Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/4511-600/16-4/JK2
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-07-08
Teza: 1) Czy bez zaświadczeń z pierwszej pracy (ok. 700 euro) Wnioskodawczyni może zadeklarować sumę wynagrodzeń rozliczając się z tych pieniędzy? 2) Czy pieniądze otrzymane z X. podlegają rozliczeniu? A jeśli tak, to czy należy zrobić to z całości tzn. z części „na życie” plus „na mieszkanie” czy tylko z „na życie”?
Słowa kluczowe: Niemcy; obowiązek-obowiązek podatkowy
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 11 maja 2016 r. (data wpływu 13 maja 2016 r.) oraz w piśmie z dnia 29 czerwca 2016 r. (data nadania 1 lipca 2016 r., data wpływu 5 lipca 2016 r.) uzupełniającym braki formalne na wezwanie z dnia 22 czerwca 2016 r. Nr IPPB4/4511-600/16-2/JK2 (data nadania 23 czerwca 2016 r., data doręczenia 28 czerwca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodów z Niemiec – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 maja 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodów z Niemiec.

Z uwagi na braki formalne, pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. Nr IPPB4/4511-600/16-2/JK2 (data nadania 23 czerwca 2016 r., data doręczenia 28 czerwca 2016 r.), tut. organ wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku poprzez doprecyzowanie stanu faktycznego.

Pismem z dnia 29 czerwca 2016 r. (data nadania 1 lipca 2016 r., data wpływu 5 lipca 2016 r.) Wnioskodawczyni uzupełniła powyższe w terminie.

We wniosku i uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

W 2015 r. Wnioskodawczyni pracowała w restauracji w Niemczech na tzw. mini job, od którego nie są odprowadzane żadne składki ani podatki. Pracodawca wypłacił Wnioskodawczyni wynagrodzenie bezpośrednio do ręki nie dając żadnego potwierdzenia. Między X. a pracodawcą została wymieniona korespondencja potwierdzająca zatrudnienie Wnioskodawczyni oraz sumę wynagrodzenia, jednakże X. odmawia Wnioskodawczyni wydania zaświadczenia potwierdzającego owe zatrudnienie i wynagrodzenie powołując się na tajemnicę służbową. Otrzymany dochód, który Wnioskodawczyni osiągnęła w tej pracy to ok. 700 Euro. Następnie Wnioskodawczyni podjęła pracę na Bawarii początkowo na mini job a następnie midi job. Od 1 lipca 2015 r. odprowadzane są wszystkie składki oprócz podatku otrzymując jednocześnie wsparcie finansowe z X. „na życie” plus „na mieszkanie”.

Miejscem zamieszkania do celów podatkowych w 2015 r. jest Polska, gdyż w styczniu i lutym pobrała tu zasiłek dla bezrobotnych. Ośrodkiem życiowym Wnioskodawczyni są Niemcy, gdyż tu mieszka, posiada konto bankowe, na które wpływają dochody z wykonywanej pracy, odprowadzane są składki na ubezpieczenie. Z Polską łączą Wnioskodawczynię tylko więzy rodzinne, bowiem tu mieszkają Jej rodzice. Nie posiada majątku, nie osiąga tu dochodów. W 2015 r. Wnioskodawczyni jest rezydentem Niemiec. W 2015 r. przebywała Wnioskodawczyni w Niemczech dłużej niż 183 dni. Wnioskodawczyni wyjechała w styczniu 2015 r.. Wnioskodawczyni była zatrudniona na midi job, od którego odprowadzane są wszystkie składki oprócz podatku, a wcześniej na mini job. Wnioskodawczyni nie była zatrudniona przez pracodawcę będącego agencją pracy tymczasowej. Pracodawca ma siedzibę w Niemczech posiada własny zakład pracy. Wnioskodawczyni nie wykonywała usług na rzecz innej osoby niż pracodawca. Pracodawca ponosił odpowiedzialność za skutki wykonywanej przez Wnioskodawczynię pracy. Wnioskodawczyni wykonywała w siedzibie pracodawcy. W 2015 r. Wnioskodawczyni uzyskała zasiłek dla bezrobotnych w Polsce. Praca na mini job to praktycznie to samo co w Polsce umowa zlecenia bez odprowadzonych składek, praca na midi job tu są odprowadzane składki i jest zawarta umowa o pracę.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy bez zaświadczeń z pierwszej pracy (ok. 700 euro) Wnioskodawczyni może zadeklarować sumę wynagrodzeń rozliczając się z tych pieniędzy?
2.  Czy pieniądze otrzymane z X. podlegają rozliczeniu? A jeśli tak, to czy należy zrobić to z całości tzn. z części „na życie” plus „na mieszkanie” czy tylko z „na życie”?

