Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/443-552/13/EK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-02-19
Teza: świadczenie usług opracowywania projektu wykonawczego architektonicznego na nieruchomościach zlokalizowanych w Niemczech
Słowa kluczowe: faktura; usługi; świadczenie-miejsce świadczenia usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z 30 października 2013 r. (data wpływu 5 listopada 2013 r.) uzupełnionym pismem z 3 lutego 2014 r. (data wpływu 7 lutego 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie świadczenia usług opracowywania projektu wykonawczego architektonicznego na nieruchomościach zlokalizowanych w Niemczech – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 listopada 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie świadczenia usług opracowywania projektu wykonawczego architektonicznego na nieruchomościach zlokalizowanych w Niemczech.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 3 lutego 2014 r., będący odpowiedzią na wezwanie Organu z 24 stycznia 2014 r. znak: IBPP4/443-552/13/EK.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Klient zarejestrowany jako polski podatnik „X” sp. z o.o. S.K.A. zlecił polskiej spółce „Y” sp. z o.o. opracowanie projektu wykonawczego architektonicznego dla wynajmowanych salonów sklepowych marki … zlokalizowanych w Centrach Handlowych na terenie Niemiec - w Berlinie.

Zakres projektu obejmuje wizję lokalną, inwentaryzację (pomiary stanu istniejącego), opracowanie projektu wstępnego oraz wykonawczego architektonicznego wraz z koordynacją z Centrum Handlowym i koordynacją projektów innych branż.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że zlecona usługa objęta zapytaniem zawartym we wniosku została wykonana w roku 2013 r. Ponadto Wnioskodawca nie jest podmiotem zarejestrowanym w Niemczech na potrzeby tamtejszego podatku od wartości dodanej.

Jednocześnie Wnioskodawca nadmienia, ż przedmiotowe usługi będą również wykonywane w roku 2014 z terytorium kraju, a podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku od wartości dodanej jest usługobiorca i faktury dokumentujące usługi nie będą wystawiane przez tegoż usługobiorcę w imieniu i na rzecz Spółki.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy Wnioskodawca fakturując koszty opracowania projektu oraz z tym związanych (np. delegacja) powinien przy fakturowaniu stosować stawkę 23% stosowną dla usług projektowych czy też należy zastosować stawkę „NP” z uwagi na art. 28e ustawy o podatku od towarów i usług?
2.  Czy stosując stawkę „NP” obowiązek podatkowy będzie przeniesiony na klienta (Marketing Investment Group)? Czy też Wnioskodawca jest zobowiązany do zaznajomienia się z niemieckimi regulacjami podatkowymi i ewentualnie zarejestrować tam działalność celem rozliczenia usługi?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, usługi, które świadczone są na rzecz podatników, opodatkowane są w miejscu, gdzie usługobiorca ma swoją siedzibę działalności gospodarczej.

W odniesieniu jednak do pewnych kategorii usług, przepisy ustawy wprowadzają szczególne regulacje dotyczące miejsca świadczenia. Jedną z nich są usługi związane z nieruchomościami, w tym m.in. usługi świadczone przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usługi przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego. W myśl art. 28e ustawy o VAT, miejscem świadczenia tych usług jest miejsce położenia nieruchomości.

Zatem o miejscu świadczenia, a tym samym opodatkowania usługi związanej z nieruchomością decyduje wyłącznie miejsce położenia nieruchomości, z którą dana usługa jest ściśle związana, niezależnie od tego, dla jakiego podmiotu jest wykonywana oraz gdzie znajduje się siedziba usługobiorcy. Status podatkowy usługobiorcy pozostaje bez znaczenia. Zasada ta ma zastosowanie wówczas, gdy usługę można przyporządkować do konkretnej nieruchomości, która jest możliwa do zlokalizowania, co do miejsca jej położenia.

Stąd też należy stwierdzić, że skoro usługa projektowa dotyczy projektu konkretnej nieruchomości, należy opodatkować ją w miejscu położenia nieruchomości, czyli w Niemczech. Zatem dla potrzeb rozliczania VAT w Polsce usługę tę traktuje się jako nie podlegającą opodatkowaniu.

