Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB1/4511-1-660/16-3/PP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2016-09-19
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie źródła przychodów.
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; przychód-źródła przychodu; syndycy
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 16 czerwca 2016 r. (data wpływu 22 czerwca 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie źródła przychodów:

*   w części odnoszącej się do kwalifikacji przychodu z tytułu wykonywania czynności w charakterze syndyka do źródła przychodów z działalności wykonywanej osobiście w okresie zawieszenia jednoosobowej działalności gospodarczej – **jest prawidłowe,**
*   w pozostałej części – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 czerwca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie źródła przychodów.

Z uwagi na fakt, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 14f § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów, pismem z dnia 10 sierpnia 2016 r. nr ILPB1/4511-1-660/16-2/PP, ILPP1/4512-1-364/16-2/EB wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - pod rygorem, że nieuzupełnienie wniosku w wyznaczonym terminie o brakującą opłatę i nieuzupełnienie wniosku o informację, którego zaistniałego stanu faktycznego dotyczy wpłacona kwota, spowoduje, że wniosek zostanie rozpatrzony tylko w jednym zakresie, według kolejności zadanych we wniosku pytań, tj. w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych, natomiast w odniesieniu do podatku od towarów i usług – wniosek zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia.

Wezwanie wysłano w dniu 10 sierpnia 2016 r., skutecznie doręczono w dniu 12 sierpnia 2016 r., natomiast do dnia dzisiejszego nie wpłynęła odpowiedź na ww. wezwanie.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca posiada licencję doradcy restrukturyzacyjnego i jest wpisany na listę doradców restrukturyzacyjnych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości.

Postanowieniami Sądów powszechnych Wnioskodawca jest powoływany do pełnienia funkcji syndyka w postępowaniach upadłościowych prowadzonych wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, osób prawnych oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Do dnia 31.05.2016 r. Wnioskodawca prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, jednakże z dniem 01.06.2016 r. została ona zawieszona.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych.

1.  Czy uzyskiwane przez Wnioskodawcę dochody związane z prowadzonymi postępowaniami upadłościowymi i wykonywanymi czynnościami syndyka, które są przyznawane Wnioskodawcy na podstawie stosownych postanowień można uznać za dochody z działalności wykonywanej osobiście w rozumieniu art. 13 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy Wnioskodawca winien uiszczać zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od faktycznie uzyskanych dochodów pomniejszonych o koszty uzyskania przychodów?

Zdaniem Wnioskodawcy, odnośnie pytania nr 1, zgodnie z art. 13 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z działalności wykonywanej osobiście uznać należy przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności. Z uwagi na fakt, iż do sprawowania funkcji syndyka Wnioskodawca powoływany jest na mocy postanowienia wydawanego przez sąd, uznać należy, iż wykonywanie czynności syndyka w postępowaniach upadłościowych mieści się w definicji zawartej w tym przepisie i stanowi działalność wykonywaną osobiście.

Zdaniem Wnioskodawcy, odnośnie pytania nr 2, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: „Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.” Z uwagi na powyższe, przy uwzględnieniu, iż wynagrodzenie za czynności syndyka jest dochodem z działalności wykonywanej osobiście, art. 41 ust. 1 znajdzie w pełni zastosowanie w niniejszej sprawie, zaś Wnioskodawca będzie obowiązany do odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od faktycznie uzyskanych dochodów pomniejszonych o koszty uzyskania przychodów.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego:

*   w części odnoszącej się do kwalifikacji przychodu z tytułu wykonywania czynności w charakterze syndyka do źródła przychodów z działalności wykonywanej osobiście w okresie zawieszenia jednoosobowej działalności gospodarczej – **jest prawidłowe,**
*   w pozostałej części – **jest nieprawidłowe.**

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 powołanej ustawy, źródłami przychodów są odpowiednio:

*   działalność wykonywana osobiście (pkt 2),
*   pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3).

Definicja działalności gospodarczej zawarta jest w art. 5a pkt 6 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem, ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej – oznacza to działalność zarobkową:

1.  wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
2.  polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
3.  polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

– prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Zatem nie są przychodami z działalności gospodarczej takie przychody, które zostały zaliczone do pozostałych źródeł przychodów, czyli do źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 ww. ustawy, tj. m.in. przychody zaliczone do działalności wykonywanej osobiście.

Stosownie do treści art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9.

Należy zauważyć, że przychodu z tytułu wykonywania czynności w charakterze biegłego, nadzorcy sądowego lub syndyka, nie zalicza się do przychodu uzyskiwanego z tytułu umowy zlecenia lub umowy o dzieło. Użycie przez ustawodawcę w art. 13 pkt 6 ww. ustawy słowa „zleca” nie oznacza, że bezwzględnie mamy tutaj do czynienia z umową zlecenia. Zlecenie dokonania czynności ma bowiem swoje źródło w stosownych przepisach prawa.

Ponadto należy podkreślić, że na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma przeszkód, aby osoby prowadzące działalność gospodarczą równocześnie wykonywały na zlecenie sądu, prokuratury czy innych podmiotów określone czynności i osiągały z tego tytułu przychody. W takim przypadku zachodzi jednak konieczność zakwalifikowania osiąganych w ten sposób przychodów do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stwierdzić należy, że kwalifikacja wynagrodzenia z tytułu wykonywania czynności w charakterze biegłego sądowego, nadzorcy sądowego lub syndyka do określonego źródła przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych jest zależna od formy w jakiej dana osoba wykonuje swoją działalność zawodową.

