Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.525.2025.1.DB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-17
Teza: Skutki podatkowe otrzymania odszkodowania.
Słowa kluczowe: nieruchomości-wywłaszczenie nieruchomości
obowiązek
obowiązek-obowiązek płatnika
odszkodowania
wspólnoty-wspólnota gruntowa
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Pobór podatku lub zaliczek na podatek przez płatników.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 29

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 czerwca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 18 czerwca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Spółka zarządzająca majątkiem wspólnoty gruntowej „A” jest spółką powołaną z mocy
    ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. W myśl
    przedmiotowej ustawy Spółka posiada osobowość prawną oraz statut przyjęty przez
    zebranie ogólne i zatwierdzony przez prezydium rady nadzorczej.
    Powstanie, organizację i funkcjonowanie wspólnoty gruntowej oraz spółki powołanej do
    jej zarządzania regulują przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu
    wspólnot gruntowych. Rejestrem urzędowym zawierającym dane dotyczące wspólnoty
    gruntowej oraz spółki powołanej dla jej zarządzania jest ewidencja gruntów, co wynika
    wprost z art. 18 ust. 2 ustawy, a spółka posiada osobowość prawną z mocy art. 15 ust. 1
    ustawy.
    Zgodnie ze statutem Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej pod jakąkolwiek
    postacią.
    Spółka nie posiada obowiązku wpisu do KRS. Spółka działa wyłącznie na podstawie i w
    ramach ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych stanowiąc jedynie zarząd nad
    majątkiem Wspólnoty Gruntowej.
    Wspólnota gruntowa „A” decyzją Wojewody B z dnia (...) 2024 r. (wydaną na podstawie
    ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg
    publicznych) otrzymała odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości będące
    własnością Wspólnoty. Nieruchomości te były objęte decyzją Wojewody B z dnia (...) 2024
    r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
    Wspólnota zamierza podjąć uchwałę o rozdzieleniu kwoty z odszkodowania na
    poszczególnych członków, przy czym część tego odszkodowania będzie pozostawiona w
    Spółce na bieżącą działalność, a pozostała większa część wypłacona członkom wspólnoty.
    Nabycie nieruchomości będących przedmiotem wywłaszczenia nastąpiło w okresie ponad
    2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego. Cena nabycia nie była o co
    najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania.
    Pytania
    1. Czy od kwoty odszkodowania uzyskanego przez członków Wspólnoty z tytułu
      wywłaszczenia nieruchomości objętej ostateczną decyzją wydaną w trybie ustawy z
      dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
      członkowie Wspólnoty Gruntowej powinni zapłacić podatek dochodowy?
    2. Czy Spółka zarządzająca Wspólnotą Gruntową – jako płatnik – będzie miała obowiązek
      poboru podatku od wypłaconych członkom Wspólnoty kwot?
    Państwa stanowisko w sprawie
    W związku z wypłatą odszkodowania za nieruchomości, które stanowi przychód osób
    uprawnionych do udziału we Wspólnocie, na Spółce zarządzającej nie ciążą obowiązki
    płatnika.
    Wspólnota Gruntowa została uregulowaniu ustawą z dnia 29 czerwca 1963 r. o
    zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Z definicji wspólnoty zawartej w art. 1 ust. 1
    powołanej ustawy wynika, iż wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu
    w trybie i na zasadach określonych w ustawie są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary
    wodne – o określonych przymiotach. Uprawnienie do udziału we wspólnocie gruntowej
    polega na korzystaniu z nieruchomości stanowiącej przedmiot wspólnoty zgodnie z jej
    przeznaczeniem, np. przez wypasanie bydła, pobieranie pożytków naturalnych z lasu lub
    stawu, udział w dochodach przez podział pożytków z użytków rolnych i leśnych, czyli przez
    udział w zagospodarowaniu wspólnoty gruntowej.

    Udziały uprawnionych we wspólnocie i w korzyściach wynikających z zagospodarowania
    wspólnoty są określone w idealnych (ułamkowych) częściach w sposób wymieniony w art.