W przedmiotowej sprawie konieczne jednak jest dodatkowe ustalenie, kto powinien rozliczyć VAT w Niemczech - usługobiorca, czy główny wykonawca prac projektowych. To zdaniem Wnioskodawcy zależy od regulacji obowiązujących w Niemczech. Zatem Wnioskodawca winien zapoznać się z przepisami obowiązującymi w tym kraju. Jeżeli bowiem przepisy niemieckie nie wymagają aby główny wykonawca (polski usługodawca) robót był zarejestrowany na potrzeby VAT w Niemczech, to rejestracji takiej będzie musiał dokonać podwykonawca czyli Wnioskodawca. Sposób opodatkowania oraz określenia podmiotu zobowiązanego do rozliczenia podatku należnego zależy wyłącznie od regulacji obowiązujących w tym zakresie w danym państwie. Niemieckie przepisy umożliwiają stosowanie mechanizmu samoopodatkowania przez nabywcę, ale nie w każdym przypadku, dlatego należy rozpatrzyć niemieckie normy obowiązujące w tej materii.

Nie ulega wątpliwości, aby usługobiorca nie musiał rozliczać podatku VAT za granicą powinien zrobić to usługodawca, czyli polska firma, która zleciła naszej spółce wykonanie tych usług. Jeśli warunek dotyczący rejestracji usługodawcy na potrzeby rozliczania podatku w Niemczech nie będzie spełniony, wówczas Wnioskodawca, który wykonuje usługę na nieruchomości położonej w Niemczech na rzecz polskiego podmiotu, będzie musiał dokonać rejestracji w tym państwie. W tym przypadku Wnioskodawca powinien opodatkować usługę niemieckim podatkiem VAT. Podstawową zasadą jest, że sposób fakturowania określa państwo członkowskie, w którym ma miejsce dostawa towarów lub świadczenie usług. Usługa, o której mowa w pytaniu skoro nie podlega opodatkowaniu w Polsce, jednak należy ją odpowiednio udokumentować, co wynika z art. 106 ust. 2 ustawy.

Skoro niemieckie przepisy podatkowe będą wymagały od polskiego usługobiorcy, który wykonał usługę na nieruchomości, zarejestrowania dla potrzeb VAT, wówczas nie powinniśmy wystawiać faktury, tylko dokument określony przez przepisy podatkowe tego kraju. A contrario, gdyby rejestracja w innym państwie unijnym nie była konieczna, Spółka musiałaby udokumentować usługę fakturą o której mowa w § 26a pkt 2 rozporządzenia w sprawie faktur. Do transakcji bowiem, które są opodatkowane w innym kraju, od których VAT rozlicza nabywca unijny w ramach odwrotnego obciążenia, a także dla udokumentowania dostaw towarów lub świadczenia usług opodatkowanych poza terytorium UE rozporządzenia w sprawie faktur), stosuje się polskie przepisy w zakresie fakturowania. Co do zasady, faktury wystawiane dla kontrahentów zagranicznych muszą zawierać takie same dane, co faktury wystawiane w obrocie krajowym. W przypadku, o którym mowa w § 26a pkt 2 lit. a) ww. rozporządzenia (dotyczy faktur dokumentujących transakcje opodatkowane w innym kraju Unii, od których VAT rozlicza nabywca), faktura może nie zawierać kwot wszelkich rabatów, stawki podatku, sumy wartości sprzedaży netto i kwoty podatku od tej sumy (§ 5 ust. 4 pkt 4 ww. rozporządzenia). Jeśli faktura dotyczy wykonania takiej właśnie usługi, dla której obowiązanym do rozliczenia podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca, faktura powinna zawierać wyrazy „odwrotne obciążenie” zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 5 ww. rozporządzenia.

Wnioskodawca uważa, że świadczone usługi architektoniczne dla innej polskiej spółki, jednakże dotyczące nieruchomości zlokalizowanej w Niemczech, będą podlegały opodatkowaniu na terytorium Niemiec. Zgodnie bowiem z art. 28e ustawy o podatku od towarów i usług, miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami „\`(...)\`.”, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości. Stąd też obowiązek w podatku od towarów i usług zostanie przeniesiony na usługobiorcę, który będzie zobowiązany do rozliczenia podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze (faktura sprzedaży wystawiona przez Spółkę powinna zawierać adnotację „odwrotne obciążenie”).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Powyższy przepis wprowadza powszechność opodatkowania podatkiem VAT ww. czynności.

