cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zeêuws-Vlaonderen
Spoorlien Mechelen-Terneuzen
Vooral 't vervoer van kooks (cokes) van de fabriek op Sluuskille nao Belg'n en Frankriek was noga de moeite werd. Vóó 1914 aod'n ze bii Sluuskille al's geprombeerd 'n staolfabriek te bouw'n. Mao, deu dien oorlog ei-t-ie nóóit gewérkt, en 't wier een rewiene. Mao de kooksfabriek ei vee veranderd. Dao gieng'n êél was boerenèrrebeij'rs op de kooks wèrk'n en daodeu most'n de boeren óók mêêr gaon betaol'n. Laoter is dao nog de Lazot biegekomm'n (Comp. Neerlandaise de l'Azote), en dan reéj'n d'r ééle trein'n pieriet en zóó. En dan in de bêêtekampanje, dan reej'n d'r ééle daog'n trein'n mee bêêt'n nao Sas van Gent. Da gieng ammao in oop'n wagons.
De stukgoederen gieng'n in 'n fermee (gesloten goederen wagen). Vanaf de saosie wiêr'n die dan deu de vrachtriij'r oovera rondgebrocht mee pèrd in waog'n. A je bedienkt da't laoj'n en loss'n ammao mee d'and most gebeur'n, begruup je we, oe 'ard de méns'n toen most'n wérk'n. Wudder, as schooljongers, aod'n wel's gemak van die b'réê'n. Wan a je noe net eev'n te laote in schoole kwam, kon je altii zehh'n: „Jao mao, de b'êê'n waor'n dicht, wan dao was net 'n massendies an 't sjanzeer'n (op een ander spoor brengen. In 1952 is den trein voo de méns'n verdwene in ree alleen d'n massendies nog.
Gemeênten
Zeêuws-Vlaonderen bestaot uut de volhende gemeênten:
Beroemde Zeêuws-Vlaomingen
thumb|350px|Zeêuws-Vlaoms landschap
Beekdaelen
Beekdaelen is 'n gemeênte in de provincie Nederlands Limburg mie 36.000 inweuners.
Beekdaelen is in 2019 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de gemeênten Nuth, Onderbanken en Schinnen.
't Gemeêntehuus stoôt in Schinnen.
Paramaribo
thumb|Liggienge
Paramaribo is d'n oôdstad van Surinaome. D'r weune 241.000 mins'n (2012).
Beesel
Beesel is 'n gemeênte en plekke in de provincie Nederlands Limburg. De gemeênte ei 13.000 inweuners, de plekke 2.400.
Bru
thumb|250px|Liggienge van Bru in de gemeênte Schouwen-Duveland thumb|Ouwe kopergraevure van Bru thumb|Bru in 1866 thumb|De kerke nae d'n oorlog. thumb|Mosselschepen in Bru thumb|Jachthaevene van Bru thumb|De sluus
Geschiedenisse
De schorren an de oôstpunt van Duveland weere in 1468 bediekt. Het op die plek 'estichte durp wier anvankelek Oôst-Duveland 'enoemd, maar uitendelek kreeg de ouwere naam Brunisse de overhand. In deze naam is "nisse" een aor woord voor landtong, "bruun" is werschienlek of'eleid van een persoônsnaem, mar kan ok verwiezen naer de bruune kleur van de schorren. De kerke uut 1467 wier 'ebouwd ter eeren Gods, Sijne gebenedijder moedere de maget Sinte Marie en den heyligen apostel Sinte Jacobus de Mindere, die aldaer een patroon wesen zal. Tot de rech'en die de ambachtsheerlek'eid Bruinisse verkreeg, behorende ok 't uutoefenen van rechspraek. As wulder de vele ordonnanties van ambachtsvrouwe Anna van Bourgondië leze, bliekt da-at handhaeven van de orde in die eeste tied nog nie zo eenvoudig was. D'r stit onger meer: ''Soe wie in onsen ambochte an yemandts huys slaet, steect of worpt, bij daghe ofte bij nachte, alsoe veel vechters als dair sijn, verbueren 27 schellingen, elcken schelling eene groote. Zij verbood ook het dragen van loode codden [knotsen], haecxbijlen, gespannen stalen boghen enz.''
Verbindiengen
Vanof Ziepe, vlakbie Bru vertrok de boot nae Flupland. In 1967 wier ier de Greveliengendam 'eopend nae Flakkee, de eerste verbindieng van Schouwen mee de buutenwereld. In 1989 wier die dam ok an'esloten op de Flupsdam. De sluus bie Bru is ien van de drukste sluzen van Nederland, mar wor vooral voo recreaosievaert gebruukt. De sluus is de ienige verbindieng van de Greveliengen mee aore waeters.
Voebal
De voebalclub van Bru iet Bruse Boys.
Stikje in 't dialect van Bru
Dit stikje is geschreven deu vrouwe Wiebrens-Beekman: ’t Was nog in den tied dat bie ons op ’t durp bienae aolle mensen der un keu op nae iewe, zoan spekfabriek, was in de winter best lekker, spek, vleis, in woste je kon net zo véé snie as je wouw. ébiggen deu ’t durp, in ze déé goeie zaeken, dae ging éél wat mannen mi un bigge op ter rik nae ruus in de bigge tied. Mun moeder (Pietje Beekman-Zoeter) was oaltied ok gek van zoan beesje, mé men oade geen verkenskot, dus ok geen keu.
Me op un keer, dae kwaeme de biggetjes weer an é kuierd, in moeder moster natuurluk ok even bi gae kieke op d’Ouwestraete, allo Pietje zei Jan Vleugel is ter niks vo je bie, kiek us wat éénlief kleintje (dat was ’t keuninkje un beesje dat eigelijk te vee was bie de kroo, die kaje voo un riesdaelder (5) kriege ze koste maest negen gulden dus voo een riesdaelder dat was geen pries. Moeder bekeek un van voren nae achter wat oade ze der zin in, mé ja dae was geen kot. Toe Pietje neem ten noe zei Jan dat kot da kom wae – moeder liet der eige overpraete, allo zei ze, zet un dan mae in de schuure, Jan was a lank a lekker dat un der van of was, in wist nie oe gauw of ten dat beesje in de schuure zou zette. Jan kreeg zun riesdaelder in gieng weg in moeder zat in de schure bi de bigge, ze gieng trek a voozun zurrege ie kreeg un schutteltje melk mé brood in een mum van tied slobberden ie oalles op.
Me ja noe kwam het; waer most ze noe mit dat beest nae toe, me ze zat nie gauw verlege, ze zei tegen mien, Joantje gae is bie Koos Aak (Haeck) om een spekkiste(dat waere verschrikkelijk grote kisten die a je voo un gulden koape kon as ze der waere. Gelokkig trof ’t goed in kwamk mit un kiste thuus, ze wier achter neer é zet, in de bigge oade un kot.
Mé dae kwam voader thuus, mé Pietje wat is dat noe zeit ten, oe kom ja an die bigge ie is nie groter dan un ond, wat mo je dae noe mee doe. Opkweeke zei moeder, weet je zei voader, dan zet ik un in de bestie dan kan un vannacht bie joe slaepe, moeder wee – noe beje toch nie gek é waer zit je verstand, jie mit je bigge.
