Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.197.2021.2.AB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-06-24
Teza: w zakresie zwolnienia od podatku VAT transakcji przeniesienia z mocy prawa działki zabudowanej nr 3 w zamian za odszkodowanie oraz nie wliczania kwoty odszkodowania do wartości sprzedaży
Słowa kluczowe: grunty; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 4 marca 2021 r. (data wpływu 10 marca 2021 r.) uzupełnionym pismem z 20 maja 2021 r. (data wpływu 26 maja 2021 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT transakcji przeniesienia z mocy prawa działki zabudowanej nr 3 w zamian za odszkodowanie oraz nie wliczania kwoty odszkodowania do wartości sprzedaży – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 marca 2021 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT transakcji przeniesienia z mocy prawa działki zabudowanej nr 1 w zamian za odszkodowanie oraz nie wliczania kwoty odszkodowania do wartości sprzedaży.

Ww. wniosek został uzupełnionym pismem z 20 maja 2021 r. (data wpływu 26 maja 2021 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 6 maja 2021 r. znak: 0111-KDIB3-1.4012.197.2021.1.AB.

We wniosku przedstawiono następujący zaistniały stan faktyczny:

Spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność na podstawie statutu, Ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze, ustawy z dnia 15 grudnia o spółdzielniach mieszkaniowych oraz innych ustaw.

Celem spółdzielni jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu oraz w miarę możliwości innych potrzeb wynikających z zamieszkiwania w spółdzielczym osiedlu.

Głównymi zadaniami realizowanymi przez spółdzielnię jest:

1.  Zarządzanie nieruchomościami stanowiącymi mienie spółdzielni,
2.  Zarządzanie nieruchomościami stanowiącymi własność członków spółdzielni,
3.  Zarządzanie nieruchomościami niestanowiącymi jej mienia lub mienia jej członków
4.  Wynajmowanie lokali użytkowych

Do 31 grudnia 2017 r. spółdzielnia była czynnym podatnikiem Vat. Od 1 stycznia 2018 r. spółdzielnia korzystała ze zwolnienia podmiotowego VAT na podstawie art. 113 ustęp 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. 2020 r. poz. 106 ze zm.).

W swoich zasobach spółdzielnia posiada min. budynek mieszkalny zlokalizowany w centrum miasta posadowiony na działce będącej współwłasnością spółdzielni/ w budynku są trzy lokale posiadające status odrębnej własności - stąd współwłasność /nr 2 obręb … Pismem z dnia 20 czerwca 2017 r. Spółdzielnia została zawiadomiona, że 19 czerwca 2017 r. została wydana decyzja nr … o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. na rzecz Prezydenta …, dla zadania pod nazwą „… w celu wyznaczenia dróg i pasów rowerowych (drogi kategorii gminnej) - której to decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

W decyzji tej zatwierdzeniu podlega podział nieruchomości - działki numer 2, obręb Plac … , na działki nr 3 i 4. Działka 3 o powierzchni 0,0010 ha została wydzielona z majątku spółdzielni i stała się własnością Gminy z dniem uzyskania przez ww. decyzję waloru ostateczności (zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych). Zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Miejskiego … z dnia 15 maja 2019 r. dla obszaru na którym położona jest przedmiotowa działka brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Według Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego przyjętego Uchwałą nr … Rady Miejskiej … z dnia 20 maja 2010 r. jest to teren przeznaczony pod zabudowę śródmiejską, a w zakresie elementów systemu transportowego jako korytarz ulic i węzłów.

W momencie uprawomocnienia wydanej decyzji nr … o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą „… w celu wyznaczenia dróg i pasów rowerowych” teren przedmiotowego chodnika stał się pasem drogowym ul. …..

Postanowieniem z dnia 12 lutego 2019 r. Wojewoda … wyznaczył Starostę … do rozpatrzenia sprawy o ustalenie wysokości odszkodowania z tytułu przejęcia przez Gminę … całości udziałów w prawie własności przedmiotowej działki nr 3. Pismem z dnia 20 marca 2019 r. Starosta … zawiadomił spółdzielnię o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa przez Gminę … przedmiotowej nieruchomości.

Pismem z 11 września 2019 r. Starosta …. powiadomił spółdzielnię, że na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych orzekł w decyzji o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości 13686 zł z tytułu nabycia z mocy prawa przez Gminę … nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 3 o powierzchni 0,0010 ha położonej w obrębie Plac … oraz o wypłacie odszkodowania na rzecz osób fizycznych i prawnych /4 uczestników postępowania/. Decyzja stała się ostateczna z dniem 18.10.2019 r.

Na podstawie art. 132 ust. 1a z dnia 27 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 203) do zapłaty odszkodowania zobowiązany był prezydent … w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stała się ostateczna. Przysługująca Spółdzielni część odszkodowania wpłynęła na konto 29.11.2019 r.

Badając stan prawny nieruchomości. Starosta …, ustalił, że w dniu w którym decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna działka nr 3 była zabudowana następującymi budowlami:

1.  chodnikiem z kostki brukowej betonowej o pow. 2,74 m.kw
2.  chodnikiem z płytek betonowych 50 cm x 50 cm z obrzeżem betonowym - powierzchnia chodnika 3,86 m.kw.
3.  chodnikiem z kostki kamiennej nieregularnej z obrzeżem betonowym o powierzchni 1.80 m.kw.
4.  obrzeżami betonowymi o długości łącznej 11,97 m.

Powyższy opis nieruchomości jest zgodny z notatką z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 7 grudnia 2018 r., której celem było określenie stanu zagospodarowania /inwentaryzacja/ działki nr 3, obręb Plac … we … spisanej przez rzeczoznawcę majątkowego, w obecności pracownika spółdzielni.

