cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stellendam
Tot an 1966 was Stellendam een eige gemeênte al hae het wel altied dezelfde burregemeêster as Goereê. Het bleef mar kleine tot an de ramp, deernae is het flienk uutebreid in de jaeren '50, '60 en '70. Deze buurten hae veel huurweuningen die noe wat verouwerd binne, vandeer dat het durp noe hier en deer wat verpauperd d'ruut ziet. De weuningbouwvereêniging knapt hier en deer al wat straeten op. Sinds een jaer of tien bin d'r gin nieuwe straeten meer bie gekomme, al bin d'r wel wat losse nieuwbouwprejecten geweest zoas Deltion, Spectrum en de Meulekae.
Chicago
thumb|Liggienge in Illinois thumb|Kaerte
Chicago is de groôste stad in de staet Illinois en de op twee nae groôste stad van de Vereênigde Staeten mie ruum 2,7 miljoen inweuners (2020).
Chicago ei 'n landklimaot.
Saint-Julien-du-Verdon
Saint-Julien-du-Verdon is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Albert Einstein
thumb|Albert Einstein
Saint-Julien-du-Verdon
Geograofische informaotie
Saint-Julien-du-Verdon lei op de coördinaot'n 43°54’ 0’’ N 6°32’ 27’’ L (43,9138888889; 6,54083333333). 't Oppervlak omslit 6,19 km².
Albert Einstein
Albert Einstein (Ulm, 14 maerte 1879 - Princeton, 18 april 1955) was nen Duuts-Zwitsers natuurkundige en uutvinder. Ie wor meesttieds ezieje as eee van de belangriekste natuurkundigen uut de geschiedenisse, naest Sir Isaac Newton.
Saint-Julien-du-Verdon
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Julien-du-Verdon 'n inweunersantal van 108. De bevolkiengsdichteid bedroe 17,1 mins'n per km².
Albert Einstein
Einstein was vooral bekend van de beide rellativiteatstheoriejen: de spesjale rellativiteatstheorie uut 1905 en de algemene rellativiteatstheorie van 1915 en deeropvolgende joeren.
om um te eren ao ze 'n eenheid in de fotochemie naer um eneemd; 'n Einstein. Een einstein is geliekweardig an 't Getal van Avogadro voh fotonen. 't Chemiese elemeant einsteinium is ok noar um 'enoemd en ok de Einsteinreenk in de staerrekunde en 't Einsteincoëffisjent in de optiek.
1879
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Fontaine-lès-Vervins
Fontaine-lès-Vervins is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Westkapelle
Mee Westkappele kan bedoeld ore:
Notre Dame
250px|rechts|thumb|De Notre Dame in brand. De Notre Dame is een groôte kerreke in Parijs. Het hebouw stit op een eilandje in de rivier de Seine. Op vuuftien april 2019 brak een groôte brand uut wibie de kerreke 'aest verlore hing.
Vee Franse bedrieven en particulieren belovende groôte sommen held vo de 'erbouw.
De kerreke is ok bekend van het boek 'De Klokkenluider van de Notre Dame'.
Fontaine-Notre-Dame (Aisne)
Fontaine-Notre-Dame is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Fontaine-Notre-Dame lei op de coördinaot'n 49°53’ 0’’ N 3°25’ 46’’ L (49,885; 3,42944444444). 't Oppervlak omslit 11,9 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Fontaine-Notre-Dame 'n inweunersantal van 382. De bevolkiengsdichteid bedroe 32,4 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
1878
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Klimatologie
Klimatologie is de studie die zich bezig be'oort te houde meê de veranderinge bie 't klimaet. Klimatologie oort gezeen as 'n onderdeel van aerdweteschappe.
1877
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
4 december
4 december is d'n 338e of 339e dag (bie een schrikkeljear) van 't jaer in de gregoriaanse kalender.
1875
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
1965
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
3 november
3 november is d'n 307e of 308e dag (bie een schrikkeljear) van 't jaer in de gregoriaanse kalender.
Dättlikon
Dättlikon is 'n gemeênte in de Zwitserse kanton Zürich. De gemeênte telt 797 inweuners (2020) op 'n oppervlak van 2,88 km².
1873
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
2 december
2 december is d'n 336e of 337e dag (bie een schrikkeljear) van 't jaer in de gregoriaanse kalender.
Longwy
thumb|Kaerte
Longwy is 'n stad in Noordoôst-Frankriek. 't Leit in de rehio Grand Est vlakbie Belhië en Luxemburg. D'r weune 15.000 mins'n (2019).
Holterberg
thumb|Kaerte Sallandse Heuvelrik
De Holterberg (Sallands: Hoolterboarg / Holterbarg) eit 'n 'oôgte van 59,5 meter boven NAP.
De Holterberg maekt deêl uut van de Sallandse Heuvelrik en leit bov'n de plekke Holten in de gemeênte Riessen-Holten.
Châlons-en-Champagne
thumb|Kaerte
Holterberg
Lienks nae buten
links|thumb|Uutzicht vanof de Holterberg links|thumb|Hei op de Holterberg
Châlons-en-Champagne
Châlons-en-Champagne is 'n stad in Noord-Frankriek. 't Leit in de rehio Grand Est. D'r weune 44.000 mins'n (2019).
Colmar
thumb|Kaerte
Colmar (Duits: Colmar / Kolmar, Elzassisch: Colmer / Kolmer) is 'n stad in Oôst-Frankriek. 't Leit in de rehio Grand Est vlakbie Duutsland. D'r weune 69.000 mins'n (2019).
George Everest
thumb|rechts|250px|George Everest George Everest (Gwernvale Manor (Wales), 4 juli 1790 - Londen, 1 december 1866) was een Brits heograef wenae de hoôgste berg op aerde vernoemd is, de 8.848 meter hoôge Mount Everest in Nepal, toe Brits-Indië. links|thumb|250px|De berg [[Mount Everest.]]
Limburg (België)
Zie ok: Limburg (Nederland), provincie van Nederland
Limburg (Frans: Limbourg) is één van de tien Belgische provincies. Den oôdstad van Belgisch Limburg is Hasselt. Andere belangrieke steedn bin Genk, Sint-Truiden en Tongeren.
De provincie wor geleid deu Jos Lantmeesters.
Hrenzen
Limburg hrenst in 't noordwes'n an Antwerpen, in 't noor'n an de Nederlandse provincies Noord-Braebant en Limburg, in 't oôs'n ok an Nederlands Limburg, in 't zuud'n an Luuk en in 't wes'n an Vlaoms-Braebant.
Taolen
In Limburg spreke ze Nederlands en 'n beetje Frans in de gemeênte Herstappe; de streektaelen binne Limburgs, 'n beetje Braebants in 't west'n (gemeênten Tessenderlo en Lommel) en Platdiets in 't oôs'n van de gemeênte Voeren.
