Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/4510-1-264/16-2/EK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2016-08-05
Teza: Powstanie przychodu podatkowego w związku z przejęciem majątku spółki dzielonej.
Słowa kluczowe: akcjonariusz; dochód; opodatkowanie; podział; przychód; przychód-powstanie przychodu; spółki-podział spółki; spółki-podział spółki przez wydzielenie; wspólnik; zyski-dochód z udziału w zyskach osób prawnych
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 10 (uchylony); [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 5-art. 22

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko spółki akcyjnej przedstawione we wniosku z 3 czerwca 2016 r. (data wpływu 7 czerwca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu podatkowego w związku z przejęciem majątku spółki dzielonej jest:

*   **bezprzedmiotowe** – w części dotyczącej zorganizowanych części przedsiębiorstwa,
*   **prawidłowe** – w pozostałej części.

UZASADNIENIE

W dniu 7 czerwca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu podatkowego w związku z przejęciem majątku spółki dzielonej.

We wniosku przedstawiono następujący opis zdarzenia przyszłego.

Spółka X S.A. (dalej: Spółka dzielona) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług leasingu operacyjnego, leasingu finansowego, finansowania w formie pożyczki, obsługi operacyjnej (w tym informatycznej) innych spółek z grupy kapitałowej X (dalej: Grupa Kapitałowa lub Grupa). Spółka dzielona zawiera umowy leasingu i pożyczki (świadczy usługi) na rzecz podmiotów gospodarczych (dalej: klientów komercyjnych) w ramach standardowych procesów zawarcia i obsługi umowy, jak i w ramach procesów operacyjnych zindywidualizowanych ze względu na profil klientów, np. podmioty z Grupy Kapitałowej oraz podmioty współpracujące jako pośrednicy w sprzedaży produktów (dalej: klient wewnętrzny). Spółka dzielona finansuje leasingiem zarówno ruchomości, jak i nieruchomości, pożyczką są finansowane ruchomości.

W skład Grupy Kapitałowej wchodzi również podmiot Y S.A. (poprzednia nazwa Z S.A.) (dalej: Wnioskodawca lub Spółka przejmująca), świadczący klientom komercyjnym usługi finansowania (leasing operacyjny, leasing finansowy, pożyczka) tożsame/podobne do usług świadczonych przez Spółkę dzieloną. Wnioskodawca należy do Grupy Kapitałowej od stycznia 2013 r., kiedy to stał się podmiotem zależnym od A. S.A. w wyniku połączenia A S.A z B. S.A.

Obecnie planowana jest zmiana uwzględniająca potrzeby biznesowe dotyczące działalności Spółki dzielonej i Wnioskodawcy, związana z planowanym uproszczeniem struktury kapitałowej i organizacyjnej Grupy Kapitałowej, jak również optymalizacją procesów biznesowych w Spółce dzielonej oraz Spółce przejmującej.

W wyniku podziału przez wydzielenie, o którym mowa w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych (dalej: KSH), znacząca część majątku Spółki dzielonej zostanie przeniesiona na Wnioskodawcę, przy czym na moment planowanego podziału przez wydzielenie Wnioskodawca będzie jedynym lub większościowym wspólnikiem Spółki dzielonej; pozostała część majątku pozostanie w Spółce dzielonej.

W związku z tym, iż Spółka dzielona poza działalnością w zakresie finansowania klientów komercyjnych, prowadzi również działalność w zakresie obsługi klienta wewnętrznego oraz leasingu nieruchomości, które to działalności nie stanowią głównego (podstawowego) obszaru działalności Spółki dzielonej, to zgodnie z założeniami biznesowymi w Grupie, zdecydowano o podziale Spółki dzielonej przez wydzielenie.

Głównym celem biznesowym powyższego podziału przez wydzielenie jest połączenie działalności Spółki dzielonej w zakresie działalności obejmującej leasing ruchomości na rzecz klienta komercyjnego, która jest działalnością stale rozwijającą się i rozwojową, z analogiczną działalnością prowadzoną przez Wnioskodawcę. W efekcie, dojdzie do koncentracji w jednym podmiocie w Grupie działalności leasingowej, mającej istotny potencjał rozwojowy, polegającej na finansowaniu ruchomości na rzecz podmiotów komercyjnych. Głównymi efektami biznesowymi podziału przez wydzielenie będzie optymalizacja procesów biznesowych związanych z finansowaniem klientów komercyjnych, poprawa jakości relacji z tymi klientami oraz koncentracja ryzyka związanego z finansowaniem klienta komercyjnego w jednym podmiocie co zwiększy efektywność procesów monitoringu i windykacji.

Natomiast, za pozostawieniem działalności w zakresie obsługi klienta wewnętrznego oraz udzielania finansowania nieruchomości w Spółce dzielonej przemawia fakt, iż oba rodzaje działalności charakteryzują się innym procesem zawarcia i obsługi umowy oraz innym profilem ryzyka związanego z finansowaniem.

Spółka dzielona dokona podziału organizacyjnego przedsiębiorstwa spółki na dwie jednostki organizacyjne: wydział świadczący usługi w zakresie finansowania ruchomości na rzecz klientów komercyjnych (dalej: Wydział Finansowania Komercyjnego lub Wydział) oraz wydział świadczący usługi w zakresie finansowania nieruchomości oraz obsługi klienta wewnętrznego (dalej: Centrum Leasingu Nieruchomości i Obsługi Klienta Wewnętrznego lub Centrum). Do Wnioskodawcy przeniesiony zostanie Wydział Finansowania Komercyjnego, natomiast w Spółce dzielonej pozostanie Centrum Leasingu Nieruchomości i Obsługi Klienta Wewnętrznego. Głównym przedmiotem działalności Wydziału Finansowania Komercyjnego jest świadczenie usług finansowania klientów komercyjnych. Usługi te obejmują proces poszukiwania i pozyskiwania klientów na rynku poprzez działania reklamowe oraz opracowywanie strategii marketingowych oraz strategii sprzedaży. W ramach działalności Wydziału zawierane są umowy z nowymi klientami komercyjnymi oraz zapewniana jest bieżąca obsługa klienta.

