Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-1042/11-3/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-01-20
Teza: Skutki podatkowe uczestnictwa w programie motywacyjnym – obowiązki płatnika.
Słowa kluczowe: akcja; akcja-objęcie (nabycie) akcji; Francja; programy; płatnik; umorzenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 17 października 2011 r. (data wpływu 24 października 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych uczestnictwa w programie motywacyjnym, w odniesieniu do pytania nr 2 - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 października 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych uczestnictwa w programie motywacyjnym.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca, będący spółką akcyjną (dalej „Spółka”), jest częścią grupy kapitałowej, na której czele stoi spółka kapitałowa z siedzibą we Francji (dalej „Akcjonariusz”).

Spółka planuje wprowadzenie nowego programu akcji pracowniczych (dalej „Program”). Program będzie polegał na możliwości zakupu przez wszystkich pracowników spółek zależnych Akcjonariusza jednostek w funduszu zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe (dalej „fundusz FCPE”), instytucji powszechnie stosowanej we Francji do realizacji programów akcjonariatu pracowniczego, odpowiadających akcjom Akcjonariusza na następujących warunkach:

*   prawo udziału w programie będą mieli wszyscy pracownicy spółek zależnych Akcjonariusza, których staż pracy jest nie krótszy niż ustalone minimum (w tym pracownicy Spółki spełniający ten warunek stażu),
*   akcje Akcjonariusza nie będą nabywane przez pracowników Spółki bezpośrednio - pracownicy będą nabywali jednostki funduszu FCPE, który będzie przechowywał akcje Akcjonariusza; fundusz FCPE będzie utrzymywał wyłącznie akcje Akcjonariusza oraz niewielkie zasoby gotówki; w konsekwencji, wartość jednostek tego funduszu będzie odzwierciedlała wartość akcji Akcjonariusza.

1\. Nabycie jednostek.

Nabycie jednostek funduszu FCPE przez pracownika Spółki będzie następowało według następującego schematu:

*   pracownik wpłaci środki finansowe przeznaczone na zakup akcji Akcjonariusza do tymczasowego funduszu FCPE utworzonego wyłącznie w celu objęcia akcji Akcjonariusza w 2012 r.,
*   tymczasowy fundusz FCPE dokona zapisu na nowoemitowane akcje Akcjonariusza oraz obejmie te akcje w zamian za gotówkę zgromadzoną od pracowników spółek zależnych Akcjonariusza (w tym pracowników Spółki),
*   tymczasowy fundusz FCPE zostanie skonsolidowany z podstawowym funduszem FCPE, który służy przechowywaniu akcji Akcjonariusza pochodzących ze wszystkich wcześniejszych emisji związanych z Programem,
*   fundusz FCPE wyemituje jednostki, które zostaną objęte przez uczestników programu (w tym pracowników Spółki w części odpowiadającej liczbie akcji objętych przez fundusz FCPE w zamian za środki tych pracowników).

Cena emisyjna akcji Akcjonariusza obejmowanych przez fundusz FCPE zostanie ustalona jako średnia z cen otwarcia notowań akcji Akcjonariusza na giełdzie z 20 sesji poprzedzających określony dzień ustalenia ceny emisyjnej. Po tym dniu, przez ustalony okres, pracownicy będą wpłacali swoje środki pieniężne do tymczasowego funduszu FCPE na zakup akcji Akcjonariusza. Po zrealizowaniu zakupów akcji Akcjonariusza oraz skonsolidowaniu tymczasowego funduszu FCPE z funduszem FCPE, pracownikom Spółki zostaną przydzielone jednostki uczestnictwa w funduszu FCPE odpowiadające ilorazowi kwoty wpłaconej do tymczasowego funduszu FCPE oraz ustalonej we wspomniany powyżej sposób ceny emisyjnej. Pracownicy Spółki nie uzyskają zatem jakiegokolwiek dyskonta i zapłacą pełną cenę określoną zgodnie z powyższym mechanizmem.

Jak wspomniano, pracownicy Spółki nie otrzymają bezpośrednio akcji Akcjonariusza, lecz otrzymają jednostki w funduszu FCPE. Fundusz FCPE jest utworzony zgodnie z prawem Francji i stanowi instytucję zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe. Fundusz FCPE nie ma, zgodnie z prawem francuskim, osobowości prawnej i akcje posiadane przez fundusz FCPE stanowią wspólną własność pracowników spółek grupy Akcjonariusza - pracownicy posiadający jednostki funduszu FCPE posiadają określony łączny udział we własności wszystkich akcji przechowywanych w funduszu FCPE.

