Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-3.4012.760.2021.1.RK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-01-11
Teza: ustalenie czy sprzedaż prac wytworzonych przez podopiecznych WZT i ŚDS podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, nieuznania działalności polegającej na sprzedaży tych prac jak i późniejszego wydatkowania środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT oraz braku obowiązku wystawienia nabywcom faktury VAT z tytułu sprzedaży prac.
Słowa kluczowe: dostawa-dostawa towarów; faktura; podatnik; stowarzyszenia; warsztat
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności podlegające opodatkowaniu; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Dostawa towarów; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Podatnicy; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1. Faktury 
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b

Interpretacja indywidualna
==========================

– stanowisko prawidłowe
=======================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

10 listopada 2021 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia czy sprzedaż prac wytworzonych przez podopiecznych WZT i ŚDS podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, nieuznania działalności polegającej na sprzedaży tych prac jak i późniejszego wydatkowania środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT oraz braku obowiązku wystawienia nabywcom faktury VAT z tytułu sprzedaży prac.

Treść wniosku jest następująca:

### Opis zdarzenia przyszłego

A, zwana dalej A, prowadzi działalność w szczególności na podstawie:

1) ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1347),

2) ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 688 z późniejszymi zmianami),

3) ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1876),

4) Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie warsztatów terapii zajęciowej (Dz. U. 2004 nr 63 poz. 587),

5) Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz.U. poz. 964),

6) Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki społecznej z dnia 9 grudnia 2010 roku w prawie środowiskowych domów samopomocy (Dz. U. z 2020 r poz. 249),

7) statutu A.

Głównymi celami A jest otaczanie opieką osób niepełnosprawnych, ich rodzin i opiekunów oraz świadczenie im pomocy, podejmowanie zadań z zakresu pomocy społecznej, prowadzenie działalności charytatywno-opiekuńczej, szerzenie idei integracji osób niepełnosprawnych ze zdrowymi, pogłębienie formacji religijnej, promocja i organizacja wolontariatu, reprezentowanie interesów osób niepełnosprawnych wobec władz publicznych. Zgodnie ze statutem, do zadań A należy między innymi prowadzenie działań na rzecz osób niepełnosprawnych (par 10 statutu).

A prowadzi odpłatną i nieodpłatną działalność statutową pożytku publicznego. A realizuje swoje cele między innymi poprzez prowadzenie działalności w formie Warsztatów Terapii Zajęciowej (WTZ) oraz Środowiskowych Domów Samopomocy (ŚDD) które nie mają osobowości prawnej i działają jako jednostki organizacyjne A na podstawie: Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie warsztatów terapii zajęciowej (Dz. U. 2004 nr 63 poz. 587), Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki społecznej z dnia 9 grudnia 2010 roku w prawie środowiskowych domów samopomocy (Dz. U. z 2020 r. poz. 249) - Działalność WTZ i ŚDS jest działalnością o charakterze niezarobkowym.

Zgodnie z regulaminem WTZ - Warsztaty realizują swoje zadania w zakresie rehabilitacji społecznej i zawodowej zmierzające do ogólnego rozwoju i poprawy sprawności, niezbędnych do prowadzenia przez osobę niepełnosprawną samodzielnego i aktywnego życia - w miarę jej indywidualnych możliwości. Realizacja tych zadań odbywa się poprzez: indywidualną i grupową rehabilitację tworzoną w oparciu o rodzaje niepełnosprawności i indywidualne programy rehabilitacji i terapii. Terapia odbywa się w różnego rodzaju pracowniach, np. ceramicznej, plastycznej itp.

Zgodnie z regulaminem ŚDS - dom realizuje swoje działania poprzez prowadzenie rehabilitacji społecznej i zawodowej, rozumianej jako zespół działań zmierzających do osiągnięcia przez uczestników poprawy jakości życia, samodzielnego funkcjonowania, a także powstrzymania regresji. Realizacja tych zadań odbywa się poprzez treningi funkcjonowania w życiu codziennym, trening umiejętności komunikacyjnych, terapię zajęciową w różnych pracowniach i wiele innych.

W ramach prowadzonych zajęć w różnych pracowniach, podopieczni mogą wytwarzać wyroby rękodzielnicze takie jak: prace ceramiczne, drewniane, graficzne, kartki świąteczne, mydełka, świece, prace dziewiarsko - tekstylne i inne o podobnym charakterze.