Do Wydziału Finansowania Komercyjnego zostaną przypisane umowy finansowania (leasing, pożyczka), których przedmiotem jest udzielenie finansowania ruchomości zawarte z klientami komercyjnymi oraz przedmioty leasingu objęte tymi umowami, w tym np. samochody. Wydział będzie także posiadał składniki majątkowe niezbędne do prowadzenia powyższej działalności gospodarczej, w szczególności środki trwałe obejmujące m.in. sprzęt komputerowy, samochody wykorzystywane przez pracowników. Ponadto, do Wydziału przypisane zostaną także wartości niematerialne i prawne, czyli stosowne oprogramowanie komputerowe oraz inne licencje, w tym m.in. główna domena internetowa, platformy sprzedażowe oraz budowany elektroniczny portal obsługi klienta niezbędne do obsługi działalności leasingowej. Do Wydziału Finansowania Komercyjnego przypisani zostaną również pracownicy posiadający odpowiednią wiedzę i doświadczenie w zakresie działalności polegającej na finansowaniu ruchomości na rzecz klientów komercyjnych. Wydział korzystał będzie z pomieszczeń biurowych na podstawie odpowiednich umów najmu i podnajmu. Z uwagi na fakt, iż umowy leasingu lub pożyczki zawarte z klientami komercyjnymi finansowane są głównie przez umowy kredytowe zawarte przez Spółkę dzieloną, do Wydziału Finansowania Komercyjnego zostaną przypisane zobowiązania wynikające z umów kredytowych.

Ponadto, do Wydziału przypisane będą również umowy na dostawę towarów i usług niezbędnych do prowadzenia powyższej działalności, w tym m.in. umowy marketingowe, umowy dotyczące ubezpieczenia finansowanych przedmiotów, umowy dotyczące oceny ryzyka i windykacji, umowy w zakresie rejestracji pojazdów, umowy dotyczące archiwizacji dokumentów oraz umowy o współpracy z dostawcami i pośrednikami.

Podstawowym źródłem przychodów Wydziału Finansowania Komercyjnego będą przychody z tytułu finansowania klientów komercyjnych.

Z kolei przedmiotem działalności Centrum Leasingu Nieruchomości i Obsługi Klienta Wewnętrznego będzie prowadzenie działalności w zakresie usług leasingu nieruchomości oraz świadczenia usług związanych z obsługą klienta wewnętrznego. Działalność polegająca na leasingu nieruchomości będzie obejmować czynności związane z bieżącą obsługą klientów komercyjnych. Ponadto, Centrum w ramach swojej działalności będzie dokonywało obsługi klienta wewnętrznego, w tym obsługi umów leasingu operacyjnego zawartych ze spółkami z Grupy oraz obsługi umów zawartych z podmiotami świadczącymi usługi pośrednictwa. W ramach tej części działalności gospodarczej, Centrum będzie dokonywało m.in. obsługi operacyjnej innych podmiotów Grupy, obejmującej przykładowo czynności księgowo-rozliczeniowe, informatyczne, obsługi technicznej. Poza wskazanym obszarem, Centrum Leasingu Nieruchomości i Obsługi Klienta Wewnętrznego może także świadczyć inne usługi mające na celu obsługę operacyjną Grupy zgodnie z zawartymi umowami z podmiotami z Grupy.

Do Centrum przypisane będą m.in. umowy leasingu nieruchomości wraz z nieruchomościami będącymi przedmiotem tych umów, umowy leasingu operacyjnego zawarte z klientem wewnętrznym wraz z przedmiotami leasingu oraz umowy obsługi operacyjnej (w tym informatycznej) zawarte z podmiotami z Grupy.

Centrum będzie posiadało składniki majątkowe niezbędne do świadczenia wskazanych powyżej usług, w szczególności nabywane lub leasingowane środki transportu oraz inne środki trwałe, w tym m.in. meble biurowe, komputery, serwery. Ponadto, Centrum będzie w posiadaniu wartości niematerialnych i prawnych, tj. stosownego oprogramowania komputerowego i licencji, w tym m.in. głównych systemów informatycznych (zintegrowanego systemu informatycznego oraz systemu zarządzania procesami klasy work-flow). Do Centrum przypisani będą również pracownicy posiadający odpowiednią wiedzę i doświadczenie w zakresie stanowiącym przedmiot działalności Centrum. Centrum korzystać będzie z nieruchomości na podstawie umów najmu zawartych przez Spółkę dzieloną.

Z uwagi na fakt, iż część aktywów przypisana do Centrum jest finansowana na podstawie zawartych umów kredytowych, to zobowiązania wynikające m.in. z tych umów będą przypisane do Centrum. Pozostała działalność gospodarcza jest finansowana z kredytu na rachunku bieżącym, zobowiązanie z tego tytułu również zostanie przypisane do Centrum.

Do Centrum Leasingu Nieruchomości i Obsługi Klienta Wewnętrznego przypisane będą również umowy na dostawę towarów i usług niezbędnych do prowadzenia powyższej działalności, w tym m.in. umowy w zakresie asysty technicznej systemów informatycznych, umowy w zakresie usług informatycznych, czy umowy w zakresie archiwizacji dokumentów. Do Centrum zostaną alokowane także wierzytelności z tytułu niespłaconych należności wynikających z zawartych umów leasingu i pożyczki.

