Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-1014/09/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2010-03-10
Teza: Czy w świetle art. 26b ust. 4 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Wnioskodawca, który w zeznaniu rocznym rozlicza się wraz z małżonką może odliczyć od dochodu całość wydatków poniesionych przez dwie rodziny na spłatę odsetek od kredytu zaciągniętego na budowę wspólnego domu?
Słowa kluczowe: budowa; budynek-budynek mieszkalny; konto; kredyt; kredyt-kredyt mieszkaniowy; kredyt-spłata kredytu; małżonek; odliczenia-odliczenie od dochodu; odsetki; ulga-ulga odsetkowa; ulga-ulga podatkowa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 26

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 27 listopada 2009 r. (data wpływu 7 grudnia 2009 r.), uzupełnionym w dniu 15 lutego 2010 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie odliczania od dochodu wydatków w ramach tzw. ulgi odsetkowej - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 7 grudnia 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie odliczania od dochodu wydatków w ramach tzw. ulgi odsetkowej.

Z uwagi, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych, pismem nr ITPB2/415-1014/09-2/MM z dnia 10 lutego 2010 r. wezwano Wnioskodawcę do uiszczenia opłaty w wysokości 40 zł. Wymagana opłata uiszczona została dnia 15 lutego 2010 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca wraz z żoną oraz ich syn z żoną podpisali umowę o kredyt na budowę wspólnego domu. W określonym przez bank terminie rozpoczęto spłatę ww. kredytu. Małżonka Wnioskodawcy we wrześniu 2006 r. złożyła w banku zlecenie stałe na spłatę całości miesięcznej raty ze swojego konta osobistego. Na koniec 2007 i 2008 r. otrzymała z banku stosowne zaświadczenie o wysokości spłaconych odsetek, w którym powołana została umowa kredytowa. Powyższe zaświadczenie wydane zostało w celu rozliczenia podatku dochodowego. Po uzgodnieniu z synem i synową całość spłaconych odsetek została odliczona w zeznaniu podatkowym Wnioskodawcy, który rozliczył się wspólnie z małżonką. Obecnie Wnioskodawca wezwany został do urzędu skarbowego, w celu weryfikacji zeznania podatkowego za rok 2008. W trakcie tej weryfikacji stwierdzono, że Wnioskodawca nieprawidłowo rozliczył odliczenia z tytułu spłaty odsetek od kredytu – w ocenie urzędu skarbowego odsetki od kredytu zaciągniętego na budowę jednego domu przez dwie rodziny, powinny zostać podzielone proporcjonalnie między kredytobiorców. Wnioskodawca wraz z żoną, synem i synową prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, wspólnie ponosząc koszty spłaty kredytu i utrzymania domu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w świetle art. 26b ust. 4 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Wnioskodawca, który w zeznaniu rocznym rozlicza się wraz z małżonką może odliczyć od dochodu całość wydatków poniesionych przez dwie rodziny na spłatę odsetek od kredytu zaciągniętego na budowę wspólnego domu?

Zdaniem Wnioskodawcy, przy przyjęciu sposobu rozliczenia ulgi w sposób proponowany przez urząd skarbowy – z uwagi na niskie dochody syna i synowej - nie można by skorzystać z całości należnej ulgi odsetkowej. W ocenie Wnioskodawcy przedmiotem umowy jest jeden kredyt, przyznany na jeden dom, a w związku z powyższym możliwe jest odliczanie tego kredytu w ramach jednej ulgi odsetkowej. W ocenie Wnioskodawcy ma On możliwość takiego rozliczenia wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu zaciągniętego przez wskazane osoby, by można było wykorzystać w pełni przysługującą im ulgę. Wnioskodawca wskazuje, że przy analizowaniu prawa do ulgi należy również brać pod uwagę fakt, iż umowa kredytowa zawarta została na 30 lat i w tym czasie może zaistnieć taka sytuacja, iż z przyczyn naturalnych kredyt będzie spłacany w 100% np. tylko przez jedną osobę. W takiej sytuacji nie można przyjąć, iż ulga będzie przysługiwała stosownie do udziału procentowego przypadającego na kredytobiorcę w chwili podpisywania umowy kredytu. W opinii Wnioskodawcy zapewne nie było intencją ustawodawcy przyznanie ulgi odsetkowej z tytułu odsetek od jednego kredytu bez możliwości skorzystania z niej w pełni przez kredytobiorców za zgodą wszystkich kredytobiorców w jednym zeznaniu podatkowym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) podatnikowi, któremu w latach 2002-2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie oraz w ustawie o podatku ryczałtowym w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., prawo do odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2027 r.

W wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316), ustawodawca w ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w art. 9 nadał nowe brzmienie ust. 1, w myśl którego, podatnikowi, któremu w latach 2002-2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., zwany dalej „kredytem mieszkaniowym”, przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie oraz w ustawie wymienionej w ust. 2, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., prawo do odliczenia wydatków na spłatę odsetek:

1.  od kredytu mieszkaniowego,
2.  od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego,
3.  od każdego kolejnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w pkt 1 lub 2

*   do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt mieszkaniowy zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2027 r.

Stosownie do treści art. 26b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz.176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1 odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:

1.  budową budynku mieszkalnego, albo
2.  wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo ,
3.  zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo
4.  nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

Stosownie do art. 26b ust. 2 ustawy, odliczenie o którym mowa wyżej, stosuje się jeżeli:

1.  kredyt (pożyczka) został udzielony podatnikowi po dniu 1 stycznia 2002 r.,
2.  kredyt (pożyczka) był udzielony przez podmiot uprawniony na podstawie przepisów prawa bankowego albo przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych do udzielania kredytów (pożyczek), a z umowy kredytu (pożyczki) wynika, że dotyczy on jednej z inwestycji wymienionych w ust. 1,
3.  inwestycja wymieniona w ust. 1 dotyczy budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie braku tego planu -określonym w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej na podstawie obowiązujących ustaw,
4.  inwestycja wymieniona w ust. 1 dotyczy budynku mieszkalnego, którego budowa została zakończona nie wcześniej niż w 2002 r., a ponadto w przypadku inwestycji, o których mowa w ust. 1 pkt 2 albo pkt 3 - została zawarta umowa o ustanowieniu spółdzielczego własnościowego lub lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo umowa w formie aktu notarialnego o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego, o przeniesieniu na podatnika własności budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, której jedną ze stron jest podatnik,
5.  do zeznania o którym mowa w art. 45, składanego za rok w którym po raz pierwszy dokonuje się odliczenia, podatnik dołączy oświadczenie na formularzu PIT-2K o wysokości wszystkich poniesionych wydatków związanych z daną inwestycją, w tym o wysokości wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez podatników podatku od towarów i usług nie korzystających ze zwolnienia od tego podatku,
6.  odsetki o których mowa w ust. 1:

1.  zostały faktycznie zapłacone, a ich wysokość i termin zapłaty są udokumentowane dowodem wystawionym przez podmiot wymieniony w pkt 2,
2.  nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie, chyba że zwrócone odsetki zwiększały podstawę obliczenia podatku,
3.  nie zostały odliczone od przychodów na podstawie art. 11 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym,

8.  podatnik lub jego małżonek nie korzystał lub nie korzysta z odliczenia od dochodu (przychodu) lub podatku wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe, przeznaczonych między innymi na:

1.  zakup gruntu lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego,
2.  budowę budynku mieszkalnego,
3.  wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej,
4.  zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej,
5.  nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne,
6.  przebudowę strychu, suszarni albo przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne oraz wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia zasiedlenia lokali,
7.  systematyczne gromadzenie oszczędności na rachunku oszczędnościowo-kredytowym w banku prowadzącym kasę mieszkaniową, według zasad określonych w odrębnych przepisach.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 26b ust. 3 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli przyznany kredyt wykorzystywany jest na inwestycję mieszkaniową oraz nabycie gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu, odliczeniu nie podlegają odsetki od tej części kredytu ustalonej w takiej proporcji, w jakiej pozostają wydatki na nabycie tego gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu w łącznych wydatkach mieszkaniowych.

W przepisie art. 26b ust.4 pkt 1-2 cytowanej ustawy ustawodawca zawarł ograniczenie odliczania do odsetek naliczonych za okres począwszy od dnia 1 stycznia 2002 r. i zapłaconych od tego dnia i tylko od tej części kredytu, która nie przekracza kwoty stanowiącej iloczyn 70 m2 powierzchni użytkowej i wskaźnika przeliczeniowego 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonego do celów obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów na oszczędnościowych książeczkach mieszkaniowych za III kwartał roku poprzedzającego rok podatkowy, określonej na rok zakończenia inwestycji.

Stosownie do art. 26b ust. 10 ww ustawy w kolejnych następujących po sobie latach podatkowych kwota, o której mowa w ust. 4 pkt 2, nie może ulec zmniejszeniu. W tym celu dla ustalania tej podstawy przyjmuje się najwyższy w okresie obowiązywania ustawy wskaźnik przeliczeniowy 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonego do celów obliczania premii gwarancyjnej od wkładów na oszczędnościowych książeczkach mieszkaniowych za III kwartał.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych określa także terminy dokonywania odliczenia z tytułu spłaty odsetek od kredytu (pożyczki). Tak, więc zgodnie z art. 26b ust. 5 ww. ustawy odliczenia odsetek dokonuje się najwcześniej w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym inwestycja została zakończona.

