iż zarządzanie własnym zasobem mieszkaniowym jest działalnością obligatoryjną każdej spółdzielni, natomiast możliwość zarządzania nieruchomościami niestanowiącymi jej mienia lub mienia jej członków fakultatywną. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, iż w przedmiotowej sytuacji, Spółdzielnia zarządzając własnym zasobem mieszkaniowym, wykonuje obowiązki określone przepisami prawa, a oczekujący na ustanowienie tytułu prawnego członkowie nie zlecają tych czynności w drodze odrębnej umowy. Tym samym, czynności zarządzania własnym zasobem mieszkaniowym nie można utożsamiać z czynnościami wykonywanymi na zlecenie, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

W konsekwencji, zwolnienie od podatku od towarów i usług wynikające z cytowanego § 13 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, nie będzie miało zastosowania do opłat pobieranych od członków Spółdzielni oczekujących na ustanowienie na ich rzecz prawa odrębnej własności lokalu. Przywołany przepis wyłącza bowiem z opodatkowania podatkiem od towarów i usług jedynie te czynności w zakresie zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi, które są świadczone na zlecenie.

Interpretacja ta dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.