Fundusz FCPE nie jest też funduszem w rozumieniu Dyrektywy 2009/65/EC z 13 lipca 2009 r., ani funduszem zagranicznym w rozumieniu polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Zgodnie z prawem Francji, uczestnicy Programu posiadający jednostki funduszu FCPE są współwłaścicielami akcji Akcjonariusza. Ponadto, zgodnie z prawem francuskim, fundusz FCPE nie jest - z formalnego punktu widzenia - stroną jakichkolwiek czynności prawnych. Stroną wszelkich umów zawieranych przez fundusz FCPE są pracownicy spółek grupy Akcjonariusza posiadający jednostki funduszu FCPE.

Jednostki w funduszu FCPE mogą być umarzane za wynagrodzeniem. Uczestnik Programu nie ma jednak prawa umorzenia tych jednostek przed upływem 3 lat od dnia ich nabycia, z wyjątkiem ściśle określonych sytuacji, takich jak np. rozwód, narodziny trzeciego dziecka i inne. Prawa głosu akcji będą wykonywane przez Radę Nadzorczą funduszu FCPE.

Fundusze typu FCPE należą do grupy funduszy nazywanych FCP. Jednostki uczestnictwa funduszy FCP są tradycyjnie uważane za papiery wartościowe.

Według francuskiego prawa, instrumenty finansowe (instruments financiers) dzielą się na tytuły finansowe oraz kontrakty finansowe. Pojęcie tytułów finansowych jest porównywalne do pojęcia papierów wartościowych. Tytuły finansowe można podzielić na (i) „valeurs mobilieres” (zbywalne papiery wartościowe), które są emitowane przez spółki oraz (ii) pozostałe tytuły finansowe, które mogą być emitowane przez fundusze - do tej ostatniej kategorii należą m.in. jednostki funduszu FCPE.

Zgodnie z podatkowym prawem Francji, dochód z umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszu FCPE jest zwolniony z podatku na podstawie zwolnienia przewidzianego dla pracowniczych planów oszczędnościowych. W razie jednak braku tego zwolnienia, dochód z umorzenia jednostek w FCPE byłby opodatkowany na identycznych zasadach co dochód ze sprzedaży np. akcji notowanych na giełdzie.

Zbywalność jednostek FCPE jest ograniczona (takie jednostki nie mogą być przedmiotem obrotu na rynku regulowanym i w praktyce są umarzane przez fundusz FCPE). Jednak, brak zbywalności nie wynika z przepisów prawa, lecz jedynie z interpretacji prawa, które nie zawiera regulacji dotyczących praktycznych aspektów zbycia jednostek w funduszu FCPE.

2\. Umorzenie jednostek.

Umorzenie jednostek, jak wspomniano, może nastąpić po upływie 3 lat od ich nabycia, wcześniejsze umorzenie może nastąpić jedynie w ściśle określonych przypadkach. Wynagrodzenie pracownika Spółki z umorzenia jednostek funduszu FCPE zostanie wypłacone na rachunek bankowy pracownika, który ten pracownik wskaże.

Może również zdarzyć się, że zgodnie z dyspozycją, którą złoży pracownik Spółki, umorzenie jednostek w funduszu FCPE będzie skutkowało przekazaniem na rzecz pracownika Spółki akcji Akcjonariusza będących dotychczas w posiadaniu funduszu FCPE.

3\. Dywidendy.

Akcjonariusz może wypłacać dywidendy. Dywidendy w kwocie przypadającej na akcje posiadane przez pracowników Spółki za pośrednictwem funduszu FCPE będą wpływały do funduszu FCPE i za otrzymane kwoty zostaną nabyte akcje Akcjonariusza na giełdzie, a fundusz FCPE wyemituje dodatkowe jednostki odpowiadające nabytym akcjom Akcjonariusza. Takie dodatkowe jednostki zostaną przydzielone pracownikom Spółki. Ani pracownicy Spółki, ani Spółka - w związku z takim przydziałem nowych jednostek w funduszu FCPE pracownikom Spółki - nie poniosą jakichkolwiek kosztów. Przydział ten będzie bowiem finansowany dywidendą wypłacaną przez Akcjonariusza.

4\. Darmowe Akcje.

