Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2-2.4011.171.2018.1.HD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-06-06
Teza: Skutki podatkowe wypłaty odszkodowań w związku z nieszczęśliwym wypadkiem samochodowym, a w konsekwencji ze śmiercią ojca Wnioskodawcy.
Słowa kluczowe: odszkodowania; polisa ubezpieczeniowa; ubezpieczenia-ubezpieczenia osobowe; wypadek; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe; śmierć
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 11 kwietnia 2018 r. (data wpływu 13 kwietnia 2018 r.), uzupełnionym w dniu 28 maja 2018 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty odszkodowań – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 kwietnia 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek, uzupełniony w dniu 28 maja 2018 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty odszkodowań.

We wniosku oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 6 marca 2017 r. na terenie Czech wypadkowi samochodowemu uległ ojciec Wnioskodawcy. Z tego tytułu wypłacone zostało odszkodowanie na podstawie polisy z dnia 6 marca 2017 r. wykupionej w Towarzystwie Ubezpieczeniowym na czas podróży oraz z polisy NW pasażerów wykupionej wraz z OC pojazdu właściciela, którym podróżował ojciec Wnioskodawcy.

W dniu 6 marca 2017 r. ojciec Wnioskodawcy wraz z siostrą oraz siostrzenicą i jej mężem udali się do kliniki Okulistycznej w Czechach na zabieg usunięcia zaćmy. Po przeprowadzonym zabiegu, w drodze powrotnej, jeszcze na terenie Czech zdarzył się wypadek, w którym poszkodowani zostali bliscy Wnioskodawcy. W samochód uderzył czołowo inny samochód osobowy, na który najechał z tyłu duży samochód ciężarowy. Ojciec i siostra, którzy podróżowali na tylnej kanapie, doznali bardzo poważnych obrażeń wielonarządowych. Zostali przewiezieni do Kliniki w Czechach. Jeszcze w dniu wypadku ojcu przeprowadzono operację kręgosłupa. Rokowania nie były optymistyczne. Po śpiączce farmakologicznej ojciec był przytomny, można było krótko z nim porozmawiać. Dwutygodniowy pobyt w Klinice w Czechach, a następnie trzytygodniowy w Centrum Medycznym w Polsce nie przyniósł oczekiwanej poprawy stanu zdrowia. Oprócz obrażeń wielonarządowych, ojciec miał niedowład rąk i nóg. Wymagał ciągłej opieki. W tej sytuacji została podjęta decyzja o przewiezieniu ojca do Zakładu Opieki Leczniczej.

W związku z zaistniałą sytuacją w dniu 12 kwietnia 2017 r. zostało udzielone Wnioskodawcy notarialne pełnomocnictwo w celu reprezentowania ojca Wnioskodawcy we wszelkich sprawach związanych z ubezpieczeniem, rozliczeniem kosztów leczenia po wypadku, który miał miejsce w dniu 6 marca 2017 r. w Czechach – w tym przed ubezpieczycielem, nadto w szczególności odbioru należnego odszkodowania oraz zwrotu kosztów leczenia, itd.

Wnioskodawca nadmienia, że z racji wieku ojciec Wnioskodawcy był pod jego opieką, mieszkał wspólnie z nim i jego rodziną.

Trwały uszczerbek na zdrowiu, orzeczony na podstawie dokumentacji medycznej przesłanej przez konsultanta medycznego TU, był podstawą do wypłacenia w dniu 9 maja 2017 r. świadczenia w wysokości 40.000 zł na rzecz ojca Wnioskodawcy. Z racji pełnomocnictwa ww. kwota wpłynęła na konto osobiste Wnioskodawcy. Z przekazanej kwoty, wolą ojca, pokryte zostały nieformalne koszty leczenia w Czechach i w Polsce oraz inne wydatki związane z zaistniałą sytuacją.

Mimo wielu podjętych działań leczniczych i prób rehabilitacji, na skutek doznanych w wypadku obrażeń wielonarządowych, ojciec Wnioskodawcy zmarł w dniu 18 maja 2017 r. w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym.

Ubezpieczanie komunikacyjne pojazdu właściciela z dnia 27 lipca 2016 r. obejmowało również ubezpieczenie NW kierowcy i pasażerów. Na podstawie przesłanej przez Wnioskodawcę dokumentacji medycznej Grupa X wypłaciła w dniu 16 czerwca 2017 r. świadczenie w wysokości 10.000 zł – a więc tuż po śmierci ojca. Ww. kwota również wpłynęła na konto osobiste Wnioskodawcy. Kwota z tytułu ubezpieczenia komunikacyjnego została wypłacona Wnioskodawcy jako świadczenie z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu ojca (jego śmierci) – zgodnie z § 90 ust. 2 pkt 2 Ogólnych warunków ubezpieczenia – jako osobie, która sprawowała opiekę nad ojcem na dzień jego śmierci. Kwota ta została przeznaczona na pokrycie kosztów pogrzebu oraz prace na cmentarzu (rozbiórka i złożenie grobowca, ułożenie kostki wokół grobowca, wykonanie napisu).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy odszkodowanie w wysokości 40.000 zł – wypłacone w dniu 9 maja 2017 r. przez TU na rzecz ojca, które wpłynęło na konto Wnioskodawcy – stanowi dochód Wnioskodawcy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy odszkodowanie w wysokości 10.000 zł – wypłacone przez Grupę X w dniu 16 czerwca 2017 r. z ubezpieczenia komunikacyjnego, jako świadczenie z tytułu trwałego (100%) uszczerbku na zdrowiu ojca, które wpłynęło na konto Wnioskodawcy – stanowi dochód Wnioskodawcy, który na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zwolniony od opodatkowania?

