Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-472/09-8/MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-10-12
Teza: W jaki sposób winna być ustalona podstawa opodatkowania w przypadku wypłaty dokonanej na podstawie art. 111 ust. 1 pkt 1 uofi i odpowiedniego zapisu Statutu Funduszu?
Słowa kluczowe: dziedziczenie; fundusz-fundusz inwestycyjny; koszt-koszty uzyskania przychodów; płatnik
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 14.07.2009 r. (data wpływu 16.07.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania – **jest nieprawidłowe**

UZASADNIENIE

W dniu 16.07.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie podstawy opodatkowania.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Towarzystwo , zwana dalej „TFI”, zarządza i reprezentuje Fundusz Inwestycyjny Otwarty, zwany dalej „Funduszem”. Zgodnie ze Statutem Funduszu TFI jest jego organem.

„Fundusz” jest funduszem inwestycyjnym z wydzielonymi subfunduszami w rozumieniu art. 159 i nast. ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. nr 146, poz. 1546 z późn. zm.), zwana dalej „uofi”. Fundusz jest osobą prawną, zaś subfundusze nie posiadają osobowości prawnej. Na dzień składania niniejszego wniosku Fundusz składa się z następujących subfunduszy:…

Zgodnie ze Statutem w toku działania Funduszu mogą być tworzone nowe subfundusze.

Zgodnie ze Statutem Funduszu przedmiotem działalności Funduszu jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego proponowania nabycia jednostek uczestnictwa w określone w uofi i Statucie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Fundusz działa w imieniu własnym i na własną rzecz, ze szczególnym uwzględnieniem interesu Uczestników, przestrzegając zasad ograniczania ryzyka inwestycyjnego określonych w uofi.

Uczestnikami funduszu zgodnie ze Statutem mogą być osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Uczestnicy nabywają jednostki uczestnictwa Funduszu (jednostki uczestnictwa poszczególnych subfunduszy).

Fundusz inwestycyjny zbywa jednostki uczestnictwa, dokonuje ich odkupienia, zamiany oraz konwersji na żądanie uczestnika. Uczestnik zgodnie ze Statutem może ponosić następujące typy kosztów (opłat manipulacyjnych):

*   opłata za zbywanie jednostek uczestnictwa,

*   opłata za odkupywanie jednostek uczestnictwa,

*   opłata przy konwersji,

*   opłata za zamianę.

W przedmiocie zapytania istotnym jest wskazanie, że Uczestnicy Funduszu mogą nabywać jednostki uczestnictwa dokumentujące jego udział w wybranym Subfunduszu. Uczestnik może dokonać wyboru jednego lub kilku Subfunduszy wchodzących w skład Funduszu, Nabycia i odkupienia rejestrowane są w rejestrze uczestników prowadzonym przez Agenta Transferowego na zlecenie Funduszu. W ramach rejestru uczestników wydzielane są subrejestry uczestników dla każdego Subfunduszu. Nabycia i odkupienia realizowane są według aktualnie obowiązującej ceny.

Co do zasady zgodnie z Kodeksem cywilnym, Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, jak też uofi oraz Statutem jednostki uczestnictwa podlegają dziedziczeniu. W przypadku śmierci uczestnika obowiązuje procedura, na podstawie której przenoszona jest na spadkobierców własność jednostek uczestnictwa. Zgodnie bowiem z Procedurą Sprzedaży Jednostek Uczestnictwa Funduszy Inwestycyjnych Otwartych zarządzanych przez Towarzystwo S.A. w przypadku dziedziczenia zastosowanie ma następujący schemat postępowania.

1\. Pracownik Punktu Obsługi Klienta informuje Klienta o zasadach postępowania przy dziedziczeniu Jednostek uczestnictwa Funduszy, opisanych poniżej. 2. Każdy ze spadkobierców dziedziczący Jednostki uczestnictwa może:

2.1. przenieść odziedziczone Jednostki na nowo otwarty Rejestr (transfer spadkowy otwierający),

2.2. przenieść odziedziczone Jednostki na posiadany przez niego Rejestr (transfer spadkowy),

2.3. złożyć żądanie odkupienia odziedziczonych Jednostek (żądanie odkupienia). W przypadku żądania odkupienia, spadkobierca podpisując zlecenie składa oświadczenie, iż zrzeka się udziału w Funduszu w związku z odkupieniem (nie przysługuje mu prawo do reinwestycii).