Prace te będą charakteryzować się obiektywnie znikomą wartością ekonomiczną i w istocie będą stanowiły rodzaj podziękowania darczyńcy za wsparcie. Sprzedaż prac odbywałaby się w następujących formach: aukcje stacjonarne i internetowe, sprzedaż przez Internet z podaniem jednej lub kilku możliwych cen, sprzedaż stacjonarna z podaniem jednej lub kilku cen. Do cen sprzedaży mogą być doliczone ewentualnie koszty pakowania i dostarczenia rękodzieła do darczyńcy (np. kurier). Dochód uzyskany ze sprzedaży byłby w całości przeznaczony na wydatki związane z integracją społeczną naszych podopiecznych, a darczyńcy poinformowani o celu przeznaczenia tego dochodu za pośrednictwem nasze strony internetowej. A nie zamierza traktować sprzedaży rękodzieła jako działalności o charakterze odpłatnym, przez co nie będzie ona stanowić dla A działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku VAT i A nie zamierza wystawiać faktur nabywcom rękodzieła. A nie zamierza odliczać podatku VAT od zakupów związanych z przyszłą sprzedażą rękodzieła.

**Pytania**

1) Czy sprzedaż przez A prac wytworzonych przez podopiecznych WTZ, stanowić będzie odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT?

2) Czy sprzedaż przez A prac wytworzonych przez podopiecznych ŚDS, stanowić będzie odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT?

3) Czy działalność A polegająca na sprzedaży prac podopiecznych WTZ jak i późniejsze wydatkowanie środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży tych prac stanowić będzie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT?

4) Czy działalność A polegająca na sprzedaży prac podopiecznych ŚDS jak i późniejsze wydatkowanie środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży tych prac stanowić będzie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT?

5) Czy z tytułu dokonywanej sprzedaży prac podopiecznych WTZ A ma obowiązek wystawiać nabywcom tychże prac faktury VAT?

6) Czy z tytułu dokonywanej sprzedaży prac podopiecznych ŚDS A ma obowiązek wystawiać nabywcom tychże prac faktury VAT?

### Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1 i 2

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1. rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

Podstawową przesłanką uznania danej dostawy towarów za czynność opodatkowaną w VAT jest jej odpłatny charakter, przez co kluczowego znaczenia nabiera odpowiedź na pytanie czy w opisanym zdarzeniu przyszłym dojdzie do odpłatności. Za odpłatną dostawę towarów można uznać czynność, która charakteryzuje się tym, że pomiędzy otrzymaną zapłatą, a dostawą towarów powinien istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym. Wysokość płatności oraz wartość otrzymanego towaru powinny być ekwiwalentne. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. Kwoty przekazane przez świadczeniobiorcę jedynie przy okazji dostawy towarów, czy też świadczenia usług, które nie są należne za świadczenie i w związku z jego wykonaniem, nie są zapłatą nie mogą przesądzać o odpłatności danej umowy. Ponadto związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniami na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje za to świadczenie (zob. również wyrok NSA z dnia 10 listopada 2010 r., I FSK 1069/06, LEX nr 585265 i wskazane tam orzecznictwo ETS). Z kolei darowizny cechuje ich nieekwiwalentność.

W opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym nie dojdzie do odpłatności z uwagi na znikomą wartość ekonomiczną sprzedawanego rękodzieła, bez istotnej wartości handlowej. Rękodzieło będzie natomiast miało bardzo istotną wartość emocjonalną dla darczyńcy, który będzie informowany o celach na które będzie wydatkowany dochód ze sprzedaży rękodzieła. System dystrybucji bliższy będzie zbieraniu darowizn niż sprzedaży towarów.

Identyczna do przedstawionej w niniejszym wniosku ocena prawna w zakresie skutków prawnopodatkowych w podatku od towarów i usług czynności polegających na sprzedaży prac, które dla nabywcy nie stanowią ekonomicznego ekwiwalentu przekazywanych poprzez niego środków, a mają wartość wyłącznie emocjonalną przedstawiona została w interpretacji indywidualnej Dyrektora Informacji Skarbowej z dnia 1 grudnia 2017 r., nr 0111-KDIB3-2.4012.636.2017.2.MD. W przywołanej interpretacji Dyrektor Informacji Skarbowej uznał, że: „Podsumowując stwierdzić należy, że sprzedaż prac (wyrobów wytwarzanych przez uczestników WTZ w ramach ich terapii nie stanowi odpłatnej dostawy towarów, podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym wskazać należy, że sprzedaż wskazanych wyrobów (prac) nie będzie stanowiła działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Działalność warsztatu jest działalnością o charakterze niezarobkowym. Całość środków uzyskanych ze sprzedaży wyrobów została przeznaczona na integrację społeczną uczestników. Z tytułu nabycia materiałów zużytych do wytworzenia prac (wyrobów) do terapii zajęciowej Wnioskodawca nie dokonuje i nie dokonywał odliczenia podatku VAT. Zatem działalność prowadzona przez warsztaty nie spełnia definicji działalności gospodarczej, jaka jest zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy.”