Budynek mieszkalny wraz z infrastrukturą /chodniki/ został zbudowany i zasiedlony w 1997 r. Spółdzielnia nie zawierała żadnych umów najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, których przedmiotem byłaby ta działka. Spółdzielnia nie poniosła nakładów na ulepszenie ww. działki w rozumieniu art. 43 ust. 1 punkt 10a podpunkt b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a tym samym nie przekroczyły one 30% wartości początkowej. W stosunku do tego obiektu nie przysługiwało spółdzielni prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony.

W uzupełnieniu Wnioskodawca wskazał, że:

Ad.I.1

Obiekty znajdujące się na działce nr 3, wymienione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz poniżej czyli:

1.  chodnik z kostki brukowej betonowej o pow. 2,74 m.kw.,
2.  chodnik z płytek betonowych 50 cm x 50 cm z obrzeżem betonowym - powierzchnia chodnika 3,86 m.kw.
3.  chodnik z kostki kamiennej nieregularnej z obrzeżem betonowym o powierzchni 1,80 m.kw.
4.  obrzeża betonowe o długości łącznej 11,97 m

były budowlą w myśl art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. - trwale związaną z gruntem. Stanowiły całość funkcjonalno-użytkową trwale związaną z gruntem. Stanowiły jeden chodnik zbudowany z różnych materiałów. Odbioru dokonano protokolarnie w dniu 01.07.1997 r. Na poparcie powyższego Zarząd zamieszcza poniżej stanowisko Sądu Administracyjnego. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2775/13) cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce.

Ad.I.2.

W związku z żądaniem odniesienia się do każdej budowli oddzielnie poniżej to Wnioskodawca czyni, natomiast tak jak pisze Wnioskodawca powyżej budowle te stanowiły jedną całość funkcjonalno-użytkową. Był to chodnik, stanowiący budowlę trwale z gruntem związaną o łącznej powierzchni 10,00 m.kw. zbudowany z różnych elementów dlatego we wniosku zostały te elementy wyszczególnione.

Ponadto przy wytworzeniu tej budowli:

1.  nie przysługiwało spółdzielni prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  pierwsze zajęcie, oddanie do użytkowania miało miejsce 01.07.1997 r.
3.  przedmiotowa budowla nie były przedmiotem najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze,
4.  spółdzielnia nie ponosiła wydatków na ulepszenie w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym powyższej budowli.
5.  nie dotyczy,
6.  nie dotyczy,
7.  nie dotyczy.

Ale stosując się do żądania z wezwania oświadczamy, że

1\. chodnik z kostki brukowej betonowej o pow. 2,74 m.kw.

1.  przy wytworzeniu powyższej budowli spółdzielni nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  pierwsze zajęcie, oddanie do użytkowania miało miejsce w dniu 01.07.1997 r.
3.  powyższa budowla nie była przedmiotem najmu, dzierżawy lub umów o podobnym charakterze,
4.  spółdzielnia nie ponosiła wydatków na ulepszenie w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym powyższej budowli,
5.  nie dotyczy,
6.  nie dotyczy,
7.  nie dotyczy.

2\. chodnik z płytek betonowych 50 cm x 50 cm z obrzeżem betonowym - powierzchnia chodnika 3,86m.kw.

1.  przy wytworzeniu powyższej budowli spółdzielni nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  pierwsze zajęcie, oddanie do użytkowania miało miejsce w dniu 01.07.1997 r.,
3.  powyższa budowla nie była przedmiotem najmu, dzierżawy lub umów o podobnym charakterze,
4.  spółdzielnia nie ponosiła wydatków na ulepszenie w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym powyższej budowli,
5.  nie dotyczy,
6.  nie dotyczy,
7.  nie dotyczy.

3\. chodnik z kostki kamiennej nieregularnej z obrzeżem betonowym o powierzchni 1,80 m.kw.

1.  przy wytworzeniu powyższej budowli spółdzielni nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  pierwsze zajęcie, oddanie do użytkowania miało miejsce w dniu 01.07.1997 r.,
3.  powyższa budowla nie była przedmiotem najmu, dzierżawy lub umów o podobnym charakterze,
4.  spółdzielnia nie ponosiła wydatków na ulepszenie w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym powyższej budowli,
5.  nie dotyczy,
6.  nie dotyczy,
7.  nie dotyczy.

4\. obrzeża betonowe o długości łącznej 11,97 m.

1.  przy wytworzeniu powyższej budowli spółdzielni nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  pierwsze zajęcie, oddanie do użytkowania miało miejsce w dniu 01.07.1997 r.,
3.  powyższa budowla nie była przedmiotem najmu, dzierżawy lub umów o podobnym charakterze,
4.  spółdzielnia nie ponosiła wydatków na ulepszenie w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym powyższej budowli,
5.  nie dotyczy,
6.  nie dotyczy,
7.  nie dotyczy.

Ad.I.2 punkt h

Spółdzielnia w 1997 r. zrealizowała i zasiedliła budynek mieszkalny na działce 2. Wszystkie lokale (oprócz biura spółdzielni) posiadały status spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. W budynku jest 27 lokali mieszkalnych, 2 lokale użytkowe oraz biuro spółdzielni.

Chodnik o który pyta Wnioskodawca we wniosku stanowił niezbędną przy realizacji inwestycji infrastrukturę. Nie był nigdy wydzierżawiany, wynajmowany ani nie był przedmiotem żadnych innych umów.

Ad.1.3.

