Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/4510-165/16-4/DK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2016-06-10
Teza: W jakim momencie stwierdzić należy, że przesłanki uprawdopodobniające nieściągalność wierzytelności określone w art. 16 ust. 2a pkt 3 Ustawy CIT zostały spełnione: czy w momencie wystąpienia opisanych tam zdarzeń, czy też w momencie kiedy Wnioskodawca powziął wiadomość o takim zdarzeniu, np. na podstawie otrzymanych dokumentów?
Słowa kluczowe: koszt; koszt-koszty uzyskania przychodów; odpisy-odpisy aktualizujące; uprawdopodobnienie; wierzytelność; wierzytelność-wierzytelności nieściągalne
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 1 kwietnia 2016 r. (data wpływu 8 kwietnia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie określenia momentu stwierdzenia uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 kwietnia 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie określenia momentu stwierdzenia uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności.

W złożonym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

X (dalej: „Wnioskodawca”) prowadzi działalność na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1450 j.t. ze zm.). Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest gromadzenie środków pieniężnych wyłącznie swoich członków, udzielanie im pożyczek i kredytów, przeprowadzanie na ich zlecenie rozliczeń finansowych oraz pośredniczenie przy zawieraniu umów ubezpieczenia na zasadach określonych w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym.

W toku prowadzonej działalności Wnioskodawca zawiera i będzie zawierał w przyszłości umowy o udzielenie swoim członkom kredytów lub pożyczek pieniężnych. Pomimo dokonywanej oceny zdolności kredytowej klientów Wnioskodawcy (członków) zdarza się, że udzielony przez Wnioskodawcę kredyt lub pożyczka pieniężna nie są zwracane w terminie określonym w umowie. W takich przypadkach, po wyczerpaniu innych środków służących uzyskaniu dobrowolnej zapłaty zaległych zobowiązań przez dłużników, Wnioskodawca występuje na drogę sądową przeciwko dłużnikom, występując do właściwego sądu powszechnego z powództwem o zapłatę kwoty należnej przez dłużnika. W wielu przypadkach dłużnicy, korzystając z przysługujących im środków prawnych w ramach prowadzonego postępowania sądowego, kwestionują wierzytelność Wnioskodawcy wnosząc np. sprzeciw od nakazu zapłaty lub składając apelację od wyroku sądu. Zasadą jest, iż Wnioskodawca uzyskuje informację o czynnościach prawnych dłużnika dotyczących kwestionowania wierzytelności Wnioskodawcy z pewnym opóźnieniem, tj. np. po otrzymaniu odpisu pisma skierowanego przez dłużnika do sądu – zgodnie z przepisami dotyczącymi doręczania pism w postępowaniu cywilnym.

W przypadku występowania zaległości w spłacie należności z tytułu udzielonej pożyczki lub kredytu, Wnioskodawca, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo - kredytowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 880 dalej „Rozporządzenie MF”) oraz przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330 j.t.) jest zobowiązany do tworzenia w księgach rachunkowych odpisów aktualizujących wartość takich należności. Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu udzielonych pożyczek i kredytów tworzone są przez Wnioskodawcę w wysokości wynikającej z powołanych przepisów regulujących zasady rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych i w zależności od stanu zagrożenia nieściągalnością są tworzone na pokrycie części lub całości należności. Odpisy dokonane częściowo, w przypadku zmiany okoliczności stanowiących podstawę tworzenia odpisu, są odpowiednio powiększane (aż do 100% kwoty należności).

