Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DD3.8222.2.86.2015.OBQ
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2015-03-31
Teza: Czy środki finansowe pochodzące z Europejskiego Funduszu Społecznego podlegają opodatkowaniu, skoro jest to bezzwrotna pomoc Unii Europejskiej dla krajów rozwijających się?
Słowa kluczowe: korekta-korekta zeznania; nadpłata; podatek-zwrot podatku; pomoc-pomoc bezzwrotna; pomoc-środki pomocowe; Unia Europejska (Wspólnota Europejska); wynagrodzenia; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) Minister Finansów, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 22 kwietnia 2009 r. Nr IBPB II/1/415-116/09/BJ wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, zmienia z urzędu wyżej wymienioną interpretację stwierdzając, że stanowisko Pani (Wnioskodawczyni) przedstawione we wniosku z dnia 20 stycznia 2009 r. (data wpływu 05 lutego 2009 r.), uzupełnionym w dniu 12 marca 2009 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodów finansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 05 lutego 2009 r. Wnioskodawczyni złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, uzupełnionym w dniu 12 marca 2009 r., Wnioskodawczyni przedstawiła następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni w okresie od 16 kwietnia 2007 r. do 12 czerwca 2008 r. była pracownikiem Y. Wnioskodawczyni była zatrudniona na stanowisku głównego specjalisty przy realizacji projektu w 75% finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego SPO \`(...)\` Działanie 2.1a, tj. Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich, Działanie 2.1: Zwiększenie dostępu do edukacji – promocja kształcenia przez całe życie; schemat a: Zmniejszenie dysproporcji edukacji pomiędzy wsią a miastem, typ projektu: Dotacje dla szkół na projekty rozwojowe. Celem projektu było utworzenie i wdrożenie minimum 50 projektów rozwojowych w szkołach podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych z terenu województwa , w szczególności uczestników porozumienia. Do głównych obowiązków Wnioskodawczyni należało koordynowanie i nadzór nad prawidłową realizacją projektów rozwojowych i prowadzenie dokumentacji z tym związanej. Wynagrodzenie Wnioskodawczyni również było współfinansowane z tych samych środków, tj. Europejskiego Funduszu Społecznego SPO \`(...)\` Działanie 2.1a (oświadczenie pracodawcy zostało dołączone do wniosku). Fundusze na realizację projektu pracodawca otrzymał z Instytucji Wdrażającej, tj. Ministerstwa Edukacji Narodowej Departament Funduszy Strukturalnych Biuro Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego. W okresie rozliczenia podatku za 2007 r. Wnioskodawczyni otrzymała PIT-11 nie uwzględniający pochodzenia tych środków. Po konsultacji telefonicznej dotyczącej interpretacji przepisu (art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) pod kątem pochodzenia wynagrodzeń pracowników, główna księgowa projektu (osoba też zatrudniona przy realizacji projektu), zgodnie z otrzymaną informacją wystawiła korekty PIT-11. W międzyczasie Wnioskodawczyni złożyła wraz z mężem PIT-37 (rozliczenie wspólne) i czekała na zwrot podatku. Na wezwanie Urzędu Skarbowego podpisała ona protokół, w którym stwierdzono zwrot. W październiku 2008 r. Wnioskodawczyni otrzymała kolejną korektę PIT-11, który nie uwzględniał pochodzenia tych środków. Wszyscy pracownicy zatrudnieni przy realizacji ww. projektu zatrudnieni byli na czas określony. Wnioskodawczyni wskazała, iż pracodawca nie był zainteresowany otrzymaniem interpretacji przepisu pod kątem pozyskanych środków, łatwiej było wystawić ponownie PIT-11. Ona sama również uzyskała telefonicznie informację dotyczącą pochodzenia tych środków pod kątem ww. przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; tam potwierdzono jej, że są to środki, które nie podlegają opodatkowaniu. Wnioskodawczyni powołała się też na wyrok Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2007 r., w którym stwierdzono, iż środki finansowe pochodzące z EFS nie podlegają opodatkowaniu, ponieważ jest to bezzwrotna pomoc z zagranicy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Dlaczego środki finansowe pochodzące z funduszu unijnego (Europejskiego Funduszu Społecznego) podlegają opodatkowaniu, skoro jest to bezzwrotna pomoc Unii Europejskiej dla krajów rozwijających się?