Podstawowym źródłem przychodów Centrum będą przychody z tytułu świadczenia usług leasingu nieruchomości, usług leasingu operacyjnego na rzecz klienta wewnętrznego oraz usług obsługi informatycznej i operacyjnej świadczonych na rzecz spółek z Grupy.

Podział organizacyjny Spółki dzielonej nastąpi w formie uchwały Zarządu Spółki dzielonej w przedmiocie utworzenia odrębnych działów w strukturze organizacyjnej Spółki dzielonej, tj. Centrum Leasingu Nieruchomości i Obsługi Klienta Wewnętrznego oraz Wydział Finansowania Komercyjnego. Powyższa Uchwała będzie uwzględniała między innymi następujące aspekty wyodrębnienia Centrum Leasingu Nieruchomości i Obsługi Klienta Wewnętrznego oraz Wydziału Finansowania Komercyjnego:

1) wyodrębnienie organizacyjne

Podział organizacyjny Spółki dzielonej nastąpi w formie uchwały Zarządu Spółki dzielonej w przedmiocie utworzenia Centrum oraz Wydziału.

Zarówno do Wydziału, jak do Centrum przypisani będą odpowiedni pracownicy.

Na potrzeby osobnego działania Wydziału i Centrum stworzona będzie odrębna struktura organizacyjna Wydziału i Centrum.

Do Wydziału i Centrum alokowane będą stosowne materialne i niematerialne składniki przedsiębiorstwa (w tym zobowiązania).

Do Wydziału alokowane będą składniki majątkowe niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie leasingu ruchomości na rzecz klientów komercyjnych, takie jak środki trwałe i wartości niematerialne prawne, umowy leasingu oraz przedmioty leasingu, umowy pożyczki oraz umowy zabezpieczenia spłaty pożyczki, umowy gospodarcze (w tym ubezpieczeniowe dotyczące finansowanych przedmiotów) część środków pieniężnych znajdujących się w kasie i na rachunkach bankowych Spółki dzielonej, oraz wszystkie należności i zobowiązania związane z prowadzoną przez Wydział działalnością gospodarczą.

Z kolei do Centrum alokowane będą składniki majątkowe niezbędne do świadczenia usług w zakresie leasingu nieruchomości oraz świadczenia usług związanych z obsługą klienta wewnętrznego, takie jak środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, umowy gospodarcze związane ze świadczonymi usługami, część środków pieniężnych znajdujących się w kasie i na rachunkach bankowych Spółki dzielonej oraz wszystkie należności i zobowiązania związane z prowadzoną przez Centrum działalnością gospodarczą.

2) wyodrębnienie finansowe

W ewidencji księgowej Spółki dzielonej Wydział i Centrum zostaną wyodrębnione jako niezależne wydziały Spółki dzielonej. W konsekwencji, możliwe będzie oddzielne prezentowanie przychodów i kosztów oraz aktywów i pasywów dla obu tych jednostek organizacyjnych, tj. Wydziału i Centrum.

Wydział oraz Centrum będą miały przypisane własne rachunki bankowe (lub subrachunki). W przypadku pozostałych rachunków bankowych do Wydziału oraz Centrum alokowane będą w odpowiedniej proporcji środki znajdujące się w kasie oraz na rachunkach bankowych Spółki dzielonej.

3) wyodrębnienie funkcjonalne

Uchwała o wyodrębnieniu Centrum będzie zawierała opis działalności, jaką prowadzić będzie Wydział oraz Centrum.

Zarówno do Wydziału, jak i do Centrum przypisane zostaną stosowne kontrakty handlowe, w zakresie prowadzonej przez Wydział i Centrum działalności, co oznacza, że obie jednostki organizacyjne posiadać będą niezależne źródła przychodów.

Należy podkreślić, że dysponując własnym personelem, składnikami majątkowymi, w tym kontraktami handlowymi, własnymi należnościami i zobowiązaniami etc. Wydział oraz Centrum będą mogły samodzielnie realizować swoje zadania. Wydział oraz Centrum nie będą jedynie sumą składników, lecz zorganizowanymi jednostkami przeznaczonymi do realizacji przypisanych im zadań gospodarczych.

Ponadto, Wnioskodawca pragnie podkreślić, że podział przez wydzielenie Spółki dzielonej zostanie przeprowadzony z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, tj. głównym bądź jednym z głównych celów transakcji nie będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania, o którym mowa w art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Ponadto po wyodrębnieniu, zespoły składników majątkowych w postaci Wydziału oraz Centrum będą wystarczające do samodzielnego wykonywania zadań, a prowadzenie działalności przez te wyodrębnione części będzie możliwe z uwagi na alokowanie składników majątkowych oraz należności i zobowiązań niezbędnych do jej prowadzenia.

Należy bowiem podkreślić, że uzasadnieniem dla planowanego podziału przez wydzielenie będzie w szczególności dążenie do:

*   realizacji celu biznesowego jakim jest połączenie działalności Wydziału Finansowania Komercyjnego Spółki dzielonej będącą działalnością stale rozwijającą się i rozwojową z analogiczną działalnością prowadzoną przez Wnioskodawcę, przy jednoczesnym oddzieleniu organizacyjnym działalności w zakresie leasingu nieruchomości i obsługi klienta wewnętrznego pozostającej w Spółce dzielonej,
*   przeniesienie do Wnioskodawcy Wydziału pozwoli na skoncentrowanie działalności leasingowej mającej potencjał rozwojowy polegającej na finansowaniu ruchomości, dzięki czemu działalność zostanie zintegrowana w jednym podmiocie w ramach Grupy Kapitałowej i pozwoli ograniczyć koszty obsługi tej działalności,
*   uzyskania przez Wnioskodawcę korzyści skali dzięki przeniesieniu do Wnioskodawcy Wydziału (efekt synergii) związanych m.in. z ograniczeniem kosztów ogólnych zarządu oraz zwiększenie możliwości pozyskania finansowania zewnętrznego przez Wnioskodawcę (poprzez zapewnienie adekwatnego do skali i profilu prowadzonej działalności udziału kapitałów własnych w finansowaniu aktywów), a konsekwentnie umocnienie pozycji na rynku,
*   przeniesienie do Wnioskodawcy Wydziału umożliwi optymalizację procesów biznesowych związanych z obsługą klientów komercyjnych, w tym szybszą i bardziej efektywną obsługę tych klientów dzięki lepszej komunikacji wewnętrznej oraz pozwoli lepiej dostosować ofertę produktową do oczekiwań rynkowych,
*   przeniesienie do Wnioskodawcy Wydziału pozwoli na skoncentrowanie ryzyka związanego z finansowaniem klienta komercyjnego w jednym podmiocie, co zwiększy efektywność procesów monitoringu i windykacji,
*   pozostawienie w Spółce dzielonej Centrum uwolni Wnioskodawcę od obowiązków administracyjnych związanych z zawartymi umowami leasingu nieruchomości i obsługi klienta wewnętrznego, które charakteryzują się innym procesem ich zawarcia obsługi oraz innym profilem ryzyka związanego z finansowaniem.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w związku z przejęciem Wydziału Finansowania Komercyjnego w ramach podziału Spółki dzielonej przez wydzielenie nie powstanie dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, ponieważ (i) zarówno wydzielany Wydział Finansowania Komercyjnego, jak i składniki majątku, jakie pozostaną w Spółce dzielonej będą stanowiły ZCP, (ii) Wnioskodawca posiadać będzie powyżej 10% akcji (a także prawa głosu) Spółki dzielonej, a ponadto (iii) podział zostanie dokonany z uzasadnionych względów ekonomicznych – w związku z przejęciem Wydziału Finansowania Komercyjnego w ramach podziału Spółki dzielonej przez wydzielenie, nie powstanie dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Uzasadnienie.

Przepisy prawa handlowego pozwalają na dokonanie podziału spółki poprzez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie, o którym mowa w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych).

W ramach rozważanego zdarzenia przyszłego podział, o którym mowa powyżej zostanie przeprowadzony w ten sposób, że część majątku Spółki dzielonej (Wydział), zostanie przeniesiona na Wnioskodawcę. Wnioskodawca pełnić będzie w związku z wydzieleniem podwójną rolę – akcjonariusza Spółki dzielonej, a zarazem spółki przejmującej.

Kwalifikacja dochodu (przychodu).

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazuje, że dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód faktycznie uzyskany z tego udziału oraz wymienia przykładowe źródła tego dochodu.

Językowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż katalog dochodów z udziału w zyskach osób prawnych ma charakter otwarty. Również zgodnie z poglądami prezentowanymi przez doktrynę „pojęcie „dochodu z tytułu udziału w zyskach osób prawnych” jest pojęciem o szerokim zakresie przedmiotowym, wywodzącym się z różnych źródeł, przykładowo wskazanych w tym przepisie, zatem niestanowiących katalogu zamkniętego (Babiarz S., Dauter B. Gomułowicz A. i inni w: Podatek dochodowy od osób prawnych, 2009).

Mając na uwadze otwarty charakter tego katalogu, jak również charakter pojęcia „dochód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych”, przez „dochód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych” należy rozumieć każdy dochód, którego powstawanie lub nie warunkuje bezpośredni jego związek z posiadaniem akcji/udziałów w danym podmiocie. Przemawia za tym to, że dochodzi do przesunięcia majątku bez zawierania między spółkami transakcji cywilnoprawnej rodzącej powstanie wzajemnych rozliczeń/zobowiązań, a podstawą tego jest operacja kapitałowa czyli fakt posiadania udziałów/akcji, które przez sam fakt posiadania uprawniają do takiego przesunięcia majątkowego do udziałowca/akcjonariusza. Zatem spełnione są obie przesłanki zaliczenia tego dochodu do kategorii zysków kapitałowych, o których mowa w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Neutralność wydzielenia dla Wnioskodawcy jako akcjonariusza Spółki dzielonej.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jeżeli przy podziale przez wydzielenie majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce, nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa – dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest ustalona na dzień podziału nadwyżka nominalnej wartości udziałów (akcji) przydzielonych w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej nad kosztami nabycia lub objęcia udziałów (akcji) w spółce dzielonej, obliczonymi zgodnie z art. 15 ust. 1k albo art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; jeżeli podział spółki następuje przez wydzielenie, kosztem uzyskania przychodów jest wartość lub kwota wydatków poniesionych przez udziałowca (akcjonariusza) na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) w spółce dzielonej, ustalona w takiej proporcji, w jakiej pozostaje u tego udziałowca wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej udziałów (akcji) przed podziałem.

Wydzielenie Wydziału Finansowania Komercyjnego nie spowoduje dla Wnioskodawcy powstania dochodu (przychodu) podatkowego, bowiem zarówno Wydział Finansowania Komercyjnego, jak i pozostające w Spółce dzielonej składniki majątku będą stanowiły ZCP w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie z definicją legalną sformułowaną w art. 4a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zorganizowana część przedsiębiorstwa oznacza na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa organów podatkowych, ZCP powstaje, jeżeli spełnione są następujące przesłanki:

1.  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, obejmujący także zobowiązania,
2.  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3.  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4.  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze.

