Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-290/11-6/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-09-27
Teza: Umowa cash-poolingu nie została wymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W związku z powyższym wszystkie czynności, w tym także subrogacja dokonywane w ramach tej umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; rachunki; środek-środek finansowy
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 28.07.2011 r. (data wpływu 29.07.2011 r.) uzupełnionym pismami: z dnia 02.08.2011 r. (data nadania 03.08.2011 r., data wpływu 05.08.2011 r.) i z dnia 25.08.2011 r. (data nadania 26.08.2011 r., data wpływu 29.08.2011 r.) oraz uzupełnionym pismem na wezwanie z dnia 14.09.2011 r. Nr IPPB2/436-290/11-3/MZ o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy cash-poolingu - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 29.07.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy cash-poolingu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Sp. z o.o. w organizacji (dalej: „Spółka”) oraz inne spółki z grupy kapitałowej (dalej: „Grupa”) rozważają przystąpienie do umowy cash-poolingu polegającej na zarządzaniu płynnością finansową (dalej: „Umowa cash-poolingu”). Ta kompleksowa usługa finansowa oferowana przez Bank S.A. (dalej: „Bank”) będzie obejmować szereg powiązanych ze sobą czynności, mających na celu umożliwienie polskim spółkom należącym do Grupy optymalizację gospodarowania wolnymi środkami finansowymi oraz ograniczenie obciążeń związanych z niedoborami środków finansowych, w szczególności optymalizację kosztów związanych z niedoborem środków finansowych.

Szczegółowo, realizacja Umowy cash-poolingu będzie przebiegała następująco:

1.  Założenia Umowy cash-poolingu Założenia zaprezentowanego systemu rozliczeń w ramach Umowy cash-poolingu są następujące:
    *   uczestnikami Umowy cash-poolingu będą P. Sp. z o.o., M. Sp. z o.o., W. Sp. z o.o., H. Sp. z o.o., G. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., R. Sp. z o.o., C. Sp. z o.o. w organizacji (dalej: „Uczestnicy”) natomiast P. Sp. z o.o. pełnić będzie dodatkowo rolę Agenta;
    *   na koniec każdego dnia salda na rachunkach Uczestników będą zerowane przez Bank poprzez przejęcie przez Agenta wierzytelności Banku w stosunku do pozostałych uczestników Umowy cash-poolingu oraz przejęcie przez Agenta nadwyżki środków pieniężnych (”salda dodatnie”) znajdujących się na rachunkach pozostałych Uczestników (dokładny opis przebiegu tej operacji przedstawiono w pkt 2 poniżej);
    *   Zgodnie z Umową cash-poolingu Bank przeprowadzać będzie rozliczenie struktury (odwrócenie sald) raz w roku w dniu ustalonym przez strony umowy. Odwrócenie sald może być także dokonywane w chwili wyłączenia Uczestnika innego niż Agent ze struktury albo w chwili rozwiązania Umowy cash-poolingu. Rozliczenie struktury odbędzie się w kwotach netto wynikających z transakcji przejęcia wierzytelności i przejęcia sald dodatnich;
    *   każdy z Uczestników będzie posiadał odrębne rachunki bankowe w ramach Umowy cash-poolingu, rachunek Agenta będzie przy tym jednocześnie pełnił funkcję rachunku konsolidacyjnego, służącego dodatkowo Bankowi do rozliczenia transakcji przejęcia wierzytelności i sald dodatnich od Banku celem wyzerowania kont uczestników (zwany dalej „RK”);
    *   dodatkowo w innym banku w Holandii zostanie utworzony drugi rachunek konsolidacyjny Agenta (dalej: „RK2”), również będący rachunkiem technicznym;
    *   na początku kolejnego dnia roboczego, w przypadku powstania salda dodatniego na RK, na zlecenie Agenta lub upoważnionego przez niego podmiotu Bank przeleje wskazaną w zleceniu kwotę na RK2;
    *   z tytułu świadczenia usług Bank pobierze prowizję miesięczną należną od każdego Uczestnika. Bank będzie również rozliczał odsetki należne od lub dla poszczególnych uczestników z tytułu powstania na ich rachunku salda ujemnego lub dodatniego.
    *   W razie zajścia takiej potrzeby Bank może udzielić Uczestnikom lub Agentowi dodatkowo kredytu w rachunkach służących realizacji Umowy cash-poolingu.
2.  Operacje na Koniec dnia roboczego – zerowanie sald na rachunkach Uczestników
    1.  Przejęcie sald dodatnich przez Agenta Na koniec każdego dnia roboczego:
        *   Agent przejmie od Banku wszystkie salda dodatnie wynikające z rachunków Uczestników z wyłączeniem salda dodatniego Agenta w Banku;
        *   Bank dokona przeksięgowania na RK salda dodatniego Agenta z jego rachunku;
        *   z tytułu przejęcia długów dodatnich, Bank zapłaci Agentowi wynagrodzenie w wysokości ich wartości nominalnej, wynagrodzenie zostanie zapłacone przez uznanie RK;
        *   w związku z zapłatą wynagrodzenia, na podstawie art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego, Agent wstąpi w miejsce dłużnika, tj. Banku, który zostanie z długu zwolniony.
    2.  Przejęcie wierzytelności przez Agenta Na koniec każdego dnia roboczego:
        *   Agent spłaci Bankowi wszystkie wierzytelności wynikające z rachunków Uczestników (mających salda ujemne) z wyłączeniem wierzytelności wobec Agenta wynikających z jego rachunku. Spłata nastąpi poprzez obciążenie RK;
        *   Bank dokona przeksięgowania na RK wierzytelności przysługującej Bankowi wobec Agenta z tytułu ujemnego salda na jego rachunku;
        *   W związku ze spłatą, na podstawie art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, Agent wstąpi w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. Banku (subrogacja).
3.  Sposób naliczania odsetek
    *   Bank będzie:
        1.  naliczał należne od Uczestników odsetki z tytułu powstania ujemnego salda na ich rachunkach;
        2.  należne Uczestnikom odsetki z tytułu powstania dodatnich sald na ich rachunkach.
    *   Odsetki będą rozliczane w okresach miesięcznych.
    *   Odsetki będą pobierane i wypłacane w pierwszym dniu roboczym miesiąca następującego po miesiącu, za który dokonywane jest rozliczenie odsetek.
    *   Wysokość odsetek należnych uczestnikom z tytułu powstania salda dodatniego oraz należnych od uczestników z tytułu sald ujemnych może być różna i zostanie ustalona w umowie z Bankiem.
    *   Bank nie będzie naliczał odsetek od salda ujemnego Uczestników w części w jakiej łączna wartość salda ujemnego Uczestników nie przekracza salda dodatniego na RK powstałego po dokonaniu transferu części salda dodatniego z RK na RK2.
    *   W przypadku dokonania transferu części salda dodatniego z RK na RK2 odsetki od wytransferowanej na RK2 części salda dodatniego będą naliczane przez holenderski bank, w którym prowadzone będzie RK2.
    *   Po przekazaniu przez bank z siedzibą w Holandii na RK odsetek powstałych od salda dodatniego na RK2, zostanie dokonany proporcjonalny podział tych odsetek pomiędzy Uczestników. Udział każdego z Uczestników w kwocie odsetek przekazanych na RK będzie proporcjonalny do udziału danego Uczestnika w saldzie dodatnim zgromadzonym na RK2 w poszczególnych dniach w wyniku dokonania transferu z RK.

W dniu 02.08.2011 r. (data nadania 03.08.2011 r., data wpływu 05.08.2011 r.) Wnioskodawca dokonał uzupełnienia wniosku w zakresie przesłania:

*   Potwierdzenia uiszczenia opłaty za udzielenie interpretacji indywidualnej oraz potwierdzenia dokonania przelewu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego Ewie S. oraz Katarzynie N.
*   Uwierzytelnionej kserokopii umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością potwierdzającą umocowanie osób udzielających Ewie S. oraz Katarzynie N. pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki.

