Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4015.81.2024.3.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-08-09
Teza: Skutki podatkowe otrzymania pomocy od Fundacji na leczenie córki.
Słowa kluczowe: działalność-działalność statutowa; fundacje; pomoc
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania-Zakres opodatkowania
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1

**Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe**

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

9 maja 2024 r. wpłynął Pani wniosek z 29 kwietnia 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych refundacji przez Fundację poniesionych przez Panią wydatków na leczenie córki.

Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwania – pismem z 8 lipca 2024 r. (data wpływu 16 lipca 2024 r.) oraz pismem z 5 sierpnia 2024 r. (data wpływu 8 sierpnia 2024 r.).

Treść wniosku jest następująca:

**Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego**

Pani córka A.K. urodziła się z … – posiada orzeczenie o niepełnosprawności, objęta jest programem (\`(...)\`). Z Fundacji X Pani córka uzyskała:

1\. dnia 15 czerwca 2022 r. kwotę 1.200 zł tytułem „I transza pomocy kwartalnej na rzecz A. – protokół z dnia ….2022”;

2\. dnia 25 października 2022 r. kwotę 1.200 zł tytułem „2 transza pomocy kwartalnej na rzecz A. – do uchwały z dnia …2022”;

3\. dnia 24 stycznia 2023 r. kwotę 1.200 zł tytułem „3 transza pomocy kwartalnej – do uchwały z dnia …2022”;

4\. dnia 24 marca 2023 r. kwotę 1.200 zł tytułem „4 transza pomocy kwartalnej na leczenie córki – do uchwały z dn. …2022”;

5\. dnia 29 stycznia 2023 r. kwotę 1200 zł tytułem „częściowa refundacja poniesionych kosztów zgodnie z fakturą i uchwałą z dnia ….2023 r.”;

6\. dnia 29 grudnia 2023 r. kwotę 1.200 zł tytułem „1 transza pomocy kwartalnej na leczenie córki A. zgodnie z uchwałą z dnia …2023 r.”;

7\. dnia 29 marca 2024 r. kwotę 1.200 zł tytułem „2 transza pomocy kwartalnej na leczenie córki A. zgodnie z uchwałą z dnia …2023 r.”.

Nie posiada Pani odpisów ww. protokołu ani uchwał wskazanych w tytułach przelewów.

Nie posiada Pani umów darowizn dotyczących ww. przelewów ani żadnych innych umów cywilnych.

Dnia 22 kwietnia 2024 r. próbowała Pani zgłosić ww. zdarzenia jako darowizny ale została Pani poinformowana, że nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od darowizn, gdyż z Fundacją nie posiada Pani umowy darowizny. Nie stanowią również opodatkowania od umów cywilnoprawnych – brak umów.

W przyszłości Pani córka ponownie uzyska analogiczne wsparcie, po rozliczeniu obecnej 2 transzy pomocy przyznanej w marcu 2024 r.

Rozliczenia występują na podstawie zestawienia faktur w oryginale przesłanych do Fundacji. W zakupach udokumentowanych fakturami Fundacja jest płatnikiem, Pani córka odbiorcą.

Zgodnie ze statutem Fundacji – Fundacja m.in. finansuje koszty leczenia, udziela bezzwrotnej pomocy finansowej (§ 8 statutu).

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że nie posiada żadnej umowy (w tym cywilnoprawnej z Fundacją – nie zawierała Pani z Fundacją umowy/umów darowizn/darowizny); na podstawie wniosków, które dwukrotnie Pani złożyła, Zarząd Fundacji zadecydował o dokonaniu refundacji poniesionych przez Panią wydatków na zakup lekarstw, maści, produktów rehabilitacyjnych, przyrządów dla niepełnosprawnej córki A.K.

Pomiędzy Panią a Fundacją nie została zawarta umowa darowizny, środki przekazywane są przez Fundację w odpowiedzi na złożone wnioski – Zarząd Fundacji przyznaje refundację lub nie, nie przysługuje Pani środek odwoławczy od decyzji Zarządu Fundacji.

**Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 5 sierpnia 2024 r.)**

1) Czy dokonane przez Fundację X z siedzibą w … czynności stanowiące refundację poniesionych wydatków udokumentowane fakturami, rachunkami lub innymi dokumentami księgowymi, w których jako odbiorca wskazana jest A.K., zam. …, zaś jako płatnik wskazana jest Fundacja X z siedzibą w …, przekazane na rachunek bankowy wnioskodawcy, tj. … zam. …, a to wpłata w wysokości:

a) 1200 zł dokonana 15 czerwca 2022 r.,

b) 1200 zł dokonana 25 października 2022 r..

c) 1200 zł dokonana 24 stycznia 2023 r.,

d) 1200 zł dokonana 24 marca 2023 r.,

e) 1200 zł dokonana 29 grudnia 2023 r

f) 1200 zł dokonana 29 grudnia 2023 r.,

g) 1200 zł dokonana 29 marca 2024 r.,

stanowią darowiznę w rozumieniu przepisu art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny i z tego tytułu jest Pani, jako wnioskodawca, zobowiązana do zapłaty podatku od spadków i darowizn?

2) W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie 1) jak zgłosić wskazaną czynność do Urzędu Skarbowego w … w sytuacji, gdy pracownicy wskazanego Urzędu uznają, że czynność Fundacji nie stanowi darowizny, gdyż Fundacji z A.K. ani z opiekunem prawnym osoby nieletniej, tj. … nie wiąże umowa darowizny?