Gemeênten
Gemeênten mie der officiële naem, steê èn (stad) achter der naem staen:
Noyon
thumb|Kaerte
Zoogdieren
Zoogdieren (klasse Mammalia)
Zoogdieren zien de bekendste gewurvelde beêsten. Zoogdieren zien een klasse van wermbloedihe beêsten. Dit betêken da der lichaem in staet is om der eihen temperatuur te rehel'n, in tehenstellieng toet de amfibieën en reptielen. De lichaemstemperatuur en stofwisselieng passen der eihen tot op zekere oogte an an de omheviengstemperatuur, wideur an deze beêsten in kouwere tieden minder eetn noôdig èn. Bie wermbloedihe beêsten ei 't lichaem juust behoefte an een constante temperatuur en stieg de behoefte ni eetn juust a de temperatuur oher wor. Dideur ei 't lichaem meer voedsel noôdig om de temperatuur op peil te ouen. Deurdan zoogdieren wermbloedig zien, èn ze echter wè de kans om te overleven op de noord- en zuudpool, wiran koudbloedihe beêsten hin kans kriehen.
Noyon
Noyon is 'n gemeênte in Noord-Frankriek. 't Leit in de rehio Hauts-de-France. D'r weune 13.000 mins'n (2019).
Zoogdieren
Kenmerken
Zoogdieren zien in oôdzaak landdier'n en vee leven der ok èn op 't land èn op 't waeter. Dr zien relatief mè weinig zoogdieren die an der eihen allin in 't waeter opouen. De miste zoogdieren èn een be'èrde uud. De be'èrieng verschil per leefhebied, wan in kouwere hebied'n èn de beêsten mistal een dichtere be'èrieng. Deze soôrten ontwikkel'n dan ok een winter- en een zeumervacht. Vee zoogdieren, zoas aezen en are knaahdier'n, en beêsten as de poolvos, ontwikkel'n een witte wintervacht. Dit is ok een idieale schutkleure. Zoogdieren leven wereldwied en de inigste zoogdieren die an echt kunn'n vliehen zien de vleêrmuuzen. De soôrt die a 't ouste kan worn is de Groenlandse walvis, dezen kan 200 jaer oud worn.
Troyes
thumb|Kaerte
Zoogdieren
Gebit
Alle zoogdieren wissel'n der melkhebit voe der hewone hebit, wibie an de beêsten der ele leven motten doene. Bie sommige zoogdieren, vurral bie knaahdier'n, zien de snietan'n anepast an ut vee knaehen, en groei'n de tan'n der ele leven deur. Wunneer aj echter een tand volledig uut de kaeke eel, hroei'n ze ok bie knaahdier'n nie mi an. Ierin verschill'n zoogdieren van buvobbeld slang'n die an steeds wee nieuwe giftan'n anmaek'n.
Troyes
Troyes is 'n stad in Noord-Frankriek. 't Leit in de rehio Grand Est. D'r weune 62.000 mins'n (2019).
Zoogdieren
Communicasie en zintuhen
De miste zoogdieren communiceer'n deur middel van heluud'n, lichaemsoudieng, gezichsmimiek en heur'n. De miste zoogdieren kunn'n verschill'nde heluud'n maek'n. De heurzin is hoed ontwikkeld en 't hehoor is mistal uutsteek'nd. 't Hezichsvermohen van zoogdieren is vaâk hoed, oewè 't verschil per soôrt, an wat voe vijan'n ze èn en buvobbeld der eetn. Zo èn buvobbeld aesachtihen een uutstekend hezichsvermohen, zodan ze een vijand tiedig an zien komm'n. Bie sommihe beêsten is om die ree'n de reuk juust hoed ontwikkeld en vleermuuzen èn juust wee een vreêt hoed hehoor. De longen, 't arte en 't bloedvaetenstelsel zien varre ontwikkeld. Zuurstof kom via de neuze of via de mond in de long'n, waar attet wor afeheven an fiene bloedvaetenstelsels die an de zuurstof transporteer'n en deur 't ele lichaem afheven.
Hroôtte
't Hroste zoogdier dat a der is, is de bleauwe vinvis. Deze walvis wor a ten volwassen is wè 30 meter. De kleinste zoogdieren zien de spitsmuuzen, die an volwassen mè 5 cm zien. Deze beêsten mo'n ondanks der lichaemshroôtte echter in verhoudieng wè vee meer eet'n dan een hroôt beêst. Dit kom omda'n ze in verhouding meer oppervlak èn werm te ouen.
1872
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
1871
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
1 december
1 december is d'n 335e of 336e dag (bie een schrikkeljear) van 't jaer in de gregoriaanse kalender.
Brégnier-Cordon
Brégnier-Cordon is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Brégnier-Cordon lei op de coördinaot'n 45°39’ 0’’ N 5°37’ 0’’ L (45,65; 5,61666666667). 't Oppervlak omslit 11,05 km².
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Eisleben
thumb|Liggienge in district [[Mansfeld-Südharz]]
(Lutherstadt) Eisleben is 'n stad in Duutsland, in de deêlstaet Saksen-An'alt. D'r weune 22.000 mins'n (2021).
1966
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Provinciale Zeeuwse Courant
D'n Provinciale Zeeuwse Courant (PZC) is 'n regionale krante die a veural nieuws en berichen uut Zeêland briengt. D'n PZC is onderdeêl van Wegener. 't Oôfkantoor is te vinden in Vlissienge. D'n krante ist fusieresultaet van 'n aantal oare kranten zoa de Hoesche Courant, D'n Middelburgse Courant, d'n Vlissiengse Courant, d'n Bresjesse Courant en de Zurrekzeêse Nieuwsbode. Ekeke nae de leeftied van de veurhangers ist een van den ouste krante van eel Nederland. In't joar 2008 bestong de krante 250 joar.
Op 6 feberwari 2007 is de krante veranderd nae tabloid-hroote.
De PZC ei vier edisies: Walchren, Beveland/Tole, Duveland en Zeêuws-Vlaonderen. Den oplage lig rond de 58.000.
250 jaorig jubileum
Onderstaond stikje is geschreven nao anleiding van het 250 jaorig jubileum in 2008:
Het is wi a een weke gelee, mè 'k bin nog mè nauwelijks bekomme van aole emoties rond de krante, die a 250 jaer bestoeng.
Omda ze vinde dat ik een eêl klein râdertje in de PZC-machine bin, was ik ook uutgenôdigd om d'r bie te wezen toen de kôninginne 't eeste exemplaâr zou kriehe van 't gedenkboek. Wederhelften konde nie mee, wan dan zou't te vol raeke..! Mee Rinus Willemse, je weet wè, die dialectschriever van d'overkant, zou 'k saemen onze streektaâl vertegenwoordige!