Następnie w dniu 25.08.2011 r. (data nadania 26.08.2011 r., data wpływu 29.08.2011 r.) Wnioskodawca uzupełnił zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku:

1.  Powiązanie Spółki z P. Sp. z o.o., będącej Agentem

Spółka jest podmiotem powiązanym z Agentem w rozumieniu ustawy o CIT. Spółka oraz Agent posiadają wspólnego udziałowca posiadającego ponad 25% udziałów w każdym z tych podmiotów, który jednak nie jest Uczestnikiem Umowy cash-poolingu. Niemniej jednak, żadna ze spółek nie posiada udziałów w drugiej.

1.  Powiązanie Banku SA z Agentem lub innymi uczestnikami

Bank SA, który będzie świadczyć przedmiotowe usługi cash-pooling nie jest podmiotem powiązanym w rozumieniu ustawy o CIT z Agentem ani z innymi uczestnikami Umowy cash-poolingu. Spółka podkreśla, iż w przyszłości możliwe jest, iż do Umowy cash -pooling przystąpią inne podmioty z Grupy, które również nie będą podmiotami powiązanymi z Bankiem w rozumieniu ustawy o CIT.

1.  Powiązanie banku w Holandii z Agentem lub innymi uczestnikami, jego rola i formalne umocowanie

Bank w Holandii, który będzie prowadzić drugi rachunek konsolidacyjny (RK2) Agenta nie jest podmiotem powiązanym w rozumieniu ustawy o CIT z Agentem ani z żadnym innym uczestnikiem cash poolingu. Agent będzie posiadać w banku w Holandii rachunek bankowy, z uwagi na fakt, iż będzie on także uczestnikiem odrębnego cash poolingu wraz z innymi, zagranicznymi podmiotami z Grupy. Agent zamierza podpisać odrębną umowę z bankiem w Holandii w tym zakresie.

Dodatkowo Spółka doprecyzowała przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego;

1.  W odniesieniu do punktu 2, Spółka podkreśla, iż rachunek Agenta będzie jednocześnie rachunkiem konsolidacyjnym (RK) wykorzystywanym w rozliczeniach wynikających z Umowy cash-poolingu.
2.  Sposób naliczania odsetek opisany w punkcie 3 odnosi się wyłącznie do odsetek wynikających z Umowy cash-poolingu.
3.  Planuje się, iż rozliczenia w ramach Umowy cash-poolingu zaczną funkcjonować najwcześniej od 1 listopada 2011 r.

Pismem z dnia 14.09.2011 r. Nr IPPB2/436-290/11-4/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Przedstawienie dokumentu – oryginał lub urzędowo poświadczona kopia za zgodność z oryginałem, z którego wynika prawo Pani Katarzyny N. oraz Pani Ewy S. do występowania w imieniu Wnioskodawcy z wnioskiem o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego, tj. stosowne umocowanie, dla osób które przedmiotowy wniosek oraz jego uzupełnienie podpisały.
*   Sprecyzowanie pytania w zakresie przepisów prawa podatkowego oraz przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego, które winno być powiązane z przedstawionym stanem faktycznym i zadanym pytaniem.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy rozliczenia Spółki wynikające z zawarcia Umowy cash-poolingu, na mocy której Agent będzie przejmować wierzytelności Banku wobec Uczestników o saldach ujemnych (na zasadzie subrogacji) i salda dodatnie Uczestników od Banku, nie spowodują powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy

Spółka stoi na stanowisku, iż Umowa cash-poolingu nie została wymieniona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W związku z tym czynności wynikające z realizacji Umowy cash-poolingu przez Spółkę nie mogą zostać zakwalifikowane jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Uzasadnienie stanowiska Spółki

Zgodnie z art. 1 ust. 1 Ustawy o PCC, podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają wymienione enumeratywnie następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych;
*   umowy pożyczki;
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy;
*   umowy dożywocia;
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat;
*   ustanowienie hipoteki;
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności;
*   umowy depozytu nieprawidłowego;
*   umowy spółki.

