Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-1.4012.376.2024.3.MH
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-08-14
Teza: Zwolnienie od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy świadczonych usług.
Słowa kluczowe: pomoc-ośrodek pomocy społecznej; zwolnienie-zwolnienie podmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII. Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -Zwolnienia przedmiotowe-Usługi pomocy społecznej wykonywane przez regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinne, ośrodki pomocy społecznej, centra usług społecznych, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej 
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 22-lit. a

Interpretacja indywidualna
==========================

– stanowisko prawidłowe
=======================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że stanowisko Państwa Gminy w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

28 maja 2024 r. wpłynął wniosek Państwa Gminy z 24 maja 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy świadczonych usług. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 30 lipca 2024 r. (data wpływu).

Treść wniosku jest następująca:

### Opis zdarzenia przyszłego

Państwa Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu umów cywilno-prawnych.

Ośrodek Pomocy Społecznej jako jednostka organizacyjna Gminy od 01.04.2024 r. przekształca się w Centrum Usług Społecznych w ramach programu: Fundusze Europejskie. Program będzie realizowany do 31.03.2027 r. i będzie finansowany ze środków Unii Europejskiej oraz wkładu własnego jednostek samorządu terytorialnego. Po jego zakończeniu będzie finansowany ze środków własnych Gminy.

W ramach realizacji projektu Państwa Gmina/CUS będzie realizowała odpłatne usługi m.in: transport door to door to wsparcie w zakresie mobilności mieszkańców Państwa Gminy, poprzez zapewnienie usług indywidualnego transportu od drzwi do drzwi. Transport będzie dotyczył osób powyżej 18 roku życia z ograniczoną mobilnością (ze względu na chorobę lub niepełnosprawność) oraz wykluczonych komunikacyjnie. Z uwagi na obszarowość gminy oraz jej potencjał najkorzystniejszą i gwarantującą trwałość formą usługi będzie zakup auta dziewięcioosobowego przystosowanego do przewozu osób niepełnosprawnych na wózkach inwalidzkich, z windą i zatrudnienie kierowcy. Usługa realizowana będzie w celu umożliwienia realizacji usług społecznych, zdrowotnych, zawodowych, kulturalnych przez osoby niesamodzielne. Transport będzie dostępny 5 dni w tygodniu przez 8 godzin dziennie. W ciągu miesiąca wykonywanych będzie średnio od 30 do 40 usług transportowych (w zależności od długości transportu). Z uwagi na fakt, że 1 osoba może korzystać z usług wielokrotnie (np. dowóz do klubu samopomocy będzie dotyczył tych samych osób przez okres 2 lat), osoby z niepełnosprawnością lub wykluczone komunikacyjnie będą korzystały z transportu nawet kilka razy w miesiącu, wobec czego zakładana 1 osoba (niepowtarzalnych PESEL) to około 90 w okresie realizacji projektu. Państwa Gmina/Centrum Usług Społecznych wskazuje, iż ww. usługi świadczone będą na podstawie art. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (D.U. 2019 poz. 1818).

Opłaty pobierane od mieszkańców za usługę „door to door” będą stanowiły wkład własny w projekcie. Opłaty przeznacza się na koszty eksploatacyjne oraz ubezpieczenia auta. Do kalkulacji przyjęto, że odpłatność będzie wynosiła 0,50 zł/km. Opłaty zostały określone poniżej ceny rynkowej oraz nie pokrywają w całości kosztów związanych z usługą. Do poniższych kwot na dzień uruchomienia usługi, nie doliczono podatku VAT. Na podstawie doświadczeń Wnioskodawcy przyjęto, że liczba kilometrów w miesiącu wyniesie ok. 3000 km.

Opłaty nie będą pobierane od osób, których dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego. Łączna wysokość odpłatności nie będzie przekraczać wymaganej wysokości wkładu, tj. nie będą pobierane inne lub wyższe opłaty niż te, które zostały wykazane w budżecie projektu.