Jeżeli syndyk swoją działalność zawodową wykonuje w formie organizacyjnej, w ramach której osiąga dochody kwalifikowane do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, a czynności przez niego podejmowane w tym charakterze są wykonywane w ramach tej działalności, wówczas wynagrodzenie z tego tytułu należy zaliczać do przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, tj. do pozarolniczej działalności gospodarczej.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca jest wpisany na listę doradców restrukturyzacyjnych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości. Postanowieniami sądów powszechnych Wnioskodawca powoływany jest do pełnienia funkcji syndyka w postępowaniach upadłościowych. Do dnia 31 maja 2016 roku Wnioskodawca prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, której prowadzenie zawiesił z dniem 1 czerwca 2016 roku.

Odnosząc powołane wyżej przepisy prawa do opisanego stanu faktycznego należy stwierdzić, że jeżeli czynności wykonywane przez Wnioskodawcę w charakterze syndyka są wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to przychody osiągane z tego tytułu należy zakwalifikować jako przychody z działalności gospodarczej, o której mowa art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, skoro Wnioskodawca czynnie prowadził działalność gospodarczą do końca maja 2016 roku, to uzyskiwane do tej chwili przychody - związane z prowadzonymi postępowaniami upadłościowymi i wykonywanymi czynnościami syndyka, które były przyznawane Wnioskodawcy na podstawie stosownych postanowień sądów powszechnych - należy kwalifikować do przychodów (dochodów) z pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast w sytuacji, gdy Wnioskodawca zawiesił z dniem 1 czerwca 2016 roku wykonywanie ww. działalności gospodarczej, wówczas uzyskiwane przychody z tytułu podjętych od tego dnia czynności związanych z wykonywaniem zawodu syndyka należy traktować jako przychody (dochody) z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w ww. art. 13 ust. 6 ustawy.

Tym samym należy zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawcy stwierdzającym, że wykonywanie czynności syndyka w postępowaniach upadłościowych mieści się w definicji zawartej w ww. art. 13 ust. 6 ustawy i stanowi działalność wykonywaną osobiście. Jednakże w przedmiotowej sprawie takie zastosowanie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych możliwe będzie w sytuacji zawieszenia jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy, skutkującej brakiem przychodów uzyskiwanych w ramach tej działalności z tytułu wykonywania ww. czynności. W sytuacji natomiast uzyskiwania przychodów z ww. tytułu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (poza okresem zawieszenia) – przychody (dochody) te należy kwalifikować do źródła z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 1, należało uznać za częściowo prawidłowe, gdyż znajdzie ono zastosowanie jedynie w okresie zawieszenia przez Wnioskodawcę jednoosobowej działalności gospodarczej. Natomiast w odniesieniu do okresu przed zawieszeniem ww. działalności, stanowisko Wnioskodawcy nie może znaleźć zastosowania – jest nieprawidłowe.

W nawiązaniu natomiast do pytania nr 2, tut. Organ dodatkowo wskazuje, co następuje.

Stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.

Powyższy przepis nakłada na podmioty (osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej) dokonujące świadczeń m.in. z tytułu działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 6 ww. ustawy - obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy od wypłacanych podatnikom wynagrodzeń z ww. tytułu. Zatem powyższy przepis w przedmiotowej sprawie odnosi się do obowiązków płatnika ciążących na sądzie powszechnym, który zlecił Wnioskodawcy wykonanie czynności w charakterze syndyka - w przypadku gdy czynności te Wnioskodawca nie wykonuje w ramach swojej działalności gospodarczej (np. w okresie zawieszenia działalności). Nie można natomiast odnosić ww. przepisu do obowiązków ciążących po stronie Wnioskodawcy jako podatniku podatku dochodowego. Albowiem jak wynika z powyższej regulacji, obowiązek uiszczania ww. zaliczek w przypadku uzyskiwania przychodów z tytułu działalności wykonywanej osobiście ciąży na podmiocie zlecającym wykonanie czynności (płatniku), a nie na podatniku uzyskującym przychód.

Należy dodatkowo nadmienić, że w przypadku uzyskiwania przychodów z tytułu wykonywania czynności w charakterze syndyka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej – w odniesieniu do obowiązku odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy – zastosowanie znajdzie przepis art. 44 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl ww. przepisu, podatnicy osiągający dochody:

1.  z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14;
2.  z najmu lub dzierżawy

− są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy według zasad określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 3f-3h.

Zatem w takim przypadku, na sądzie powszechnym - jako jednostce zlecającej czynności - nie ciążą obowiązki płatnika. Obowiązek odprowadzania zaliczek ciąży wówczas na syndyku, będącym osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą.

Mając na uwadze powyższe rozważania, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawcy stwierdzającym, że na podstawie art. 41 ust. 1 ww. ustawy będzie on obowiązany do odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od faktycznie uzyskanych dochodów pomniejszonych o koszty uzyskania przychodów, przy uwzględnieniu, iż wynagrodzenie za czynności syndyka jest dochodem z działalności wykonywanej osobiście.

Jednocześnie należy podnieść, mając na uwadze ww. regulacje, że odprowadzanie ww. zaliczek dokonywane jest na podstawie uzyskanych przychodów pomniejszonych o koszty ich uzyskania. Tym samym za nieprawidłowe należy uznać także twierdzenie Wnioskodawcy, że ww. zaliczki będą ustalane na podstawie pomniejszenia dochodów o koszty uzyskania przychodów.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 2, należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Końcowo, tut. Organ wskazuje, że niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie konsekwencji podatkowych występujących po stronie Wnioskodawcy jako podatniku podatku dochodowego od osób fizycznych i tym samym nie ma mocy wiążącej dla jakiegokolwiek podmiotu będącego wobec Wnioskodawcy płatnikiem podatku dochodowego.

Jednocześnie tut. Organ informuje, że wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług został rozstrzygnięty odrębnym pismem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.