Pracownicy Spółki, którzy utrzymają jednostki w funduszu FCPE przez 3 lata otrzymają akcje Akcjonariusza (dalej „Darmowe Akcje”). Darmowe Akcje, w przeciwieństwie do jednostek w funduszu FCPE, nabywanych przez pracowników Spółki odpłatnie, stanowią zwykłe akcje Akcjonariusza, będące przedmiotem obrotu na giełdzie. Darmowe Akcje zostaną skupione przez Akcjonariusza, a następnie przydzielone pracownikom Spółki.

Liczba Darmowych Akcji przyznanych pracownikowi Spółki jest uzależniona od liczby jednostek uczestnictwa objętych odpłatnie przez pracownika za pośrednictwem funduszu FCPE. Dokumenty Programu dokładnie wskazują algorytm opisujący liczbę przydzielanych Darmowych Akcji w zależności od liczby akcji Akcjonariusza objętych odpłatnie za pośrednictwem funduszu FCPE (na zasadach opisanych powyżej).

Przekazanie pracownikom Spółki Darmowych Akcji jest uzależnione od spełnienia przez nich określonych warunków. Wśród nich można wymienić utrzymywanie nabytych odpłatnie jednostek w funduszu FCPE przez 3 lata i pozostawanie w tym okresie pracownikiem Spółki. Darmowe Akcje nie zostaną przydzielone również w przypadku, kiedy zostanie stwierdzone opisane w dokumentach Programu naruszenie przez pracownika Spółki jego obowiązków pracowniczych.

Darmowe Akcje zostaną przekazane na własność pracownikom Spółki na podstawie uchwały akcjonariuszy Akcjonariusza. Uchwała taka, która zostanie podjęta przez akcjonariuszy Akcjonariusza, będzie uprawniała zarząd Akcjonariusza do nabycia akcji na rynku giełdowym oraz przekazania akcji bez wynagrodzenia pracownikom spółek zależnych Akcjonariusza (w tym pracownikom Spółki) zgodnie z ustaleniami programów akcyjnych (m.in. Programu opisanego w niniejszym wniosku). Uchwała nie będzie wymieniała z nazwiska pracowników Spółki uprawnionych do Darmowych Akcji, ani nie będzie wskazywała Programu z nazwy. W uchwale znajdzie się jednak odniesienie do programów akcyjnych, a więc pośrednio również Programu opisywanego w niniejszym wniosku.

W związku z otrzymaniem tych Darmowych Akcji na własność, pracownikowi będzie przysługiwało prawo wyboru co do dalszego postępowania z tymi Darmowymi Akcjami. Darmowe Akcje zostaną, zgodnie z dyspozycją pracownika:

*   sprzedane w jego imieniu; w takim wypadku Darmowe Akcje będące własnością pracownika Spółki zostaną sprzedane na rynku giełdowym, a środki z tej sprzedaży zostaną przelane na rachunek bankowy wskazany przez pracownika Spółki,
*   przeniesione do biura maklerskiego wskazanego przez pracownika,
*   wniesione do funduszu FCPE, a pracownik w zamian otrzyma nowe jednostki uczestnictwa w funduszu FCPE; wniesienie do funduszu FCPE nastąpi również wówczas, gdy pracownik nie złoży żadnej dyspozycji.

Dyspozycja w tym zakresie zostanie złożona przez pracownika Spółki bezpośrednio po przydzieleniu Darmowych Akcji.

5\. Koszty Programu.

Akcjonariusz obciąży Spółkę kosztami programu przypadającymi na pracowników Spółki. Na koszty te będzie składała się wartość akcji Akcjonariusza przydzielonych pracownikom Spółki nieodpłatnie oraz odpowiednia część innych kosztów poniesionych przez Akcjonariusza w związku z Programem (np. koszty związane z administrowaniem Programem). Koszty będę przedstawiane w stałej kwocie na pracownika Spółki.

