Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB1/415-570/12-4/ASZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2012-12-21
Teza: Czy odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: nakłady; odszkodowania; wywłaszczenie; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 10 września 2012 r. (data wpływu 17 września 2012 r.), uzupełnionym pismem z dnia 7 grudnia 2012 r. (data wpływu 12 grudnia 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymanego odszkodowania – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 września 2012 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług.

Wniosek nie spełniał wymogów, o których mowa m. in. w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), w związku z czym pismem z dnia 29 listopada 2012 r., Nr IPTPB1/415-570/12-2/ASZ, IPTPP2/443-802/12-2/KW, na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 14h wymienionej ustawy, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie z dnia 29 listopada 2012 r. skutecznie doręczono w dniu 3 grudnia 2012 r., następnie w dniu 12 grudnia 2012 r. uzupełniono ww. wniosek (data nadania w polskiej placówce pocztowej 10 grudnia 2012 r.).

W przedmiotowym wniosku zostały przedstawione następujące stany faktyczne:

Stan faktyczny Nr 1.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych. Prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów. Opłaca podatek liniowy. Jest czynnym podatnikiem VAT.

W dniu 29 maja 2007 r. Wnioskodawca wraz z żoną aktem notarialnym nabył od osoby fizycznej do majątku osobistego działkę o powierzchni 0,40 ha, ogrodzoną i zabudowaną murowanym budynkiem gospodarczym oraz niewykończoną halą produkcyjną. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka ta przeznaczona jest pod zakład produkcji prefabrykatów budowlanych. W dniu 22 kwietnia 2008 r. Wnioskodawca otrzymał pozwolenie na budowę i rozpoczął inwestycję dostosowującą halę produkcyjną i plac do Jego rodzaju działalności. Odbiór i zgodę na użytkowanie obiektu otrzymał 9 marca 2010 r. Z datą tą w wyniku zakończonej inwestycji Wnioskodawca przyjął do ewidencji środków trwałych jako odrębne środki trwałe: budynek usługowo-biurowy, rampę załadunkowo-wyładunkową, utwardzony plac manewrowy stanowiący dojazd do rampy oraz budynku, ogrodzenie całego obiektu oraz grunt. Od całej inwestycji Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Nakłady na budynek biurowo-usługowy przekroczyły 30% wartości początkowej. Rampa, plac manewrowy oraz maszt reklamowy wybudowano od podstaw, ogrodzenie zostało zmodernizowane, jednak nakłady od których przysługiwało Wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku VAT nie przekroczyły 30% wartości początkowej. Od wszystkich nakładów odliczono VAT. Powyższe środki trwałe amortyzowane były w działalności gospodarczej Wnioskodawcy.

W dniu 15 grudnia 2010 r. Urząd Wojewódzki wszczął postępowanie wywłaszczeniowe realizując rozbudowę drogi krajowej do drogi ekspresowej. W wyniku tych działań w dniu 25 stycznia 2012 r. Wnioskodawcy wypłacono na konto bankowe odszkodowanie, które obejmowało: wywłaszczony grunt 891 m2 oraz nakłady poniesione na budowle: plac manewrowy – 113 m2, ogrodzenie wraz z bramą wjazdową, słup oświetleniowy (zakupiony wraz z działką, niewyszczególniony w akcie notarialnym), maszt reklamowy.

Działka nigdy nie była przedmiotem dzierżawy. Wywłaszczony grunt stanowi jedną geodezyjnie wyodrębnioną działkę. Obiekty posadowione na wywłaszczonej nieruchomości stanowią odrębne budowle w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w stosunku do wywłaszczanych budowli przeniesienie własności za odszkodowaniem było pierwszym zasiedleniem w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy VAT.

Charakterystyka wywłaszczonych budowli:

*   rampa załadunkowo-wyładunkowa – wartość początkowa nie przekracza 15 tys. zł, użytkowana wyłączenia dla czynności opodatkowanych, okres użytkowania nie przekracza 5 lat, od zakupu materiałów służących do budowy rampy przysługiwało Wnioskodawcy odliczenie VAT i z prawa tego skorzystał. Po wybudowaniu rampa nie była modernizowana,

*   plac manewrowy – wartość początkowa przekracza 15 tys. zł, użytkowany wyłącznie do czynności opodatkowanych, od materiałów użytych do budowy placu odliczono VAT, okres użytkowania nie przekracza 5 lat, nie był modernizowany,

*   słup oświetleniowy wartość początkowa nie przekracza 15 tys. zł, zakupiony aktem notarialnym od osoby fizycznej, wykorzystywany w działalności wyłącznie opodatkowanej, w trakcie użytkowania nie poniesiono żadnych nakładów na jego ulepszenie,

*   ogrodzenie – wywłaszczono część budowli, wartość całego ogrodzenia przekracza 15 tys. zł, zakupiono aktem notarialnym od osoby fizycznej, w trakcie użytkowania poniesiono nakłady na ulepszenie ogrodzenia; nie przekroczyły one jednak 30% wartości początkowej,

*   maszt reklamowy – wartość początkowa nie przekracza 15 tys. zł, od zakupu masztu podatek VAT odliczono w całości, wykorzystywany w działalności wyłącznie opodatkowanej, okres użytkowania nie przekracza 5 lat.

