Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB1/4511-90/15-4/ES
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-04-08
Teza: Czy dokonanie działu spadku po zmarłej matce, obejmującego lokal mieszkalny, ze spłatą, w wyniku którego w zamian za zbycie udziałów w dziedziczonej nieruchomości na rzecz jednego ze spadkobierców, brata Zbigniewa T., pozostali trzej spadkobiercy; Wnioskodawczyni, Krzysztof T., Leszek T. otrzymają pieniądze w kwocie równej wartości posiadanego udziału w spadku, należy traktować jako odpłatne zbycie udziału określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i przychód ten opodatkować zgodnie z ustawą, czy też zgodnie z zapisem art.2 ust.1 pkt 3 przywołanej ustawy jest to przychód podlegający przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, a więc nie podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od przychodu ze zbycia nieruchomości?
Słowa kluczowe: nieruchomości; przychód; spadek-dział spadku; udział; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r, poz 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 26 stycznia 2016 r. (data wpływu 29 stycznia 2016 r.) uzupełnione pismem z dnia 1 kwietnia 2016 r. (data nadania 1 kwietnia 2016 r., data wpływu 4 kwietnia 2016 r.) na wezwanie z dnia 23 marca 2016 r. Nr IPPB1/4511-90/16-2/ES (data nadania 24 marca 2016 r., data odbioru 30 marca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia udziału w nieruchomości – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 stycznia 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia udziału w nieruchomości.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 8 czerwca 2014 r. zmarła matka Wnioskodawczyni Helena T.. Pozostawiła po sobie majątek w postaci mieszkania spółdzielczego własnościowego. W dniu 19 listopada 2014 r. w Sądzie Rejonowym Wydział Cywilny odbyła się rozprawa sądowa o stwierdzenie nabycia spadku przez spadkobierców; córkę Bożenę T., syna Zbigniewa T., syna Krzysztofa T., syna Leszka T.

W dniu 11.12.2014 r. uprawomocniło się postanowienie sądu, w którym na podstawie ustawy każdy ze spadkobierców dziedziczy ¼ mieszkania spółdzielczego własnościowego.

W styczniu 2015 r. w Urzędzie Skarbowym Wnioskodawczyni zgłosiła nabycie w drodze spadku po zmarłej w dniu 8 czerwca 2014 r. mamie ¼ części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. W dniu 26 marca 2015 r. Wnioskodawczyni otrzymała od Naczelnika Urzędu Skarbowego zaświadczenie o zwolnieniu od podatku uzyskanego przez nią spadku.

Ponieważ nie jest możliwe korzystanie z nieruchomości przez wszystkich spadkobierców, podjęli oni decyzję, że w roku 2016 spadkobiercy; Bożena T., Krzysztof T., Leszek T. dokonają przeniesienia praw własności na jednego ze spadkobierców – brata Zbigniewa T. Brat Zbigniew T. spłaci w formie gotówki posiadane przez siostrę Bożenę T oraz braci Krzysztofa T. i Leszka T. udziały w lokalu mieszkalnym uzyskane w drodze dziedziczenia. Wartość owej spłaty nie przekroczy przysługującego każdemu ze spadkobierców udziału spadkowego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy dokonanie działu spadku po zmarłej matce, obejmującego lokal mieszkalny, ze spłatą, w wyniku którego w zamian za zbycie udziałów w dziedziczonej nieruchomości na rzecz jednego ze spadkobierców, brata Zbigniewa T., pozostali trzej spadkobiercy; Wnioskodawczyni, Krzysztof T., Leszek T. otrzymają pieniądze w kwocie równej wartości posiadanego udziału w spadku, należy traktować jako odpłatne zbycie udziału określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i przychód ten opodatkować zgodnie z ustawą, czy też zgodnie z zapisem art. 2 ust.1 pkt 3 przywołanej ustawy jest to przychód podlegający przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, a więc nie podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od przychodu ze zbycia nieruchomości?

Zdaniem Wnioskodawczyni w myśl art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej a gdy rzeczy nie da się podzielić, poprzez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny.

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że wartość uzyskanej przez trzech spadkobierców spłaty, powstałej na skutek działu spadku, nie przekroczy wartości przysługującego każdemu ze spadkobierców udziału spadkowego. Każdy ze spadkobierców nie uzyska żadnego przychodu, bowiem jedynie spienięży udział w nieruchomości nabytej w spadku, uzyskując jedynie jego równowartość. Nie wystąpi zatem u spadkobierców przysporzenie majątkowe względem dziedziczonej ułamkowej masy spadkowej. Nie będzie w tej sytuacji podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej przez spadkobierców w wyniku sprzedaży udziałów. W opisanym zdarzeniu spadkobiercy nie uzyskują korzyści materialnych, jedynie zostaje unormowana sytuacja prawna – zniesienie współwłasności na rzecz jednego ze spadkobierców z obowiązkiem spłaty pozostałych, na skutek braku możliwości podziału rzeczy.

Ponieważ nieruchomości nie można podzielić, odpłatne zbycie współwłasności jest naturalną konsekwencją umożliwiająca skorzystanie z nabytych praw do spadku i powinno podlegać opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, i na spłacie nie powinien ciążyć obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przedstawiając własne stanowisko Wnioskodawczyni powołuje się na interpretację indywidualną prawa podatkowego z dnia 17 marca 2015 r., nr IPPB1/4511-316/15-2/JS, którą otrzymała od Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Dyrektor rozstrzygnął w niej kwestię dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dotyczących przychodu ze zbycia udziału w nieruchomości będącej spadkiem po zmarłej mamie. Organ podatkowy stanął na stanowisku, że na spłacie, która otrzymam od brata w związku z działem spadku obejmującego lokal mieszkalny odziedziczony po mamie, nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów zwolnionych na podstawie art. 21, 52, 52a i 52c wymienionej ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiła po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany z odpłatnego zbycia w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedna lub kilka osób, stosownie do przepisów niniejszej ustawy.

Stosownie do art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Zgodnie z art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. W myśl art, 210 tej ustawy, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Stosownie do treści art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli. W rezultacie w wyniku zniesienia współwłasności dochodzi więc jedynie do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, wywieść należy, że Wnioskodawczyni nabyła spadek w 1/4 części po zmarłej w dniu 8 czerwca 2014 r. matce. Ponieważ nie jest możliwe korzystanie z tej nieruchomości przez wszystkich spadkobierców, podjęli oni decyzję, że w roku 2016 spadkobiercy dokonają przeniesienia praw własności na jednego ze spadkobierców – brata Zbigniewa T.. Brat spłaci w formie gotówki posiadane przez Wnioskodawczynię oraz braci udziały w lokalu mieszkalnym uzyskane w drodze dziedziczenia. Wartość tej spłaty nie przekroczy przysługującego każdemu ze spadkobierców udziału spadkowego.

W świetle powyższego, mając na uwadze przedstawione przepisy prawa podatkowego oraz zdarzenie przyszłe, stwierdzić należy, że otrzymanie przez Wnioskodawczynię kwoty równej wartości posiadanego udziału w spadku, nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata nie przekroczy wartości przysługującego Wnioskodawczyni udziału spadkowego, a umowa zostanie zawarta wyłącznie między spadkobiercami. W rezultacie na Wnioskodawczyni z tytułu otrzymania spłaty, nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.