Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-138/11-2/WM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-10-12
Teza: Czy dokonany po rozwodzie podział majątku wspólnego małżonków podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: czynności-czynności podlegające opodatkowaniu; majątek-podział majątku dorobkowego; podatek; rozwód; współwłasność
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 7 lipca 2011 r. (data wpływu 14 lipca 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych wynikających z podziału majątku małżeńskiego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 lipca 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych wynikających z podziału majątku małżeńskiego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W roku 1999 r. został zawarty związek małżeński między Panią i Wnioskodawcą. W 2000 r. małżonkowie za wspólne pieniądze zakupili działkę budowlaną o powierzchni 560 m kw. za kwotę 9 000 zł. W akcie notarialnym, jako kupujący, wpisani są oboje małżonkowie. Na powyższą działkę prowadzona jest księga wieczysta (użytkowanie wieczyste).

W tym samym roku małżonkowie otrzymali decyzję o pozwoleniu na budowę, w której oboje byli ujęci jako inwestorzy.

Budowa parterowego domu z garażem prowadzona była systemem gospodarczym na miarę finansowych możliwości. Nie były na ten cel zaciągane żadne kredyty.

W 2008 r. przedmiotowa działka została przekształcona z prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Dnia 4 listopada 2009 r. w wyniku tragicznego wypadku drogowego zginęło sześcioletnie dziecko małżonków, które ubezpieczone było w zakładzie pracy ojca, tj. Zainteresowanego. Środki z polisy w kwocie 30 000 zł wpłynęły na konto Wnioskodawcy.

Dnia 22 marca 2010 r. wyrokiem sądu okręgowego rozwiązano ww. związek małżeński. Z braku możliwości podziału nieruchomości (działka o powierzchni 560 m kw. i parterowy budynek 96 m kw.) byli małżonkowie zawarli ugodę sądową w dniu 13 maja 2011 r. w sądzie rejonowym. Do podziału majątku wspólnego należy:

*   działka z budynkiem mieszkalnym w budowie o wartości 350 000 zł,
*   ruchomości o wartości 10 000 zł,
*   środki pieniężne z polisy opiewającej na kwotę 30 000 zł.

Łączna wartość majątku wspólnego określono na kwotę 390 000 zł.

Ruchomości podzielono między byłymi małżonkami po połowie. Reszta składników majątku pozostaje na własność Zainteresowanego z obowiązkiem spłaty na rzecz byłej żony w wysokości 195 000 zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy dokonany po rozwodzie podział majątku wspólnego małżonków podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, podział majątku wspólnego byłych małżonków wskutek rozwodu, jako nie wymieniony w art. 1 tej ustawy nie podlega opodatkowaniu.

W opinii Zainteresowanego, podział majątku wspólnego jest, zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks cywilny, instytucją właściwą wyłącznie dla prawa rodzinnego i opiekuńczego. Nie może być zatem utożsamiany ze zniesieniem współwłasności, tj. instytucją unormowaną przepisami Kodeksu cywilnego.

Ze względu na fakt, iż Wnioskodawca zapoznał się z odmiennymi interpretacjami w zakresie określenia skutków podatkowych podziału majątku wspólnego postanowił złożyć wniosek o indywidualną interpretację w celu uzyskania jednoznacznej opinii w tej sprawie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z dnia 17 maja 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona)
4.  umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona)
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy) oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2 (art. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy).

Z analizy stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że w 1999 r. Wnioskodawca nabył wraz z ówczesną żoną, na zasadach wspólności majątkowej, prawo do gruntu, na którym rozpoczęta została budowa domu. Dnia 22 marca 2010 r. wyrokiem sądu okręgowego został orzeczony rozwód. W wyniku ugody sądowej zawartej w maju 2011 r. dokonano podziału majątku wspólnego w ten sposób, że ruchomości zostały podzielone między byłymi małżonkami, natomiast reszta składników majątku stała się wyłączną własnością Zainteresowanego z jednoczesnym obowiązkiem spłaty na rzecz byłej żony w wysokości 195 000 zł.

Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Wspólność ustawową charakteryzują dwie podstawowe cechy: jest to wspólność dorobku i wspólność o charakterze łącznym.

Z powyższego przepisu wynika również, że wspólność majątkowa małżeńska oparta jest na małżeństwie, jako stosunku prawnym osobistym. Powyższe oznacza, że ustanie małżeństwa, w wyniku np. orzeczenia sądu rozwiązującego małżeństwo, powoduje ustanie z mocy prawa tej wspólności. Wspólność majątkowa małżeńska ustaje ponadto w przypadku zawarcia przez małżonków umowy ją znoszącej i wprowadzającej rozdzielność majątkową, orzeczenia sądu ustanawiającego w miejsce wspólności majątkowej pełną rozdzielność na żądanie jednego z małżonków, orzeczenia separacji małżonków, ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków oraz w przypadku ogłoszenia upadłości jednego z nich.

Ponadto wskazać należy, że podział majątku wspólnego małżonków jest instytucją typową dla prawa rodzinnego i opiekuńczego. Należy podkreślić, że podział majątku wspólnego małżonków, wykazuje cechy odrębne od zniesienia współwłasności, unormowanego w Kodeksie cywilnym, i w związku z tym nie może być traktowany jako zniesienie współwłasności wymienione w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ponieważ podział majątku między małżonkami nie został wymieniony jako czynność podlegająca opodatkowaniu, nie będzie miał znaczenia fakt, że przy podziale majątku wystąpi spłata pieniężna.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz przywołane wyżej przepisy prawa, należy stwierdzić, iż podział majątku wspólnego małżeńskiego nie został wymieniony w art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy jako czynność podlegająca podatkowi od czynności cywilnoprawnych, a tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Końcowo tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14b § 1 ww. ustawy – Ordynacja podatkowa minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, iż interpretacje prawa podatkowego wydaje się wyłącznie na pisemny wniosek zainteresowanego i tylko w jego indywidualnej sprawie.

Z uwagi na to, że wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej stosowania przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych został złożony przez jedną ze stron podziału majątku wspólnego, zaznacza się, iż interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla drugiej strony tego podziału, tj. byłej żony Zainteresowanego.

Była żona Wnioskodawcy, chcąc uzyskać interpretację indywidualną, powinna wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej udzielenie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.