D'n aeven vôda'k nè de feêstelijke angelegenheid zou hae, wier ik a vroeg verrast. Di viel een boek mee een hrôte dreun op de deurmatte. Het jubileumboek, in plastic verpakt, lag di zômè in ons simpele Zoetelandse rijtjesuus. Ik kreeg het eeste exemplaâr...! Wat was ik hroôs! De kôninginne kon 'k wè belle, da ze tuus kon bluve..!
Laeter bleke d'r eêl vee mensen a 't eeste exemplaâr gekrege t'ebben, wan ook Rinus uut Biervliet ao d'r a eên! Dat viel even tegen. En de 'mooiste taele van oalemaele' kon 'k nie vinde in 't boek. Mè verder zag 't er prachtig uut! Pet af vô de maekers!
Ik bin toch mè gehae nè de hrôte kerreke in Middelburg. Rinus en ik kunne gelukkig nog rustig over straete lope en m'aode nie 't idee dat t'r ook vô ons het eên en ander an sterke mannen op de beên was. Ik ao verwacht, da'k in ieder geval moest antône wie a'k was. Misschien zouwe ze me wè fouillere..! Mè niks d'r van ô! Het belangriekste was...je postcode! En an d'and divan kwaeme me binnen.
De plekken waere vrie en alleên in 't middenschip mochte me nie komme. Di zaete zeker de allerbelangriekste figuren! Ik zag vee bekende gezichten, bekend van de krante en van de tillevisie.
Mensen uut de polletiek, uut het bedriefsleven en weet ik aol nie wi a ze vandaen kwaeme. De juuste naemen bie gezichten wete viel nie aoltied mee, mè saemen kwaeme me d'r uut. En toen a'k zag, dat de oud-commissâris van de kôninginne in dezelfde rij zat as ik, wist ik zeker da ze bie de PZC behoorlijk sociaâl bin! Toch aode d'r eêl wat d'r wederhelft bie d'r...! Ik ao nog een plekke nest me over houwe vô de kôninginne, as ze es wat laete mocht weze..! Mè dat was nie nôdig! Di kwam wè een vrouwe mee een mooie witten oed nest me zitte, mè die ao hin blauw bloed, hloof ik!
M'ebbe eest wat sprekers anhore. Eigenlijk is 'ore' 't goeie woord nie, wan 't geluud was bie ons zô slecht, da'k nie vee verstaen ebbe. En van wat a'k horen ebbe, bin 'k wi a vee kwiet...! Het ging over de krante, over vroeger, noe en laeter! En di wier goed geklapt. Het leek wè of ze blie waere...!
Toen kreeg de kôninginne dat boek, hetzelfde as bie mien op de deurmatte gevalle was. Alleên hin plastic d'r rond. Ik kon nie zie of ze d'r blie mee was, wan d'r oed zat divô in de wege. Ze begon d'r drek in te blaederen. Ik dienke op zoek nè dialectverhâlen. Ze za ze nie gevonden ebbe! Mè dat komt dan wè in 't volgende jubileumboek. Dan is dialect schrieven echt nieuws hore!
De kôninginne liet ons achter bie de drankjes en de hapjes. Toen me saemen deu Middelburg liepe, op weg trug nè Zoetelande en Biervliet, vloog ze net boven de stad. Ik docht, da'k ze zag zwaâie mee d'r boek. Zie blie mee d'r eeste exemplaâr..!
Sandomierz
Sandomierz is een stad in 't zuudoôssen van Poôl'n, helehen in 't woiwodschap Święty Krzyż (sins 1999) en helehen in de powiat Sandomierski. Voe 1999 lag de stad in 't woiwodschap Tarnobrzeg. In 2013 a de stad 24.731 inweuners, 't oppervlak besli 28,69 km².
Heschiedenisse
Sandomierz is eên van de ouste steeën van Poôl'n en uut arheolohische vonsen bliek dan in 't neolithicum der a mensen in dat hebied weun'n.
Gelderse Vallei
frameless|rechts
De Gelderse Vallei is 'n landelijke streek in de provincies Gelderland en Utrecht.
De Gelderse Vallei liet t'n zuuden van de Randmeêren, t'n westen van de Veluwe, t'n noôrden van de Rijn en t'n oôsten van de Utrechtse Heuvelrik.
Saint-Jurs
Saint-Jurs is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Saint-Jurs lei op de coördinaot'n 43°53’ 0’’ N 6°12’ 2’’ L (43,8994444444; 6,20055555556). 't Oppervlak omslit 33,59 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Jurs 'n inweunersantal van 151. De bevolkiengsdichteid bedroe 5,0 mins'n per km².
Herken
Herken is een plekke op Goereê-Overflakkeê, in de hemeênte Dirksland, in de Nederlanse provincie Zuud-'Olland. In 2007 bedroog ´t antal inweuners 1250. Tussen 1817 en 1966 was Herken een aparte hemeênte, mè iernae wier ´t et saemenevoegd mie de hemeênte Dirksland.
´t Durpje ei een vekansiepark en een jachtaeven, wir aon in de zeumer over ´t alhemeên vee Duutse toerissen zien te vin´n. Der is ok een plaetselijke voetbalvereênihe, VVH´55.
Vadder zien der in ´t durp een uut 1842 dateernde meule, de Hervormde Kerke uut 1788 en de Visbanke uut 1754 te vin´n.
Dichbielihhende plekken zien Dirksland en Melessant.
Free Presbyterian Church of Scotland
thumb|350px|rechts|Free Presbyterian church in Evelix De Free Presbyterian Church of Scotland is een kerreke int Vereênigd Konienkriek. Deze groep heit grote verwantschap mit kerreken as de Grifformeerde Gemeênten in de Hersteld Hervormde Kerke in Nederland in de Strict Baptists in Engeland. De kerreke is in 1893 ontsto as splitsing van de Free Church of Scotland. De kerke eit nie meer as 6.000 leden.
Song-dynastie
De Song-dynastie (Kantonees:Song Chiew) was een dynastie in China die a duurn van 960 toet 1279. In de Song-dynastie wier China wee hereênigd wat a sins 907, bie de val van de Tang-dynastie, nie mi hebeurd was. Vanof 907 toet 960 wier China verdeêld in een deêl van de Vuuf Dynastie'n en een deêl van de Tien Konienkrieken. De Song-dynastie speeln of in twi periodes: De Noôrdelijke en de Zudelijke Song.
Noôrdelijke Song-dynastie
thumb|left|300px|De Noôrdelijke Song-dynastie De Noôrdelijke Song-dynastie duurn van 960 toet 1127 en ten tiede van de Noôrdelijke Song-dynastie reheern deze over eel China, in tehenstellieng tot de Zudelijke. Den oôdstad ten tiede van deze dynastie was Kaifeng. Op 9 jannewari 1127 vieln de Jurchen den oôdstad Kaifeng binn'n en plundern dezen. Zie richen in 't hebied de Jin-dynastie op, de mensen die an ontsnapt waeren uut de an'n van de Jurchen trokk'n ten zuden van de Jangtsekiang en onderieuwen di de Zudelijke Song-dynastie.