    9 ww. ustawy.
    Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, osoby
    uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej powinny utworzyć spółkę do
    sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów
    wchodzących w skład tej wspólnoty. Utworzenie spółki następuje w drodze uchwały
    powziętej większością głosów uprawnionych do udziału we wspólnocie przy obecności
    przynajmniej ich połowy (art. 14 ust. 2 ww. ustawy). Jeżeli w skład wspólnoty wchodzą
    również lasy, grunty leśne lub nieużytki przeznaczone do zalesienia (art. 6 ust. 2), do
    zagospodarowania takich gruntów może być utworzona odrębna spółka (art. 14 ust. 3 ww.
    ustawy). Natomiast z art. 15 ust. 1 ww. ustawy wynika, że spółka ta jest osobą prawną i
    działa na postawie statutu.
    Członkami spółki są osoby uprawnione do udziału we wspólności gruntowej – art. 16 ust. 1
    powołanej wyżej ustawy. Członkami spółki mogą być również posiadacze gruntów
    przyległych do wspólnoty gruntowej na warunkach określonych w statucie – art. 16 ust. 1
    tejże ustawy. Za zobowiązania spółki odpowiada spółka całym swoim majątkiem
    stosownie do art. 20 ust. 1 przedmiotowej ustawy.
    Członkowie spółki odpowiadają za zobowiązania spółki tylko do wysokości wartości ich
    udziałów w tej wspólnocie, jeżeli chodzi jednak o zobowiązania spółki utworzonej do
    zagospodarowania gruntów określonych w art. 1 ust. 2 – odpowiednio do wysokości
    udziału w korzyściach osiąganych z tych gruntów (art. 20 ust. 2 ustawy). Członkowie
    wspólnoty nie posiadają również wszystkich praw wynikających z przepisów Kodeksu
    cywilnego, dotyczących współwłasności rzeczy, gdyż jest to współwłasność szczególnego
    rodzaju i rządząca się przepisami ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.
    Członek wspólnoty nie może zbyć udziału osobie spoza wspólnoty, a jedynie wspólnota
    może dokonać zbycia gruntów za zgodą wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
    Wspólnota gruntowa, aczkolwiek zbliża się do współwłasności, stanowi jednak
    współwłasność o szczególnych cechach, niepodlegającą podziałowi, rządzącą się
    odrębnymi zasadami. Istotą współwłasności jest uprawnienie do udziału we wspólnocie
    gruntowej w postaci korzystania z objętych nią gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem,
    które to prawo przysługuje osobom fizycznym lub prawnym posiadającym gospodarstwa
    rolne. Stąd też uzyskiwane przychody z tytułu odszkodowania za nieruchomości (zgodnie z
    art. 6 i art. 9 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych) stanowią przychody osób
    uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Przychód z tego tytułu należy zatem
    przypisać poszczególnym członkom wspólnoty.
    Zatem wszelkiego rodzaju przychody uzyskane przez wspólnotę stanowią dochód będący
    wyłączną własnością jej członków. Przechodząc na grunt podatku dochodowego od osób
    fizycznych (dalej: PIT) należy wskazać, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy PIT, opodatkowaniu
    podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów
    wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów
    Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Za przychód należy więc uznać każdą
    formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym
    nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Pod pojęciem przychodu należy
    rozumieć każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska
    gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem
    innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których
    skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar
    finansowy. Katalog źródeł przychodów został określony enumeratywnie w art. 10 ust. 1
    ustawy PIT.
    Z uwagi na fakt, że odszkodowania wypłaconego członkom Wspólnoty w związku z
    wywłaszczeniem gruntów należących do Wspólnoty nie sposób zakwalifikować do
    żadnego źródła przychodów wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy o podatku

    dochodowym od osób fizycznych, to należy je zakwalifikować do przychodów z innych
    źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.
    Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 tej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa
    w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka
    otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego
    najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy
    emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia
    emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym
    także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
    pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z
    tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
    dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych
    w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania "w szczególności" wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Odszkodowanie stanowi co do zasady przychód w rozumieniu przepisów ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie
    odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu
    zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze
    zwolnienia od podatku dochodowego. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej
    preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji,
    gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę
    prawną danej preferencji.
    Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne
    od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego
    stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia
    nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży
    nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do
    przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel
    nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat
    przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem
    nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego
    odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie
    lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.
    Należy mieć jednak na względzie, że zwolnienie przewidziane w przepisie art. 21 ust. 1 pkt
    29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przysługuje, jeżeli łącznie
    spełnione zostają następujące warunki:
    - nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania
      wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,
    - cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny
      zbycia.
    Zatem zwolnienie nie przysługuje, gdy powyższe warunki dotyczące okresu nabycia oraz
    ceny nabycia są spełnione łącznie. W przypadku gdy spełniony jest tylko jeden z nich (albo
    nie jest spełniony żaden z nich), wówczas zwolnienie podatnikowi przysługuje. Ponadto
    ww. zwolnienie, o jakim mowa w ww. przepisie, odwołuje się do instytucji regulowanych
    przez ustawę o obrocie nieruchomościami z uwagi na towarzyszący im charakter
    przymusu ze strony organów administracji dotyczący pozbawienia prawa własności
    dotychczasowego właściciela.

    Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach
    przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, ustawa określa zasady i
    warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów
    ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zwanych dalej "drogami", a także
    organy właściwe w tych sprawach.
    Stosownie do treści art. 11a ust. 1 ww. ustawy, wojewoda w odniesieniu do dróg
    krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych
    wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego
    zarządcy drogi.
    W myśl art. 11b ust. 1 ww. ustawy, właściwy zarządca drogi składa wniosek, o którym
    mowa w art. 11a ust. 1, po uzyskaniu opinii właściwych miejscowo zarządu województwa,
    zarządu powiatu oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
    Zgodnie z treścią art. 11f ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy, decyzja o zezwoleniu na realizację
    inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części,
    według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej
    jednostki samorządu terytorialnego.
    W myśl natomiast art. 12 ust. 4 wskazanej ustawy, nieruchomości lub ich części, o których
    mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:
    1. własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
    2. własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg
      wojewódzkich, powiatowych i gminnych,
    - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się
      ostateczna.
    Natomiast decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których
    mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji
    drogowej – art. 12 ust. 4a powyższej ustawy. Odszkodowanie za nieruchomości, o których
    mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom
    wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości
    ograniczone prawo rzeczowe – art. 12 ust. 4f tejże ustawy. Istotne znaczenie dla ustalenia
    skutków podatkowych otrzymania ww. odszkodowania ma treść art. 12 ust. 5 ww. ustawy,
    który stanowi, że do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w
    ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z
    zastrzeżeniem art. 18.
    Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i
    realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wysokość odszkodowania, o którym
    mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o
    zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej
    wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. W myśl
    postanowień art. 23 ww. ustawy, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale
    (tekst jedn.: rozdziale 3 - Nabywanie nieruchomości pod drogi) stosuje się przepisy ustawy
    o gospodarce nieruchomościami.
    Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych wymieniona jest w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 21
    sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jako ustawa w zakresie dotyczącym
    gospodarki nieruchomościami. Jednocześnie w tym samym przepisie zaznaczono, że
    ustawa o gospodarce nieruchomościami nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym
    gospodarki nieruchomościami.
    Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem organów podatkowych odszkodowanie za
    wywłaszczenie przyznane przez wojewodę na podstawie ustawy o szczególnych zasadach
    przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych korzysta ze zwolnienia

    od podatku dochodowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT, co potwierdza treść
    interpretacji:
    - Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 23.08.2016 r., nr IPPB4/4511 -619/16-4/MS2;
    - Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 4.06.2010 r., nr ITPB2/415-206/10/MM.
