Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-1.4012.25.2025.3.AK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-11
Teza: Niepodleganie opodatkowaniu podatkiem VAT świadczenia
usług udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej.
Dokumentowanie ww. czynności.
Słowa kluczowe: faktura-wystawienie faktury
pomoc-pomoc prawna
świadczenie-nieodpłatne świadczenie usług
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1. Faktury -Brak obowiązku
wystawienia faktury
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 3
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1-art. 106a

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 stycznia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 13 stycznia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy:
      - niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT świadczenia usług udzielania
        nieodpłatnej pomocy prawnej,
      - dokumentowania ww. czynności.
    Treść wniosku jest następująca:
    Uzupełniła go Pani w odpowiedzi na wezwanie pismem z 24 lutego 2025 r. (data wpływu
    25 lutego 2025 r.), pismem z dnia z 26 lutego 2025 r. (data wpływu 27 lutego 2025 r.) oraz
    z 27 lutego 2025 r. (data wpływu 28 lutego 2025 r.).
    Opis stanu faktycznego
    Jest Pani Adwokatem, wpisanym na listę adwokatów prowadzoną przez Okręgową Izbę
    Adwokacką w .....
    Prowadzi Pani Kancelarię Adwokacką w ... przy ul. ...-..., w ramach której, świadczy Pani
    usługi prawnicze na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej
    oraz przedsiębiorców (osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz
    jednostek organizacyjnych, w tym osób prawnych), dalej jako: Klienci, w zakresie, w jakim
    działalność radcy prawnego została uregulowana w odrębnych przepisach prawa m.in. w
    ustawie z dnia z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze (tekst jedn.: Dz. U. 1982, Nr
    16, poz. 124).
    W związku ze świadczeniem usług prawniczych w ramach prowadzonej Kancelarii
    Adwokackiej prowadzi Pani zarejestrowaną działalność gospodarczą wpisaną do CEiDG
    jako działalność prawniczą. Jest Pani czynnym podatnikiem VAT, w konsekwencji usługi
    świadczone na rzecz Klientów dokumentuje Pani, w zależności od ich statusu, poprzez
    wystawienie faktury VAT albo rachunku bądź paragonu.
    W ramach praktyki adwokackiej, świadczy Pani nieodpłatną pomoc prawną na zasadach
    określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2021
    r. poz. 945 z późn. zm.), dalej jako: Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, zapewnienie osobom uprawnionym nieodpłatnej
    pomocy prawnej należą do zadań zleconych powiatu realizowanych przez Powiat
    samodzielnie albo w porozumieniu z gminami. Powiaty wykonują zadania związane z
    zapewnieniem nieodpłatnej pomocy prawnej poprzez utworzenie i organizację Punktów
    Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Punkt Nieodpłatnej Pomocy Prawnej jest jednostką
    organizacyjną, w ramach której osoby uprawnione do nieodpłatnej pomocy prawnej mają
    możliwość konsultacji istotnych dla nich kwestii prawnych z prawnikiem, co do zasady
    adwokatem albo radcą prawnym.
    Do obowiązków powiatu należy prowadzenie Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, w
    tym m.in. zapewnienie lokalu, w którym odbywają się konsultacje oraz jego wyposażenie i
    udostępnienie bazy aktów prawniczych, jak również dokonanie wyboru prawników,
    zlecenie im wykonywania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zawarcie odpowiednich
    umów. Zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. liczbę adwokatów i radców
    prawnych, którzy będą udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej, zasady wynagradzania
    oraz zasady wykorzystywania urządzeń technicznych w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej Powiat ma obowiązek ustalić z okręgową izbą adwokacką oraz okręgową izbą
    radców prawnych.