Usługi są świadczone przez Gminę w ramach realizacji jej zdań własnych polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty, wynikających z ustawy o samorządzie gminnym, wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt 4 tej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. DZ.U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), obejmujących sprawy lokalnego transportu zbiorowego i są świadczone w celu pomocy Mieszkańcom, którzy dotknięci są tzw. barierą transportową oraz na podstawie art. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (D.U. 2019 poz. 1818).

Pokonanie bariery transportowej to jedna z fundamentalnych potrzeb z zakresu transportu i przemieszczania się, które szczególnie ważne są dla osób z dysfunkcją ruchu oraz wzroku i słuchu. Usługa, którą wdrożyła Państwa Gmina, polega na indywidualnym transporcie osób z potrzebą wsparcia w zakresie mobilności i obejmuje pomoc w wydostaniu się z mieszkania lub innego miejsca, przejazd i pomoc w dotarciu do miejsca docelowego. Umożliwia to mieszkańcom, którzy ukończyli 18 rok życia i mają trudności w samodzielnym przemieszczaniu się, dostęp do placówek zdrowia, urzędów, miejsc pracy, miejsc aktywności społeczno-zawodowej. Realizacja Projektu pozwoliła na zwiększenie mobilności wśród osób potrzebujących wsparcia w zakresie poruszania się. Ponadto, dzięki temu przedsięwzięciu, została zwiększona aktywność społeczna osób starszych, potrzebujących oraz osób z orzeczeniem o niepełnosprawności.

Państwa Gmina zakłada na podstawie zgłaszanych (pracownikom socjalnym, opiekunkom, asystentom) potrzeb, że transport będzie wykorzystywany:

*   w ramach transportu zbiorowego, np. do klubu samopomocy (2 x w tygodniu) usługa bezpłatna,
*   w ramach transportu indywidualnego w celu umożliwienia realizacji usług społecznych, zdrowotnych, zawodowych, kult, przez osoby niesamodzielne usługa płatna. Opłaty będą pobierane zgodnie z progiem wymagalnego wkładu własnego do programu: Fundusze Europejskie. Opłaty nie będą pobierane od osób, których dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego. Mieszkaniec Gminy zamawia usługę transportu door to door poprzez zgłoszenie w siedzibie Centrum Usług Społecznych, drogą elektroniczną lub poprzez kontakt telefoniczny.

Część usług realizowanych w ramach transportu zbiorowego będą odbywały się w sposób stały (powtarzalny) są to usługi świadczone bezpłatnie w ramach transportu uczestników projektu na spotkania do klubu samopomocy (2 razy w tygodniu). Pozostałe są realizowane doraźnie według potrzeb.

Kierowca nie będzie wykonywał innych czynności poza świadczeniem usług door to door. Samochód nie będzie wykorzystywany w Gminie do wykonywania innych czynności.

Na pytania Organu zawarte w wezwaniu:

1\. Czy zakresem pytania objęte są usługi transportowe door to door świadczone w okresie trwania projektu, o którym mowa we wniosku, czy także po okresie trwałości projektu?

2\. Czy po okresie trwałości projektu będą pobierane odpłatności za wszystkie przewozy? Jeżeli nie, to prosimy wskazać, w jakich sytuacjach opłaty nie będą pobierane.

3\. Czy po okresie trwałości projektu, Państwa Gmina będzie pobierała od mieszkańców opłaty za usługę transportową door to door w wysokości pokrywającej faktyczną wartość świadczonych usług?

4\. Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 3 jest przecząca, to prosimy wskazać, w jakiej wysokości Państwa Gmina będzie pobierała ww. opłaty?

5\. Jakie konkretnie wymagania musi spełniać osoba uprawniona do korzystania z odpłatnych usług transportowych door to door?

6\. Czy osoba uprawniona do korzystania z usługi transportu door to door każdorazowo musi posiadać orzeczenie o niepełnosprawności?

7\. Czy warunki, na jakich będą realizowane przez Państwa ww. usługi transportowe odbiegają od warunków, na jakich realizowane byłyby te świadczenia przez inne podmioty gospodarcze? Jeśli tak, należy wskazać jakie okoliczności to potwierdzają?

