cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amsterdam
Stadshezicht
'n Aore bekende Amsterdamse plekke is d'n Dam, wiraon 't Paleis op de Dam, de Nieuwe Kerke en Madame Tussaud staene, saemen mie 't momenemt voe de hevaln in de Twidde Waereldoôrlog. Aore bekende heboun zien de Beurs van Berlahe en de vele hrachenuzen. Ok 'n in 't oôhe spriengend hebouw is den Amsterdam Arena, tuushaevene van Ajax. In de jaeren '70 is Amsterdam-Zuudoôst 'ebouwd. Ier stô vee gallerieflats, aol worre die de leste jaeren wel vervange deur geweune huuzen. Een nieuw uutbreidingswiek van de stad is IJburg, dat is 'ebouw in het IJmeer.
Amsterdam is wereldwied bekend as libaraole stad, vanwehe de Rosse Buurte (Wallen) en de vrie verkriegbaere softdrugs. Vanwehe onger meer geweld tehen homo's en Joden, veelal deu allochtone daoders ao dit imaogo wè een flienke deuk op'eloôpe.
Gemeênteraed
De gemeênteraed sins 2002:
Burgemeêsters
Dit is 'n lieste mee burgemeêsters sins 1808:
Noôten
<References/>
Oldenzael
Oldenzaal is 'n gemeênte en stad in de provincie Overiessel mie 32.000 inweuners.
Oldenzael is in 1955 vergroôt mie de plekke Berguuzen (van de gemeênte Losser).
Folembray
Folembray is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Folembray lei op de coördinaot'n 49°32’ 0’’ N 3°17’ 23’’ L (49,5425; 3,28972222222). 't Oppervlak omslit 8,85 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Folembray 'n inweunersantal van 1 490. De bevolkiengsdichteid bedroe 169,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Helsinki
thumb|Liggienge van Helsinki in Finland
Helsinki is d'n oôdstad van Finland. De stad heit circa 650.000 inweuners. Naest de oôdstad is Helsinki oak de stad met de meêste inweuners van Finland.
Daverdisse
thumb|Liggienge
Daverdisse (Waols: Dåvdisse) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 1.400 mins'n (2022).
1970
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
thumb|[[Rania al-Abdullah|Koningin Rania]]
Papoea Nieuw-Hunea
Papoea Nieuw-Hunea is een land in Oceanië.
Taelen in Nederland
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.
Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.
Erkennienge
Autochtone mindereidstaelen kunne erkend ore onder Europese regels. Dat is in Nederland 't geval mee Fries, Nedersaksisch (as eên g'eel) en Limburgs. 't Zeêuws oor nie erkend.
Beemte-Broekland
thumb|Beemte-Broekland liet in 't noôrdoôst'n
Beemte-Broekland is 'n weunplekke in de gemeênte Aepeldoorn, provincie Gelderland, mie 1.000 inweuners (2022) en bestaet uut de plekken Beemte en Broekland.
Beemte-Broekland liet vlakbie de Veluwe.
Michael Faraday
thumb|Michael Faraday Michael Faraday, (Newington Butts bie Londen, 22 september 1791 – Hampton Court Palace, 25 auhustus 1867) was een beroemde Britse weêtenschapper, zowel natuur- als scheikundige.
Werken
Faraday is de auteur van de voggende weêtenschappelijke wêrken:
1969
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Tellin
Tellin (Waels: Telin) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 2.500 mins'n (2022).
Saint-Geniez
Saint-Geniez is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Saint-Geniez lei op de coördinaot'n 44°14’ 0’’ N 6°3’ 13’’ L (44,2458333333; 6,05361111111). 't Oppervlak omslit 38,94 km².
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Geniez 'n inweunersantal van 104. De bevolkiengsdichteid bedroe 1,9 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Economie
250px|thumb|De New Yorkse beurs rond 1950 Economie is 'n sociaole of hedragsweet'nschap die a zen eihen bezigouw mie de verdeêlienge en voortbriengieng van hoedern en diensen. De economieweet'nschap, de overkoepelnde naem voe de verschill'nde soôrten economie, besti uut onder aore de politieke economie en de nasjonaole economie. De nasjonaole economie wor ok wè staetsuudoudkunde enoemd.
Vraeg en anbod
De cruciaole thema's binn'n de economie zien vraeg en anbod. De kant van den anbod ang of van de productiefactoorn arbeid, kapitaol en natuur. Dus buvobbeld oe meer arbeid a 't er verricht wor, oe meer anbod a 't er is binn'n een bepaolde sector.
De ziede van de vraeg bieni in zen heheel afankelijk van de consument. De vraeg wor hroôtendeêls bepaold deur de wensen van de consument, mè deze wensen kunn'n beïnvloed worn deur reclaome.
Orhanisaotievurmen binn'n de economie
Der zien verschill'nde meniern om de staetsuusoudkunde te orhaniseern en in te speeln op 't productieproces. De drie belangriekste vurmen zien:
Sliedrecht
thumb|Liggienge van Sliedrecht in Zuud-'Olland thumb|Gemeênte Sliedrecht thumb|Durpskerreke
Kraenveugelachtegen
Kraenveugelachtigen
Oewè kraenveugels sterk op reihers lieken, zien ze hin nauwe verwant'n. Kraenveugels be'oorn tot de orde Gruiformes ofwè de kraenveugelachtigen, wironder an ok de echte rallen, ralachtihen zoas de trappen en verwant'n be'oorn. Der zien nog zô'n 15 levende soôrten kraenveugels, die an de femielje Gruidae vurmen. Deze femielje wor wee onderverdeêld in de onderfemielje Balearicinae of kroônkraenveugels, die a besti uut twi soôrten die an allin in Afrika voorkomm'n, en de onderfemielje Gruinae ofwè de echte kraenveugels, die an op alle continenten leven. Rallen zien kleine gedrong'n waeterveugels.
Sliedrecht
Sliedrecht is een gemeênte en durp in de previnsie Zuud-Olland. De gemeênte heit ongeveer 25.900 inweuners (2022) en 'n landoppervlakte van 12,84 km².
Karl Marx
thumb|rechts|250px|Karl Marx Karl Marx (Trier, 5 meie 1818 – Londen, 14 maerte 1883) was een Duutse dienker die a belangrieke invloed ao op de (politieke) filosofie, de economie, de sociologie en de historiografie; 'ie was een van de grondleggers van de arbeidersbeweging en een centraole fihuur in de geschiedenisse vant socialisme en het communisme. Marx weunde en werkende in Duutsland, Frankriek, België, Nederland en Iengeland.
Kraenveugelachtegen
Indeêlieng
De orde Gruiformes wor verdeêld in verschill'nde onderorden en femieljes. Ier èj een overzichtje van de noh levende soôrten:
Sliedrecht
Sliedrecht kent een groôt antal kerken. Opvallend binne vooral de groôte reformatorische kerken, onder meer een Grifformeerde Gemeênte in een Christelijk Grifformeerde Gemeênte. De Bethelkerke 'eit 1.498 zitplekken.
