cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Balk
Balk is 'n plekke in de gemeênte De Friese Meren, provincie Friesland, mie 4.100 inweuners (2022).
Balk was de 'oôdplekke van de voormaelige gemeênte Gaesterland-Sloôten en liet int noordoôsten van 't Gaesterland bie 't Sloôtermeer.
Rouvroy (België)
thumb|Liggienge
Rouvroy (Gaumais: Rouvrou) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 2.100 mins'n (2022).
Działoszyce
Działoszyce is een stadje in 't Poôlse woiwodschap Święty Krzyż in 't zuden van Poôl'n. 't Stadje lig in de powiat Pińczowski. De totaolen oppervlakte besli 1,92 km² en in 2014 weun'n der 981 mensen. De stad lig 45 kilemeter ten noôrdoôssen van Krakau en 60 kilemeter ten zuden van Kielce, den oôdstad van 't woiwodschap Święty Krzyż.
Heschiedenisse
De plekke Działoszyce onstoeng an een 'andelsroute die a liep vanuut Silezië ni Lviv in den Oekraïne. In 1220 wier langs dezen 'andelsroute 't eêste behun van Działoszyce esticht in de vurm van een steên'n kerke die a deur bisschop Iwo Odrowąż toehewied wier an de Heilihe Florian.
Op 23 auhustus 1409 kreeg Działoszyce stadsrechen, eschonken deur konieng Władysław II Jagiełło. In 1795, bie de Derde Poôlse Deêlieng, wier Działoszyce een deêl van Oôsteriek, in 1807, bie den oprichtieng van 't 'ertogdom Warschau, wier 't et ier deêl van, en in 1815 hoeng 't et deêl uut maeken van Conhres-Poôl'n.
In den Eêste Waereldoôrlog wier de stad deur verschill'nde partijen bezet, en de Oôsteriekers hebruken 't et as plekke voe der militaire transport'n. In de Twidde Waereldoôrlog wier de stad op 7 september 1939 bezet deur de Duutsers. Op 2 september 1942 ieuwen de Duutsers in Działoszyce een razzia en dwongen aolle Jood'n uut de stad en omhevieng op 't marktplein te verzaemeln. Deze wiern aolle ni concentraotiekamp'n hedipporteerd. Op 18 jannewari 1945 trok 't Roôie Leher de stad in, mè desondanks wier de stad een dag laeter nog deur de Duutsers ebombardeerd.
Rouvroy
kan verwieze nae:
Greunienge
Greunienge kan verwieze nae:
Woiwodschap Święty Krzyż
Woiwodschap Święty Krzyż (Poôls: Województwo świętokrzyskie) is eên van de zestien woiwodschapp'n van Poôl'n en lig in middenzuud Poôl'n. De naem is ofeleid van de Góry Świętokrzyskie, een berhachtihe streek in de buurte, en 't beteêken letterlijk 't 'eilihe kruus. 't Woiwodschap besti sins 1 jannewari 1999 en is voe'ekomm'n uut de saemenvoehienge van 't voormaelihe woiwodschap Kielce en een stik van Tarnobrzeg.
Nae Opole is Święty Krzyż 't kleinste woiwodschap van Poôl'n.
Plekk'n in Święty Krzyż
't Woiwodschap tel 31 plekk'n en steeën die an ier erangschikt zien op inweunertal. Deze ciefers heln voe 2006. {| border="0" width="70%" 1. Kielce (207,718)
2. Ostrowiec Świętokrzyski (73,937)
3. Starachowice (53,092)
4. Skarżysko-Kamienna (49,131)
5. Sandomierz (25,088)
6. Końskie (20,667)
7. Busko-Zdrój (17,297)
8. Jędrzejów (16,577)
10. Pińczów (11,886)
11. Włoszczowa (10,782)
12. Suchedniów (8,911)
13. Połaniec (8,316)
14. Opatów (6,846)
15. Sędziszów (6,813)
16. Stąporków (5,986)
18. Ożarów (4,816)
19. Chęciny (4,252)
20. Chmielnik (4,005)
Briord
Briord is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Woiwodschap Święty Krzyż
Plekk'n in Święty Krzyż
21. Małogoszcz (3,943)
Briord
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Briord 'n inweunersantal van 800. De bevolkiengsdichteid bedroe 64,5 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Woiwodschap Święty Krzyż
Plekk'n in Święty Krzyż
22. Ćmielów (3,172)
23. Kunów (3,127)
24. Daleszyce (2,800)
25. Wąchock (2,760)
26. Koprzywnica (2,531)
27. Bodzentyn (2,241)
28. Osiek (1,955)
29. Zawichost (1,853)
30. Skalbmierz (1,323)
31. Działoszyce (1,068)
Henk Angenent
Hendrik Cornelis (Henk) Angenent (Woubrugge, 1 november 1967) is een voormaelig Nederlands marathonschaatser en spruut'ieskweker uut Woubrugge. Hie was winnaer van de Elfsteêdentocht van 4 januari 1997.
Meix-devant-Virton
thumb|Liggienge
Genemuujen
thumb|Liggienge
Genemuujen (Nederlands: Genemuiden, Sallands: Gällemuden) is 'n stadje in de gemeênte Zwartewaeterland (Overiessel) mie 10.000 inweuners (2022).
Toet 2001 wast 'n eige gemeênte.
Vee inweuners binne lid van de Nederlandse Hervormde Kerke, de Hersteld Hervormde Kerke of de Grifformeerde Gemeênten.
Lienks nae buten
<Gallery> Zwarte-Water, haveningang Genemuiden.JPG|Heavene van Genemuujen Jachin en Boazkerk in Genemuiden.jpg|Jachin- en Boazkerke Genemuiden - Hersteld Hervormde kerk-001.JPG|Bethelkerke </Gallery>
West-Europa
West-Europa is 'n deêl van Europa dat-a z'n eige onderscheidt van Zuud-, Noôrd-, Centraol- en Oôst-Europa doeu de geografie en deu de verschillen in geschiedenisse en cultuur.
In West-Europa leie volgende landen
Duutsland, Liechenstein en Zwitserland ore soms oôk toet West-Europa gerekend, awast ore ze meêstal gerekend bie Centraol-Europa.
Frankriek (zeker Zuud-Frankriek) oôrt deur eur liggienge en cultuur oôk wel toet Zuud-Europa gerekend.
8 december
8 december is d'n 342e of 343e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Rome
thumb|rechts|200px|Het [[Colosseum]] thumb|rechts|200px|De [[Trevifontein]] Rome is den oôdstad van Itâlië, een stad mit meer dan 2 miljoen inweuners. As ouwe hoofdstad van het Romeinse Riek in centrum van de Roams-katholieke Kerke is Rome bijzonder riek aan bezienswaerdigheden. Bekende voorbeelden van bezienswaerdigheden uut de tied van 't Romeinse Rijk zien het Colosseum, het Forum Romanum en het Pantheon.