Jak stanowi art. 8 ust. 1 ww. ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W przypadku świadczenia usług istotnym, dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług, jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

W art. 28a ustawy wskazano, iż na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Powyższy artykuł wprowadza definicję podatnika, która ma zastosowanie tylko na potrzeby ustalenia miejsca świadczenia usług.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

W przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba lub stałe miejsce zamieszkania, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności (art. 28b ust. 2 ustawy).

Z powyższych przepisów wynika, że miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika działającego w takim charakterze jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą ma stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

Od powyższych zasad ustawodawca przewidział szereg wyjątków, wskazując m.in. szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia usług związanych m.in. z nieruchomościami.

I tak zgodnie z art. 28e ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.

Z powyższej regulacji prawnej wynika, że o miejscu świadczenia, a tym samym opodatkowania usługi związanej z nieruchomością decyduje wyłącznie miejsce położenia nieruchomości, z którą dana usługa jest ściśle związana, niezależnie od tego dla jakiego podmiotu jest wykonywana oraz gdzie znajduje się siedziba usługodawcy. Zasada ta ma zastosowanie wówczas, gdy usługę można przyporządkować do konkretnej nieruchomości, która jest możliwa do zlokalizowania, co do miejsca jej położenia. Przepis ten - jak wynika z jego brzmienia - stanowi wyjątek od zasady, przyjmując jako kryterium, odniesienie się nie do podmiotu lecz do przedmiotu, którym jest nieruchomość, a usługi, które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według miejsca jej położenia. Jednocześnie usługi te mogą mieć charakter nieograniczony, na co wskazuje katalog zamieszczony w tym przepisie, który ma charakter otwarty. Do zakresu tych usług ustawodawca zaliczył bowiem nie tylko usługi stricte dotyczące prac wykonywanych w nieruchomościach i obrotu nieruchomościami, ale także usługi, których wykonanie oparte jest na wykorzystaniu, używaniu i użytkowaniu nieruchomości.

Podkreślenia wymaga fakt, że w świetle przepisów dotyczących miejsca świadczenia usług, aby uznać usługi za związane z nieruchomością, wynik prac musi się wiązać z konkretną nieruchomością, np. działką, budynkiem, budowlą o określonych parametrach, numerach, będącą w posiadaniu określonych osób.

Ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje pojęcia „nieruchomości”, zatem zasadnym jest odwołanie się do przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93 ze m.), nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca – na zlecenie polskiego podatnika „X” sp. z o.o. - świadczy usługę opracowywania projektu wykonawczego architektonicznego dla wynajmowanych salonów sklepowych, zlokalizowanych w Centrach Handlowych na terenie Niemiec. Ponadto Wnioskodawca nie jest podmiotem zarejestrowanym w Niemczech na potrzeby tamtejszego podatku od wartości dodanej.1

Powyższe prowadzi do wniosku, że nieruchomości, dla których Wnioskodawca świadczył zleconą usługę, opracowywania projektu wykonawczego architektonicznego, znajdowały się w konkretnie określonym miejscu na terytorium Niemiec. Zatem znane jest miejsce wykonania przedmiotowych usług. Świadczona usługa była więc ściśle związana z konkretną nieruchomością.

W celu wyświadczenia ww. usług Wnioskodawca ponosi koszty związane z opracowaniem tego projektu, np. delegacji. Są to zatem wydatki ponoszone przez Wnioskodawcę w celu wyświadczenia usługi na rzecz kontrahenta. Konsumentem ww. świadczeń jest Wnioskodawca co oznacza, że Wnioskodawca, a nie kontrahent jest bezpośrednim odbiorcą tych usług. Zatem ww. koszty będą stanowiły jeden z elementów kalkulacyjnych otrzymanego wynagrodzenia (część odpłatności za usługę).

Uwzględniając powyższe miejsce świadczenia opisanej usługi, a zarazem jej opodatkowania podatkiem od towarów i usług winno być określone w oparciu o przepis art. 28e ustawy.

Należy wskazać, że na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Zgodnie zaś z art. 106 ust. 2 ustawy, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do dostawy towarów lub świadczenia usług, dokonywanych przez podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni lub zwolnieni, jeżeli miejscem opodatkowania tych czynności jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju lub terytorium państwa trzeciego i dla tych czynności podatnicy ci nie są zidentyfikowani dla podatku od wartości dodanej lub - w przypadku terytorium państwa trzeciego - podatku o podobnym charakterze.

