Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.731.2020.2.JK2
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-01-22
Teza: Obowiązki płatnika w związku z wypłatą diet członkom Społecznej Rady
Słowa kluczowe: dieta; komisja; obowiązek-obowiązek płatnika; rada
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2209 r., poz. 1325, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 19 listopada 2020 r. (data wpływu 19 listopada 2020 r.) uzupełnionym pismem (data wpływu 15 grudnia 2020 r.) na wezwanie z dnia 4 grudnia 2020 r. Nr 0114-KDIP3-2.4011.731.2020.1.JK2 (data doręczenia 4 grudnia 2020 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w związku z wypłatą diet członkom Społecznej Rady – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 listopada 2020 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w związku z wypłatą diet członkom Społecznej Rady.

Z uwagi na braki formalne, pismem z dnia 4 grudnia 2020 r. Nr 0114-KDIP3-2.4011.731.2020.1.JK2 (data doręczenia 4 grudnia 2020 r.) tut. Organ wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Pismem (data wpływu 15 grudnia 2020 r.) Wnioskodawca braki uzupełnił w terminie.

We wniosku i uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości (….), wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2018 r. poz. 2267, z późn. zm.) przy Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości (…) działa Społeczna Rada, będąca organem opiniodawczo-doradczym składająca się z 9 członków, których powołuje i odwołuje Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji spośród członków organizacji pozarządowych prowadzących działalność pożytku publicznego, a także stowarzyszeń, których statutowym celem jest w szczególności działalność wspomagająca rozwój wspólnot i społeczności lokalnych, zwiększenie świadomości prawnej społeczeństwa oraz kształtowanie kompetencji obywatelskich. Zgodnie z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 września 2020 r. o zmianę ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości (…), wydanych z naruszeniem prawa, ustawy o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1709) członkom Społecznej Rady przysługuje ryczałtowa miesięczna dieta w wysokości 10,56% przeciętnego wynagrodzenia w II kwartale roku poprzedniego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U z 2020 r. poz. 53, 252, 568, 1222, 1578).

W uzasadnieniu do ww. ustawy z dnia 17 września 2020 r. wskazano, że:

\- w skład Społecznej Rady weszli działacze ruchów lokatorskich, przedstawiciele społecznych organizacji, które broniły lokatorów przed skutkami reprywatyzacji w (…). Jej członkowie uczestniczą w rozprawach Komisji i dostarczają cennych informacji, które pozwalają następnie Komisji dokonywać kluczowych ustaleń w prowadzonych postępowaniach. Społeczna Rada zbiera się zwyczajowo raz w tygodniu, a więc w miesiącu obraduje czterokrotnie.

Członkowie Społecznej Rady do czasu zmiany przepisów wykonywali swoje obowiązki bezpłatnie, w związku z czym zaproponowano, by przysługiwała im ryczałtowa miesięczna dieta w wysokości 10,56% przeciętnego wynagrodzenia w II kwartale roku poprzedniego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa GUS.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1426), wolne od podatku dochodowego są: diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich - do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 3.000 zł.

Wymaga podkreślenia, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji wykonywania obowiązków społecznych lub obywatelskich. Jednakże zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 listopada 1997 r. (sygn. akt U 6/97) „o pełnieniu obowiązku obywatelskiego możemy mówić wtedy, gdy dana osoba uczestniczy w zawiadywaniu sprawami państwowymi jako obywatel, zgodnie z zasadami demokratyzmu instytucji publicznych. Z pełnieniem obowiązków społecznych natomiast mamy do czynienia wówczas, gdy dana osoba uczestniczy w pracy instytucji (w szczególności instytucji samorządu terytorialnego) jako reprezentant pewnej społeczności, biorąc udział w rozwiązywaniu problemów tej społeczności w jej interesie”.