Karl Marx
As Marx' belangriekste werk wor meêsta Das Kapital (of in het Nederlands: Het Kapitaal) beschouwd. Deernaest is um z'n Communistisch Manifest (mee Friedrich Engels) wereldberoemd.
Opt wêrk en de dienkbeel'n van Karl Marx (en Friedrich Engels) ist marxisme 'ebaoseerd.
Noord-Braebant
thumb|300px|Westelek Braebant
Noord-Braebant (Ollands: Noord-Brabant) is 'n provincie in 't zujen van Nederland. Ze grenst an Zeêland, Zuud-Olland, Gelderland, Limburg, Belgs Limburg en Antwerpen. 't Is nae Zuud-Olland de meêst bevolkiengsrieke provincie en ze is ok best versteêdelikt: Eind'oven en Tilburg as vuufde en zevende stad van Nederland de tweê groôste steeën buten de Randstad. Veddere groôte steeën bin Breda en D'n Bos, de oôdstad, die pas de vierde van de provincie is. Toch eit ok de landbouw, voraol de verkesouwerij, ier 'n groôte functie.
Geografie
Zoôas bove gezeid is Noord-Braebant sterk verstedelikt. Toch leit de bevolkiengsdicht'eid rond 't landelike gemiddelde. Daedeu is t'r ok nog vee plekke vò landbouw en natuur. Typisch Braebants bin de zandverstuviengen van de Loonse en Drunense Dunen, en de 'eivelden van de Kempen.
Inweunerantal
D' ontwikkelieng van 't inweunerantal:
Geschiedenisse
Vroeger Noord-Braebant gin aparte bestierlike eên'eid. In 'n groôt deêl van z'n geschiedenisse van 't verbonde mee de zudelike Nederlanden. In de middeleêuwen kwam 'n groôt deêl van wat-a noe Noord-Braebant is an 't Markgraefschap van Antwerpen, dat-a in 1106 bie Braebant ingeliefd wier. De groôte centra van ontwikkelienge laege in 't zujen van Braebant (Antwerpen, Brussel, Leuven etc.) maer in 't noôrden kwaemen ok Breda en D'n Bos wè tot ontwikkelienge. Mee d'n Tachentegjaeregen Oorlog wier Noord-Braebant afgescheie van de reste van 't ertogdom: bie de Vree van Munster in 1648 liep de grenze tussen de Staetse en de Spaonse Nederlanden dwars deu Braebant ene. Omdat 't gebied vò 't groôste deêl katteliek was moogden 't gin volwaerdege provincie ore maer wier 't 'n Generaliteitsland: rechtsreeks deu de Staeten-Generaol bestierd. Dit dierde tot de instellienge van de Bataofse Republiek in 1795, toen 't gebied Bataofs-Braebant gieng eête. Laeter in de Fransen tied wier 't over verschillende aore departementen verdeêld. Bie de instellienge van 't Konienkriek der Nederlanden in 1815 wier de provincie nie mee 't zudelike Braebant vereênegd maer goeng ze Noord-Braebant eête. 't Gebied van die provincie was groôter as 't ouwe Generaliteitsland omdat'r 'n stik van 't ouwe Olland en de vòdien zelfstandege (nie bie de Republiek orende) eerlik'eden Boxmeer, Gemert, Megen en Ravenstein biekwaeme. In 1830 bleef 't bie de Belgse opstand relatief rustig en kon konienk Willem I 't gebied makkelik be'ouwe. Vanaf 't end van de negentiende eêuwe kwam voraol in en rond Tilburg en Eind'oven vee industrie op.
Provincie
De Provinciaole Staeten van Noord-Braebant è 55 zeêtels. Sins de lèste verkieziengen van maerte 2023 zieë de verdeêlienge d'r zoô uut:
Oliefkleur bin partijen van Gedeputeerde Staeten.
't College van Gedeputeerde Staeten in 't tiedvak 2019-2023 steunde op 'n coalitie van:
Gemeênten
Noord-Braebant is opgedeêld in 56 gemeênten. De lèste erindeêlienge was in 2022.
Waeterschappen
Noord-Braebant is in vier waeterschappen verdeêld: 't Waeterschap Braebantsen Delta, Waeterschap Aa en Maes, Waeterschap D'n Dommel en Waeterschap Rivier'nland.
Justitie
Braebant is in tweê arrondissementen verdeêld: 't westen valt onder 't arrondissement Breda, 't oôsten onder D'n Bos. Allebei de arrondissementen ressorteren onder 't Gerechtsof van D'n Bos.
Godsdienst
Vanouds is Noord-Braebant 'n kattelieke provincie. In 2005 was volgens schattiengen nog 57% van de bevolkienge katteliek. Kleine gebieden in 't noorden bin in (groôte) meerder'eid protestants, naemelik 't Land van Altena en Heusden en de Noordwestoek. Zaemen bin die goed vò 6% van de Braebanders. Deu de sterke verstedeliking weune d'r intusse ok a 5% moslims in de provincie.
Taele
Noord-Braebant eit 't Braebants in verschillende dialecten as streektaele. In kleine gebieden an de randen van de provincie ore nog aore taelen gesproke: 't (Noord)westoeks is 'n 'Ollands dialect, in 't Land van Cuijk praote ze Kleverlands en in de gemeênte Cranendonck (oôdplekke Budel) è ze 'n Limburgs dialect. De dialecten ore nog relatief vee gesproke, voraol op 't land.
Metz
thumb|Liggienge thumb|Kaerte
Metz is 'n stad in Noordoôst-Frankriek. 't Leit in de rehio Grand Est naebie Belhië, Luxemburg en Duutsland. D'r weune 118.000 mins'n (2019).
Fonsomme
Fonsomme is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Fonsommes lei op de coördinaot'n 49°54’ 0’’ N 3°24’ 1’’ L (49,9030555556; 3,40027777778). 't Oppervlak omslit 9,6 km².
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Fonsommes 'n inweunersantal van 521. De bevolkiengsdichteid bedroe 54,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Achterveld
thumb|Leusdense deêl: Achterveld liet in 't noôrdoôst'n thumb|Barneveldse deêl: Achterveld liet in 't west'n
Achterveld is 'n plekke in de gemeênte Leusden, provincie Utrecht, mie 2.600 inweuners (2022). 'n Klein stukje liet in de gemeênte Barneveld, provincie Gelderland, mie 150 inweuners (2022).
1968
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Achterveld
Achterveld liet in de Gelderse Vallei.
1973
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
1974
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Klarenbeek
thumb|Aepeldoornse deêl: Klarenbeek liet in 't oôst'n thumb|Voorstse deêl: Klarenbeek liet in 't zuudwest'n
Bagdad
Bagdad is de oôdstad van Irak, gelegen an de Tigris en telt ruum 7,5 meljoen inweuners.
Klarenbeek
Klarenbeek is 'n plekke in de provincie Gelderland mie 3.300 inweuners (2022), verdeêld over twee gemeênten: Aepeldoorn mie 1.800 inweuners en Voorst mie 1.600 inweuners.
