Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.61.2025.5.BD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-08
Teza: Przekazanie udziału we współwłasności nieruchomości w
wykonaniu umowy zlecenia powierniczego
Słowa kluczowe: powiernictwo
umowa-umowa powiernictwa
umowa-umowa zlecenia
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 stycznia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej
    m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych

    przekazania udziału we współwłasności nieruchomości w wykonaniu umowy zlecenia
    powierniczego. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – w piśmie z 28 marca
    2025 r. (data wpływu 2 kwietnia 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą (...) – zarządzanie
    nieruchomościami wykonywane na zlecenie. Pozostaje Pani w związku małżeńskim.
    (...) 2008 r. oraz (...) 2008 r. wraz z małżonkiem, w formie aktu notarialnego, zawarli
    Państwo dwie umowy zlecenia (zlecenia powierniczego) na nabycie udziału we
    współwłasności wynoszącego 1/2 udziału w dwóch nieruchomościach – działkach
    ewidencyjnych o numerach (...) i (...). Zgodnie z zawartymi umowami zlecenia nabycia
    nieruchomości, przekazała Pani wraz z małżonkiem (dalej: Zleceniodawcy) środki
    pieniężne niezbędne do nabycia przedmiotowych nieruchomości na rachunek bankowy
    wskazany przez Zleceniobiorcę. Zgodnie z zawartą umową zlecenia, Zleceniobiorca
    zobowiązany został do działania w imieniu własnym na rachunek Zleceniodawców.
    Zgodnie z zawartą umową zlecenia, Zleceniobiorca zobowiązał się do przeniesienia
    nabytego udziału we współwłasności nieruchomości na rzecz Zleceniodawców, na każde
    ich żądanie, w terminie nieprzekraczającym 14 dni od daty zgłoszenia mu takiego żądania.
    Zleceniobiorca, działając na podstawie wskazanej wyżej umowy zlecenia, dokonał nabycia
    udziałów we współwłasności nieruchomości. Umowy sprzedaży zostały zawarte w 2008 r.
    Na podstawie zawartych aktów notarialnych w księgach wieczystych jako współwłaściciel
    przedmiotowych nieruchomości został wpisany Zleceniobiorca.
    Aktualnie obie działki objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego
    gminy (...) z przeznaczeniem – teren zabudowy usługowej z dopuszczeniem funkcji
    mieszkaniowej jednorodzinnej „2U/MN”. Według Wypisów z Rejestru Gruntów,
    prowadzonych przez (...), obie działki to grunty orne.
    Część jednej z nieruchomości – działki (...) o pow. (...) ha (mniej niż 1/3 jej ogólnej
    powierzchni), była przedmiotem umowy dzierżawy. Umowa dzierżawy weszła w życie w
    (...) 2009 r. Z tytułu dzierżawy Zleceniobiorca i drugi współwłaściciel wystawiali dzierżawcy
    dwie odrębne faktury, które rozliczali w składanych deklaracjach VAT oraz JPK.
    Zleceniobiorca, zgodnie z § 6 umowy, przekazywał czynsz z tytułu dzierżawy – po
    zapłaceniu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego z tytułu dzierżawy –
    Zleceniodawcy. Aktualnie umowa dzierżawy części działki została rozwiązana.
    Działka (...) nie była wykorzystywana w żadnym zakresie od dnia nabycia do dnia
    dzisiejszego.
    Zamierza Pani zażądać od Zleceniobiorcy, na podstawie art. 740 Kodeksu cywilnego i
    treści zawartej umowy zlecenia powierniczego, wydania własności nabytych na zlecenie
    udziałów w przedmiotowych nieruchomościach, na rzecz Pani i małżonka, jako
    zleceniodawców.
    Przywołując treść opisu zdarzenia przyszłego pominęliśmy tę jego część, która znajduje się
    w treści uzupełnienia, gdyż odnosi się ona wyłącznie do zagadnień dotyczących podatku
    dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług.
    Pytanie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych (sformułowane w uzupełnieniu
    wniosku)