Zdaniem Wnioskodawcy – w zakresie pytania nr 1 – odszkodowanie w wysokości 40.000 zł wypłacone w dniu 9 maja 2017 r. przez TU na rzecz ojca, które wpłynęło na konto Wnioskodawcy nie stanowi dochodu Wnioskodawcy podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem Wnioskodawcy – w zakresie pytania nr 2 – odszkodowanie w wysokości 10.000 zł wypłacone przez Grupę X w dniu 16 czerwca 2017 r. z ubezpieczenia komunikacyjnego stanowi dochód Wnioskodawcy, który na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zwolniony od opodatkowania, ponieważ jest to świadczenie wypłacone z tytułu ubezpieczeń osobowych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 200, z późn. zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z ogólnej definicji przychodów zawartej w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż przychodami są w szczególności otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określono katalog źródeł przychodów, wyszczególniając w pkt 9 – inne źródła.

Zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. – za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.

O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. W świetle powyższego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód, uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia. Tak więc, podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia się od podatku kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych za wyjątkiem:

1.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
2.  dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.

Z wniosku wynika, że w wyniku nieszczęśliwego wypadku samochodowego, który miał miejsce dnia 6 marca 2017 r. na terenie Czech, na skutek ciężkich obrażeń w dniu 18 maja 2017 r. zmarł ojciec Wnioskodawcy. W związku z zaistniałą sytuacją w dniu 12 kwietnia 2017 r. zostało udzielone Wnioskodawcy notarialne pełnomocnictwo w celu reprezentowania ojca Wnioskodawcy we wszelkich sprawach związanych z ubezpieczeniem, rozliczeniem kosztów leczenia po wypadku, który miał miejsce w dniu 6 marca 2017 r. w Czechach – w tym przed ubezpieczycielem, nadto w szczególności odbioru należnego odszkodowania oraz zwrotu kosztów leczenia, itd. W związku z wypadkiem wypłacone zostało odszkodowanie na podstawie polisy z dnia 6 marca 2017 r. wykupionej w Towarzystwie Ubezpieczeniowym na czas podróży oraz z polisy NW pasażerów wykupionej wraz z OC pojazdu właściciela, którym podróżował ojciec Wnioskodawcy. Odszkodowanie w wysokości 40.000 zł wypłacone w dniu 9 maja 2017 r. przez TU na rzecz ojca Wnioskodawcy wpłynęło na konto Wnioskodawcy. Natomiast odszkodowanie w wysokości 10.000 zł wypłacone w dniu 16 czerwca 2017 r. przez Grupę X wpłynęło na konto Wnioskodawcy, czyli po śmierci ojca. Kwota z tytułu ubezpieczenia komunikacyjnego została wypłacona Wnioskodawcy jako świadczenie z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu ojca (jego śmierci) – zgodnie z § 90 ust. 2 pkt 2 Ogólnych warunków ubezpieczenia – jako osobie, która sprawowała opiekę nad ojcem na dzień jego śmierci.

Oceniając skutki podatkowe wypłaty odszkodowań w związku z nieszczęśliwym wypadkiem samochodowym, a w konsekwencji ze śmiercią ojca Wnioskodawcy, stwierdzić należy, że odszkodowanie w wysokości 40.000 zł wypłacone w dniu 9 maja 2017 r. przez TU na rzecz ojca Wnioskodawcy, a które wpłynęło na konto Wnioskodawcy – nie stanowi dochodu Wnioskodawcy. Były to bowiem środki przyznane ojcu Wnioskodawcy, które z uwagi na opisane we wniosku okoliczności wpłynęły na konto notarialnie ustanowionego pełnomocnika – czyli Wnioskodawcy. Wobec tego środki te nie podlegają u Wnioskodawcy opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei środki w wysokości 10.000 zł wypłacone w dniu 16 czerwca 2017 r. przez Grupę X z ubezpieczenia komunikacyjnego, jako świadczenie z tytułu trwałego (100%) uszczerbku na zdrowiu ojca Wnioskodawcy, czyli po śmierci ojca, które wpłynęło na konto Wnioskodawcy – stanowią przychód Wnioskodawcy. Były to bowiem środki wypłacone Wnioskodawcy z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu ojca (jego śmierci) – zgodnie z § 90 ust. 2 pkt 2 Ogólnych warunków ubezpieczenia, czyli osobie, która sprawowała opiekę nad ojcem na dzień jego śmierci. Jednakże środki te – jako świadczenie otrzymane z tytułu ubezpieczeń osobowych – na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są zwolnione od opodatkowania.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.

Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, ul. Kośnego 70, 45-372 Opole, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.