Een voorbeeld van een bezienswaardigheid van latere doatum is de Trevifontein, uut de 18e eeuw. Het Sint-Pietersplein en de deer elegen Sint-Pietersbasiliek binne ok wereldberoemd.
Een deel van Rome stoat bekend as Vaticaânstad. Ier zetelt de Paus mee z'n medewerkers. Vaticaanstad is een zelfstandige staat, de kleinsten ter wearelt in valt dus niet onger Itâliaons gezag.
Mythe
thumb|200px|left|Romulus en Remus die ezoogd zyn deur de Lupa Capitolina. In de Ab Urbe Condita moestn de dichters Vergilius en Livius van keizer Augustus vertelln oe da Rome ountstoan is. 't Moeste dudelik zyn dat Rome deur de goodn esticht wos.
't Echte verhael
De geschiedenisse van Rome begunt round 1000 voo Christus, toune an de Latynn, en Itoalisch vook, gienkn goan weunn up 2 euvels (Palatyn en Esquilyn) an de riviere 'n Tiber. Doarachter zyn der nog 3 foazn ewist. Round 800 v.Chr. kwaamn der nieuwe dorptjes by up die twêe euvels en oek up e derdn, 'n Celio. Toune en ze oek voe 'n êeste kêe e meur ezet round de Palatyn. In de zesde êeuwe vieln d'Etruskn binn en ze kustn olle dorpn overneemn en ze verênigdn ze toet e stee. In de 4de êeuwe wos er byebouwd up de vier aar euvels en kwamt er e meur round olle zevene.
Doarachter is Rome uutegroeid van e stee tout e grôotmacht die ounder de keizers olle gebied'n rond de Middellandse Zeê veroverd adde en zelfs toet teegn Schotland kwame. Ok de verschillige Keltische stammn (Menoapiërs, Morienn) in nuze streekn moestn nunder overgeevn.
In 330 wundn der in Rome mêer of 1 meljoen mens'n, wa pas in de twintigste eêuwe weer 't geval was.
Sport
In Rome is voebal populair, mee AS Roma en Lazio Roma. Ze spele aoletweê in 't Stadio Olimpico en ok aoletweê in de Serie A.
1976
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
1896
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Trogons
Trogoniformes (Trogons en Quetzals)
De orde van de Trogoniformes besti mè uut 1 femielje, de Trogonidae. De femielje Trogonidae besti uut trogons en quetzals, veugels die an leven in tropische bossen over de ele waereld. De miste trogons komm'n echter wè voe in Midden- en Zuud-Amerika. Allin 't heslacht Apaloderma bevat Afrikaanse soôrten en 't heslacht Harpactes Aziatische soôrten.
1972
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Trogons
Trogoniformes (Trogons en Quetzals)
Ze nestel'n in boomhool'n en termietennest'n. Ze lèn pastelkleurihe eiers. De trogons uut 't heslacht Pharomachrus worn quetzals enoemd. De trogons zien 't miste verwant mie de vetveugel (Steatornis caripensis), de enihe veugel die a 'n nachtelijke vrucht'neter is. De vetveugel leef in grotten in Zuud-Amerika. De trogons en de vetveugel a'n dezelven voorouwer.
Buellas
Buellas is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Trogons
Indeêlieng
Uutesturven heslachten:
Buellas
Geograofische informaotie
Buellas lei op de coördinaot'n 46°12’ 0’’ N 5°8’ 0’’ L (46,2; 5,13333333333). 't Oppervlak omslit 10,2 km².
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Buellas 'n inweunersantal van 1 538. De bevolkiengsdichteid bedroe 150,8 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Saint-Léger
kan verwieze nae:
1977
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Middeleêuwen
thumb|[[Kasteel Westhove]] thumb|[[Slot Aemstie vanuut 't durp 'ezieje]] thumb|[[Slot Moermond]]
1977
thumb|De meule van [[Erremu nae de brand in 1977]]
Middeleêuwen
De Middeleêuwen was een periode in de Europese geschiedenisse, grofweg van 500 toet an 1500 nae Christus. In dizze tied vonge vee belangrieke verandering plaes. D'r kwamme steden, kasteêlen en kloôsters. Zeêland dat voordien naegenoeg onbeweund was wor een welvaerend gewest.
Zeêland
Vanaf die elfde eêuwe wiere veul gebieden in Zeêland ingepolderd. Dit werd gedaen in opdracht van de Vlaomse abdie-en die Zeêland grotendeêls in handen hadden. Et bouwen van dieken kostte veel moeite, omdat er gene goeie gereedschappen wazzen. Langsiem wiere de ielanden deur inpoldering wat groter. Op de schorren en slikken wieren schaopen gehouwe. Deur de wol ontstond er wolhandel. Rond die tijd speêlden abdieen en kleusters een belangrieke rol in 't leven in Zeêland. De monniken zorgen erveur dat de landbouw geordend verliep. Hierdeur nam de handel en zo ook de welvaert toe. De bevolking groeide; in de twaolfde en dertiende eêuwe ontstonden er veul dorpen. De dorpen wieren alleên belangriek wanneer er een kerk stond. De eeste plekken die a stadsrechten krege, ware Aereburg in 1127 èn Biervliet 1183. Middelburg kreeg stadsrechten in 1217, uitgeriekt door Johanna van Constantinopel, gravin van Vlaondere, en Wullem I, graef van 'Olland. Rond die tied ontstonden de waterschappen. Omdat er verschillende eilanden wazzen, was er niet een bepaolde taol die in heêl Zeêland wier gesproken.
Zeêland wier allang betwist deur de graven van Vlaondere en 'Olland. In 1012 werden door kiezer 'Endrik II de Zeeûwse eilanden en 't gebied dat later de Vier Ambachten zou wurden, beleênd aan Boudewijn IV van Vlaondere. Deur de Investituurstried viel 't gebied vanaf 1076 echter onder de Graef van 'Olland, als leên van Vlaondere. Dit leidde tot verschillende schermutselingen tussen Floris III van 'Olland en Filips van de Elzas, graef van Vlaondere. Floris III begon tol te heffen bie Geervliet wat de Vlaomse handel op 't Rijnland belemmerde. Daarnaast liet hij Vlaomse schepen kapen en maakte mie de Heer van Beveren aanspraak op Waesland. Filips van de Elzas greep in 1158 in en Floris III moest zich onderwerpen aan Filips. In 1166 stelde Floris III de tol bij Geervliet weer in, waarop Filips wederom ingreep en Floris gevangennam. Deze moest hierdeur 't in 1167 overeêngekomen Verdrag van Brugge accepteren, waardeur de Vlaomse keuplui in 'Olland rechten kregen over Zeêland. Dit verdrag bepaolde de situatie in Zeêland veur meêr dan een eêuwe. In d'n 12e eêuwe had Vlaondere dus de overhand, maer mie 't groeien van de 'Ollandse macht verscheuf dit in de 13e eêuwe.