    Zawarła Pani z Miastem ... umowę o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej z
    dnia 18 grudnia 2024 roku na rok 2025 (dalej: Umowa o nieodpłatną pomoc prawną).
    Zgodnie z Umową o nieodpłatną pomoc prawną zawartą przez Panią, działając w
    charakterze adwokata zobowiązała się Pani do osobistego świadczenia za
    wynagrodzeniem należnym od Miasta .... nieodpłatnej pomocy prawnej osobom
    uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej prowadzonym przez Urząd Miasta
    ....
    Dodatkowo, w Umowie zostały określone miejsce i czas udzielania nieodpłatnej pomocy
    prawnej (tj. adres Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i czas dyżurów), miesięczne
    wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a także zasady wyznaczania
    zastępstwa w odniesieniu do dyżurów wyznaczonych przez Miasto ....
    Nie jest wykluczone, że w przyszłości umowa na tych samych zasadach będzie
    kontynuowana, tym bardziej, że współpraca trwa nieprzerwanie od trzech lat. W trakcie
    dyżurów w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej udziela Pani porad prawnych osobom
    fizycznym (w tym osobom fizycznym prowadzącym jednoosobową działalność
    gospodarczą niezatrudniającym innych osób w ciągu ostatniego roku), które wykazały, że
    spełniają warunki do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz dokonały zgłoszenia w
    sposób określony przez Miasto ..., według kolejności zgłoszeń które ustalane są przez
    pracowników Miasta ..., tym samym adwokat nie ma wpływu na osoby, którym porady
    prawne są udzielane. Wynagrodzenie określone w Umowie o nieodpłatną pomoc prawną
    jest ustalone przez Miasto ..., na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
    Tym samym, nie ma Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Miasta ... ani
    jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad
    udzielonych w trakcie dyżurów, które odbywam w tracie miesiąca.
    W momencie złożenia ww. wniosku o interpretację indywidualną dokumentuje ww.
    świadczenia poprzez wystawienie faktury VAT na rzecz Miasta .... Uwzględnia Pani VAT
    należny na ww. fakturach oraz rozlicza w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
    Niemniej, w związku ze specyficznymi zasadami świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej, w szczególności jej osobistym charakterem powzięła Pani wątpliwość, czy
    świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej następuje w ramach prowadzonej przez Panią
    działalności. Umowa z Miastem .... zawiera zapis, że w przypadku, gdy Zleceniobiorca nie
    będzie mógł w danym dniu i godzinach świadczyć pomocy prawnej osobiście, obowiązany
    jest do wyznaczenia zastępcy i wcześniejszego powiadomienia Zleceniodawcy.
    Wynagrodzenie jest wypłacane Pani przez Miasto .... za osobiste świadczenie usług
    nieodpłatnych porad prawnych.
    Wynagrodzenie określone w przedmiotowych umowach jest ustalone przez Miasto .... na
    podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej (zwanej dalej "Ustawą") oraz stosownego
    rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które wskazuje stawkę bazową na dany rok
    kalendarzowy. Nie ma Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Miasta ani
    jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad
    udzielonych w trakcie dyżurów, które Pani odbyła w tracie miesiąca. Łączne
    wynagrodzenie odpowiada rzeczywistej liczbie odbytych dyżurów nieodpłatnych porad
    prawnych w danym miesiącu. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w
    danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia
    nieodpłatnej pomocy prawnej zgodnie z przedstawioną podpisaną ewidencją czasu pracy.
    W wykonaniu umowy, poza wynagrodzeniem, nie otrzymuje Pani dodatkowych świadczeń.
    Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy
    zawartej z Miastem ... nie stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przedmiotowej umowie zobowiązuje się
    Pani do świadczenia usług w lokalu położonym na terenie Miasta .... Zgodnie z zapisami
    umowy zawartej z Miastem lokal ten wyposażony jest w: meble biurowe (biurko, krzesło),