Zo gieng ’t nog un stuitje deur, op den duur docht voader. ‘k Za der zin me geve un mens zun lust is un mens zun leven, zo was ’t, de bigge in zun kiste groeide als kool in mit Sinterkloas wier un u slacht. Ondertussen was ter un nieuw verkenskot é komme, in ieder voorjaer wier der een bigge in u zet. Mé op dat eerste biggetje was moeder vreed groos, in gaen mens kon begriepe oeter uut zo’n klein beesje zoan flienke keu é komme was. ’t Gevolg was dat mun iedere winter wee spek en woste van onze keu aete.
Gaepienge
Gaepienge of Ter Gaepienge (Ollands: Gapinge) is 'n klein durpje in de gemeente Veere. 't Durp ao op 1 januari 2005 509 beweuners. Gaepienge lei op zo'n vuuf kilometer rieën van Middelburg en dichtbie (om en neabie. 2 km.) 't kleine stadje Veere. Beziensweardigheden bin zoô-a de hervormde kerke in 't midden van't drup (die o.a. veu cd-opnames oor hebruukt) en twee vliedbergen an't ende van't durp. Ook de meulen an't ende van't durp is een herkenbaer punt.
De heschiedenis van't durp is moeilijk te achteraelen. De naem zou kunne wieze op een stichter mee een Friese naame, Gabo; As da zo zou weze, dan ist een eel oud durpje.
Gaepienge was vanaf 1815 een eigene gemeente, totda't in 1857 bie D'n Polder wier gevoegd. 'T durp oa toen nie vee meer dan 200 beweuners. In de twintigste eeuw is dat aantal omoôggegaen; in de jaeren negentig wier een nieuwe straete an't durp toehevoegd, de Nieuwe Wei. Uut't oôgpunt van be'oud van de durpsgemeenschap is de gemeênte wè wat voorzichtiger ge'ore mee de bouw van nieuwe uzen, in't vakjargon ook wè witte schimmel genoemd.
Frans-Vlaonderen
thumb|right|De liggienge van Frans-Vloandern thumb| Pars Flandriæ Teutonicæ occidentalior - kaerte van 1645 thumb| Blaeu 1645 - Galloflandria in qua Castellaniæ Lilana Duacena & Orchiesia cum dependentibus necnon Tornacum & Tornacesium - kaerte van 1645
Frans-Vlaonderen is een hebied int noôr'n van Frankriek. Ze praete d'r nog voo een klein deel een Nederlans dialect, Frans Vlaoms. Frans-Vlaoms is een taele die a zò vergemes vee op Zeêuws liekent, mae die a zò ‘ard achteruut gaet dat noe nog mae een percent of tieene van de mensen tussen Duunkerke en Riessel ’t proate kan. Nederlands kunne ze gunter in Frankriek nie. Ze praote enkelt ulder eige dialect. En Frans netuurlijk. Ze è oôk nooit Nederlands of Vlaoms lere leze of schrieve. Aolle geschreve communicatie is en was a sind meer as ‘onderdvuuftig jaer in ’t Frans.
As
thumb|Liggienge
As is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Limburg. D'r weune 8.200 mins'n (2022).
Sylvana Simons
frameless|rechts
Sylvana Simons (Paramaribo, 31 jannewari 1971) is 'n Nederlandse politica en voormaelig presentatrice. Zie is politiek leider van BIE1.
Sins 2021 is zie Twidde Kaemerlid en fraoctieveuzitter.
Van 2018 toet 2020 was zie lid van de gemeênteraod van Amsterdam.
Simons is ofkomstig uut Surinaome.
1709
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Cyprus
thumb|Topohrafische kaerte van 't eiland January in Troodos.jpg|thumb|De Troodosberhen in de winter thumb|right|220px|De [[Petra tou Romiou, volgens de Griekse mytholohie deu Aphrodite neer'egooid in zeê]] thumb|right|Strange
Cyprus is een land in een eiland in d'n Middelandse Zeê. D'n oôdstad is Nicosia. Het eiland telt 796.740 (2009) inweuners op een oppervlakte van 9.251 km². Ut noorden van 't land is sins 1974 deu Turkije bezet.
Vroeher was 't land een kolonie van ut Vereênigd Konienkriek. D'r binne nog steeds twee Britse merienebasissen, vanwehe de straotegische lihhing. As gevolg iervan ried ut verkeer nog altied lienks.
Sinds 2004 is Cyprus lid van den Europese Unie.
INSEE
INSEE (Frans: Institut National de la Statistique et des Études Économiques) is 't bureau van de Statistiek'n in Frankriek. De organisaotsie is op'ericht in 1947. Ut hoofdkantoor zit in Paries. 'Oôd is Jean-Luc Tavernier (sins 2012).
North Carolina
thumb|Kaerte van North Carolina
North Carolina (Zeêuws: Noôrd-Carolina) is 'n staet van d'n Vereênigde Staeten.
In North Carolina weune 10.384.000 mensen (2018) op 'n oppervlakte van 139.000 km².
Nederlands Nieuw-Guinea
thumb|260px|Stoomboôtverbindingen in Nieuw-Guinea van 1907 tot 1915 thumb|260px|s|Papoea's in prauwen op de Lorentzrivier thumb|260px|rechts|Vliegveld van Kaimana in 1962 Nederlands Nieuw-Guinea wier eên Nederlands overzeês gebiedsdeêl van 1949 toe 1962. De oôdstad was Hollandia, tehenwoordig Jayapura. In de jearen vuuftig wier 't binnenland nog groôtendeels onbekend, op de kearte was 't een blinde vlekke. 't Land telde in 1962 nie meer dan 'n half miljoen inweuners, minder as 1 per km².
Wopke Hoekstra
miniatuur|rechts
Nederlands Nieuw-Guinea
Tehenwoordig meakt 't deel uut van Indonesië. Vee immigranten van Jaova verdringen de oorspronkelijke Papoeao's, wat leid tot spanningen.
Wopke Hoekstra
Wopke Hoekstra (Bennekom, 30 september 1975) is 'n Nederlands politicus van 't CDA. Sins 2020 is um partijleider.
Um was van 2017 toet 2022 minister van financiën in 't kabinet-Rutte III en is sins 10 jannewari 2022 minister van butenlandse zaeken in 't kabinet-Rutte IV. Um is ok twidde vice-premier.
Terneuzen (gemeênte)
Terneuzen, ok wè Neuzen, (Nederlands: Terneuzen) is de groôtste gemeênte van Zeêland, genoemd nae de stad Terneuzen, de oôfdplekke van de gemeênte. De gemeênte Terneuzen telde in 2023 ongeveêr 55.000 inweuners. Nessens de stad, daerin ongeveêr d'n elt van alle inweuners weunt, bin d'r nog dertien aore kernen en 'n antal buurschappen die-an nie as kern erkend bin. As kern ore erkend: Aksel (Axel), Biervliet, Filepine (Philippine), Koewacht, d'n Noek (Hoek), D'n Overslag (Overslag), Sas (Sas van Gent), Sluuskille (Sluiskil), Spui, Zuudurpe (Zuiddorpe), Wesdurpe (Westdorpe), De Zandstraote (Zandstraat) en Zaomslag (Zaamslag).
Wopke Hoekstra
Hoekstra is getrouwd en remonstrant.
