Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/4512-1290/15-2/AŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-01-25
Teza: Opodatkowanie podatkiem VAT oraz korzystanie ze zwolnienia od podatku VAT czynności udzielenia pożyczki na rzecz Wnioskodawcy.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług; import-import usług; obowiązek-obowiązek podatkowy; odsetki; podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; pożyczka; świadczenie-miejsce świadczenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 18 grudnia 2015 r. (data wpływu 22 grudnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT oraz korzystania ze zwolnienia od podatku VAT czynności udzielenia pożyczki na rzecz Wnioskodawcy – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 22 grudnia 2015 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT oraz korzystania ze zwolnienia od podatku VAT czynności udzielenia pożyczki na rzecz Wnioskodawcy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (dalej również „Zainteresowana” lub „Spółka”) jest członkiem międzynarodowej grupy kapitałowej, w której skład wchodzą spółki prowadzące działalność w m.in. sektorze usług ubezpieczeniowych oraz finansowych („Grupa”). Jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym oraz VAT-UE. W roku 2015 Wnioskodawca zawarł ze spółką mającą osobowość prawną będącą zakładem ubezpieczeń z siedzibą w Wielkiej Brytanii, wchodzącą w skład Grupy („Pożyczkodawca”) umowę pożyczki pieniężnej („Umowa pożyczki”). Umowa pożyczki została zawarta w Londynie, zgodnie z prawem obowiązującym w Anglii i Walii. Strony uzgodniły w niej, że prawo to będzie prawem właściwym dla tej umowy, a wszelkie spory z niej wynikające będą rozstrzygane przez sądy Anglii i Walii.

Tytułem wynagrodzenia za udzielenie pożyczki, Pożyczkodawcy należne będą odsetki. W Umowie pożyczki Strony uzgodniły, że w przypadku niedokonania zapłaty odsetek przez Zainteresowaną do końca każdego roku jej obowiązywania, odsetki te będą podlegały kapitalizacji, tj. powiększać będą kwotę pożyczki ze skutkiem na pierwszy dzień kolejnego roku obowiązywania tej umowy.

Do dnia złożenia niniejszego wniosku odsetki z tytułu ww. umów pożyczki nie stały się należne.

Z tytułu odsetek płatnych na podstawie Umowy pożyczki Pożyczkodawca wystawi Wnioskodawcy faktury, ze wskazaniem iż podatek VAT rozliczy nabywca usługi, poprzez zawarcie w fakturze wyrazów „odwrotne obciążenie” (ang. „reverse charge”), o których mowa w art. 226 pkt (11 a) dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 2006r., z późn. zm.), w myśl art. 196 oraz art. 44 tej dyrektywy.

Kwota pożyczki została przekazana Wnioskodawcy po zawarciu Umowy pożyczki, z rachunku bankowego w Wielkiej Brytanii.

Wnioskodawca oraz Pożyczkodawca są podmiotami powiązanymi w sposób pośredni: jedynym wspólnikiem Pożyczkodawcy jest spółka z siedzibą w Wielkiej Brytanii, będąca zarazem jedynym wspólnikiem innej spółki z siedzibą w Wielkiej Brytanii, która z kolei jest jedynym wspólnikiem Wnioskodawcy.

Pożyczkodawca jest zarejestrowanym w Wielkiej Brytanii podatnikiem podatku od wartości dodanej. Jest on również zarejestrowanym w Polsce podatnikiem VAT czynnym. Posiada również miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w rozumieniu przepisów ustawy VAT, tj. oddział przez który Pożyczkodawca prowadzi działalność w Polsce. Jednakże to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej nie uczestniczyło w transakcji wynikającej z Umowy pożyczki.

Wnioskodawca zawarł wcześniej z tym samym Pożyczkodawcą dwie inne umowy pożyczki i nie wyklucza, że w przyszłości będzie, jako pożyczkobiorca, zawierać umowy pożyczki na analogicznych zasadach i warunkach.

Wnioskodawca rozważa zawieranie w przyszłości umów pożyczek na analogicznych warunkach i zasadach, jak opisane w powyższym stanie faktycznym i z tym samym Pożyczkodawcą („Przyszłe umowy pożyczki”), w tym po dniu 31 grudnia 2015 r.