Klarenbeek liet vlakbie de Veluwe.
Raelte
Raelte is 'n gemeênte en plekke in de provincie Overiessel. De gemeênte ei 39.000 inweuners, de plekke 20.000.
Raelte is in 2001 vergroôt mie de gemeênte Heino.
Thionville
Thionville (Lëtzebuergesch: Diddenuewen) is 'n stad in Noordoôst-Frankriek. 't Leit in de rehio Grand Est vlakbie Luxemburg. D'r weune 41.000 mins'n (2019).
Nieuw-Lekkerland
thumb|Liggienge (voormaelige gemeênte) thumb|Durpskerke
Nieuw-Lekkerland is 'n vroegere gemeênte en durp in de gemeênte Meulelan'n in de previnsie Zuud-'Olland. Ut durp heit 8.400 inweuners (2021). De plekke Kinderdiek viel onger gemeênte Nieuw-Lekkerland.
In 2013 is Nieuw-Lekkerland saemengegaen mie Graefstroôm en Liesveld in de nieuwe gemeênte Meulewaerd; deêze is in 2019 opgegaen in de nieuwe gemeênte Meulelan'n.
Nieuw-Lekkerland liet an de Lek in de Alblasserwaerd en kent 'n groôt antal kerken. Opvallend binne vooral de groôte reformatorische kerken, onder meêr 'n Hervormde Kerreke in 'n Hersteld Hervormde Kerke.
De klokke van de durpskerk komt uu 1949 mie het opschrift: ''Mijn voorganger is in oorlogstijd verdwenen. Nu ben ik in vredestijd verschenen''.
Wòstburg
250px|rechts|thumb|Centrum van Wòstburg. In de Twidde Wereldoorlog ist voo een groôt deel verwoest, vee uuzen komme uut de jaeren vuuftig. 250px|rechts|thumb|Wòstburg in 1560 Wòstburg (Ned. Oostburg) is 'n stad in provincie Zeêland van Nederland. In 2012 'ao de stad 4.740 inweuners, 't oppervlak beslit 23 km². Wòstburg is de centrumplekke van 't westelijk deel van Zeêuws-Vlaonderen en eit onger meer een theaoter en een ziekenuus. Ok 't gemeênte'uus van de gemeênte Sluus is ier. In de Twidde Wereldoorlog ist centrum voo een groôt deel verwoest, vee uuzen komme noe uut de jaeren vuuftig
Dialect
Onderstaand biebelgedeelte komt uut Marcus en is geschreven int dialect van Wòstburg;
Een reprimande voo de schriftgelêêrden. (12,38) En de mêêste van de mènsen ôôrd’n Êm (Jezus) hèrn. En Ie zei udder in zun lêêrienk: Oudt de schriftgelêêrden in de gaot’n, z’èn de gewènte in lange klêêr’n rônd te lôôpen (39) en mekaore te zien op de mart en op de êêreplekk’n in de synagoge en op d’êêste plekk’n bie ’t eet’n te gaon zitt’n, (40) die d’uuz’n van de weduwen stikje bie bitje opeet’n en net asof ze ’t mêên ’n lange hebeed’n doen: zukke mènsen haon un zwaorder oordêêl kriegen. Het muntje van de weduw vrouwe. (41) En Ie hieng an d’ândre kânt van den offerkiste zitt’n en Ie kon hoed zien oe de mènsen koperhèld in d’offerkiste hôôiende. (42) En vele rieke mènsen hôôiende ‘r véé in, en dao kwam un èrme weduw vrouwe die dao twêê kopermuntjes in dee, dad ‘is un duit. (43) En Ie riep zun leerling’n en Ie zei toet udder: noe moej û kêê luuster’n, Ik zegg’n judder, deze èrme weduw vrouwe èt ’t mêêste in den offerkiste gedaon van âl die dur wa’ in gedaon en. Wan iederêên êt ur wa in gedaon van ’t geene, wadda ze te vee aon, mao sie èt ur in gedaon van eur èrmoe, âl was ie ao; waovan sie mos leev’n. (13,1) En toen Ie uut de tempel gieng, zei één van zun lêêrling’n toet Êm: Mêêster kiekt uh kêê nao die stêên’n en die hebouw’n! (2) En Jezus zei tot um: Zie je hie die hrôôte hebouw’n? Ur za hêên stêên op den ander’n bluuven liggen, die nie za worren afhebrook’n.
Bourg-en-Bresse
Bourg-en-Bresse is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Bourg-en-Bresse lei op de coördinaot'n 46°12’ 0’’ N 5°13’ 44’’ L (46,2055555556; 5,22888888889). 't Oppervlak omslit 23,86 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Bourg-en-Bresse 'n inweunersantal van 40 666. De bevolkiengsdichteid bedroe 1701,5 mins'n per km².
thumb|250px|links|De Franse vlagge an een gebouw in Bourg-en-Bresse
Bourg-Saint-Christophe
Bourg-Saint-Christophe is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Bourg-Saint-Christophe lei op de coördinaot'n 46°7’ 0’’ N 4°47’ 15’’ L (46,1197222222; 4,7875). 't Oppervlak omslit 8,98 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Bourg-Saint-Christophe 'n inweunersantal van 824. De bevolkiengsdichteid bedroe 91,6 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Fontaine-lès-Clercs
Fontaine-lès-Clercs is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Fontaine-lès-Clercs lei op de coördinaot'n 49°48’ 0’’ N 3°13’ 25’’ L (49,8063888889; 3,22361111111). 't Oppervlak omslit 5,33 km².
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Ellesdiek
thumb|Liggieng van Ellesdiek thumb|Kerkje van Ellesdiek
Ellesdiek (Ellewoutsdijk) is een durpsje in de Zak van Zuud-Beveland in de provicie Zeêland. Tot an 1 januarie 1970 was Ellesdiek een zelfstandihe gemeênte, daarna wir't'n onderdeel van de nieuwevormde gemeênte Bossele. Het dorp is mie ongeveer 400 inweuners de kleinste plekke van de gemeênte.
't Durp is elegen an de Westerschelde, op het meest zuudelijke puntje van Zuud-Beveland. An d'n Schelde bevind zich 'n jachtaoven, een getieaoven die bij eb droogvalt. Ten zuuden van 't durp lig ut veurmaelig fort uut 1837. Dit fort diende ooit als verdediging van de Schelde. Tegenwoordig is't eigendom van Natuurmonumenten.
Bekend ist durp tehenwoordig van 't Kerkje van Ellesdiek, wat een centrum wil weze voe levensbeschouwing, cultuur en vriendschap. 't Kerkje is evestigd in de voormalige Nederlands Hervormde Kerke van Ellesdiek. Nae a deze kerke fuseerde'n en het kerkgebouw leeg kwam te staen, wier de stichting opericht en kocht het leegstaende gebouw om d'r activiteiten in te organiseren en zôdoende ok de publieke functie van het gebouw te kunne bewaeren voe het durp. 't Kerkje drieft op vriewilligers.