Decyzja z dnia 19 czerwca 2017 r. nr … o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej, dla zadania pod nazwą „… w celu wyznaczenia dróg i pasów rowerowych (drogi kategorii gminnej) została wydana na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. – o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Zgodnie z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997r celami publicznymi są min :

1.  wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji;

Z powyższego Zarząd wnosi, że działka nr 3 była objęta decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Natomiast, żeby mieć pewność odpowiadając na punkt A.I.3 wezwania należałby wystąpić do Urzędu Miejskiego …, Wydział Architektury z wnioskiem o udzielenie informacji na piśmie. Natomiast wyznaczony przez KIS krótki termin na uzupełnienie braków formalnych wniosku spółdzielni, na to nie pozwala.

Ad.l.4 vide punkt A.I.2.h

Działka 3 powstała z podziału działki 2. W momencie uprawomocnienia decyzji nr …. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, teren przedmiotowego chodnika (działka 3) stał się pasem drogowym ul. … oraz własnością Gminy …. Decyzji powyższej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wobec powyższego nie stanowiła już majątku spółdzielni.

Ad.I.5.

Przy nabyciu działki nr 2 (która w 2017 została podzielona na działkę 3 i4) nie przysługiwało Spółdzielni prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Spółdzielnia nie nabywała działki nr 3.

Ad.I.6.

Zgodnie z obowiązującymi definicjami działalności gospodarczej P

1.  Wydzierżawia działki będące w użytkowaniu wieczystym, których przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego nie pozwala wykorzystać do celów statutowych czyli wybudować mieszkań dla swoich członków.
2.  Wydzierżawia części elewacji na tablice informacyjne i pod montaż jednostek zewnętrznych klimatyzatora.
3.  Wynajmuje jeden lokal użytkowy stanowiący część wspólną nieruchomości.
4.  Zarządza jedną wspólnotą mieszkaniową.

Ad.I.7.

Przedmiotem działalności gospodarczej spółdzielni nie jest sprzedaż nieruchomości. 

Ad.1.8.

Przekazujemy informacje na temat transakcji z ostatnich 10 lat.

Wstępnie wyjaśniamy, że w 1996 r spółdzielnia zbudowała dla swoich członków domki w zabudowie szeregowej na osiedlu ….

Ze względu na błędy przy podziałach geodezyjnych nie zostały wtedy uregulowane do końca sprawy własnościowe związane z gruntem, który Ci członkowie zagospodarowali i użytkowali, a który był w wieczystym użytkowaniu spółdzielni.

W celu uporządkowania stanu prawnego spółdzielnia zbyła byłym członkom spółdzielni prawo użytkowania wieczystego następujących działek :

1.  W 2016 r. działkę nr 5, AM 30, Obręb … o powierzchni 0,0021 ha oraz działkę numer 6 AM 30, obręb … o powierzchni 0,0019ha,
2.  W 2012 r. działkę numer 7, AM29, obręb … o powierzchni 0,0005 ha,
3.  W 2011 r, działkę numer 8 AM 29, obręb … o powierzchni 0,0005 ha oraz działkę numer 9 AM 29, obręb … o powierzchni 0,0009 ha,
4.  W 2008 r, działkę numer 10 AM 30 obręb … o powierzchni 0,0014 ha, działkę numer 11 AM 30, obręb … o powierzchni 0,0013ha, działkę numer 12 AM 30, obręb … o powierzchni 0,0253 ha oraz działkę numer 13 AM 30, obręb … o powierzchni 0,0013 ha.

Wszystkie powyżej wymienione działki były w użytkowaniu kupujących od 1996 roku kiedy to spółdzielnia wybudowała domki w zabudowie szeregowej dla tych osób. Działki zbyte stanowiły wydzielone działki gruntu urządzone jako teren zieleni ogrodowej uzupełniający zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w zabudowie szeregowej.

Działki te, jak wskazujemy powyżej, zostały zbyte dla uregulowania stosunków prawnych właścicieli domów w zabudowie szeregowej. Celem zbycia było również uregulowanie stanu prawnego majątku spółdzielni. Sprzedaż tych nieruchomości była jedyną możliwością uregulowania statusu prawnego osób użytkujących te działki bez tytułu prawnego.

Ad.I.9.

Sprzedaż nieruchomości nie stanowi stałego i niezbędnego elementu wbudowanego w funkcjonowanie działalności Powszechnej Spółdzielni Mieszkaniowej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy odszkodowanie z tytułu nabycia z mocy prawa, przez Gminę …, prawa własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 3 o powierzchni 0,0010 ha położonej w obrębie Plac …, zabudowanej budowlą - chodnikiem z kostki brukowej, kostki kamiennej i płytek betonowych wraz z betonowymi obrzeżami, jest zwolnione z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 punkt 10 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług?
2.  Czy spółdzielnia po uzyskaniu potwierdzenia swojego stanowiska, zawartego w niniejszym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w punkcie 1, że otrzymane odszkodowanie z tytułu nabycia z mocy prawa przez Gminę … prawa własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 3 o powierzchni 0,0010 ha położonej w obrębie Plac…, zabudowanej chodnikiem opisanym szczegółowo powyżej, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ustęp 1 punkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, może nie wliczyć kwoty odszkodowania do wartości sprzedaży o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w kontekście zapisów art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług - ustęp 2 punkt 2a?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Ad.1.