Terneuzen (gemeênte)
De gemeênte Terneuzen zoô-an me die noe kenne is ontstae in 2003, bie de saemevoegienge van de ouwe gemeêntes Aksel, Sas en Terneuzen. Dae was vee verzet tege van de lokaole bevolkienge mae deêze oplossienge was al 'n compromis, om-a de regerienge eên gemeênte Zeêuws-Vlaonderen wou. De gemeênte Neuzen beslaet ongeveêr 't gebied van 't ouwe Land van Aksel. De gemeênte eit 'n landelik karakter, al is t'r in Terneuzen-stad en in Sas wè wat industrie. 't Kenael van Gent nae Terneuzen loôpt d'r glad deurene. De zuudelike ingang van de Westerscheldetunnel ligt an de westkant van Terneuzen-stad.
Om goed overleg meej burgers mòògeluk te maoke is de gemeênte onderverdeeld in 25 kerne en wijke. In den meeste van deze wijke bestaot een stads-, dorps- of wijkraod. Zo'n bewòònersvertegenwoordigieng klopt met wense en opmerkienge over de leefbaor'eid in den wijk aon bij de wijkbestuurder, de wijkkoördinator en/of de vorman.
De gemeênte Terneuzen grens an de Belse gemeênten Assenede, Zelzaote, Wachtebeke, Moerbeke en Stekene in Oôst-Vlaonderen.
Gemeênteraod
De gemeênteraod bestit uut 31 zêtels. Hieronger stit de saomenstellieng van de raod sins 1990:
Farid Azarkan
frameless|rechts
Terneuzen (gemeênte)
Gemeênteraod
² TOP/Gemeentebelangen is 't saemengaen van TOP (Terneuzense Onafhankelijke Partij) en Gemeentebelangen Groot Sas/Kanaalzone (nie vermold) in 2005.
Pretoria
Pretoria is een stad is Zuud-Afrika.
Farid Azarkan
Farid Azarkan (Ighmiren, 16 oktober 1971) is 'n Nederlandse politicus en voormaelig ambtenaer. Um is politiek leider van DENK.
Terneuzen (gemeênte)
Gemeênteraod
³ 1990-1998: CU = GPV + RPF
Slowakije
Slowakije is 'n land in Min'n-Europa in de Karpaoten. Slowakije hrens an Poôl'n, Tsjehhië, Oôsteriek, Honharije en den Oekraïne. Den oôdstad is Bratislava en de staetsvurm is een rippebliek. Aore hroôte stee'n in Slowakije zien Košice en Zvolen. Slowakije ei zen eihen op 1 jannewari 1993 ofescheien van 't toenmaelihe Tsjehhoslowakije.
Terneuzen (gemeênte)
Gemeênteraod
⁴ Bondgenoot Cees Freeke is 'n nieuwe partij in plaets van 55 Terneuzen en 55 Terneuzen is in plaets van Lijst Cees Freeke.
Farid Azarkan
Sins 2017 is um Twidde Kaemerlid en van maerte 2020 toet auhustus 2023 ok fraoctieveuzitter.
Azarkan is moslim en ofkomstig uut Marokko.
Slowakije
Administratieven indeêlienge
Slowakije is opedeêld in ach verschill'nde rehio's die an kraje worn enoemd. De naem van deze rehio is 't zelvde as den oôdstad divan. De rehio's zien as volgt:
Heschiedenisse
Den eêste Slaoven vestihen der eihen in de vuven eêuwe op Slowaoks hrondhebied en in de zeven'n eêuwe wier 't onderdeêl van 't riek van Samo. De onstaen'n protoslaovische staet Hroôt-Moraovië beriekn in de nehen'n eêuwe zen oôgtepunt en Cyrillus en Methodius introduceern in dezen tied 't chrissendom ier.
Toet de veêrtien'n eêuwe maeken Slowakije deêl uut van 't konienkriek Honharije, mè toen a 't Osmaonse Riek hroôte stikkn land op de Balkan behon te verovern, behon 't centrum van dit riek te verschuven en nam de macht of. In deze tied verschoof 't centrum ni Bratislava, 't a in 1536 den oôdstad van 't konienkriek wier.
In 1918 hoeng Slowakije saemn mie Moraovië en de Boheem'n Tsjehhoslowakije vurmen. In 1938 wier Tsjehhoslowakije in opdrach van Hitler onslootn en wier Slowakije een aparte rippebliek onder 't bestier van Nazi-Duutsland. In 1945 bie de bevriedieng deur de Russen wor Tsjehhoslowakije wee saemnevoegd. Op 1 jannewari 1993 schei Slowakije zen eihen diffinitief of van Tsjehhoslowakije en wor ok Tsjehhië evurmd.
Meêuwen
De femielje bestaet uut:
Femielje Meêuwen (Laridae)
Bloemfontein
Bloemfontein is een stad is Zuud-Afrika.
Kimberley (Zuid-Afrika)
Kimberley is een stad in Zuud-Afrika. In 1867 wier deer diamant ontdekt.
1953
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
thumb|Ouwe Tonge vanuut de locht
Katliek
thumb|Liggienge
Katliek (Nederlands: Katlijk, Fries: Ketlik) is 'n plekke in de gemeênte Eêrenveen (Friesland) mie 610 inweuners (2022).
Turien
Turien (meesta toch we uutgesproke as Turijn) is een groôte stad in 't noôr'n van Itâlië.
Gingelom
thumb|Liggienge
Gingelom is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Limburg. D'r weune 8.500 mins'n (2022).
Blegny
thumb|Liggienge
Milaen
thumb|Liggienge
Blegny
Blegny (Waels: Blegneye) is 'n gemeênte in de Belse provincie Luuk. D'r weune 13.000 mins'n (2022).
Diepenbeek
thumb|Liggienge
Milaen
Milaen (Italiaons: Milano) is 'n groôte stad in 't noôr'n van Itâlië mie 1.354.000 inweuners in 2023.
Diepenbeek
Diepenbeek (Limburgs: Diepenbik / Djoppenbeek) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Limburg. D'r weune 19.000 mins'n (2022).
Palermo
Palermo is een groôte stad in 't zuujen van Itâlië. De stad leit op Sicilië. D'r weune meer as 700.000 mensen.
Beyne-Heusay
thumb|Liggienge
Staeten-Generaol
De Staeten-Generaol is de volksvertehenwoordigieng of parlement van Nederland.
't Bestoôt uut d' Eêste Kaemer en Twidde Kaemer.
Koukerke
thumb|Liggienge van Koukerke in de gemeênte Ter Veere thumb|Durpskerke
Koukerke (Koudekerke) is 'n durp in de Zeêuwse gemeênte Ter Veere. 't Leit zuudwestelik van Middelburg en noordwestelik van Vlissienge. Op 1 januaori 2006 aod 't 3459 inweuners, en awast gaet dat antal achteruut is Koukerke nog altied de groôste plekke in de gemeênte Veere. De'r weune voroal vée forensen en bejaarden.
Op 't durpsplein in de midden van 't durp staet 'n ouwe kerke (zie iernessens), Koukerke is dan ok 'n echt Walchers kerkdurp. Bie d'n ingang van 't durp staet nog 'n meule en in 't butengebied bin d'r vee butenplaesen, zoôas D'r Boede en Ter Oôge (wat-a noe tege Middelburg anleit).
Eêste Kaemer
D' Eêste Kaemer is jinne van de twê kaemers van de Staeten-Generaol, de volksvertehenwoordigieng van Nederland.
D' Eêste Kaemer bestoôt uut 75 persoônen en wor om de vier jaer 'ekoze deu de nieuwe Provinciaole Staeten.
Veuzitter is Jan Anthonie Bruijn (VVD).
Genua
Genua is een groôte stad in 't noor'n van Itâlië.