In 2011 wier ier de Zeêuwse Riempjesroute 'eopend. Een vòbeeld van een riempje langs de route: ''Witte vazen in het groen. Wat stae die vazen ier te doen? Te drômen van de bômen. Te staeren naè de blaeren. Waèrom en waètoe? Ze stae ier te staen. Net as jie noe.''
Stikje int dialect van Ellesdiek
Me ware die maendagochend goed voorbereid op schoole. Di zoue een paer evacueetjes uut Schouwen bie oans in de klasse komme. ‘Me motte zurge da ze d’r eigen een bitje op d’r gemak voele', ao de meêster 'ezeid, 'wan het is di nog vee erger ‘ewist as bie oans, di bin eêl vee mènsen verdronke.’ En ik vond het ier a zò erg. Toch was de kern van oans durp droôge ‘ebleve en dat kwam omda 't durp zò oôge lag. ‘Ze waere vroeger zò gek nog nie’, zei m’n vaoder, toen a ‘t waeter nie vadder kwam as de regenbak vlak achter oans uus. Oanze boôgerd en ‘t of stoenge wè onder waeter en de oenders en mien kernientje waere aollemille verdronke. M’n moeder ao dat kleine drôge stikje rond de kerke net de ark van Noach ‘evonde, omda ‘t in de straete krioelden van de mènsen en de beêsten, die a op tied ‘ered waere. Mè m'n kernientje nie… 's Aevens op bèdde stelden ik m’n eigen voor, oe a ‘t waeter binnen ‘edronge was in z’n kotje en da ‘t gin kant mi op kon. En dan kon ‘k nie slaepe.
Nederasselt
thumb|Nederasselt liet in 't wessen
Nederasselt liet an de Maes.
Roemie in Zeêland
Roemie in Zeêland is een boek van Hans de Vos. Op 25 april 2010 is in 't kerksje van Ellesdiek dit boek van Quidam (Hans de Vos) epresenteerd. 't Is 'n boek mie 36 Zeêuwse verhaelen van de 13e eêuwse Perzies-Turkse dichter en soefiemeêster Jalal ad-Din Rumi, getiteld Roemie in Zeêland. Zeêuws en Roemie gae stik goed saemen, wan Roemie spreekt de taele van z'n arte, en dat is ok de taele van oôns arte. Mie de verhalen van Roemie ka je best vee lache, en je kan t’r eêl vee en lank over naedienke, wan ze èë aolemaelle 'n diepere beteêkenisse. Ze leze 'n bitje as de verhalen uut Duzend-en-eên nacht, oewel a 't zeker gin sprookjes bin. 't Magge dan eênvoudige verhaaltjes weze, ze zitte impersant wè vol mie waer'eid. Je kan ieronger kieze uut "D'n dôôven die a nae z'n zieke buurman gieng" en "De kaerel die a 'n tatoe wou".
D'n dôôven die a nae z'n zieke buurman gieng
‘n Emir liet an ‘n dôôven wete da eên van z’n buren ziek was. En dien dôôven docht bie z’n eigen: Ik bin ik zo dôôf as ‘n kwartel, dus wa begriepe ‘k dan van wat a die buurman daoken aol gae zegge? Zeker a t’n mae zachjes praat, omma t’n zo ziek is. Mae goed, ‘k za d’r toch naetoe motte, dae kan ‘k nie onderuut. Dus as ik z’n luppen zie bewege, dan za ‘k mae ‘n bitje raaie wat a t’n zeit. As ik vraege: “Oe is ‘t mie joe, m’n zieke buurman?” Dan za t’n wè zegge: “Vee beter” of “Goed ee, bedankt o.” En dan zeg ik: “’k Bin a blieë toe! En ei je a wat egete?” Dan zei um: “’n Kommetje soepe” of “’n Scheuteltje pap.” Dan zeg ik wee: “Da ’t je wel mag bekomme. En bie watvoe dokter bin jie?” Dan zei um: “Dokter d’n dien en de gindten.” En dan zeg ik: “Die brieng geluk. A die voe je zurgt, dan kom aoles goed. Bie mien ei t’n ok wè ‘s ewist. Daer a um komt, dae komme aole wensen uut.”
Nae da die goeie man z’n eigen voorbereid ao, gieng t’n nae de zieken toe. “Oe is ’t mie je?” vroog t’n. “Ik gae doôd” zeiën de zieken. “’k Bin a blieë toe!” riep d’n doôven. En die zieken wier fel. Oe kan um noe blieë weze, docht t’n. Die vent mo aoltied a tegen mien ewist èë. D’n dôôven ao zomae wat eraaie, en da pakten glad verkeêrd uut! “Wat ei jie edronke?” vroog dien dôôven. “Vergift” zeiën de zieken. “Da ‘t je wel mag bekomme!” riep dien aren. En de zieken wier nog feller. “Watvoe dokter ei jie?” gieng d’n dôôven vadder. “Azraël, d’n iengel des doôds. En maekt da je wigkomt!” riep de zieken. “Och jongen, die brieng geluk” zeiën d’n dôôven. En ie zeiën z’n zieke buurman goeiendag. “Gelukkig mae, aol bie aol. En salu ee!” “Die vent wil mien effenof doôd èë!” riep de zieken. “’k È noôit ewete da t’n zovee vals was.”
D’r bin vee mensen die a goeie werken doeë om dae beloônieng en waerderieng voe te kriegen, mae eigelik is dat ‘n toegedekte zonde tegen God. Daer a zulder van dienke da ‘t zuver is, is in feite zo vuul as wat.
Hemichordata
Hemichordata
De stam Hemichordata be'oor toet de claode van de nieuwmondigen, de Deuterostomata of Deuterostomia. De beêsten van de stam Hemichordata leven allemille in zeê. Van de beêsten uut de stam Hemichordata is nie zo vee bekend. Dr bestaen oengeveer 65 soôrten eikelwurmen. Van de Planctosphaeroidea zien allin de larven bekend.De stam Hemichordata is warschijnlijk nauw verwant mie de stam Chordata. Toet de Hemichordata be'oorn drie klassen, wivan at er 1 uutesturven is, namelijk:
Roemie in Zeêland
De kaerel die a ‘n tatoe wou
In Qazvin laette de mensen d’r eigen mie ‘n naelde op d’r aermen, d’r lief of d’r schoeren tatoeëre. Da doeë ze om d’r eigen te beschermen tegen aolderleië kwaed.
Hemichordata
Hemichordata
Van de leste klasse zien allin de larven bekend. De DNA-structuur van de Hemichordata is warschijnlijk helieke an die van de chorda uut de klasse Chordata. De femieljeleden van de Hemichordata bestin allemille uut 3 deêln. As eêste der lief dat a varieer van 2,5 cm tot 2,5 m, een kraeg en as lessen een slurf an de kopkant, de proboscis. De eikelwurmen leven in U-vurmihe buuzen in zeêbodems bie vee zand en modder.