Toen Margaretha van Vlaondere haer kinderloze zuster Johanna in 1244 opvolgde als gravinne van Vlaondere en 'Enegouwe, brak een stried los tussen de kinderen uit Margaretha's biede huwelijken, de Avesnes en de Dampierres. De Franse koning, in 1246 mie de arbitrage belast, wees Vlaondere toe aan haor zeun Gwijde van Dampierre en 'Enegouwe aan haer zeun Jan van Avesnes, feitelijk later haor kleinzeun Jan II van Avesnes.
In 1253 kwam 't tot de Slag bie Wasschappel. Gwijde van Dampierre leêd hierbie een nederlaog in de stried mie ziên halfbroers Jan en Boudewijn van Avesnes. Op 2 oktober 1256 wist Otto II van Gelre Margaretha van Vlaondere en Floris de Veugd tot 't Verdrag van Brussel te bewegen, waorbie Zeêland aan 'Olland toekwam. Hur zeune, Gwijde van Dampierre, bleêf dit echter anvechte.
Et 'Uus van Avesnes heersende vanof 1299 in een personele unie ok over de graefschappen Zeêland en 'Olland. Na de doôd van Floris V in 1296 stong zien jonge zeune Jan in eerste instantie geheel onger invloed van de Vlaomsgezinde Jan III van Renesse. Op 30 april 1297 droeg Jan 't bestier echter over an Wolfert van Borssele. Na een conflict mie 't stadsbestuûr van Dordrecht wier Van Borssele op 1 augustus 1299 vermoôrd. Hierna benoemden de steden Jan II van Avesnes, graef van 'Enegouwe als regent en op 27 oktober 1299 droeg Jan I de regering voo een periode van 5 jaor an hem over. Twee weken later sturvende Jan, 15 jaer oud, en mie hem stierf ook 't 'Ollandse 'Uus uut. Jan van Avesnes, die diens naoste mannelijke erfgenaem was, wier na diens dood in 1299 Graef van 'Olland. Veurtaon was 'Olland in een personele unie mie 'Enegouwe verenigd onder 't 'Enegouws 'Uus.
In 1300 / 1301 wist Jan van Avesnes de Franse successen in Vlaondere uit te buuten om zien positie te consoliderene. Hij versloog de Zeeûwse opstandelingen en maokte z'n broer Gwijde van Avesnes tot bisschop van Utrecht in 1301.
In 1297 keerde graef Gwijde van Dampierre zich tegen de Franse invloed in Vlaondere en sloot een militair verbond mie Engeland. In 1300 was 't Franse geduld op en Filips de Schone liet Vlaondere bezetten en annexeren mie ulpe van Fransgezinde stadsbestieren (leliaards). Graef Gwijde werd gevangengezet, maor kon rekenen op steun van de Liebaards: adel, ambachtslieden en boeren. Openlijk verzet vond plaets tiedens de Brugse metten op 18 mei 1302, een bloedige overval van Bruggelingen op Franse troepen die een dag eerder de onrustige stad hadden ingenomen. Et bleek de opmaot voor een bevriedingsoffensief richting Kortriek en op 11 juli wieren de Fransen bie die stad verslagen in de Guldensporenslag onder leijding van Wullem van Gulik, Gwijde van Namen, Phillipus Baelde, Pieter van Belle, en Jan III van Renesse.
Deur de rust in 't zuujen kon Gwijde van Dampierre, graef van Vlaondere, zich richten op zien oude rivael, Jan II van Avesnes, graef van 'Olland en 'Enegouwe. Deze had in de Guldensporenslag meegestreden mie de Fransen. In februari 1303 werd et offensief in 'Enegouwe begonnen. Lessen werd op 2 april veroverd en mie 22 dorpen in de omgeving in de brand gestoken. Als wraok ging de zeventienjarige zeun van Jan van Avesnes, Wullem III, op plundertocht vanuut Erremu nae 't eiland van Kezand.
Hierop formierden de Vlaominge in Sluus een vleut die onder Gwijde van Naemen, de zeun van Gwijde van Dampierre, de rechten op Zeêland opieste. Dit werd gesteund deur 't Vlaomsgezinde deêl van de Zeeûwse edellieden die deur Wullem van Avesnes waoren verbannen. Op 23 april verliet d'n vleut de haoven op weg naer 't Sloe, tussen Walcheren en Zuud-Beveland. Jan II van Avesnes liet de verdediging over aan zien zeun Wullem.
Nae wat plundertochten in 't noor'n van Frankriek deu de Vlaomingen zegden zie in 't veurjaor van 1304 't bestand op mie 'Olland. De Vlaominge trokken om Zurrikzeê heên - 'Olland en Utrecht binnen, waerna Jan II van Braebant zich bie de Vlaomingen aensleut. In maort 1304 brachten zij onder Gwijde van Naemen op Duiveland een nederlaeg toe aan Jan II van Avesnes zeun, Wullem. Bisschop Gwijde van Utrecht werd gevangengenomen en in Utrecht volgde een anti-'Ollandse reactie. 'Olland en Zeêland zelf vielen grotendeels in handen van Gwijde van Naemen of van Jan II van Braebant, die zich bij de aanvallers had gevoegd. Utrecht, Leiden en Delft wiere ingenomen.
Alleên Dordrecht en Haarlem hielden stand. Witte van Aemstede, de bastaerdzeun van graef Floris V, wist de 'Ollandse steden echter weer aan de ziede van Wullem te brengen, waarna de Vlaominge zich terugtrokken uit 'Olland. Hierop volgde 't Vlaoms beleg van Zierikzeê. Zierikzeê hield stand, maar driegde te verhungeren.
Ondertussen verliep eind juni 't bestand mie Frankriek. De Franse koning, Filips de Schone, had een machtig landleger gevormd, dat begin augustus de zuidgrens van Vlaondere overstak en via een omweg Doornik beriekte. Een paar weken daarvoor had hij admirael Rainier Grimaldi naar 'Olland gestuurd om steun te bieden. Op 10 en 11 augustus vond de Slag bie Zierikzeê plaots. Dit resulteerde in een Frans-'Ollandse overwinning, waarna de Vlaominge et beleg ophieven. Een week na de slag versloeg 't hrote landleger van Filips de Schone de Vlaominge in de Slag bie Pevelenberg. Uuteindelijk bie de Vrede van Paries van 1323 tussen Vlaondere en 'Enegouwe / 'Olland zag de graef van Vlaondere af van aenspraoken op Zeêland en erkende de graef van 'Olland als graef van Zeêland.
Verdronke durpen
In deZeêland bin d'r in de loôp van de Middeleêuwen tal van durpen verdwene deur sturmvloeden, geulverplaetsieng en opzettelijke inundaties. Ieronder een lieste van verdroenke durpen in Zeêland.
736px
Van den Vos Reynaerde
Van den vos Reynaerde (tehenwoordig ok we Reinaart de vos of Reinaert de vos) is een episch dierdicht dat geldt as een 'oogtepunt in de Nederlandse middeleêuwse literatuur. Het telt in totaal 3469 versregels en is 'eschreven in het Diets. 'verheal speelt z'n eigen of in de het tehenwoordige grensgebied tussen Zeêuws-Vlaonderen en Oôst-Vlaonderen. In 'Ulst stit een standbeeld voor de beroemde vosse.