3\. Wymienione powyżej czynności mogą nastąpić po przedstawieniu przez spadkobiercę następujących dokumentów:

3.1. aktu zgonu spadkodawcy,

3.2. prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo sporządzonego przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego (na zasadach określonych przepisami ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie),

3.3. oświadczenia małżonka Spadkodawcy, czy i ile przypadło mu Jednostek w wyniku działu majątku. W przypadku, gdy małżonkowi Spadkodawcy przypadły Jednostki, zobowiązany jest on złożyć Zlecenie Odkupienia Jednostek lub Zlecenie Transferu Spadkowego Jednostek.

3.4. w przypadku, kiedy spadek przysługuje więcej niż jednemu spadkobiercy, kopię dokumentu znoszącego wspólność majątku spadkowego (kopia jednego z dokumentów wskazanych poniżej powinna być uwierzytelniona przez Pracownika stwierdzeniem: „za zgodność z oryginałem”, podpisem oraz pieczątką imienną, o ile Pracownik taką posiada i pieczątką POK):

3.4.1. dział spadku w drodze umowy, określający zasady jego podziału, obejmujący całość spadku albo jego część w zakresie Jednostek Uczestnictwa,

3.4.2. postanowienie działowe sądu,

3.5. w przypadku spadkobierców będących osobami fizycznymi - oświadczenia o aktualnym miejscu zamieszkania wraz ze wskazaniem właściwego, ze względu na miejsce zamieszkania spadkobiercy, naczelnika urzędu skarbowego,

3.6. w przypadku spadkobierców będących osobami prawnymi — oświadczenia zawierającego wskazanie właściwego, ze względu na obowiązki podatkowe osoby prawnej, naczelnika urzędu skarbowego.

4\. Informacja o aktywach spadkodawcy. Jeżeli spadkobiercy nie posiadają informacji o wysokości aktywów posiadanych przez spadkodawcę, Pracownik przyjmuję prośbę o udzielenie takiej informacji przez Towarzystwo, celem okazania jej właściwemu urzędowi skarbowemu. Prośba Spadkobiercy powinna zawierać dane dotyczące spadkodawcy oraz adres, na jaki Towarzystwo ma ją przesłać. Podpisaną przez spadkobierców prośbę, Pracownik opatruje swoim podpisem, pieczątką imienną (o ile Pracownik taką posiada) i pieczątką POK oraz przesyła ją do Towarzystwa.

5\. Przedstawiciel ustawowy osoby fizycznej nie posiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych nie może reprezentować tej osoby przy umowie o dział spadku, jeżeli:

5.1. jedną ze stron tej umowy jest inna osoba fizyczna nie posiadająca pełnej zdolności do czynności prawnych, pozostająca pod władzą tego samego przedstawiciela ustawowego,

5\. 2. jedną ze stron jest przedstawiciel ustawowy chyba, że w wyniku umowy o dział spadku przedmiot podziału w całości przypadnie osobie fizycznej nie posiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych reprezentowanej przez tego przedstawiciela ustawowego.

6\. W przypadku zajścia sytuacji określonej w pkt 5, należy skontaktować się z Towarzystwem. Dodatkowo jednak zgodnie z art. 111 ust. 1 uofi w razie śmierci uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego, Fundusz jest obowiązany na żądanie:

1.  osoby, która przedstawi rachunki stwierdzające wysokość poniesionych przez nią wydatków związanych z pogrzebem uczestnika - odkupić jednostki uczestnictwa uczestnika zapisane w rejestrze uczestników funduszu, do wartości nieprzekraczającej kosztów urządzenia pogrzebu zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku, oraz wypłacić tej osobie kwotę uzyskaną z tego odkupienia;
2.  osoby, którą uczestnik wskazał funduszowi w pisemnej dyspozycji - odkupić jednostki uczestnictwa uczestnika zapisane w rejestrze uczestników funduszu do wartości nie wyższej niż przypadające na ostatni miesiąc przed śmiercią uczestnika funduszu dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, oraz nieprzekraczającej łącznej wartości jednostek uczestnictwa zapisanych w rejestrze uczestnika, oraz wypłacić tej osobie kwotę uzyskaną z tego odkupienia.