Roemie in Zeêland
De kaerel die a ‘n tatoe wou
In die stad gieng t’r op ‘n keêr ‘n vent nae ‘n tatoeëerder toe, en ie zeiën: “Doe mien ‘s ‘n lol, en zet bie mien ‘s ‘n moôie tatoe.” “En watvoe figuur za ‘k ‘r ‘s van maeke, m’n goeie man?” vroog de tatoeëerder. “Zet mae ‘n woeste leêuw” zeiën die vent. “Leêuw is m’n sterrebeeld, dus teêken mae ‘n flienke leêuw. Doe goed je besten, en gebruuk mae flienk vee inkt.” “En wae za ‘k n ‘s zette?” vroog die tatoeërder. “Doe mae op m’n schoere; maek jie dae mae ‘s ‘n moôie prente” zeiën dien aren. Zodrie as a de tatoeëerder z’n naelde in die vent z’n schoere stak, vool t’n ‘n stekende piene en gaf t’n ‘n groôte brul. “Man, noe neem je me daerom wè te pakken! Watvoe figuur bi je noe an ‘t maeken?” “’n Leêuw, ee. Wan die ao je besteld.” “Mie watvoe gedeêlte was je dan begonne?” “Mie de staert” zeiën de tatoeërder. “Laet de staert dan mae wig, m’n goeie man” zeiën die vent. “Die leêuw z’n staert en z’n achterlief liete me zonae stikke; bie ‘t achterlief wier m’n luchtpupe glad of’eklemd. Leêuwemaeker, maek jie mae ‘n leêuw zonder staert. Deur de prik van je naelde kreeg ik zonae ‘n artverlammige.” De tatoeërder begon te prikken op ‘n are plekke, zonder nae te dienken, zonder pardon, en zonder compassie. De kaerel schreêuwden: “Watvoe gedeêlte van ‘t lief is dat noe wee?” “Da’s ‘t oôre, beste man” zeiën de tatoeërder. “Maekt n mae zonder oôren, goeie meêster. Laet die oôren mae wig. En doet n mae gauw klaer!” De tatoeërder stak z’n naelde op wee ‘n aar pleksje, en wee begon die kaerel te schreêuwen: “En wat is dan ‘t derde stik van z’n lief?” “Da’s de leêuw z’n buuk, beste brave man.” “Maekt n asjeblief zonder buuk” zeiën die kaerel. “’t Plaetje is zo a dudelik genoeg; waer è me dan ‘n buuk voe noôdig?” De tatoeërder wist glad nie mi oe a t’n ‘t ao, en ie bleef ‘n eêle stuit zomae stae, mie z’n and voe z’n mond. En uuteindelik goôiden die z’n naelde op de grond, en ie riep: “Wien ei t’r noe oôit ‘n leêuw ezieë zonder staert, zonder kop, en zonder buuk? God zelf ei zo’n beêst nog noôit emaekt!”
Broeder, verdraeg dapper de piene van de lanse. Maek j’n eigen vrie van ‘t vergift van je vrakke zelf. Voe die a z’n eigen vrie maekt van z’n eigen zelf, zuë de zunne, de maene en de sterren buge
Saint-Jacques (Alpes-de-Haute-Provence)
Saint-Jacques is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Saint-Jacques lei op de coördinaot'n 43°58’ 0’’ N 6°22’ 33’’ L (43,9702777778; 6,37583333333). 't Oppervlak omslit 4,66 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Jacques 'n inweunersantal van 36. De bevolkiengsdichteid bedroe 7,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Kloôster (durp)
Omtrent Kloôster
Ambras ziengt in 1997 over Kloôster int voggende nummer:
Mulhouse
Mulhouse (Duits: Mülhausen, Elzassisch: Milhüsa) is 'n stad in Oôst-Frankriek. 't Leit in de rehio Grand Est vlakbie Duutsland en Zwitserland. D'r weune 108.000 mins'n (2019).
Vlissienge
Vlissienge (Ollans: Vlissingen) is 'n Zeêuwse haevenstad en gemeênte, die-a op Walchren leit, te zuden van Middelburg. Bie de gemeênte oren ok nog de durpen Oôst-Soeburg, West-Soeburg (wat-a vandaeg d'n dag meêr 'n stadswiek is) en Rittem. De gemeênte eit 'n oppervlak van 345 km2, daevan 310 km2 waeter is. In 2023 ao de gemeênte onheveer 45.000 inweuners. Vlissienge leit an 't end van de spoôrwegt uut Roosendael, de Zeêuwse lijn en eit oôk nog 'n station Vlissienge-Soeburg.
Stadsfuncties
Vlissienge is vanouds geên bestierlik centrum, mae meêr 'n andelsstad. Vandaeg d'n dag nog eit 't 'n aeve (Vlissienge-Oôst), en 'n bescheie scheepsindustrie. 't Eit vedders 'n schoôlegemeênschap (Scheldemond) en 'n ziekenuus. Cultureel staet 't mee Middelburg op glieke voet: 't mist 'n concertzael maer ei wel 'n groôtere bioscoop.
Stadsbeêld
Deu de bombardementen in de Tweêden Wereldoolog en de sloôp van hebouwen eit Vlissinge vee monumente kwiet herocht, mae toch is 't de derde monumentenstad (mee biena 300 monumenten) van Zeêland. De Jacobskerke uut de vuuftiende eêuw mee bescheie toren en intersant schip (mee afwiekende boôgen) is dae 'n vobild van; vedders is vee bebouwing van nae d'n Tweêden Wereldoolog. An 't Bellamypark staen nog 'n paor ouwe uzen en d'r is een ouwe waetertoren.
Geschiedenisse
De vroege geschiedenisse van Vlissienge is nie goed gedocumenteerd; dienkelik was 't in de Middeleêwen 'n vissersdurpje. Ok over de naem bin ze 't nie eêns. In 1315 kreeg 't stadsrechten, al zou 't nog 'n stuitje diere toet 't mee Middelburg kon concurrere. Die kans kreeg 't vanaf de zeventiende eêuw, toen-a de toegank nae Middelburg steês moeiliker wier en den aeve van Vlissienge daedeur antrekkeliker g'ore was veu schippers. Op 6 april 1572 sloôt Vlissienge z'n eige as derde stad in de Nederlanden bie d'n Opstand an.
In de negentiende eêuw kon 't z'n eige rillatief goed staende ouwe ongermeer deu de anleg vant Kanaol deu Walchren. In mei 1940 wier Vlissienge, mee Middelburg, zwaer gebombardeerd deu de Duutsers. In 1966 wiere de gemeênten Oôst- en West-Soeburg (uutgezonderd Nieuw-Abeele) en Rittem an Vlissienge toegevoegd.
Zurrikzeê
thumb|260px|Liggienge van Zurrikzeê in de gemeênte Schouwen-Duveland thumb|260px|Blik over Zurrikzeê 260px|rechts|thumb|Het [[Gravensteên.]] thumb|260px|Spaans beleg in 1575 thumb|260px|Zurrikzeê in 1649 thumb|260px|Zuudhavenpoort
Vlissienge
Geschiedenisse
Op 22 november 2007 trad burgemeêster Anneke van Dok mee aolle wet'ouwers af nae aenleiienge van de groôte verliezen die-a geleje waeren bie 't bouwen van de wiek Scheldekwartier.