    niezbędne urządzenia techniczne (urządzenie wielofunkcyjne - drukarka i skaner oraz
    komputer - stacjonarny albo laptop) oraz dostęp do sieci energetycznej, telefonicznej i
    teleinformatycznej, zapewniające dostęp do nieodpłatnej powszechnie dostępnej
    (niewymagającej logowania się) bazy aktów prawnych. Ponadto Zleceniodawca wyposaża
    lokale w podstawowe materiały biurowe oraz tusz (toner) do drukarki lub kserokopiarki.
    Nie ponosi Pani gospodarczego i ekonomicznego ryzyka w związku z wykonywaniem
    czynności na podstawie umowy zawartej z Miastem. Udzielając pomocy prawnej nie
    ponosi Pani odpowiedzialności za świadczone usługi. Obsługując osoby zainteresowane
    pomocą prawną tworzy Pani dla nich m.in. projekty pism, których nie podpisuje własnym
    imieniem i nazwiskiem. Wypełniając kartę pomocy "A" w części obejmującej punkt i dyżur
    wyraźnie jest wskazane, iż punkt jest prowadzony przez Miasto.
    Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia wykorzystuje Pani lokal i
    infrastrukturę zapewnioną przez Miasto. Kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje § 5
    ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r.
    Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że jako
    zleceniobiorca nie ponosi Pani również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego. Istotną
    okolicznością jest także fakt, że nie ma Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia ani
    wysokość stawki za dyżur, która została narzucona przez Miasto. Umowa zlecenia
    przewidują bowiem stałe zryczałtowane wynagrodzenie, niezależnie od liczby osób
    uprawnionych, które zgłoszą się na dyżur oraz efektu świadczonych usług. Zasady
    przyznawania wynagrodzenia zostały opisane powyżej. Od osób uprawnionych nie
    pobiera się żadnego wynagrodzenia za pomoc, której są beneficjentami. W świetle umowy
    zleceniobiorca nie może pobierać jakichkolwiek środków pieniężnych od osób
    obsługiwanych. W rezultacie, skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie, nie można
    mówić o ponoszeniu przez Panią ryzyka ekonomicznego.
    Nie wyraża i nie będzie wyrażała Pani oświadczeń woli w imieniu i na rzecz na rzecz
    Miasta. Świadcząc usługi objęte przedmiotową umową nie działa Pani jako pełnomocnik
    prowadzący swoją działalność gospodarczą, nie sporządza, ani nie podpisuje pism. Nie
    używa Pani w punkcie swoich pieczątek, szyldu, nie reprezentuje osób korzystających z
    darmowych porad prawnych przed sądem, nie ma również żadnego wpływu na dobór
    klientów.
    W umowie zawartej przez Panią nie zostały zawarte postanowienia odnośnie co do
    odpowiedzialności wobec osób trzecich. Umowa zawarta z Miastem nie zobowiązuje Panią
    do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Jednak z
    racji wykonywanego zawodu, obowiązkowo podlega ona takiemu ubezpieczeniu OC. W
    związku z powyższym odpowiedzialność wobec osób trzecich ponosi podmiot, z którym
    zawarła Pani umowę.
    W uzupełnieniu opisu sprawy wskazała Pani, że wynagrodzenie które otrzymuje Pani
    stanowi przychód o którym mowa w przepisach art. 13 pkt. 8 lit. a ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, tym samym nie ma obowiązku wystawiania faktury Vat z
    tytułu wykonywania czynności wskazanych we wniosku, a winna zostać jedynie
    wystawiona nota księgowa.
    Pytania
      1) Czy udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach przedstawionych we
        wniosku o interpretację indywidualną stanowi świadczenie usług w ramach
        prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, które podlega opodatkowaniu
        podatkiem VAT?
      2) Czy w odniesieniu do czynności opisanych w pkt 1, z tytułu wykonania czynności
        niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, winna Pani
        wystawić faktury VAT, a czy też powinna Pani wystawić notę księgową?

    Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione i doprecyzowane w uzupełnieniach
    wniosku)
    Ad.1.
    W Pani ocenie, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach przedstawionych
    we wniosku o interpretację indywidualną nie stanowi świadczenia usług w ramach
    prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, a tym samym nie podlega
    opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Zgodnie z przepisami ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju
    (art. 5 ust. 1 pkt 1), przez świadczenie usług, o którym mowa powyżej rozumie się każde
    świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
    niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7
    ustawy o VAT (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT). Pojęcie świadczenia usług w rozumieniu ustawy
    o VAT ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie
    (zarówno działanie, jak i zaniechanie), które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Usługą
    będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni odbiorca
    świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    Aby dana czynność była opodatkowana podatkiem od towarów i usług powinna być
    wykonana przez podatnika. Warunkiem opodatkowania jest łączne spełnienie dwóch
    przesłanek: po pierwsze czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana
    przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności
    gospodarczej, będzie podatnikiem podatku od towarów i usług. Działalność gospodarcza
    obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym
    podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób
    wykonujących wolne zawody. W szczególności w zakresie tego pojęcia mieszczą się
    czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i
    prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT).
    W przypadku działalności gospodarczej nie chodzi jedynie o przesłanki formalne tego
    rodzaju działalności, ale wypełnienie cech materialnych. Za wykonywaną samodzielnie
    działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, nie uznaje się
    jednak czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności
    osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami
    tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym
    zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich (art. 15 ust.
    3 pkt 3 ustawy o VAT).
    Nie będzie zatem podatnikiem w rozumieniu ustawy o VAT osoba, która w ramach
    podpisanej umowy tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze stosunkiem pracy,
    nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywanymi
    czynnościami. Istotne jest zatem to, by strony stosunku zobowiązaniowego prawidłowo
    określiły rodzaj czynności, warunki świadczenia tych czynności, wynagrodzenie i
    odpowiedzialność względem osób trzecich. Wtedy możliwe będzie prawidłowe określenie
    statusu podatkowo prawnego. Tym samym, otrzymane z tego tytułu wynagrodzenie nie
    podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a adwokat nie jest zobowiązany
    do wystawienia faktury i odprowadzenia podatku od towarów i usług - Ustawa z dnia 11
    marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, Dz. U. z 2020, poz. 106 z późn.zm. dalej cyt.:
    ustawa o VAT.