Powyższy pogląd prawny zgodny jest z wcześniejszym stanowiskiem Ministra Rozwoju i Finansów, który w dwóch odpowiedziach na interpelacje posłów uznał, że:

1\. „Zapłata dokonywana przez wygrywającego aukcję, nie jest konsekwencją dostawy towaru, tj. pracy wykonanej w ramach terapii zajęciowej przez osobę niepełnosprawną. Z perspektywy nabywcy takiej pracy, jej zakup jest jedynie specyficzną formą udzielenia pomocy polegającej na przekazaniu zadeklarowanej kwoty na cele podopiecznych WTZ. Sam nabywany towar ma znaczenie drugorzędne, wylicytowana praca nie ma bowiem dla nabywcy realnej wartości ekonomicznej, a jedynie wartość sentymentalną lub symboliczną (analogicznie jak ((cegiełki)) w zamian darowizny), pismo Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 9 marca 2017 r., PT3.054.1.2017.LBE.96;

2\. „W przypadku sprzedaży prac wytworzonych w ramach terapii zajęciowej warunek ten, jak zostało wskazane w ww. odpowiedzi, nie jest spełniony. Zapłata dokonywana przez nabywcę nie jest bowiem konsekwencją dostawy towaru, tj. pracy wykonanej w ramach terapii zajęciowej przez osobę niepełnosprawną. Z perspektywy nabywcy takiej pracy, jej zakup jest jedynie specyficzną formą udzielenia pomocy polegającej na przekazaniu zadeklarowanej kwoty na cele podopiecznych WTZ. Sam nabywany towar ma znaczenie drugorzędne, a praca nie ma dla nabywcy realnej wartości ekonomicznej, a jedynie wartość sentymentalną lub symboliczną (analogicznie jak ((cegiełki)) w zamian za darowizny). Nabywcę takich prac należy zatem postrzegać, jako darczyńcę, a WTZ i osoby niepełnosprawne, jako podmiot obdarowany”, pismo Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 14 czerwca 2017 r., PT1.054.25.2017. ALX.344.

W świetle powyższych argumentów uważają Państwo, że sprzedaż przez A prac stworzonych przez podopiecznych WTZ i ŚDS, nie będzie stanowić odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Ad 3 i 4

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, za podatnika VAT uznaje się podmiot, który dokonuje czynności zmierzających do wykorzystania nabytych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w rozumieniu ust. 2 tego artykułu. Stosownie do tego przepisu: „Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych”.

Sprzedaż wyrobów wytwarzanych przez uczestników WTZ i ŚDS w ramach ich terapii nie będzie stanowić odpłatnej dostawy towarów, podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, co wykazano w stanowisku odnośnie pytania 1 i tym samym sprzedaż wskazanych wyrobów (prac) nie będzie stanowiła działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Działalność warsztatu jest działalnością o charakterze niezarobkowym. Całość środków uzyskanych ze sprzedaży wyrobów będzie przeznaczona na integrację społeczną uczestników. Z tytułu nabycia materiałów zużytych do wytworzenia prac (wyrobów) do terapii zajęciowej A nie będzie odliczała podatku VAT.

Z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wynika, aby doszło do opodatkowania podatkiem VAT powinny być spełnione dwa czynniki:

*   przedmiotowy - opodatkowaniu podlega wyłącznie dostawa towarów i świadczenie usług (art. 5 ustawy o podatku VAT) oraz
*   podmiotowy - dostawa i świadczenie usług muszą być dokonane przez podatnika działającego w takim charakterze (art. 15 ustawy o podatku VAT).

A stoi na stanowisku że działalność polegająca na sprzedaży rękodzieł w formie i na zasadach opisanych w zdarzeniu przyszłym nie będzie stanowić i nie będzie spełniać definicji działalności gospodarczej, jaka jest zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy, nie spełniony jest bowiem warunek przedmiotowy o którym mowa w art. 5 ustawy o podatku VAT.

Podobne stanowisko do naszego wyrażono w interpretacji indywidualnej MF 0112-KDIL2-3.4012.100.2018.1.WB.