1.  Zgodnie z art. 5 ust. 1 punkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
2.  Zgodnie z art. 2 punkt 6 towarem jest rzecz oraz jej części, a także wszystkie postacie energii.
3.  Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 punkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.
4.  Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dla dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone min. w art. 43 ustawy o Vat a mianowicie treść art. 43 ust. 1 punkt 10 ustawy mówi o tym że zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części z wyjątkiem gdy:
    1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim.
    2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
5.  Zgodnie z art. 2 punkt 14 jeśli jest mowa o pierwszym zasiedleniu - rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
    1.  wybudowaniu lub
    2.  ulepszeniu jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
6.  Ponadto zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania me wyodrębnia się wartości gruntu. W świetle tego przepisu przy sprzedaży budynków lub budowli grunt dzieli byt prawny budynków budowli lub ich części w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych.
7.  Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku” i „budowli”. Zgodnie z Prawem Budowlanym art. 3 punkt 3 przez budowle należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury jak obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych sieci uzbrojenia terenu budowle sportowe, cmentarze pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
8.  Natomiast zgodnie z art. 3 punkt 3a Ustawy Prawo Budowlane przez obiekt liniowy - należy rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał gazociąg, ciepłociąg, rurociąg linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable zainstalowane w kanalizacji kablowej, kable zainstalowane w kanale technologicznym oraz kable telekomunikacyjne dowieszone do już istniejącej linii kablowej nadziemnej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
9.  Mając na uwadze treść art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego niewątpliwie budowlami są te wszystkie obiekty budowlane, które zostały przykładowo wymienione w tym artykule oraz te obiekty budowlane, które są podobne do nich. Według definicji /pl wikipedia org/ Chodnik to utwardzony pas terenu służący do poruszania się pieszych zazwyczaj fragment pobocza drogi w Polsce najczęściej wyłożony jest płytami betonowymi, kostką betonową lub kamiennym brukiem. Główną funkcją chodników jest zapewnienie bezpiecznej i wygodnej komunikacji pieszym i oddzielenie jej od komunikacji kołowej na drodze. Definicja chodnika zawarta została w Ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zgodnie z art. 4 ustęp 6 chodnik jest to część drogi przeznaczona do ruchu pieszych. Również w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym art. 2 punkt 9 chodnik definiuje się jako część drogi przeznaczoną do ruchu pieszych. Mając powyższe na uwadze w ocenie spółdzielni chodnik zbudowany z kostki brukowej kamiennej, płytek betonowych i kostki kamiennej wraz z betonowymi obrzeżami jest budowlą, którego charakterystycznym parametrem jest długość również na podstawie tego parametru możemy go uznać za obiekt liniowy. Ponadto został oddany do użytkowania w 1997 roku. W stosunku do tego obiektu nie przysługiwało spółdzielni prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Spółdzielnia nie ponosiła wydatków na ulepszenie powyższej budowli. Wobec powyższego w uznaniu spółdzielni otrzymane odszkodowania w kwocie 12 399zł z tytułu nabycia z mocy prawa przez Gminę prawa własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 3 o powierzchni 0,0010 ha położonej w obrębie Plac … zabudowanej chodnikiem opisanym szczegółowo powyżej będzie podlegało zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ustęp 1 punkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług.

Ad.2.

Według Spółdzielni kwoty uzyskanego odszkodowania nie powinna wliczyć do limitu określonego w art. 113 ust. 1 ponieważ art. 113 ustęp 2 punkt 2a ustawy zawiera zapis, że do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:

1.  wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju,
2.  odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem,
    1.  transakcji związanych z nieruchomościami,
    2.  usług o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,
    3.  usług ubezpieczeniowych

\- jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych.

Czyli rozumując wprost jeśli transakcja, która jest przedmiotem niniejszej interpretacji w której uczestniczyła spółdzielnia była transakcją związaną z nieruchomościami ale miała charakter transakcji pomocniczej to spółdzielnia nie wlicza do wartości sprzedaży określonej w art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług kwoty otrzymanego odszkodowania Spółdzielnia stoi na stanowisku, że przeniesienie z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości, zabudowanej chodnikiem opisanym powyżej, oraz otrzymanie odszkodowanie z tytułu nabycia z mocy prawa przez Gminę … prawa własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 3 o powierzchni 0,0010 ha położonej w obrębie Plac … ma dla spółdzielni charakter transakcji pomocniczej Ustawodawca w akcie zasadniczym jak i w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy nie zdefiniował pojęcia „sporadycznie”, a także pojęcia „charakter pomocniczy”. W takim przypadku w pierwszej kolejności stosuje się wykładnię językową.

Według internetowego słownika wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego – „sporadyczny” to: zdarzający się, występujący czasami, nieregularnie, nieczęsto, przypadkowo, trafiający się tu i ówdzie, pojedynczo Również według Słownika Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN SA, strona internetowa - www sjp pwn pl), słowo „sporadyczny” definiowane jest jako „występujący rzadko, nieregularnie”. Z kolei według internetowego słownika synonimów (strona internetowa - http://synonim.net/synonim/pomocniczy), synonimami do słowa „pomocniczy” są pojęcia: „pomocny, wspierający, poboczny, akcesoryjny, dodatkowy, dopływowy, posiłkowy, subsydialny, subsydiarny, uzupełniający, wspomagający”. Przepisy unijnej dyrektywy w zakresie VAT posługują się określeniem „incidental transactions” w ramach odpowiedniego przepisu, co na język polski może być tłumaczone jako „transakcje mcydentalne/uboczne” Termin „incydentalny” wg Słownika języka polskiego (Słownika Wydawnictwa Naukowego PWN) oznacza przy tym .mający małe znaczenie lub zdarzający się bardzo rzadko”. Także w wersji francuskiej VI Dyrektywy użyto określenia „accessoire”, a w wersji niemieckiej „Hilfsumsaetze", co wskazuje, ze w analizowanym kontekście istotne jest, aby były to czynności poboczne, czy tez pomocnicze do zasadniczej działalności podatnika (trzy wersje językowe VI Dyrektywy są kompatybilne i wskazują na pomocniczy, poboczny charakter omawianych czynności) Podobnie, polska wersja językowa Dyrektywy 2006/112, która zastąpiła VI Dyrektywę, odstępuje od sformułowania „transakcje sporadyczne” i określa omawiane czynności jako „transakcje pomocnicze”.