    Przenosząc powyższe rozważania na grunt świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej
    wypada stwierdzić, że w zakresie pierwszego warunku, tj. określenia warunków
    wykonywania czynności, co do zasady w istotę typowej umowy zlecenia (świadczenia
    usług), której przedmiotem jest pomoc prawna świadczona przez osobę fizyczną, wpisane
    jest wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej dającego zlecenie.
    Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej dającego zlecenie powoduje, że
    przyjmujący zlecenie nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego (co ma
    ścisły związek z tym, jak kształtuje się wynagrodzenie, czyli drugim warunkiem, który
    wpływa na określenie pozycji podatkowo prawnej).
    W praktyce weryfikacja spełnienia drugiego warunku sprowadza się do ustalenia, czy
    umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli odpowiedź jest twierdząca, nie można
    mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez adwokata.
    Warunek trzeci - odpowiedzialność wobec osób trzecich jest spełniony jeżeli zgodnie z
    umową odpowiedzialność leży po stronie dającego zlecenie, a nie po stronie faktycznego
    wykonawcy - przyjmującego zlecenie, co wyklucza samodzielny charakter jego działalności.
    Warunek będzie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie wprowadza) takiej
    odpowiedzialności.
    Przy kumulatywnym spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt 3
    ustawy o VAT, wykonywane przez adwokata czynności na podstawie umowy zawartej z
    powiatem, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym,
    otrzymane z tego tytułu wynagrodzenie nie podlega opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług, a adwokat nie jest zobowiązany do wystawienia faktury i odprowadzenia
    podatku od towarów i usług. Interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora KIS z
    dnia 15 kwietnia 2019 r., Nr 0113 KDIPT1 -1.4012.86.2019.2.AK oraz pismo z dnia 23
    września 2019 r., Nr 0115-KDIT1-1.4012.446.2019.3.MM; pismo z dnia 6 listopada 2017 r.,
    Nr 0112-KDIL1 2.4012.350.2017.2.MR), nie uznaje się jednak czynności, z tytułu których
    przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym
    wykonaniem tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy
    zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków
    wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie
    tych czynności wobec osób trzecich (art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT).
    Tym samym na gruncie powyższych okoliczności, odnosząc się do regulacji ustawy o PIT
    należy wskazać, że katalog przychodów, które należy zaliczyć do przychodów z działalności
    wykonywanej osobiście, określony został w art. 13 pkt 2-9 ustawy o PIT (art. 13 pkt 8 lit. a
    ustawy o PIT). Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10
    ust. 1 pkt 2 ustawy, uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie
    umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej
    prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz
    jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, z wyjątkiem przychodów
    uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
    pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów.
    Art. 13 pkt 9 ustawy o PIT stanowi o przychodach uzyskanych na podstawie umów o
    zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym
    charakterze, w tym przychodach z tego rodzaju umów zawieranych w ramach
    prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem
    przychodów, o których mowa w pkt 7, tj. przychodach otrzymywanych przez osoby,
    niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych,
    komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych. Jeśli umowy cywilnoprawne (w
    szczególności umowy zlecenia, umowy o dzieło) byłyby zawierane z osobami fizycznymi
    nieprowadzącymi działalności gospodarczej, to przychody ze świadczenia usług na rzecz
    tych podmiotów nie mogłyby zostać zaliczone do źródła przychodów, o którym mowa w
    art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o PIT. W konsekwencji dochody ze świadczenia usług na