Ad 5 i 6

Zasady dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu regulują przepisy art. 106a-106q ustawy. Zgodnie z art. 106a pkt 1 ustawy - przepisy mniejszego rozdziału stosuje się do sprzedaży, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1a, w których usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego i faktura dokumentująca te transakcje nie jest wystawiana przez usługobiorcę lub nabywcę towarów w imieniu i na rzecz usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów.

W myśl przepisu art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy - podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

A stoi na stanowisku że, w związku z tym, że sprzedaż przez Wnioskodawcę rękodzieła nie będzie wykonywana w ramach działalności gospodarczej i nie będzie stanowić czynności zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, nie będzie mieć obowiązku wystawienia nabywcom prac faktur VAT.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które Państwo przedstawili we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT,

opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy,

towary to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Natomiast z art. 2 pkt 22 ustawy wynika, że

przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy,

przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy,

przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy,

podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według art. 15 ust. 2 ustawy

działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z powołanych przepisów wynika, że dana transakcja będzie podlegała opodatkowaniu wówczas, gdy dany podmiot – dokonując jej – będzie działał w charakterze podatnika, to znaczy, gdy czynność zostanie dokonana w okolicznościach pozwalających na przypisanie jej cech działalności gospodarczej, a zatem jeśli będzie miała ona charakter profesjonalny i ciągły. Posiadanie statusu podatnika VAT nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki, należy uznać za rodzącą obowiązki w podatku VAT.

Tym samym należy stwierdzić, że dany podmiot będzie podatnikiem tylko w odniesieniu do czynności podlegających opodatkowaniu, które wykonywał będzie w ramach działalności gospodarczej. Wykonywanie określonych czynności – będących dostawą towarów czy też świadczeniem usług – niemające miejsca w ramach działalności gospodarczej, nie jest działaniem w charakterze podatnika, a w konsekwencji – nie podlega opodatkowaniu.

Na podstawie art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573 ze zm.),

do podstawowych form aktywności wspomagającej proces rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zalicza się uczestnictwo tych osób w warsztatach terapii zajęciowej, zwanych dalej „warsztatami”.

Stosownie do art. 10a ust. 1 i 2 ww. ustawy,

1\. Warsztat oznacza wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo placówkę stwarzającą osobom niepełnosprawnym niezdolnym do podjęcia pracy możliwość rehabilitacji społecznej i zawodowej w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności niezbędnych do podjęcia zatrudnienia.

2\. Realizacja przez warsztat celu, o którym mowa w ust. 1, odbywa się przy zastosowaniu technik terapii zajęciowej, zmierzających do rozwijania:

1) umiejętności wykonywania czynności życia codziennego oraz zaradności osobistej;

2) psychofizycznych sprawności oraz podstawowych i specjalistycznych umiejętności zawodowych, umożliwiających uczestnictwo w szkoleniu zawodowym albo podjęcie pracy.

W myśl art. 10a ust. 3 ww. ustawy,

terapię realizuje się na podstawie indywidualnego programu rehabilitacji, w którym określa się:

1) formy rehabilitacji;

2) zakres rehabilitacji;

3) metody i zakres nauki umiejętności, o których mowa w ust. 2;

4) formy współpracy z rodziną lub opiekunami;

5) planowane efekty rehabilitacji;

6) osoby odpowiedzialne za realizację programu rehabilitacji.

Szczegółowe zasady tworzenia, działania i dofinansowywania warsztatu terapii zajęciowej, uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie warsztatów terapii zajęciowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 63 poz. 587 ze zm.).

Zgodnie z § 9 ww. rozporządzenia,

warsztat działa na podstawie regulaminu organizacyjnego zatwierdzonego przez jednostkę prowadzącą warsztat. Regulamin organizacyjny warsztatu określa w szczególności:

1) prawa i obowiązki uczestnika warsztatu;

2) sposób ustalania wysokości środków finansowych otrzymywanych przez uczestnika warsztatu w ramach treningu ekonomicznego i gospodarowania nimi;

3) organizację pracy i zajęć;

4) sposób dowozu uczestników do warsztatu;

5) obowiązki kierownika warsztatu w zakresie:

a) zapewnienia odpowiednich warunków pracy i organizowanych zajęć,

b) planowania:

\- rozkładu zajęć w warsztacie,

\- przerw wakacyjnych uczestników warsztatu,

\- urlopów pracowników.

