Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB2/415-1683/08/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-12-05
Teza: Czy Dom Pomocy Społecznej ma obowiązek jako płatnik odprowadzić na konto właściwego urzędu skarbowego zryczałtowany podatek dochodowy z odsetek od środków zmarłych mieszkańców przechowywanych na rachunku depozytowym Domu Pomocy Społecznej?
Słowa kluczowe: kapitał-kapitały pieniężne; obowiązek-obowiązek płatnika; odsetki; pomoc-dom pomocy społecznej; rachunki-rachunek bankowy; środek-środki pieniężne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Domu Pomocy Społecznej przedstawione we wniosku z dnia 10 września 2008r. (data wpływu do tut. Biura 16 września 2008r.), uzupełnionego w dniu 03 grudnia 2008r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie m.in. opodatkowania odsetek od środków zmarłych mieszkańców przechowywanych na rachunku depozytowym Domu Pomocy Społecznej - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 września 2008r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie m.in. opodatkowania odsetek od środków zmarłych mieszkańców przechowywanych na rachunku depozytowym Domu Pomocy Społecznej.

W związku z brakami formalnymi pismem z dnia 18 listopada 2008r. Znak: IBPB2/415-1522/08/MM wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano w dniu 03 grudnia 2008r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Dom Pomocy Społecznej posiada umowę z bankiem na prowadzenie rachunku depozytowego mieszkańców. Na jednym rachunku znajdują się środki pieniężne obecnych mieszkańców Domu jak i zmarłych (do czasu wypłacenia ich spadkobiercom).

Bank na koniec każdego miesiąca nalicza odsetki do rachunku depozytowego Domu. W oparciu o ewidencję księgową odsetki są proporcjonalnie rozliczane i dopisywane do stanu środków pieniężnych na kartotekach imiennych poszczególnych osób. Imienne kartoteki nie są stricte odzwierciedleniem stanu środków na rachunku bankowym, a są sumą aktywów mieszkańców w postaci środków na rachunku bankowym depozytowym, gotówki w kasie depozytowej (stanowiącej pogotowie kasowe depozytów) oraz rozrachunków z pracownikami odpowiedzialnymi i upoważnionymi do dokonywania indywidualnych zakupów dla mieszkańców według ich dyspozycji. Mieszkańcy nie ponoszą kosztów związanych z obsługą kartotek imiennych. Gmina ponosi koszty utrzymania rachunku. Bank prowadzący rachunek nie pobiera zryczałtowanego podatku dochodowego.

§ 5 ust. 1 pkt 3h rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005r. w sprawie domów pomocy społecznej nakazuje domom pomocy świadczyć jedynie usługi wspomagające polegająca na zapewnieniu bezpiecznego przechowywania środków pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Zdaniem wnioskodawcy, gdyby Dom miał pełnić obowiązki płatnika zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, wyposażony winien być również w aparat poboru prowizji za prowadzenie „kont” jak banki i inne instytucje finansowe, a tego ustawa o pomocy społecznej nie reguluje. Na opłacanie prowizji niektórych mieszkańców Domu Pomocy nie stać. Mieszkańcom, którzy decydują się na założenie indywidualnego konta w banku dla swoich oszczędności bank odprowadza ten podatek i jak inni obywatele płacą ten podatek. Mieszkaniec decydując się na przechowywanie środków na koncie depozytowym Domu nie ma wpływu na stopę procentową. Należy wziąć też pod uwagę specyfikę instytucji jaką jest Dom Pomocy, w której znajdują się często ludzie samotni, opuszczeni, chorzy, w pełni nie samodzielni. Nie jest możliwe założenie dla nich indywidualnych kont, gdyż dokonywane są niejednokrotnie wspólne operacje bankowe (np. zapłata za leki). Jeśli po śmierci mieszkańca pozostaną środki finansowe na koncie depozytowym Domu, razem z odsetkami wchodzą one w tzw. masę spadkową, która podlega ustawie od spadków i darowizn.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie.

Czy Dom Pomocy Społecznej ma obowiązek odprowadzać na konto właściwego urzędu skarbowego zryczałtowany podatek dochodowy od doksięgowywanych przez Dom na indywidualne kartoteki zmarłych mieszkańców odsetek bankowych naliczanych przez bank do rachunku depozytowego mieszkańców, którego posiadaczem jest Dom?

