Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.334.2024.1.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-03
Teza: Dopiero w dniu zawarcia umowy darowizny Wnioskodawczyni realnie nabyła środki tytułem darmym od matki, mimo iż znajdowały się na jej koncie wcześniej.
Słowa kluczowe: darowizna; konto-konto indywidualne; moment; obowiązek-obowiązek podatkowy-moment powstania obowiązku podatkowego; obowiązek-obowiązek podatkowy-szczególny moment powstania obowiązku podatkowego; podatek-podatek od spadków i darowizn; zobowiązanie-moment powstania zobowiązania podatkowego
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 2 Obowiązek podatkowy-Moment powstania obowiązku podatkowego-Powstanie obowiązku podatkowego-Darowizna
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 2-art. 6-ust. 1-pkt 4

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 grudnia 2024 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej
    podatku od spadków i darowizn w zakresie ustalenia momentu powstania obowiązku
    podatkowego z tytułu nabycia na podstawie darowizny środków pieniężnych od matki.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    (...) 2023 r. otrzymała Pani od matki – (...) depozyt w kwocie (...) zł, w celu utworzenia na
    Pani koncie bankowym lokaty rocznej (w Pani banku w tamtym czasie była najlepsza
    oferta). W związku z otrzymaniem pieniędzy złożyła Pani deklarację PCC-3 i uiściła podatek.
    W międzyczasie kupiła Pani mieszkanie i podpisała z deweloperem umowę w formie aktu
    notarialnego (...) 2023 r. Po upływie roku, kiedy wygasła założona przez Panią lokata,
    mama postanowiła podarować Pani pieniądze z tej właśnie lokaty wraz z odsetkami na
    zapłatę transzy za mieszkanie, które Pani kupiła.
    (...) 2024 r. zawarła Pani z mamą pisemną umowę (umowę darowizny środków
    pieniężnych) na kwotę (...) zł.
    (...) 2024 r. złożyła Pani w US deklarację SD-Z2 na otrzymaną od mamy darowiznę w
    kwocie (...) zł.

## Pytanie

Kiedy powstał obowiązek podatkowy od darowizny – (...) 2023 r. (dzień przelewu) czy (...)
    2024 r. (dzień zawarcia umowy darowizny)?
    Pani stanowisko w sprawie
    W Pani ocenie, dzień powstania obowiązku podatkowego nastąpił w dniu zawarcia umowy
    darowizny; wcześniej pieniądze były depozytem nieprawidłowym.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od
    spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 ze zm.):
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej ,,podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: darowizny, polecenia darczyńcy.
    Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do
    odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23
    kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na
      rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

    Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia
    majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra
    majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter
    nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia
    w zamian za uczynioną darowiznę.
    Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą
      złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie
      zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia
      przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy
      wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy
      powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
    Należy zauważyć, że – co do zasady – darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od
    spadków i darowizn. Wysokość podatku od spadków i darowizn ustala się w zależności od
    grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do jednej z trzech grup
    podatkowych odbywa się w zależności od jego stopnia pokrewieństwa albo
    powinowactwa z osobą, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw
      majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł − jeżeli nabywcą jest osoba
      zaliczona do I grupy podatkowej.
    Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
      Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony
      jest nabywca.
      Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
      osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    Zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy:
      Do grupy I zalicza się − małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową,
      rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
    Natomiast zgodnie z art. 4a ust. 1 ww. ustawy:
      Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez
      małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
      1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi
        urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku
        podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w
        przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia
        uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z
        zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
      2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia
        darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku
        nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie
        nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w
        art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na
        rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub
        spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
    W myśl art. 4a ust. 3 ww. ustawy:

      W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności
      rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla
      nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
    Stosownie do art. 4a ust. 4 ww. ustawy:
      Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
      1) wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego
        dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym
        nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie
        przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
      2) 2)nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego
        albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
    Z zacytowanego powyżej art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika,
    że podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia, jeżeli
    przedmiotem darowizny są środki pieniężne, poza zgłoszeniem nabytych środków
    pieniężnych naczelnikowi urzędu skarbowego (za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 4a
    ust. 4) jest udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek
    płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie
    oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
    Ze zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że (...) 2023 r. otrzymała
    Pani od matki depozyt w kwocie (...) zł, w celu utworzenia na Pani koncie bankowym lokaty
    rocznej. W związku z otrzymaniem pieniędzy złożyła Pani deklarację PCC-3 i uiściła
    podatek. Po upływie roku, kiedy wygasła założona przez Panią lokata, mama postanowiła
    podarować Pani pieniądze z tej właśnie lokaty wraz z odsetkami. (...) 2024 r. zawarła Pani z
    mamą pisemną umowę (umowę darowizny środków pieniężnych) na kwotę (...) zł.
    Ma Pani wątpliwość kiedy powstał obowiązek podatkowy od otrzymanej przez Panią
    darowizny środków pieniężnych od matki – w dniu przelewu środków na Pani konto ((...)
    2023 r.) czy w dniu podpisania umowy darowizny ((...) 2024 r.).
    Zgodnie z opisem zdarzenia (...) 2023 r. otrzymała Pani przelewem środki pieniężne od
    matki tytułem depozytu – w celu założenia lokaty na Pani koncie bankowym. Z
    powyższego wynika również, że od (...) 2023 r. środki, które miała Pani na swoim koncie
    (na lokacie), tj. (...) zł, były objęte umową depozytu. Wskazała Pani także, że dopiero po
    roku – kiedy wygasła założona przez Panią lokata – matka podarowała Pani pieniądze z tej
    właśnie lokaty wraz z odsetkami.
    Z wyżej cytowanych przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że
    obowiązek podatkowy przy umowie darowizny ma miejsce:
    · z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego,
    · a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia
      przyrzeczonego świadczenia.
    Skoro – jak Pani wskazała – nie doszło do zawarcia z matką umowy darowizny środków
    pieniężnych w formie aktu notarialnego (miała miejsce darowizna zawarta w formie
    pisemnej), to obowiązek podatkowy powstał z chwilą spełnienia przyrzeczonego
    świadczenia.
    Przedmiotem umowy darowizny była kwota (...) zł, na którą składały się: pieniądze
    przekazane Pani (...) 2023 r. tytułem depozytu w celu założenia lokaty (a więc pieniądze z
    tej właśnie lokaty) wraz z odsetkami pochodzącymi z lokaty.
    Nie można zatem stwierdzić, żeby momentem przekazania Pani darowizny był dzień
    otrzymania przelewu od matki, tj. (...) 2023 r., bowiem tego dnia otrzymała Pani na konto
    środki innym tytułem prawnym (wynikającym z umowy depozytu). Ponadto, tego dnia

    otrzymała Pani kwotę (...) zł a nie (...) zł, która jest przedmiotem umowy darowizny
    potwierdzonej pismem.
    Zawarcie umowy darowizny wymaga, by w jej rezultacie (na skutek spełnienia świadczenia
    przez darczyńcę) majątek obdarowanego został powiększony. Zasadniczo chodzi tutaj o
    taką wartość przysporzenia o jaką równocześnie zostaje uszczuplony majątek darczyńcy.
    W świetle powyższego nie można więc stwierdzić, żeby (...) 2023 r. została zrealizowana
    darowizna, bowiem na ten dzień nie istniała jeszcze kwota pieniędzy, której dotyczy
    darowizna. Środki pieniężne, które zostały Pani darowane, znalazły się de facto na Pani
    koncie dopiero z chwilą wygaśnięcia założonej przez Panią lokaty, a więc – jak Pani
    wskazała – po roku od dnia jej założenia. Skoro zatem w (...) 2024 r. pieniądze te – zgodnie
    z opisem przedstawionego zdarzenia – należały do Pani matki i znajdywały się już na Pani
    koncie bankowym, to uznać należy, że w rzeczywistości dopiero w momencie zawarcia
    umowy darowizny, doszło do powiększenia Pani majątku kosztem majątku darczyńcy
    (Pani matki). Zatem, dopiero z chwilą zawarcia umowy darowizny doszło do spełnienia
    świadczenia – stała się Pani właścicielką pieniędzy otrzymanych od matki tytułem darmym
    – bez konieczności zwrotu określonej kwoty (jak przy depozycie nieprawidłowym) lub
    spełnienia określonego świadczenia na jej rzecz.
    Tym samym – by zwolnienie określone w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn
    miało miejsce – winna była Pani dokonać zgłoszenia nabycia tytułem darowizny do
    właściwego naczelnika urzędu skarbowego – w ustawowym terminie 6 miesięcy – od
    otrzymania darowizny. Bowiem dopiero w dniu zawarcia umowy darowizny ((...) 2024 r.)
    realnie nabyła Pani te środki tytułem darmym od matki, mimo iż znajdowały się na Pani
    koncie wcześniej.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    W zakresie Pani wniosków z (...) 2024 r. oraz wniosku z (...) 2024 r. o nr ID: (...) zostały
    wydane odrębne rozstrzygnięcia.
    Wskazuję również, że w przedmiotowej interpretacji Organ nie przesądzał, jakim tytułem
    nabyła Pani środki (...) 2023 r. w kwocie (...) zł, ani na jakiej postawie prawnej Pani matka
    miała prawo do odsetek z założonej przez Panią lokaty. W celu rozstrzygnięcia powyższej
    kwestii konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, do przeprowadzenia
    którego Organ – w ramach nadanych mu uprawnień – nie jest upoważniony. Zaznaczyć
    bowiem należy, iż dokonuję interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów
    prawa podatkowego wyłącznie w odniesieniu do stanu faktycznego lub zdarzenia
    przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę, co wynika wprost z przepisu art. 14b §
    1, 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Jako organ nie posiadam zatem kompetencji do
    tego, aby rozstrzygać na gruncie aktów prawnych innych niż podatkowe (takich jak np.
    ustawa Kodeks cywilny) kto i jakim tytułem ma prawo do środków pieniężnych oraz na
    jakiej postawie mają miejsce przesunięcia w majątkach wskazanych osób. Organ
    interpretacyjny nie przeprowadza też w sprawach dotyczących wydawania interpretacji
    postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we
    wniosku – czyli stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, przyjmując je jako niepodlegające
    ocenie.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).

    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja jest zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.