8\. Czy usługi w zakresie transportu door to door będą świadczone na podstawie przepisów o pomocy społecznej lub innych przepisów. Jeżeli tak, proszę o wskazanie konkretnych przepisów prawa (podanie artykułu wraz z nazwą aktu prawnego stanowiącego podstawę świadczonych usług).

9\. Czy świadczone przez Państwa usługi transportu door to door będą stanowiły usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej lub usługi ściśle związane z usługami pomocy społecznej?

10\. Jeśli w odpowiedzi na pytanie nr 9 wskażą Państwo, że usługi transportu door to door będą stanowiły usługi ściśle związane z usługami pomocy społecznej, to prosimy wskazać:

a) na czym ten ścisły związek będzie polegał?

b) jaka usługa stanowić będzie usługę podstawową, względem świadczonej przez Państwa usługi?

c) czy usługa podstawowa będzie zwolniona od podatku od towarów i usług?

d) czy świadczone przez Państwa ww. usługi będą niezbędne do wykonania usługi podstawowej?

e) czy głównym celem wykonywanych przez Państwa ww. usług będzie osiągnięcie dodatkowego dochodu, przez konkurencyjne wykonanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia?

wskazali Państwo:

1\. Usługi transportowe door to door będą także realizowane po okresie trwałości projektu.

2\. Opłaty nie będą pobierane od osób, których dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego na podstawie art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. 2023, poz.901 ze zm.).

3\. Nie, opłaty nie pokryją faktycznej wartości świadczonych usług. Opłaty nie będą też pobierane od osób, których dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego.

4\. Na dzień dzisiejszy nie są Państwo w stanie określić kwoty opłat ze względu na brak wiedzy, jaka będzie cena paliwa za trzy lata i ile wyniosą inne koszty, takie jak ubezpieczenie pojazdu, koszty pracy asystenta i wynagrodzenie kierowcy, które będzie ustalane na podstawie ogłoszonych przez Radę Gminy wysokości wskaźników wydatków i dochodów do projektu budżetu. Są to podstawowe dane do metodologii kosztów, na podstawie których Rada Gminy w drodze uchwały ustali kwotę opłat za usługę door to door.

5\. Osoba uprawniona do korzystania z odpłatnych usług door to door powinna być powyżej 18 roku życia z ograniczoną mobilnością (ze względu na chorobę lub niepełnosprawność) lub być osobą wykluczoną komunikacyjnie (brak pojazdu, brak prawa jazdy, niemożność poruszania się własnym pojazdem ze względu na wiek lub niepełnosprawność, brak sieci połączeń z Gminy do szpitali i placówek specjalistycznego poradnictwa, sytuację finansową, zdarzenia losowe, itp.)

6\. Nie, usługa kierowana jest również dla osób wykluczonych komunikacyjnie (brak pojazdu, brak prawa jazdy, niemożność poruszania się własnym pojazdem ze względu na wiek lub niepełnosprawność, brak sieci połączeń z gminy do szpitali i placówek specjalistycznego poradnictwa, itp.).

7\. Wprowadzenie kryterium dochodowego 150% będzie jednym z głównych czynników powodujących, że realizowane przez Centrum Usług Społecznych ww. usługi transportowe będą odbiegać od warunków, na jakich realizowane byłyby te świadczenia przez inne podmioty gospodarcze. Zamierza się wprowadzić takie ceny za usługę door to door aby była ona dostępna ze względów finansowych dla grupy, do której głównie jest powołana (emeryci, renciści, osoby niepełnosprawne, osoby bezrobotne, itp.).

8\. Usługi są świadczone przez Gminę będą realizowane na podstawie art. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (D.U. 2019 poz. 1818).

