Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.1025.2024.2.BM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-27
Teza: Zwrot ulgi odsetkowej w przypadku nieważności umowy kredytowej.
Słowa kluczowe: ulga-ulga odsetkowa; zobowiązanie-zobowiązanie podatkowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Podstawa obliczenia i wysokość podatku.-Ulga odsetkowa (kontynuacja praw nabytych)
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 8-art. 45-ust. 3a

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

**Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej**

27 grudnia 2024 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 27 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 25 stycznia 2025 r. (data wpływu 25 stycznia 2025 r.).

**Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem**

1\. Zainteresowany będący stroną postępowania:

A.A.

2\. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

B.B.

**Opis stanu faktycznego**

W dniu 10 kwietnia 2006 r. zaciągnął Pan w banku (\`(...)\`), wraz z Pana żoną B.B, kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (\`(...)\`) waloryzowany kursem CHF na zakup mieszkania.

W momencie zaciągania kredytu nie byliście Państwo jeszcze małżeństwem. Było to Państwa pierwsze (i jedyne) mieszkanie, kupione na cele mieszkaniowe.

Raty kredytu były płacone w złotówkach do kwietnia 2013 r., a od maja 2013 r. do kwietnia 2023 r. we frankach szwajcarskich. Kwoty były pobierane automatycznie z konta przez bank razem z odsetkami.

Od momentu zaciągnięcia kredytu do roku 2022 przy rozliczaniu rocznym podatków korzystaliście Państwo z ulgi odsetkowej. Co roku występowaliście Państwo do banku o przesłanie dokumentu z podaniem wysokości zapłaconych odsetek od rat kredytu i na tej podstawie ustalana była wysokość ulgi odsetkowej.

W dniu 12 stycznia 2023 r. Państwa umowa kredytowa została prawomocnie uznana za nieważną.

**Uzupełnienie opisu stanu faktycznego**

Pierwszy raz korzystaliście Państwo z ulgi odsetkowej przy rozliczeniu rocznym podatków za rok 2007. W tym rozliczeniu uwzględnione zostały przez Państwa wydatki na spłatę odsetek od kredytu hipotecznego, które ponieśliście Państwo w roku 2006 (od momentu podpisania umowy kredytowej do końca roku) oraz w roku 2007.

Do roku 2010 rozliczaliście się Państwo osobno i każdy z Państwa odliczał odsetki od połowy udzielonego kredytu, czyli od kwoty 125.000 zł.

Od roku 2010 po zawarciu małżeństwa rozliczaliście się Państwo wspólnie. Z ulgi odsetkowej korzystaliście Państwo przy rozliczaniu rocznym podatków za lata 2007 - 2022.

Wszystkie odsetki zostały przez Państwa zapłacone w poszczególnych latach w comiesięcznych ratach. Co roku występowaliście Państwo do banku o przesłanie dokumentu z podaniem wysokości zapłaconych odsetek od rat kredytu. Bank przesyłał Państwu zestawienie zapłaconych rat za każdy miesiąc w roku z rozdziałem na kapitał oraz odsetki i na tej podstawie ustalana była wysokość odsetek zapłaconych w danym roku. Odsetki nie były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów ani zwracane. Odsetki nie były odliczane od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Wyliczone odsetki były odejmowane od dochodu przed opodatkowaniem.

W dniu 12 stycznia 2023 r. Państwa umowa kredytowa została prawomocnie uznana przez Sąd za nieważną. Kwota zasądzona od banku na Państwa rzecz obejmowała zapłacone przez Państwa odsetki od kredytu i została Państwu zwrócona.

**Pytanie**

Czy w zaistniałej sytuacji, w związku z unieważnieniem umowy kredytowej, jesteście Państwo zobligowani do zwrotu ulgi odsetkowej i czy jeżeli zwrot jest konieczny, to powinien on obejmować okres 5 lat wstecz od daty wydania prawomocnego wyroku unieważniającego umowę kredytową, czy może 10 lat (tj. czas przechowywania zeznań podatkowych przez Urząd Skarbowy, na podstawie których możliwe byłoby zweryfikowanie, w jakiej wysokości ulga odsetkowa była uwzględniona w poszczególnych latach)?

**Państwa stanowisko w sprawie**

Zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Dlatego, w Państwa ocenie, zwrotu ulgi odsetkowej należy dokonać za okres 5 lat od momentu wydania prawomocnego wyroku unieważniającego umowę kredytową.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

**Reguły dotyczące opodatkowania**

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z informacji, które Państwo przedstawiliście wynika, że:

1\. zawarliście Państwo umowę kredytu hipotecznego we frankach szwajcarskich;

2\. w rocznych rozliczeniach podatkowych za lata 2007 - 2022 korzystali Państwo z ulgi odsetkowej (do roku 2010 rozliczaliście się Państwo osobno, od roku 2010 wspólnie).