Ponadto:

1.  W celu ustalenia znaczenia analizowanego sformułowania, można odwołać się do orzeczeń ETS, ETS w wyroku w sprawie C-306/94 z 11 lipca 1996 r. Rógie Dauphmoise-Cabinet A.Forest SARL i Ministre du Budget zdefiniował transakcje pomocnicze od strony negatywnej. Zdaniem Trybunału nie są pomocniczymi transakcje stanowiące bezpośrednie, stałe i niezbędne uzupełnienie zasadniczej działalności podatnika.
2.  Polskie sądownictwo administracyjne zajmuje z reguły stanowisko zbieżne z poglądami ETS NSA w wyroku z 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 912/10, za przesłankę uznania danej czynności za pomocniczą (sporadyczną) uznał to, iż nie jest ona charakterystyczna dla działalności podatnika.
3.  Na znaczenie wykładni językowej w prawidłowym odczytaniu znaczenia „pomocniczości” wykonywanych przez podatnika czynności zwrócił uwagę NSA w wyroku z 17 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 1293/13. Ową „pomocniczość” rozumieć należy - w myśl reguł tej wykładni - jako uboczność, akcesoryjność, stawiająca ją poza podstawowym zakresem działalności gospodarczej.
4.  Izba Skarbowa w Poznaniu w interpretacji z 16 maja 2014 r. (ILPP2/443-110/14-4/AD) wskazała, że przepisy unijnej dyrektywy w zakresie VAT posługują się określeniem „incidental transactions” w ramach odpowiedniego przepisu, co na język polski może być tłumaczone jako „transakcje incydentalne/uboczne”. Termin „incydentalny” według Słownika języka polskiego (Słownika Wydawnictwa Naukowego PWN) oznacza przy tym „mający małe znaczenie lub zdarzający się bardzo rzadko”, natomiast termin „uboczny” oznacza „dotyczący czegoś pośrednio, mniej istotny lub dodatkowy”. Transakcje o charakterze incydentalnym oznaczają zdarzenia występujące nie tyle rzadko, ile ubocznie, przy określonej okazji, nawet gdyby występowały w sposób powtarzalny. Pojęcie „incydentalności” odnosi się więc nie tyle do samej częstotliwości występowania danego zdarzenia, co raczej do jego poboczności względem zasadniczej działalności podatnika. 5. W interpretacji indywidualnej z dnia 5 listopada 2019 r., 0112-KDIL2-3.4012.564.2019.1 ZD DKIS wskazał natomiast, że: „(\`(...)\`) dla oceny, czy czynności mają charakter pomocniczy (uboczny, sporadyczny) musi istnieć punkt odniesienia, tj. działalność podstawowa, główna Transakcje pomocnicze zatem to takie, która nie są związane z zasadniczą działalnością podatnika, a przychody z ich tytułu nie są bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem tej działalności Tak więc, aby ocenić, czy dana czynność może być uznana za pomocniczą, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim to, czy stanowi ona uzupełnienie zasadniczej działalności gospodarczej podatnika”.

gospodarczej podatnika”. Zdaniem Spółdzielni, transakcja opisana szczegółowo w niniejszym wniosku, polegająca na przeniesieniu z mocy prawa własności nieruchomości należącej do Spółdzielni, zabudowanej chodnikiem opisanym powyżej, decyzją Prezydenta Miasta …, na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zwanej specustawą, jest dla spółdzielni transakcją pomocniczą.

Według Spółdzielni świadczy o tym:

1.  Jednorazowy charakter czynności.
2.  Nietypowy dla działalności spółdzielni charakter czynności.
3.  Transakcja ta nie może być traktowana jako bezpośrednie, stałe i niezbędne rozwiniecie działalności Spółdzielni. Czynność ta nie jest związana z faktyczną działalnością Spółdzielni Faktyczna działalność spółdzielni polega na zarządzaniu nieruchomościami stanowiącymi mienie spółdzielni, zarządzaniu nieruchomościami stanowiącymi własność członków spółdzielni, zarządzanie nieruchomościami niestanowiącymi jej mienia lub mienia jej członków, wynajmowanie lokali użytkowych.
4.  Transakcja powyższa ma dla Spółdzielni charakter incydentalny, poboczny, akcesoryjny i przypadkowy. Nie jest ona charakterystyczna dla działalności spółdzielni mieszkaniowej i znajduje się poza zakresem działalności gospodarczej spółdzielni.
5.  Na mocy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nieruchomość - działka nr 3 AM-16 obręb Plac … stała się własnością Gminy … z dniem uzyskania przez tę decyzję waloru ostateczności Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności Spółdzielnia miała tylko możliwość zapoznania się z treścią decyzji.
6.  Transakcja powyższa nie stanowiła bezpośredniego stałego i niezbędnego uzupełnienie zasadniczej działalności Spółdzielni.
7.  Czynność powyższa znajduje się poza podstawowym zakresem działalności gospodarczej spółdzielni.
8.  Uzyskane przychody z odszkodowania nie są bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem działalności Spółdzielni.