De keizers van de Noôrdelijke Song-dynastie waeren:
Zudelijke Song-dynastie
thumb|left|300px|De Zudelijke Song-dynastie De Zudelijke Song-dynastie duurn van 1127 toet 1279 en reheern ten zuden van de rivier de Jangtsekiang. Den oôdstad van deze dynastie was Hangzhou.
In 1140 wouen de mensen van de Zudelijke Song-dynastie een pohieng 't veroverde hebied uut de Noôrdelijke Song-dynastie te herovern onder leidieng van heneraol Yue Fei, mè Yue Fei wier echter vermoôrd deur zen oveliengen vanwehe den angst tehen de macht van de militairn.
In 1234 verovern de Monhoôln Noord-China in de vurm van de Jin-dynastie en ze riepn in 1271 de Yuan-dynastie uut. Vanwehe de dreihieng van de Yuan-dynastie vluchen de keizerlijke of'oudieng a in 1276 ni Kanton, allaen keizer Gong Di bleef in Hangzhou. Een broertje van de keizer, Zhao Shi (keizer Duānzōng), nehen jaer, wier uuteropen toet keizer, winae an ze ni 't hudihe Hongkong trokk'n. Zhao Shi stierf echter an een ziekte en zen broertje Zhao Bing (keizer Bing) van zevene volhen um op.
Op 19 maerte 1279 wier 't leher van de Zudelijke Song-dynastie ten onder in de Slag bie Yamen en iermie kwam der een ènde an de tied van de Song-dynastie.
Tubbergen
Tubbergen is 'n gemeênte en plekke in de provincie Overiessel. De gemeênte ei 21.000 inweuners, de plekke 5.700.
Appelscha
thumb|Appelscha leit in 't zuudoôsten
Appelscha (Stelliengwerfs: Appelsche, Appelske, Fries: Appelskea) is 'n durp in de hemeênte Oôststelliengwerf, provincie Friesland. D'r weune 4.900 mênsen (2022).
Psyholohie
thumb|250px|Essens 't Woôrd psyholohie kom van 't Hriekse woord ψυχή (ziel of verstand) en λόγος (hedachte, rede) en iermie wor helieke 't woôrd psyholohie ok verklaerd. Psyholohie is de leêr die a 't innerlijke bestudeer. Ok wor binn'n de psycholohie 't hedrag van de mens bestudeerd, voe beêsten hel dat ok mè dan in de dierpsyholohie.
Appelscha
Appelscha leit vlakbie Drenthe an de rand van 't Drents-Friese Wold Nationaol Park
Lienks naer buten
links|thumb|Drents-Friese Wold
Psyholohie
't Doel
Ut doel van de psyholohie is kennis opneem'n over ''t doen en laeten van mens en beêst, divan leern en toekomstig hedrag voorspelln. Voe hroepn mensen of beêsten ka'j in reelijke maete der te doen hedrag voorspelln, mè bie individuu'n hi dit bieni nie.
Verschill'nde terrein'n
De psyholohie kan verdeêld worn in verschill'nde terrein'n, naemelijk:
Saint-Laurent-du-Verdon
Saint-Laurent-du-Verdon is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Saint-Laurent-du-Verdon lei op de coördinaot'n 43°43’ 0’’ N 6°4’ 7’’ L (43,725; 6,06861111111). 't Oppervlak omslit 8,89 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Laurent-du-Verdon 'n inweunersantal van 74. De bevolkiengsdichteid bedroe 8,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Bertrix
thumb|Liggienge
Bertrix (Waels: Bietris) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 9.000 mins'n (2022).
Oôsterwolde (Friesland)
thumb|Oôsterwolde leit in 't midden
Straetsburg
thumb|Liggienge thumb|Kaerte
Oôsterwolde (Friesland)
Oôsterwolde (Stelliengwerfs: Oosterwoolde, Fries: Easterwâlde) is 'n durp in de hemeênte Oôststelliengwerf, provincie Friesland. D'r weune 9.700 mênsen (2022).
Oôsterwolde is de oôdplekke van de gemeênte Oôststelliengwerf.
Lienks naer buten
thumb|links|In Oôsterwolde
Brénaz
Brénaz is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Straetsburg
Straetsburg (Frans: Strasbourg, Duuts: Straßburg, Elzassisch: Strosburi) is 'n groôte stad in 't uuterste oôs'n van Frankriek en is den oôdstad van de rehio Grand Est. D'r weune 287.000 mins'n (2019).
Brénaz
Geograofische informaotie
Brénaz lei op de coördinaot'n 45°57’ 0’’ N 5°43’ 0’’ L (45,95; 5,71666666667). 't Oppervlak omslit 9,79 km².
Straetsburg
De stad leit an de Rijn en hrenst an Duutsland, waara 't tot 1681, tussen 1870 en 1918 en tussen 1940 en 1944 deel van uutmikte.
Brénaz
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Brénaz 'n inweunersantal van 105. De bevolkiengsdichteid bedroe 11,1 mins'n per km².
Straetsburg
In de stad stit 'n 'ele 'ogen kathedrael, 'n van de 'oogste van Europa. 't Europees Parlement vergaedert 'n deel van de tied in Straetsburg.
Brénaz
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Straetsburg
Lienks nae buten
links|thumb|De kathedrael
Art Deco
thumb|right| Chrysler Building (Van Alen) in [[New York City]]
Art Deco is 'n stroôming in de architectuur die voorà int behun van de 20e eêuw vreêd populair was.
Libramont-Chevigny
thumb|Liggienge
Libramont-Chevigny (Waels: Libråmont / Libraumont) is 'n gemeênte in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 12.000 mins'n (2022).
Paliseul
Paliseul (Waels: Palijhoû) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 5.500 mins'n (2022).
West-Vlaonderen
Der weune 1,2 meljoen mins'n in West-Vlaonderen.
'Oôgste punt: Kemmelberg (156 m). Belangriekste waoterlopen: Iezer, Leie en Mandel.
Vroeher wie in West-Vlaonderen ok vee kaant eklost.
De provincie wor geleid deu Carl Decaluwé.
Hrenzen
West-Vlaonderen hrenst in 't noordoôs'n an de Nederlandse provincie Zeêland (de streek Zeêuws-Vlaonderen), in 't oôs'n an Oôst-Vlaonderen, in 't zuudoôs'n en zuud'n an Enegouwe, ok in 't zuud'n en zuudwes'n an Frankriek en in 't noordwes'n an de Noôrdzeê.
Taelen
In West-Vlaonderen praote ze Nederlands en 'n beetje Frans in de gemeênten Mesen en Spiere-Helkien in 't zuud'n; streektaelen binne West-Vlaems - 'n streektaele die nog vreêd vee gebruukt oor en die stikke nauw an 't Zeêuws verwant is - en 'n overgang mie 't Oôst-Vlaems in 't oôst'n.