Należy podkreślić, że Akcjonariusz obciąży Spółkę kosztami Darmowych Akcji, które zostały faktycznie przydzielone pracownikom i obciążenie to nastąpi dopiero w związku z przekazaniem Darmowych Akcji.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy w związku z odpłatnym nabyciem jednostek uczestnictwa funduszu, które powoduje uzyskanie prawa do otrzymania w przyszłości nieodpłatnie, po spełnieniu określonych warunków, Darmowych Akcji, po stronie pracownika Spółki powstaje przychód do opodatkowania, a Spółka jako płatnik ma obowiązek zapłaty podatku od tego przychodu?
2.  Czy w związku z nieodpłatnym przyznaniem pracownikowi Spółki Darmowych Akcji, po spełnieniu przez niego określonych warunków, powstaje po jego stronie przychód do opodatkowania, a Spółka jako płatnik ma obowiązek pobrania i wpłaty podatku od tego przychodu?
3.  Czy w związku z umorzeniem jednostek uczestnictwa w funduszu FCPE przez pracownika za wynagrodzeniem w formie pieniężnej, po stronie pracownika powstanie dochód opodatkowany pdof, który należy zakwalifikować jako dochód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 oraz w art. 30b ust. 1 ustawy o pdof i Spółka nie będzie obowiązana do pobrania i wpłaty podatku od tego dochodu?
4.  Czy w związku z umorzeniem jednostek uczestnictwa w funduszu FCPE przez pracownika, skutkującym otrzymaniem przez pracownika akcji Akcjonariusza, po stronie pracownika Spółki nie powstaje przychód do opodatkowania i w konsekwencji, Spółka nie będzie obowiązana w tym zakresie jako płatnik do pobrania i wpłaty podatku?
5.  Czy w związku z wypłatą przez Akcjonariusza dywidendy, która skutkuje emisją i przydzieleniem pracownikowi nowych jednostek w funduszu FCPE, po stronie pracownika nie powstaje przychód podatkowy, a Spółka nie ma obowiązku pobrania i wpłaty podatku?
6.  Czy w związku ze sprzedażą Darmowych Akcji w imieniu pracownika (w razie wyboru przez pracownika opcji sprzedaży Darmowych Akcji po ich przyznaniu) po stronie pracownika Spółki powstaje dochód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 oraz w art. 30b ust. 1 ustawy o pdof, lecz Spółka nie będzie obowiązana do pobrania i wpłaty podatku od tego dochodu?
7.  Czy w związku z wniesieniem Darmowych Akcji do funduszu FCPE po przyznaniu Darmowych Akcji, po stronie pracownika Spółki nie powstaje przychód do opodatkowania i Spółka nie będzie obowiązana w tym zakresie jako płatnik do pobrania i wpłaty podatku?

Tutejszy Organ informuje, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie nr 2. Natomiast odpowiedzi na pytania nr 1, nr 3, nr 4, nr 5, nr 6 i nr 7 zawarte zostały w interpretacjach indywidualnych z dnia 20 stycznia 2012 r. nr ILPB2/415-1042/11-2/WS, ILPB2/415-1042/11-4/WS, ILPB2/415-1042/11-5/WS, ILPB2/415-1042/11-6/WS, ILPB2/415-1042/11-7/WS, ILPB2/415-1042/11-8/WS.

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 2, ustawa o pdof stanowi, że przychodami do opodatkowania są w szczególności: wartość otrzymanych świadczeń w naturze oraz innych nieodpłatnych świadczeń (art. 11 ust. 1 ustawy o pdof).

Dodatkowo, ustawa o pdof wyróżnia i definiuje określone źródła przychodów. Przychody ze stosunku pracy są zdefiniowane jako „wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych” (art. 12 ust. 1 ustawy o pdof).

Ustawa o pdof definiuje również szereg innych źródeł przychodów, np.: przychody z kapitałów pieniężnych (art. 17 ustawy o pdof), przychody z działalności gospodarczej (art. 14 ustawy o pdof), czy przychody z innych źródeł (art. 20 ustawy o pdof). Zgodnie natomiast z art. 31 ustawy o pdof, zakład pracy ma, jako płatnik, obowiązek obliczenia i pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody m.in. ze stosunku pracy.

Zgodnie z art. 24 ust. 11 ustawy o pdof, dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych (nabytych) przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie) nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia (nabycia) tych akcji. Tę zasadę stosuje się odpowiednio do dochodu stanowiącego nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji, a wydatkami poniesionymi na ich nabycie od spółki posiadającej osobowość prawną, która objęła (nabyła) te akcje wyłącznie w celu przeniesienia tytułu ich własności na osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej emitentem akcji. Powyższą zasadę stosuje się do dochodu uzyskanego przez osoby uprawnione z tytułu objęcia (nabycia) akcji spółek, których siedziba znajduje się na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego (art. 24 ust. 12a ustawy o pdof).

