Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.261.2025.1.ASZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-20
Teza: Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem (potrącenie).
Słowa kluczowe: koszt-koszty zastępstwa procesowego
kredyt-kredyt hipoteczny
spłata
zobowiązanie-potrącenie (kompensata) zobowiązań
zwrot
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 11-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 marca 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 20 marca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

W 2006 r. zawarła Pani z bankiem (X) umowę (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych
    waloryzowany kursem CHF, na której podstawie bank wypłacił Pani kwotę 200.000,02 PLN,
    co stanowiło równowartość 86.224,34 CHF. Wytoczyła Pani Bankowi pozew indywidualny
    dotyczący stwierdzenia nieważności umowy. Postępowanie sądowe toczy się przed Sądem
    Okręgowym w (...) [sygn. akt (...)].
    Zamiarem Banku jest: polubownie rozstrzygnąć spór między stronami w zakresie
    wzajemnie przysługujących stronom roszczeń, uchylić niepewność co do roszczeń stron
    związanych z zawarciem i wykonywaniem umowy, dokonanie wzajemnych rozliczeń, a w
    konsekwencji tego zakończenie umowy oraz sporu w sposób definitywny i bez żadnych
    dalszych roszczeń którejkolwiek strony.
    W związku z powyższym 10 marca 2025 r. Bank zaproponował Pani ugodę (...)
    następującej treści:
    1. Strony potwierdzają, że klientowi przysługują następujące roszczenia w stosunku do
      banku wynikające ze świadczeń spełnionych w wykonaniu umowy:
        • 83.559,41 PLN tytułem rat kapitałowo-odsetkowych,
        • 52.730,32 CHF tytułem rat kapitałowo-odsetkowych,
        • 400 PLN tytułem składek na poczet ubezpieczenia,
        • 3.000 PLN tytułem opłat i prowizji związanej z kredytem.
      Tym samym klientowi przysługują w stosunku do Banku roszczenia o zapłatę w
      wysokości 86.959,41 PLN oraz 52.370,32 CHF, a więc łącznie roszczenie o zapłatę w
      wysokości 317.100,89 PLN (spłaty dokonane w CHF przeliczone na PLN po średnim
      kursie CHF z dnia 06.03.2025 r. według tabeli średnich walut NBP).
    2. Strony potwierdzając, iż w związku z wykonaniem umowy (wypłatą kapitału kredytu)
      bankowi przysługuje w stosunku do klienta roszczenie o zapłatę 200.000,02 PLN.
    3. Strony niniejszym dokonują potrącenia roszczenia klienta w wysokości 317.100,89 PLN
      z roszczeniem banku w wysokości 200.000,02 PLN, wobec czego wierzytelności te
      umarzają się nawzajem do wysokości niższej, a więc do wysokości 200.000,02 PLN .
    4. Na skutek dokonanego potrącenia bank zobowiązany jest do zapłaty na rzecz klienta
      pozostałej kwoty przysługującego mu roszczenia, tj. 117.100,87 PLN.
    5. Bank dodatkowo w ramach ugody zobowiązuje się dokonać zwrotu na rzecz klienta
      kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 PLN.
    6. W związku z zawartą ugodą bank wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
      o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego
      od osób fizycznych. W zakresie stanu faktycznego powstałego w wyniku zawartej
      ugody Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację podatkową i
      potwierdził, że po stronie klienta nie powstaje przychód podatkowy, a w związku z tym
      na banku nie ciąży obowiązek informacyjny, tj. obowiązek przygotowania informacji
      PIT-11.
    Nie otrzymała Pani interpretacji do wglądu.

## Pytanie

Czy w związku z zapłatą przez bank przysługującego Pani roszczenia w kwocie 117.100,87
    PLN i 10.800 PLN po Pani stronie powstaje przychód podatkowy?
    Pani stanowisko w sprawie

    Pani zdaniem nie powstaje przychód po Pani stronie skoro bank nie ma obowiązku
    wystawienia informacji podatkowej PIT-11 – która jest podstawą do rozliczenia
    podatkowego.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
    • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie
      pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał,
      zainkasował, objął w posiadanie”;
    • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj.
      takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do
      odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do
      swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości
      pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone
      pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
    Pojęcie przychodu wiąże się z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z
    wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie
    mają charakteru zwrotnego. Skoro przychód jest określonym przyrostem majątkowym po
    stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
    Za przychody należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę
    pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
    Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde
    działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i
    zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie
    majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy:
      Źródłami przychodów są inne źródła.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
      wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
      przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z

      tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
      indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
      osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
      ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu
      umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
      dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej
    kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1
    ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym
    przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej
    ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas
      oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a
      kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w
      umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje przepis art. 498 ustawy z
    dnia 23 kwietnia 1964 r Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061). Zgodnie z tym
    przepisem:
      Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z
      nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli
      przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone
      tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone
      przed sądem lub przed innym organem państwowym.
      Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości
      wierzytelności niższej.
    Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku
    wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami.
    Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje
    wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie
    wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej
    strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły
    pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w
    ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na
    skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości
    wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu
    dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje
    faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do
    którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.
    Przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek
    zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron

    zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym
    potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za
    równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).
    W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności u
    stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy
    doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z
    pozostałej części długu.
    Mając na uwadze powyższe, otrzymana przez Panią kwota będzie de facto zwrotem
    zapłaconych Bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwróconą przez bank kwotę
    uznać za przychód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest
    obojętny podatkowo. Tym samym nie będzie Pani miała obowiązku rozliczenia tych
    środków dla celów podatkowych.
    W odniesieniu natomiast do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, zwrot ten także nie
    stanowi przysporzenia majątkowego i nie podlega opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem kosztów nie
    wystąpi po Pani stronie realne przysporzenie majątkowe.
    Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z własnych
    środków powoda, a następnie na podstawie ugody zostają mu zwrócone. W takim
    wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów – nie jest więc
    przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota
    tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest obojętna podatkowo.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z

    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.