Tocht_van_G.C.E._van_Daalen_door_de_Gajo-,_Alas-_en_Bataklanden
De expeditie naar de Gajö -en Alaslanden (8 februari - 23 juli 1904)
De achtste februari werden de troepen ingescheept en kwamen de negende te Lhö Seumawé aan; nadat alles ontscheept was vertrok de colonne per Atjeh Tram naar Bireun, dat 's middags om vier uur bereikt werd, waarna men opmarcheerde naar het bivak Teupin Blang Mané, waar de colonne om half zeven aankwam. De daarop volgende dagen werd gemarcheerd; de 18de februari werden enige ravijnen doorgetrokken en in de namiddag kwam men te Toendjang aan, gelegen op ongeveer 900 meter hoogte en werd het bivak betrokken te kampong Pertèk; de bevolking toonde zich niet vijandig; enige zieke kampongbewoners werden door de officier der gezondheid onderzocht en de 14de februari werd de tocht voortgezet. Van de 16de tot de 20ste februari werd het bivak betrokken te Köng; deze tijd werd door de colonne-commandant benut om de hoofden op te roepen, besprekingen te houden en bestuursmaatregelen te treffen in het Laut-gebied en verder werd de omgeving afgepatrouilleerd. Van de 22ste tot en met de 28ste februari werd te Koetö-Rajang gebivakkeerd en ook hier werden er bestuursaangelegenheden geregeld. Gedurende de daaropvolgende tocht was de gids de weg kwijt geraakt en moest men op het kompas en door verkenningen uit hoge bomen en punten de goede richting zien te houden; daarbij moest de colonne door een zwaar geaccidenteerd terrein met diepe en steile ravijnen zijn weg zien te vinden en moest men op handen en voeten tegen de bergwanden opklauteren, terwijl boomstammen en wortels als grijppunten dienst moesten doen. Herhaaldelijk (20 tot 30 keer per dag) moesten snelstromende rivieren doortrokken worden; de negende maart werd eindelijk Kla bereikt; de volgende dag werd verder gemarcheerd naar Rĕröbö, waar de colonne het eerste verzet in het Gajö-gebied ondervond. De vijand werd echter met verlies van een drietal doden en enige gewonden teruggedreven en een eind vervolgd waarna het bivak betrokken werd in genoemde kampong tot en met 13 maart. Nadat door de patrouilles het terrein van kwaadwillenden gezuiverd was, die veel verliezen leden, werd de 14de maart in twee gedeelten opgerukt; de zestiende verenigden de colonnes zioch weer te Pasér; de colonne onder de luitenants Winter, Christoffel en Kempees had de veertiende langs de Tripa voortrukkend Pasér na hevig verzet genomen; de 18e werd de versterking Gémoejang bereikt en de kampong Péparéq Golp; na een zeer fanatiek verzet, waarbij ook veel vrouwen aan de strijd deelnamen, werd de versterking genomen; ook hier leden de Atjehers grote verliezen; het verzet nam intussen steeds toe: voortdurend werd de colonne beschoten uit het omringend heuvelterrein; uit ingekomen berichten bleek dat de bevolking, opgezweept door priesters en andere kwaadwillenden zich al sinds geruime tijd tot een hardnekkig verzet had voorbereid. De 22ste maart werd een uitgebreid kampongcomplex veroverd na een langdurige en heftige verdediging; Doerén, Koetö Lintang, Rödjö Silo en Koetö Blang vielen in Nederlandse handen. Nu werd ertoe overgegaan Koetö Lintang tot een blijvend bivak in te richten, als het centrum van waaruit naar de omliggende kampongs het beste geageerd zou kunnen worden; de colonne bleef hier tot de 4de juni, toen de tocht naar de Alas-landen werd aanvaard; gedurende die tijd moesten de volgende kampongs genomen worden: 4 april Badaq; 21 april Tjané Oekön en Toenggöl; 11 mei Penòsan; 18 mei Tampèng; door dagelijks gemaakte patrouilles en nachtelijke hinderlagen sneuvelden ook nog veel Atjehers. Nadat met de val van Tampèng het verzet in de Gajö-Loeös geheel gebroken was, de rechtmatige hoofden van de verschillende kampongs aan de oproep van de colonne-commandant op de 2de juni gevolg hadden gegeven, werd hun in een plechtige vergadering de bevelen van de regering medegedeeld waaraan zij te gehoorzamen hadden en die door een plechtige verzekering van hun kant aangenomen werden, was het programma van actie in het Gajö-gebied afgelopen, zodat de vierde juni de tocht naar de Alas-landen kon worden aanvaard.