Arrondissement'n
<Gallery> Arrondissement Brugge Belgium Map.svg|Brugge Arrondissement Diksmuide Belgium Map.svg|Diksmuide (Diksmuje) Arrondissement Ieper Belgium Map.svg|Ieper Arrondissement Kortrijk Belgium Map.svg|Kortrijk (Kortriek) Arrondissement Oostende Belgium Map.svg|Oostende (Oôstende) Arrondissement Roeselare Belgium Map.svg|Roeselare (Roeselaore) Arrondissement Tielt Belgium Map.svg|Tielt Arrondissement Veurne Belgium Map.svg|Veurne </Gallery>
Gemeênten
Gemeênten mie der officiële naem, steê èn (stad) achter der naem staen:
Noôrdoôst-Friesland
Noôrdoôst-Friesland kan verwieze nae:
Brénod
Brénod is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Brénod lei op de coördinaot'n 46°4’ 0’’ N 5°36’ 0’’ L (46,0666666667; 5,6). 't Oppervlak omslit 23,79 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Brénod 'n inweunersantal van 427. De bevolkiengsdichteid bedroe 17,7 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
1997
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Oôsterwolde (Gelderland)
thumb|Oôsterwolde leit in 't noordwessen
1997
Gebeurtenissen
jannewari
Oôsterwolde (Gelderland)
Oôsterwolde (Veluws/Nederlands: Oosterwolde) is 'n durp in de hemeênte Oldebroek, provincie Gelderland. D'r weune 2.200 mênsen (2022).
Van 1812 toet 1817 wast 'n eige gemeênte.
1997
Gebeurtenissen
feberwari
maerte
Givet
thumb|Liggienge
1997
Gebeurtenissen
april
Givet
Givet (Waels: Djivet) is 'n stad in Noord-Frankriek. 't Leit in de rehio Grand Est an de Maes en wor bienae helemael omslote deu de Belse provincie Naemen. D'r weune 6.500 mins'n (2019).
1997
Gebeurtenissen
meie
juni
Givet
Tis de enige plekke in Frankriek waor Waols wor 'esproke.
1997
Gebeurtenissen
juli
auhustus
september
oktober
november
D'r valle in dit jaer 53 verkeersdoôden in Zeêland.
Sigmund Freud
250px|thumb|rechts|Sigmund Freud in [[1905.]] Sigismund Schlomo Freud (Freiberg (Moravië), 6 meie 1856 – Londen, 23 september 1939) was 'n neuroloog-psyholoog uut Oesteriek-Honharije.
Vadder lezen
Biografieën
Vertaelingen van Freud's werken
Charles Montesquieu
250px|rechts|thumb|Charles Montesquieu Charles Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu (kasteel La Brède bie Bordeaux, 18 jannewari 1689 – Paries, 10 feberwari 1755) was een Frans filosoof. De tehenwoordige politieke inrichting van westerse democratieën is 'ebaoseerd op ideeën van um. Montesquieu wor beschouwd as een vaoder van de sociologie en as iemand van groôt belang voo de Verlichtieng.
Sigmund Freud
Vadder lezen
Inleidingen in Freud's werken
Charles Montesquieu
Bekend is um van de drie'oek van Montesquieu, de verdeêling tussen de politieke, rechterlijke en uutvoerende macht.
Sigmund Freud
Vadder lezen
Over Freud en de psychoanalyse
Kritieken op Freud
Wolvega
thumb|Wolvega leit in 't midden thumb|Kaerte
Wolvega (Stelliengwerfs: Wolvege, Wolvegao, Fries: Wolvegea) is 'n durp in de hemeênte Weststelliengwerf, provincie Friesland. D'r weune 13.000 mênsen (2022).
Wolvega is de oôdplekke van de gemeênte Weststelliengwerf.
Melessant
250px|thumb|rechts|Boerderieje an de Kraoierdiek 250px|thumb|rechts|Akkerzurg in 1966 Melessant (Flakkees: Melessangt, Ollans: Melissant) is 'n plekke op Goeree-Overflakkêê in de gelieknaemige hemeênte in de provincie Zuud-'Olland. In 2004 a 't durp 2230 inweuners. Inweuners van Melessant worre ok we geiten genoemd. De bienaem van 't durp is dan ok 't Geitedurp.
Heschiedenisse
Melessant is onstaene nae den Elisabethsvloed in 1421 toen an ze de kwelders roend Dirksland hoengen bediek'n. Warschijnlijk eêtn eên van de bediekers bie 't 'udihe durp Melessant Melis en verwies sant ni 't zand.
Toet 1966 was Melessant een eihen hemeênte, weeran verscheie polders be'oôrn. De hemeênte bestoeng oôrsproenkelijk eihlijk uut drie hemeênt'n: Roxenisse, Onwaerd en Melessant. Tiedens de Franse bezettieng, tussen 1810 en 1814, wiern deze drie hemeênt'n echter bie Dirksland evoegd. Op 13 juli 1857 wiere Roxenisse, Onwaerd en Melessant saemenevoegd en krehen ze de naem Melessant.
Étalle
kan verwieze nae:
Bîkerke
250px|right|thumb|De kerke in [[1964]] Bîkerke of Béékerke (Ollans: Biggekerke) is un durpsje op Walchren in de provincie Zeêland, elegen in d'n gemeênte Veere. Op 1 jannewarie 2007 a 't durp zoan 904 inweuners. 't Durp is een typisch Walchers kerkdurp. D'r wor vaak edacht da de naem Bîkerke iets mie verkens van doen eit, das glad nie waer. Bigge was in de vruuge middeleêuwen 'n hewone persoonsnaem. De pleknaem ei misschien 'n heilige oorsprong. Bîkerke is wellicht enoemd ni den heilige Begga. Tot an 1966 was Bîkerke een zelfstandige gemeênte. In't jaer derup wer ut durp onderdeel van de gemeênte Valkenisse, vanaf 1 jannewarie ging die gemeênte op in de nieuwe Veere.
Saint-Lions
Saint-Lions is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Bîkerke
Verhael over Bîkerke
Ruum zesenvuuftig jaer gelee ei een fotograâf foto's gemaekt van de huus van de griffermeerde schole van Béékerke.
Twi foto's ebbe'ik ervan. Die mee de huus van de laogste drie klassen en eên van de huus van d'oogste groepen. Bie mekaore zô'n vuufenveertig huus uut Béékerke en Krommenoeke. Mee die twi foto's as leidraed bin'k, mee nog twi "overlevende" op zoek gehae nè iedereên. Di waere d'r a vuuve nie mi in leven. Di waere d'r ook, die nie op die foto stoenge, mè wè in die tied nè onze schole hienge. Aole fermieljes ebbe me gevonde en uutgenôdigd vô een achtemiddeg trugkieke, mee dinae saemen ete.