Zdaniem Spółki, dochód do opodatkowania nie powstanie z chwilą nieodpłatnego uzyskania Darmowych Akcji przez pracowników Spółki.

Od 1 stycznia 2011 r. z przepisu art. 24 ust. 11 ustawy o pdof wprost wynika, że nabycie (objęcie) akcji spółki z siedzibą w Unii Europejskiej za cenę niższą od rynkowej nie podlega opodatkowaniu. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 11 ustawy o pdof, dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych (nabytych) przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie) nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia (nabycia) tych akcji.

Zdaniem Spółki, przytoczony przepis może znaleźć zastosowanie w przedstawionym w niniejszym wniosku zdarzeniu przyszłym. Zastosowanie tego przepisu oraz zwolnienie na jego podstawie z opodatkowania dochodu powstającego z chwilą otrzymania przez pracowników Spółki Darmowych Akcji jest bowiem uzależnione od spełnienia następujących warunków:

*   osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia obejmują akcje nowej emisji lub nabywają akcje - ten warunek jest spełniony, gdyż w analizowanym zdarzeniu przyszłym pracownicy Spółki będą nieodpłatnie nabywali akcje Akcjonariusza nabyte uprzednio przez Akcjonariusza na cele Programu i nabycie akcji przez pracowników Spółki nastąpi na podstawie uchwały zgromadzenia akcjonariuszy Akcjonariusza, która upoważnia zarząd Akcjonariusza do nabycia akcji Akcjonariusza (akcje te są nabywane na rynku giełdowym) oraz ich przydziału m.in. pracownikom Spółki,
*   emitent akcji, które są obejmowane, ma siedzibę w jednym z państw Unii Europejskiej - ten warunek, wynikający bezpośrednio z art. 24 ust. 12a ustawy o pdof jest również spełniony, gdyż Akcjonariusz ma siedzibę we Francji.

Podsumowując, nawet jeśli w związku z nieodpłatnym nabyciem przez pracowników Spółki akcji Akcjonariusza (Darmowych Akcji) powstanie przychód w rozumieniu ustawy o pdof, będzie korzystał on ze zwolnienia na podstawia art. 24 ust. 11 ustawy o pdof.

Dodatkowo i niezależnie od art. 24 ust. 11 ustawy o pdof należy stwierdzić, że z chwilą uzyskania Darmowych Akcji, wartość przysporzenia majątkowego, którą osiąga pracownik nie jest pewna, gdyż zależy ona od wartości akcji Akcjonariusza w przyszłości oraz od momentu zbycia Darmowych Akcji przez pracownika. Cechą akcji jest, że generują one dochód nie w momencie ich otrzymania, lecz w przyszłości. Pracownik uzyska bowiem dochód z akcji w przyszłości, w postaci dywidendy lub z chwilą zbycia akcji.

Opodatkowanie nieodpłatnego nabycia Darmowych Akcji oznaczałoby, że opodatkowaniu podlega nie uzyskany faktycznie dochód. Co więcej, opodatkowaniu podlegałby dochód, którego faktyczne uzyskanie nie jest pewne. Takie podejście jest natomiast sprzeczne z zasadami ustawy o pdof.

Podsumowując, zdaniem Spółki (w przedstawionym zdarzeniu przyszłym), w wyniku nieodpłatnego nabycia przez pracowników Spółki Darmowych Akcji po stronie pracowników Spółki nie powstaje przychód do opodatkowania. W konsekwencji, na Spółce jako płatniku nie spoczywają jakiekolwiek obowiązki wynikające z ustawy o pdof.

Powyższe stanowisko Spółki jest zgodne z tezami wyroków sądów administracyjnych, np. z wyroku WSA w Warszawie z 15 kwietnia 2010 r. (III SA/Wa 568/09) oraz WSA w Poznaniu z 28 kwietnia 2011 r. (I SA/Po 124/11).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w odniesieniu do pytania nr 2 uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W świetle powyższego, podatkiem dochodowym nie są objęte wyłącznie dochody wymienione w art. 21, 52, 52a i 52c ww. ustawy oraz dochody, od których zaniechano poboru podatku.

