Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/4515-15/15/BP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-04-02
Teza: Skutki podatkowe darowizny zawartej ustnie.
Słowa kluczowe: darowizna; podatek-podatek od spadków i darowizn; zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 20 stycznia 2015 r. (data wpływu do Biura – 21 stycznia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych darowizn:

*   w części dotyczącej zastosowania zwolnienia z opodatkowania określonego w art. 4a ustawy – **jest prawidłowe,**
*   w pozostałym zakresie – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 stycznia 2015 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych darowizn.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Ojciec Wnioskodawcy zamierza dokonywać comiesięcznej darowizny na rzecz Wnioskodawcy w kwocie 1.500 zł. Darowizny te będą realizowane za pośrednictwem przelewu bankowego z konta bankowego ojca Wnioskodawcy na konto bankowe Wnioskodawcy.

Darowizny te będą dokonywane w oparciu o ustną umowę między ojcem Wnioskodawcy a Wnioskodawcą, nie będzie w tym celu zawierany akt notarialny ani sporządzana pisemna umowa między ojcem Wnioskodawcy a Wnioskodawcą. W tytule każdorazowego przelewu bankowego będzie napisane, że jest to darowizna na rzecz Wnioskodawcy. W chwili obecnej Wnioskodawca nie wie ile tych darowizn zostanie zrealizowanych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy Wnioskodawca zobowiązany jest do comiesięcznego składania w urzędzie skarbowym formularza SD-Z2 oraz wydruku ze swojego konta bankowego potwierdzającego wpływ kolejnych darowizn na jego konto?
2.  Czy Wnioskodawca zobowiązany jest do zapłaty podatku od spadków i darowizn z tytułu wpływu kolejnych darowizn na jego konto?
3.  Czy dla przedmiotowych darowizn należy każdorazowo sporządzać pisemną umowę?
4.  Czy w rubryce E formularza SD-Z2 należy zaznaczyć rodzaj dokumentu potwierdzającego nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych?
5.  Czy mimo braku pisemnej umowy prawidłowe będzie zaznaczenie pozycji 43 z adnotacją w pozycji 154 formularza, że jest to ustna umowa między Wnioskodawcą i ojcem?

Zdaniem Wnioskodawcy, w oparciu o przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn zobowiązany jest do comiesięcznego składania w urzędzie skarbowym formularza SD-Z2 oraz wydruku z konta bankowego potwierdzającego wpływ darowizn na konto Wnioskodawcy. W 2013 r. ojciec Wnioskodawcy dokonał na rzecz Wnioskodawcy darowizny nieruchomości, tym samym zsumowana wartość tamtej darowizny oraz wskazanych comiesięcznych darowizn w kwocie 1.500 zł (od pierwszej darowizny kwoty 1.500 zł) przekroczy kwotę wskazaną w art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Wnioskodawca uważa, że w oparciu o przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie jest zobowiązany do zapłaty żadnego podatku z tytułu wpływu kolejnych darowizn na konto Wnioskodawcy, co wynika z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Darowizna, z wyjątkiem darowizny nieruchomości (tu zawsze obowiązuje forma aktu notarialnego), może też zostać zawarta w formie pisemnej między darczyńcą a obdarowanym albo wręcz bez żadnej formalnej umowy. W takim przypadku, istotne jest jej spełnienie. Wówczas to, zgodnie z art. 890 kodeksu cywilnego odbywa się sanowanie umowy darowizny. W związku z tym dla prawidłowego wypełnienia formularza SD-Z2 w rubryce E należałoby, zdaniem Wnioskodawcy, zaznaczyć pozycję 43, natomiast w rubryce 1 pozycja 154 "Uwagi" napisać, że darowizny są realizowane w oparciu o ustną umowę między Wnioskodawcą i jego ojcem.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2015 r., poz. 86, ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Ponieważ ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121, ze zm.). Na podstawie art. 888 § 1 tej ustawy przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

Istotną więc cechą darowizny jest jej bezpłatny charakter. Oznacza to, że druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy oraz zbywalne prawa majątkowe. Umowa darowizny ma charakter umowy jednostronnej i zobowiązującej, do zawarcia której dochodzi z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia woli. Jednak, do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli wyrażone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi bowiem do skutku z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Formą zastrzeżoną przez Kodeks cywilny dla umowy darowizny jest forma aktu notarialnego. Niezachowanie tej formy nie powoduje nieważności umowy, jeżeli obdarowany darowiznę przyjął. Należy podkreślić, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy ze względu na przedmiot darowizny wymagana jest szczególna forma dla oświadczeń obu stron. Nie stanowią darowizny przysporzenia w wypadkach, gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami Kodeksu cywilnego. Niemniej podkreślić należy, iż osoba, która z danej czynności wywodzi dla siebie skutki prawne winna wykazać, że taka czynność miała miejsce, musi ją udowodnić.