Jak wskazano w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 10 października 2008 r. (nr ILPB3/423-446/08-2/HS), „zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, które w przyszłości mogą służyć do prowadzenia odrębnego zakładu, lecz zorganizowany. autonomiczny zespól tych składników. Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwa obrotowe, a także czynnik ludzki czyli kadra pracownicza’.

Kryterium pozwalającym na ocenę, czy doszło do wyodrębnienia organizacyjnego jest ustalenie roli, jaką pełniły składniki majątkowe i związane z nimi prawa materialne w funkcjonowaniu dotychczasowego przedsiębiorstwa (na ile stanowiły wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość, stanowisko to potwierdził m.in Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 4 grudnia 2015 r. nr IBPB-1-1/4510-110/15/EN, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 29 maja 2015 r. nr IPPB5/4510-290/15-4/MK, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 29 czerwca 2015 r. nr IPPB5/4510-318/15-7/MK).

Wyodrębnienie finansowe oznacza możliwość przypisania ZCP określonych wskaźników finansowych. Jak wyraził to Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 15 marca 2016 r. (nr ILPB3/4510-1-554/15-4/EK): „\[w\]yodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Zgodnie z linią interpretacyjną organów podatkowych, wyodrębnienie finansowe nie oznacza pełnej samodzielności finansowej, ale możliwość przyporządkowania do ZCP aktywów i pasywów oraz odpowiadających im przychodów i kosztów generowanych przez ZCP na podstawie ewidencji księgowej. Wskazuje się również na celowość posiadania przez ZCP rachunku bankowego obsługującego działalność prowadzoną przez ZCP (tak m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 11 lutego 2008 r. nr IPPB3-423-418/07-2/MB).

Kryterium zdolności zespołu składników do stanowienia niezależnego przedsiębiorstwa, samodzielnie realizującego zadania gospodarcze sprowadza się do ustalenia, „czy wyodrębniona organizacyjnie całość jest w stanie przejąć zadania oraz samodzielnie funkcjonować na rynku. Nie budzi bowiem wątpliwości to, iż aby wydzielona część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za zorganizowany zespól składników niematerialnych i materialnych, musi ona posiadać potencjalną zdolność do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe, materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa” (podobnie m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w piśmie z 9 października 2008 r. znak IBPB3/423-659/08/MS).

Aktualność przedstawionego powyżej stanowiska organów podatkowych w analizowanym zakresie potwierdza interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w dniu 16 maja 2016 r. (nr ILPB3/4510-1-42/16-4/EK), w której wskazano, że:

*   „wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Zatem, samo nazwanie jednostki wewnętrznej określonym mianem nie zapewnia wyodrębnienia organizacyjnego, jeżeli nie podąża za tym autonomia decyzyjna, wyposażenie majątkowe i zarządzanie zespołem pracowniczym. Ważne jest przypisanie jednostce uprawnień skutkujących samodzielnym prowadzeniem działalności „widocznym z zewnątrz”. Oznacza to, że wyodrębnienie musi wynikać z określonych decyzji statutowych (zarządczych itp.), które formalnie nadają jednostce wewnętrznej uprawnienia uzasadniające jej wydzielenie organizacyjne.
*   wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
*   Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa.
*   Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Tę ostatnią przesłankę rozumie się zazwyczaj jako potencjalną zdolność (zorganizowanej części przedsiębiorstwa) do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielnego podmiotu gospodarczego i to jeszcze w ramach istniejącego przedsiębiorstwa. Winno ono mieć również zdolność zaistnienia jako niezależne przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 i 552 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121).

Wszystkie analizowane powyżej przesłanki istnienia ZCP będą w analizowanym zdarzeniu przyszłym spełnione zarówno w odniesieniu do Wydziału Finansowania Komercyjnego, jak i do Centrum.

Zarówno Wydział Finansowania Komercyjnego, jak i Centrum:

*   działać będą w oparciu o zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych (m.in. aktywa trwałe, aktywa obrotowe, dokumentację handlową, należności, zobowiązania) pozwalające na w pełni samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej,
*   będą wyodrębnione organizacyjnie w strukturze przedsiębiorstwa – Wydział oraz Centrum zatrudniać będą pracowników i będą samodzielnie funkcjonować na rynku realizując we własnym zakresie własne operacje gospodarcze,
*   będą wyodrębnione finansowo – wynik finansowy Wydziału oraz Centrum będzie mógł zostać ustalony odrębnie (za pomocą odrębnego rachunku wyników i bilansu). Ponadto, zarówno Wydział, jak i Centrum posiadać będą własne rachunki bankowe (lub subrachunki).

Reasumując, dla Wnioskodawcy jako dotychczasowego akcjonariusza Spółki dzielonej nie powstanie dochód (przychód) podatkowy w związku z podziałem Spółki dzielonej, bowiem zarówno wydzielana część majątku Spółki dzielonej (Wydział Finansowania Komercyjnego), jak i pozostająca w Spółce dzielonej część (Centrum Leasingu Nieruchomości i Obsługi Klienta Wewnętrznego) będą stanowiły ZCP w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Ponadto, Wnioskodawca uczestnicząc w podziale zarówno jako akcjonariusz Spółki dzielonej, jak i jako spółka przejmująca, nie otrzyma w zamian za wydzielany wydział żadnych akcji.