W ustawie o PCC ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Umowa cash -poolingu nie została wymieniona w tym katalogu. W katalogu art. 1 nie został wymieniony mechanizm subrogacji przewidziany w Umowie cash-poolingu polegający zgodnie z art. 518 Kodeksu Cywilnego na przejmowaniu przez Agenta (czyli Spółkę) wierzytelności Banku wobec Uczestników o saldach ujemnych oraz mechanizm przejęcia przez Agenta sald dodatnich Uczestników wobec Banku od Banku na podstawie art. 519 Kodeksu Cywilnego. W konsekwencji, zdaniem Spółki zarówno mechanizm subrogacji, jak i przejęcia sald dodatnich (zadłużenia) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zdaniem Spółki, żadne elementy Umowy cash-poolingu nie stanowią umowy pożyczki, gdyż nie wyczerpują jej istotnych znamion.

Istotne elementy umowy pożyczki, jako przedmiot opodatkowania są wskazane w art. 720 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim: „Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości”.

Zdaniem Spółki, w przypadku Umowy cash-poolingu nie zostanie wypełniona dyspozycja wskazanego artykułu. W przypadku zawarcia Umowy cash-poolingu, wykorzystującej m.in. mechanizm subrogacji, mamy do czynienia z kilkoma podmiotami, a mianowicie: Uczestnikami, Agentem (który w przedmiotowym stanie faktycznym też jest Uczestnikiem) prowadzącym rachunek konsolidacyjny (RK) oraz Bankiem występującym w roli świadczącego usługę cash-poolingu. Z tytułu uczestnictwa w transakcjach zdefiniowanych w Umowie cash-poolingu dla Uczestników, Agenta oraz Banku powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, gdyż brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy pomiędzy Uczestnikami a także pomiędzy Uczestnikami a Agentem. Uczestnik posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego Uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowany biorący pożyczkę, będący drugą stroną transakcji. Nie jest także skonkretyzowany jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zbilansowany rachunek o saldzie ujemnym, jest rachunek konsolidacyjny (RK).

Należy jednocześnie podkreślić, że wskutek subrogacji ustawowej (art. 518 Kodeksu Cywilnego) nie dochodzi do sprzedaży wierzytelności ani do przelewu wierzytelności pod innym tytułem, w związku z czym funkcjonowanie Umowy cash-poolingu nie wiąże się i nie jest sprzedażą wierzytelności.

W opinii Spółki, podobna sytuacja z punktu widzenia Ustawy o PCC występuje w przypadku przejęcia długu na podstawie art. 519 Kodeksu Cywilnego, w której Bank dokona zapłaty wynagrodzenia w wysokości nominalnej długu przejmowanego przez Agenta, natomiast Agent wstąpi w miejsce dotychczasowego dłużnika (tj. Banku).

Korzyścią jednej strony (Banku) jest pozbycie się zobowiązania, natomiast w przypadku drugiej strony (Agenta) nie dochodzi do powstania korzyści poza otrzymaniem zapłaty za przejęte zadłużenie. Jedna strona długu się pozbywa, natomiast druga, która go przyjmuje, nie nabywa w ten sposób żadnego prawa majątkowego. Definicje zawarte na potrzeby podatku od czynności cywilnoprawnych w art. 1 ust. 1 Ustawy o PCC nie zawierają pojęcia przejęcia bądź uznania długu, co zgodnie z zasadami wykładni prawa podatkowego pozwala jego zakres ustalić w oparciu o znaczenie potoczne. Najbardziej istotny jest tu brak przejęcia aktywów, co pozwala uznać, że przejęcie długu nie jest nabyciem prawa majątkowego, a więc nie podlega przepisom Ustawy o PCC.