Beisn een dag an 't hof van keunienk Nobel zyn olle bêes'n te plekke, buut'n Reynaert de vos. Reynaert en is gin froai'n en aol d'aere bêes'n kloagn dervan. 'n Keunienk wult nem ankloagn en ne zendt Bruun en Tybeert achter Reynaert. Mo 'n dien is vaneigens veel te lêep (peis mor an d'uutdrukkienge 't Is e lêepn vos) en ne lokt z'in de volle deur diengn te zeggn woa dan ze gin nêen en kunn teegn zeggn. Bruun grakt vaste at 'n zêem wult eetn en Tybeert in 't hennekot van e paster at 'n muuzn wult pakkn.
't Is uutendelik de koozn van Reynaert (Grimbeert) die nem kut overtuugn voe mei te goan. At 'n vôorn 'n keunienk stoat, wulln ze nem van olles te laste leggn, mo Reynaert zei da Nobel moeste uppassn van Isengryn (Reynaert ze voader), Bruun en Tybeert en dan ze voun 'n trôon over te neemn e masse goud han. 't Wos de keunienginne die nem overtuugde voen de drie te stekkn en up te sluutn. Reynaert zevve wos dus vry en gienk zogezeid op bedevoart nao Rome.
Saint-Léger (België)
Saint-Léger (Gaumais: Sint-Ldjir) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 3.700 mins'n (2022).
1978
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Eemsdelta
Eemsdelta is 'n gemeênte in de provincie Greunienge mit 45.000 inweuners.
Hasselt (Nederland)
Zie ok: Hasselt (België)
Hasselt (Sallands: Asselt) is 'n stadje in de gemeênte Zwartewaeterland (Overiessel) mie 7.500 inweuners (2022).
Toet 2001 wast 'n eige gemeênte.
Hasselt is d' oôdplekke van Zwartewaeterland.
Wikipedia
thumb|right|'t Loho van Wikipedia Wikipedia is 'n online encyclopedie zonder winsoôgmerke, dat-a wil zegge dat d'r hin held mie verdiênt wor. Wikipedia zen doel is 't maekn van 'n encyclopedie in iedre taele. Neffen encyclopedische artikels beschik Wikipedia ok over infermasie over zaok'n die an in 't nieuws zien en derhelijke. Iedreên is vrie om de infermasie te bewerk'n.
Kenmerk'n
De drie krakterestieke kenmerk'n van Wikipedia op 't World Wide Web zien:
Geluud
Heluud is trillege van de lucht. Heluud kah wan zien in de vurm va muziek, moah t kun'n oek aore ding'n zien.
1979
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Lucht'aeven Cam Ranh
thumb|Luchtaeven Cam Ranh
Luchtaeven Cam Ranh (Vietnameês: Sân bay Cam Ranh) lig vlak bie den nasjonaole lucht'aeven Dong Hoi en lig bie Cam Ranh, in de provincie Khanh Hoa in Vietnam. De lucht'aeven is te bereiken deur middel van eên spoôrlien. De lucht'aeven is 'ebouwd deu 't Amerikaonse leger tiejes de Vietnamoôrlog in de jaeren '70. De landiengsbaene is naebie drie kilomeêter langk.
Tintigny
thumb|Liggienge
Tintigny (Gaumais: Tintnî) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 4.400 mins'n (2022).
1980
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Zwartsluus
thumb|Liggienge
Zwartsluus (Nederlands: Zwartsluis, Sallands: De Sluus) is 'n plekke in de gemeênte Zwartewaeterland (Overiessel) mie 4.900 inweuners (2022).
Toet 2001 wast 'n eige gemeênte.
Niue
Niue is een eilan'nstaetje in Polynesië in de Hroôte Oceaon in 't werelddeêl Oceanië. Niue lig ten oôssen van Tonga, ten wessen van de Cook-eilan'n en ten zuden van Amerikaons Samoa. Niue ei een oppervlak van 260 km2 en 't oôgste punt lig op 65 meter. In 2016 weunen der 1.612 minsen. 't Eilanje is nie onafankelijk, mè ei een Vrieën Associaotie mie Nieuw-Zeêland.
Heschiedenisse
James Cook zag as eêssen Europeaon in 1774 Niue. Ie probeern drie keêr op 't eiland te komm'n, mè vanwehe de Polynesische inweuners die an ulder nie hoed ezind waeren, lukn dat nie. Omda Cook docht dan de inweuners bloed op der tan'n an esmeêrd, wat a volhens de lehende echter roôie benaonen waeren, noem'n Cook 't eiland 'Savage Island' (Wild eiland).
Laeter kreeg 't eiland zen offisjele naem, Niu ē, wat a zoiets as 'ouwer van kokesnoten' beteêken. Den offisjele naem is noe Niuē fekai, 'wilde ouwer van kokesnoten'.
Niue is ok nog een poosje Brits protectoraot ewist, mè in 1901 wier Niue veroverd deur Nieuw-Zeêland en in 1974 kreeg Niue de staetus van een Vrieën Associaotie. Robert Rex wier den eêssen president van Niue.
Heografie
Der zien vuuf hroôte koraelriffen op Niue, naemelijk:
Economie
thumb|250px|Kaerte Niue De economische activiteit'n op Niue bestaen vurral uut zelfvurzienende landbouw en der is ok een klein bitje industrie. Der worn onder aore passievruchen, kokesnoten en honieng verwerkt. Vaddere inkomsen zien 't toerisme en de verkoôp van poszehels. Qua economie is Niue sterk afankelijk van Nieuw-Zeêland.
Flora en fauna
Op Niue leven slechs ienkele zoogdieren, wivan onder aore de Tongavleêr'ond (Pteropus tonganus). Vadder leven in de riffen rondom 't eiland vee vissesoôrten, walvissen, dolfien'n en vanzelfspreek'nd koraelen.
Hebeurtenisse
In jannewari 2004 wier Niue etroffen deur de cycloon Heta wideur an 300 minsen dakloôs wiern en 2 minsen wiern edoôd. De uzen wiern nie mi herbouwd en de minsen trokk'n wig. Nieuw-Zeêland stell'n as reactie ierop da wunnir a de bevolkienge nog vadder ofneem, Niue zen udihe status hi verliezen. Den udihe houverneur, Mititaiagimene Young Vivian, ei dit ofewezen.
Plekken op Niue
Op Niue lihhen veêrtien verschill'nde plekken, wivan de hroste stad en den oôdstad Alofi is. De stad Alofi besti echter wer uut twi deêl'n, Noôrd- en Zuud-Alofi, die an saemenevoegd zien. Ier een tabelletje mie de plekken op Niue:
Topleveldomein
Niue ei ok een eihen topleveldomein, .nu. Vurral in Nederland wor dit topleveldomein vee hebruukt voe homepages vanwehe ok 't Nederlandse woôrdje 'nu'.