W przedmiotowej sprawie ojciec Wnioskodawcy zamierza dokonywać comiesięcznej darowizny na rzecz Wnioskodawcy w kwocie 1.500 zł. Darowizny te będą realizowane za pośrednictwem przelewu bankowego z konta bankowego ojca na konto bankowe Wnioskodawcy. Darowizny te będą dokonywane w oparciu o ustną umowę między Wnioskodawcą a jego ojcem, nie będzie w tym celu zawierany akt notarialny ani sporządzana pisemna umowa między Wnioskodawcą a jego ojcem. W tytule każdorazowego przelewu bankowego będzie napisane, że jest to darowizna na rzecz Wnioskodawcy. W chwili obecnej Wnioskodawca nie wie ile tych darowizn zostanie zrealizowanych.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Stosownie do przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy a od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. 9.637 zł) – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz.U. Nr 243, poz. 1762, ze zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy).

Przy czym, w myśl art. 4a ust. 4 przedmiotowej ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Wyżej wymienione zwolnienie stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa (art. 4 ust. 4 cyt. ustawy).

Reasumując, przekazanie przez ojca darowizn na rzecz Wnioskodawcy podlega uregulowaniom ustawy o podatku od spadków i darowizn, jednak z uwagi na treść art. 4a tej ustawy, nabycie to będzie z tego podatku zwolnione po spełnieniu warunków określonych przez ustawodawcę

w tym przepisie. Wbrew twierdzeniu Wnioskodawcy nie jest on jednak zobowiązany do comiesięcznego składania w urzędzie skarbowym formularza SD-Z2. Przepis art. 4a ust. 1 cytowanej ustawy mówi wprost o zgłoszeniu nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Wystarczy zatem, że Wnioskodawca raz na 6 miesięcy zgłosi nabycie tytułem darowizny na formularzu SD-Z2 aby został zachowany przewidziany w tym przepisie termin.

Obowiązujące przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych nie nakładają również na Wnioskodawcę, korzystającego ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy, obowiązku dołączania dokumentów do składanego naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2), w tym dokumentów potwierdzających otrzymanie środków pieniężnych tytułem darowizny. Co prawda art. 17a ustawy wskazuje na obowiązek dołączenia do zeznania podatkowego dokumentów mających wpływ na określenie podstawy opodatkowania. Należy jednak zwrócić uwagę, że zgłoszenie składane na formularzu SD-Z2 to nie jest zeznanie podatkowe, o którym mowa w ww. przepisie.

Przy czym zaznaczyć trzeba, że właściwy organ podatkowy może przeprowadzić czynności sprawdzające polegające na żądaniu okazania przez podatnika niezbędnych dokumentów potwierdzających otrzymanie środków pieniężnych dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym, ze wskazaniem jakim tytułem środki zostały przekazane.

Niemniej, składając zgłoszenie SD-Z2 Wnioskodawca może dołączyć wydruk ze swojego konta potwierdzający wpływ środków pieniężnych przekazanych tytułem darowizny, aczkolwiek obowiązku takiego nie ma.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy w części dotyczącej zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn należało uznać za prawidłowe. W pozostałej zaś części za nieprawidłowe.

Końcowo, odnosząc się do stanowiska Wnioskodawcy w którym wskazuje na sposób wypełnienia formularza SD-Z2 stwierdzić należy, iż samo wypełnianie formularzy podatkowych jest czynnością o charakterze technicznym. Wypełniając formularz podatkowy podatnik/płatnik nie stosuje przepisów materialnego prawa podatkowego, ale „ujawnia” zaistniałe okoliczności faktyczne lub rozpoznane przez niego skutki podatkowe tych czynności w odpowiednich pozycjach formularza. Nie ma więc możliwości wydania rozstrzygnięcia posiadającego cechy interpretacji indywidualnej, które wskazywałoby, w jaki sposób wypełniać formularz. Wzory formularzy nie są bowiem przepisami prawa podatkowego i nie mogą być przedmiotem interpretacji indywidualnych.

Wskazywane ograniczenia zakresu przedmiotowego instytucji interpretacji indywidualnych są ściśle związane z wymogiem zagwarantowania niezależności działania organów podatkowych prowadzących postępowania podatkowe i kontrolne. Prawidłowość wypełnienia formularzy podatkowych jest przedmiotem badania właściwych organów podatkowych.

Co więcej, instytucja interpretacji indywidualnych nie została powołana dla informowania wnioskodawców o zasadach wypełniania formularzy podatkowych. Tego rodzaju działania są realizowane za pomocą innych środków. W szczególności, informacje w tym zakresie są publikowane przez Ministerstwo Finansów (m.in. w formie broszur dotyczących prawidłowego sposobu wypełniania formularzy podatkowych).

W tym zakresie zatem Organ interpretacyjny nie może się wypowiadać.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.