**Pani stanowisko w sprawie**

Pani zdaniem, przekazane przez Fundację środki finansowe stanowiące refundację poniesionych wydatków na rzecz podopiecznej Fundacji, tj. Pani niepełnosprawnej córki A.K. nie stanowią darowizny w rozumieniu art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny i z tego tytułu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Fundacja przekazuje środki finansowe na podstawie podjętych przez Zarząd Fundacji decyzji indywidualnych. Decyzje nie podlegają zaskarżeniu. Decyzje podejmowane są w formie uchwał - jednostronnych czynności Zarządu. Fundacji z osobą, na rzecz której Fundacja przekazuje środki finansowe, tj. z A.K., nie łączą żadne umowy cywilnoprawne. Fundacji nie łączą również żadne umowy cywilnoprawne z opiekunem prawnym nieletniej podopiecznej Fundacji, tj. z matką podopiecznej - Panią. Co istotne, refundowany zakup (m.in. leków, specjalistycznego sprzętu, zabiegów rehabilitacyjnych, turnusów sanatoryjnych, rehabilitacyjnych) zawsze jest dokumentowany. Dokument rozliczeniowo - finansowy wskazuje jako odbiorcę córkę A.K., zaś płatnikiem jest Fundacja X z siedzibą w …. Powyższe oznacza, że przekazane środki finansowe są rozliczane przez Fundację, nie przez córkę A.K., nie jest ona dysponentem środków, nie nabywa ich do swojego majątku, pośredniczy wyłącznie w ich wydatkowaniu przez płatnika, którym jest Fundacja. Uzyskane środki, z racji niemożliwości uznania ich za darowiznę, nie podlegają opodatkowaniu i zgłoszeniu do Urzędu Skarbowego przez Panią.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 596):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny i polecenia darczyńcy.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „darowizna”. Z tego względu, celem ustalenia tej definicji, należy sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061).

W myśl art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:

Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie to ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Do zawarcia umowy darowizny podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje, przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy:

Podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 ww. ustawy:

Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 5 733 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Jak wynika z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Stosownie do treści art. 14 ust. 3 ustawy:

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1) do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

2) do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

3) do grupy III – innych nabywców.

Jak wynika z powyższego, przy uwzględnieniu postanowień art. 9 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn wystąpi w przypadku, jeżeli spełnione będą łącznie warunki:

1) pomoc będzie świadczona na podstawie umowy darowizny, w rozumieniu art. 888 Kodeksu cywilnego i będzie miała postać rzeczy (w tym pieniędzy) lub prawa majątkowego oraz

2) wartość darowizny – od tej samej osoby (podmiotu) przekroczy w okresie 5 lat kwotę wolną od podatku (dla nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej – kwotę 5 733 zł).

Zatem decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania danej czynności podatkiem od spadków i darowizn, w przypadku otrzymania bezpłatnej pomocy np. od fundacji, ma kwalifikacja formy prawnej świadczonej pomocy, a tym samym treść konkretnej umowy wiążącej strony. O tym czy dokonana czynność ma charakter prawny darowizny (art. 888 Kodeksu cywilnego), czy też jest to świadczenie nieodpłatne wynikające z innego stosunku prawnego winna przesądzać konkretna instytucja (fundacja), która podejmuje decyzje o świadczeniu pomocy. Strony mogą bowiem dokonać wyboru rodzaju czynności prowadzącej do udzielania pomocy, przy wykorzystaniu nie tylko ogólnej zasady swobody zawierania umów, postanowień statutu tych instytucji, ale również z uwzględnieniem skutków podatkowych tych czynności, wybierając najkorzystniejsze w tym zakresie rozwiązanie.

Z przedstawionego we wniosku i jego uzupełnieniu zdarzenia wynika, że jest Pani rodzicem niepełnosprawnego dziecka. Pani córka korzysta z pomocy udzielanej przez Fundację. Zgodnie ze statutem Fundacji, finansuje ona koszty leczenia i udziela bezzwrotnej pomocy finansowej.

Pomiędzy Panią a Fundacją nie została zawarta umowa darowizny. Na podstawie składanych przez Panią wniosków, zarząd fundacji podejmuje decyzję o dokonaniu refundacji poniesionych przez Panią wydatków na zakup lekarstw, maści, produktów rehabilitacyjnych i przyrządów dla niepełnosprawnej córki. Nie przysługuje Pani środek odwoławczy od decyzji zarządu fundacji.

Mając na uwadze powyższe informacje, należy zgodzić się z Panią, że pomoc świadczona przez Fundację nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Zakwalifikowanie każdego nieodpłatnego przysporzenia jako darowizny w każdym przypadku jest nieuzasadnione. Nie każde bowiem bezpłatne przysporzenie, w tym pomoc świadczona przez różnego rodzaju instytucje (fundacje, organizacje pożytku publicznego) na rzecz osoby fizycznej, może być traktowana jako darowizna, bowiem może wynikać – tak jak w niniejszej sprawie – z innego tytułu prawnego.

Reasumując, mając na względzie powyższe oraz przepis art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, stwierdzić należy, że pomoc otrzymana od ww. Fundacji nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, skoro – jak wynika z wniosku – nie jest przekazywana w formie umowy darowizny. Również pomoc, która otrzyma Pani w przyszłości – o ile zostanie przyznana na takich samych warunkach – nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Oznacza to, że po Pani stronie nie powstał / nie powstanie z tego tytułu obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

\- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).