Ans
thumb|Liggienge
Ans (Waels: Anse) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luuk. D'r weune 29.000 mins'n (2022).
Vaux-sur-Mer
thumb Vaux-sur-Mer is 'n hemeênte in 't Franse departement Charente-Maritime (rehio Poitou-Charentes) en 't teln in 2005 3.696 inweuners. De plekke maekt deêl uut van 't arrondissement Rochefort. Vaux-sur-Mer ei een oppervlakte van 6,0 km2 en een bevolkiengsdichteid van 616 inweuners per km2.
Biezonder'eden
Vaux-sur-Mer lig in 't wessen van Frankriek en der sti een kerke uut de 11e eêuwe die a deêl uut maekt van een abdie die a ebouwd is op de ressen van een Gallo-Romeinse tempel. Toerissen komm'n ni Vaux-sur-Mer voe 't strand, 't strand van Nauzan.
1404
Gebeurtenissen
thumb|[[Filips de Stoute, 'ertog van Bourhondië]]
Vaux-sur-Mer
Biezonder'eden
De burhemeêster van Vaux-sur-Mer is sins 2001 tot 2008 Gilbert Naudin. 't Oôgste punt van Vaux-sur-Mer is 27 meter, 't laegste punt, Atlantischen Oceaon, lig op 0 meter.
Uden
Uden is 'n stad in de gemeênte Maeshorst (Noord-Braebant) mie 37.000 inweuners (2022). Toet 2022 wast 'n eige gemeênte.
't Gemeêntehuus van Maeshorst stoôt in Uden.
Léglise
thumb|Liggienge
Léglise (Waels: Leglijhe / Lèglije) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 5.700 mins'n (2022).
Alken (België)
thumb|Liggienge
Alken (Limburgs: Alleke) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Limburg. D'r weune 12.000 mins'n (2022).
1981
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
't Oôgeland
't Oôgeland is 'n gemeênte in de provincie Greunienge mie 48.000 inweuners.
Deur 'n gemeêntelike erindeêlienge is in 2019 de nieuwe gemeênte 't Oôgeland uut de ouwe gemeênten Bedum, De Marne, Eemsmond en (groôtendeêls) Winsum ontstaen.
't Gemeêntehuus stoôt in Winsum.
Bossele
Mee Bossele kan bedoeld ore:
Zuud-'Ollandse eilan'n
’t Gaet om de (vomaelige) eilan'n:
Deu d'n anleg van bruggen, tunnels en dammen is alleên Tiengemeêten nog e' echt eiland.
De Zuud-'Ollandse eilan'n komen overeên mit 't Waeterschap Ollandsen Delta.
Noordlaren
thumb|Noordlaren liet in 't zuuden van de voormaelige gemeênte [[Haren (noe bie Greunienge)]]
Noordlaren (Greuniengs: Noordloaren, Noordloarn) is 'n plekke in de gemeênte Greunienge mie 550 inweuners (2022).
Tis de enige plekke in Greunienge waor nog 'n hunebed stit.
Holten
thumb|Liggienge
Holten (Sallands: Hooltn) is 'n plekke in de gemeênte Riessen-Holten (Overiessel) mie 9.400 inweuners (2022).
Toet 2001 wast 'n eige gemeênte.
Holten leit in 't Salland.
De Sallandse Heuvelrik (waeronger de Holterberg) leit bov'n Holten.
Ceignes
Ceignes is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Ceignes lei op de coördinaot'n 46°7’ 0’’ N 5°30’ 0’’ L (46,1166666667; 5,5). 't Oppervlak omslit 10 km².
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Ceignes 'n inweunersantal van 273. De bevolkiengsdichteid bedroe 27,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Certines
Geograofische informaotie
Certines lei op de coördinaot'n 46°7’ 0’’ N 5°16’ 1’’ L (46,133; 5,267). 't Oppervlak omslit 15,9 km².
Cerdon (Ain)
Cerdon is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Certines
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Certines 'n inweunersantal van 1 288. De bevolkiengsdichteid bedroe 81,5 mins'n per km².
Cerdon (Ain)
Geograofische informaotie
Cerdon lei op de coördinaot'n 46°5’ 0’’ N 5°28’ 0’’ L (46,0833333333; 5,46666666667). 't Oppervlak omslit 12,3 km².
Certines
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Oldambt (gemeênte)
Oldambt is 'n gemeênte in de provincie Greunienge mie 39.000 inweuners.
Cerdon (Ain)
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Cerdon 'n inweunersantal van 758. De bevolkiengsdichteid bedroe 62,1 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Oldambt (gemeênte)
Deur 'n gemeêntelike erindeêlienge is in 2010 de nieuwe gemeênte Oldambt uut de ouwe gemeênten Reiderland, Scheemda en Winschoten ontstaen.
't Gemeêntehuus stoôt in Winschoten.
Trooz
thumb|Liggienge
Trooz (Waels: Li Trô) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luuk. D'r weune 7.800 mins'n (2022).
Costa Rica
Costa Rica (Spaons voe 'de rieke kuste), offisjeel de Rippebliek Costa Rica, is 'n land in Min'n-Amerika dat a in 't zuden hrens an Panama en in 't noôrn an Nicaragua. In 't oôssen hrens 't et an de Caribische Zeê en in 't wessen an de Hroôte Oceaon. Den oôdstad is San José.
Heschiedenisse
Den oôrsproenkelijke bevolkieng bestoeng uut de Chibcha-indiaon'n, die an varre voe de komst van de eêste Europeaonen a in Costa Rica weun'n. Naeda Columbus in 1492 Amerika a ondekt, volhene in rap tempo aore reizen ni Amerika en in de 16e eêuw wier Costa Rica deur de Spanjaorn onderworp'n. In 1821 wier 't onafankelijk van Spanje en hoeng een stik van 't Mexicaonse Riek vurm'n, wivan an de Min'n-Amerikaonse lan'n der eihen in 1823 ofscheien om de Vereênigde Staeten van Centraol-Amerika te vurm'n. Dit bondhenoôtschap viel in 1840 uut mekaor.
Den eêste democraotische verkieziengen von'n plekke in 1899, winae a 't land slechs twi keer deur heweld om politiek reen'n kreeg te maeken. Dit waern de reherieng van dictaotor Federico Tinoco Granados van 1917 toet 1919 en een kleine burheroôrlog nae een omstreeën verkieziengsuutslag in 1948. Iermie is Costa Rica eên van de veiligste lan'n ter waereld.
De burheroôrlog wier ewon'n deur José Figueres Ferrer, die a 't leher afschaffen en een nieuwe hrondwet opsteln. Costa Rica eêt ok wè 't 'Zwitserland van Centraol-Amerika', omda 't eên van de riekste lan'n van Centraol-Amerika is.
Heografie
Costa Rica is eên van de lan'n op de istmus, de landiengte, van Centraol-Amerika. Ten noôrn lig Nicaragua, ten zuden Panama, lienks de Hroôte Oceaon en rechs de Caribische Zeê. 't Min'n van 't land wor edomineerd deur een bergkeetn, de kussen zien vlak. Vadder oor Kokeseiland bie Costa Rica.