Istotnym jest jednak, iż wskazany powyżej przepis nie dotyczy jednostek zapisanych we wspólnym rejestrze uczestnika i innej osoby. Dodatkowo kwoty oraz jednostki uczestnictwa niewykupione przez fundusz do wartości określonej w art. 111. ust. 1 uofi nie wchodzą do spadku po uczestniku.

Dodatkowo TFI zarządza także funduszem X Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty, w którym zasady rozliczeń związanych z dziedziczeniem są tożsame z zasadami obowiązującymi dla Fundusz Inwestycyjny Otwarty. W związku z powyższym sformułowane pytania dotyczą także X Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty.

TFI zarządza także utworzonym w ostatnim czasie funduszem Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty, w którym zasady rozliczeń związanych z dziedziczeniem są tożsame z zasadami obowiązującymi dla Fundusz Inwestycyjny Otwarty. W związku z powyższym sformułowane pytania dotyczą także SFIO.

TFI jako organ Funduszu jest zainteresowanym w sprawie ze względu jego na odpowiedzialność jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy nabycie przez spadkobiercę jednostek uczestnictwa w drodze dziedziczenia podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy w przypadku umorzenia jednostek uczestnictwa nabytych przez spadkobiercę w drodze dziedziczenia podstawę opodatkowania 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym stanowi przychód z umorzenia pomniejszony o wydatki na nabycie umarzanych jednostek uczestnictwa dokonane przez spadkodawcę?
3.  Czy w przypadku gdy spadkobiercą jest małżonek pozostający ze zmarłym małżonkiem we wspólności majątkowej przy umorzeniu jednostek uczestnictwa nabytych w drodze spadkobrania podstawę opodatkowania 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym stanowi przychód z umorzenia pomniejszony o wydatki na nabycie umarzanych jednostek uczestnictwa dokonane przez spadkodawcę (dokonane uprzednio z majątku wspólnego)?
4.  Czy w przypadku umorzenia jednostek uczestnictwa nabytych przez spadkobiercę w drodze dziedziczenia przy ustalaniu podstawy opodatkowania mogą zostać uwzględnione (potrącone) dodatkowe koszty ponoszone przez spadkobiercę zgodnie ze Statutem Funduszu?
5.  Czy w przypadku wypłaty dokonanej na podstawie art. 111 ust. 1 pkt 2 uofi i odpowiedniego zapisu Statutu Funduszu na płatniku (TFI) ciąży obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego?
6.  Czy w przypadku wypłaty dokonanej na podstawie art. 111 ust. 1 pkt 1 uofi i odpowiedniego zapisu Statutu Funduszu na płatniku (TFI) ciąży obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego?
7.  W jaki sposób winna być ustalona podstawa opodatkowania w przypadku wypłaty dokonanej na podstawie art. 111 ust. 1 pkt 1 uofi i odpowiedniego zapisu Statutu Funduszu?
8.  Czy w przypadku wypłaty dokonanej na podstawie art. 111 ust. 1 pkt 1 uofi i odpowiedniego zapisu Statutu płatnik (TFl) ma obowiązek zatrzymania i archiwizowania dokumentów będących podstawą wypłaty?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź w zakresie pytania nr 7.

W zakresie pozostałych pytań zostały wydane odrębne interpretacje indywidualne.

