Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-3.4011.569.2017.2.LZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-02-16
Teza: Otrzymanie przez Zainteresowane w wyniku umownego działu spadku, przedmiotem którego będzie lokal mieszkalny, spłaty ekwiwalentnej do udziału otrzymanego w spadku nie będzie skutkować powstaniem przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet w sytuacji gdy nastąpił przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego,w którym nastąpiła śmierć spadkodawcy. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata nie przekroczy wartości przysługującego Zainteresowanym udziału spadkowego, a umowa zostanie zawarta wyłącznie między spadkobiercami. W konsekwencji na Zainteresowanych nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu otrzymania spłaty w wysokości nie przekraczającej udziału spadkowego w zamian za odziedziczony udział w spadku.
Słowa kluczowe: spadek-dział spadku; spadek-nabycie spadku; spłata
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1, art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku wspólnym z dnia 15 grudnia 2017 r. (data wpływu 20 grudnia 2017 r.) uzupełnione pismem z dnia 6 lutego 2018 r. (data nadania13 lutego 2018 r., data wpływu 14 lutego 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w wyniku działu spadku - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 grudnia 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek wspólny o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w wyniku działu spadku.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 27 lipca 2017 r. zmarła babcia Zainteresowanej będącej stroną postępowania. W dniu 2 listopada 2017 r. sporządzony został notarialny akt poświadczenia dziedziczenia,na podstawie którego spadkobiercami zostali:

1.  Zainteresowana będąca stroną postępowania – wnuczka zmarłej w części 1/4,
2.  ciocia Zainteresowanej będącej stroną postępowania - Zainteresowana niebędąca stroną postępowania – córka zmarłej w części 1/2,
3.  brat Zainteresowanej będącej stroną postępowania – wnuk zmarłej w części 1/2.

Wszyscy złożyli do Urzędu Skarbowego zgłoszenie od nabyciu spadku po zmarłej, na formularzu SD-Z2. Ze względu na przynależność do pierwszej grupy spadkobierców i spełnienie wymogów formalnych, Spadkobiercy zostali zwolnieni z podatku od nabycia spadku. W skład spadku wchodzi nieruchomość – lokal mieszkalny po zmarłej babci (mamy). Lokalu mieszkalnego nie da się podzielić pomiędzy spadkobierców. Wolą wszystkich Spadkobierców jest aby odziedziczony lokal mieszkalny objął brat Zainteresowanej będącej stroną, który jednocześnie spłaci pozostałych spadkobierców.

Z tego powodu Spadkobiercy zamierzają przeprowadzić umowny dział spadku w formie aktu notarialnego, na podstawie, którego Zainteresowane przekażą swoje udziały w lokalu mieszkalnym trzeciemu spadkobiercy. W zamian każda z nich otrzyma spłatę pieniężną w kwocie, która nie będzie przekraczać wartości rynkowej przekazanego udziału w nieruchomości.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy na Zainteresowanych będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od odpłatnego działu spadku, jeśli kwota, którą każda z Zainteresowanych otrzymanie przekroczy wartości rynkowej przysługującego każdej z nich udziału w spadku?