Braives
thumb|Liggienge
Braives (Waels: Braive) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luuk. D'r weune 6.400 mins'n (2022).
Venetië
Venetië is een groôte stad in 't noor'n van Itâlië.
Napels
Napels is een groôte stad in 't zuujen van Itâlië.
Lamaketta's
De Lamaketta's waere 'n rockband uut Terneuzen, die-a in 't Zeêuws zoeng. Ulder naem is afkomsteg van 't bekende Zeêuwse zinnetje Laemae, 'k è 't a (of in 't Land-van-Aksels Laomao, 'k è 't a), wat-a dikkels an nie-Zeêuwen oor vogeleid om te zieën of ze 't Zeêuws verstae. De band bestoeng uut Maikel Harte (zang, mondurgel), Donny Benjaminsz (gitaor), Toine Metselaar (gitaor), Arno Francke (toesen) en Friso van Wijck (drums).
De Lamaketta's wiere begin jaeren negenteg gevurmd as middelbaere-schoolband deu Harte en Benjaminsz. Nae e paer jaer stopte de band d'rmee, toet 'n in 2002 opnieuw gevurmd wier. De nieuwe band begon ok cd's te maeken, die-an ze in eige be'eer uutbrochten. Ulder eêste album, Biet-ie akum aai, kwam in 2004 uut. 't Jaer daerop volgde Pak me noe. 't Meêst succesvol wier toch wè ulder single Joehoe, die-a in 2006 in Zeêland toet 'n plaetselik zeumer'itje uutgroeide. Ende 2006 goenge ze uut mekaore.
Bie de aollereêste Zeêuwse top-40, die-a in 2007 wier saemegesteld, kwaeme de Lamaketta's op drie mee Kapitein Rooibos en op vier mee Joehoe.
Hechtel-Eksel
thumb|Liggienge
Hechtel-Eksel is 'n gemeênte in de Belse provincie Limburg. D'r weune 13.000 mins'n (2022).
Provinciaole Staeten
De Provinciaole Staeten (PS) binne 't alhemeên bestier (volksvertehenwoordigieng) van de provincies in Nederland.
Provinciaole Staeten worre om de vier jaer 'ekoze deu de bevolkienge. De nieuwe Provinciaole Staeten kieze d' Eêste Kaemer.
De Commissaoris van de Konienk is veuzitter maer gin lid van de Provinciaole Staeten.
Gedeputeerde Staeten
De Gedeputeerde Staeten (GS) binne 't daegelijks bestier (reherienge) van de provincies in Nederland.
Toulouse
Toulouse is de vierde stad van Frankriek en leit in 't departement Haute-Garonne. Tis den oôdstad van de rehio Occitanie. De stad is bekend van de vliegtuugindustrie.
Twidde Kaemer
De Twidde Kaemer is jinne van de twê kaemers van de Staeten-Generaol, de volksvertehenwoordigieng van Nederland.
De Twidde Kaemer bestoôt uut 150 persoônen en wor om de vier jaer of eêrder 'ekoze deu de bevolkienge.
Veuzitter is Vera Bergkamp (D66).
Los Angeles
thumb|Liggienge in California thumb|Kaerte
Los Angeles is de groôste stad in de staet California en de op één nae groôste stad van de Vereênigde Staeten mie ongeveer 3,9 miljoen inweuners (2020).
Los Angeles ei 'n subtropisch klimaot.
Lienks nae buten
links|thumb|Sunset Boulevard
Bok van Blerk
Louis Andreas Pepler (Pretoria, 30 maerte 1978), beter bekend as Bok van Blerk, is een zanger uut Zuud-Afrika. Um is vooral populair onger de blanke Afrikaonstaelige bevolkieng. Bok van Blerk is deu het lied de la Rey ok bekend geworre in het overwehend Afrikaonstalige buurland Namibië.
Biografie
Bok van Blerk is geboren in Boschkop, ten oôs'n van Pretoria. Van Blerk hing in Pretoria nae de Laerskool Menlopark en dirnae nae Hoërskool Die Wilgers. Dirnae eit um 9 maen'n in Rotterdam rugby 'espeeld en 'estudeerd an de Hogeschool Rotterdam (bouwkunde).
Laeter 'eit Bok van Blerk het album: Ons vir jou Suid Afrika uutgebrocht. Deze cd stit in het teken van het Zuud-Afrikaonse rugbyteam: die Springbokke.
Harmelen
thumb|Liggienge
Harmelen is 'n plekke in de gemeênte Woerden en 'n voormaelige gemeênte in de provincie Utrecht.
In Harmelen weune 8.200 inweuners (2021).
Op 8 jannewari 1962 was d'r 'n treinramp bie Harmelen. Mee 93 doôden, de ergste uut de Nederlandse geschiedenisse.
David Luteijn
frameless|rechts
David Luteijn (Zuuszande, 11 juli 1943 - Wòstburg, 13 april 2022) was 'n Nederlandse boer, bestuurder en politicus. Um was lid van de VVD.
Luteijn was Eêste Kaemerlid van 1983 toet 1995. Van 1987 toet 1995 wast'um ok fraoctieveuzitter.
Eemdiek
thumb|Liggienge thumb|Kaerte
Eemdiek (Nederlands: Eemdijk) is 'n klein durp an de rivier d'n Eem (gemeênte Bunschoten), in de Nederlandse provincie Utrecht. 't Durp telt ongeveêr 830 inweuners (2022).
Indonesië
thumb|rechts|De overgaeve van Dipo Negora an Generoal De Kock thumb|rechts|Kasteel Batavia Indonesië is een land in Zuud-Oôst Azië. Den oôdstad is Jakarta op Java. 't land telt tehenwoordig meer as 240 miljoen mênsen op een oppervlak van 1.904.569 km².
Eemdiek
Eemdiek is ontstô in de vuuftiende eêuwe, nae d' anleg van de zeêdiek. 't Durp heit 'n veêrpont, dat op zoondag niet vaert. In Eemdiek is één baosisschole 'evestigd, 'n 'Schole mie d'n Biebel'.
Indonesië
Tot 1949 maekende 't land ongerdeel uut van ut Nederlandse koloniale riek onger de neam Nederlands Oôst Indië. De Hollanders in Zeeuwen kwamme d'r voo 't eerst in 1602. Jakarta wie vervolgens d'n ôodstad van 't land, onger d'n Nederlandse neam Batavia. Nederlands Nieuw-Guinea was een Nederlands overzeês gebiedsdeêl van 1949 toe 1962. De oôdstad was Hollandia, tehenwoordig Jayapura. In de jearen vuuftig was ut binnenland nog groôtendeels onbekend, op de kearte was ut een blinde vlekke. Het land telde in 1962 nie meer dan een half miljoen inweuners, minder as 1 per km².
Eemdiek
Varder binne d'r in Eemdiek drie kerreken:
Indonesië
Tehenwoordig meakt ut deel uut van Indonesië. Vee immigranten van Jaova verdringen de oorspronkelijke Papoeao's, wat leid tot spanningen.
Oôst-Timor waos 't 'n kolonie van Portuhal, in tegenstellienge tot Indonesië, dat-a 'n kolonie van Nederland waos. In de jaeren '50 ist deu Indonesië bezet. Oôst-Timor is in 2007 onafhankelijk 'eworre. D'n oôdstad is Dili. Oôst-Timor bezit zo'n bee'ie d'n helt van ut eiland Timor. D'n oaren helt is nog wel van Indonesië.
