Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB3/423-193/07/SD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-01-07
Teza: 1. Czy wynikająca z umowy cena sprzedaży akcji w całości (tj. także w części dotyczącej tzw. „rezerwy” oraz tzw. „Earn Out”) stanowi przychód do opodatkowania CIT w dniu podpisania umowy? 2. W którym momencie należy rozpoznać obowiązek podatkowy od poszczególnych części ceny i w jakiej wysokości? 3. W jaki sposób należy potraktować – pod katem podatkowym uruchomienie „rezerwy” wynikającej z umowy, zatrzymanej przez kupującego tytułem kaucji na zabezpieczenie?
Słowa kluczowe: akcja; akcja-sprzedaż akcji; przychód-moment powstania przychodów; umowa
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 8 października 2007 r. (data wpływu do tut. Biura 8 października 2007 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych dokonanej sprzedaży akcji – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 października 2007 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych dokonanej sprzedaży akcji.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Spółka dokonała sprzedaży akcji Spółki B, na rzecz amerykańskiego kontrahenta. Akcje te zostały uprzednio nabyte od Narodowych Funduszy Inwestycyjnych i Skarbu Państwa za gotówkę. Podstawowa cena sprzedaży w umowie z amerykańskim kontrahentem została określona na kwotę 6 mln USD, płatne w następujący sposób:

*   5 mln USD – wymagalne i zapłacone od razu po przeniesieniu własności akcji,
*   1 mln USD – jako rezerwa.

W rozumieniu art. 1.26 zawartej umowy – „Rezerwa” oznacza kwotę w wysokości 1 mln USD. Rezerwa została zdeponowana na Rachunku Powierniczym i przeznaczona na zaspokojenie ewentualnych zobowiązań Sprzedającego w stosunku do Kupującego wynikających z Umowy. Po wygaśnięciu okresu określonego w umowie Rachunku Powierniczego, pozostała na tym Rachunku część Rezerwy zostanie wydana sprzedającemu zgodnie z postanowieniami niniejszej umowy i umowy Rachunku Powierniczego. Według umowy Rachunku Powierniczego – 0,5 mln USD będzie płatne po roku od dnia wejścia w życie umowy sprzedaży akcji, a reszta po 2 latach, chyba że pojawią się roszczenia Kupującego – wówczas kwota ta zostanie wypłacona na zaspokojenie ewentualnych roszczeń. Ewentualna Nadwyżka pozostająca na Rachunku Powierniczym zostanie wypłacona Sprzedawcy.

Ponadto strony przewidziały w umowie dodatkową kwotę pieniężną jako tzw. Earn Out. Zgodnie z art. 3 umowy sprzedaży akcji, Earn Out uzależniony jest od tego, czy Spółka za okres pierwszych dwunastu miesięcy po nabyciu Akcji przez Kupującego, będzie w stanie uzyskać zysk netto wynoszący 2.670.000 PLN. Zysk zostanie ustalony w sposób opisany w załączniku do umowy. Jeżeli Spółka w opisanym wyżej okresie wypracuje zysk netto na poziomie 2.670.000 PLN Earn Out równa będzie kwocie 1 mln USD, jednak ostateczna kwota będzie ustalona wyłącznie na podstawie art. 3.3 umowy, w oparciu o zawarty tam algorytm. Z algorytmu tego wynika, że jeżeli zysk netto wypracowany w okresie 12 miesięcy będzie niższy niż 1.335.000 PLN to Sprzedającemu nie przysługuje Earn Out.

Earn Out zostanie wypłacona w ciągu 30 dni od dostarczenia przez niezależnego audytora opinii co do sprawozdań finansowych wymienionych w tym załączniku. Czyli w przypadku ziszczenia się warunku wymagalności roszczenia z tytułu Earn Out, kwota ta będzie wymagalna w terminie 30 dni od daty doręczenia opinii niezależnego audytora dotyczącej zysku za pierwszy rok po transakcji.