Wobec powyższego spółdzielnia stoi na stanowisku, że w tym przypadku ma zastosowanie art. 113 ust. 2 punkt 2a i kwoty otrzymanego odszkodowania nie należy wliczyć do limitu sprzedaży określonego w art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zaistniałego stanu faktycznego w jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685 ze zm.) zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Przez towary, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy, rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Z przywołanego powyżej przepisu art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (nieruchomości) w zamian za odszkodowanie jest objęte podatkiem od towarów i usług (a więc także wówczas, gdy nie jest ono następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa).

W takiej sytuacji uznać należy, że ma miejsce dostawa towarów w zamian za odszkodowanie, natomiast odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną – objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług.

Podkreślić należy, że dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może być albo opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

W art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT dla dostawy nieruchomości zabudowanych spełniających określone w tych przepisach warunki.

Stosownie natomiast do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Przez pierwsze zasiedlenie – zgodnie z obowiązującym art. 2 pkt 14 ustawy, rozumie oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

1.  wybudowaniu lub
2.  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z ww. przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie budynku, budowli lub ich części do używania. Zatem aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do zajęcia budynku, budowli lub ich części, ich używania, w tym na potrzeby własne. Pierwsze zasiedlenie budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynek, budowlę lub ich części oddano w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika czy też potrzeby własne osoby fizycznej – bowiem w obydwu przypadkach dochodzi do korzystania z budynku, budowli lub ich części.

W tym miejscu należy nadmienić, że w przypadku budynków, budowli lub ich części niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków - skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Według art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

1.  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.

Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Należy ponadto wskazać, że kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki, budowle rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8 ustawy, zgodnie z którym w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków lub budowli, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.

W myśl art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333, ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

Stosownie do treści art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Przez budowle – stosownie do art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane – należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem, tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Ponadto, należy wskazać, że zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych wprowadzoną Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. z 1999 r., nr 112, poz. 1316 ze zm.) przez obiekty budowlane rozumie się konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych.

Z opisu sprawy wynika, że z dnia 12 lutego 2019 r. Wojewoda wyznaczył Starostę do rozpatrzenia sprawy o ustalenie wysokości odszkodowania z tytułu przejęcia przez Gminę całości udziałów w prawie własności przedmiotowej działki Wnioskodawcy nr 3. Pismem z dnia 20 marca 2019 r. Starosta zawiadomił spółdzielnię o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa przez Gminę przedmiotowej nieruchomości. Decyzja stała się ostateczna z dniem 18.10.2019r. Na podstawie art. 132 ust. 1a z dnia 27 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 203) do zapłaty odszkodowania zobowiązany był prezydent w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stała się ostateczna. Przysługująca Spółdzielni część odszkodowania wpłynęła na konto 29.11.2019 r.

Badając stan prawny nieruchomości, Starosta ustalił, że w dniu w którym decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna działka nr 3 była zabudowana następującymi budowlami: chodnikiem z kostki brukowej betonowej o pow. 2,74 m.kw chodnikiem z płytek betonowych 50 cm x 50 cm z obrzeżem betonowym - powierzchnia chodnika 3,86m.kw. chodnikiem z kostki kamiennej nieregularnej z obrzeżem betonowym o powierzchni 1.80 m.kw. obrzeżami betonowymi o długości łącznej 11,97 m.

Obiekty znajdujące się na działce nr 3, wymienione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz poniżej czyli chodnik z kostki brukowej betonowej o pow. 2,74 m.kw., chodnik z płytek betonowych 50 cm x 50 cm z obrzeżem betonowym - powierzchnia chodnika 3,86 m.kw. chodnik z kostki kamiennej nieregularnej z obrzeżem betonowym o powierzchni 1,80 m.kw. obrzeża betonowe o długości łącznej 11,97 m były budowlą w myśl art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. - trwale związaną z gruntem. Stanowiły całość funkcjonalno-użytkową trwale związaną z gruntem. Stanowiły jeden chodnik zbudowany z różnych materiałów. Jak wskazał Wnioskodawca w uzupełnieniu do wniosku budowle te stanowiły jedną całość funkcjonalno-użytkową. Był to chodnik, stanowiący budowlę trwale z gruntem związaną o łącznej powierzchni 10,00 m.kw. zbudowany z różnych elementów dlatego we wniosku zostały te elementy wyszczególnione.

Przy wytworzeniu tej budowli nie przysługiwało spółdzielni prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, pierwsze zajęcie, oddanie do użytkowania miało miejsce 01.07.1997 r., przedmiotowa budowla nie były przedmiotem najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, spółdzielnia nie ponosiła wydatków na ulepszenie w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym powyższej budowli.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii, czy odszkodowanie z tytułu nabycia z mocy prawa, przez Gminę prawa własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 3 zabudowanej budowlą - chodnikiem z kostki brukowej, kostki kamiennej i płytek betonowych wraz z betonowymi obrzeżami, jest zwolnione z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 o VAT.

Zatem, z okoliczności faktycznych wynika, że dostawa budowli w postaci chodnika będzie następować po pierwszym zasiedleniu a z uwagi na fakt, że od pierwszego zasiedlenia przedmiotowej budowli - chodnika do chwili dostawy upłynął okres dłuższy niż 2 lata i Wnioskodawca nie poniósł żadnych nakładów na ulepszenie ww. chodnika, to w odniesieniu do transakcji dostawy chodnika znajdującego się na działce nr 3, zostały spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku, określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Odpowiednio, skoro dostawa przedmiotowego chodnika, którym zabudowana jest działka nr 3, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, to ze zwolnienia od podatku, korzysta również dostawa gruntu, na którym chodni ten jest posadowiony, na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy.