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zdaniem TFI mając na uwadze, iż zgodnie z art. 111 ust. 1 pkt 1 uofi dokonywana wypłata stanowi pokrycie kosztów pogrzebu według przedstawionych rachunków, to osoba uzyskująca taki zwrot kosztów nie uzyskuje przysporzenia, a w związku z powyższym kwota ta nie powinna podlegać opodatkowaniu. Oznacza, to iż tak na TFI jak i na uczestniku nie ciąży obowiązek podatkowy tak płatnika, jak i podatnika, oprócz obowiązku TFI sporządzenia i przesłania informacji, o której mowa w art. 42a updof. W innym przypadku naruszona byłaby fundamentalna zasada wynikająca z updof i te same środki podatnika podlegałyby dwukrotnemu opodatkowaniu. Wyłożone na opłacenie pogrzebu, uprzednio opodatkowane środki finansowe podatnika (jako przychody z pracy lub innych tytułów) byłyby opodatkowane po raz drugi przy ich zwrocie przez TFI podatnikowi.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy o funduszach w razie śmierci uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego, fundusz jest obowiązany na żądanie osoby, która przedstawi rachunki stwierdzające wysokość poniesionych przez nią wydatków związanych z pogrzebem uczestnika - odkupić jednostki uczestnictwa uczestnika zapisane w rejestrze uczestników funduszu, do wartości nieprzekraczającej kosztów urządzenia pogrzebu zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku, oraz wypłacić tej osobie kwotę uzyskaną z tego odkupienia.

Ponadto zgodnie z ust. 3 tego artykułu kwoty oraz jednostki uczestnictwa niewykupione przez fundusz, odpowiednio do wartości, o których mowa w ust. 1, nie wchodzą do spadku po uczestniku.

Mając na uwadze powyższe, świadczenie o którym mowa w art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych jest wartością pieniężną. Ponadto na podstawie art. 111 ust. 3 tej ustawy kwoty oraz jednostki uczestnictwa niewykupione przez fundusz, odpowiednio do wartości, o których mowa w ust. 1, nie wchodzą do spadku po uczestniku. Z tego też względu świadczenie to nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, a więc nie ma zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3 są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłami przychodów są: inne źródła.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nie należące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użyte w tym przepisie sformułowanie „w szczególności” oznacza, że jest to tylko wyliczenie przykładowe i przychodami z innych źródeł są jeszcze inne przychody nie wymienione wprost w tym przepisie.

W przedstawionym stanie faktycznym w przypadku, gdy osoba, uzyskuje równowartość poniesionych wydatków związanych z zorganizowaniem pogrzebu wg. przedstawionych rachunków, następuje zlecenie odkupu jednostek uczestnictwa do kwoty wynikającej z przedstawionych rachunków. Nie następuje opodatkowanie całości jednostek uczestnictwa zgromadzonych na rejestrze osoby zmarłej. Zwrot kosztów pogrzebu następuje poprzez wypłatę z funduszu w drodze zlecenia odkupu części jednostek uczestnictwa zgromadzonych w rejestrze. Zlecenie odkupu w analizowanym stanie faktycznym nie wynika z dyspozycji przekazanej przez spadkobiercę, ale z ustawy o funduszach.

W konsekwencji u osoby uzyskującej zwrot kosztów, uzyskane przychody z tytułu odkupu jednostek uczestnictwa, w momencie przedstawienia rachunków, stwierdzających wysokość poniesionych wydatków związanych z pogrzebem uczestnika, należy zakwalifikować jako przychody z innych źródeł.

W myśl art. 42a tej samej ustawy osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru (PIT 8C) o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

W konsekwencji, w myśl art. 45 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to podatnicy są zobowiązani do złożenia urzędowi skarbowemu zeznania, według ustalonego wzoru, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, i w nim wykazać wszystkie uzyskane i podlegające opodatkowaniu w roku podatkowym dochody, również te, które uzyskali z tytułu odkupu jednostek uczestnictwa przez fundusz, w momencie przedstawienia rachunków, stwierdzające wysokość poniesionych wydatków związanych z pogrzebem.

Reasumując, wykup jednostek uczestnictwa w przedstawionym stanie faktycznym stanowi przychód z innych źródeł i na funduszu nie ciąży obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego w według stawki 19 % natomiast ciąży obowiązek przewidziany w art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.