Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/4511-75//15/IL
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-04-17
Teza: Skutki podatkowe odpłatnego działu spadku.
Słowa kluczowe: spadek; spadkobiercy; spłata
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 20 stycznia 2015 r. (data wpływu 21 stycznia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego działu spadku - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 stycznia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego działu spadku.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 15 września 2013 r. zmarł ojciec Wnioskodawczyni Wiktor Ł., który pozostawił po sobie troje spadkobierców. W spadku odziedziczono lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość o pow. 46,6 m2 i o wartości 210 000 zł. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 17 stycznia 2014 r. spadek po zmarłym ojcu Wnioskodawczyni na podstawie ustawy nabyła żona oraz córki zmarłego. W związku z nabyciem spadku po ojcu Wnioskodawczyni złożyła do Urzędu Skarbowego druk SD-Z2. Na dowód tego faktu Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał zaświadczenie, że nabycie przez troje spadkobierców udziałów w prawie własności powyższego lokalu mieszkalnego podlega zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn. Zaświadczenie to zostało przedstawione notariuszowi. W dniu 14 maja 2014 r. na podstawie aktu notarialnego był działu spadku i współwłaścicielami powyższego lokalu zostali: żona zmarłego w udziale wynoszącym 4/6, siostra przyrodnia Wnioskodawczyni w udziale wynoszącym 1/6 oraz Wnioskodawczyni w udziale wynoszącym 1/6. W ramach działu spadku przyrodnia siostra Wnioskodawczyni otrzymała wyłączne prawo własności stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego o pow. użytkowej 46,6 m2 i wartości 210.000 zł. W dniu 14 maja 2015 r. siostra przyrodnia Wnioskodawczyni u notariusza dokonała spłaty na rzecz Wnioskodawczyni w kwocie 35.000 zł, wynikającej z przypadającego na nią udziału w spadku. Otrzymana przez Wnioskodawczynię od siostry przyrodniej spłata nie przekracza wartości jej udziału spadkowego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy kwota w wysokości 35.000 zł. uzyskana z tytułu spłaty udziału przypadającego na Wnioskodawczynię, w związku z działem spadku po ojcu podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni dochód uzyskany z tytułu spłaty w związku z działem spadku nie powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Wnioskodawczyni spłata spadkobiercy w wyniku działu spadku nie może być traktowana jako odpłatne zbycie udziału, w sytuacji jeżeli wartość spłaty nie przekracza wartości udziału spadkowego. Wobec powyższego według Wnioskodawczyni nie uzyskała żadnego przysporzenia majątkowego. Wnioskodawczyni wskazuje, że jej udział w spadku wynosi 1/6, natomiast wartość odrębnej własności lokalu mieszkalnego wynosi 210.000 zł, z tego kwota przypadająca na jej udział wynosi 35 000 zł. Wnioskodawczyni podnosi, iż w ramach działu spadku jej siostra przyrodnia otrzymała wyłączne prawo własności nieruchomości, a ona spłatę w kwocie nieprzekraczającej wartości jej udziału w spadku, a więc w ocenie Wnioskodawczyni nie jest to forma odpłatnego zbycia nieruchomości. Wnioskodawczyni wskazuje również, iż podobne stanowisko zajęło Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelację poselską 9106/12 w sprawie podatku od spadków i darowizn, zgodnie z którym, jeżeli suma spłaty nie przekracza wartości przysługującego spadkobiercy udziału spadkowego to nie powstaje przychód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w sytuacji, w której spłata jest ekwiwalentna do posiadanego przez podatnika udziału w spadku, to podatnik nie uzyskuje w takim przypadku w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. Podobne stanowisko zdaniem Wnioskodawczyni znajduje poparcie w rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 6 września 2013 r. nr ITPB2/415-621/13/MN oraz w wyroku WSA w Łodzi sygn. akt I SA/Łd/1173/11, zgodnie z którym opodatkowanie spłaty jest nie do przyjęcia na gruncie Konstytucji, gdyż prowadzi do dwukrotnego opodatkowania tego samego przychodu, najpierw podatkiem od spadków, a później podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego, stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014, poz. 121) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Zatem dla podatku dochodowego istotna z punktu widzenia ustalenia daty nabycia nieruchomości będącej przedmiotem spadku jest data śmierci spadkodawcy.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Zgodnie z art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.

Współwłasność jest instytucją prawa cywilnego polegającą na tym, iż własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom (art. 195 Kodeksu cywilnego). W myśl art. 210 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.

Natomiast zgodnie z art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli.

Stosownie do art. 1037 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 15 września 2013 r. zmarł ojciec Wnioskodawczyni Wiktor Ł., który pozostawił po sobie troje spadkobierców. W spadku odziedziczono lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość o pow. 46,6 m2 i o wartości 210 000 zł. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 17 stycznia 2014 r. spadek po zmarłym ojcu Wnioskodawczyni na podstawie ustawy nabyła żona oraz córki zmarłego. W związku z nabyciem spadku po ojcu Wnioskodawczyni złożyła do Urzędu Skarbowego druk SD-Z2. Na dowód tego faktu Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał zaświadczenie, że nabycie przez troje spadkobierców udziałów w prawie własności powyższego lokalu mieszkalnego podlega zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn. Zaświadczenie to zostało przedstawione notariuszowi. W dniu 14 maja 2014 r. na podstawie aktu notarialnego był działu spadku i współwłaścicielami powyższego lokalu zostali: żona zmarłego w udziale wynoszącym 4/6, siostra przyrodnia Wnioskodawczyni w udziale wynoszącym 1/6 oraz Wnioskodawczyni w udziale wynoszącym 1/6. W ramach działu spadku przyrodnia siostra Wnioskodawczyni otrzymała wyłączne prawo własności stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego o pow. użytkowej 46,6 m2 i wartości 210.000 zł. W dniu 14 maja 2015 r. siostra przyrodnia Wnioskodawczyni u notariusza dokonała spłaty na rzecz Wnioskodawczyni w kwocie 35.000 zł, wynikającej z przypadającego na nią udziału w spadku. Otrzymana przez Wnioskodawczynię od siostry przyrodniej spłata nie przekracza wartości jej udziału spadkowego.

Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, że okoliczność, że dział spadku, którego przedmiotem są nieruchomości lub prawa majątkowe określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych następuje ze spłatami na rzecz pozostałych spadkobierców, powoduje, że umowa ta ma charakter odpłatny z konsekwencjami wynikającymi z tego przepisu. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tytułu takiego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego. Jeżeli suma spłaty nie przekracza wartości przysługującego spadkobiercy udziału spadkowego, to nie powstaje przychód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w sytuacji, w której spłata jest ekwiwalentna do posiadanego przez podatnika udziału w spadku, to podatnik nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że otrzymanie przez Wnioskodawczynię w wyniku działu spadku przedmiotem którego był lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość spłaty ekwiwalentnej do posiadanego udziału w spadku nie skutkuje powstaniem przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w konsekwencji nie jest ona zobowiązana do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.