Pytania Wnioskodawcy dotyczą odpisów aktualizujących wartość wierzytelności, w stosunku do których opóźnienie w zapłacie przez dłużnika przekracza 6 miesięcy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 26b w związku z art. 16 ust. 2a pkt 3 lit. c tiret pierwsze Ustawy CIT, odpisy aktualizujące wartość wierzytelności kwestionowanych przez dłużników, tworzone przez Wnioskodawcę w okolicznościach określonych we Wniosku, stanowią koszty uzyskania przychodów Wnioskodawcy?
2.  Czy odpis aktualizujący wartość wierzytelności utworzony lub zwiększony zgodnie z odrębnymi przepisami już po spełnieniu przesłanki uprawdopodobnienia nieściągalności danej wierzytelności, stosownie do art. 16 ust. 2a pkt 3 lit. c tiret pierwsze Ustawy CIT, stanowić może koszt uzyskania przychodów Wnioskodawcy?
3.  W jakim momencie stwierdzić należy, że przesłanki uprawdopodobniające nieściągalność wierzytelności określone w art. 16 ust. 2a pkt 3 Ustawy CIT zostały spełnione: czy w momencie wystąpienia opisanych tam zdarzeń, czy też w momencie kiedy Wnioskodawca powziął wiadomość o takim zdarzeniu, np. na podstawie otrzymanych dokumentów?

Niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie trzecie w pozostałym zakresie sprawa zostanie rozpoznana odrębnie.

We własnym stanowisku w sprawie w odniesieniu do pytania trzeciego Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z odrębnymi przepisami, odpisy aktualizujące wartość wierzytelności stanowią koszty uzyskania przychodu w okresie, w którym Wnioskodawca powziął wiadomość o spełnieniu przesłanki uprawdopodobniającej nieściągalność wierzytelności.

W opisanym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) momentem takim będzie przykładowo otrzymanie przez Wnioskodawcę informacji o złożonym przez dłużnika sprzeciwie od nakazu zapłaty, czy wniesieniu apelacji od wyroku sądowego.

Uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności stanowiące warunek zaliczenia odpisów aktualizujących do kosztów uzyskania przychodów leży w interesie podatnika. Podatnik, mając na względzie katalog przesłanek z Ustawy CIT, których spełnienie czyni prawdopodobnym, iż wierzytelność nie zostanie przez dłużnika uregulowana, ma obowiązek gromadzenia stosownych dokumentów (informacji) na tę okoliczność

W ocenie Wnioskodawcy zatem uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności przez podatnika może nastąpić (najwcześniej) z chwilą powzięcia przez niego informacji o okolicznościach wskazujących na nieściągalność wierzytelności, niezależnie od tego, kiedy one miały miejsce. Przykładowo, uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności w oparciu o przesłankę kwestionowania przez dłużnika wierzytelności w drodze powództwa sądowego nastąpi z chwilą uzyskania informacji o złożeniu stosownego pisma w sądzie przez dłużnika, niezależnie od daty kiedy pismo to zostało złożone.

Na potwierdzenie zasadności powyższego stanowiska przywołać należy interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 1 czerwca 2015 r. (ILPB3/4510-1-99/15-2/AO), w której organ uznał za prawidłowe stanowisko wnioskodawcy, iż: „(\`(...)\`) jeżeli podatnik dokonał odpisu aktualizującego dla celów rachunkowych wcześniej, natomiast okoliczności uprawdopodobniające nieściągalność wierzytelności wystąpiły później (po jakimś czasie po dokonaniu odpisu aktualizującego), odpis aktualizujący może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w momencie powzięcia przez podatnika informacji o wystąpieniu okoliczności uprawdopodobniających nieściągalność wierzytelności”.

Mając na względzie powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż utworzone zgodnie z odrębnymi przepisami odpisy aktualizujące wartość wierzytelności stanowią koszty uzyskania przychodu w okresie, w którym Wnioskodawca powziął wiadomość o spełnieniu przesłanki uprawdopodabniającej nieściągalność wierzytelności, o której mowa w Ustawie o CIT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w odniesieniu do przedstawionego pytania jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Niniejsza interpretacja została wydana przy założeniu, że wierzytelności, o których mowa nie są wierzytelnościami przedawnionymi. Jednocześnie wskazać należy, że w ramach procedury wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego tutejszy organ opiera się tylko i wyłącznie na przedstawionym we wniosku stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, nie prowadzi natomiast postępowania dowodowego, które stanowią domenę postępowania podatkowego, czy też kontrolnego.

W kontekście powołanej we wniosku interpretacji indywidualnej należy wskazać, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie mogła tym samym wpływać na sposób rozstrzygnięcia przyjęty w sprawie przedmiotowej.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.