Odszkodowanie otrzymano na podstawie decyzji Wojewody. Decyzja ustalająca wysokość odszkodowania wydana została w oparciu o sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy, który odrębnie określał wartość gruntu oraz wartość wywłaszczanych budowli. Decyzja o odszkodowaniu wydana została w dniu 20 grudnia 2011 r. i stała się ona ostateczna w ciągu 14 dni od jej otrzymania. Odszkodowanie otrzymano na konto bankowe w dniu 25 stycznia 2012 r. Odszkodowanie uzyskano stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Stan faktyczny Nr 2.

W dniu 18 lutego 2010 r. Wnioskodawca nabył wraz żoną do majątku osobistego od osoby fizycznej, aktem notarialnym, niezabudowaną działkę o powierzchni 0,46 ha za cenę 100.000,00 zł, tj. 21,74 zł za m2. Działka ta według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod zakład produkcji prefabrykatów. Decyzją z dnia 15 grudnia 2010 r. Urząd Wojewódzki wywłaszczył pod budowę drogi ekspresowej 0,0978 ha. Za wywłaszczoną część działki otrzymałem odszkodowanie, stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w wysokości 86,16 zł za m2.

Działka stanowiła majątek osobisty Wnioskodawcy i Jego żony, w momencie wywłaszczenia stanowiła odrębną geodezyjnie działkę, nie służyła działalności gospodarczej, nie była użytkowana rolniczo, nie była udostępniana w ramach umowy dzierżawy innym osobom. Nieruchomość nabyto w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania, za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania. Odszkodowanie wypłacono na podstawie sporządzonego operatu szacunkowego, a następnie Decyzji Wojewody.

W piśmie z dnia 7 grudnia 2012 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, Wnioskodawca wyjaśnił, iż:

*   nabycie gruntu, ogrodzenia oraz słupa oświetleniowego nastąpiło od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej;

*   grunt, ogrodzenie, słup oświetleniowy nabył od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, w związku z czym nie przysługiwało Mu prawo odliczenia podatku VAT. Od zakupu masztu reklamowego przysługiwało Mu prawo odliczenia podatku VAT;

*   rampa załadunkowo-wyładunkowa KPOB 2420 – trwale związana z gruntem;

*   maszt reklamowy PKOB 2420 – trwale związany z gruntem;

*   plac manewrowy PKOB 2420 – trwale związany z gruntem;

*   słup oświetleniowy PKOB 2420 – trwale związany z gruntem;

*   ogrodzenie PKOB 2420 – trwale związane z gruntem;

*   żadna z budowli posadowionych na działce Nr 1 nie była przedmiotem pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

*   nieruchomość została wydana za odszkodowanie na rzecz Skarbu Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w X;

*   budowle wydano do użytkowania na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w dniu 7 stycznia 2011 r.;

*   działki Nr 1 i 2 nigdy nie były przedmiotem najmu lub innej umowy o podobnym charakterze.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Do stanu faktycznego Nr 1:

1.  Czy odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych?
2.  Czy od otrzymanego odszkodowania za grunt, rampę, maszt i plac manewrowy wraz z przynależnym gruntem należało odprowadzić podatek VAT, a odszkodowanie za słup oświetleniowy, ogrodzenie wraz z gruntem podlega zwolnieniu z VAT?
3.  Czy prawidłowo wystawiono fakturę VAT na Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w dniu otrzymania odszkodowania, tj. 25 stycznia 2012 r.?
4.  Czy w przypadku wywłaszczonych budowli wystąpi konieczność dokonania korekty podatku VAT odliczonego przy ich budowie?