Art. 2. 1. Usługi społeczne oznaczają działania z zakresu:

1) polityki prorodzinnej,

2) wspierania rodziny,

3) systemu pieczy zastępczej,

4) pomocy społecznej,

5) promocji i ochrony zdrowia,

6) wspierania osób niepełnosprawnych,

7) edukacji publicznej,

8) przeciwdziałania bezrobociu,

9) kultury,

10) kultury fizycznej i turystyki,

11) pobudzania aktywności obywatelskiej,

12) mieszkalnictwa,

13) ochrony środowiska,

14) reintegracji zawodowej i społecznej

\- podejmowane przez gminę w celu zaspokajania potrzeb wspólnoty samorządowej, świadczone w formie niematerialnej bezpośrednio na rzecz osób, rodzin, grup społecznych, grup mieszkańców o określonych potrzebach lub ogółu mieszkańców.

Oraz w ramach realizacji zdań własnych gminy polegających na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty, wynikających z ustawy o samorządzie gminnym, wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt 4 tej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. DZ. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), obejmujących sprawy lokalnego transportu zbiorowego i są świadczone w celu pomocy Mieszkańcom, którzy dotknięci są tzw. barierą transportową.

9\. Usługi społeczne oznaczają działania z zakresu pomocy społecznej na podstawie art. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (D.U. 2019 poz. 1818).

10.

10a) Usługa door to door jest elementarnym zadaniem z zakresu pomocy społecznej na podstawie art. 1 ust 1 „Ustawa określa: 1) zadania w zakresie pomocy społecznej;” oraz art. 2 ust. 1. „Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości”.

Zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej lub centra usług społecznych, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 901, 1693, 1938, 2760, z 2024 r. poz. 743, 858, 859).

Centrum Usług Społecznych jest jednostką budżetową powołaną w celu zaspokajania potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie określonych usług społecznych oraz koordynacji tych usług. Centrum realizuje wszystkie zadania, w tym usług społecznych, realizowanych dotychczas przez ośrodek pomocy społecznej (art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (D.U. 2019 poz. 1818).

Usługami społecznymi są w szczególności działania podejmowane na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (art. 2 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (D.U. 2019 poz. 1818).

10\. b) Usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze, pobyt mieszkańców gminy w mieszkaniach wspomaganych - przewóz osób korzystających z tych usług;

10\. c) Usługi opiekuńcze oraz specjalistyczne usługi opiekuńcze nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, natomiast pobyt mieszkańców gminy w mieszkaniach chronionych jest usługą zwolnioną od podatku od towarów i usług.

10\. d) Tak, usługa transportowa dla osób korzystających z usług opiekuńczych, specjalistycznych usług opiekuńczych oraz pobyt mieszkańców gminy w mieszkaniach wspomaganych.

10\. e) Nie, nie będą to konkurencyjne usługi, ponieważ opłaty będą pobierane na takich samych zasadach od wszystkich mieszkańców niepełnosprawnych oraz wszystkich mieszkańców wykluczonych komunikacyjnie z powodu braku pojazdu, braku prawa jazdy, niemożności poruszania się własnym pojazdem ze względu na wiek lub niepełnosprawność, braku sieci połączeń z gminy do szpitali i placówek specjalistycznego poradnictwa, ze względu na sytuację finansową, zdarzenie losowe itp.).

### Pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku

Czy usługa door to door będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług?

### Państwa stanowisko w sprawie

Na podstawie interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej – znak pisma: 0112-KDIL3.4012.193.2024.2.KFK orzeczono, że świadczenie przez Centrum Usług Społecznych usługi „door to door” będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Państwa zdaniem, w odniesieniu do wyżej wymienionych usług związanych z realizacją zadań w zakresie pomocy społecznej, zastosowanie znajdzie zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 11 marca 2044 r. o podatku od towarów i usług, tj. usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy domowej, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez m.in. ośrodki pomocy społecznej, centra usług społecznych.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które Państwa Gmina przedstawiła we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast w świetle art. 8 ust. 1 cyt. ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i usług świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do „grona” usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w rozumieniu art. 7 ustawy.

Zatem każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

\- w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

\- świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy jej wykonaniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Według art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) – tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Wyłączenie z grona podatników VAT organów władzy publicznej jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji państwowych np. w zakresie administracji, sądownictwa, obrony narodowej. Wówczas, wyłączenie z opodatkowania nie prowadzi do naruszenia zasad konkurencji. Organy władzy publicznej są podatnikami VAT jedynie w zakresie czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych.