W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 68, poz. 360 ze zm.) faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać:

1.  datę jej wystawienia;
2.  kolejny numer, nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę;
3.  imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;
4.  numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany dla podatku, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 11 lit. a;
5.  numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany dla podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 11 lit. b;
6.  datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury; w przypadku sprzedaży o charakterze ciągłym podatnik może podać na fakturze miesiąc i rok dokonania sprzedaży;
7.  nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
8.  miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;
9.  cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
10.  kwoty wszelkich rabatów, w tym za wcześniejsze otrzymanie należności, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;
11.  wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
12.  stawkę podatku;
13.  sumę wartości sprzedaży netto z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
14.  kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;
15.  kwotę należności ogółem.

Stosownie zaś do § 5 ust. 2 pkt 5 ww. rozporządzenia faktura powinna dodatkowo zawierać, w przypadku dostawy towarów lub wykonania usługi, dla których obowiązanym do rozliczenia podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca towaru lub usługi - wyrazy „odwrotne obciążenie”.

Na mocy § 26a pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia przepisy § 4-24 stosuje się do dostawy towarów i świadczenia usług dokonywanych przez podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego dokonywane są te czynności, a w przypadku braku na terytorium kraju siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej - posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu, z którego dokonywane są te czynności, w przypadku gdy miejscem świadczenia jest terytorium państwa trzeciego.

Zgodnie z przepisem § 9 ust. 1. rozporządzenia fakturę wystawia się nie później niż 7. dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-5, § 10-12 i § 16 ust. 2.

Natomiast jeśli zgodnie natomiast z § 5 ust. 4 pkt 5 ww. rozporządzenia miejscem świadczenia będzie terytorium państwa trzeciego, faktura może nie zawierać:

*   numeru, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany dla podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 11 lit. b;
*   stawki podatku;
*   sumę wartości sprzedaży netto z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
*   kwoty podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że skoro - jak wskazał Wnioskodawca - wykonał usługi projektu wykonawczego architektonicznego dla wynajmowanych salonów sklepowych zlokalizowanych w Centrach Handlowych, to usługi te związane są z nieruchomością, dla której miejsce świadczenia określić należy zgodnie z art. 28e ustawy. W konsekwencji przedmiotowe usługi opodatkowane są w miejscu położenia ww. nieruchomości, tj. na terytorium Niemiec. Usługi wykonane przez Wnioskodawcę zatem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium kraju. Tym samym, świadczoną usługę projektową na nieruchomościach w Niemczech Wnioskodawca winien udokumentować fakturą VAT, która nie zawiera stawki i kwoty podatku oraz kwoty należności wraz z podatkiem. Prawidłowe jest zatem stanowisko Wnioskodawcy, że w stanie faktycznym opisanym we wniosku wystawiona przez niego faktura na polskiego usługobiorcę powinna zawierać adnotację „odwrotne obciążenie”.

Ponadto podkreślić należy, że Wnioskodawca – jako podwykonawca podmiotu polskiego - wystawia faktury i dokonuje rozliczeń z wykonania zleconych usług projektu z podmiotem polskim, a nie niemieckim. Zatem obowiązek rozliczenia usługi z kontrahentem niemieckim ciąży na podmiocie, który zlecił Wnioskodawcy opracowanie projektu.

Ponadto jak stwierdzono wyżej przedmiotowa usługa podlega opodatkowaniu w Niemczech wg regulacji podatkowych tego państwa. Zatem stanowisko Wnioskodawcy w części dotyczącej obowiązków podatkowych wynikających z prawa niemieckiego nie może być przedmiotem oceny.

Zaznaczyć jednocześnie należy, że niniejszej interpretacji udzielono zgodnie z wolą Wnioskodawcy przedstawioną w pozycji E1 wniosku, w oparciu o przedstawiony stan faktyczny (zaistniały w roku 2013) w stosunku do którego Wnioskodawca sformułował pytania jak i przedstawił własne stanowisko. Tym samym niniejszą interpretację wydano do stanu faktycznego zaistniałego w roku 2013 na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2013 r.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Nadmienia się, że niniejsza interpretacja traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego stanu faktycznego lub zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.