    Biorąc zatem powyższe pod uwagę uznać należy, że po stronie członków Wspólnoty
    Gruntowej powstaje przychód z tytułu przyznanego im odszkodowania za wywłaszczenie.
    Przychód ten będzie kwalifikowany do źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art.
    20 ust. 1 ustawy PIT.
    Jednocześnie z uwagi na fakt, iż nie zostanie spełniona co najmniej jedna z przesłanek
    wyłączających zastosowanie analizowanego zwolnienia, odszkodowanie, które otrzyma
    członek Wspólnoty korzystać będzie ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21
    ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z uwagi zatem na fakt, iż
    ww. kwoty są zwolnione od podatku Spółka zarządzająca nie będzie miała obowiązku
    poboru podatku dochodowego od kwot wypłaconych na rzecz członków Wspólnoty
    Gruntowej.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.
    Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) wyraża zasadę powszechności opodatkowania. Zgodnie z
    jego treścią:
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Katalog źródeł przychodów został określony w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z nim źródłami przychodów są:
        1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy,
        członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej
        się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
        2) działalność wykonywana osobiście;
        3) pozarolnicza działalność gospodarcza;
        4) działy specjalne produkcji rolnej;
        5) (uchylony)
        6) najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym
        charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych
        produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele
        nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z
        wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
        7) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych
        innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
        8) odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
          a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

          b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub
            użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni
            mieszkaniowej,
          c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
          d) innych rzeczy,
          – jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i
            zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw
            majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od
            końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie,
            a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w
            którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do
            każdej z osób dokonującej zamiany;
        8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną;
        8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;
        9) inne źródła.
    Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot
    gruntowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 140 ze zm.):
      Wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na zasadach
      określonych w ustawie są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne:
        1) nadane w wyniku uwłaszczenia włościan i mieszczan-rolników na wspólną
        własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania ogółowi,
        pewnej grupie lub niektórym mieszkańcom jednej albo kilku wsi;
        2) wydzielone tytułem wynagrodzenia za zniesione służebności, wynikające z
        urządzenia ziemskiego włościan i mieszczan-rolników, na wspólną własność, we
        wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania gminie, miejscowości albo
        ogółowi uprawnionych do wykonywania służebności;
        3) powstałe w wyniku podziału pomiędzy zespoły mieszkańców poszczególnych wsi
        gruntów, które nadane zostały przy uwłaszczeniu włościan i mieszczan-rolników
        mieszkańcom kilku wsi na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do
        wspólnego użytkowania;
        4) użytkowane wspólnie przez mieszkańców dawnych okolic i zaścianków oraz
        należące do wspólnot urbarialnych i spółek szałaśniczych;
        5) otrzymane przez grupę mieszkańców jednej lub kilku wsi na wspólną własność i
        do wspólnego użytkowania w drodze przywilejów i darowizn bądź nabyte w takim
        celu;
        6) zapisane w księgach wieczystych (gruntowych) jako własność gminy (gromady),
        jeżeli w księgach tych istnieje wpis o uprawnieniu określonych grup mieszkańców
        gminy (gromady) do wieczystego użytkowania i pobierania pożytków z tych
        nieruchomości;

        7) stanowiące dobro gromadzkie (gminne) będące we wspólnym użytkowaniu na
        terenach województw rzeszowskiego, krakowskiego oraz powiatu cieszyńskiego
        województwa katowickiego.
    Z definicji zawartej w ww. przepisie wynika, że wspólnotami gruntowymi podlegającymi
    zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie są nieruchomości
    rolne, leśne oraz obszary wodne – o określonych przymiotach.
    Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych:
      Uprawnionymi do udziału we wspólnocie gruntowej są osoby fizyczne lub prawne
      posiadające gospodarstwa rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w
      życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty.
    Na mocy art. 9 ww. ustawy:
      Udziały poszczególnych uprawnionych we wspólnocie gruntowej określa się w
      idealnych (ułamkowych) częściach.
