Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/1/415-1136/12/WRz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-12-07
Teza: jakie są skutki podatkowe wywołuje darowizna przedsiębiorstwa dla obdarowanego?
Słowa kluczowe: darowizna; przedsiębiorstwa; przekazanie-przekazanie nieodpłatne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 10 września 2012 r. (data wpływu do tut. Biura 12 września 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania w drodze darowizny przedsiębiorstwa - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 września 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania w drodze darowizny przedsiębiorstwa.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Matka Wnioskodawcy prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, opodatkowaną podatkiem od towarów i usług (wykonuje czynności wyłącznie opodatkowane) oraz podatkiem dochodowym od osób fizycznych uiszczanym na „zasadach ogólnych". Zdarzenia gospodarcze, dotyczące prowadzonej działalności gospodarczej, ewidencjonuje w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Nie posiada rozdzielności majątkowej, a Jej przedsiębiorstwo (w rozumieniu art. 551 i 552 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny), zajmuje się produkcją wyrobów z drewna.

Przedsiębiorstwo działa od 1 maja 1999 r. i nie ma żadnych zaległości podatkowych, ani płatniczych. W skład przedsiębiorstwa wchodzi majątek trwały o wartości księgowej około 145.652 zł w tym:

*   budynek produkcyjno-magazynowy o powierzchni 350 m2, przy czym grunt pod budynkiem jest współwłasnością matki i ojca,
*   maszyny i urządzenia takie np. jak: prasa hydrauliczna, wiertarka pozioma, grubościówka, tokarka, sprężarka, frezarko-kopiarka, strugarko-grubościówka, pilarka tarczowa, spawarka,
*   samochód osobowy Hyundai H200.

Przedsiębiorstwo nie zatrudnia pracowników. Nie posiada również na stanie magazynowym towarów handlowych i produkcyjnych. W najbliższym czasie matka Wnioskodawcy zamierza dokonać darowizny całego przedsiębiorstwa na rzecz Wnioskodawcy, na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego. Wnioskodawca nie prowadzi jeszcze żadnej działalności gospodarczej, zamierza jednak po przejęciu przedsiębiorstwa kontynuować dotychczasową działalność, będąc aktywnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca swoją działalność zamierza opodatkować „podatkiem liniowym” i założyć podatkową księgę przychodów i rozchodów.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Jakie skutki podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych wywoła otrzymana darowizna?

(pytanie oznaczone we wniosku nr 2)

Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie własności rzeczy w drodze darowizny nie powoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). Otrzymane w drodze darowizny środki trwałe, Wnioskodawca zamierza wycenić i przyjąć na stan środków trwałych, zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Przy wycenie środków trwałych Wnioskodawca zamierza uwzględnić przepisy art. 22g ust. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.), podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. tytułem darowizny.

Z powyższych przepisów wynika zatem, iż każda darowizna (w której obdarowanym jest osoba fizyczna), bez względu na przedmiot darowizny, a zatem również darowizna składników materialnych stanowiących przedsiębiorstwo, dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, co wyklucza możliwość jej opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Natomiast z treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego, wynika, iż oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Z kolei w myśl art. 889 Kodeksu cywilnego, nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia:

*   gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu;
*   gdy kto zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył albo które nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nie nabyte.

Zatem określoną czynność można uznać za darowiznę, jeżeli posiada cechy tegoż zobowiązania, tzn. gdy zostanie złożone oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto czynność ta musi polegać na nieodpłatnym świadczeniu darczyńcy (kosztem jego majątku) na rzecz obdarowanego, pod warunkiem, że czynność ta nie została wymieniona w treści cytowanego art. 889 ustawy.

Odnosząc się natomiast do sposobu wyceny otrzymanych w drodze darowizny środków trwałych wchodzących w skład przedsiębiorstwa zauważyć należy, iż zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, która jest uzależniona m.in. od sposobu nabycia, z uwzględnieniem ust. 2-18, w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób uważa się wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości.

Art. 22g ust. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi natomiast, że w razie nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze spadku lub darowizny, łączną wartość początkową nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi suma ich wartości rynkowej, nie wyższa jednak od różnicy pomiędzy wartością tego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowaną częścią a wartością składników mienia, niebędących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi, określoną dla celów podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 22g ust. 16 ww. ustawy, przy ustalaniu wartości początkowej poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zgodnie z ust. 1 pkt 3-5 oraz ust. 2, 8, 9, 14 i 15, przepis art. 19 stosuje się odpowiednio.

Przy czym w myśl art. 19 ust. 3 powołanej ustawy, wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że matka Wnioskodawcy zamierza dokonać darowizny całego przedsiębiorstwa na rzecz Wnioskodawcy, na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego. Wnioskodawca nie prowadzi jeszcze żadnej działalności gospodarczej, zamierza jednak po przejęciu przedsiębiorstwa kontynuować dotychczasową działalność.

Zatem mając na względzie przedstawione zdarzenie przyszłe stwierdzić należy, iż przy ustaleniu wartości początkowej środków trwałych otrzymanych (nabytych) w drodze umowy darowizny zastosowanie znajdzie przepis art. 22g ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, przewidujący możliwość określenia ich wartości początkowej wg wartości rynkowej z dnia nabycia, o ile umowa darowizny nie określi ich wartości w niższej wysokości.

Ustalając wartość początkową środków trwałych, pamiętać jednakże należy o ograniczeniu wynikającym z art. 22g ust. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z którego wynika, iż w razie nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze spadku lub darowizny, łączną wartość początkową nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi suma ich wartości rynkowej, nie wyższa jednak od różnicy pomiędzy wartością tego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowaną częścią a wartością składników mienia, niebędących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi, określoną dla celów podatku od spadków i darowizn..

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Nadmienia się iż w zakresie dotyczącym pytań oznaczonych we wniosku nr 1 i 3, wydano odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.