    podstawie umów zlecenia i umów o dzieło zawartych z osobami fizycznymi
    nieprowadzącymi działalności gospodarczej powinny być zaliczone do przychodów z tzw.
    innych źródeł, zob. interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora KIS z dnia 12
    marca 2015 r., Nr IBPBI/1/415-1409/14/SK.
    Zaliczenie przychodów do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o której
    mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o PIT, zależy więc od łącznego spełnienia następujących
    warunków: 1) zleconą usługę podatnik wykona osobiście, tj. bez udziału osób
    zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia lub umowy o dzieło, które
    wykonywałyby czynności związane z istotą tej usługi; 2) umowa cywilnoprawna została
    zawarta z osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą lub osobą prawną i jej
    jednostką organizacyjną lub jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej,
    umowa cywilno-prawna nie zostanie zawarta w ramach prowadzonej przez podatnika
    działalności gospodarczej. Jeśli adwokat świadczy osobiście nieodpłatną pomoc prawną na
    podstawie umowy z powiatem, poza świadczoną przez siebie działalnością gospodarczą,
    jego przychód może być zaliczony do kategorii przychodów z działalności wykonywanej
    osobiście.
    Tym samym należy uznać, że wynagrodzenie adwokata za wykonywane usługi, będące
    przedmiotem wniosku, stanowią przychód, o którym mowa w przepisach art. 13 pkt 8 lit.
    a, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Ad. 2.
    Nie ma Pani obowiązku wystawiania faktury Vat z tytułu wykonywania czynności
    wskazanych we wniosku, a winna zostać jedynie wystawiona nota księgowa.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2024 poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest

    dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie
    świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia
    odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy wskazać, że aby dana czynność stanowiąca świadczenie usług w rozumieniu art. 8
    ust. 1 ustawy, była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana
    przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i
    usług.
    W oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Według art. 15 ust. 3 ustawy:
      Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności:
      1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26
        lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
      2) (uchylony)
      3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26
        lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu
        wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych
        czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym
        wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków
        wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego
        wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Na mocy art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
    (Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1
      pkt 2, uważa się:
      1) (uchylony)
      2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej,
      naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w
      konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z
      tytułu udziału w badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty

      tworzące system szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania
      sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz
      przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
      3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
      4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
      arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
      5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z
      pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób
      powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z
      wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7;
      6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.
      14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
      7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
      7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
      8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy
      o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej
      jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości
      prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
      działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje
      te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku
      - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
      prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
      przychodów, o których mowa w pkt 9;
      9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o których mowa
      w pkt 7.
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone
    czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej
    działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy, istotne jest
    łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, tj. związanie
    zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi
    stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności co do warunków:
    - wykonywania tych czynności,
    - wynagrodzenia, oraz
    - odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zatem, użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez

    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz
    także spełnione muszą zostać pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in., czy
    działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto
    ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej
    działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i
    usług, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i
    wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie
    warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego
    wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania, poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do
    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala wyłączyć
    wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym,
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku VAT
    prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika
    podatku VAT) od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania
    podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy.
    Znacząca jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności, wynikającej z charakteru
    stosunku prawnego łączącego Panią oraz Miasto.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11.12.2006 Nr 347, str. 1, ze zm.), zwanej
    dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady. Na podstawie tego artykułu:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

    Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub
    niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za
    działalność gospodarczą.
    W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która
    może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym
    miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
    działalności.
    Przepis art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wyjaśnia znaczenie terminu „samodzielnie”
    użytego w art. 9. Jak stanowi ww. art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:
      Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza
      jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych
      osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi
      więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a
      pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
      pracodawcy.
    W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy
    przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.
    Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:
      Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba,
      która okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub
      transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz
      sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza
      terytorium państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty.
    Przy czym, zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje
      transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi (...).
    Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności
    gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i
    usług.
    To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością
    wykonywaną okazjonalnie, nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie
    podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom
    dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby
    brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem
    definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady
    jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub
    rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca
    lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112
    /WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania
    środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.
    Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla
    przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja
    Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach
    wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która
    wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu,
    na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po

    stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.
    Ponadto, zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się
    tyczy warunków pracy należy przeanalizować czy pracownik jest niejako zintegrowany z
    organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją
    działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór
    współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też
    brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla
    działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże poddanie się niektórym
    dyrektywom jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które
    odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego
    działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także
    to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego
    wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma
    wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na
    pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest
    odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać
    (pkt 6).
    Zauważenia wymaga, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak
    bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie,
    które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę,
    podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.
    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy zleceniobiorcą – Panią a zleceniodawcą – Miastem wykaże, że spełnione są
    wszystkie trzy warunki, to nie można uznać Pana za podatnika VAT. Jednocześnie brak
    spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że zleceniobiorca występuje w charakterze
    podatnika VAT.
    Warunek pierwszy – warunki wykonywania czynności: należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest poradnictwo obywatelskie oraz
    pomoc prawna świadczone przez osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego – w niniejszej sprawie Miasta.

    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie –
    warunek drugi).
    Warunek drugi – wynagrodzenie: zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie, to nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez
    zleceniobiorcę.
    Warunek trzeci – odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich: warunek będzie
    spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy – zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Z opisu sprawy wynika, że w ramach praktyki adwokackiej, świadczy Pani nieodpłatną
    pomoc prawną na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej. Zawarła Pani z Miastem umowę o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy
    prawnej z dnia 18 grudnia 2024 roku na rok 2025. Zgodnie z Umową o nieodpłatną pomoc
    prawną zawartą przez Panią, działając w charakterze adwokata zobowiązała się Pani do
    osobistego świadczenia za wynagrodzeniem należnym od Miasta nieodpłatnej pomocy
    prawnej osobom uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej prowadzonym
    przez Urząd Miasta. Wynagrodzenie określone w Umowie o nieodpłatną pomoc prawną
    jest ustalone przez Miasto, na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Nie ma Pani wpływu
    na wysokość wynagrodzenia należnego od Miasta ani jego negocjacji, w szczególności
    wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad udzielonych w trakcie dyżurów, które
    odbywam w tracie miesiąca. Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy
    prawnej na podstawie umowy zawartej z Miastem nie stanowi kategorii przychodów, o
    których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ponosi
    Pani gospodarczego i ekonomicznego ryzyka w związku z wykonywaniem czynności na
    podstawie umowy zawartej z Miastem. Udzielając pomocy prawnej nie ponosi Pani
    odpowiedzialności za świadczone usługi. Nie wyraża i nie będzie wyrażała Pani oświadczeń
    woli w imieniu i na rzecz na rzecz Miasta. Świadcząc usługi objęte przedmiotową umową
    nie działa Pani jako pełnomocnik prowadzący swoją działalność gospodarczą, nie
    sporządza, ani nie podpisuje pism. W umowie zawartej przez Panią nie zostały zawarte
    postanowienia odnośnie co do odpowiedzialności wobec osób trzecich. Wynagrodzenie
    które otrzymuje Pani stanowi przychód o którym mowa w przepisach art. 13 pkt. 8 lit. a
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Analiza okoliczności sprawy i powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że świadczenie
    przez Panią usług z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie zawartej umowy
    zlecenia, nie mieści się w definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie o
    podatku od towarów i usług.
    Realizując czynności na podstawie umowy zlecenia nie ponosi Pani odpowiedzialności
    wobec osób trzecich za wykonywane czynności oraz nie ponosi ryzyka gospodarczego i
    ekonomicznego związanego z wykonywanymi ww. czynnościami.