Saint-Lions
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Lions 'n inweunersantal van 43. De bevolkiengsdichteid bedroe 3,4 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Pelekaonachtegen
De orde van de Pelecaniformes (pelekaonachtegen of roeipoôtihen) is een orde van middelhroôte en hroôte zeêveugels, die an over eel de waereld voekomm'n. De miste soôrten èn een kael keelpatroôn en zwemvliezen an der poôten. De miste leven van vis, ienktvissen en are zeêbeêsten. Der zien oengeveêr 50-60 soôrten, 't ligt er an welke femieljes a'j in de orde van de pelekaonachtigen plek.
Bîkerke
Verhael over Bîkerke
Twi-derde is gekomme en ik kan julder zeie, da zôies meer dan de moeite waerd was. Mee sommige moest je meer dan vuuftig jaeren biepraote! Alleên a 't herkenne was een waere zoektocht in je geheugen. Wan a wist ik, as regelaer, percies wie d'r zouwe komme, di waere "huus van toen" bie, die hin ienkel lichaemsdeêl aode, wat nog tot herkenning zou kunne leie. As Joop, uut noe Almere, z'n buurman van di gestierd ao, aode m'n ook vô Joop angezie.
Pelekaonachtegen
Indeêlieng
De femielje van de pelekaonachtigen wor inedeêld in zes nog levende femieljes en in vier uutesturven femieljes. Dit zien de huudihe femieljes:
Bîkerke
Verhael over Bîkerke
M'aode de Béékerkse taâl as voertaâl. Wan ao je op Béékerke op schole ei gehae dan vergeet je dat dialect nooit mi, of je noe in Pernis, Mierlo, Almere, Leiden, Emmeloord of Meliskerke terecht gekomme bin.
Pelekaonachtegen
Indeêlieng
Uutesturven femieljes:
Bîkerke
Verhael over Bîkerke
En Coby wier toch nog mee Koos angesproke, Rens was vô ons nog aoltied Lou en Elisabeth moest genoegen neme mee Betsy. Die nieuwe naemen zouwe alleên nog verwarrender werreke. J 'ao a moeite genoeg mee aol de "nieuwe" gezichten. In zeven uren ruum vuuftig levensjaeren van meer dan dertig "huus" deuspitte, was hlad onmogelijk. Di kwam eêl wat "lief en leed" vôbie die middeg. Opa's die d'r kleinhuus ophemelde, mensen die naebie net zô vee zwarte as witte sneêuw gezien aode. Ooit gescheie, nooit iemand ebbe kunne vinde, een riek naegeslacht, je baâs vermoord, lope van Krommenoeke nè schole, van alles kwam vôbie.
Mè oevee verschillende zâken mensen in de loop van de tied aode bezig houwe, de herinneringen an schole konde me aol dêle..!
Nou ja, dêle! Het bleek toch dat iedere, noe zestig-plusser, wi andere dingen nooit was vergete. Een kleine hreep. Eên wist nog percies da z'n meêster onredelijk kwaed hore was toen 'n, mee z'n kroôntjespenne, het woord "Jezus" mee vee vlekken geschreven ao. Een ander zag nog vô d'r oe of de andwerkjuffrouw uutleg gaf over de te borduren merklappe, mee dat ding, rustend op d'r boezem. Wi een ander verhaâlde van een eêl proces op schole omdat degene die luudruchtig "daermgassen" liet ontsnappe, z'n ( d'r) eihen nie anmeldde bie de juf.
't Meisje, wi a'k op de kleuterschole zeker van wist da ze vô "eêuwig" van mien zou weze, was t'r ook. Z'is a gerume tied oma, mè nie van mien kleinhuus!
En eên van de pestkoppen uut die tied, was wè z'n aer, mè nie z'n streken kwiet. Z'n naegeslacht ao d'r nog wè es last van, wan ie kon 't nie laete om andere op stang te jaehen. Me wiste aolebei nog dat er es een joen tegen im gezeid ao: " Mien moeder ei gezeid, da jie een hrôten ulk bin!"
Bie 't afscheid wier d'r drek over een herhâling gesproke. Mè zô mooi as d'eeste keer kan 't naebie nie mi ore! Dien aeven bleef 't nog lang onrustig in m'n oôd!
Étalle (België)
thumb|Liggienge
Étalle (Gaumais: Ètaule) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 6.100 mins'n (2022).
Brens (Ain)
Brens is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Brens lei op de coördinaot'n 45°43’ 0’’ N 5°41’ 45’’ L (45,7185; 5,69588). 't Oppervlak omslit 6,9 km².
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Brens 'n inweunersantal van 842. De bevolkiengsdichteid bedroe 122,0 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Kamp'n
Kamp'n is 'n gemeênte en stad in de provincie Overiessel. De gemeênte ei 56.000 inweuners, de stad 38.000.
De stad leit in 't wes'n van Overiessel an de Iessel nie varde van Zwolle, in 't Salland maer wor ok gerekend tot de Kop van Overiessel.
Kamp'n is in 2001 vergroôt mie de gemeênte Iesselmuje.
De stad eit net as Zurrikzeê as enige stad van Nederland drie ouwe stadspoort'n en stit bekend as 'n stad mie vee kerken, weeronger ok 'n antal reformaotorische.
Bressolles (Ain)
Bressolles is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Kamp'n
Geregeld orhaniseerd de stad Sail Kampen 'n groôt nautische evenement mie vee groôte ouwe zeilschepen, wa-a vee bezoekers trekt uut 't 'eele land.
Vaux-sur-Sûre
thumb|Liggienge
Bressolles (Ain)
Geograofische informaotie
Bressolles lei op de coördinaot'n 45°52’ 0’’ N 5°6’ 0’’ L (45,8666666667; 5,1). 't Oppervlak omslit 7,7 km².
Kamp'n
Weunplekken
Plekken in de gemeênte binne (inweuners in 2022):
Bressolles (Ain)
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Bressolles 'n inweunersantal van 590. De bevolkiengsdichteid bedroe 76,6 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Vaux-sur-Sûre
Vaux-sur-Sûre (Waels: Li Vå-so-Seure) is 'n gemeênte in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 6.000 mins'n (2022).
Kamp'n
Lienks nae buten
<Gallery> BAG woonplaatsen - Gemeente Kampen.png|Weunplekken Kampenkmpoortklein.jpg|Koornmarktspoort bie nacht Kerk Kampen.jpg|De Bovenkerke NIMH_-_2011_-_0280_-_Aerial_photograph_of_Kampen,_The_Netherlands_-_1920_-_1940.jpg|Kamp'n in de jaeren '20 </Gallery>
Saint-Maime
Saint-Maime is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Saint-Maime lei op de coördinaot'n 43°54’ 0’’ N 5°47’ 36’’ L (43,9047222222; 5,79333333333). 't Oppervlak omslit 7,51 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Maime 'n inweunersantal van 661. De bevolkiengsdichteid bedroe 88,1 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
1964
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
thumb|Bossele in 1964
Habay
thumb|Liggienge
Habay (Gaumais/Waels: Habâ, Lëtzebuergesch: Habech) is 'n gemeênte in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 8.600 mins'n (2022).