      Wielkość udziałów uprawnionych do korzystania ze wspólnoty gruntowej ustala się w
      ten sposób, że połowę wspólnoty dzieli się pomiędzy uprawnionych, o których mowa
      w art. 6 ust. 1 oraz art. 6a pkt 1, w równych częściach, drugą zaś połowę -
      proporcjonalnie do obszarów gruntów posiadanych przez każdego z uprawnionych, a
      położonych na obszarze tej samej lub graniczącej z nią gminy.
      Wielkość udziałów we wspólnocie gruntowej, o której mowa w art. 6 ust. 2 oraz art. 6a
      pkt 2, ustala się na podstawie dokumentów, a w razie ich braku - według stanu
      faktycznego; udziały osób, które stosownie do przepisów art. 6 ust. 2 utraciły
      uprawnienia do korzystania ze wspólnoty, dzieli się pomiędzy uprawnionych w
      równych częściach.
      Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do udziału w korzyściach wynikających z
      zagospodarowania nieruchomości określonych w art. 1 ust. 2.
    Z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że:
      Osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej powinny utworzyć spółkę do
      sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów
      wchodzących w skład tej wspólnoty.
    Analiza przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wyraźnie wskazuje,
    że majątek Wspólnoty stanowi w dalszym ciągu przedmiot własności osób uprawnionych
    do udziału we wspólnocie gruntowej. Wspólnota gruntowa, aczkolwiek zbliża się do
    współwłasności, stanowi jednak współwłasność o szczególnych cechach, niepodlegającą
    podziałowi, rządzącą się odrębnymi zasadami. Istotą współwłasności jest uprawnienie do
    udziału we wspólnocie gruntowej w postaci korzystania z objętych nią gruntów zgodnie z
    ich przeznaczeniem, które to prawo przysługuje osobom fizycznym lub prawnym
    posiadającym gospodarstwa rolne. Stąd też uzyskiwane przychody z tytułu
    odszkodowania za nieruchomości (zgodnie z art. 6 i art. 9 ustawy o zagospodarowaniu
    wspólnot gruntowych) stanowią przychody osób uprawnionych do udziału we wspólnocie
    gruntowej. Przychód z tego tytułu należy zatem przypisać poszczególnym członkom
    wspólnoty.
    Z uwagi na fakt, że odszkodowania wypłaconego członkom Wspólnoty (...) w związku z
    wywłaszczeniem gruntów należących do Wspólnoty nie sposób zakwalifikować do
    żadnego źródła przychodów wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, to należy je zakwalifikować do przychodów z innych
    źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.
    Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 tej ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego

      wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
      przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z
      tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
      indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
      osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
      ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu
      umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
      dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Natomiast z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:
      Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki
      organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które
      dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z
      wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c
      oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano
      poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub
      zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację
      według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz
      urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy
      według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku
      podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy
      którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób
      zagranicznych wykonuje swoje zadania.
    W konsekwencji – w związku z wypłatą odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości,
    które stanowi w istocie przychód osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie – nie
    ciążą na Państwu obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych.
    Z uwagi jednak na fakt, że uzasadniając własne stanowisko uznali Państwo, że nie
    spoczywają na Państwu obowiązki płatnika, gdyż odszkodowanie nie podlega
    opodatkowaniu (znajduje do niego zastosowanie zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt
    29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) Państwa stanowisko jest
    nieprawidłowe. Pomimo prawidłowo wywiedzionego skutku prawnego Państwa
    argumentacja prawna przedstawiona we wniosku jest błędna.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Przedmiotem tej interpretacji jest odpowiedź na Państwa wątpliwości w zakresie
    obowiązków płatnika. Wniosek w zakresie dotyczącym skutków podatkowych otrzymania
    przez Członków Wspólnoty odszkodowania (pytanie pierwsze) jest przedmiotem
    odrębnego rozstrzygnięcia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się
      Państwo do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.