Zatem, wszelkie dochody podatnika niewymienione enumeratywnie w katalogu zwolnień przedmiotowych podlegają opodatkowaniu.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne - to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu - przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 2, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Na podstawie art. 11 ust. 2a ww. ustawy, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców,
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu,
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku – według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Wyszczególnienia źródeł przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ustawodawca dokonał w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, źródłem przychodów, jest stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Stosownie do przepisu art. 12 ust. 1 ww. ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Według art. 12 ust. 4 powyższej ustawy, za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.

Zgodnie z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, zwane dalej "zakładami pracy", są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy - wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.

We wniosku Wnioskodawca wskazał, iż planuje wprowadzenie programu akcji pracowniczych, który będzie polegał na możliwości zakupu przez wszystkich pracowników spółek zależnych Akcjonariusza jednostek w funduszu zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe (dalej "fundusz FCPE"), instytucji powszechnie stosowanej we Francji. Prawo udziału w programie będą mieli wszyscy pracownicy spółek zależnych Akcjonariusza, których staż pracy jest nie krótszy niż ustalone minimum, w tym pracownicy Wnioskodawcy. Pracownicy będą nabywali jednostki funduszu FCPE, który będzie przechowywał akcje Akcjonariusza.

Cena emisyjna akcji Akcjonariusza obejmowanych przez fundusz FCPE zostanie ustalona jako średnia z cen otwarcia notowań akcji Akcjonariusza na giełdzie z 20 sesji poprzedzających określony dzień ustalenia ceny emisyjnej. Po tym dniu, przez ustalony okres, pracownicy będą wpłacali swoje środki pieniężne do tymczasowego funduszu FCPE na zakup akcji Akcjonariusza. Po zrealizowaniu zakupów akcji Akcjonariusza oraz skonsolidowaniu tymczasowego funduszu FCPE z funduszem FCPE, pracownikom Wnioskodawcy zostaną przydzielone jednostki uczestnictwa w funduszu FCPE odpowiadające ilorazowi kwoty wpłaconej do tymczasowego funduszu FCPE oraz ustalonej w podany powyżej sposób ceny emisyjnej. Pracownicy Wnioskodawcy nie uzyskają w związku z nabyciem jednostek w funduszu FCPE jakiegokolwiek dyskonta (zniżki) i zapłacą pełną cenę rynkową.

Zbywalność jednostek FCPE jest ograniczona (takie jednostki nie mogą być przedmiotem obrotu na rynku regulowanym i w praktyce są umarzane przez fundusz FCPE).

Pracownicy Wnioskodawcy, którzy m.in. utrzymają jednostki w funduszu FCPE przez 3 lata otrzymają akcje Akcjonariusza (dalej "Darmowe Akcje"). Darmowe Akcje stanowią zwykłe akcje Akcjonariusza, będące przedmiotem obrotu na giełdzie. Darmowe Akcje zostaną skupione przez Akcjonariusza, a następnie przydzielone pracownikom Spółki.

Darmowe Akcje zostaną przekazane na własność pracownikom Wnioskodawcy na podstawie uchwały akcjonariuszy Akcjonariusza. Uchwała taka, która zostanie podjęta przez akcjonariuszy Akcjonariusza, będzie uprawniała zarząd Akcjonariusza do nabycia akcji na rynku giełdowym oraz przekazania akcji bez wynagrodzenia pracownikom spółek zależnych Akcjonariusza (w tym pracownikom Spółki) zgodnie z ustaleniami programów akcyjnych (m.in. Programu opisanego w niniejszym wniosku). Uchwała nie będzie wymieniała z nazwiska pracowników Wnioskodawcy uprawnionych do Darmowych Akcji, ani nie będzie wskazywała Programu z nazwy. W uchwale znajdzie się jednak odniesienie do programów akcyjnych, a więc pośrednio również Programu opisywanego w niniejszym wniosku.

Liczba Darmowych Akcji przyznanych pracownikowi Wnioskodawcy jest uzależniona od liczby jednostek uczestnictwa objętych odpłatnie przez pracownika za pośrednictwem funduszu FCPE.

W związku z otrzymaniem Darmowych Akcji na własność, pracownikowi będzie przysługiwało prawo wyboru co do dalszego postępowania z tymi Darmowymi Akcjami.