Powzięli Państwo wątpliwość, czy w przypadku unieważnienia tej umowy przez sąd będziecie Państwo zobligowani do zwrotu ulgi odsetkowej, a jeśli tak – za jaki okres.

**Ulga odsetkowa**

Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ustawy stanowi, że:

Od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:

1\. budową budynku mieszkalnego albo

2\. wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo

3\. zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo

4\. nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

W przepisie art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ustawy ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane.

Stosownie do art. 26b ust. 6 ww. ustawy:

Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5, mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki.

Natomiast w myśl art. 26b ust. 7 tej ustawy:

Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5 mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki; w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia.

Zgodnie z art. 26b ust. 8 cytowanej ustawy:

Odliczenia dotyczą zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu – odliczeń dokonuje się zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków.

Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych.

Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217 poz. 1588) – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.:

Podatnikowi, któremu w latach 2002 – 2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r.

Wskazali Państwo, że z ulgi odsetkowej korzystali Państwo za lata 2007-2022 i powzięli Państwo wątpliwość dotyczącą zwrotu tej ulgi w przypadku unieważnienia zawartej umowy kredytowej.

**Rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek, z którymi związana była ulga odsetkowa**

Dla oceny skutków podatkowych Państwa sytuacji istotne jest, czy w wyniku stwierdzenia nieważności umowy kredytowej, bank zwróci Państwo wartość odsetek, z którymi związane było Państwa prawo do korzystania z tej ulgi.

W przypadku zwrotu tych odsetek, ustawodawca przewidział rozwiązane dla tego rodzaju, szczególnych sytuacji. Stosownie natomiast do art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone.

Z powyższego wynika, że rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek powinno być dokonane w zeznaniu składanym za ten rok, w którym dojdzie do zwrotu tych odsetek.

Jeśli więc wynikiem wygrania procesu frankowego będzie m.in. zwrot odliczonych wcześniej odsetek, to w zeznaniu rocznym za rok wypłaty tej należności trzeba będzie ją doliczyć do podstawy opodatkowania (dochodu).

Samo unieważnienie kredytu frankowego nie ma wpływu na rozmiar zobowiązania podatkowego w momencie składania wcześniejszych zeznań podatkowych. Dopiero wzajemne rozliczenia między bankiem i kredytobiorcą mogą mieć wpływ na zastosowanie ulgi odsetkowej.

**Przedawnienie zobowiązania a kwestia rozliczenia zwrotu odsetek**

Powzięli Państwo również wątpliwość, czy będziecie Państwo zobowiązani zwrócić środki odliczone z tytułu ulgi odsetkowej, licząc okres 5 lat wstecz od momentu uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego nieważność umowy kredytowej, czy może 10 lat (tj. czas przechowywania zeznań podatkowych przez Urząd Skarbowy, na podstawie których możliwe byłoby zweryfikowanie, w jakiej wysokości ulga odsetkowa była uwzględniona w poszczególnych latach).

Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej:

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Okres przedawnienia – zgodnie z art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – co do zasady – wynosi pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego zaczyna biec od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a kończy się z upływem 5 lat.

Natomiast z cytowanego wcześniej art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wynika, że dotyczy on jedynie zwrotu kwot za lata nieprzedawnionych zobowiązań podatkowych.

Istotą „przedawnienia” uregulowanego w powołanym art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa jest to, że na skutek upływu czasu zobowiązanie podatkowe wygasa z mocy prawa i organ podatkowy nie może skutecznie domagać się od podatnika jego zapłaty, zobowiązanie podatkowe przestaje bowiem istnieć.

Kwestia przedawnienia Państwa zobowiązań podatkowych za lata 2007-2022 nie ma znaczenia dla rozliczenia przez Państwa ulgi odsetkowej w związku z nieważnością kredytu. Zobowiązanie podatkowe dotyczące rozliczenia z tytułu zwrotu odsetek, z którymi była związana ulga odsetkowa powstanie bowiem dopiero w momencie otrzymania zwrotu odsetek w wyniku unieważnienia umowy kredytowej.

W przypadku zwrotu środków z tytułu których korzystali Państwo z ulgi odsetkowej nie mają zatem znaczenia lata, w jakich korzystali Państwo z tej ulgi. Ważny jest moment (rok) rozliczenia z bankiem tych środków – to on będzie podstawą do obliczenia okresu przedawnienia.

Państwa stanowisko należało więc uznać za **nieprawidłowe**.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

*   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania**

Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (\`(...)\`). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.