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.):

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnej ustawie.

Z opisu sprawy wynika, że Ośrodek Pomocy Społecznej przekształca się w Centrum Usług Społecznych. Centrum Usług Społecznych będzie realizowała odpłatne usługi m.in: transport door to door to wsparcie w zakresie mobilności mieszkańców Państwa Gminy, poprzez zapewnienie usług indywidualnego transportu od drzwi do drzwi. Transport będzie dotyczył osób powyżej 18 roku życia z ograniczoną mobilnością (ze względu na chorobę lub niepełnosprawność) oraz wykluczonych komunikacyjnie. Usługa realizowana będzie w celu umożliwienia realizacji usług społecznych, zdrowotnych, zawodowych, kulturalnych przez osoby niesamodzielne. Opłaty pobierane od mieszkańców za usługę „door to door” będą stanowiły wkład własny w projekcie. Opłaty nie będą pobierane od osób, których dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego. Opłaty przeznacza się na koszty eksploatacyjne oraz ubezpieczenia auta. Do kalkulacji przyjęto, że odpłatność będzie wynosiła 0,50 zł/km. Opłaty zostały określone poniżej ceny rynkowej oraz nie pokrywają w całości kosztów związanych z usługą. Realizacja Projektu pozwoliła na zwiększenie mobilności wśród osób potrzebujących wsparcia w zakresie poruszania się. Ponadto, dzięki temu przedsięwzięciu, została zwiększona aktywność społeczna osób starszych, potrzebujących oraz osób z orzeczeniem o niepełnosprawności. Usługi świadczone będą na podstawie art. 2 ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych. Usługi społeczne oznaczają działania z zakresu pomocy społecznej na podstawie art. 2 ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych. Usługa door to door jest elementarnym zadaniem z zakresu pomocy społecznej. Centrum Usług Społecznych jest jednostką budżetową powołaną w celu zaspokajania potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie określonych usług społecznych oraz koordynacji tych usług. Centrum realizuje wszystkie zadania, w tym usług społecznych, realizowanych dotychczas przez ośrodek pomocy społecznej. Świadczone usługi nie będą konkurencyjne, ponieważ opłaty będą pobierane na takich samych zasadach od wszystkich mieszkańców niepełnosprawnych oraz wszystkich mieszkańców wykluczonych komunikacyjnie z powodu braku pojazdu, braku prawa jazdy, niemożności poruszania się własnym pojazdem ze względu na wiek lub niepełnosprawność, braku sieci połączeń z gminy do szpitali i placówek specjalistycznego poradnictwa, ze względu na sytuację finansową, zdarzenie losowe.

Z art. 2 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901, ze zm.) zwana dalej „ustawa o pomocy społecznej”, wynika, że:

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej:

Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa, z organizacjami społecznymi i pozarządowymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi.

Jak wynika z art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej:

Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Stosownie do zapisu zawartego w art. 6 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej:

Jednostka organizacyjna pomocy społecznej - regionalny ośrodek polityki społecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, ośrodek pomocy społecznej, centrum usług społecznych – w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz.U. poz. 1818), dom pomocy społecznej, placówkę specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, ośrodek wsparcia i ośrodek interwencji kryzysowej.

W myśl art. 16 ust. 1 ww. ustawy:

Obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji rządowej w zakresie ustalonym ustawą.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej:

Do zadań własnych gminy należy prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia o zasięgu gminnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki.

Art. 110 \[Ośrodki pomocy społecznej i centra usług społecznych\] ustawy o pomocy społecznej stanowi, że:

1\. Zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej lub centra usług społecznych, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych.

2\. Gmina, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę.

3\. Ośrodek pomocy społecznej oraz centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, wykonując zadania własne gminy w zakresie pomocy społecznej, kieruje się ustaleniami wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

4\. Ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - centrum usług społecznych, koordynuje realizację strategii, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (D. U. z 2019 r., poz. 1818):

Usługi społeczne oznaczają działania z zakresu pomocy społecznej - podejmowane przez gminę w celu zaspokajania potrzeb wspólnoty samorządowej, świadczone w formie niematerialnej bezpośrednio na rzecz osób, rodzin, grup społecznych, grup mieszkańców o określonych potrzebach lub ogółu mieszkańców.