Zgodnie z tymi zapisami umowy, kwoty Earn Out mają charakter warunkowy – powstanie roszczenia z tego tytułu i wypłata uzależniona jest od uzyskania przez Spółkę, w określonym terminie, określonych wskaźników rentowności. Nie spełnienie tego warunku spowoduje, że roszczenie o zapłatę dodatkowej części ceny Earn Out nie powstanie.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy wynikająca z umowy cena sprzedaży akcji w całości (tj. także w części dotyczącej tzw. „Rezerwy” oraz tzw. „Earn Out”) stanowi przychód do opodatkowania CIT w dniu podpisania umowy?
2.  W którym momencie należy rozpoznać obowiązek podatkowy od poszczególnych części ceny i w jakiej wysokości?
3.  W jaki sposób należy potraktować – pod katem podatkowym uruchomienie „rezerwy” wynikającej z umowy, zatrzymanej przez kupującego tytułem kaucji na zabezpieczenie?

Zdaniem wnioskodawcy dochody ze sprzedaży akcji w spółkach kapitałowych osiągane przez osoby prawne podlegają opodatkowaniu wraz z innymi dochodami na ogólnych zasadach. Oznacza to, że tego typu dochody nie pochodzą z odrębnego źródła, jak to ma miejsce w podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik podatku dochodowego od osób prawnych nie określa dochodu w poszczególnych transakcjach gospodarczych, lecz stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy o pdop, zobowiązany jest do zsumowania uzyskanych przychodów i poniesionych kosztów.

Przychodem z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) jest ich cena wyrażona umowie. Przy ustaleniu wartości przychodów stosuje się odpowiednio art. 14 ustawy o pdop. Oznacza to, że jeżeli cena bez uzasadnionej przyczyny będzie znacznie odbiegać od wartości rynkowej zbywanych udziałów lub akcji, wówczas przychód ten może określić urząd skarbowy (podwyższenie przychodu może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu procedury przewidzianej w tych przepisach). Z powyższych zasad wynika również i ta reguła, że przychód winien być rozliczany memoriałowo – tj. według ceny transakcyjnej, bez uwzględnienia harmonogramu zapłaty ceny.

Przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów z tytułu sprzedaży udziałów (akcji) nabytych na rynku wtórnym, zastosowanie ma art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o pdop. Przepis ten stanowi, że nie uważa się z koszty uzyskania przychodów m.in. wydatków na nabycie akcji w spółce kapitałowej. Wydatki te są jednak kosztem przy ustalaniu dochodu z odpłatnego ich zbycia. W tej sytuacji kosztem uzyskania przychodów jest zatem wydatek poniesiony uprzednio na nabycie tych udziałów (akcji) oraz poniesione wydatki związane z przeprowadzeniem transakcji sprzedaży.

Z opisanego stanu faktycznego wynika, ze cena sprzedaży, to cala kwota wynikająca z umowy – czyli 6 mln USD. Fakt, iż zapłata części ceny (1 mln USD) została wstrzymana i ze przewidziano warunki, których spełnienie spowoduje zwolnienie rezerwy, nie ma znaczenia z punktu widzenia powstania przychodu. Skoro przepisy podatkowe odwołują się do ceny wyrażonej w umowie (czyli ceny transakcyjnej), uznać należy, że cała kwota 6 mln USD winna być rozpoznana jako przychodów w dniu podpisania umowy sprzedaży akcji. Kwota 1 mln USD „rezerwy” stanowi de facto i de iure kaucje zabezpieczającą. Tym samym – pod względem podatkowym – uznać należy, że została ona już w dniu transakcji postawiona do dyspozycji zbywcy, który jednak zadysponował nią w innych sposób (tj. przeznaczył ją na zabezpieczenie ewentualnych roszczeń). W przypadku ziszczenia się warunku „uruchomienia” kaucji, należałoby zanalizować możliwość dokonania ewentualnej korekty, bądź zaliczenia potrąconej z kaucji kwoty w poczet kosztów uzyskania przychodów. Będzie to jednak wymagało odrębnej oceny. Jej przedmiotem byłaby ocena, czy potrącenia dokonano tytułem:

*   obniżenia ceny,
*   odszkodowania,
*   kary umownej.