    Powyższe wskazuje, że zawarcie opisanej umowy zlecenia powoduje powstanie stosunku
    prawnego posiadającego cechy zbliżone do stosunku pracy, w ramach którego Pani jako
    Zleceniobiorca związana jest ze Zleceniodawcą więzami prawnymi co do warunków
    wykonywania czynności, wynagrodzenia, a także odpowiedzialności Zleceniodawcy wobec
    osób trzecich. Jak bowiem wskazano wyżej, warunek ten będzie także spełniony, gdy dana
    umowa nie przewiduje (nie wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach przedstawionych we
    wniosku o interpretację indywidualną nie stanowi świadczenia usług w ramach
    prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, a tym samym nie podlega
    opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Tym samym, Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za prawidłowe.
    W dalszej kolejności Pani wątpliwości dotyczą kwestii dokumentowania ww. usług, w
    sytuacji, gdy nie będą one opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
    Zasady wystawiania faktur zostały uregulowane w Dziale XI ustawy, w Rozdziale 1 –
    Faktury.
    W świetle art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
      Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także
      dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2,
      dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości
      dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
      niebędącej podatnikiem.
    Elementy jakie powinna zawierać faktura wymienione zostały w art. 106e ust. 1 ustawy.
    Stosownie do art. 106b ust. 2 ustawy:
      Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży
      zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów
      wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
    Według art. 106b ust. 3 ustawy:
      Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę
      dokumentującą:
      1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie
      wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
      a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,
      b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,
      1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których
      mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z
      wyjątkiem:
      a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust.
      5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,
      b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
      2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art.

      - jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od
      końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano
      całość lub część zapłaty.
    Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:

      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że faktura dokumentuje dokonanie
    sprzedaży, przez którą rozumie się odpłatne wydanie towaru lub odpłatne świadczenie
    usług, czyli czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Podatnik wykonujący czynności w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wystawia fakturę w
    przypadku sprzedaży towaru lub usługi.
    Fakturę wystawia się tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Zatem podatnik nie może z
    tytułu wykonania czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług wystawić faktury.
    Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j.
    Dz. U. z 2025 r. poz. 111):
      Jeżeli z odrębnych przepisów nie wynika obowiązek wystawienia faktury, podatnicy
      prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani, na żądanie kupującego lub
      usługobiorcy, wystawić rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub
      wykonanie usługi.
    Zatem obowiązek wystawienia rachunku ma zastosowanie do podatników, jednakże w
    ograniczonym zakresie, tj. w przypadkach, gdy z ustawy nie wynika obowiązek
    wystawienia faktury.
    Jak wyżej rozstrzygnąłem, świadczenie przez Panią usług z zakresu pomocy prawnej na
    podstawie zawartej umowy z Miastem, nie mieści się w definicji działalności gospodarczej
    określonej w ustawie o podatku od towarów i usług, a tym samym nie jest Pani z tego
    tytułu podatnikiem zobowiązanym do rozliczania tego podatku. Usługi z zakresu pomocy
    prawnej i poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy współpracy, nie podlegają
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    W konsekwencji brak jest podstaw do wystawienia faktur w celu udokumentowania ww.
    czynności, bowiem faktury są dowodem dokumentującym wykonanie czynności
    podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Brak jest również podstaw do wystawienia rachunku, o którym mowa w art. 87 § 1
    Ordynacji podatkowej, z tytułu świadczenia pomocy prawnej i poradnictwa
    obywatelskiego, ponieważ w ww. zakresie nie prowadzi Pani działalności gospodarczej.
    Podsumowując, skoro ww. usługi nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług, brak jest podstaw do wystawiania przez Panią faktur lub rachunków. Powyższe
    wynagrodzenie z umowy współpracy zawartej z Miastem w przedmiocie realizacji
    świadczeń z zakresu pomocy prawnej, może być udokumentowane na podstawie innych
    dokumentów księgowych, w tym not księgowych. Zaznaczenia jednak wymaga, że nota
    księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez przepisy ustawy o podatku od
    towarów i usług i jako taka nie jest objęta ich regulacją. Brak jest jednakże przeciwwskazań
    na gruncie ww. przepisów dla takiego sposobu udokumentowania.
    Tym samym, Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem
    wniosku (zapytań). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte
    pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
    Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający
    wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego
    przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle
    związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z
    powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie
    sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
    W interpretacji tej, jako element stanu faktycznego przyjęto Pani wskazanie, że „(...)
    wynagrodzenie które otrzymuje Pani stanowi przychód o którym mowa w przepisach art.
    13 pkt. 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. (...)”
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):

    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.