Biorąc pod uwagę powyższe, w szczególności ogólne brzmienie przepisu określającego krąg podmiotów spośród których (…) powołuje członków Rady Społecznej powstała wątpliwość, czy możliwe jest skorzystanie ze zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 21 ust.1 pkt 17 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca jako płatnik podatku zostało zobowiązane do wypłaty diet ryczałtowych dla członków Rady Społecznej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy działanie Wnioskodawcy jako płatnika jest prawidłowe w kontekście niezastosowania zwolnienia podatkowego od wypłaconej diety w myśl art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, jako płatnik naliczy podatek od zryczałtowanych miesięcznych diet, które będą wypłacone członkom Społecznej Rady.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1426, z późn.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jednym ze źródeł przychodów, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, jest działalność wykonywana osobiście.

Stosownie do art. 13 pkt 5 wskazanej ustawy za przychody z takiej działalności uważa się m.in. przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7, czyli przychodów otrzymywanych przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.

Natomiast zgodnie z art. 13 pkt 6 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z działalności wykonywanej osobiście w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji rządowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, w tym także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej.

Stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.

W świetle art. 42 ust. 1 ww. ustawy, płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) – na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca wypłaca diety członkom Społecznej Rady działającej przy Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości (…)

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości (…), wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2018 r. poz. 2267, z późn. zm.), tworzy się Komisję do spraw reprywatyzacji nieruchomości w., zwaną dalej "Komisją".

Według art. 3 ust. 3 ww. ustawy, Komisja jest organem administracji publicznej stojącym na straży interesu publicznego, w zakresie postępowań w przedmiocie wydania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości (…)

Jak wynika z art. 8 ust. 1 tej ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości (…), wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2018 r. poz. 2267, z późn. zm.), przy Komisji działa Społeczna Rada, będąca organem opiniodawczo-doradczym Komisji.

Stosownie do art. 8 ust. 2 ww. ustawy, Członków Społecznej Rady, w liczbie do 9 osób, powołuje i odwołuje Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji spośród członków organizacji pozarządowych prowadzących działalność pożytku publicznego, a także stowarzyszeń, których statutowym celem jest w szczególności działalność wspomagająca rozwój wspólnot i społeczności lokalnych, zwiększanie świadomości prawnej społeczeństwa oraz kształtowanie kompetencji obywatelskich.

Natomiast art. 8a cytowanej wyżej ustawy stanowi, że członkom Społecznej Rady przysługuje ryczałtowa miesięczna dieta w wysokości 10,56% przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53, 252, 568, 1222 i 1578).

Wątpliwość Wnioskodawcy wzbudziła kwestia czy prawidłowo nie zastosował zwolnienia wynikającego art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do wypłaconej diety.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o PIT stanowi, że: wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich – do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 3000 zł.

Należy zauważyć, że o zakresie stosowania przepisu art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o PIT, wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 listopada 1997 r., sygn. akt U 6/97 (publ. OTK 1997/5-6/65).

W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził między innymi, iż: „Wykładnia przepisów ustanawiających zwolnienia podatkowe, jako sui generis wyjątki od reguły opodatkowania, musi być wykładnią ścisłą. Jak wskazano wyżej, nieprecyzyjna redakcja art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy podatkowej, zamieszczenie w nim pojęć nie zdefiniowanych ani w tej ustawie, ani w innych ustawach, nie ułatwia takiej wykładni. Aby uniknąć dowolności i wykładni za szerokiej, należy przyjąć zasadę, że kryteria rozumienia powyższych pojęć muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych, a tylko pomocniczo (w kwestiach nie rozstrzygniętych przez ustawy) mogą odwoływać się do znaczeń pozaprawnych. (…) O pełnieniu obowiązku obywatelskiego możemy mówić wtedy, gdy dana osoba uczestniczy w zawiadywaniu sprawami państwowymi jako obywatel, zgodnie z zasadami demokratyzmu instytucji publicznych (a nie np. osoba odpłatnie świadcząca usługi eksperckie czy jako pracownik wykonujący swe obowiązki zawodowe). Z pełnieniem obowiązków społecznych mamy zaś do czynienia wówczas, gdy dana osoba uczestniczy w pracy instytucji (w szczególności instytucji samorządu terytorialnego lub zawodowego) jako reprezentant pewnej społeczności, biorąc udział w rozwiązywaniu problemów tej społeczności w jej interesie (tego rodzaju funkcje należy odróżnić od usług świadczonych w celach zarobkowych). Tak rozumiane obowiązki społeczne lub obywatelskie można pełnić nie tylko na podstawie wyboru lecz także w wyniku powołania przez właściwy organ, wyznaczenia przez upoważnioną organizację społeczną lub na skutek podobnych prawem określonych zdarzeń”.