Podsumowując, odszkodowanie otrzymane z tytułu nabycia przez Gminę z mocy prawa działki nr 3 zabudowanej chodnikiem stanowiącym budowlę korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy.

Tym samym stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

W dalszej części interpretacji tut. organ pragnie odnieść się kwestii nie wliczania przez Wnioskodawcę kwoty odszkodowania do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w kontekście zapisów art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług - ustęp 2 punkt 2a.

Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy, zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

Przepis art. 113 ust. 2 ustawy stanowi, że do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:

1.  wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju;
2.  odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:

1.  transakcji związanych z nieruchomościami,
2.  usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,
3.  usług ubezpieczeniowych

– jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych;

*   odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.
    
    Biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy wskazać, że - co do zasady - o ile podatnik nie przekroczył kwoty sprzedaży określonej na podstawie art. 113 ust. 1 2 ustawy ma prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego do momentu przekroczenia tej kwoty. W przypadku przekroczenia ww. kwoty z tytułu świadczenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, podatnik zobowiązany jest do dokonania rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług na zasadach określonych w ustawie.
    
    Z cytowanego brzmienia art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy wynika, że do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1 nie wlicza się m.in. obrotu z tytułu odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku (na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy), jednakże z wyjątkiem transakcji związanych z nieruchomościami, jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych.
    
    Natomiast za czynności związane z nieruchomościami, należy uznać nie tylko usługi stricte dotyczące nieruchomości, ale wszelkie czynności, których wykonanie oparte jest na wykorzystaniu, używaniu i użytkowaniu nieruchomości.
    
    Powyższe pośrednio można wywieść z Dyrektywy 2006/112/WE gdzie w art. 47 przewidziano, że miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług rzeczoznawców i agentów nieruchomości, usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, przyznawanie prawa użytkowania nieruchomości oraz usług związanych z przygotowywaniem i koordynacją prac budowlanych, takich jak usługi architektów i biur nadzoru budowlanego, jest miejsce, w którym znajduje się dana nieruchomość.
    
    W Memorandum Wyjaśniającym do artykułu 9 (2) (a) Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (będącego odpowiednikiem art. 47 Dyrektywy 2006/112/WE) wskazano, że opodatkowanie usług związanych z nieruchomościami, jest bardziej racjonalne w miejscu, w którym dana nieruchomość się znajduje. Należy zatem uznać, że wprowadzenie takiego rozwiązania miało przede wszystkim zapewnić realizację podstawowej zasady wspólnego systemu VAT, jaką jest zasada opodatkowania transakcji w miejscu faktycznej konsumpcji towaru lub usługi. Efekt czynności związanych z nieruchomościami jest bowiem w większości przypadków wykorzystywany w miejscu lokalizacji nieruchomości.
    
    Z cytowanego brzmienia art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy wynika, że do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1 nie wlicza się m.in. obrotu z tytułu odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku - na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy - jednakże z wyjątkiem transakcji związanych z nieruchomościami, jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych.
    
    Analizując treść art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy, wskazać ponadto należy, że „Słownik języka polskiego PWN” pod redakcją prof. Stanisława Dubisza, Warszawa 2008, definiuje słowo „transakcja” jako operację handlową dotyczącą kupna lub sprzedaży towarów lub usług albo umowę handlową na kupno lub sprzedaż towarów lub usług i samo zawarcie takiej umowy.
    
    Podkreślić również należy, że ustawodawca zarówno w ustawie, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy nie zdefiniował pojęcia „charakter pomocniczy”. W takim przypadku w pierwszej kolejności stosuje się wykładnię językową, w taki bowiem sposób ustawodawca komunikuje się z podatnikiem jako adresatem normy. Dopiero gdy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów dopuszczalne jest skorzystanie z pozajęzykowych dyrektyw interpretacyjnych. Według internetowego słownika synonimów (strona internetowa – http://synonim.net/synonim/pomocniczy), synonimami do słowa „pomocniczy” są pojęcia: „pomocny, wspierający, poboczny, akcesoryjny, dodatkowy, dopływowy, posiłkowy, subsydialny, subsydiarny, uzupełniający, wspomagający”.
    
    Przepisy unijnej dyrektywy w zakresie VAT posługują się określeniem „incidental transactions” w ramach odpowiedniego przepisu, co na język polski może być tłumaczone jako „transakcje incydentalne/uboczne”. Termin „incydentalny” wg Słownika języka polskiego (Słownika Wydawnictwa Naukowego PWN) oznacza przy tym „mający małe znaczenie lub zdarzający się bardzo rzadko”.
    
    Także w wersji francuskiej VI Dyrektywy użyto określenia „accessoire”, a w wersji niemieckiej „Hilfsumsaetze”, co wskazuje, że w analizowanym kontekście istotne jest, aby były to czynności poboczne, czy też pomocnicze do zasadniczej działalności podatnika (wspomniane powyżej trzy wersje językowe VI Dyrektywy są kompatybilne i wskazują na pomocniczy, poboczny charakter omawianych czynności). Podobnie, polska wersja językowa Dyrektywy 2006/112/WE, która zastąpiła VI Dyrektywę, odstępuje od sformułowania „transakcje sporadyczne” i określa omawiane czynności jako „transakcje pomocnicze”.
    