W celu uniknięcia wątpliwości Zainteresowana wyjaśnia, że Przyszłe umowy pożyczki będą również zawierane w Wielkiej Brytanii, zaś kwoty pożyczki z nich wynikające będą przekazywane Wnioskodawcy po ich zawarciu, z rachunku bankowego w Wielkiej Brytanii

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy udzielenie Wnioskodawcy pożyczki na mocy Umowy pożyczki za wynagrodzeniem w postaci odsetek, stanowi świadczenie usługi zwolnionej z podatku od towarów i usług, której miejscem świadczenia jest terytorium Polski, a w konsekwencji, czy Wnioskodawca powinien rozpoznać obowiązek podatkowy z tytułu importu usług zwolnionych od VAT?
2.  Czy udzielenie Wnioskodawcy pożyczki na mocy Przyszłej umowy pożyczki za wynagrodzeniem w postaci odsetek, stanowić będzie świadczenie usługi zwolnionej z podatku od towarów i usług, której miejscem świadczenia jest terytorium Polski, a w konsekwencji, czy Wnioskodawca powinien rozpoznać obowiązek podatkowy z tytułu importu usług zwolnionych od VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy,

1.  Udzielenie Wnioskodawcy pożyczki na mocy Umowy pożyczki za wynagrodzeniem w postaci odsetek, stanowi świadczenie usługi zwolnionej z podatku od towarów usług, której miejscem świadczenia jest terytorium Polski, a w konsekwencji, czy Wnioskodawca powinien rozpoznać obowiązek podatkowy z tytułu importu usług zwolnionych od VAT;
2.  Udzielenie Wnioskodawcy pożyczki na mocy Przyszłej umowy pożyczki za wynagrodzeniem w postaci odsetek, stanowić będzie świadczenie usługi zwolnionej z podatku od towarów i usług, której miejscem świadczenia jest terytorium Polski, w konsekwencji czego Wnioskodawca powinien rozpoznać obowiązek podatkowy z tytułu importu usług zwolnionych od VAT;

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad. 1.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, zaś w myśl art. 8 ust. 1 tej ustawy przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na m.in. osoby prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy VAT, „podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności”.

Ust. 2 tego artykułu precyzuje, że „działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych”.

Jak stanowi art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy VAT, „podatnikami są również osoby prawne (\`(...)\`) nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 \[jednakże nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie przepis art. 28e nie ma zastosowania, bowiem dotyczy on miejsca świadczenia usług związanych z nieruchomościami\],
2.  usługobiorcą jest:
    *   w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
    *   w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4”.

Ponadto, w myśl art. 17 ust. 1a ww. ustawy, przepisy ust. 1 pkt 4 stosuje się również, w przypadku gdy usługodawca posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy, jeżeli usługodawca posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach.

Stosownie do art. 28b ustawy VAT „miejscem świadczenia usług, w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2 – 4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust.1 i 2 oraz art. 28n” \[zastrzeżenia te nie mają jednak zastosowania w sprawach będących przedmiotem niniejszego wniosku\].

Z kolei, zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy VAT, świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, stanowi import usług.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy VAT zwalnia się od VAT m.in. usługi udzielania pożyczek pieniężnych, przy czym w myśl ust. 15 tego artykułu zwolnienie to nie ma zastosowania do czynności ściągania długów, w tym factoring, usług doradztwa oraz usług w zakresie leasingu \[postanowienia ust. 15 art. 43 ustawy VAT nie mają jednak zastosowania w sprawach będących przedmiotem niniejszego wniosku, bowiem przedmiotowa usługa udzielenia pożyczki pieniężnej nie jest zaliczana do żadnej z kategorii usług finansowych, które zostały wyłączone ze zwolnienia na podstawie powołanego ust. 15\].

Zważywszy, że opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT), zaś przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz m.in. osoby prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT), udzielenie pożyczki pieniężnej stanowi usługę w rozumieniu ustawy VAT.

W niniejszej sprawie, miejscem świadczenia usługi udzielenia pożyczki pieniężnej jest siedziba Wnioskodawcy (art. 28b ust. 1 ustawy VAT), bowiem nabywane przez Zainteresowaną usługi nie zawierają się w wyjątkach od ogólnej zasady wynikającej z art. 28b ust. 1 ustawy od VAT.