Saint-Jeannet (Alpes-de-Haute-Provence)
Saint-Jeannet is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Vlissienge
Gemeênteraed
De gemeênteraed van Vlissienge bestit uut 27 zetels. Hieronger stit de saemenstellieng van de gemeênteraed sinds 1990:
Zurrikzeê
Zurrikzeê (Ollands: Zierikzee) is 'n stad in d'n gemeênte Schouwen-Duveland, waer-at 't de oôdplekke van is. In 1248 kreeg 't stadsrech'n. 't ao op 1 jannewari 2007 10.570 inweuners, daervan d'r 5064 venters waere en 5443 vrouwen. De inweuners van Zurrikzeê stae bekend as Stoepeschieters.
Saint-Jeannet (Alpes-de-Haute-Provence)
Geograofische informaotie
Saint-Jeannet lei op de coördinaot'n 43°57’ 0’’ N 6°7’ 27’’ L (43,9533333333; 6,12416666667). 't Oppervlak omslit 21,14 km².
Zurrikzeê
Zurrikzeê heit een rieke geschiedenis. Blikvanger is de Dikke Toren ofwè de Sint Lievensmonstertoren. D'n toren is 62 meter 'oôge. De bouw van de toren begon in 1454. Ontwerper was de Mechelse bouwmeêster Andries Keldermans en het zou de oôgsen van Nederland motte worre, mar deu geldhebrek is um nooit of'emikt. Vadder heit de stad nog drie intacte stadspoorten, da komt weinig voo in Nederland. Ok ut stad'uus is een prachtig monument. Zurrikzeê heit een haevene an de Oôsterschelde weer nog een antal mosselschepen ligge. Tehenwoôrdig is ut een toeristische stad 'eworren naedat ut een antal eeuwen in'eslape was. Deerdeur binne wel vee monumenten 'espaerd ebleve.
Vlissienge
Gemeênteraed
¹ Toet 2018: Progressief Ondernemend Vlissingen
Saint-Jeannet (Alpes-de-Haute-Provence)
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Jeannet 'n inweunersantal van 38. De bevolkiengsdichteid bedroe 1,6 mins'n per km².
Zurrikzeê
Geschiedenisse
In 976 komt Zurrikzeê onger de naem Creka (kreke) vò in een oorkonde van keizer Otto II. De naem Zurrikzeê komt as eeste vò as Siricasha in een oorkonde uut 1156.
Vlissienge
Gemeênteraed
² Rechts Protestants Christelijke Unie
Saint-Jeannet (Alpes-de-Haute-Provence)
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Zurrikzeê
Geschiedenisse
In 1248 wiere de stadsrech'n van Zurrikzeê deu graef Willem II van Olland bevestigd. An 't ende van de middeleêuwen was de stad een belangrieke plekke in Graefschap Zeêland.
Vlissienge
Lienks nae buten
<Gallery> Boulevard Vlissingen.JPG|De Sardientoren Jacob Adriaensz Bellevois Holländische Fregatten und Boote an der Küste von Vlissingen.jpg|Zeilschepen vò Vlissienge in de 17e eêuwe Met zo geheten Admiraalshuizen afgebroken 1913, naar foto, Gemeente archief Vlissingen - Vlissingen - 20243714 - RCE.jpg|Admiraelsuuzen in Vlissienge, ofgebroke in 1913 Frans Naerebout Denkmal (Vlissingen).jpg|Standbeêld van Frans Naerebout op 't Bellamypark te Vlissienge </Gallery>
Zurrikzeê
Geschiedenisse
In 1303 en 1304 wier de stad meerdere maelen beleherd deu Vlaemse troepen onger leiding van Gwijde van Naemen. De Vlaemingen konne de stad nie inneme en wiere versloge in de slag bie Zurrikzeê op 11 augustus 1304 deu een Zeêuws-Franse vlote, wibie Gwijde van Naemen wier gevangen'enomen. Het jaer drop wier op 23 juni 1305 het Verdrag van Athis-sur-Orge tussen graefschap Vlaenderen en Frankriek of'esloten om de machtsveroudingen te regele.
In 1414, 1458, 1466, 1526 en 1576 vonge groôte stadsbrand'n plaes. In 1414 brandde de 'elft van de stad af. In 1458 viel het beste deel van de stad, wironger het Begijnhof en 't kloôster van de Franciscanen, het Minderbroederkloôster ten prooi an de vlammen. In 1466 brandde een dorde van de stad of, wironger de Groôte Kerk. .
Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden op 30 april 1917 door een verdwaalde Britse piloot zes bommen op de stad geworpen. De piloot had Zierikzee verward met Zeebrugge, er vielen drie slachtoffers. Na de Tweede Wereldoorlog werd bij Zierikzee zo'n 30 miljoen kilo munitie in de Oosterschelde gedumpt, waarmee deze munitiestort de grootste van Nederland is. Na de Tweede Wereldoorlog is de stad eerst in oostelijke richting met Plan Malta, daarna met de bouw van de wijk Poortambacht ("Plan West") in westelijke richting uitgebreid.
In 1997 hield de gemeente Zierikzee op te bestaan en werd de gemeente onderdeel van de grotere gemeente Schouwen-Duveland. Het gemeentehuis van deze gemeente staat wel in Zierikzee. Dit gebouw is een architectonisch hoogstandje dat geënt lijkt te zijn op het Guggenheim Museum te Bilbao. Een kenmerk ervan is dat het topzwaar lijkt doordat het naar boven toe breder uitloopt. Het gemeentehuis is gelegen aan de laan van St. Hillaire, zo'n 800 meter van de Dikke Toren vandaan.