W świetle § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warsztatów terapii zajęciowej,

działalność warsztatu jest działalnością o charakterze niezarobkowym.

Jak stanowi § 10 ust. 2 ww. rozporządzenia

dochód ze sprzedaży produktów i usług wykonanych przez uczestników warsztatu w ramach realizowanego programu terapii przeznacza się, w porozumieniu z uczestnikami warsztatu, na pokrycie wydatków związanych z integracją społeczną uczestników.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że Państwa Głównymi celami jest otaczanie opieką osób niepełnosprawnych, ich rodzin i opiekunów oraz świadczenie im pomocy, podejmowanie zadań z zakresu pomocy społecznej, prowadzenie działalności charytatywno-opiekuńczej, szerzenie idei integracji osób niepełnosprawnych ze zdrowymi, pogłębienie formacji religijnej, promocja i organizacja wolontariatu, reprezentowanie interesów osób niepełnosprawnych wobec władz publicznych. Jak Państwo wskazali, do Państwa zadań należy między innymi prowadzenie działań na rzecz osób niepełnosprawnych (zgodnie ze statutem).

A prowadzi odpłatną i nieodpłatną działalność statutową pożytku publicznego. A realizuje swoje cele m.in. poprzez prowadzenie działalności w formie Warsztatów Terapii Zajęciowej (WTZ) oraz Środowiskowych Domów Samopomocy (ŚDD) które nie mają osobowości prawnej i działają jako jednostki organizacyjne A na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie warsztatów terapii zajęciowej, Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki społecznej z dnia 9 grudnia 2010 roku w sprawie środowiskowych domów samopomocy. Działalność WTZ i ŚDS jest działalnością o charakterze niezarobkowym.

Zgodnie z regulaminem WTZ - Warsztaty realizują swoje zadania w zakresie rehabilitacji społecznej i zawodowej zmierzające do ogólnego rozwoju i poprawy sprawności, niezbędnych do prowadzenia przez osobę niepełnosprawną samodzielnego i aktywnego życia - w miarę jej indywidualnych możliwości. Realizacja tych zadań odbywa się poprzez: indywidualną i grupową rehabilitację tworzoną w oparciu o rodzaje niepełnosprawności i indywidualne programy rehabilitacji i terapii. Terapia odbywa się w różnego rodzaju pracowniach, np. ceramicznej, plastycznej itp.

Zgodnie z regulaminem ŚDS - dom realizuje swoje działania poprzez prowadzenie rehabilitacji społecznej i zawodowej, rozumianej jako zespół działań zmierzających do osiągnięcia przez uczestników poprawy jakości życia, samodzielnego funkcjonowania, a także powstrzymania regresji. Realizacja tych zadań odbywa się poprzez treningi funkcjonowania w życiu codziennym, trening umiejętności komunikacyjnych, terapię zajęciową w różnych pracowniach i wiele innych.

W ramach prowadzonych zajęć w różnych pracowniach, podopieczni mogą wytwarzać wyroby rękodzielnicze takie jak: prace ceramiczne, drewniane, graficzne, kartki świąteczne, mydełka, świece, prace dziewiarsko-tekstylne i inne o podobnym charakterze.

Prace te będą charakteryzować się obiektywnie znikomą wartością ekonomiczną i w istocie będą stanowiły rodzaj podziękowania darczyńcy za wsparcie. Sprzedaż prac odbywałaby się w następujących formach: aukcje stacjonarne i internetowe, sprzedaż przez Internet z podaniem jednej lub kilku możliwych cen, sprzedaż stacjonarna z podaniem jednej lub kilku cen. Do cen sprzedaży mogą być doliczone ewentualnie koszty pakowania i dostarczenia rękodzieła do darczyńcy (np. kurier). Dochód uzyskany ze sprzedaży byłby w całości przeznaczony na wydatki związane z integracją społeczną podopiecznych, a darczyńcy poinformowani o celu przeznaczenia tego dochodu za pośrednictwem strony internetowej. Nie zamierzają Państwo traktować sprzedaży rękodzieła jako działalności o charakterze odpłatnym, przez co nie będzie ona stanowić dla Państwa działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku VAT i nie zamierzają wystawiać faktur nabywcom rękodzieła. Nie zamierzają Państwo odliczać podatku VAT od zakupów związanych z przyszłą sprzedażą rękodzieła.