De beving ao een kracht van 9,1 op de schaol van Richter mee meer as 200.000 doôden as gevolg, vooral in Atjeh. Zelfs toet an Afrika viele doôdeleke slachtoffers. Zwaer getroffen lan'n waere varder Sri Lanka, India en Thailand. Ok 36 Nederlanders ao 't nie overleefd.
Onder de slachtoffers warn drie daders die warschijnluk warn gerekruteerd deur Jemaah Islamiah, een orhanisasie die contact ei bie Al-Qaida. Het brein achter de anslaehen was vermoedeluk Noordin Mohamed Top.De Jemaah Islamiah ontken'n dan ze 't brein warn achter de anslaehen.
Op 11 april 2012 vong een zeer zwaere zeêbeving plaes in de Indische Oceaan bie Indonesië, die een tsunaomi veroorzaekende die zich in verscheie richtingen over de Indische Oceaon verplaesende. De zeebeving dee zich voor om 08:38:38 (UTC) op een diepte van 33 kilometer. Vrijwel direct wier een tsunami waerschuwing of'egeven, voor de complete Indische Oceaon
Klimaot
't Klimaot van Indonesië is tropisch mie vee rehenval, zunneschien, oôhe temperatuurn en luchvochtigeid 't aele jaer deur. 't Land lig precies op den evenaer. De Julianatop is een van de hoôgste bergen van 't land, net iets leager dan de Carstenzpiramide.
Bezienswaordigheden
thumb|250px|links|Tempelcomplex van [[Borobudur]]
Dijon
Dijon is 'n stad in Frankriek en den oôdstad van de rehio Bourgogne-Franche-Comté.
Vanuatu
Vanuatu is 'n eilan'nstaet in Oceanië. Vroeher eêt'n Vanuatu de Nieuwe Hebriden. De buurlan'n van Vanuatu zien 170 km ten nôor'n de Salomonseilan'n, 800 km ten oôsen Fiji en 230 km in 't zuudwessen Nieuw-Caledonië. 1900 km in 't zuudwessen lig Brisbane (Australië). Vanuatu is ruwwig in te deêl'n in drie deêln: de Torres en Banks-eilan'n in 't noôr'n, Espiritu Santo, Efate en Maewo in 't midd'n en de Tafea-eilan'n in 't zuuen. Vanuatu is onderdeêl van Melanesië.
Bordeaux
Bordeaux is de negende stad van Frankriek en leit in 't departement Gironde. Tis den oôdstad van de rehio Nouvelle-Aquitaine. De stad eit zo'n 240.000 inweuners.
Vanuatu
Geschiedenisse
Rond 1860 kwaâm'n vee Iengelse en Franse kolonisten ni de Nieuwe Hebriden. Ze giengen di mie vee succes kokosnoten, cacao en banaânen verbouw'n. Dideur kwaâ'm'n zowè Frankriek as Engeland op 't idee om de Nieuwe Hebriden 't annexeêren. Ok a'n de Nieuwe Hebriden vee te liene van 't zohenaemde 'blackbirden', ut rekruteren van mensen deur middel'n as buvobbeld kidnapping. Mè in 1906 wiern de Nieuwe Hebriden bestuurd deur een Iengels-Frans condominium. Dit wil zène dan ze deur beie lan'n bestuurd wiern. In de Twidde Waereldoôrlog wiern de eilan'n Efate en Espiritu Santo hebruukt as militaire bases. Roend 1960 kwam nationalisme op en ontstoeng de drang ni afankelijkeid. Op 30 juli 1980 wier, noe Vanuatu, dan ok echt een land. In 1981 wier 't land lid van de VN en in 1983 van de Orhanisasie van Niet-gebon'n Lan'n.
Politiek
Vanuatu is een republiek mie an 't oôd president Kalkot Maltaskelekele, die a vurral ceremonieêle macht ei. Deze president is verkooz'n voe 5 jaer deur een kiescollege, dat a besti uut leêden van 't parlement en president'n van nasjonale raâden. Twiderde van 't kiescollege mo voe stemm'n. Dit kiescollege ei ok de macht om de president of te zett'n.
Dilbeek
thumb|Liggienge
Vanuatu
Heografie
De miste eilan'n op Vanuatu zien berhachtig en omriengd deur koraâlriffen en èn mistal ok een vulkanische achterhrond. Oengeveêr 35% van 't landoppervlak lig oôger dan 300 m en 55% van de hellieng'n ei een helliengspercentagie van meêr dan 20%. De eilan'n èn een tropisch of sub-tropisch klimaet. Ut oôgste punt van Vanuatu is de Mount Tabwemasana op 't eiland Espiritu Santo. Op de eilan'n Ambae, Ambrym en Tanna zien toppen van meêr dan 1000 m. De euvels zien mistal dicht bebost, an de kust zien vee kokosplantazies. Ok zien der vulkanen, zowè op as onder waeter. In totaâl zien der 9 vulkanen, wivan 2 onder waeter. Deze vulkanen staen op de eilan'n Tanna, Ambrym, Gaua en Lopevi. De leste uitbarstieng stam uut 1945. Der val 2360 mm rehen per jaer, mè in 't noôr'n soms meêr as 4000 mm. Ok komm'n op Vanuatu tsunami's voor, o.a. die uut 1999. Een aerdbevieng, hevolgd deur een tsunami, verwoessen een deêl van 't eiland Pentecost en maek'n duuzende mensen dakloôs. Ok in 2002 verwoessen een tsunami, wee as hevolg van een aardbevieng, een deêl van de oôdstad Port Vila. As lessen zien der ok vee heisers en wermwaeterbronnen. De hroste steed'n van Vanuatu zien Port Vila, de oôdstad op Efate, en Luganville op Espiritu Santo. Vanuatu is sins 1994 inedeêld in zes provincies, naemelijk: Vanuatu besti uut 83 eilan'n, wivan an der 14 hrotter zien dan 100 km2. Twi van de 83 worn eclaimd deur Nieuw-Caledonië, een overzeês hebied van Frankriek. De 14 hroste eilan'n zien:
Cultuur
De cultuur op Vanuatu varieer. Der zien drie zohenaemde cultuurhebieden, ut noôr'n, ut midden en 't zuuen. Verkens stin symbool voe riekdom op Vanuatu. In 't noôr'n wor riekdom ezien as oevee je wig kan heven. In 't midden overheers de Melanesische cultuur. Het zuuen ei een cultuur van ut toekenn'n van titels. Jonge venters in Vanuatu mo'n verschill'nde ceremonies onderhaen ni de volwasseneid, zoas de besniedenis. Bezoekers van Vanuatu worn eacht der eihen beleefd en respectvol te hedraegen.
Dilbeek
Dilbeek is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Vlaoms-Braebant. D'r weune 45.000 mins'n (2023).
Montpellier
Montpellier is de zevende stad van Frankriek en leit in 't departement Hérault, in de rehio Occitanie. De stad eit zo'n 260.000 inweuners.
Bosnië-Hercegovina
thumb|250px|right Bosnië-Hercegovina is een land op de Balkan, onstô in 1995. Voheen was 't eem ongerdeel van Joegosloavië. De oôdstad is Sarajevo. Bosnië in Herzegovina telt 3.531.159 (2013) inweuners en heit een oppervlak van 51.197 km². Het land wor bienea geheel deu land omheven, behalve bie de stad Neum, weer 21 kilometer kustlijn is met de Adriaotische Zeê.
