Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.972.2024.1.AK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-30
Teza: Skutki podatkowe otrzymania środków pieniężnych w ramach ugody zawartej z bankiem.
Słowa kluczowe: banki-bank hipoteczny; koszt-koszty procesowe; kredyt-kredyt hipoteczny; opodatkowanie; roszczenia; spłata; zwrot-zwrot należności
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9-ust. 1a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9-ust. 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

15 grudnia 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 15 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Razem z żoną w roku 2006 zaciągnął Pan kredyt hipoteczny waloryzowany kursem CHF na
    zakup mieszkania na potrzeby rodziny. W roku 2022 pozwali Państwo bank - pozew
    indywidualny dotyczący stwierdzenia nieważności (trwałej bezskuteczności) Umowy
    (kredyt hipoteczny dla osób fizycznych, zaciągnięty w całości na cele mieszkaniowe,
    mieszkają Państwo w tym mieszkaniu). Bank zaproponował Państwu ugodę z
    ograniczonym czasem obowiązywania tej oferty i zaznaczając w treści ugody, że ugoda nie
    niesie żadnych konsekwencji podatkowych (cytuję: „§ 4 Klient przyjmuje do wiadomości, iż
    w związku z zawartą Ugodą Bank wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o
    wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od
    osób fizycznych. W zakresie stanu faktycznego powstałego w wyniku zawartej Ugody
    Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację podatkową i potwierdził, że
    po stronie Klienta nie powstaje przychód podatkowy, a w związku z tym na Banku nie
    ciąży obowiązek informacyjny, tj. obowiązek przygotowania informacji PIT-11”).
    Bank proponuje Państwu w ugodzie następujące rozwiązanie:
    1) przyznanie, że przysługują Państwu roszczenia od banku o zapłatę w wysokości (...).
    2) przyznanie, że bankowi wobec Państwa przysługuje roszczenie o zapłatę (...) - i w
    związku z tym „[...] wierzytelności te umarzają się nawzajem do wysokości niższej z tych
    wierzytelności, a więc do wysokości (...), a „Na skutek dokonanego potrącenia, Bank
    zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Klienta pozostałej kwoty przysługującego mu
    roszczenia, tj. (...).
    Bank też „dodatkowo w ramach Ugody zobowiązuje się dokonać zwrotu na rzecz Klienta
    kosztów zastępstwa procesowego w kwocie (...) (100 % stawki minimalnej) nie więcej niż
    kwota możliwa do zasądzenia, która to kwota nie przekracza maksymalnych kosztów
    możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22
    października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023 poz. 1935
    tj. z dnia 20 września 2023 r.). Wskazana kwota stanowi górną granicę odpowiedzialności
    Banku i wyczerpuje w całości roszczenia Klienta z tego tytułu”.
    Powodem propozycji ugody zaproponowanej przez Bank jest obecna linia orzecznicza w
    Sądach, które w znacznej większości przyznają rację kredytobiorcom w podobnych
    sytuacjach, uznając całe umowy lub jej zapisy za niedozwolone i unieważniając umowy
    kredytowe, co jest dla Banków bardzo niekorzystne finansowo.

## Pytanie

Prosi Pan o potwierdzenie poglądu, że po podpisaniu ugody z takimi zapisami nie będzie
    ciążył na Panu obowiązek podatkowy związany z tą ugodą (analogicznie jak byłoby to w
    przypadku wygranego procesu o unieważnienie kredytu), ponieważ nie uzyska Pan
    żadnego przychodu w związku z ugodą?

