Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/436-197/10/TJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2011-01-12
Teza: Opodatkowanie umowy pożyczki.
Słowa kluczowe: osoba-osoby fizyczne; podatek-podatek od towarów i usług; pożyczka; spółki
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zmianami) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 17 sierpnia 2010 r. (data wpływu 11 października 2010 r.), uzupełnionym pismem z dnia 3 stycznia 2011 r. (data wpływu 10 stycznia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy pożyczki - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 11 października 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy pożyczki.

Ponieważ wniosek nie spełniał wymogów formalnych pismem z dnia 15 grudnia 2010 r. znak ITPB2/436-197/10-2/TJ wezwano Wnioskodawczynię do ich uzupełnienia. Braki wskazane w wezwaniu uzupełniono w dniu 10 stycznia 2011 r. (data wpływu).

W przedmiotowym wniosku oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Zgodnie z zawartymi umowami Wnioskodawczyni jest zobowiązana do zwrotu udzielonych jej pożyczek oraz do zapłaty pożyczkodawcom odsetek. Umowy pożyczek zawarte zostały w latach 2007–2010 w Polsce, a ich przedmiotem były środki pieniężne znajdujące się w chwili zawarcia umów na terytorium Polski. Będące pożyczkodawcami spółki z o.o. z tytułu udzielenia pożyczek są zwolnione z podatku od towarów i usług, gdyż udzielanie pożyczek mieści się w zakresie przedmiotowym usług pośrednictwa finansowego, których świadczenie jest zwolnione od podatku. Obie spółki z tytułu udzielenia pożyczek wystawiają stosowne faktury VAT na kwotę należnych im odsetek.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy z tytułu zawarcia przedmiotowych umów pożyczek ciąży na Wnioskodawczyni obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawczyni czynności polegające na zaciągnięciu oprocentowanych pożyczek pieniężnych od pożyczkodawców będących czynnymi podatnikami VAT nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych ponieważ w ramach tej transakcji pożyczkodawcy świadczą usługę pośrednictwa finansowego podlegającą podatkowi od towarów i usług (i zwolnioną z tego podatku). Skoro pożyczki zostały udzielone przez podatników VAT prowadzących działalność w zakresie kredytowania oraz udzielania pożyczek, to są to pożyczki wyłączone z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W myśl tego przepisu wyłączone są z opodatkowania czynności cywilnoprawne, w których przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona. Przepis ten ustanawia zatem zasadę, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają wyłącznie czynności cywilnoprawne podejmowane w ramach obrotu nieprofesjonalnego, natomiast obrót zawodowy (profesjonalny) objęty został podatkiem od towarów i usług. Zatem nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych te czynności, których dokonanie rodzi obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Wnioskodawczyni zaznacza przy tym, że dla możliwości wyłączenia z opodatkowania w myśl art. 2 pkt 4 nie jest konieczne, by status podatnika podatku od towarów i usług posiadały obie strony umowy, albowiem wystarczające jest, aby z tytułu dokonania tej konkretnej czynności opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub z tego podatku zwolniona była choćby jedna ze stron. W oparciu o ww. przepisy i argumenty oraz mając na uwadze praktykę stosowaną przez organy podatkowe w sytuacjach analogicznych do stanu faktycznego będącego przedmiotem niniejszego wniosku Wnioskodawczyni jest zdania, że czynność zaciągnięcia oprocentowanych pożyczek pieniężnych od podmiotów będących podatnikami VAT podlega opodatkowaniu podatkiem VAT po stronie pożyczkodawców i w konsekwencji na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych po stronie pożyczkobiorcy. Na potwierdzenie swojego stanowiska Wnioskodawczyni powołuje interpretacje wydawane przez upoważnionych Dyrektorów Izb Skarbowych, w tym przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 18 maja 2010 r. znak ITPB2/436-64/10/TJ oraz z dnia 5 lutego 2009 r., znak ITPB2/436-146/08/AD, a także Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 1 września 2009 r., znak IPPB2/436-195/09-4/AF oraz z dnia 8 kwietnia 2009 r., znak IPPB2/436-29/09-4/MZ.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 101 poz. 649 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności objętych opodatkowaniem. Oznacza to, że opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności enumeratywnie wskazane w art. 1 ust. 1, w tym wymieniona w pkt 1 lit. b) tego artykułu umowa pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Ustawowe wyliczenie czynności podlegających opodatkowaniu zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikację pod względem prawnym.

Ponieważ ze stanu faktycznego sprawy wynika, że umowy pożyczek, których dotyczy zapytanie zawierane były w latach 2007–2010 wskazać należy, że obecnie obowiązujące brzmienie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) otrzymał od dnia 21 października 2009 r., na podstawie art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 165, poz.1316). Zgodnie z wcześniejszym jego brzmieniem opodatkowaniu podlegały umowy pożyczek, bez szczegółowego określenia ich przedmiotu, jak obecnie. Powyższe nie ma jednak wpływu na kwalifikacje dokonanych czynności i powstanie z tytułu ich dokonania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Czynności cywilnoprawne zawarte w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podlegają omawianemu podatkowi w sytuacji, gdy spełnione są przesłanki określone w jej art. 1 ust. 4, zgodnie z którym czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 5, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W ustawie przewidziano również sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Stosownie bowiem do art. 2 pkt 4 ww. ustawy, nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
*   (uchylony)
*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych;

Również ww. przepis, od dnia 22 kwietnia 2010 r. na podstawie art. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 44, poz. 251) otrzymał nowe, aktualnie obowiązujące brzmienie. Zmiana ta, polegająca na wyłączenia spoza dyspozycji art. 2 pkt 4 umów spółek i ich zmiany, nie ma jednak wpływu na ocenę przedstawionego we wniosku stanu faktycznego.

Przepis ten ustanawia zasadę, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają wyłącznie czynności cywilnoprawne podejmowane w ramach obrotu nieprofesjonalnego, natomiast obrót zawodowy (profesjonalny) objęty został podatkiem od towarów i usług. Zatem, nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych te czynności cywilnoprawne, których dokonanie rodzi obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w latach 2007–2010 zawarła Pani z dwiema spółkami z o.o. umowy pożyczki. Umowy te zawarte zostały na terytorium Polski, a ich przedmiotem były środki pieniężne znajdujące się w chwili zawarcia umowy w Polsce. Będące pożyczkodawcami spółki z tytułu czynności udzielania pożyczek są zwolnione z podatku od towarów i usług. Obie wystawią też stosowne faktury VAT na kwotę należnych im odsetek.

Oceniając powyższe z uwzględnieniem przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych znajdujących zastosowanie w sprawie stwierdzić należy, że jeżeli pożyczkodawcy z tytułu zawarcia umów pożyczek rzeczywiście są zwolnieni z VAT, to opisane we wniosku umowy pożyczek, nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b) ww. ustawy, a zatem na Wnioskodawczyni nie ciąży z tego tytułu obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.