Zdaniem Wnioskodawczyni, może zadeklarować wysokość wynagrodzenia z pierwszej pracy, rozliczając się z tych pieniędzy. Natomiast pieniądze z X. rozliczyć całości.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Zgodnie z art. 3 ust. 1a cyt. wyżej ustawy, za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1.  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2.  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 2a ww. ustawy, osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

Za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – w myśl art. 3 ust. 2b ww. ustawy – uważa się w szczególności dochody (przychody) z:

1.  pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia,
2.  działalności wykonywanej osobiście na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia,
3.  działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
4.  położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości, w tym ze sprzedaży takiej nieruchomości.

Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” odnosi się bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.

Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie – podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.

Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania, kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP.

Przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć wszelkie powiązania rodzinne, tzn. ognisko domowe, aktywność społeczna, polityczna, kulturalna, obywatelska, przynależność do organizacji/klubów, uprawiane hobby itp. Z kolei „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe itd.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunek ten stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium RP centrum interesów życiowych.

Uznanie osoby fizycznej za osobę mająca miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy, nie przesądza o uznaniu tej osoby, za osobę podlegającą w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Ocena, czy podatnik podlega w Rzeczypospolitej Polskiej ograniczonemu czy nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu powinna być dokonana w każdym przypadku indywidualnie z uwzględnieniem postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Na podstawie art. 4a ustawy, powyższe przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, podpisana w Berlinie dnia 14 maja 2013 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90).

Stosownie do art. 4 ust. 1 umowy, określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się państwie” oznacza osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, miejsce zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze i obejmuje również to Państwo oraz jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny. Jednakże określenie to nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w tym Państwie w zakresie dochodu osiąganego tylko ze źródeł w tym Państwie lub z tytułu majątku położonego w tym Państwie.

Stosownie do art. 4 ust. 2 ww. umowy, jeżeli stosownie do postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu, osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to jej status określa się według następujących zasad:

1.  osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych);
2.  jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się że ma ona miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym zwykle przebywa;
3.  jeżeli osoba przebywa zazwyczaj w obu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Państwie, którego jest obywatelem;
4.  jeżeli osoba jest obywatelem obydwu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, to właściwe organy Umawiających się Państw rozstrzygną sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.

Dla potrzeb dokonania interpretacji ww. przepisu, należy sięgnąć do Komentarza do Modelowej Konwencji OECD. Przedtem, jednak wyjaśnienia wymaga, że głównym celem Modelowej Konwencji OECD jest umożliwienie rozwiązywania w sposób jednolity najczęściej występujących problemów w zakresie międzynarodowego prawnego podwójnego opodatkowania. Zgodnie z zaleceniami Rady OECD, państwa członkowskie przy zawieraniu lub rewizji dwustronnych konwencji powinny stosować się do Modelowej Konwencji i do interpretacji zawartej w Komentarzu do tej Konwencji. Postanowienia Konwencji zyskały powszechne (światowe) uznanie wyrażające się włączaniem ich do większości dwustronnych umów. Wiele umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, które zawarła Polska z innymi krajami została sporządzona w zgodzie z postanowieniami Modelowej Konwencji OECD, w tym Konwencja zawarta między Polską i Niemcami.