't Oôgste punt van Costa Rica is Cerro Chirripó mie 3810 meter. 't Land besti oôdzaekelijk uut tropisch rehenwoud, wivan a een hroôt stik nationaol park of reservaot is. 25% van 't land is beschermd hebied. Ok komm'n der in de provincie Guanacaste hraslan'n voe en op sommihe plekk'n lans de kust manhroôven.
Vadder tel Costa Rica nehen vulkaon'n, naemelijk: Arenal, Poás, Irazú,Turrialba,Tenorio, Orosi, Rincon de la Vieja, Miravalles en Barva.
Bestierlijke indeêlieng
Costa Rica is onderverdeêld in zeven provincies, wirover a 't een houverneur as oôd sti. Dezen wor deur de president anewezen. De provincies, die an mistal dezelfde naem èn as den oôdstad, zien wee onderverdeêld in kantons. De provincies zien:
Politiek en bestier
Costa Rica is sins een lange tied een democraotie en der zien hin politieke oneênigeden ewist sins de burheroôrlog van 1948. In 1949 wier 't leher deur president José Figueres Ferrer ofeschaft, en in den udihe situaotie ei 't land nog steeds hin leher.
Steed'n
Ienkele steed'n in Costa Rica zien:
Flora en fauna
Costa Rica ken een uutebreid anbod en beêstesoôrten die an soms typisch Centraol-Amerikaons zien, mè soms ok Noôrd- of Zuud-Amerikaons. Wasbeêr'n en prairiewolven zien typisch van 't noôrn, mierneters en aopen van 't zuden en quetzals en aerdbeihifkikkers zien wee typisch Min'n-Amerikaons.
De miste Costaricaonse diersoôrten leven in de rehenwouen, mer ok in de koraolriffen verberhen een hroôt antal diersoôrten der eihen. In Costa Rica zien duzende soôrten onhewurvelde, ca. 150 amfibieën, 215 reptiel'n, bieni 900 soôrten veugels en ca. 250 zoogdieren te vin'n. Iervan zien een hroôt antal, zoas de manhroôveamazilia (Amazilia boucardi), endemisch in Costa Rica.
Aywaille
thumb|Liggienge thumb|Kaerte
Wim van Gelder (CDA)
Willem Teunis (Wim) van Gelder (Amsterdam, 21 jannewari 1942) is 'n Nederlandse politicus van de ARP en laeter 't CDA.
Um was van 16 september 1992 toet 31 jannewari 2007 commissaoris van de Konienk van Zeêland. Um was d'n opvolger van Kees Boertien en wier opgevolgd deu Karla Peijs.
Van 1974 toet 1992 was um lid van de Provinciaole Staeten en van 1978 toet 1992 van de Gedeputeerde Staeten van Noord-'Olland.
Wanze
thumb|Liggienge thumb|Kaerte
Wanze (Waels: Wonze) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luuk. D'r weune 14.000 mins'n (2022).
Sunnemaere
thumb|250px|Sunnemaere in de gemeênte Schouwen-Duveland 250px|right|thumb|De kerke van Sunnemaere 250px|right|thumb|Sunnemaere in 1910 250px|right|thumb|Geboortehuus van Pieter Zeeman Sunnemaer is een plekke op Schouwen-Duveland mee 749 inweuners in 2016. Toet an 1 jannawari 1961 was Sunnemaere een zelfstandige gemeênte, weernae 't wier in'edeeld in de gemeênte Brouwes'aeven.
Geschiedenisse
Het durp is 'enoemd nae Sonnemare of Sunnonmeri, het waeter tussen de eilanden Bommenee en Schouwen. Zowe "Sonne" as "Mare" betekent waeter. Naedat in 1374 de noordeleke Gouwe was of'edamd, verzandde dit waeter arde, weernae het in 1401 wier in'epolderd. Vroeher wier er in de polder vee meekrap verbouwd.
In 1682 wier het voortdurend deu overstroômingen 'eteisterde Bommenee definitief verlaoten. Het groôste deel van de beweuners vestigde zich an de diek bie Sunnemaere. Hier ontstong 't durp Nieuw-Bommenee. In 1865 ging Nieuw-Bommenee op in de gemeente Sunnemaere. De kerk is 'ebouwd in 1867, as vervanging van de 15e-eêuwse kerk die in 1866 was of'ebroken. Korenmeule De Korenblome is een stellingmeule uut 1873. Een buste van Nobelprieswinnaer Pieter Zeeman, in 1950 'eschonken deu Amsterdam, stit naest z'n geboortehuus.
In het durp bin de volgende volksverhaelen bekend uut 't verleden:
Geschiedenisse
thumb|300px|De ontdekking van [[Amerika deu Christoffel Columbus, een van de belangriekste gebeurtenissen uut de geschiedenisse.]] Ut woôrd geschiedenisse is de bestudeêrieng van ut verlee'n. Een synoniem van 't woôrd geschiedenisse is historie. Geschiedenisse is een breêd terrein 't a buvobbeld kan haene over de geschiedenisse van de mènsen of van de aerde. De geschiedenisse wor ebaseerd op archeologie en are bronnen as boek'n en interviews. De tied toen a'n ze nog nie konn'n schrieven sti bekend as de prehistorie. Mènsen kunn'n der eihen bezig ouen bie geschiedenisse as verriekieng van de heêst en om te leêr'n oe a'n de mènsen toen leefden.
Sunnemaere
Betje van ’t Veer
Betje van ’t Veer is een Zeeuws volksverhaal. De vrouwe woonde kort bie de hâêven. Op ’n keer motte d’r stêênen gemend worre voe d’n burgemêêster. Betje stieng op d’n diek toen d’eerste waegen kwam. Ze zei tegen d’n knecht, die der op zat: “Mo je stenen menne?” “Jaet,”, zei de knecht, “wat zou dat?” Ze zei: “O, niks ôôr, ‘k vind ’t best, mae je mo toch oppasse, da j’er gin verliest.” Ie zei: “Verlieze, mèns, ‘k è ‘n nieuwe waegen, di zakke ze nie deurene.” Mae toen ’n z’n waegen elaôe ao en ni ’t durp ree, mos ’n ielk ôôgenblik van de waegen, omd’t er anoudend een hôôp stenen op de weg vielen. En zo gieng ’t mie aôl de waegens. D’r waeren d’r die mè mie ’n alf voer op ’t durp kwaeme. Ââl de knechts waere gewoon bek af van ’t stenen raepe.
Dhaka
Dhaka, vroeger Dacca, (Bengaols: ঢাকা) is d'n oôdstad van Bangladesh. D'r weune 6.970.000 mins'n (2011).