Boortmeerbeek
thumb|Liggienge
Boortmeerbeek is 'n gemeênte in de Belse provincie Vlaoms-Braebant. D'r weune 13.000 mins'n (2023).
Sluus
Sluus kan verwiezen naor:
Armenië
thumb|Liggienge van Armenië thumb|Kathedraal van Echmiatsin den ouwste kathedrael ter weareld thumb|Den tempel van Garni (1e eeuw nae Chr.) thumb|Het bergkloôster van Tatev
Armenië (Armeens: Հայաստան, Hajastan), officieel de Republiek Armenië (Armeens: Հայաստանի Հանրապետություն, Hajastani Hanrapetut῾jun) is een land in Europa. 't land lig in de Kaukasus 't a voe een stik in Europa lig en voe een stik in Azië. Dibie is 't et een zohenaemde transcontinentaole staet. Armenië hrens in 't noôrn an Georhië, in 't oôssen an Aâzerbeidzjan, in 't wessen an Turkije en in 't zuujen an Iran. Armenië is hericht op Europa, is lid van de Raed van Europa en voel zen eihen dan ok een Europees land.
De oôdstad van Armenië is Jerevan, vlakbie de berg Ararat.
Relihie
Armenië is het eeste land ter weareld dat het christendom annam as staesreligie, dit hebeurende in 301. 94,7% van de inweuners van Armenië behoor toe de Armeens-apostolische Kerreke.
Klimaot
Armenië ei over 't alhemeên een subtropisch klimaot, mè an de elliengen en op de oôgtes van de Kaukasus is 't vee droôher en eêrs 't er een steppeklimaot.
Benelux
De Benelux is 'n saemenwerkiengsverband tussen Belhië, Nederland en Luxemburg.
De Benelux is op 5 september 1944 in Londen op'ericht. 't Bestier zetelt in Brussel.
Nantes
Nantes is de zesde stad van Frankriek en leit in 't departement Loire-Atlantique. Tis den oôdstad van de rehio Pays de la Loire. De stad eit zo'n 280.000 inweuners.
Jan Kousemaeker
Jan Kousemaeker (1910-1991) was een Zeêuwse schriever. Kousemaéker zòas n zelf dikkels schreef was een imposante figuur, die mee vee leven t Zeêuwse streektaelwèreldje zò tussen 1965 en 1990 aol-an s flienk op z n kop zette. In t Zeeuws Archief bewaere ze bievobbeld een êle map vol mee kwaoie brieven tussen um en de Zeeuwsche Vereeniging voor Dialectonderzoek over spellienge. Ie werkte an een algemeên bruukbaere Zeêuwse spellienge, de Verênige was dae tegen.
Op een gegee moment besloot Jan Kousemaeker (1910-1991) gedeeltes uut den Biebel in t Zeêuws te vertaelen. Toen a dae diengen van gepubliceerd wiere in de PZC, regende t reacties. Sommige mensen vonde t prachtig: zò zuver, direct en van eêle dichte bie aodde ze de woorden uut den Boek nog nooit g ore. Aoren vonde t nie kunne: Zeêuws is nie netjes genoeg.
De Zuud-Bevelander goeng stug deur en liet een prachtige staepel uutgaeven achter. Een staepel waer a me vo de lezers van Wikipedia ier en daer een fragmentje uutgekozen è:
Dien raoren Agestien, Middelburg 1967, p. 14-15
''Dat kappetaal om z n zeune Agestien in dat gesticht te koopen, most r netuurlijk komme, dat begriep je. Dat liet dien Bouwen nie los. En dae ei n krom voe elege, en voe gebuffeld en geslaafd. Vrèèd.''
''Zunig, tot op t vrekkige of. Tebak gebruukten ie nie, alleene uut spaerzaem eid. Suker in d r koffie of thee? Net nie! Alleene s Zondags. n Babbelaer...? Je mot t nie gloove, weet je. Afijn, gin pupermentje!''
31 oktober
31 oktober is d'n 304e of 305e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Jan Kousemaeker
Dien raoren Agestien, Middelburg 1967, p. 14-15
''Bròòd bakten ze netuurlijk van d r eigen terve, petaoten wazze d r bie de vleet. Melk van d r eigen geiten. Kernienen en een vèrke ao ze ok, vanzèls. Geld gavve ze oegenaemd nie uut. Mae biekant iedere weke gieng Bouwen nae t posketoortje om wat op z n boekje te doeën. Dat kappetaal most r komme.''
''Dat ao die jongen gewoon van z n vaoder eleerd. Voe koffie-drienke was t er gin tied en daemee uut. Sebiet mae wee an t werk. Opschiete is de booschap.''
Dien raoren Agestien, Middelburg 1967, p. 75-76
''Mae gin mens. Bonte kraoien, n eele kro. Van Job Art oorn liepe d r een kopel schaepen een smoelvol gos te vreten in de snèèuw.''
''Ier en gunter en overal snèèuw - een zwarten damstaek, n paeltje, n rijtje paeltjes voe prikkeldraed. Errebeiers uusjes korte bie d oeven. Naekende takken van kaele boomen die dae rond stoenge. Gin levende zieele te bekennen. Gin God of goed mens...''
''Jewannes was in z n kruwaegen gae staeë. Ielp ok a nie. Zie je niks?, vroeg de Vader. Gin steek te bekennen, zei Jewannes. Wat doeë me?, vroeg de Vader. Wat ku me anders doeë dan vadder gae?, zei Jewannes.''
Azië
250px|thumb|Ligging van Azië op de wereldkaart 250px|thumb|Azië geografisch 250px|thumb|Kaart van Azië, samengesteld uit diverse [[kunstmaan|satellietopnames (bron: NASA)]] 250px|thumb|Kaart van Azië (bron: [[Central Intelligence Agency|CIA)]] 250px|thumb|Recente kaart van de [[klimaatclassificatie van Köppen|klimaatclassificatie van Köppen-Geiger (excl. Zuidwest-Azië).]] Azië is 't groôste weareldeel. In het jaer 2006 tellende ut continent naebie 3,97 miljard inwoners, ofwè 61% van de totale weareldbevolkinge (6,5 miljard). Azië bedekt, mee een oppervlak van 43.810.000 km², 8,6% van ut totaole oppervlak van de aerde en 29,4% van ut totaole landoppervlak.
Glabbeek (Vlaoms-Braebant)
thumb|Liggienge
Winston Churchill
thumb|Winston Churchill in 1943
Winston Churchill (Blenheim (Iengeland), 30 november 1874 – Londen, 24 jannewari 1965) was 'n Britse staetsman. Um was lid van de Conservative Party.
Orléans
thumb|Kathedrael van Orléans|260 px
Orléans is 'n stad in Frankriek en den oôdstad van de rehio Centre-Val de Loire.
Lieste mee biohrafieën
Lieste mee (enkele) biohrafieën op Wikipedia.
Vlaoms-'Enegouwse Successieoôrlog
De Vlaoms-'Enegouwse Successieoôrlog was een groepje feodaole conflict'n in 't min'n van de dertiende eêuwe tussen de kinders van Margaretha II van Constantinopel graevin van Vlaonderen. Den inzet van de conflict'n was de troôn van 't graefschap Vlaonderen an den eêne kant en 't graefschap 'Enegouwe an den aore kant.