Według Komentarza do Modelowej Konwencji OECD posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, że osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas. Zgodnie z Komentarzem, istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć to mieszkanie do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały. Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu Umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania, Komentarz nakazuje rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną, miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem. Wszystkie te okoliczności należy rozważyć w całości, uwzględniając indywidualne postępowanie danej osoby. Jeśli miejsca zamieszkania nie można ustalić na podstawie tego kryterium, należy ustalić je biorąc pod uwagę przede wszystkim miejsce, w którym osoba fizyczna zwykle przebywa, a następnie obywatelstwo danej osoby.

Tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i brzmienie Komentarza do niej zostały wypracowane w drodze konsensusu przez wszystkie państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania zawartych w nich postanowień. Modelowa Konwencja, jak i Komentarz do niej, nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, natomiast stanowią wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast, jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).

Z treści wniosku wynika, że w 2015 r. Wnioskodawczyni pracowała w restauracji w Niemczech na tzw. mini job, od którego nie są odprowadzane żadne składki ani podatki. Następnie Wnioskodawczyni podjęła pracę na Bawarii początkowo na mini job a następnie midi job, Od 1 lipca 2015 r. odprowadzane są wszystkie składki oprócz podatku otrzymując jednocześnie wsparcie finansowe z X. „na życie” plus „na mieszkanie”. Miejscem zamieszkania do celów podatkowych w 2015 r. jest Polska, gdyż w styczniu i lutym pobrała tu zasiłek dla bezrobotnych. Ośrodkiem życiowym Wnioskodawczyni są Niemcy, gdyż tu mieszka, posiada konto bankowe, na które wpływają dochody z wykonywanej pracy, odprowadzane są składki na ubezpieczenie. Z Polską łączą Wnioskodawczynię tylko więzy rodzinne, bowiem tu mieszkają Jej rodzice. Nie posiada majątku, nie osiąga tu dochodów. W 2015 r. Wnioskodawczyni jest rezydentem Niemiec. W 2015 r. przebywała Wnioskodawczyni w Niemczech dłużej niż 183 dni. Wnioskodawczyni wyjechała w styczniu 2015 r.. Wnioskodawczyni nie była zatrudniona przez pracodawcę będącego agencją pracy tymczasowej. Pracodawca ma siedzibę w Niemczech posiada własny zakład pracy. Wnioskodawczyni nie wykonywała usług na rzecz innej osoby niż pracodawca. Pracodawca ponosił odpowiedzialność za skutki wykonywanej przez Wnioskodawczynię pracy. Wnioskodawczyni wykonywała w siedzibie pracodawcy. W 2015 r. Wnioskodawczyni uzyskała zasiłek dla bezrobotnych w Polsce. Praca na mini job to praktycznie to samo co w Polsce umowa zlecenia bez odprowadzonych składek, praca na midi job - odprowadzane są składki i jest zawarta umowa o pracę.

Analizując stopień powiązań osobistych i gospodarczych Wnioskodawczyni w 2015 r. w świetle ww. przepisów, uznać należy, że w tym okresie Wnioskodawczyni posiada miejsce zamieszkania dla celów podatkowych na terytorium Niemiec. Wnioskodawczyni jest osobą niezamężną i nie posiada dzieci, nie jest właścicielem majątku na terenie Polski. Natomiast w Niemczech mieszkała, pracowała i tam znajdował się jej ośrodek interesów życiowych i gospodarczych.

Wobec powyższego, od dnia wyjazdu do Niemiec (styczeń 2015 r.) Wnioskodawca podlega w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. podlega opodatkowaniu tylko od dochodów uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwzględnieniem umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Zatem dochody osiągnięte przez Wnioskodawczynię w 2015 r. na terytorium Niemiec, podczas, gdy jest rezydentem Niemiec oraz Jej centrum interesów życiowych znajduje się w Niemczech nie podlegają w Polsce opodatkowaniu. Tym samym Wnioskodawczyni nie musi deklarować uzyskanych w Niemczech dochodów w zeznaniu podatkowym składanym w Polsce.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.