W opinii Spółki, nie sposób także uznać przejęcia długu za umowę sprzedaży czy też zamiany praw majątkowych. Ustawodawca wprowadził bowiem zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu. Tym samym, ustawodawca wyłączył od opodatkowania inne czynności, niewskazane wprost w treści art. 1 ust. 1 ww. Ustawy o PCC.

Mając na uwadze powyższe, Spółka stwierdza, iż zawarcie Umowy cash-poolingu nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu na podstawie Ustawy o PCC, stąd też brak jest podstaw do objęcia jego zakresem czynności wynikających z tej umowy.

Prawidłowość stanowiska Spółki potwierdza też interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 4 stycznia 2011 r., (sygn.: IBPBII/1/436-245/10/AA): „Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż zawarcie umowy „cash poolingu” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem czynności tego typu nie można zakwalifikować jako umowy sprzedaży, zamiany lub pożyczki wymienionych w tym katalogu. Tym samym - z powyższych przyczyn – wszystkie czynności dokonywane w ramach umowy cash polingu nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Dlatego dokonywany w ramach usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową (tzw. cash pooling) przelew środków pieniężnych nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych”.

Stanowisko Spółki odnośnie braku opodatkowania czynności przejęcia wierzytelności (subrogacji) wyraził Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z dnia 24 grudnia 2010 r. (sygn.: ILPB2/436-215/10-2/MK) uznając, iż „Przedstawiona we wniosku Spółki konstrukcja cash poolingu, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestników niewątpliwie zawiera w sobie pewne elementy kredytowania jednych podmiotów przez drugie. Nie sposób jednak uznać, że tym samym wyczerpuje ona wszystkie elementy przedmiotowo istotne dla umowy pożyczki. Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot”.

Stanowisko Spółki odnośnie braku opodatkowania czynności przejęcia długu wyraził Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 18 stycznia 2011 r. (sygn.: IBPBII/1/436-262/10/MZ): „Jak już wspomniano powyżej, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem. Wobec powyższego, zawarcie na podstawie art. 519 Kodeksu cywilnego umowy o przejęciu przez wnioskodawcę długu Spółki C w zamian za przejęcie przez tę Spółkę długu wnioskodawcy wobec Spółki B nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (…)”.

Należy podkreślić, iż stanowisko Spółki znajduje również swoje poparcie w całej linii interpretacyjnej organów podatkowych np.:

*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 16 maja 2011 r. sygn.: IPPB2/436-96/11-2/AF;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2011 r., (sygn.: ILPB2/436-29/11-2/AJ);
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 6 kwietnia 2011 r., sygn.: ILPB2/436-3/11-4/MK;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 7 marca 2011 r., sygn.: IPPB2/436-490/10-4/AF;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 9 lutego 2011 r., sygn.: IPPB2/436-9/11-2/MZ;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 11 stycznia 2011 r., sygn.: ILPB2/436-234/10-4/AJ;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 7 stycznia 2011 r., sygn.: IPPB2/436-417/10-2/AF;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn.: ITPB2/436-171/10/GR;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 17 września 2010 r., sygn.: IBPBII/1/436-148/10/MZ.

Podsumowując, zawarcie Umowy cash-poolingu dotyczącej zarządzania płynnością finansową, jak również mechanizm subrogacji i przejęcia długu, nie zostały wymienione w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W związku z powyższym, przystąpienie przez Spółkę do Umowy cash-poolingu jak i wykonywanie czynności wynikających z jej realizacji, nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym. Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki.

W myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy podkreślić, iż umowa cash pooling pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny - w części zobowiązaniowej - nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy.

Przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy cash pooling, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. „Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej.

Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”.

Należy stwierdzić, iż zawarcie umowy dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową „cash pooling” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy sprzedaży lub umowy zamiany. Tym samym wszelkie czynności dokonywane w ramach umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Reasumując należy stwierdzić, iż umowa cash-poolingu nie została wymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W związku z powyższym wszystkie czynności, w tym także subrogacja dokonywane w ramach tej umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanych interpretacji w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż interpretacje te co do zasady wiążą w sprawie, w której zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowią podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.