Sunnemaere
Jewanna Hoeke
Di woonde vroeger ene Jewanna Hoeke, ’n zuster van ’n grôôten boer, Daan Hoeke. Die kon ok tôôvere. Op ’n keer zou ’t er ’n uutvoerige wezen op ’t durp. Een jongen en een meisje, die tegen Jewanna tante mosse zegge, zoue d’r ok ni toe gaen. Jewanna zei ’s mirrigs: “Motte julder ok ni die uutvoerige?” Ze zeie van ja en Jewanna zei toen: “Pas dan maer op. Oe laete komme je nir uus?” Ze zeien: “Om twelf ure.” “Noe,” zei tante, “’k zegge je nog êêns: pas maer op.” Ze begrepe d’r nie vee van wat of tante bedoelde, mae ’t zou wè uutkomme. ’s Nachs om twelf ure gienge ze van ’t durp nir uus. Een kwartier buten ’t durp, op de Zonnemairse diek, zagge ze inêêns een planke schot over êêl de brêêdte van d’n diek stae. Ze konne d’r nie verbie. Ze liepe ni ’t durp terug en verteld’n an de velwachter wat ‘r opdee. Die gieng mie ulder mee, mae di was nergens mi een planke schot te bekenne. Ok toen de velwachter allêêne terug gieng, ei ‘t ’n niks mi ezieë. Laeter eit’n wè ’s ezeid: “Z’aan nie direkt ni ’t durp terug motte lôôpe, dan aan ze nog wè are dienge beleefd.”
Geschiedenisse
Indeêlieng
De geschiedenisse is in te deêl'n in verschill'nde perioden. Der zien verschill'nde opties meugelijk qua indeêlieng. We stell'n deze indeêlieng:
Elk land verschill'nd
De geschiedenisse is per land verschill'nd. Je kan wè verheliekbère geschiedenissen ène, mè toch is de geschiedenisse aoltied ars.
Olympische Speêl'n
thumb|350px| De Olympische Speêl'n bin een groôt sporthebeuren wa-a om de vier jaer wor 'ehouwen.
D'r bin zeumer- en winterspeêl'n.
Schoôn'eidsspecialiste
thumb|250px|Rugmassage Een schoôn'eidsspecialiste voert 'n verzurgende, ontspannende handeling uut op 't gezicht in lichaam. Een schoôn'eidsspecialiste verzurgt de huud, geeft een make-up of advies voo de be'andelieng van 'uudproblemen in verkoapt producten.
Pekela
Pekela is 'n gemeênte in de provincie Greunienge mie 12.000 inweuners.
Deur 'n gemeêntelike erindeêlienge is in 1990 de nieuwe gemeênte Pekela uut de ouwe gemeênten Nieuwe Pekela en Ouwe Pekela ontstaen.
't Gemeêntehuus stoôt in Ouwe Pekela.
Awans
thumb|Liggienge
Awans (Waels: Awan) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luuk. D'r weune 9.200 mins'n (2022).
Theux
thumb|Liggienge
Theux (Waels: Teu) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luuk. D'r weune 12.000 mins'n (2022).
Jacob Cats
thumb|Jacob Cats ([[Michiel Jansz van Mierevelt, 1634)]] thumb|Het ouwerlek huus van Jacob Cats in [[Brouwes'aeven]]
Jacob Cats (Brouwes'aeven, 10 november 1577 – D'n Aeg, 12 september 1660) was een dichter, jurist en politicus. Cats is ok bekend as Vaoder Cats. Cats wier 'eboren as vierde kind vant gezin. Um z'n femilie was regentenfemilie uut Zeêland. Jacob Cats zat eêst op de Latiense school in Zurrikzeê en bezocht deernae de universiteite van Leiden. Hij promoveerde in Orléans en deed z'n eed as advocaot in D'n Aeg.
In 1603 wier um stadsadvocaot van Middelburg en op 29 meie 1605 trouwende um in de Nieuwe Kerke van Amsterdam mie de 26-jaerige Elisabeth van Valckenburg uut Antwerpen.
Rond 1612 hiew'um z'n eige bezit mie het bedieken van land in Zeêuws-Vlaonderen. Nae een antal jaer was'n groôtgrondbezitter 'eworren.
Van 30 oktober 1621 toet an 31 maerte 1623 was'n pensionaoris van Middelburg. Laeter was'n pensionaoris van Dordrecht van 1623 tot an 1636. Op 3 juli 1636 wier um benoemd as raedpensionaoris van 'Olland. Dat was'n toet an 1651.
Ie trok z'n eihe vromme nae de Munniken'of bie Grieps en lei z'n eihe toe op 't maeken van hedich'n. Op Zurgvliet in D'n Aeg gint'n uut de tied int huus dat nie as ambtsweuning van de minister-president in gebruuk is, het Catshuus.
Stadskanaol
Stadskanaol is 'n gemeênte en plekke in de provincie Greunienge. De gemeênte ei 32.000 inweuners, de plekke 19.000.
Deur 'n gemeêntelike erindeêlienge is in 1969 de nieuwe gemeênte Stadskanaol uut de ouwe gemeênten Onstwedde en (gedeêltelijk) Wildervank ontstaen.
Graefschap 'Enegouwe
thumb|'Enegouwe en [[Graefschap Naemen|Naemen in 1477]]
't Graefschap Enegouwe was 'n graefschap in de Middeleêuwen.
Cessy
Cessy is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Cessy lei op de coördinaot'n 46°19’ 0’’ N 6°4’ 12’’ L (46,3191666667; 6,07). 't Oppervlak omslit 6,3 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Cessy 'n inweunersantal van 2 283. De bevolkiengsdichteid bedroe 356,7 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Vuurtoren Ouwdurp
thumb|250px|rechts|Vuurtoren van Ouwdurp. thumb|250px|rechts|D'n toren bie d'n aevond. De Vuurtoren Ouwdurp (ouwere uutspraek: Viertoren Ouwdurp, plaetselijke bekend as D'n toren) staot in de duunen van Ouwdurp bie de Groenediek in de buurte van Vissershoek. De vierkante bakstêêne toren is in 1947-1950 'ebouwd in heid een hoagte van 56 meter. In 2007 is d'n toren erkend as Rieksmonument.
In 1862 stong d'r al een gietiesderen toren op 't eiland. In 1911 wier d'n toren vervange deur een toren van gewaepend beton. Op 5 meie 1945 hao de Duusters d'n toren op'ebleaze. D'n toren is saeme mit de Brandaris op Terschelling de leste vuurtoren in Nederland die nog bemand is. In scheepvaartkriengen heit deze post de benaeming kustwachtpost Ouwdurp en is een anspreekpunt voor kotters en aore scheêpen die het Goereese Gat invaere. De toren is niet ope voor publiek.
Willibrordbiebel
De Willibrordbiebel is 'n versie van de Biebel. 't Is 'n Nederlandstaelihe Biebelvertaelienge van de Katholieke Biebelstichtienge (KBS). Ze wier in opdracht van de Roôms-katholieke Kerke geschreev'n ter vervangienge van de Petrus Canisiusvertaelienge.
