Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.155.2025.3.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-07-14
Teza: Zawarta na podstawie art. 453 Kodeksu cywilnego umowa
dotycząca przeniesienia własności nieruchomości w zamian za
zwolnienie z długu nie będzie podlegała opodatkowaniu
podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu
dług-zwolnienie z długu
nieruchomości
świadczenie-świadczenie w miejsce wypełnienia (Datio in
solutum)
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 maja 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych

    zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu.
    Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwania – pismem z 27 i 30 maja 2025 r. Treść
    wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, nieprowadzącą działalności gospodarczej oraz
    niebędącą podatnikiem VAT. W 2016 r. nabył kilka nieruchomości na własność.
    Wnioskodawca posiada zobowiązanie pieniężne wobec spółki z ograniczoną
    odpowiedzialnością – X Sp. z o.o., z siedzibą w (...) – z tytułu umowy sprzedaży
    wierzytelności.
    W celu zwolnienia się z długu Wnioskodawca planuje zawrzeć umowę z ww. spółką, na
    mocy której przekaże jej własność kilku nieruchomości. Czynność ta nastąpi w trybie art.
    453 Kodeksu cywilnego, jako świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum). W
    zamian za przeniesienie własności nieruchomości spółka umorzy całość długu. Transakcja
    nie będzie miała formy sprzedaży ani zamiany, nie zostanie też dokonana odpłatnie.
    Umowa będzie miała formę aktu notarialnego.

## Pytanie

Czy zawarcie umowy przenoszącej własność nieruchomości w wykonaniu zobowiązania, w
    trybie art. 453 Kodeksu cywilnego (świadczenie w miejsce wykonania – datio in solutum),
    będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC)?
    Pana stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, opisana czynność nie będzie podlegała podatkowi od czynności
    cywilnoprawnych, ponieważ umowa datio in solutum nie została wymieniona w katalogu
    czynności cywilnoprawnych podlegających PCC, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku
    od czynności cywilnoprawnych.
    Czynność ta nie ma charakteru sprzedaży ani zamiany, lecz jest formą wykonania
    zobowiązania pieniężnego poprzez świadczenie niepieniężne, zaakceptowane przez
    wierzyciela. Przeniesienie własności ma charakter odszkodowawczy i wykonawczy, a nie
    ekwiwalentny jak sprzedaż.
    Na potwierdzenie swojego stanowiska Wnioskodawca przywołał interpretacje
    indywidualne.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295) zawiera zamknięty katalog czynności
    podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
    Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):
      Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:
        a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
        b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
        c) (uchylona)
        d) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i
          ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
        e) umowy dożywocia,

        f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części
          dotyczącej spłat lub dopłat,
        g) (uchylona)
        h) ustanowienie hipoteki,
        i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej
          służebności,
        j) umowy depozytu nieprawidłowego,
        k) umowy spółki.
    W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:
      Podatkowi podlegają:
      2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy
      opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt
      4;
      3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one
      takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
    Należy stwierdzić, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia
    czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    W związku z tym, szczegółowe wyznaczenie zakresu przedmiotowego opodatkowania ww.
    podatkiem ma określone konsekwencje prawne. Oznacza to, że ustawodawca
    wprowadzając tę zasadę, wyłączył od opodatkowania inne podobne czynności, które nie
    zostały wyraźnie wskazane w omawianym przepisie. Tym samym należy stwierdzić, że
    czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet,
    gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które
    zostały w nim wyliczone.
    Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że posiada Pan zobowiązanie pieniężne
    wobec spółki z o.o. W celu zwolnienia się z długu planuje Pan zawrzeć z ww. spółką
    umowę, na mocy której przekaże jej Pan własność kilku nieruchomości. Czynność ta
    nastąpi w trybie art. 453 Kodeksu cywilnego, jako świadczenie w miejsce wykonania (datio
    in solutum). W zamian za przeniesienie własności nieruchomości spółka umorzy Panu cały
    dług.
    Zgodnie z art. 453 (zdanie pierwsze) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.
    Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne
      świadczenie, zobowiązanie wygasa (datio in solutum).
    Celem datio in solutum jest zatem wygaśnięcie istniejących pomiędzy stronami
    zobowiązań poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści
    pierwotnej umowy. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe
    wykonanie (np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty), przy czym konieczną
    przesłanką wygaśnięcia zobowiązania – poza umową stron – jest rzeczywiste spełnienie
    świadczenia przez dłużnika.
    Uregulowana w tym przepisie instytucja świadczenia w miejsce wypełnienia/wykonania
    (datio in solutum) stanowi jeden z wyjątków od zasady realnego wykonywania zobowiązań
    cywilnych, znajdujący podstawę w zasadzie swobody umów. Wskutek zawarcia umowy o
    świadczenie w miejsce wypełnienia dłużnik uzyskuje upoważnienie przemienne (facultas
    alternativa), umożliwiające mu wykonanie zobowiązania przez spełnienie świadczenia
    innego niż pierwotne. Z chwilą wypełnienia świadczenia zastępczego następuje wykonanie
    umowy datio in solutum, a zarazem wykonanie istniejącego zobowiązania, co prowadzi do

    jego wygaśnięcia. Roszczenie wierzyciela, wynikające z umowy zobowiązaniowej zostaje
    zaspokojone wskutek spełnienia przez dłużnika na jego rzecz świadczenia zastępczego.
    W świetle powyższego, należy zatem zgodzić się z Pana stanowiskiem, że zawarta na
    podstawie art. 453 Kodeksu cywilnego umowa dotycząca przeniesienia własności
    nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie będzie podlegała opodatkowaniu
    podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    Jak zostało powyżej wskazane, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 pkt
    1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem
    czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie
    podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem. W rezultacie nie będzie ciążył na Panu
    z tego tytułu obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.