Stikje over de politiek in de stad deu Endrik
Endrik is een schriever uut Renisse die nogal es over de Schouwse politiek schrieft in lokaole krant'n. Ier ei'j zo'n stikje: Ze bin in Zurrikzeê agheêl nie tevree over de plannen van de gemeênte om ’t aevenpark te veranderen. Eihenlijk mot ik ’t aevenplein d’r bie noeme, want dae bin ze ’t nie seêns over de vraehe of t’r noe wè of nie auto’s mahhe komme. Dat ei ’t college noe gelokkig beslote, mâ ze gae nie varre genocht. Want z’aode glieke motte beslute om ’n soort golfwaehentjes, mâ dan ’n slagje groôter, te laete riejen, die of wè dae mahhe komme. Dan kâ je van de parkeergelehen’eid overstappe op zô’n waehentje in je nae ’t aevenplein laete rieje. In dan is t’r glieke ok wî waark vô bepaelde ondernemers die dat wille oppakke. De meêste maansen die of an ’t aevenpark wone wille ’t liefste dat ’t bluuft zô-as ’t noe is. Mâ de gemeênte wil de loap van de Oôsterschelde laete zie, of van de vroehere kreken, dat weet ik nie zô percies, in d’r dust ’n kronkelpad in maeke. Nie dat ‘r ok mâ eêne zâ weze die of dat zâ zie, mâ ’t gaet om ’t geweldihe idee d’r achter. Jao beste stoepeschieters, dat ao je netuurlijk allank â kunne wete. Ze dienke bie de gemeênte enkelt mâ van bovenof. De ellende is â behonne toe dat ’t gemeênt’uus gebouwd wier. Want dat mô je ok vanuut ’n vliegtuug zie, dan ei je ’t eênigste moôie zicht. Â je d’r vô staet zie je enkelt ’n groôt gries gebouw vol mit deuken. Ik è ’t daerom wè ’s ons pokken’uus genoemd. Mâ â je van bovenof d’r op kiekt, in dat ei Endrik ok ’s edae, zie je dat ’t uut aomè ouwerjaerse striekiezders bestaet. De ellende wier nog groôter toe dat ’t college van B. en W. besloot om zaalf op de oagste verdiepieng te gae zitten. Dust burhemeêster in wet’ouwers bekieke aole Schouwse zaeken….juust…van bovenof. In zô kâ je dan op ’t idee komme om ’n krekenpatroôn op ’t aevenpark te maeken. ’t Is ’n kronkel in ulder ‘oôd waer of ze niks an kunne doe. Of ze motte ofdaele nae de behaene grond in dat zie ik ze nog nie trek doe.
Boyeux-Saint-Jérôme
Boyeux-Saint-Jérôme is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Boyeux-Saint-Jérôme lei op de coördinaot'n 46°1’ 0’’ N 5°27’ 26’’ L (46,0305555556; 5,45722222222). 't Oppervlak omslit 16,94 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Boyeux-Saint-Jérôme 'n inweunersantal van 277. De bevolkiengsdichteid bedroe 16,1 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Minkébé Nationaol Park
't Minkébé Nationaol Park is een uut oerwoud bestaend nationaol park in 't noôrdoôssen van Gabon (provincie Woleu-Ntem) tot an de hrenzen van Kammeroen ten noôrn van Gabon en ten oôssen tot an de hrenzen van Congo-Brazzaville. 't Minkébé Nationaol Park besli een oppervlak van 7560 km². Toet den eêsten 'elt van de twintigsten eêuw leven der nog mensen van de Fang-stamme, mè deze zien noe vertrokk'n.
Beschermieng
't Rehenwoud wirin a 't Minkébé Nationaol Park lig is 't lèste Afrikaonse rehenwoud dat a aneênhesloten een oppervlak van zo hroôt as Nederland besli. Minkébé is in 1997 uuteropen toet nationaol park en dus beschermd hebied eworn. Een hedeêlte van 't hebied besti nog uut primair bos. 't Minkébé-project van 't WWF zurg voe bestrieding tehen illehaole outkap en derhelijke.
Bedreihieng
In 't nationaole park leven nog horilla's en chimpansees, oewel an deze tussen 1994 en 1996 wè mie tot een tiende terugebrocht zien deur onder aore stroperie. Minkébé herberg een hroôt antal diersoôrten en plantesoôrten. Tussen deze zit ok de bongo, de hroste bosantilope ter waereld.
Krammer
Oôstelijk liet 't Volkerak.
Minkébé Nationaol Park
Varia
In 1996 wier 't antal inweuners van 't durp Mayibout in Minkébé hedecimeerd deur ebola, warschienlijk overebrocht deur een dooien aap.
Rhynochetidae
thumb|kagoe
Cagliari
Cagliari is de groôste stad en de oôdstad van 't eiland Sardinië.
1975
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Rhynochetidae
De femielje Rhynochetidae
De femielje Rhynochetidae mik onderdeêl uut van de orde van de Gruiformes of kraenveugelachtigen. De femielje besti tehenwoôrdig nog mè uut 1 soôrt, de kagoe (Rhynochetos jubatus), oewè der vroeher nog een soôrt bestoeng, de Rhynochetos orarius. De femielje Rhynochetidae is nie zo nauwe verwant mie de kraenveugelachtigen, oewè ze der toch in inedeêld zien. De femielje is verondersteld banden te ène mie de reihers.
De kagoe
De kagoe kom ienkel voe in de bossen op Nieuw-Caledonië. De kagoe is een bedreihde veugelsoôrt omda'en as hronddier anevallen wor deur ratten, verkens en katten. De kagoe is een withrieze veugelsoôrt mie een kuuve die a ten op kan zett'n in heval van bedreihieng. De kagoe è een vrie plomp lief en zwakke vleuhels. De kagoe is een vrie onheweune veugel omdat 'n best wè opval deur zen kleure in de omhevieng. Dideur is de kagoe een hrondbeweuner. De kagoe jaeg vaak nie actief op een prooi,mè sti op een poôt te zoeken ni insecten. De kagoe graef mie zen snaevel de insecten uut. Divoe ei de kagoe uudflapjes zoda ter hin vuul in de snaevel kom. De kagoe bouw zen nest op de grond van twiegjes en lei dirin een ei. De kagoe wor oengeveer 55 cm en 900 gram. De kagoe is ezeid as 'endangered' volhens de CITES, en heniet de volle beschermieng op Nieuw-Caledonië. Vroeher wier ok op de kagoe ejaegd voe in de pot. De kagoes plantt'n der eihen op dit moment voe in onder andere de Nouméa Zoo en ut Parc Territorial de la Rivière Bleue. Kagoes zien wè belangriek voe Nieuw-Caledonië, omda'n ze soms staen as nasjonal symboôl. De taxonomische positie van de kagoes is vrij onduud'lijk. Ze zien noe eplekt in de Gruiformes, mè sommihe zèn dan ze een afzonderlijke lijn vurmen mie de zunneral.
Schrabbekerke
thumb|250px|right|Schrabbekerke op [[Zuud-Beveland]] thumb|right|250px|[[Vliedberg an d'n Bergweg]] thumb|right|250px|De meule Schrabbekerke ('s-Heer Abtskerke) is 'n durp in de gemeênte Bossele in de'n Prvincie Zeêland. 't Ao in 2005 zoan 520 inweuners. 't Durp is elegen in de Zak van Zuud-Beveland aen de rand van de Poel waor a den omhevinf vooral bestaet uut kliene durpsjes, polders, dieken, weêlen en kreke. 't Durp deelt d'n brandweêr mie 's-Gravenpolder. Het durp dat an de rand van d'n Poel ligt is enoemd naer den abten van de Middelburgse abie, die a in den 13de eeuwe ut hebied in eigendom a ekrege van Dirk VII, graef van Olland. Die a hier een kapel opericht die d'n veurganger was van de uidige kerke midden in't durp. De kerke is ebouwd in een gotische stiel en komt uut de 15de eêuwe.
Tot an 1816 toen a de gemeente wier opeheve waere ook Sieskerke en Baesdurp onderdeel van die gemente.