't Nieuwe Testamant is as eêste vertaeld ewor'n, uut de Hriekse hrondtekst. De Willebrordvertaelienge bevat vèdder 't geheêle Ouwe Testamant, rechstreeks vertaeld uut de Hebreeuwse hrondtekst. De Biebelboek'n staen in de volgorde zoas hebrukelik binn'n de Roôms-katholieke traditie. De deuterocanonieke boek'n staen biehevolg verwerkt tuss'n de boek'n van 't Ouwe Testamant. De deuterocanonieke boek'n, die-a bie de protestant'n apocrief henoemd ore, bin vertaeld uut de Hriekse hrondtekst (Septuaginta). Dit is de hrondtekst vò dizze boek'n. Ok vò 't eênigste boek wivan men over 'n aenzienlik deêl (2/3) van 't Hebreeuwse origineel beschikt, De wiesheid van Jezus Sirach, gebruukt men dizze alleên vò de reconstructie van de tekst bie fout'n in de Hriekse 'andschrif'n.
Ceyzériat
Ceyzériat is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Ceyzériat lei op de coördinaot'n 46°10’ 0’’ N 5°19’ 26’’ L (46,1788; 5,3238). 't Oppervlak omslit 9,3 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Ceyzériat 'n inweunersantal van 2 390. De bevolkiengsdichteid bedroe 254,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Jan I van Avesnes
Jan van Avesnes ok wè Jan I van 'Enegouwe, (Luxemburg, 1 meie 1218 - Valenciennes 24 december 1257) was Graef van 'Enegouwe van 1250 tot 1257.
Paerd
thumb|Een [[België|Bels trekpaerd]] 't Paerd (Equus ferus caballus) is 'n zoogdier uut de orde van onevenoevigen en de fermielje van paerdachtigen. 't Is de sind duzenden jaeren getemde variant van 't wilde paerd (E. ferus) wat-a vanouds op de steppen en aore vlaktes in Oôst-Europa en Centraol-Azië leefde. Toet vo kort wieren paeren om ulder kracht vo van aolles gebruuk: d'r wier op gereje, ze trokke de waegen en ze werkte bie d'n boer op 't land. D' opkomst van auto's en aore machines eit daer 'n ende an gemaekt. Vandaeg d'n dag oor d'r nog wè vee paerd gereje vo de sport, mae ze ore ok nog wè gebruukt bie de pliesie (dan klappe ze van pliesie te paerd). Vedders bin d'r 'n stik of wat tradities daerin paerden gebruukt ore; zo ei je in Zeêland 't straô-rieën en 't rienkrieën. 't Ras wat-an ze daevo gebruke 'eêt 't Zeêuws trekpaerd.
Jan van Beieren
Jan van Beieren (ca. 1374 - 5 januaori - 1425), biegenaemd Jan zonder Genae en as 'ertog van Beieren-Straubing Jan III van 'Olland genaemd.
Veendam
Veendam is 'n gemeênte en stad in de provincie Greunienge. De gemeênte ei 28.000 inweuners, de stad 22.000.
Veendam is in 1969 vergroôt mie 't groôtste deêl van de gemeênte Wildervank.
Arnem
Arnem is 'n gemeênte in en de oôdstad van de provincie Gelderland mee 166.000 inweuners. 't Is een van de groôste steden van die provincie. De stad is aerdig 'elege an de rand van de Hoôge Veluwe. Stikken van de stad leie biena 100 meter bove NAP. Bekende bezienswaedighejen binne 't Opelochtmuseum in Burgers Bush. De voebalclub van Arnem iet Vitesse. De stad is onger meer bekend van de Slag om Arnhem in september 1944. Arnem wier toe zwart getroffen tiejes deze slag.
Gemeênteraed
Saemenstelling van de Arnemse gemeênteraed sins 1990:
¹ Toet 2016: Zuid Centraal
² 1990-1998: CU = GPV, RPF (+ SGP in 1990)
Grifformeerde Gemeênten in Nederland
thumb|Kerke in [[Opheusden]] thumb|[[De Hoeksteên (Barneveld)|De Hoeksteên in Barneveld]] thumb|Binnekante van de kerke in [[Erremu]]
De Grifformeerde Gemeênten in Nederland (GGiN) is een bevindelijk grifformeerde kerke mee 23.695 leden op 1 jannewari 2022. Ulder bin in 1953 of'esplitst van de Grifformeerde Gemeênten. In Zeêland binne groôte gemeênten in Bru, Terneuzen in Erremu. Landelijk binne Barneveld in Opheusden de groôste gemeênten. Frans Mallan was jaerenlang de leidende figure van dit kerkverband. Noe is dat Jurgen Roos.
Ledenantal
De ontwikkelinge van 't ledenantal is hieronger weer'egeven:
Protestantse Kerke in Nederland
De Protestantse Kerke in Nederland (PKN, Protestantse Kerk in Nederland) is 'n Nederlands, protestants kerkegenoôtschap.
Deêze kerke is op 1 meie 2004 ontstaen uut 'n saemengaen van de Nederlandse Hervormde Kerke (NHK), de Grifformeerde Kerken in Nederland (GK) en de Evanhelisch-Lutherse Kerke in 't Konienkriek der Nederlan'n (ELK).
De NHK en GK binne grifformeerd, de ELK is luthers.
In deêze kerke bestaet 'n bevindelijk grifformeerde groep 'enaemd de Grifformeerde Bond (in de Nederlandse Hervormde Kerke).
Westerkwartier
Westerkwartier kan verwieze nae:
Oôst-Soeburg
thumb|Gebouw van Omroep Zeêland Oôst-Soeburg (Ollans: Oost-Souburg) is een durp in de Nederlandse gemeênte Vlissienge. Oôst-Soeburg oor deu 't Kanaol deu Walchern gescheie van West-Soeburg. Soeburg is zò'n bitje vastgegroeid an Vlissienge, mae 't ei as durp wè z'n eigen karakter, verênigiengsleven en dialect g'ouwe.
Ceyzérieu
Ceyzérieu is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Oôst-Soeburg
Een bekende inweuner die a oôk vee vo de taele van 't durp ei betêkend is Pieter Louwerse. Ie wier in 1840 gebore in 't noe verdwene 'Zwitsers 'Uusje' an de Middelburgsestraete tegenan den Abeêle. Ie schreef stikvee bekende jeugdboeken en liedjes as 'De blanke top der duinen'. Tussen 1875 en z'n doôd in 1908 schreef n een stik of wat veraelen en gedichten in 't Souburgs van dien tied. Naebie nie meer te begriepen vo Souburgers van noe, laete die goed ziee 'oe a 't Zeêuws in 'onderd jaer verollandst is.
20 december
20 december is d'n 354e of 355e dag (bie een schrikkeljear) van 't jaer in de gregoriaanse kalender.
Ceyzérieu
Geograofische informaotie
Ceyzérieu lei op de coördinaot'n 45°50’ 0’’ N 5°43’ 36’’ L (45,83519444; 5,72676667). 't Oppervlak omslit 19,7 km².
Oôst-Soeburg
Dialect van Oôst-Soeburg
Het voggende stikje is geschreve int dialect van Oôst-Soeburg.