    Pana stanowisko w sprawie
    W Pana ocenie, w proponowanej ugodzie nie uzyska Pan żadnych przychodów
    (dodatkowa kwota dotyczy wycofania roszczeń). Kwota zwrócona przez Bank w wyniku
    zawarcia umowy ugody nie będzie dochodem, lecz zwrotem niesłusznie zapłaconych rat
    oraz części kosztów procesu.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:
      Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem
      opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-
      30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma
      dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww.
    ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym
    pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych
    nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za
    przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym
    przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o
    charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania

    określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też
    innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia
    powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje
    określone przysporzenie majątkowe.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła
    przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
    Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10
    ust. 1 pkt 9 – inne źródła.
    W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Przystępując do oceny skutków podatkowych wypłaty przez bank kwoty przysługującego
    Panu roszczenia, na podstawie zawartej ugody dotyczącej kredytu hipotecznego
    zaciągniętego przez Pana, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami
    ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na
      ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach
      określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w
      oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.
    j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061):
      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń
      wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po
    pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego
    istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie,
    celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie,

    strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym
    elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w
    orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie
    tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku
    prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
    Odnosząc się do skutków podatkowych wypłaty ustalonej w ugodzie kwoty wyjaśniam,
    że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami
    jego uzyskania. Jednakże jak wyżej wyjaśniłem definicja przychodu podatkowego
    zawarta w art. 11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko
    takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze
    definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    W opisie sprawy wskazał Pan, że Bank w propozycji ugody przyznaje, że przysługuje Panu
    roszczenie od Banku o zapłatę w wysokości (...), stanowiącego sumę wpłat na rzecz Banku.
    Bankowi z kolei przysługuje roszczenie w kwocie (...). Na skutek dokonanego potrącenia,
    Bank zobowiązany jest do zapłaty na Pana rzecz pozostałej kwoty przysługującego
    roszczenia w kwocie (...). Dodatkowo Bank w ramach ugody zobowiązuje się dokonać
    zwrotu na Pana rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie (...). Wskazana kwota
    stanowi górną granicę odpowiedzialności Banku i wyczerpuje w całości Pana roszczenia z
    tego tytułu.
    Wypłaconą na Pana rzecz kwotą (...) objęte zostaną środki pieniężne wpłacone wcześniej
    przez Pana do Banku w celu wypełnienia wiążącej Pana z Bankiem umowy kredytowej. W
    ypłata ww. kwoty stanowiącej element rozliczeń pomiędzy Panem a Bankiem, mający na
    celu zwrot na Pana rzecz uprzednio wpłaconych przez Pana do Banku kwot, stanowi
    pozostałe przysługujące Panu od Banku roszczenie powstałe w wyniku dokonanych przez
    Pana na rzecz Banku wpłat.
    Zatem, otrzymanie ww. kwoty w ramach przysługującego Panu od Banku roszczenia w
    związku z zawarciem przez Pana Ugody z Bankiem, nie spowoduje po Pana stronie
    dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata ta będzie dla Pana neutralna
    podatkowo.
    Podsumowując, w analizowanej sprawie wypłata przez Bank ww. kwoty nie spowoduje
    u Pana powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10
    ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych. Nie będzie więc miał Pan obowiązku zapłaty podatku
    od wypłaconej przez Bank ww. kwoty.
    Przechodząc do Pana wątpliwości dotyczących kwestii zwrotu kosztów zastępstwa
    procesowego, wskazuję, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.
    Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):
      Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez
      pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem
      patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do
      sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek
      stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać
      wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu
      prowadzącego postępowanie.
    Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

      Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się
      wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych
      przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego
      przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
    Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:
      Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz
      kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy
      prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
    Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego)
    mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.
    Zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez Bank na Pana rzecz, w ramach zawartej
    Ugody - nie spowoduje powstania u Pana przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w
    związku z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.
    Zatem, zwrócone na Pana rzecz koszty zastępstwa procesowego nie będą stanowiły
    przysporzenia po Pana stronie i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww.
    kosztów postępowania sądowego nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwota ta
    będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Pana wydatków - nie będzie
    więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota
    tytułem kosztów zastępstwa procesowego będzie obojętna podatkowo.
    Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że zwrot na Pana rzecz kosztów zastępstwa
    procesowego w kwocie (...) w ramach zawartej z Bankiem Ugody, nie spowoduje
    powstania po Pana stronie przychodu, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych.
    W konsekwencji nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego w związku
    z otrzymaniem od Banku w ramach Ugody ww. kwot.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
    interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;

      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.