Tożsamą definicję w zakresie obowiązków społecznych użyto w wyroku z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. II FSK 1908/10.

Dodatkowo jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 7 października 1997 r. sygn. akt III SA 253/96, wyrażenie osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich „należy rozumieć bardzo szeroko. Nie ma bowiem legalnej definicji tego wyrażenia ani w przepisach podatkowych ani też w innych przepisach prawa. W świetle Słownika języka polskiego (Warszawa 1993, t. II, s. 435 i t. III, s. 296) wyraz "społeczny" oznacza między innymi "zorganizowany, przeznaczony dla społeczeństwa, do obsługiwania społeczeństwa, do zaspokojenia jego potrzeb, będący przedstawicielem społeczeństwa, pracujący dla społeczeństwa, dla dobra ogółu". Jeżeli chodzi o wyraz "obywatelski" to, oznacza on "obowiązek obywatelski, Prawa obywatelskie, Komitet, Sąd obywatelski, Straż obywatelska zorganizowana z osób prywatnych, ochotników, niefachowców, do doraźnej pomocy władzom, jako instytucje tymczasowe"”.

Zwolnienie określone w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o PIT, znajduje zastosowanie jedynie w przypadku przychodów określonych w art. 13 pkt 5 tej ustawy, w związku z czym przychody uzyskane z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 6, nie korzystają z przedmiotowego zwolnienia.

W związku z powyższym należy ustalić do jakiego źródła przychodu należy zakwalifikować wypłacane przez Wnioskodawcę diety członkom Społecznej Rady.

Przechodząc na grunt analizowanej sprawy wskazać trzeba, że Członkowie Społecznej Rady zostali powołani jako reprezentanci określonej społeczności obywatelskiej w celu obrony lokatorów przed skutkami reprywatyzacji w (…). W skład Społecznej Rady weszli działacze ruchów lokatorskich, przedstawiciele społecznych organizacji, które broniły lokatorów przed skutkami reprywatyzacji w W. Jej członkowie uczestniczą w rozprawach Komisji i dostarczają cennych informacji, które pozwalają następnie Komisji dokonywać kluczowych ustaleń w prowadzonych postępowaniach. Dodatkowo Społeczna Rada, będąca organem opiniodawczo-doradczym Komisji, działała dotąd pro publiko bono.

Obecnie wypłacana dieta Członkom Społecznej Rady przysługuje w ściśle określonej wysokości z tytułu pełnienia danej funkcji (nie stanowi wynagrodzenia sensu stricto), a jej wysokość nie zależy od faktycznego zaangażowania w pracę osoby, na rzecz której dieta jest wypłacana.

Biorąc pod uwagę stan faktyczny wniosku, orzecznictwo oraz powołane powyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że ryczałtowa miesięczna dieta w wysokości 10,56% przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale roku poprzedniego Społecznej Rady należy zakwalifikować do przychodów, o których mowa w art. 13 ust. 5 ustawy o PIT, tj. do przychodów otrzymywanych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, które zwolnione są z podatku dochodowego na mocy i w granicach określonych art. 21 ust. 1 pkt 17 tej ustawy. Zatem po stronie Wnioskodawcy nie wystąpi obowiązek naliczenia, poboru i odprowadzenia do urzędu skarbowego zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tego tytułu.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.