Z informacji Wnioskodawcy wynika ponadto, że Akcjonariusz obciąży Wnioskodawcę kosztami programu przypadającymi na jego pracowników. Na koszty te będzie składała się wartość akcji Akcjonariusza przydzielonych pracownikom Wnioskodawcy nieodpłatnie oraz odpowiednia część innych kosztów poniesionych przez Akcjonariusza w związku z Programem (np. koszty związane z administrowaniem Programem). Koszty będą przedstawiane w stałej kwocie na pracownika Wnioskodawcy. Wnioskodawca podkreśla, że Akcjonariusz obciąży Wnioskodawcę kosztami Darmowych Akcji, które zostały faktycznie przydzielone pracownikom i obciążenie to nastąpi dopiero w związku z przekazaniem Darmowych Akcji.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz wskazane wyżej przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, iż w przypadku nabycia akcji w sposób nieodpłatny, operacja ta wywoła skutek podatkowy w postaci uzyskania przez pracowników Wnioskodawcy przychodu. Nastąpi bowiem przysporzenie majątkowe w związku z faktem, iż nabycie akcji nastąpiło w formie nieodpłatnej (cena zakupu równa zero). Zatem w przypadku nieodpłatnego nabycia akcji od spółki francuskiej, po stronie osoby nabywającej te akcje powstanie przychód.

Kwalifikacja źródła uzyskania przychodu uzależniona jest od podmiotu, który będzie ponosił koszty Programu - nieodpłatnego przekazania akcji.

W zdarzeniu przyszłym przedstawionym w treści wniosku wskazano, iż Akcjonariusz obciąży Spółkę kosztami programu przypadającymi na pracowników Spółki.

W związku z powyższym, z uwagi na to że koszty związane z programem ponoszone będą przez Spółkę (podmiot polski), stwierdzić należy, iż w tej sytuacji powstanie u pracowników objętych programem przychód z ze stosunku pracy, o jakim mowa w ww. art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym. Wynika to z faktu, iż przedmiotowe świadczenie będzie związane ze stosunkiem pracy jaki łączy pracowników z Wnioskodawcą.

Należy jednakże mieć tu na uwadze, iż ustawodawca odroczył moment powstania obowiązku podatkowego dotyczącego dochodu uzyskanego z tytułu nabycia przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, akcji spółek, których siedziba mieści się na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, o czym stanowi przepis art. 24 ust. 11 w związku z art. 24 ust. 12a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych (nabytych) przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie) nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia (nabycia) tych akcji. Zasadę określoną w zdaniu pierwszym stosuje się odpowiednio do dochodu stanowiącego nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji a wydatkami poniesionymi na ich nabycie od spółki posiadającej osobowość prawną, która objęła (nabyła) te akcje wyłącznie w celu przeniesienia tytułu ich własności na osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej emitentem akcji.

Zasada, o której mowa w ust. 11, nie ma zastosowania do dochodu osiągniętego ze zbycia akcji, przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej emitentem akcji (art. 24 ust. 12 ww. ustawy).

W myśl natomiast art. 24 ust. 12a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przepisy ust. 11 mają zastosowanie do dochodu uzyskanego przez osoby uprawnione z tytułu objęcia (nabycia) akcji spółek, których siedziba znajduje się na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Wobec powyższego dochód powstały w momencie realizacji prawa do nieodpłatnego nabycia akcji, w wysokości nadwyżki pomiędzy wartością rynkową objętych (nabytych) akcji a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie) nie podlega opodatkowaniu w dacie objęcia akcji. Na mocy art. 24 ust. 11 w zw. z art. 24 ust. 12a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, następuje odroczenie opodatkowania do momentu odpłatnego zbycia akcji.

Zatem w momencie zbycia akcji przez osobę uprawnioną powstanie, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód z kapitałów pieniężnych, z którego poszczególni uczestnicy programu winni rozliczyć się osobiście.

Podsumowując należy stwierdzić, iż w związku z nieodpłatnym otrzymaniem przez pracowników Wnioskodawcy Darmowych Akcji, dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych (nabytych) przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie) nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia (nabycia) tych akcji, a na Wnioskodawcy nie będą ciążyły obowiązki płatnika. Moment opodatkowania tej nadwyżki jako - dochodu z kapitałów pieniężnych - zostanie przesunięty do daty zbycia przedmiotowych akcji, z której poszczególni uczestnicy programu winni rozliczyć się osobiście.

Jednocześnie tut. organ informuje, że powołane w treści wniosku orzeczenia sądów administracyjnych nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii. Nie negując tych orzeczeń, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego należy stwierdzić, iż zdaniem organu podatkowego tezy badanych rozstrzygnięć nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.