Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/443-62/13/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2013-04-11
Teza: Opodatkowanie kwot otrzymywanych tytułem spłaty wierzytelności z tytułu sprzedaży akcji oraz realizacji przez syndyka oddzielnych planów podziału.
Słowa kluczowe: akcja; syndycy; zbycie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 21 stycznia 2013 r. (data wpływu 25 stycznia 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania kwot otrzymywanych tytułem spłaty wierzytelności z tytułu sprzedaży akcji oraz realizacji przez syndyka oddzielnych planów podziału - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 stycznia 2013 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania kwot otrzymywanych tytułem spłaty wierzytelności z tytułu sprzedaży akcji oraz realizacji przez syndyka oddzielnych planów podziału.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 23 września 2011 r. Sąd Rejonowy ogłosił upadłość Spółki obejmującą likwidację majątku upadłego. Przed ogłoszeniem upadłości, tj. 6 czerwca 2011 r. Spółka zawarła umowę sprzedaży akcji za łączną cenę 855.000 zł (osiemset pięćdziesiąt pięć zł), a następnie umową cesji z 21 czerwca 2011 r., scedowała na Bank wierzytelność o zapłatę ceny sprzedaży za powyższe akcje.

Na podstawie przepisu art. 701 w związku z art. 336 ust. 2 prawa upadłościowego i naprawczego, wierzytelność, pomimo skutecznej cesji, podlega spłacie do masy upadłości (na rachunek bankowy syndyka masy upadłości).

Po zawarciu porozumienia zaległość jest spłacana w ratach. Następnie syndyk jest zobowiązany dokonywać oddzielnych, częściowych planów podziału w odniesieniu do każdej raty. Na tle zaistniałego stanu faktycznego syndyk masy upadłości powziął wątpliwość, czy w ramach oddzielnych planów podziału winien uwzględniać podatek od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy spłata wierzytelności z tytułu sprzedaży przez Spółkę akcji spółki Z. S.A. oraz realizacja przez syndyka oddzielnych planów podziału podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, spłata wierzytelności z tytuły sprzedaży akcji oraz realizacja przez syndyka oddzielnych planów podziału (porozumienie o spłacie w ratach) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Spółka wskazała, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towaru oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Towarami, stosownie do art. 2 pkt 6 ww. ustawy są rzeczy ruchome, wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Zdaniem Spółki, akcje i udziały nie stanowią towaru w rozumieniu ustawy o VAT, są to bowiem prawa o charakterze majątkowym

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Realizacja przez Syndyka oddzielnych planów podziału sum uzyskanych ze spłaty wierzytelności za sprzedaż akcji, nie stanowi sprzedaży usług i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii – art. 2 pkt 6 ww. ustawy.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych bez względu na formę w jakiej dokonano czynności prawnej,
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji,
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W powyższym przepisie przyjęto generalną zasadę, zgodnie z którą usługami są wszelkie odpłatne świadczenia, niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, iż definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług, transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Określeniem „usługi” w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług objęto obszerny krąg czynności, obejmujący swym zakresem zarówno czynności określone przez stosowne klasyfikacje statystyczne, jak i cały szereg innych świadczeń, które nie są ujęte w tych klasyfikacjach.

Odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu wtedy, gdy są dokonywane przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tych czynności. Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza, na mocy ust. 2 powołanego artykułu - w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2013 r. - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z dniem 1 kwietnia 2013 r. art. 15 ust. 2 ustawy uzyskał brzmienie: „Działalność gospodarcza, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.”

Tak więc, nie każda czynność dokonana przez podmiot, mający status podatnika będzie podlegać opodatkowaniu. Status bycia podatnikiem podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu.

Kwestia, czy za działalność gospodarczą można uznać działalność polegającą na posiadaniu i sprzedaży akcji oraz udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyrokach w sprawach C-60/90 i C-155/94 oraz w sprawie C-80/95, TSUE podkreślał, że samo posiadanie czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych co do zasady nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika. Natomiast w wyroku z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej.

Posiłkując się tym orzecznictwem należy stwierdzić, że co do zasady powyższe czynności nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem. Od tej zasady orzecznictwo Trybunału przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania papierów wartościowych wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Dotyczy to sytuacji gdy:

*   posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której udziały posiada,
*   sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej,
*   posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

W myśl art. 347 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.), syndyk sporządza i składa sędziemu-komisarzowi plan podziału funduszów masy upadłości, w którym:

1.  określa sumę podlegającą podziałowi;
2.  wymienia wierzytelności i prawa osób uczestniczących w podziale;
3.  określa sumę, jaka każdemu z uczestników przypada z podziału;
4.  wskazuje, które sumy mają być wypłacone, a które i z jakich przyczyn mają być pozostawione w depozycie sądowym;
5.  określa, czy plan podziału jest częściowy czy ostateczny.

Z treści wniosku wynika, iż w dniu 23 września 2011 r. Sąd Rejonowy ogłosił upadłość Spółki obejmującą likwidację majątku upadłego. Przed ogłoszeniem upadłości, tj. 6 czerwca 2011 r. Spółka zawarła umowę sprzedaży akcji, a następnie umową cesji z 21 czerwca 2011 r., scedowała na Bank wierzytelność o zapłatę ceny sprzedaży za powyższe akcje. Na podstawie prawa upadłościowego i naprawczego, wierzytelność, pomimo skutecznej cesji, podlega spłacie do masy upadłości (na rachunek bankowy syndyka masy upadłości). Po zawarciu porozumienia zaległość jest spłacana w ratach. Następnie syndyk jest zobowiązany dokonywać oddzielnych, częściowych planów podziału w odniesieniu do każdej raty.

Analizując okoliczności faktyczne sprawy w kontekście obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa stwierdzić należy, iż sam fakt wpływu do masy upadłości (na rachunek bankowy syndyka masy upadłości) kwot z tytułu sprzedaży akcji, która to wierzytelność względem nabywcy tych akcji uprzednio scedowana została na Bank, jako czynność, która nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, jak również świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i nie rodzi żadnych obowiązków podatkowych. Ewentualnemu opodatkowaniu na wcześniejszym etapie, niezależnie czy Spółka otrzymała z tego tytułu zapłatę, czy nie, podlegać natomiast mogła sama sprzedaż akcji.

Również czynność techniczna syndyka, jaką jest sporządzenie i realizacja oddzielnych, częściowych planów podziału w odniesieniu do każdej raty, jako okoliczność nieobjęta katalogiem czynności podlegających ustawie o podatku od towarów i usług, nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. Emilii Plater 1, 10-562 Olsztyn, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.