Zdaniem wnioskodawcy, Dom Pomocy Społecznej nie ma obowiązku odprowadzać na konto właściwego urzędu skarbowego zryczałtowanego podatku dochodowego od doksięgowanych na indywidualne kartoteki zmarłych mieszkańców odsetek bankowych naliczanych przez bank do rachunku depozytowego mieszkańców, którego posiadaczem jest Dom. Dom Pomocy nie jest bowiem bankiem ani inną instytucją prowadzącą różne formy oszczędności czy też instytucją powołaną do przechowywania środków pieniężnych lub inwestowania. Dom Pomocy Społecznej przechowuje na koncie depozytowym środki finansowe mieszkańców jedynie w celu ich prawidłowego zabezpieczenia przed ewentualną kradzieżą, a nie osiągania zysków przez mieszkańców.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. w Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednym ze źródeł przychodów określonym w art. 10 ust. 1 pkt 7 są kapitały pieniężne.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą.

Przychód, o którym powyżej mowa podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy, od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a, z odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, prowadzonych przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą.

Z literalnego brzmienia wyżej powołanego przepisu wynika, iż zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodu z tytułu odsetek pobiera się, jeżeli zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki:

*   środki te zgromadzone są na rachunku podatnika lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania,
*   rachunek podatnika lub inne formy oszczędzania, przechowywania lub inwestowania prowadzone są przez podmiot do tego uprawniony na podstawie odrębnych przepisów, - środki pieniężne nie są, gromadzone w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą.

W myśl art. 41. ust. 4 ww. ustawy płatnicy, o których mowa w ust. 1 tego artykułu tj. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, są obowiązane pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych m.in. w art. 30a ust. 1 ustawy.

Zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 ustawy płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty zryczałtowanego podatku, w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, przesyłając w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym deklarację roczną PIT-8AR.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Dom Pomocy Społecznej posiada umowę z bankiem na prowadzenie rachunku depozytowego mieszkańców. Stosownie do postanowień § 5 pkt 3 lit. h) rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz.U. Nr 217, poz. 1837), Dom Pomocy Społecznej świadczy usługi w zakresie zapewnienia bezpiecznego przechowywania środków pieniężnych i przedmiotów wartościowych mieszkańców.

W świetle powyższego Dom Pomocy Społecznej jest podmiotem uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów do przechowywania środków pieniężnych mieszkańców Domu. Z tych też względów Dom Pomocy Społecznej, jako płatnik, jest obowiązany do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od stawianych do dyspozycji mieszkańcom domu odsetek bankowych.

W przedmiotowej sprawie należy jednak zwrócić uwagę, że na rachunku znajdują się środki pieniężne zmarłych mieszkańców domu do czasu wypłacenia ich spadkobiercom.

Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną, tj. zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, w tym również – obowiązków podatkowych. Zdolność prawna człowieka ustaje z chwilą jego śmierci, a prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przychodzą z chwilą jego śmierci na spadkobierców.

Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Stosownie do powyższego wraz ze śmiercią ustaje zdolność prawna mieszkańca domu, a jego środki pieniężne zgromadzone na koncie depozytowym wraz z odsetkami wchodzą do masy spadkowej.

Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. o podatku dochodowym od osób fizycznych przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

Reasumując, w stosunku do zmarłych mieszkańców Dom Pomocy Społecznej nie ma obowiązku odprowadzać na konto właściwego urzędu skarbowego zryczałtowanego podatku dochodowego od doksięgowanych na indywidualne kartoteki zmarłych mieszkańców odsetek bankowych.

Mimo iż na wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie nie będzie ciążył obowiązek płatnika, tut. organ nie mógł uznać stanowiska wnioskodawcy za prawidłowe. Wnioskodawca wskazywał bowiem, że jego zdaniem, nie ciążą na nim powyższe obowiązki, ponieważ Dom Pomocy Społecznej nie jest płatnikiem. Tymczasem Dom Pomocy Społecznej jest płatnikiem a fakt, że nie ma obowiązku poboru 19% zryczałtowanego podatku od odsetek doliczanych do kartotek zmarłych mieszkańców wynika z treści ww. art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż od chwili śmierci naliczone odsetki wchodzą w skład masy spadkowej i podlegają ustawie z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.).

Z tej przyczyny stanowisko wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.