Wskazania wymaga, że w analizowanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której występuje skonkretyzowane świadczenie, które jest wykonywane pomiędzy dwoma określonymi stronami transakcji, dla którego to świadczenia istnieje bezpośredni beneficjent czynności. W zakresie świadczenia usług „door to door” możliwe jest zidentyfikowanie konkretnego świadczenia wykonywanego przez Państwa na rzecz określonego podmiotu – nabywcy (Mieszkańca). Dlatego też, opisane czynności świadczone przez Państwa na rzecz Mieszkańca spełniają definicję świadczenia usług zawartą w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a Państwo w zakresie tych czynności nie korzystają z wyłączenia z grona podatników tego podatku. Świadczą bowiem Państwo w reżimie cywilnoprawnym (a nie publicznoprawnym) odpłatne usługi, a zatem wykonują czynności wskazane w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Należy zatem stwierdzić, że pobierając opłaty za usługę indywidualnego transportu door to door działają Państwo w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy i w zakresie, w jakim realizują to świadczenie, nie są Państwo objęci regulacją przepisu art. 15 ust. 6 ustawy.

Zatem, wykonując na rzecz Mieszkańców opisane we wniosku świadczenie w zakresie indywidualnego transportu „door to door” działają Państwo w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą zdefiniowaną w art. 15 ust. 2 ustawy, co oznacza, że realizowane na rzecz Mieszkańców świadczenie transportu „door to door” – zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy:

Stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Natomiast zgodnie z art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy:

W okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do końca roku następującego po roku, dla którego wartość relacji, o której mowa w art. 38a pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, jest nie większa niż 43% oraz wartość, o której mowa w art. 112aa ust. 5 tej ustawy, jest nie mniejsza niż -6%, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku.

Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy:

Zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy domowej, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:

a) regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, centra usług społecznych, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej,

b) wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę:

\- domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody,

\- placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,

c) placówki specjalistycznego poradnictwa,

d) inne niż wymienione w lit. a-c placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę,

e) specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej.

Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku jest nie tylko spełnienie przesłanki o charakterze przedmiotowym dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj. (usług pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej), jak również przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, będącego ściśle określonym podmiotem. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma zastosowania.

Zgodnie z art. 43 ust. 17 ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub

2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Należy podkreślić, że zgodnie z omawianym przepisem art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy zwolnieniu podlegają jedynie te usługi, które:

*   są usługami pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, względnie usługami określonymi w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (w tym przypadku nie są to usługi pomocy społecznej),
*   są świadczone na rzecz beneficjenta tej pomocy,
*   są świadczone przez podmioty wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy.

Jak wynika z opisu sprawy Państwa Gmina będzie świadczyła usługę door to door na podstawie art. 2 ustawy o realizowaniu usług społecznych, w myśl którego usługi społeczne oznaczają m.in. usługi z zakresu pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o realizowaniu usług społecznych). Wskazali Państwo, że usługa ta jest elementarnym zadaniem z zakresu pomocy społecznej. Ponadto, usługi te będą świadczone za pośrednictwem Centrum Usług Społecznych, powstałego w wyniku przekształcenia się z Ośrodka Pomocy Społecznej w Państwa Gminie, na podstawie przepisów ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych.

Analiza okoliczności sprawy i obowiązujących przepisów prowadzi do wniosku, że jeśli – jak Państwo wskazali - świadczona przez Państwa Gminę za pośrednictwem Centrum Usług Społecznych usługa door to door jest zadaniem z zakresu pomocy, usługa ta będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług.

Tym samym Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje
--------------------

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
-------------------------------------

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które przedstawiła Państwa Gmina i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
-------------------------------------------

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli sytuacja Państwa Gminy będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i Państwa Gmina zastosuje się do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako ”PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.).