    Czy wydanie przez Zleceniobiorcę (powiernika) Zleceniodawcy przedmiotowych praw
    własności nabytych udziałów we współwłasności przedmiotowych nieruchomości rodzi
    obowiązek podatkowy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych?
    Pani stanowisko w sprawie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych
    (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
    W Pani ocenie, wydanie (przeniesienie) prawa własności udziałów w przedmiotowych
    nieruchomościach w wykonaniu umowy zlecenia powierniczego, nie skutkuje powstaniem
    obowiązku podatkowego ani zobowiązania podatkowego w podatku od czynności
    cywilnoprawnych.
    Pani zdaniem, formalne ujawnienie rzeczywistego stanu faktycznego w księgach
    wieczystych prowadzonych dla przedmiotowych nieruchomości nie jest czynnością
    cywilnoprawną, wymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności
    cywilnoprawnych.
    Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi
    od czynności cywilnoprawnych podlegają następujące czynności:
    a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
    b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
    c) (uchylona)
    d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i
      ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
    e) umowy dożywocia,
    f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej
      spłat lub dopłat,
    g) (uchylona)
    h) ustanowienie hipoteki,
    i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej
      służebności,
    j) umowy depozytu nieprawidłowego,
    k) umowy spółki.
    Przeniesienie (wydanie) własność udziałów na rzecz Zleceniodawców przez Zleceniobiorcę
    w nieruchomościach nabytych na podstawie zlecenia powierniczego, wymaga
    oświadczenia Zleceniobiorcy, w formie aktu notarialnego o przeniesieniu udziału we
    współwłasności nabytych na zlecenie nieruchomości na rzecz Zleceniodawców, na
    wniosek i za zgodą Zleceniodawców, którzy w drodze takiego przeniesienia, udziały we
    współwłasności tych nieruchomości, nabędą. Akt notarialny dokumentujący takie
    przeniesienie współwłasności będzie podstawą ujawnienia Zleceniodawców jako
    współwłaścicieli nieruchomości w działach II prowadzonych dla przedmiotowych
    nieruchomości księgach wieczystych.
    Treść art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jest katalogiem
    zamkniętym. Ustawodawca nie objął podatkiem od czynności cywilnoprawnych czynności
    wydania (przeniesienia) w wykonaniu umowy zlecenia powierniczego, dokonywanej na
    podstawie art. 740 Kodeksu cywilnego na rzecz Zleceniodawców.
    Przeniesienie przez Zleceniobiorcę, w formie aktu notarialnego, na rzecz Zleceniodawców,
    udziałów we współwłasności nieruchomości, nabytych na podstawie zlecenia
    powierniczego, w celu wykonania obowiązków Zleceniobiorcy wynikających z art. 740
    Kodeksu cywilnego i zawartej umowy zlecenia powierniczego nie stanowi umowy
    sprzedaży ani zamiany praw majątkowych.

    Pani zdaniem, czynność ta, jako nie objęta katalogiem wskazanym w art. 1 ust. 1 ustawy o
    podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlega podatkowi od czynności
    cywilnoprawnych i nie generuje obowiązku podatkowego w zakresie podatku od czynności
    cywilnoprawnych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):
    Podatkowi temu podlegają:
    1) następujące czynności cywilnoprawne:
      a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
      b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
      c) (uchylony)
      d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i
          ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
      e) umowy dożywocia,
      f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części
          dotyczącej spłat lub dopłat,
      g) (uchylony)
      h) ustanowienie hipoteki,
      i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej
          służebności,
      j) umowy depozytu nieprawidłowego,
      k) umowy spółki;
    2) zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania
      podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz
    3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie
      same skutki prawne.
    Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje.
    Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych
    zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania
    inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie.
    Powiernictwo jako instytucja prawna nie jest uregulowane w prawie polskim. Zatem
    umowa powiernicza należy do kategorii umów nienazwanych. Podstawą do
                                        1konstruowania czynności powierniczych jest wyrażona w art. 353 ustawy z dnia 23
    kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.) zasada swobody
    kontraktowej. Zgodnie z tym przepisem:

      Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania,
      byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie
      ani zasadom współżycia społecznego.
    Najczęściej podstawą do skonstruowania umowy powierniczej jest umowa zlecenia. Prawa
    i obowiązki stron tej umowy należy zatem zasadniczo oceniać według przepisów o
    zleceniu.
    Jak wynika z art. 734 § 1 i 735 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania
      określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.
      Jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał
      się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie.
    Istotą umowy zlecenia jest odpłatne lub nieodpłatne dokonanie określonej czynności
    prawnej w imieniu dającego zlecenie, lub – jeżeli tak stanowi umowa – w imieniu własnym,
    lecz na rachunek zlecającego. W tym ostatnim wypadku, wszelkie nabycie praw lub rzeczy
    ma charakter powierniczy, a przyjmujący zlecenie ma obowiązek wydać zlecającemu
    wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał, chociażby w imieniu własnym.
    Jak wynika bowiem z art. 740 Kodeksu cywilnego:
      Przyjmujący zlecenie powinien udzielać dającemu zlecenie potrzebnych wiadomości
      o przebiegu sprawy, a po wykonaniu zlecenia lub po wcześniejszym rozwiązaniu
      umowy złożyć mu sprawozdanie. Powinien mu wydać wszystko, co przy wykonaniu
      zlecenia dla niego uzyskał, chociażby w imieniu własnym.
    Jak każda czynność cywilnoprawna, umowa zlecenia, a w konsekwencji oparta na niej
    umowa powiernicza, niesie za sobą dla jej stron określone prawa i obowiązki. Jednym z
    obowiązków dającego zlecenie jest wynikający z art. 742 i 743 Kodeksu cywilnego,
    obowiązek pokrycia wydatków przyjmującego zlecenie, związanych z należytym
    wykonaniem zlecenia oraz zwolnienia go z zaciągniętych w tym celu zobowiązań np. przez
    zapłatę, zwolnienie z długu.
    Z art. 741 Kodeksu cywilnego wynika natomiast, że:
      Przyjmującemu zlecenie nie wolno używać we własnym interesie rzeczy i pieniędzy
      dającego zlecenie. Od sum pieniężnych zatrzymanych ponad potrzebę wynikającą z
      wykonywania zlecenia powinien płacić dającemu zlecenie odsetki ustawowe.
    Ze zdarzenia opisanego we wniosku wynika, że (...) 2008 r. oraz (...) 2008 r. wraz z
    małżonkiem, w formie aktu notarialnego, zawarli Państwo dwie umowy zlecenia (zlecenia
    powierniczego) na nabycie udziału we współwłasności wynoszącego 1/2 udziału w dwóch
    nieruchomościach – działkach. Zgodnie z zawartymi umowami zlecenia nabycia
    nieruchomości przekazała Pani wraz z małżonkiem środki pieniężne niezbędne do nabycia
    przedmiotowych nieruchomości na rachunek bankowy wskazany przez Zleceniobiorcę.
    Zgodnie z zawartą umową zlecenia, Zleceniobiorca zobowiązany został do działania w
    imieniu własnym na rachunek Zleceniodawców. Zgodnie z zawartą umową zlecenia,
    Zleceniobiorca zobowiązał się do przeniesienia nabytego udziału we współwłasności
    nieruchomości na rzecz Zleceniodawców, na każde ich żądanie, w terminie
    nieprzekraczającym 14 dni od daty zgłoszenia mu takiego żądania. Zleceniobiorca,
    działając na podstawie wskazanej wyżej umowy zlecenia, dokonał nabycia udziałów we
    współwłasności nieruchomości. Umowy sprzedaży zostały zawarte w 2008 r. Na podstawie
    zawartych aktów notarialnych w księgach wieczystych jako współwłaściciel
    przedmiotowych nieruchomości został wpisany Zleceniobiorca. Zamierza Pani zażądać od
    Zleceniobiorcy, na podstawie art. 740 Kodeksu cywilnego i treści zawartej umowy zlecenia
    powierniczego, wydania własności nabytych na zlecenie udziałów w przedmiotowych
    nieruchomościach, na rzecz Pani i małżonka, jako zleceniodawców.

    W związku z opisanymi okolicznościami oraz powołanymi powyżej przepisami, należy
    stwierdzić, iż zawarcie umowy powierniczej, a w konsekwencji przeniesienie na jej
    podstawie (wykonanie zlecenia powierniczego) nabytych udziałów we współwłasności
    nieruchomości przez Powiernika (jako Zleceniobiorcę) na Pani rzecz nie będzie czynnością
    podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynność ta nie
    została wymieniona w ustawowym katalogu czynności określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o
    podatku od czynności cywilnoprawnych, podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
    Opisana czynność nie może zostać zakwalifikowana jako umowa sprzedaży czy też umowa
    zamiany praw majątkowych, gdyż nie zawiera ona wszystkich elementów konstrukcyjnych
    dla tych umów. Przeniesienie nabytych udziałów we współwłasności nieruchomości
    stanowić będzie jedynie wykonanie umowy powierniczej.
    Tym samym, czynność przeniesienia na Pani rzecz udziałów we współwłasności
    nieruchomości, jako niemieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy o podatku od
    czynności cywilnoprawnych nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Przedmiotowa interpretacja – zgodnie ze złożonym wnioskiem, została wydana wyłącznie
    dla Pani. Stosownie bowiem do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – Dyrektor Krajowej
    Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej
    sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
    Zatem, tylko Pani może czerpać z wydanej interpretacji ochronę prawną. Interpretacja ta
    stanowi ocenę Pani stanowiska wyłącznie w zakresie powstania po Pani stronie skutków
    podatkowych w podatku od czynności cywilnoprawnych. Stosownie do powyższego, jeżeli
    Pani mąż chciałby również otrzymać interpretację indywidualną, to powinien złożyć
    odrębny wniosek i uiścić wymaganą opłatę.
    Ta interpretacja dotyczy wyłącznie podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie
    podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług zostaną
    wydane odrębne rozstrzygnięcia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.