Anloôp
Toen a Boudewijn I van Constantinopel, graef van Vlaonderen en 'Enegouwe, in 1202 mie de Vierde Kruustocht ni Byzantium hoeng, liet 'n 't bevel over de twi graefschapp'n an zen ouste dochter Johanna van Constantinopel over. Ondanks a ze twi huwelijken ehad a, bleef Johanna kinderloôs. Ierdeur kwamm'n de twi troôn'n in 1244 nae de doôd van Johanna bie eur der jongere zus, Marharetha, terecht. Uut een eêste huwelijk, dat a à in 1221 ontbon'n wier, a Marharetha à drie huus ekrehen, wironder Jan van Avesnes. In 1223 hertrouwn Margaretha mie Wullem II van Dampierre, wiruut an de kinders Wullem III van Dampierre en Hwiede van Dampierre voekwamm'n.
Eêste conflict
't Eêste conflict in de Vlaoms-'Enegouwse Successieoôrlog ontstoeng à in 1244 toen a Marharetha der zus Johanna opvolhen as graevinne van beie graefschapp'n en der een openlijke stried losbossen tussen de 'alfbroers Jan van Avesnes en Wullem van Dampierre. Ten lange leste kwam de Franse konieng Lodewijk IX tussenbeie in 1246. Dezen oordeêln da 'Enegouwe ni Jan van Avesnes hoeng en Vlaonderen ni Wullem van Dampierre. In 't kaoder van deze beslissieng ston Marharetha 't Vlaomse bestier of an der zeune Wullem. Ze bleef echter op den 'Enegouwse troôn zitt'n. In 1251 overlee Wullem en wier zen broer, Hwiede van Dampierre, de bestierder van Vlaonderen.
Twidde conflict
Toen a Lodewijk IX in 1248 op een zevenjaerihe kruustocht vertrok, nam Jan van Avesnes 't recht in eihen an'n. Omda 't een wis da zen moeder 'n nooit de troôn van 'Enegouwe zou heven, kwam 'n in opstand tehen der en zen 'alfbroers. Tiedens 't conflict kon Jan van Avesnes de graef van 'Olland en Zeêland, Wullem II van 'Olland, overtuhen zen kant te kiezen en 'Enegouwe en ienkele hebieden in Vlaonderen te bezett'n. Op 4 juli 1253, tiedens de Slag bie Westkapelle, versloeg Jan Hwiede van Dampierre en wier 't een erfopvolher van 't graefschap 'Enegouwe.
Derde conflict
Marharetha leien der eihen echter nie bie de stand van zaeken neer en haf 'Enegouwe an Karel van Anjou, de broer van de Franse konieng. Karel hoeng akkoôrd en trok ten striede mie Jan van Avesnes. Ie wier echter verslohen bie Valencijn. In 1254, nae de trugkomst van Lodewijk IX, bevestihen dezen zen eêder besluut da 'Enegouwe an Jan van Avesnes toekwam. Iermie kwam de Vlaoms-'Enegouwse Successieoôrlog ten ènde.
Lubbeek
thumb|Liggienge
Lubbeek is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Vlaoms-Braebant. D'r weune 15.000 mins'n (2023).
Terneuzen
Terneuzen kan verwiezen nao:
Linkebeek
thumb|Liggienge
Aâzerbeidzjan
thumb|Liggienge van Aâzerbeidzjan thumb|[[Vlagge van Aâzerbeidzjan]] thumb|Bazardüzüberg thumb|Het bergachtige lanschap van Quba thumb|Het lanschap van Khinalugvalleije
Aâzerbeidzjan (Aâzerbeidzjaens: Azərbaycan) is een land in de Kaukasus. De oôdstad is Bakoe an de Kaspische Zeê. Vroeher was 't een deel van de Sovjet-Unie. Aâzerbeidzjan is een islamitisch land.
Aâzerbeidzjan hrens in 't noôrn an Rusland, in 't wessen an Georhië en Armenië, in 't oôssen an de Kaspische Zeê en in 't zuuden an Iran.
'Ulst
'Ulst kan verwieze nae:
Tumenskoe
Tumenskoe is 'n durp in Rusland mit 81 inweuners, zo'n 200 kilometer zuudoôstelijk van Moskou.
Estland
Tot 1991 was Estland ongerdeel van de Sovjetunie. Sinds 2004 is 't land lid van den Europese Unie.
Estland is te verdelen in tweê geografische zones: de kustregio in het noor'n en westen mie veenmoerassen, meren en eilan'n. De gemiddelde 'oôgte is ± 50 meter boven zeêniveau. Het oôs'n en het zuujen van het land bestaen uut een zandsteênplateau dat iets 'oôger gelegen is dan de rest van Estland. Het 'oôgste punt van Estland is de Suur Munamägi mie 318 meter.
Estland telt onheveer 1400 meren en 1500 eilan'n. De eilan'n maeken saemen onheveer 10% van het landoppervlak uut. De voo de kust gelegen eilan'n bin res'n van een ouwe kust. De groôste eilan'n bin Saaremaa (2670 km2) en Hiiumaa (990 km2). Ter vergelieking, Zeêland is onheveer 1700 km2 groôt.
Externe lienk
Officiële website
Linkebeek
Linkebeek is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Vlaoms-Braebant. D'r weune 4.600 mins'n (2023).
Luiz Inácio Lula da Silva
frameless|rechts
Luiz Inácio Lula da Silva, bekend as Lula, (Garanhuns, 27 oktober 1945) is 'n Breziliaense politicus van de sociaoldemocraotische Partido dos Trabalhadores (PT).
Um was president van 2003 toet 2011 en is opnieuw president sins 1 jannewari 2023, as opvolger van Jair Bolsonaro.
Drogenbos
thumb|Liggienge
Drogenbos is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Vlaoms-Braebant. D'r weune 5.900 mins'n (2023).
Graefschap 'Olland
250px|thumb|right|Heschatte kaerte van 't Graefschap 'Olland en West-Friesland in 1477
Naemhevieng
't Graefschap 'Olland kreeg zen naem toen a de toenmaelihe graef van Friesland, Dirk V, de naem verandern van Friesland ni 'Olland. Volhens de oôrkon'n was dat in 't jaer 1076. De nieuwe naem was noôdig deurda 't hebied onder invloed van hroôete waetersnoden (Sturmvloed van 1014) steeds meêr een heografische eêneid wier en onafankelijk van Friesland. Dit hebied stond toentertied ok bekend as Kennemerland en Rienland. 't Wier belangrieker deur 't belangrieker worn van de handelsplekke Dordrecht. A vrie vroeg in bronn'n vin'n we da 't graefschap 'Olland in eên aesem wor enoemd mie Zeêland. Warschijnlijk mo 't apart noemn van Zeêland eziene worn as een teêken da Zeêland as een aparte eêneid wier eziene. Een apart graefschap Zeêland ei echter voe zovarre bekend nooit bestaene. 'Olland ei een zeêr lange tied een personeêle unie evurmd mie de graefschappen Henegouwen en Zeêland, vanof Jan II van 'Olland in 1299. In dat leste jaer nam de graef van 'Olland ok de titel van heêr van West-Friesland an. De Friestaelige bevolkieng van dit hebied was in de jaeren iervoe onderworpen an 't hezag van de graeven van 'Olland deur Floris V. Omda 't hezag nog zwak was en ze de bevolkieng nie al te vee wiln prikkeln wier iermie 't afzonderlijke karakter van dit hebied onderstreept. 't Graefschap 'Olland en West-Friesland was een graefschap van 't 'Eilihe Roômse Riek. In 1346 kwam 't graefschap onder 't uus van Beieren, toetda Jacoba van Beieren in 1428 bie de Zoen van Delft wier edwongen 't of te staene an Bourgondië. Onder keizer Karel V maeken 't graefschap deêl uut van de Zeventien Provinciën. In 1581 wier de Spaonse konieng zen titel van graef van 'Olland ontnomen (plakkaot van Verlatinghe).