Odsetki zapłacone przed rokiem podatkowym, w którym została zakończona inwestycja mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki (art. 26 ust. 6 ww. ustawy) oraz w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki; w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia (art. 26 ust. 7 ww. ustawy).

Ponadto zgodnie z art. 26b ust. 2 pkt 5 ww. ustawy, do zeznania składanego za rok, w którym po raz pierwszy dokonuje się odliczenia z tytułu omawianej ulgi, należy dołączyć oświadczenie (PIT-2K), o wysokości poniesionych wydatków związanych z daną inwestycją.

Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie zaznaczyć należy, iż uprawnienie do odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu mieszkaniowego jest możliwe jedynie w przypadku spełnienia wszystkich warunków określonych w art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż kredyt został zaciągnięty przez cztery osoby (kredytobiorców), a wybudowany budynek mieszkalny zaspokaja potrzeby mieszkaniowe Wnioskodawcy i jego małżonki oraz syna i synowej. Obie rodziny uczestniczą w spłacie kredytu mieszkaniowego, natomiast wszystkie raty kredytu wraz z odsetkami spłacane są z konta małżonki Wnioskodawcy, która na tę okoliczność otrzymała z banku stosowne zaświadczenie za rok 2007 i 2008. W konsekwencji odsetki od tego kredytu zostały uwzględnione we wspólnych zeznaniach podatkowych Wnioskodawcy i jego małżonki.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż przepis art. 26b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. stanowi, że od podstawy obliczenia podatku ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, wymienionej w pkt 1-4 tego przepisu.

Stosownie natomiast do art. 26b ust. 2 pkt 6 lit. a) i b) ww. ustawy odliczeniu podlegają wyłącznie odsetki, o ile zostały faktycznie zapłacone, a ich wysokość i termin zapłaty zostały udokumentowane dowodem wystawionym przez podmiot wymieniony w pkt 2 (tj. podmiot uprawniony na podstawie przepisów prawa bankowego albo przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych do udzielania kredytów - pożyczek), oraz nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie, chyba że zwrócone odsetki zwiększały podstawę obliczenia podatku.

W konsekwencji prawo do odliczenia – na zasadach określonych w wyżej przytoczonych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – przysługuje podatnikowi, który faktycznie w roku podatkowym dokonał spłaty odsetek od kredytu mieszkaniowego. Tak więc, w przypadku omawianej ulgi istotne znaczenie ma to, kto faktycznie dokonał spłaty przedmiotowych odsetek, a ponadto, czy nie otrzymał on w jakiejkolwiek formie zwrotu wydatków poniesionych z tego tytułu, chyba że zwrócone odsetki zwiększały podstawę obliczenia podatku.

Jeżeli zatem z umowy kredytowej wynika, iż kredytobiorcą jest więcej niż jedna osoba i każda z tych osób odpowiada solidarnie za spłatę zadłużenia (w tym odsetek), to prawo do odliczeń – na podstawie art. 26b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. – przysługuje temu kredytobiorcy (współkredytobiorcy), który faktycznie dokonał spłaty odsetek od udzielonego kredytu, o ile spełnia pozostałe warunki określone przez ustawodawcę.

Poza tym w myśl art. 26b ust. 8 ww. ustawy wysokość odliczeń dotyczy odsetek zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu – odliczeń dokonuje się, zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej, bądź od dochodu jednego z małżonków.

Mając na uwadze ww. uregulowania prawne oraz przedstawiony stan faktyczny, należy uznać za nieprawidłowe stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym odliczenie w ramach tzw. ulgi odsetkowej z tytułu wydatków na spłatę odsetek od kredytu, poniesionych przez wszystkich kredytobiorców można dokonać w jednym zeznaniu podatkowym.

Jednocześnie jednak w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że w sytuacji dokonywania spłaty odsetek z konta osobistego małżonki, z którą Wnioskodawca pozostaje w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej oraz w sytuacji spełnienia pozostałych warunków wynikających z treści art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r. - Wnioskodawca miał prawo w zeznaniach, w których rozliczał się wspólnie z małżonką odliczyć odsetki od kredytu zaciągniętego na budowę budynku mieszkalnego od tej części kredytu, która nie przekracza limitu określonego w art. 26b ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Prawo do odliczeń przysługuje jednakże tylko w stosunku do tej części odsetek, która faktycznie została spłacona przez podatnika (jego małżonkę) i nie została zwrócona w jakiejkolwiek formie, chyba że zwrócone odsetki zwiększały podstawę obliczenia podatku.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.