Należy bowiem pamiętać, że nie każde odszkodowanie, czy kara umowna, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Muszą być one rozpatrywane nie tylko pod kątem uregulowania art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o pdop, ale i pod kątem ogólnej definicji kosztów uzyskania przychodów. Często trudno wykazać, że odszkodowanie, które formalnie nie mieści się w dyspozycji art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o pdop służy uzyskaniu, zabezpieczeniu lub zachowaniu źródła przychodu. Podatnik skłania się jednak ku poglądowi, że ewentualne „uruchomienie” kaucji winno być kwalifikowane jako zwrot części ceny – w związku z jej obniżeniem. W takiej sytuacji należałoby dokonać stosownej korekty rozliczeń CIT.

Z zapisów umowy sprzedaży wynika, że w przypadku spełnienia określonych warunków strona kupująca dokona dodatkowej dopłaty do ceny sprzedaży akcji. Wnioskodawca uważa, że sposób ukształtowania tego uprawnienia sprawia, ze ta część ceny, która odpowiada Earn Out, nie stanowi przychodu należnego w dniu dokonania transakcji. Przesądza o tym cywilnoprawny charakter roszczenia Earn Out. Skoro bowiem jego wystąpienie uzależnione jest od warunku, który musiałby się ziścić w określonym terminie, a nadto nie jest znana ostateczna wysokość Earn Out, nie sposób uznać, że kwota ta stanowi przychód należny. Co najwyżej stanowi ona ekspektatywę roszczenia, które – w określonych okolicznościach może nie powstać. Tym samym ewentualny przychód należny powstanie w przypadku powstania konkretnego roszczenia – wymagalnego i określonego co do wysokości. Powyższe oznacza, ze przychód należny z tytułu ceny wynikającej z transakcji sprzedaży akcji Spółki B. powstał wyłącznie co do tej części ceny, która była definitywnie wymagalna na dzień podpisania umowy (czyli 5 mln USD + 1 mln USD rezerwy). Powstał on w dniu podpisania tej umowy. W pozostałym zakresie – przychód należny należy rozpoznać w dniu, w którym w przypadku ewentualnego ziszczenia się zastrzeżonych w umowie warunków, w zakreślonym w niej terminie – wymagalne stanie się roszczenie o zapłatę dodatkowego wynagrodzenia z tytułu Earn Out. Wnioski końcowe – stanowisko ostateczne w sprawie:

1.  dochody ze sprzedaży akcji w spółkach kapitałach osiągane przez osoby prawne podlegają opodatkowaniu wraz z innymi dochodami na ogólnych zasadach,
2.  kosztem uzyskania przychodów jest wydatek poniesiony na nabycie akcji oraz koszty związane z przeprowadzeniem transakcji sprzedaży,
3.  „przychód należny” z tytułu ceny wynikającej z transakcji sprzedaży akcji powstał wyłącznie co do tej części ceny, która była definitywnie wymagalna na dzień podpisania umowy. Powstał on w dniu podpisania tej umowy,
4.  za definitywna część ceny uznać należy cała kwotę płatną w dniu podpisania umowy sprzedaży akcji (5 mln USD) wraz z „rezerwą” (1 mln USD), którą należy traktować jako kaucje zwrotną ustanowioną na wypadek zgłoszenia roszczeń, które spowodują „automatyczne” obniżenie ceny. Przychodem będzie zatem już w dniu sprzedaży akcji cala kwota 6 mln USD. Fakt, iż część ceny będzie płatna później, nie ma – pod kątem rozpoznania momentu powstania przychodu podatkowego znaczenia,
5.  w pozostałym zakresie przychód należny należy rozpoznać w dniu w którym w przypadku ewentualnego ziszczenia się zastrzeżonych w umowie warunków w zakreślonym terminie – stanie się wymagalne roszczenie o zapłatę dodatkowego wynagrodzenia z tytułu Earn Out.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.