Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.97.2025.2.MK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-04
Teza: Skutki podatkowe unieważnienia przez sąd umowy kredytu
hipotecznego (frankowego) i zasądzenia kwoty pieniężnej i
odsetek za opóźnienie.
Słowa kluczowe: kredyt-kredyt hipoteczny
odsetki-odsetki za zwłokę
unieważnienie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.-Odsetki z tytułu nieterminowych wypłat.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne
źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 95b

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowna Pani,

    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 lutego 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go
    Pani pismem z 11 marca 2025 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest
    następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Wygrała Pani sprawę z bankiem o unieważnienie umowy kredytowej we frankach
    szwajcarskich – wyrok jest prawomocny. Jeden kredyt obejmował dwie hipoteki, ponieważ
    kupując nieruchomość od dewelopera założyła Pani oddzielne hipoteki – jedną na garaż i
    jedną na mieszkanie. Mieszkanie i garaż zostały nabyte na własne potrzeby mieszkaniowe.
    Nigdy nie korzystała Pani z odliczeń w PIT z tytułu ulgi mieszkaniowej.
    W styczniu 2025 otrzymała Pani list mazalny pozwalający na usunięcie z ksiąg wieczystych
    zapisu o obciążeniu tych dwóch hipotek.
    Na podstawie pisma kompensacyjnego podpisanego w (...) 2024 r., na przełomie 2024
    /2025 nastąpiło rozliczenie z bankiem, które wyglądało w następujący sposób: Bank
    uruchomił konto techniczne, na które przelał całą kwotę wpłaconych przez Panią od 2008
    r. rat w wysokości 242.596,23 PLN, a następnie od tej kwoty potrącił sobie wartość
    przyznanego Pani kredytu, czyli 212.500,06 PLN. Nadpłatę kredytu w wysokości 30.096,17
    PLN bank przelał na Pani konto osobiste. Bank przelał na Pani konto również odsetki za
    opóźnienie za okres od 14 maja 2021 r. do 25 listopada 2024 r., zasądzone wyrokiem, w
    wysokości 50.056,58 PLN. Bank przelał również kwotę 19.948,59 PLN tytułem zwrotu
    kosztów postępowania przed Sądem I i II instancji z odsetkami ustawowymi (do których
    rościła sobie prawo Pani kancelaria jako dodatkowe wynagrodzenie za wygranie sprawy).
    Podsumowując na Pani konto wpłynęły następujące kwoty:
    · 30.096,17 PLN różnica w ratach, które Pani nadpłaciła;
    · 50.056,58 PLN odsetki za opóźnienie;
    · 19.948,59 PLN koszty postępowania sądowego.

## Pytanie

Czy w przypadku otrzymania przez podatnika od banku zwrotu wpłaconych rat kredytu,
    który został unieważniony przez sąd, odsetek ustawowych ustalonych przez sąd za
    opóźnienie w wypłacie, kosztów postępowania sądowego, istnieje konieczność rozliczenia
    podatku dochodowego?
    Pani stanowisko w sprawie
    Na podstawie art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych:
    1. ze względu na unieważnienie kredytu przez sąd doszło do zwrotu nienależnie
      pobranych przez bank świadczeń, zwrot ten nie stanowi przysporzenia do
      opodatkowania,
    2. odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty nie podlegają opodatkowaniu podatkiem
      dochodowym,
    3. koszty procesowe nie stanowią po stronie podatnika przysporzenia majątkowego, a
      tym samym nie powstaje z tego tytułu przychód podlegający opodatkowaniu
      podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem
    tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych,
    zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
    · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie
      pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał,
      zainkasował, objął w posiadanie”;
    · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj.
      takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do
      odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do
      swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości
      pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone
      pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
    Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z
    wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie
    mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem
    majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
    Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na
    względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych
    rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o
    kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę
    poszczególnych źródeł przychodów.
    Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W myśl pkt 9 tego artykułu, do źródeł przychodów zalicza się inne źródła.
    Jak stanowi art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
      wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
      przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z
      tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
      indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
      osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z

      ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu
      umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
      dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” oznacza, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, każde świadczenie mające
    realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do
    jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla
    świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
    Art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe stanowi, że:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas
      oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a
      kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w
      umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umowy, tj. banku i klienta,
    nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z
    nieważną umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić
    wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę
    faktycznie otrzymanego kredytu.
    W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie
    cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej
    wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już
    od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby
    w ogóle nie doszło do jej zawarcia.
    Z kolei instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego,
    zgodnie z którym:
      Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może
      żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby
      opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    Jednocześnie, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności
      niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku
      dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej
      zaniechano poboru podatku
    Wprowadzając ww. przepis ustawodawca uregulował jednoznacznie m.in. kwestię
    opodatkowania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
    W opisanej sytuacji następuje wykonanie postanowień zapadłych w wyroku. W
    konsekwencji uzyskała Pani zwrot nadpłaconych przez Panią rat kredytowych. Zatem
    kwota zwrotu nie spowodowała faktycznego przyrostu w Pani majątku, a jedynie
    „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia w Pani majątku. Wobec tego zwrot ten nie
    spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez
    zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a tym samym po Pani
    stronie jako kredytobiorcy nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym zwrócona Pani przez bank w

    wyniku zawartego porozumienia kwota nadpłaconych rat nie podlega opodatkowaniu
    podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Wypłacone Pani odsetki za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń dotyczą
    świadczenia niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Oznacza to, że
    odsetki te podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie wyżej przywołanego art.
    21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Odnosząc się do kwestii zwrotu kosztów postępowania sądowego, zgodnie z art. 98 § 1
    ustawy Kodeks postępowania cywilnego:
      Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie
      koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
    Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:
      Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez
      pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem
      patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do
      sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek
      stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego
      zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego
      zawód w siedzibie sądu procesowego.
    Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:
      Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się
      wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach
      i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd
      osobistego stawiennictwa strony.
    Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:
      Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz
      kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy
      prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
    Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków
    poniesionych przez powoda.
    Mając zatem na uwadze zwrotny charakter kosztów wygranego procesu sądowego, zwrot
    ten nie powoduje obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów
    postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez Panią wydatków. Koszty te
    zostały bowiem sfinansowane z Pani własnych środków, a następnie na podstawie wyroku
    zostały zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych
    wcześniej nakładów – nie jest więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów
    podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest
    obojętna podatkowo.
    Podsumowując, nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych
    od kwot otrzymanych przez Panią od banku z tytułu zwrotu nadpłaconych rat, odsetek
    ustawowych za opóźnienie tego zwrotu oraz zwrotu poniesionych przez Panią kosztów
    postępowania sądowego – do wysokości poniesionych przez Panią wydatków.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.