Zdaniem Zainteresowanych, nie będzie na Nich ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od spłat pieniężnych, które otrzymają na podstawie odpłatnego działu spadku, skoro ich wartość nie będzie przekraczać udziału Zainteresowanych w spadku. Zainteresowane wskazały, że planowana przez Nich czynność prawna w postaci umownego działu spadku jest zgodna z prawem. Przekazanie bratu Zainteresowanej będącej stroną postępowania udziału w dziedziczonym lokalu mieszkalnym przez Zainteresowane w zamian za spłatę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej udziałów Zainteresowanych w spadku jest możliwe na podstawie art. 211 i 212 Kodeksu Cywilnego. W związku z art. 1036 Kodeksu Cywilnego. Przepisy te stanowią, że zniesienie współwłasności rzeczy niepodzielnej może nastąpić przez przyznanie rzeczy jednemu współwłaścicielowi z obowiązkiem spłaty pozostałych lub przez sprzedaż rzeczy i podział uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli. Za brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego od otrzymanej od brata Zainteresowanej będącej stroną postępowania spłaty pieniężnej przemawiają następujące argumenty. Umowny dział spadku nierozerwalnie wiąże się z faktem nabycia spadku i jest kolejnym krokiem w procesie dziedziczenia, w którym spadkobiercy dokonują ustalenia należnych i sched. Jest to zdarzenie, które daje możliwość każdemu ze spadkobierców na swobodne korzystanie z dziedziczonych praw. W wyniku dziedziczenia wszyscy otrzymali udział w lokalu mieszkalnym, który obecnie można wyrazić w metrach kwadratowych, a który będzie wyrażony w pieniądzu. Ustalona przez Spadkobierców wysokość spłat pieniężnych nie przekracza cen nieruchomości sprzedawanych aktualnie w tej okolicy. W związku z tym w majątku Zainteresowanych nie dojdzie do żadnego przysporzenia ponadto co odziedziczyły w dniu śmierci spadkodawczyni, tj. w dniu 27 lipca 2017 r. Z powyższego względu słuszne jest twierdzenie, że dział spadku – jako zdarzenie kontynuujące nabycie spadku przez kilu spadkobierców – w zakresie podatkowym podlega ustawie o podatku od spadków i darowizn. Nie bez znaczenia jest też fakt, że zagadnienie działu spadku uregulowane zostało przez ustawodawcę w księdze czwartej Kodeksu Cywilnego zatytułowanej „Spadki”w art. 1035-1046 Kodeksu Cywilnego. Miejsce regulacji działu spadku świadczy dobitnie o tym, że jest to czynność prawna ściśle związana z nabyciem spadku i dziedziczenia. Tym samym nie może podlegać przepisom innej ustawy podatkowej niż przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (DZ. U. z 2017 r . poz. 833).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Zainteresowanych w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 200, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca,w którym nastąpiło nabycie, w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, formułuje generalna zasadę, że jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości, miało miejsce przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany z odpłatnego zbycia w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Z opisu przedstawionego we wniosku wynika, że w dniu 27 lipca 2017 r. zmarła babcia Zainteresowanej będącej stroną postępowania. W dniu 2 listopada 2017 r. sporządzony został notarialny akt poświadczenia dziedziczenia, na podstawie którego spadkobiercami zostali:

1.  Zainteresowana będąca stroną postępowania – wnuczka zmarłej w części 1/4,
2.  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania – córka zmarłej w części 1/2,
3.  brat Zainteresowanej będącej stroną postępowania – wnuk zmarłej w części 1/2.

W skład spadku wchodzi nieruchomość – lokal mieszkalny.

Obecnie Spadkobiercy planują przeprowadzić umowny dział spadku w formie aktu notarialnego, na podstawie, którego Zainteresowane przekażą swoje udziały w lokalu mieszkalnym trzeciemu spadkobiercy. W zamian każda z nich otrzyma spłatę pieniężną w kwocie, która nie będzie przekraczać wartości rynkowej przekazanego udziału w nieruchomości.

Aby zatem ustalić, czy w przedmiotowej sprawie otrzymana przez Zainteresowane spłata podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, należy odnieść się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny(Dz. U. z 2017 r., poz. 459, z późn. zm).

Zgodnie z art. 922 ustawy Kodeks cywilny, spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób, stosownie do przepisów księgi niniejszej. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku(art. 925 Kodeksu cywilnego). Stosownie do art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego, prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentujego otwarcia.

Z instytucją działu spadku mamy natomiast do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Stosownie do art. 1035 Kodeksu cywilnego, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom,do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Art. 1037 § 1 ww. Kodeksu, stanowi natomiast,że dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami,bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

W myśl art. 210 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.

Natomiast zgodnie z jego art. 211 i 212, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli.

Wyjaśnić przy tym należy, że okoliczność, że dział spadku następuje ze spłatą od spadkobiercy nabywającego na wyłączną własność składniki majątkowe wchodzące w skład spadku na rzecz drugiego spadkobiercy powoduje, że czynność taka ma charakter odpłatny. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tytułu otrzymania takiej spłaty. W sytuacji, w której spłata równa jest wartości udziału w spadku i nie przekracza go, podatnik nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że otrzymanie przez Zainteresowane w wyniku umownego działu spadku, przedmiotem którego będzie lokal mieszkalny, spłaty ekwiwalentnej do udziału otrzymanego w spadku nie będzie skutkować powstaniem przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet w sytuacji gdy nastąpił przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego,w którym nastąpiła śmierć spadkodawcy. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata nie przekroczy wartości przysługującego Zainteresowanym udziału spadkowego, a umowa zostanie zawarta wyłącznie między spadkobiercami. W konsekwencji na Zainteresowanych nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu otrzymania spłaty w wysokości nie przekraczającej udziału spadkowego w zamian za odziedziczony udział w spadku.

Zatem stanowisko Zainteresowanych jest prawidłowe.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym łub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jeżeli przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Zainteresowanej w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz opiera się jedynie na stanie faktycznym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawyz dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, w dwóch egzemplarzach(art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17,43-300 Bielsko-Biała.