Zdaniem Wnioskodawczyni, Europejski Fundusz Społeczny jest instrumentem Unii Europejskiej, stworzonym po to aby pomóc rozwijającym się krajom członkowskim. Głównym zadaniem EFS jest rozwój społeczeństw Unii Europejskiej. Są to bezzwrotne środki finansowe m. in. na takie dziedziny życia społecznego, jak edukacja. Polska jest jednym z krajów, który korzysta z tej pomocy, ponieważ w budżecie państwa nie ma na to środków finansowych. Rząd Polski nie byłby nigdy w stanie sfinansować tak wiele bardzo ważnych projektów, które mają tak duży wpływ na rozwój naszego społeczeństwa. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych środki te powinny być zwolnione z podatku, ponieważ pochodzą z międzynarodowej instytucji finansowej ze środków bezzwrotnej pomocy. Na poparcie swego stanowiska Wnioskodawczyni powołała wyrok Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2007 r. (Sygn. akt I SA/Kr 1555/06), który mówi dokładnie o takiej sytuacji. Art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mówi dość ogólnie o źródle pochodzenia bezzwrotnej pomocy, stąd też uzasadnione jest stanowisko, iż chodzi o pierwotne źródło pochodzenia środków. Bez znaczenia pozostaje, czy środki wypłacane są bezpośrednio przez instytucje międzynarodowe, czy też następuje to za pośrednictwem instytucji krajowych, ponieważ instytucje te upoważnione są tylko za ich rozdzielenie. Ponadto wyrok ten stwierdza również, że ważny jest cel funduszy strukturalnych, tj. środki z nich pochodzące, służą realizacji polityki strukturalnej, której celem jest pomoc słabiej rozwiniętym regionom i sektorom gospodarek państw członkowskich. Środki te powinny stanowić wsparcie konkretnych celów strukturalnych, a nie stanowić wtórnego źródła finansowania budżetu państwa.

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego, uznał za nieprawidłowe.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, stwierdzam, co następuje.

Stosownie do postanowień art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 9 ust. 1 ustawy wyraża podstawową zasadę podatku dochodowego od osób fizycznych. Zgodnie z tą zasadą opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych oraz dochodów, od których Minister Finansów zaniechał poboru podatku w drodze rozporządzenia. Tym samym wszelkie przywileje w podatku dochodowym od osób fizycznych (w tym zwolnienia przedmiotowe) stanowią wyjątek, istotne odstępstwo od sprawiedliwości podatkowej, co powoduje, że normy prawne je ustanawiające muszą być interpretowane ściśle. W ich przypadku niedopuszczalne jest zarówno stosowanie wykładni zawężającej, jak i wykładni rozszerzającej. Dotyczy to m.in. zwolnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy.

Na podstawie tego przepisu wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli:

1.  pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz
2.  podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem;

Zastosowanie przedmiotowego zwolnienia wymaga zatem łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. przesłanki określonej w lit.a oraz lit.b wyżej przytoczonego przepisu.

Przesłanka z lit.a dotyczy źródła pochodzenia dochodów i jest spełniona wówczas, gdy środki pochodzą m.in. od organizacji międzynarodowej i przyznano je na podstawie jednostronnej deklaracji lub umowy zawartej z tą organizacją przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, także wówczas gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy.

Przesłanka z lit.b dotyczy bezpośredniej realizacji celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy i jest spełniona wyłącznie wtedy, gdy osoba fizyczna (podatnik) bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy. Tym samym nie jest spełniona w odniesieniu do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem (podwykonawcy).

Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądowo-administracyjnego podnosi się argument - który Minister Finansów podziela - że treść użytego w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit.b ustawy, wyrazu „bezpośrednio” należy odczytywać w związku z dalszą częścią tego przepisu, z której wynika, iż bezpośrednio nie realizują programu pomocowego podwykonawcy, oraz z treścią lit.a tego unormowania, która wskazuje podmioty uprawnione do przekazywania środków. Podkreśla się również, iż „nie do przyjęcia jest taka wykładnia omawianego przepisu, iż do zakresu podmiotów objętych zwolnieniem podatkowym – zaliczają się również osoby będące pracownikami czy wykonawcami dzieła dla bezpośredniego wykonawcy zadań, dla realizacji których objęte zwolnieniem środki zostały przyznane, o ile zatrudnione są przy wykonywaniu prac związanych z realizacją tych zadań” (prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 230/09). Ten sposób rozumienia warunku „bezpośredniości” widoczny jest m.in. w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, przykładowo w wyrokach: z dnia 15 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FSK 58/08, z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II FSK 1265/09, z dnia 13 maja 2011 r. sygn. akt II FSK 48/10, z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1425/10, z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2487/10, z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2460/10, z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2564/10, a także z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1918/12.

W tej sytuacji, za ugruntowany należy uznać pogląd prezentowany przez sądy, zgodnie z którym jeżeli podatnik będący beneficjentem środków pochodzących ze źródeł wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit.a ustawy zleca osobie fizycznej (bez względu na rodzaj umowy) wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem, dochody tej osoby otrzymane w związku z wykonaniem zlecenia nie korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy, gdyż nie została spełniona przesłanka określona w lit.b tej regulacji. Podatnikiem bezpośrednio realizującym cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy nie jest bowiem osoba fizyczna, której zlecono wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym programem, lecz podmiot, któremu powierzono w sensie ekonomicznym i technicznym realizację konkretnego projektu, i który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe jego wykonanie (jest stroną umowy przyznającej środki z bezzwrotnej pomocy).

Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż niewątpliwie w przedstawionym stanie faktycznym przesłanka dotycząca pochodzenia dochodów została spełniona, gdyż środki z Europejskiego Funduszu Społecznego zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w lit.a w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy.

Tym niemniej, przyjmując ugruntowane już orzecznictwo sądowo-administracyjne dotyczące art. 21 ust. 1 pkt 46 lit.b ustawy, uznać należy, iż nie został spełniony warunek z lit.b. Zgodnie z opisanym we wniosku projektem, Wnioskodawczyni nie jest podatnikiem, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit.b ustawy. Faktu tego nie zmienia wykonywanie przez Wnioskodawczynię określonych zadań na rzecz realizacji projektu (za wynagrodzeniem w ramach umowy o pracę). Przedmiotowe czynności wykonywane są bowiem na zlecenie podmiotu bezpośrednio realizującego cel programu oraz przy wykorzystaniu środków przez niego otrzymanych, a nie przekazanych bezpośrednio Wnioskodawczyni. Innymi słowy, wprawdzie Wnioskodawczyni jest zaangażowana w realizację celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy, jednak to nie Wnioskodawczyni realizuje program bezpośrednio. Za bezpośrednią realizację celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy odpowiada bowiem pracodawca Wnioskodawczyni, który jest stroną umowy o dofinansowanie, i który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie postanowień zawartej umowy (beneficjent pomocy).

W konsekwencji, wynagrodzenie Wnioskodawczyni nie jest objęte zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy. Nie została bowiem spełniona przesłanka wymieniona w lit.b tej regulacji. Zatem na gruncie ustawy podlega ono opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawczyni, należy uznać za nieprawidłowe.

Z tych względów należało zmienić z urzędu interpretację indywidualną z dnia 22 kwietnia 2009 r. Nr IBPB II/1/415-116/09/BJ, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, gdyż stwierdzono jej nieprawidłowość.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy stanu faktycznego przedstawionego we wniosku i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

POUCZENIE

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie Ministra Finansów w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm., zwanej dalej „ustawą”). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Minister Finansów nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Finansów, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy), na adres: Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.