Neutralność wydzielenia dla Wnioskodawcy jako spółki przejmującej.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przy połączeniu lub podziale spółek kapitałowych:

1.  dla spółki przejmującej (…) nie stanowi dochodu (przychodu) z udziału w zyskach osób prawnych nadwyżka wartości otrzymanego przez spółkę przejmującą (…) majątku spółki przejmowanej lub dzielonej ponad nominalną wartość udziałów (akcji) przyznanych udziałowcom (akcjonariuszom) spółki przejmowanej lub dzielonej;
2.  dla spółki przejmującej, która posiada w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej udział w wysokości mniejszej niż 10%, dochód stanowi nadwyżka wartości przejętego majątku odpowiadająca procentowemu udziałowi w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej nad kosztami uzyskania przychodu obliczonymi zgodnie z art. 15 ust. 1k lub art. 16 ust. 1 pkt 8 dochód ten określa się na dzień wykreślenia spółki przejmowanej lub dzielonej z rejestru albo na dzień wydzielenia.

Jak wskazuje się w doktrynie prawa podatkowego, „opodatkowanie spółki przejmującej w chwili podziału ma miejsce tylko wtedy, gdy spółka przejmująca posiada udział w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej w wysokości mniejszej niż 10%. W sytuacji gdy spółka przejmująca posiada udział w kapitale zakładowym spółki dzielonej w wysokości równej lub większej niż 10%, spółka przejmująca nie podlega opodatkowaniu w chwili podziału. Regulacja ta nie ma jednak zastosowania w razie uznania przez organy podatkowe, że podział spółek nie został przeprowadzony z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, lecz głównym bądź jednym z głównych celów takiej operacji jest uniknięcie opodatkowania lub uchylenie się od niego” (P. Małecki, M. Mazurkiewicz w CIT. Podatki i rachunkowość. Komentarz, LEX 2011).

Podobne stanowisko prezentują również organy podatkowe. Przykładowo, w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 5 stycznia 2015 r. (nr IBPBI/2/423-1236/14/AP) wskazano, że: „przepis art. 10 ust. 2 pkt 1 updop, formułuje ogólną zasadę, że przy połączeniu/dzieleniu spółek dla spółki przejmującej lub nowo zawiązanej nie stanowi dochodu z udziału w zyskach osób prawnych nadwyżka wartości otrzymanego przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną majątku spółki przejmowanej lub dzielonej ponad nominalną wartość udziałów (akcji) przyznanych udziałowcom (akcjonariuszom) spółki przejmowanej lub dzielonej. Z art. 10 ust. 2 pkt 2 updop, wynika natomiast możliwość opodatkowania dochodu spółki przejmującej, w szczególnym przypadku, gdy między łączącymi się spółkami na dzień połączenia istnieje więź kapitałowa, w której spółka - matka jest spółka przejmującą, a spółka - córka przejmowana lub dzielona. Przepis ten znajdzie bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy spółka przejmująca ma w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej udział mniejszy niż 10%. Natomiast w sytuacji gdy spółka przejmująca/nowo zawiązana nie posiada wcale udziału w spółce przejmowanej/dzielonej lub posiada udział w spółce przejmowanej/dzielonej w wysokości co najmniej 10%, zastosowanie znajdzie art. 10 ust. 2 pkt 1 updop”.

Odnosząc powyższe uwagi do analizowanego zdarzenia przyszłego Wnioskodawca pragnie podkreślić, że w dacie podziału będzie posiadała powyżej 10% akcji Spółki dzielonej.

Uzasadnieniem dla planowanego podziału przez wydzielenie będzie w szczególności dążenie do:

*   realizacji celu biznesowego jakim jest połączenie działalności Wydziału Finansowania Komercyjnego Spółki dzielonej będącą działalnością stale rozwijającą się i rozwojową z analogiczną działalnością prowadzoną przez Wnioskodawcę, przy jednoczesnym oddzieleniu organizacyjnym działalności w zakresie leasingu nieruchomości i obsługi klienta wewnętrznego pozostającej w Spółce dzielonej,
*   przeniesienie do Wnioskodawcy Wydziału pozwoli na skoncentrowanie działalności leasingowej mającej potencjał rozwojowy polegającej na finansowaniu ruchomości, dzięki czemu działalność zostanie zintegrowana w jednym podmiocie w ramach Grupy Kapitałowej i pozwoli ograniczyć koszty obsługi tej działalności,
*   uzyskania przez Wnioskodawcę korzyści skali dzięki przeniesieniu do Wnioskodawcy Wydziału (efekt synergii) związanych m.in. z ograniczeniem kosztów ogólnych zarządu oraz zwiększenie możliwości pozyskania finansowania zewnętrznego przez Wnioskodawcę (poprzez zapewnienie adekwatnego do skali i profilu prowadzonej działalności udziału kapitałów własnych w finansowaniu aktywów), a konsekwentnie umocnienie pozycji na rynku,
*   przeniesienie do Wnioskodawcy Wydziału umożliwi optymalizację procesów biznesowych związanych z obsługą klientów komercyjnych, w tym szybszą i bardziej efektywną obsługę tych klientów dzięki lepszej komunikacji wewnętrznej oraz pozwoli lepiej dostosować ofertę produktową do oczekiwań rynkowych,
*   przeniesienie do Wnioskodawcy Wydziału pozwoli na skoncentrowanie ryzyka związanego z finansowaniem klienta komercyjnego w jednym podmiocie, co zwiększy efektywność procesów monitoringu i windykacji,
*   pozostawienie w Spółce dzielonej Centrum uwolni Wnioskodawcę od obowiązków administracyjnych związanych z zawartymi umowami leasingu nieruchomości i obsługi klienta wewnętrznego, które charakteryzują się innym procesem ich zawarcia i obsługi oraz innym profilem ryzyka związanego z finansowaniem.

Ponadto, zarząd spółki dzielonej i zarząd spółki przejmującej zgodnie z uregulowaniami art. 536 § 1 Kodeksu spółek handlowych sporządzą pisemne sprawozdanie uzasadniające podział spółki, w tym w szczególności podstawy ekonomiczne podziału.