    Transakcje pomocnicze zatem to takie, które nie są związane z zasadniczą działalnością podatnika, a przychody z ich tytułu nie są bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem tej działalności. Tak więc, aby ocenić, czy dana czynność może być uznana za pomocniczą, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim to, czy stanowi ona uzupełnienie zasadniczej działalności gospodarczej podatnika. Jeżeli dana działalność stanowi stały i niezbędny element wbudowany w funkcjonowanie przedsiębiorstwa podatnika, to transakcje takie nie mogą być uznane za pomocnicze. Aby więc ocenić, czy określona transakcja ma charakter „pomocniczy”, należy wziąć pod uwagę to, czy stanowi ona uzupełnienie zasadniczej działalności gospodarczej podatnika.
    
    Jak wynika z opisu sprawy, Wnioskodawca otrzymał odszkodowanie z tytułu nabycia z mocy prawa, przez Gminę, prawa własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 3 zabudowanej budowlą – chodnikiem. Wnioskodawca w uzupełnieniu Wniosku wskazał, że zgodnie z obowiązującymi definicjami działalności gospodarczej, Wnioskodawca wydzierżawia działki będące w użytkowaniu wieczystym, których przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego nie pozwala wykorzystać do celów statutowych czyli wybudować mieszkań dla swoich członków, wydzierżawia części elewacji na tablice informacyjne i pod montaż jednostek zewnętrznych klimatyzatora, wynajmuje jeden lokal użytkowy stanowiący część wspólną nieruchomości, zarządza jedną wspólnotą mieszkaniową. Przedmiotem działalności gospodarczej Wnioskodawcy nie jest sprzedaż nieruchomości. 
    
    W 1996 r spółdzielnia zbudowała dla swoich członków domki w zabudowie szeregowej na osiedlu. Ze względu na błędy przy podziałach geodezyjnych nie zostały wtedy uregulowane do końca sprawy własnościowe związane z gruntem, który Ci członkowie zagospodarowali i użytkowali, a który był w wieczystym użytkowaniu spółdzielni.
    
    W celu uporządkowania stanu prawnego spółdzielnia zbyła byłym członkom spółdzielni prawo użytkowania wieczystego następujących działek :
    
    1.  W 2016 r. działkę nr 5, AM 30, Obręb … o powierzchni 0,0021 ha oraz działkę numer 6 AM 30, obręb … o powierzchni 0,0019ha,
    2.  W 2012 r. działkę numer 7 , AM29, obręb … o powierzchni 0,0005 ha,
    3.  W 2011 r, działkę numer 8 AM 29, obręb … o powierzchni 0,0005 ha oraz działkę numer 9 AM 29, obręb … o powierzchni 0,0009 ha,
    4.  W 2008 r, działkę numer 10 AM 30 obręb … o powierzchni 0,0014 ha, działkę numer 11 AM 30, obręb … o powierzchni 0,0013ha, działkę numer 12 AM 30, obręb … o powierzchni 0,0253 ha oraz działkę numer 13 AM 30, obręb … o powierzchni 0,0013 ha.
    
    Wszystkie powyżej wymienione działki były w użytkowaniu kupujących od 1996 roku kiedy to spółdzielnia wybudowała domki w zabudowie szeregowej dla tych osób. Działki zbyte stanowiły wydzielone działki gruntu urządzone jako teren zieleni ogrodowej uzupełniający zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w zabudowie szeregowej. Działki te, zostały zbyte dla uregulowania stosunków prawnych właścicieli domów w zabudowie szeregowej. Celem zbycia było również uregulowanie stanu prawnego majątku spółdzielni. Sprzedaż tych nieruchomości była jedyną możliwością uregulowania statusu prawnego osób użytkujących te działki bez tytułu prawnego.
    
    Sprzedaż nieruchomości nie stanowi stałego i niezbędnego elementu wbudowanego w funkcjonowanie działalności Wnioskodawcy.
    
    Mając na uwadze okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w tych konkretnych okolicznościach przeniesienie prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie nie stanowi podstawowego (zasadniczego) przedmiotu działalności gospodarczej Wnioskodawcy zatem stanowi ono czynności pomocnicze. Wnioskodawca bowiem wydzierżawia działki będące w użytkowaniu wieczystym, których przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego nie pozwala wykorzystać do celów statutowych czyli wybudować mieszkań dla swoich członków, wydzierżawia części elewacji na tablice informacyjne i pod montaż jednostek zewnętrznych klimatyzatora, wynajmuje jeden lokal użytkowy stanowiący część wspólną nieruchomości, zarządza jedną wspólnotą mieszkaniową. Ponadto sprzedaż nieruchomości nie stanowi stałego i niezbędnego elementu wbudowanego w funkcjonowanie działalności Wnioskodawcy.
    
    Zatem należy wskazać, że otrzymane odszkodowanie z tytułu nabycia przez Gminę z mocy prawa własności nieruchomości nr 3 w zakresie zwolnienia od podatku VAT transakcji przeniesienia z mocy prawa działki zabudowanej nr 3 w zamian za odszkodowanie oraz nie wliczania kwoty odszkodowania do wartości sprzedaży zabudowanej chodnikiem będącym budowlą, jest czynnością pomocniczą, która nie jest związane z zasadniczą działalnością Wnioskodawcy, a przychód uzyskany z tej transakcji nie jest bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem działalności Wnioskodawcy. Tym samym w sprawie ma zastosowanie art. 113 ust. 2 pkt 2a i kwoty otrzymanego odszkodowania nie należy wliczyć do limitu sprzedaży określonego w art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
    
    W związku z powyższym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.
    
    Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
    
    Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
    
    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
    
    1.  z zastosowaniem art. 119a;
    2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
    3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).
    
    Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193 ze zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.
    
    Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
    
    Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
    
    Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.
    
    Zgodnie z art. 57a ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.