Państwa wątpliwości w przedmiotowej sprawie w dotyczą kwestii, czy sprzedaż prac wytworzonych przez podopiecznych WTZ i ŚDS, stanowić będzie odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, oraz czy działalność polegająca na sprzedaży wytworzonych prac jak i późniejsze wydatkowanie środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży prac będzie stanowić działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Odnosząc się do powyższych wątpliwości należy zauważyć, że powołane przepisy art. 5, art. 7 i art. 8 ustawy o podatku od towarów i usług zawierają podstawowe zasady opodatkowania tym podatkiem. Z przepisów tych wynika przede wszystkim, że opodatkowaniu podlegają dostawa towarów oraz świadczenie usług realizowane na terytorium kraju. Ponadto dostawa towarów bądź świadczenie usług podlegają opodatkowaniu jeżeli mają charakter odpłatny. Tylko pozytywne ustalenia w powyższych aspektach upoważniają do stwierdzenia, że miała miejsce transakcja podlegająca opodatkowaniu.

Ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje pojęcia odpłatności. W języku potocznym odpłatność oznacza zapłatę, wynagrodzenie w zamian za rzecz (towar) lub zachowanie (usługę). Należy podkreślić, że pojęcie ,,odpłatna dostawa” powinno być rozumiane jako ekonomiczne korzyści dla sprzedającego.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego dochodzi do dostawy towarów, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz sprzedawcy. Ponadto, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy dostarczonym towarem a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją dostawy towaru.

Zatem dostawa towarów jest czynnością opodatkowaną podatkiem VAT jeżeli następuje za wynagrodzeniem oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne. O opodatkowaniu podatkiem VAT czynności dostawy towarów decyduje zatem jej odpłatność.

W przedmiotowej sprawie, przy sprzedaży prac wytworzonych przez podopiecznych WTZ i ŚDS, warunek istnienia bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towaru, a odpłatnością nie będzie spełniony. Wskazali Państwo, że prace wytworzone przez podopiecznych będą miały znikoma wartość ekonomiczną i w istocie będą stanowiły rodzaj podziękowania darczyńcy za wsparcie. Sprzedaż prac odbywać się będzie w formie aukcji stacjonarnej, internetowej lub sprzedaży przez Internet z podaniem jednej lub kilku cen.

Biorąc pod uwagę okoliczności analizowanej sprawy stwierdzić należy, że zapłata dokonywana przez nabywcę nie jest zatem konsekwencją dostawy towaru, tj. pracy wykonanej w ramach zajęć WTZ oraz ŚDS. Z perspektywy nabywcy takiej pracy, jej zakup jest jedynie specyficzną formą udzielenia pomocy, polegającej na przekazaniu zadeklarowanej kwoty na cele podopiecznych WTZ lub ŚDS. Sam nabywany towar ma znaczenie drugorzędne, nabywany towar nie będzie miał bowiem dla nabywcy realnej wartości ekonomicznej, a jedynie wartość sentymentalną lub symboliczną (analogicznie jak ,,cegiełki” w zamian za darowizny). Nabywcę prac należy zatem postrzegać jako darczyńcę, a Warsztaty Terapii Zajęciowej oraz Środowiskowy Dom Samopomocy i ich podopiecznych, jako podmioty obdarowane.

Podsumowując, sprzedaż prac wytworzonych przez podopiecznych Warsztatów Terapii Zajęciowej oraz Środowiskowego Domu Samopomocy nie będzie stanowić odpłatnej dostawy towarów, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, a w konsekwencji nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym wskazać należy, że sprzedaż prac wytworzonych przez Państwa podopiecznych zarówno Warsztatów Terapii Zajęciowej jak i Środowiskowego Domu Samopomocy w ramach realizowanego programu terapii, jak i późniejsze wydatkowanie środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży tych prac nie będzie stanowiło działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Ponadto, Państwa wątpliwości w przedmiotowej sprawie dotyczą kwestii obowiązku wystawiania faktur nabywcom prac.

Odnosząc się do powyższych wątpliwości należy wskazać, że w myśl art. 106b ust. 1 ustawy,

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

Stosownie do art. 106b ust. 2 ustawy,

podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.

W myśl zaś ust. 3 ww. przepisu,

Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:

a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,

b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,

1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:

a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,

b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118

\- jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

W związku z tym, że jak rozstrzygnięto powyżej, dokonywana przez Państwa sprzedaż prac wytworzonych przez podopiecznych Warsztatów Terapii Zajęciowej i Środowiskowy Dom Samopomocy w ramach terapii zajęciowej nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej i nie stanowi czynności zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, zatem nie będą mieli Państwo obowiązku wystawienia nabywcom tychże prac faktur.

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).