Jak była mowa w opisie stanu faktycznego, Pożyczkodawca wystawi Wnioskodawcy faktury dotyczące odsetek od pożyczki zawierającą wyrazy „odwrotne obciążenie” (ang. „reverse charge”), co jest jednoznaczne ze wskazaniem, iż podatek VAT rozliczy nabywca usługi (Zainteresowana).

To wszystko powoduje, że podatnikiem z tytułu wykonania przedmiotowej usługi udzielenia pożyczki pieniężnej jest Zainteresowana jako usługobiorca (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy VAT).

Przy czym nie ma znaczenia, że Pożyczkodawca posiada również miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (oddział), bowiem to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej nie uczestniczyło w transakcji wynikającej z Umowy pożyczki (art. 17 ust. 1a ustawy VAT). W konsekwencji takiego stanu rzeczy, usługa będzie podlegała opodatkowaniu przez Wnioskodawcę w sposób właściwy dla importu usług, w drodze tzw. odwrotnego obciążenia.

Przy czym, usługa ta będzie korzystała ze zwolnienia od VAT określonego w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy VAT. W myśl bowiem tego przepisu zwalnia się od VAT usługi udzielania pożyczek pieniężnych, przy czym przedmiotowa usługa nie jest zaliczana do żadnej z kategorii usług finansowych, które zostały wyłączone ze zwolnienia, na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy o VAT.

Analogiczne stanowisko zaprezentowane zostało w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r. (sygn. IPPP3/443-126/13-2/MKw). Stwierdzono w niej m.in.: „Nabywane przez Wnioskodawcę usługi nie zawierają się w wyjątkach od ogólnej zasady zawartej w przepisach art. 28b ust. 2 - 4 i art. 28c - 28n ustawy, w związku z tym dla ustalenia miejsca świadczenia przedmiotowych usług zastosowanie znajdzie ogólna zasada zawarta w art. 28b ust. 1 ustawy.

A zatem miejscem świadczenia przedmiotowych usług będzie miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej tj. Polska. Tak więc, zaciągnięcie przez Spółkę pożyczki od podmiotu zagranicznego, nie posiadającego zarówno siedziby, jak i stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju, należy uznać za import usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, podlegający opodatkowaniu na terenie kraju. Spółka, jako usługobiorca tych usług będzie zobowiązana do ich rozliczenia.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy, zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę. Reasumując uznać należy, że czynność udzielenia pożyczki przez podmiot zagraniczny na rzecz Spółki stanowi dla Niej import usług podlegający opodatkowaniu na terytorium kraju. Do rozliczenia tej transakcji w zakresie podatku od towarów i usług obowiązana będzie Spółka, jako nabywca przedmiotowej usługi. Jednocześnie usługa ta będzie korzystała ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług”.

Analogiczne stanowisko zajął ten sam organ podatkowy również w interpretacji indywidualnej z dnia 24 października 2013r. (sygn. IPPP3/443-675/13-3/KB). Wnioski takie płyną też z interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2014r. (sygn. ILPP4/443-584/13-4/BA).

Ad. 2.

Zdaniem Spółki, analogicznie jak w przypadku pożyczki udzielonej na podstawie Umowy pożyczki, o której mowa w opisie stanu faktycznego, udzielenie pożyczek pieniężnych na podstawie Przyszłych umów pożyczek stanowić będzie usługę w rozumieniu ustawy VAT, z tytułu wykonania której podatnikiem będzie Zainteresowana jako usługobiorca. Usługa ta będzie zatem podlegała opodatkowaniu przez Wnioskodawcę w sposób właściwy dla importu usług, w drodze tzw. odwrotnego obciążenia. Przy czym, usługa ta będzie korzystała ze zwolnienia od VAT określonego w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy VAT. Zainteresowana odwołuje się w tym zakresie do uzasadnienia przedstawionego w odniesieniu do zajętego stanowiska dotyczącego pytania nr 1, które znajduje również zastosowanie do uzasadnienia stanowiska Spółki dotyczącego pytania nr 2.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Ponadto informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT oraz korzystania ze zwolnienia od podatku VAT czynności udzielenia pożyczki na rzecz Wnioskodawcy. Natomiast w kwestii dotyczącej stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.