Reasumując, ponieważ Wnioskodawca będzie posiadał powyżej 10% akcji w Spółce dzielonej i podział zostanie dokonany z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, podział przez wydzielenie nie spowoduje dla Wnioskodawcy jako spółki przejmującej powstania dochodu (przychodu) podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Na potwierdzenie prawidłowości swojego stanowiska Wnioskodawca pragnie przywołać interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 14 lutego 2011 r. (nr IBPBII/2/423-27/10/AK), w której stwierdzono, że: „spółka przejmująca (wnioskodawca) będąc 100% udziałowcem spółki przejmowanej nie może wydać samej sobie swoich własnych udziałów w zamian za majątek spółki przejmowanej. Oznacza to, że dochodzi do przejęcia majątku przez nią i wygaśnięcia prawa z tytułu posiadanych udziałów w Spółce przejmowanej, którego wartość nie stanowi jednak dochodu podatkowego na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jeżeli połączenie spółek będzie przeprowadzane z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. W związku z powyższym stanowisko wnioskodawcy, iż w przypadku połączenia się ze Spółką przejmowaną, nie uzyska on dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych należało uznać za prawidłowe, jeżeli połączenie spółek będzie przeprowadzane z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych”.

Cytowana interpretacja odnosi się wprawdzie do przejęcia całego majątku spółki zależnej (połączenia ze spółką zależną), jednak ze względu na fakt, że oparta jest na tych samych uregulowaniach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a także ze względu na zbliżony stan faktyczny (w analizowanej sprawie spółka dominująca połączy się z częścią spółki zależnej – Wydziałem) może w ocenie Wnioskodawcy służyć jako potwierdzenie argumentacji Wnioskodawcy przedstawionej w niniejszym wniosku.

Ponadto, powyżej wskazane stanowisko zostało także potwierdzone w interpretacji indywidualnej z 17 października 2013 r. (nr IPTPB3/423-231/13-4/KJ) dotyczącej podziału przez wydzielenie, w którym spółką przejmującą był wspólnik będący większościowym udziałowcem spółek dzielonych.

W oparciu o przedstawione powyżej argumenty Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że w związku z przejęciem Wydziału Finansowania Komercyjnego w ramach podziału Spółki dzielonej przez wydzielenie nie powstanie dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest:

*   **bezprzedmiotowe** – w części dotyczącej zorganizowanych części przedsiębiorstwa,
*   **prawidłowe** – w pozostałej części.

Problematyka podziału spółek została uregulowana w przepisach ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.).

Zgodnie z przepisem art. 528 § 1 ww. ustawy, spółkę kapitałową można podzielić na dwie albo więcej spółek kapitałowych.

Stosownie do art. 529 § 1 pkt 4 tej ustawy, podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Cechą szczególną tego trybu podziału spółki jest to, że spółka dzielona nie przestaje istnieć, a następuje tylko przeniesienie części majątku tej spółki na inną spółkę już istniejącą lub nowo zawiązaną. W takiej sytuacji ma miejsce sukcesja uniwersalna częściowa (art. 531 § 1 Kodeksu spółek handlowych), tj. następstwo generalne dotyczące praw i obowiązków związanych z przenoszonymi składnikami majątku (określonymi w planie podziału).

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm.), podatek dochodowy od dochodów (przychodów) z dywidend oraz innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustala się w wysokości 19% uzyskanego przychodu.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4a i 4b, jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także w przypadku połączenia lub podziału spółek - dopłaty w gotówce otrzymane przez wspólników spółki przejmowanej, spółek łączonych lub dzielonych.

W odniesieniu do art. 10 ust. 1 pkt 5 tej ustawy należy wskazać na art. 529 § 3 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym wspólnicy spółki dzielonej mogą otrzymać obok udziałów lub akcji spółek przejmujących bądź spółek nowo zawiązanych dopłaty w gotówce nieprzekraczające łącznie 10% wartości bilansowej przyznanych udziałów lub akcji właściwej spółki przejmującej, określonej według oświadczenia, o którym mowa w art. 534 § 2 pkt 4, bądź 10% wartości nominalnej przyznanych udziałów lub akcji właściwej spółki nowo zawiązanej. Dopłaty spółki przejmującej są dokonywane z zysku bądź z kapitału zapasowego tej spółki.

Natomiast stosownie do treści § 4 powyższego przepisu, każda ze spółek przejmujących lub spółek nowo zawiązanych może wydanie swoich udziałów albo akcji wspólnikom spółki dzielonej uzależnić od wniesienia dopłat w gotówce nieprzekraczających wartości, o której mowa w § 3.

Z powyższych przepisów wynika, że uiszczającym dopłatę może być spółka przejmująca/nowo zawiązana (wówczas dopłata uiszczona jest na rzecz wspólników spółki dzielonej) lub wspólnik spółki dzielonej (wówczas odbiorcą dopłaty jest spółka przejmująca/nowo zawiązana).

Jednak z opisu sprawy wynika, że wspólnik/wspólnicy Spółki dzielonej nie otrzymają dopłat. A to oznacza, że art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie znajdzie w niniejszej sprawie zastosowania.

Natomiast na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4a i 4b, jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także w przypadku podziału spółek, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce, nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa - ustalona na dzień podziału nadwyżka nominalnej wartości udziałów (akcji) przydzielonych w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej nad kosztami nabycia lub objęcia udziałów (akcji) w spółce dzielonej, obliczonymi zgodnie z art. 15 ust. 1k albo art. 16 ust. 1 pkt 8; jeżeli podział spółki następuje przez wydzielenie, kosztem uzyskania przychodów jest wartość lub kwota wydatków poniesionych przez udziałowca (akcjonariusza) na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) w spółce dzielonej, ustalona w takiej proporcji, w jakiej pozostaje u tego udziałowca wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej udziałów (akcji) przed podziałem.