Twenterand
Twenterand is 'n gemeênte in de provincie Overiessel mie 34.000 inweuners.
Twenterand is in 2001 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de gemeênten D'n Ham (Salland) en Vriezenveên (Twente).
't Gemeêntehuus stoôt in Vriezenveên.
Spechtachtegen
De orde van de spechtachtegen (Piciformes) besti uut 6 femieljes, wivan a de bekendste die van de Picidae, ofwè de echte spechen is. Der zien oengeveer 70 heslachten en iets meêr dan 400 soôrten. Bieni aole spechtachtegen zien insecteneters, mè honiengspeurders eetn bieënwas en toekans eetn vrucht'n. Bieni aole spechtachtegen èn zygodactylische poôten, behalve de twi drieteênspechen uut Noord-Amerika. Zygodactylische poôten wil zène dan de twi middelste teên'n ni voor'n staene en de twi buutenste teên'n ni achter.
Indeêlieng
De indeêlieng van de orde Piciformes is as volgt: Dineffen is der nog de prehistorische femielje Zygodactylidae uut 't vroehe Eoceen, een uutesturven femielje, die a ok vaâk wor inedeêld in de orde Piciformes.
Recht
thumb|225px|Symboôl van 't recht, Vrouwe Justisia Recht is een verzaemelienge van of te dwiengen rehels om in den maotschappij de relaosies tussen minsen onderlieng te orhaniseern en de acties wirmie an deze rehels worn e'andaefd. De weet'nschapplijke bestudeêrienge van 't recht wor rechen of rechsheleêrdeid enoemd.
Neffen 't recht zien der nog aore rehelsysteem'n die an ons hedrag bepaeln, zoas cultuur en moraol. Deze systeem'n verschill'n mie 't recht deur de meniere wirop an ze kunn'n worn afedwongn.
Rechen en de wet
't Continentaol recht is ebaseerd op hecodificeerd recht, wat a beteêken dat 't hroste deêl van 't recht in de wet vasteleid lig. De rechter wor tradisjoneêl eziene as de persoôn die a deze wetteksen interpreteêr en toepas, mè die a zelf hin eihen rechsrehels mik. Dit is in tehenstellieng tot de Angelsaksische traditie, wir a de rechter eacht wor 't recht te maekn in zen rechspraek, wat a jurisprudensie enoemd wor, en op deze meniere bie te draehen an 't rechssysteem, of 't Common Law-systeem.
Neufchâteau
kan verwieze nae:
Vincent van Gogh
250px|thumb|rechts|Zelfportret Vincent Willem van Gogh (Zundert, 30 maerte 1853 – Auvers-sur-Oise, 29 juli 1890) was een beroemde Nederlanse schilder.
Trivia
In d'r jonge jaeren 'eit Jeanne-Louise Calment die in 1997 stierf as ouwste mens ooit op aerde Vincent van Gogh ontmoet, toe die een schildersdoek kwam kôpen in de stoffenwienkel van dr oom. Ze vond 'um "vies, slecht gekleêd en koppig". Bie de viering van de 100e sturfdag van Vincent van Gogh in 1990 wier d'r een uutgebreid interview mie Calment ge'ouwen.
Rifferenties
<References/>
1971
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
18 december
18 december is d'n 352e of 353e dag (bie een schrikkeljear) van 't jaer in de gregoriaanse kalender.
1971
Gebeurtenissen
jannewari
feberwari
maerte
juni
juli
auhustus
september
november
Herbeumont
thumb|Liggienge
1971
Gebeurtenissen
december
Herbeumont
Herbeumont (Waels: Arbûmont, Gaumais: Yerboemont) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 1.700 mins'n (2022).
Leonardo da Vinci
thumb|250px|right|De Mona Lisa Leonardo da Vinci (Vinci, 15 april 1452 - Amboise, 2 meie 1519) was 'n beroemde architect, uutvinder, ingenieur, filosoof, natuurkundige, scheikundige, anatomist, beêldouwer, schriever, schilder, componist enz. uut de Florentijnse Republiek, tiejens de renaissance. Um wor 'ezieje ast schoolvòbeêld van 'n genie.
Wierden
Wierden is 'n gemeênte en plekke in de provincie Overiessel. De gemeênte ei 25.000 inweuners, de plekke 16.000.
Brion (Ain)
Brion is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Brion lei op de coördinaot'n 46°10’ 0’’ N 5°33’ 9’’ L (46,172778; 5,5525). 't Oppervlak omslit 4,4 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Brion 'n inweunersantal van 559. De bevolkiengsdichteid bedroe 124,2 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Itâlië
Itâlië is een land in Zuud-Europa en lid van d'n Europeese Unie. In 't Noôrden hrenst 't an Frankriek, Zwitserland, Oôsteriek en Slovenië. De reste van 't land wor omringd deur d'n Adriatische Zeê, d'n Ionische Zeê, d'n Middelandse Zeê en d'n Tyrreênse Zee. D'eilanden Sicilië, Sardinië en Elba en een aental kleinere eilanden be'oren oôk bie Itâlië. D'n oôdstad van Itâlië is Rome, die stad ei zo'n 2 miljoen inweuners. Aore belangriek steê bin Milaen, Turien, Bologna, Palermo, Venetië (ok we 't Zeêland van't zuujen enoemd) en Napels.
Heschiedenisse
Itâlië heit een lange heschiedenisse. Bekend is ’t ouwe Rome, rond ut begin van de jaertelling was dit de grooste stad ter wearelt. Nea de val van Rome kwamme stadssteaten as Venetië in Genua op. In de vroege Middeleeuwen bloeiende hier de kunst in de wetenschap. Deerna trad verval in. Pas in de 19e eêuw wier ’t land een eenheid zoas da’ men die noe kenne. In de jaeren '20 kwam Benito Mussolini an de macht in het land. Mussolini koos in de Tweêde Wereldoôrlog de kant van Adolf Hitler. Nae de oôrlog was het land een van de oprichters van de Europese Unie. Economisch ging het Itâlië voh de wind, mae politiek was het nie zoô stabiel. D'r waere vee wisseliengen van kabinet'n en bijzonder vee verkieziengen. Een bekend fihuur uut de Italiaonse politiek was Sylvio Belusconi. Tehenwoordige premier (sins 2022) is Giorgia Meloni.
thumb|links|Uutzicht over het [[Gardameer vanuut Riva del Garda]]
New Jersey
thumb|Kaerte van New Jersey
New Jersey is 'n staet van d'n Vereênigde Staeten.