Gewest Holland
Tiedens de Tachtigjaerige Oôrlog speeln 't gewest 'Olland een belangrieke rol in 't verzet tehen de Spanjaerden. Nae de Unie van Utrecht wier 't gewest 'Olland 't leidende gewest van de Republiek.
Chordabeêsten
Chordabeêsten (Latiens Chordata) bin'n een stamme van zoô'n 60.000 beêsten mie 'n chorda dorsalis, een elastiesche strienge van een soôrt weefsel die a over den aele rik van 't beêst lop. Dezen chorda dorsalis heef 't beêst 'n steveg'eid en is de primitiefste vurm van 'n inwendeg skelet. De allerprimitiefste beêsten missen 'n schedel.
Galmaerden
thumb|Liggienge
Chordabeêsten
Indeêlienge
Stamme chordabeêsten (Chordata)
Galmaerden
Galmaerden (Nederlands: Galmaarden, Frans Gammerages) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Vlaoms-Braebant. D'r weune 8.900 mins'n (2023).
Armeênse Genocide
thumb|right|250px|Een hedeporteerde Armeênse moeder met hur dode guus in de woestijn nabij [[Aleppo]] thumb|right|250px|De eeuwige vlamme in het Genocide Monument De Armeênse Genocide (Armeens: Հայոց Ցեղասպանութիւն, Turks: Ermeni Soykırımı), (ok wè omschreve as de Armeênse kwestie deu diehenen die twiefelen of er spraoke was van een genocide) is de naom voor de volkerenmoord hepleegd op (honderdduuzenden tot vee meer dan een miljoen) Armeniërs in het Ottomaonse Riek ten tiede van de Eerste Weareldoôrlog. Sommihe bronnen spreke over 1,8 miljoen doôden. Tegeliekertied vond ok de Assyrische Genocide en de Griekse Genocide plaes.
Oôstflakkee
frame|Liggienge van Oôstflakkee in Zuud-Olland Oôstflakkeê (Nederlands Oostflakkee) is 'n voormaelige gemeênte in de Nederlandse provincie Zuud-Olland, op 't eiland Goeree-Overflakkeê, mit 'n oppervlakte van 107,44 km2 (daevan 32,75 km2 waeter) en per 1 januaori 2007 10.163 inweuners. De gemeênte omvat de plekken Achtuzen (Achthuizen), D'n Bommel (Den Bommel), De Langstraete (Langstraat), Ouwe Tonge (Oude-Tonge), De Plaete (Ooltgensplaat) in Zuudzieje (Zuidzijde). 't Gemeênte'uus staet in Ouwe Tonge.
De gemeênte ontstieng in 1966 uut 'n saemenvoegieng van de ouwe gemeênten D'n Bommel, Ouwe Tonge in De Plaete.
1982
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
thumb|Kim Kötter thumb|De meule in van [[Eintjeszand in 1982]]
Grimbergen
thumb|Liggienge
Grimbergen is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Vlaoms-Braebant. D'r weune 39.000 mins'n (2023).
Goereê
De haevene van Goereê is of'eslote van zeê in 1958. Een bekend bouwwerk an de haevene is Hotel de Gouwe Leeuw. Hier is nog een pausenkaemer anwezig uut de tied dat de laetere paus, Adrianus VI hier pastoor was.
1961
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
2012
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Rieksweg 59
right|180px|thumb|Locatie van Rieksweg 59 Rieksweg 59 of de N59 is een Nederlandse autoweg die deur de provincies Zeêland, Zuud-Olland en Noord-Braebant loopt. Van Oss tot an 't Hellegatsplein ist een vierbaensweg, deerna loapt de wegt varder as tweêbaenswegt over Flakkeê en Schouwen. Vooral is de zeumer loapt verkeer dikkels vast deur groôte drukte. De wegt loapt onger meer over de Greveliengendam tussen Bru en Ouwe Tonge.
Oekraïne
Oekraïne (Oekraïens: Україна) is 'n land in Oôst-Europa. D'n oôdstad is Kiev. Toet 1991 mikkende 't deel uut van de Sovjetunie. D'r weune zo'n 41 meljoen mênsen, dat antal neemt echter langzaem of.
De munteênheid van Oekraïne is de Oekraïense grivna. Tehenwoordig president is Volodymyr Zelensky.
1 jannewari
1 jannewari is d'n eerste dag van 't jaer in de gregoriaanse kalender. Hiernea volge nog 364 dagen (365 dagen in 'n schrikkeljaer) tot an 't ende van 't jaer.
Letland
thumb|[[Riga]] Letland (Lets: Latvija; Letgaals: Latveja; Lijfs: Lețmō) is een land in 't noor'oôsten van Europa. Letland grens an Rusland, Estland in Litouwen, westelijk liet de Oôstzeê. D'n oôdstad is Riga. Letland is ietwat groôter dan Nederland, mar d'r weune slechts 2,1 miljoen mensen. De teale Lets is weer verwant an 't Litouws, ut bin allebeie Baltische taelen.
Tot 1991 was Letland ongerdeel van de Sovjetunie. Sinds 2004 is 't land lid van den Europese Unie.
De oôdstad Riga leit an de Golf van Riga in het mi'n van het land. De oppervlakte van Letland is 64.600 km2 en het land is dimêe anderhalf keer zoô groôt as Nederland. Letland is over het algemeên vlak of een bitje 'euvelachtig. Letland is aerdig dicht bebost (42% van het land), 'eit vee meren en rivieren en landbouwgebieden. Op Riga nae bin d'r niet echt groôte steên. Letland telt ongeveer duuzend rivieren. De langste rivier is de Daugava, 1020 km lang wivan 370 km deu Letland stroômt. Aore groôte rivieren bin de Gauja, de Lielupe, de Venta en de Aiviekste. Onheveer 10% van het land bestit uut veen, drassige gebieden en moerassen. Letland 'eit zo'n vuufduuzend kleine meren. Het groôste meer is Razna (55 km2). De meêste meren bin ondiep en in de winter ienkele maen'n bevroze.
Bevolkingssaemenstellieng
Etnische saemenstellieng van Letland (volkstelling 2011):
2 jannewari
2 jannewari is d'n twidde dag van 't jaer in de gregoriaanse kalender. Hiernea volge nog 363 dagen (364 dagen in 'n schrikkeljaer) tot an 't ende van 't jaer.
Zeêbeving Indische Oceaon 2012
Op 11 april 2012 vong een zeer zwaere zeêbeving plaes in de Indische Oceaan bie Indonesië, die een tsunaomi veroorzaekende die zich in verscheie richtingen over de Indische Oceaon verplaesende.
De zeebeving dee zich voor om 08:38:38 (UTC) op een diepte van 33 kilometer. Vrijwel direct wier een tsunami waerschuwing of'egeven, voor de complete Indische Oceaon
Op 26 december 2004 vong op bijna exact dezelfde locaosie een beving plaes mee een kracht van 9,1 op de schaol van Richter mee duuzenden doôden.