Meule
De meule vlakbie Ternisse (mar horende bie Schrabbekerke) is ebouwd in zeeventientwêêevuuftug en 't is naemlóös. Dit Zeeuwse type is 'n achikantug ouie meulije, 't is de kleinste meule van Zuud-Beveland mee 'n vluchje van achttien meter fêêrtug. de hrondzieler sti op 'n meulbergje van zowat ander'aolve meter óhe. 't Stoeng ok hoed op d'n blakken toen a 't ebouwd is en dan ao je niet zö'n óhe meule nóódug. Die wier vanzelfs ok reekenienge mie ehouwe en 't most ok nie mêêr koste as a bróödnóódug was. De vlaemse ponden wazze ok diere in dien tied mó je mè reekene. De fondeeruhhe is van heele IJselstêêntjes emesseld en voe de rest is 't aollemille out, b'aolve d'n iesderen as en de roen, die a vroeher ok van out wêêre. D'r zitte ok noh onderdêêlen van z'n voorhanger in en dat was 'n standermeule. 't Meultje is zó kleine, dat de meulehérs onde rmekaore zeie -zó ard da de meulenêr van Temisse 't óóre kon vanzelfs: a t'r 'n voer óói verbie komt vólt'n nog stille ok. 't Ei ok mè twi zolders, 'n stêênzolder en 'n smoutzolder: Op de stêênzolder lihhe ders stéénen iwi koppel zestien(vroeher vuuftienders of êêndertug deursnee). Zestienders en vuuftienders wil zehhe, dat d'n omtrek van de stêên in Amsterdamse voeten zestiene of vuuftiene is. Eên koppel blaeuwe netuur- of lavastêên uut 't Eifelhebergte (tervestêènen) pel kunststêênen, ok wè en 'n kopkrop- of voerslêênen enoemd (voe bêêstevoer). Die stêênen worre an'edreeve deur 'n staekiesder, da's wè van out op 't onderste stikje nae, want da's 'n iesdere klauw. Di zit van booven 'n stéënschieve an mie staeven van palm'out, dreeve wor deur 't azien oute kammen. dat a wee an'espoorwiel mie Da's de beste kombenaosie mie zó min meuheluk slietaozje. 't Spoorwiel zit vast an de koonung. ok wee'n bonkelër Di zit van booven an mie eikene kammen, dat wee inhriept in 't boovenwiel, verzien van azien oute kammen.
Nancy
thumb|Liggienge thumb|Kaerte
Nancy is 'n stad in Noordoôst-Frankriek. 't Leit in de rehio Grand Est. D'r weune 105.000 mins'n (2019).
Schrabbekerke
Meule
'k Mo d'r ok noh bie vertelle, dat in d'n lesten oorlog staf van 't verzet, d' onderhrondse dus, in 't meulenêrsbedrief onder'ebrocht was. Op Ternisse bin d'r wè, die di meer van ofweete dan ik.
Dat 'r vee terve voe d'onderduukers zonder maelverhupnuhhe vermaelen is, is wè zeeker. Net as bêèstevoer en ok za t'r wè olie eperst weeze uut kóólzaed eri pepaover. Dat aollemille za op de mêêste meulens wè 't heval eweist è. Deze meule was êêl vroeher 'n ambachtelukke meule, wivoe erfpacht an d'ambachtsvrowue van Ternisse betaeld most worre en vadder most de meulen-er voe niks maele voe d'r uussouwen.
Van 'n boer in de buurte è 'k óóre zehhe, dasse d'n iesderen as, die a in achttienneehentug ehoote is in de febriek De Prins van Oranje in D'n Aog, wissen aelen è an de kaoije in Hoes bie 'n lankwaehen en vier peren d'r voe. De Schrabbenkerkse Zandweg was toen noh nie ver'ard. Voe m'n eihen dienk 'k a 't aolve durp d'r an te passé ekomme is om dien as mie 'andkracht op z'n plekkei in de meule te kriehen. 't Eêle spul was volhens mien toh 'n machtug stik 'and- en vakwerk om zó ies zó oerdeeheluk en hoed passend te maeken mie aol dat ouwerwesse herêêschap.
Olst-Wiehe
Olst-Wiehe is 'n gemeênte in de provincie Overiessel mie 19.000 inweuners.
Olst-Wiehe is in 2001 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de gemeênten Olst en Wiehe.
't Gemeêntehuus stoôt in Wiehe.
Verkeersdoôden in Zeêland
Antal verkeersdoôden in Zeêland.
Archeolohie
Archeolohie of archeologie is de weêtenschap om kennis te verzaemelen van de mens'eid ut 't verlee'n (van voh de tied van de geschreven bronnen) deur te zoeken naer overbliefsels.
Strict Baptists
thumb|350px|rechts|Strict Baptist kapelle'ie in [[Haywards Heath]] De Strict Baptists is een kerreke int Vereênigd Konienkriek. Deze groep heit grote verwantschap mit kerreken as de Grifformeerde Gemeênten en de Hersteld Hervormde Kerke in Nederland.
De groep weunt verspreid deur Engeland. De gemeênten binne veak mar kleine. Een bekende Strict Baptist predekant is Benjamin Ashworth Ramsbottom.
Boz
Boz is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Boz lei op de coördinaot'n 46°24’ 0’’ N 4°54’ 0’’ L (46,4; 4,9). 't Oppervlak omslit 7,31 km².
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Boz 'n inweunersantal van 464. De bevolkiengsdichteid bedroe 63,6 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Charleville-Mézières
thumb|Liggienge thumb|Kaerte
Charleville-Mézières is 'n stad in Noord-Frankriek. 't Leit in de rehio Grand Est an de Maes vlakbie Belhië. D'r weune 46.000 mins'n (2019).
1967
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
thumb|Boerderieje bie [[Kleverskerke|Klevers in 1967]] thumb|Israëlische soldaten in 't ouwe [[Jeruzalem]]
Saint-Julien-d'Asse
Saint-Julien-d'Asse is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Saint-Julien-d'Asse lei op de coördinaot'n 43°55’ 0’’ N 6°5’ 41’’ L (43,9183333333; 6,09472222222). 't Oppervlak omslit 25,6 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Julien-d'Asse 'n inweunersantal van 124. De bevolkiengsdichteid bedroe 4,4 mins'n per km².
Stellendam
Stellendam is een plekke op Goereê-Overflakkeê. Stellendam is 't jongste durp op Goereê-Overflakkeê. De grond waerop Stellendam leit is pas in de achttiende eêuwe droôg evalle. In 1782 is hier 't eerste huus ebouwd deur ambachsheer meêster Iman Cau. Deerdeur hiet 'd durp gin oud centrum, zoas de meêste aore durpen op 't eiland. 't durp is harde 'etroffe deur de waetersnoȏdramp van 1953. Tegenwoordig heit Stellendam een groôte vissershaevene.
D'r weune noe om in naebie de 3.500 inweuners. De bienaem voor Stellendammers is gornaetsnokkers.