D'n 'oôdstad van New Jersey is Trenton. Groôste stad is Newark.
Op 18 december 1787 trad New Jersey as 3e staet toe tot de Vereênigde Staeten.
Sint-Truiden
thumb|Liggienge thumb|Sint-Truiden
Sint-Truiden (Limburgs: Sintruin, Sintreen) is 'n gemeênte en stad in de Belse provincie Limburg. D'r weune 41.000 mins'n (2022).
Lieste van burhemeêsters
Burhemeêster van de stad waoren:
Gaesterland-Sloôten
thumb|Liggienge thumb|Kaerte
Gaesterland-Sloôten (Fries (officieel): Gaasterlân-Sleat, Nederlands: Gaasterland-Sloten) is 'n voormaelige gemeênte in Friesland mie 10.000 inweuners in 2013.
Gaesterland-Sloôten lag in 't Gaesterland en is in 2014 opgegaen in de nieuwe gemeênte De Friese Meren.
't Durp Balk was de 'oôdplekke.
Saterfries
thumb|Tweêtaelig bordje bie d'n ingang van 't durp Scharrel/Skäddel in 't Saterland. 't Saterfries (eige naem Seeltersk) is 'n taele die-a nog deu 'n stik of 2000 mènsen gesproken oor in de Duutse gemeênte Saterland, in de staet Nedersaksen. 't Is 't leste restant van 't Oôst-Fries dat-a nog bestaet. Awast is 't verwant mee 't Fries uut Nederland, 't is wè 'n aparte taele; Saterfriezen en Nederlandse Friezen kunne mekaore glad nie verstae. Ok 't Noord-Fries, wat-a 'eêl in 't noorden van Duutsland oor gesproke, is weer 'n aore taele.
In vergliekienge mee de aore Friese taelen is 't Saterfries nog vreêd ouwerwès, voraol as 't op de klanken ankomt. Oppervlakkig klienkt 't 'n bitje as 't omriengende Platduuts, daer-at 't ok zeker 'n paer vernieuwiengen mee gedeeld ei.
Vandaeg d'n dag oor 't Saterfries sterk bedreigd; de meêste mènsen van nae 1950 praote Platduuts of 'Oôgduuts. Toch ka je de taele nog vee tegekomme op opschriften en zò; de Saterfriesen bin d'r zeker nog groôs op. Ok op 't internet is t'r 'ier en daer Saterfries te lezen; de taele ei bevoorbeeld d'r eige Wikipedia. 'n 'Oôpe onderzoek nae de taele is gedae deu de Nederlandse Fries Pyt Kramer en d'n Amerikaon Marron Curtis Fort.
1787
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Futen
De orde van de futen (Podicipediformes) besti mè uut 1 femielje, die van de Podicipedidae. Futen zien waeterveugels die an leven in meer'n en plassen. Op 't land zien ze vrie onandig, omda'n de poôten zich an den achterkant van 't lichaem bevin'n. Deze poôten worn hebruukt om te stuur'n bie 't zwemmen. Futen duken vaok om an der eetn te komm'n.
Kenmerken
Futen èn verheleken mie are veugels een lange nikke en een vrie korte stèrt. Ze èn helobde pôten en bouwen een nist van planten, dat a mistal drief. Futen eetn vernaemelijk vis en are waeterbeêstjes. In de winter wissel'n ze van veer'nkleêd en worn ze mistal vrie sober ekleurd in plekke van contrastrieke. Ut baltshedrag van futen bevat vaok prachtihe dansen, wibie sommihe soôrten, zoas de fuut (Podiceps cristatus), mekaor waeterplant'n anbied'n. De jongen worn deur de ouwers op de rik vervoerd, toe'edekt deur de vleuhels. Ok bie't duuken bluuven de jongen op de rik zitt'n.
Futen in Nederland
Der zien zes soôrten futen die an ooit in Nederland zien waerenomen, wivan an der vuuve alhemeên zien. De dikbekfuut iervan is mè twi kêer in Nederland waerenomen, deze soôrt kom nurmaâl hesproken ok allin mè in Amerika voe. Dit zien de zes futen:
Uutesturven
Van de Andesfuut (Podiceps andinus), een veugel die a leven in 't Tota-meer (Spaâns: Laguna de Tota) op 3000 m oôgte in de oôstelijke Andes van Colombia, wor anenomen da ten is uutesturven. Van de Atitlánfuut, die a leef in 't Atitlánmeer in Guatemala, wor ok anenomen dat 'n is uutesturven. De Atitlánfuut is sins 1990 nie mi wèrenomen.
Gaesterland
thumb|Kaerte thumb|Rysterbosk/Rijsterbos
Gaesterland (Fries: Gaasterlân, Nederlands: Gaasterland) is 'n streek in 't zuudwesten van de provincie Friesland.
Gaesterland is 'n zanderig, bosachtig hebied dat hoôger is 'elegen dan 't merendeel van Friesland en bestit onheveer uut de voormaelige hemeênten Gaesterland-Sloôten en 't zuudelijke deêl van Nijefurd. Eêrste 'oôrt noe bie De Friese Meren, twidde bie Zuudwest-Friesland.
Bekende plekken in 't hebied binne (an de rand) 't stad'ie Stavoren ant Iesselmeer int westen en 't durp Balk bie 't Sloôtermeer int noordoôsten.
Musson
thumb|Liggienge
Musson (Gaumais: Mson) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luxemburg. D'r weune 4.700 mins'n (2022).
16 december
16 december is d'n 350e of 351e dag (bie een schrikkeljear) van 't jaer in de gregoriaanse kalender.
Vlaoms-Braebant
Vlaoms-Braebant / Vlaems-Braebant (Nederlands/Limburgs: Vlaams-Brabant, Frans: Brabant flamand) is één van de tien Belgische provincies. Den ôodstad van Vlaems-Braebant is Leuven. Andere belangrieke steedn bin Vilvoôrde, Halle, Tien'n, Diest en Aerschot.
Der weune bienae 1,2 meljoen mins'n in Vlaoms-Braebant.
De provincie wor geleid deu Jan Spooren.
Hrenzen
Vlaoms-Braebant hrenst in 't noor'n an Antwerpen, in 't oôs'n an Limburg, in 't zuudoôs'n an Luuk, in 't zuud'n an Waols-Braebant, in 't zuudwes'n an Enegouwe en in 't wes'n an Oôst-Vlaonderen.
Taolen
In Vlaoms-Braebant spreke ze Nederlands maer d'r binne vee die Frans klappen; de streektaelen binne Braebants en in 't oôst'n Limburgs.
Gemeênten
Gemeênten mie der officiële naem, steê èn (stad) achter der naem staen:
Balk
thumb|Liggienge thumb|Kaerte