W odniesieniu do powyższej regulacji należy stwierdzić, że dochodem (przychodem) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest nadwyżka nominalnej wartości udziałów przydzielonych w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej ponad koszty nabycia/objęcia udziałów (akcji) spółki dzielonej, jeżeli majątek, który pozostał w spółce dzielonej lub majątek, który podlega wydzieleniu nie stanowią zorganizowanych części przedsiębiorstwa.

Podatnikiem powyższego obowiązku jest wspólnik spółki dzielonej inny niż spółka przejmująca, natomiast płatnikiem – zgodnie z art. 26 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – spółka przejmująca lub nowo zawiązana (tu: Spółka). Zatem Spółkę z perspektywy statusu płatnika przepis ten obowiązuje. Natomiast z perspektywy podatnika omawiany przepis nie znajdzie zastosowania. Należy bowiem wskazać, że Spółka będąca spółką przejmującą i jednocześnie akcjonariuszem Spółki dzielonej, mimo faktu przejęcia części majątku Spółki dzielonej, nie ma możliwości objęcia własnych akcji (art. 550 Kodeksu spółek handlowych).

Tym samym kwestia określenia, czy Wydział Finansowania Komercyjnego oraz Centrum Leasingu Nieruchomości i Obsługi Klienta Wewnętrznego stanowią, w myśl art. 4a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zorganizowaną część przedsiębiorstwa stała się bezprzedmiotowa.

Ponadto w związku z tym, że Wnioskodawca posiada status spółki przejmującej należy przytoczyć przepisy art. 10 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W myśl ww. regulacji, przy połączeniu lub podziale spółek:

1.  dla spółki przejmującej lub nowo zawiązanej nie stanowi dochodu, o którym mowa w ust. 1, nadwyżka wartości otrzymanego przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną majątku spółki przejmowanej lub dzielonej ponad nominalną wartość udziałów (akcji) przyznanych udziałowcom (akcjonariuszom) spółki przejmowanej lub dzielonej;
2.  dla spółki przejmującej, która posiada w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej udział w wysokości mniejszej niż 10%, dochód stanowi nadwyżka wartości przejętego majątku odpowiadająca procentowemu udziałowi w kapitale zakładowym spółki przejmowanej lub dzielonej nad kosztami uzyskania przychodu obliczonymi zgodnie z art. 15 ust. 1k lub art. 16 ust. 1 pkt 8; dochód ten określa się na dzień wykreślenia spółki przejmowanej lub dzielonej z rejestru albo na dzień wydzielenia.

Ponadto stosownie do treści art. 10 ust. 4 omawianej ustawy, przepisów ust. 2 pkt 1 oraz art. 12 ust. 4 pkt 12 nie stosuje się w przypadkach, gdy połączenie lub podział spółek nie są przeprowadzane z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, lecz głównym bądź jednym z głównych celów takiej operacji jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania.

W regulacji art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych została sformułowana generalna zasada, zgodnie z którą podział spółek stanowi czynność neutralną na gruncie tego podatku. W przypadku podziału spółek nadwyżka wartości otrzymanego przez spółkę przejmującą majątku spółki dzielonej ponad nominalną wartość udziałów przyznanych udziałowcom spółki dzielonej nie stanowi dochodu spółki przejmującej. Jednak ustawodawca przewidział (art. 10 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy) możliwość opodatkowania dochodu spółki przejmującej w szczególnym przypadku, gdy między spółkami na dzień podziału istnieje więź kapitałowa, w której spółka-matka jest spółką przejmującą, a spółka-córka dzieloną, a więź ta jest relatywnie słaba. Przepis ten znajdzie zastosowanie w sytuacji, gdy spółka przejmująca ma w kapitale zakładowym spółki dzielonej udział mniejszy niż 10%.

Należy także mieć na uwadze, że przepis art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ma zastosowanie, gdy połączenie lub podział spółek następuje z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Tak więc gdy warunek ten nie zostanie spełniony, a głównym bądź jednym z głównych celów takiej operacji jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania, regulacja ta nie ma zastosowania.

Spółka wskazała, że podział przez wydzielenie Spółki dzielonej zostanie przeprowadzony z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, a jej głównym bądź jednym z głównych celów nie jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania.

W związku z powyższym oraz faktem, że Spółka na moment podziału Spółki dzielonej będzie jej jedynym lub większościowym wspólnikiem, czyli będzie posiadać ponad 10% udziałów w kapitale zakładowym Spółki dzielonej, to opodatkowanie po stronie Spółki nie wystąpi.

Organ zauważa jednak, że weryfikacja ewentualnych przesłanek i celów połączenia, a więc zbadanie, czy istotnie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jest możliwa dopiero w ramach ewentualnego postępowania kontrolnego lub podatkowego, które przeprowadzić może właściwy organ podatkowy. Spółka – w trakcie tych postępowań – będzie zobowiązana do wykazania, że podział Spółki dzielonej został przeprowadzony z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, nie zaś w celu uniknięcia lub uchylenia się od opodatkowania.

Reasumując – w związku z podziałem Spółki dzielonej oraz przejęciem Wydziału Finansowania Komercyjnego nie powstanie dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Jednocześnie bez znaczenia dla tej kwestii jest to, czy majątek przejmowany przez Wnioskodawcę oraz majątek pozostający w Spółce dzielonej stanowią zorganizowane części przedsiębiorstwa.

Ponadto odnosząc się do powołanych we wniosku pism urzędowych, tut. Organ zauważa, że rozstrzygnięcia te zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.