Do stanu faktycznego Nr 2:

1.  Czy odszkodowanie za wywłaszczoną część działki podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym?
2.  Czy dochód ze zbycia nieruchomości obliczony według wariantu: dochód = przychód (odszkodowanie) – koszty nabycia, należy opodatkować 19% stawką, a transakcję wykazać w PIT-39 i w terminie do 30 kwietnia 2013 r. opłacić podatek dochodowy?
3.  Czy odszkodowanie za nieruchomość z pkt 2 podlega zwolnieniu z VAT?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie pierwsze do stanu faktycznego Nr 1, natomiast w pozostałym zakresie zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, przedstawionym w uzupełnieniu wniosku, przychód otrzymany z tytułu odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym przypadku nie został spełniony jeden z warunków powodujący powstanie obowiązku podatkowego – od daty nabycia nieruchomości do momentu wywłaszczenia upłynęło więcej niż 2 lata.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 10 ust. 1 powołanej ustawy zawiera katalog przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zasady ustalania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej zostały określone w art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tego przepisu, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług (art. 14 ust. 1 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących:

1.  środkami trwałymi,
2.  składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa, ustalona zgodnie z art. 22g, nie przekracza 1.500 zł,
3.  wartościami niematerialnymi i prawnymi

\- ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b), spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określeniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

W myśl art. 10 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, przepisów ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 3, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat.

Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Z powyższego przepisu wynika, iż podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania z tego zwolnienia jest, aby uzyskany przychód z tytułu odszkodowania lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości był wypłacany stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Ponadto, w dalszej część analizowanego przepisu zostały zawarte warunki dodatkowe, zgodnie z którymi przedmiotowe zwolnienie nie będzie przysługiwało w sytuacji, gdy łącznie spełnione zostaną następujące warunki:

*   nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie dwóch lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,

*   cena nabycia nieruchomości była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Natomiast w przypadku, gdy spełniony będzie tylko jeden ze wskazanych w przepisie warunków albo, gdy żaden z nich nie zostanie spełniony, wówczas uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą opodatkowana na zasadach ogólnych, prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów. Opłaca podatek liniowy. Jest czynnym podatnikiem VAT. W dniu 29 maja 2007 r. Wnioskodawca wraz z żoną aktem notarialnym nabył od osoby fizycznej do majątku osobistego działkę o powierzchni 0,40 ha, ogrodzoną i zabudowaną murowanym budynkiem gospodarczym oraz niewykończoną halą produkcyjną. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka ta przeznaczona jest pod zakład produkcji prefabrykatów budowlanych. W dniu 22 kwietnia 2008 r. Wnioskodawca otrzymał pozwolenie na budowę i rozpoczął inwestycję dostosowującą halę produkcyjną i plac do Jego rodzaju działalności. Odbiór i zgodę na użytkowanie obiektu otrzymał 9 marca 2010 r. Z datą tą w wyniku zakończonej inwestycji Wnioskodawca przyjął do ewidencji środków trwałych jako odrębne środki trwałe: budynek usługowo-biurowy, rampę załadunkowo-wyładunkową, utwardzony plac manewrowy stanowiący dojazd do rampy oraz budynku, ogrodzenie całego obiektu oraz grunt. Powyższe środki trwałe amortyzowane były w działalności gospodarczej Wnioskodawcy.

W dniu 15 grudnia 2010 r. Urząd Wojewódzki wszczął postępowanie wywłaszczeniowe realizując rozbudowę drogi krajowej do drogi ekspresowej. W wyniku tych działań w dniu 25 stycznia 2012 r. Wnioskodawcy wypłacono na konto bankowe odszkodowanie, które obejmowało: wywłaszczony grunt 891 m2 oraz nakłady poniesione na budowle: plac manewrowy – 113 m2, ogrodzenie wraz z bramą wjazdową, słup oświetleniowy (zakupiony wraz z działką, niewyszczególniony w akcie notarialnym), maszt reklamowy. Wywłaszczony grunt stanowi jedną geodezyjnie wyodrębnioną działkę. Odszkodowanie otrzymano na podstawie decyzji Wojewody. Decyzja ustalająca wysokość odszkodowania wydana została w oparciu o sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy, który odrębnie określał wartość gruntu oraz wartość wywłaszczanych budowli. Decyzja o odszkodowaniu wydana została w dniu 20 grudnia 2011 r. i stała się ona ostateczna w ciągu 14 dni od jej otrzymania. Odszkodowanie otrzymano na konto bankowe w dniu 25 stycznia 2012 r. Odszkodowanie uzyskano stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, iż jedna z negatywnych przesłanek zawarta w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostanie spełniona, gdyż wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po upływie 2 lat od momentu nabycia tej nieruchomości. Zatem, przychód uzyskany przez Wnioskodawcę z tytułu odszkodowania: za wywłaszczony grunt oraz nakłady poniesione na budowle, wypłacany stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, będzie korzystał ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto wskazać należy, że z uwagi na to, iż interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), niniejsza interpretacja dotyczy Wnioskodawcy. Nie wywołuje skutków prawnych dla małżonki Wnioskodawcy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.