cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antartica
Evolutie
25 miljoen jaer eleen, toen a Arabië zen eihen afscheien van Afrika, en de Rooie Zeê ontstoeng, wier Antartica bedekt mie ies. Rond dezen tied daelen de temperatuur ard, de boôm'n verdween'n en der ontstoeng een ieslanschap. Noe nog worn der fossiel'n evon'n die an hetuuhen van beweunieng deur landzoogdieren op Antartica. In 1982 wiern de ressen ondekt van een bessenetend buudeldier van 40 tot 50 miljoen jaer oud. Ok wier in 1987 de ressen ondekt van een 1,8 meter hroôte veugel die a nie kon vliehen. en in 1985, twi jaer divoe, wiern in de Transarctic Mountains fossiele boôm'n en plant'n evon'n.
Confrançon
Confrançon is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Confrançon lei op de coördinaot'n 46°16’ 0’’ N 5°3’ 57’’ L (46,2680555556; 5,06583333333). 't Oppervlak omslit 18,17 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Confrançon 'n inweunersantal van 862. De bevolkiengsdichteid bedroe 47,1 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Antartica
Ieslaehen
Meer dan 90% van Antartica besti uut ies, wira onder verstaene wor hroôte oeveelee'n landies en drievende iesplateaus. 't Totaole volume ies is 30 miljoen km3 en 't bevat de hrossen oeveeleid zoet waeter ter waereld.
Antartica wor verdeêld in Hroôt- en Klein-Antartica. Op Hroôt-Antartica is 26 miljoen km3 van 't totaole volume ies te vin'n. Den diksen ieslaehe ier is 4776 meter dikke, in de vurm van een subhlaciaole trohhe an de kust bie Terre Adélie. 't Laegste punt van Antartica is de Bentley Subglacial Trench, 2538 meter onder de zeêspiehel.
Hletsjers
thumb|250px|Huron-hletsjer Hletsjers zien enurme massa's snieuw. Ze ontstaene deurdan snieuwvlokk'n op een ieslaehe vall'n. Ieran raeken de kristall'n der uutsteeksels kwiet en worn ze ronder, winae a een laehe korrels mie luchbell'n evurmd wor. Deze laehe wor saemeneperst en wor op een duur bieni ondeurlaetbaer. Deze laehe eêt de firn of de névé. Ni een poosje verdwien'n de luchbell'n en onsti hletsjeries. 95% van Antartica besti uut dit hletsjeries. Hletsjers op Antartica zien onder are:
Iesplateaus
95% van de kust van Antartica besti uut landies wat a de kust beriekt ei en uutestrekte iesplateaus of ieskliffen vurm. Iesplateaus zien enurme drievende plaeten landies die an meehaen mie 't hetie en een zekere beschermieng vurm'n voe Antartica. 't Hroste iesplateau is de Ross Iesplateau, henoemd ni sir James Clark Ross, die a dit iesplateau as eêssen zag. Are iesplateaus zien:
Iesberhen
thumb|250px|Iesberhen op Antartica Iesberhen komm'n vee voe op Antartica. Bie een tellieng in 1965 wiern op 4400 km2 30.000 iesberhen eteld. Jaerlijks brokkel 1450 km3 of van den arctische kust en kom in de zee as iesberg. Viervuufde van de iesberhen kalf of van de iesplateaus an de kust, mistal zien dit taefeliesberhen van 200 tot 300 meter. Warschienlijk 1 van de hroste iesberhen ooit wier eziene op 12 november 1956 bie de USS-hletsjer, mie een hroôtte van 31.000 km3, 335 km lange en 97 km breêd, ruwwig den oppervlakte van België.
Zeê-ies
Den oeveeleid zeê-ies van Antartica verschil per seizoen. An 't ènde van de zeumer, feberwari, is den oppervlakte 4 miljoen km2, tehenover 20 miljoen km2 in september. De rand van 't zeê-ies verplek zen eihen hemiddeld bie 4,2 km per dag.
Onder 't ies
Antartica besti uut twi deêl'n, naemelijk Hroôt-Antartica en Klein-Antartica. Hroôt-Antartica lig onder den enurmen ieskappe van Antartica en is opebouwd uut een plateau van hesteênte uut 't Precambrium. Op Hroôt-Antartica lihhen onder are de Transarctic Mountains, een lange bergkeet'n wivan de topp'n van de berhen, de nunataks, soms nie boven 't ies uutkomm'n.
Klein-Antartica direntehen is opebouwd uut Mesozoïsche, Tertiaire en vroehe hlaciaole ofzettieng'n. De twi bergkeet'ns op Klein-Antartica zien verbon'n deur een submariene ruhhe, wideur an op de Zuudelijke Sandwicheilan'n actieve vulkaonen zien te vin'n.
Weêr
Antartica is 't droôgste en kouste werelddeêl op aerde en 't is ok nog omheven deur de woessen oceaon op aerde. An de kust is den hemiddelde temperatuur -10 tot -20 °C en op de centraole vlakken lig 't hemiddelde tussen de -50 en -60 °C. Toch ei Antartica net zò vee zunuren as are hebieden, mè der wor vee minder wermte heabsorbeêrd en ok vee meer terugekaotst deur de snieuw en 't ies.
De oceaonen zien tevens de ruugste ter waereld, wan ier waoien de westelijke circumpolaire win'n onheremd over de breêdte van ael de aerde. Dit hebied sti bie zeêvaerders bekend as de Screaming Sixties.
Natuurverschiensel'n
thumb|250px|Zuuderlicht Vanwehe de kouwe, de droôgte en stofvrie lucht lieken voewerpen op Antartica dichbie te lihhen en komm'n ok vee luchtspiehelieng'n voe. Deurda de zunne op ieskristall'n val, wor ofebrook'n of terugekaotst zien ok vaok optische verschiensel'n te zien. Zunnezulen, halo's en nevelbohen zien iervan voebeêl'n.
Eên van de bekenste natuurverschiensel'n op Antartica is 't zuuderlicht. Deur de Māori wor 't et enoemd 'Tahu-Nui-A-Rang', de hroôte brand in de lucht. 't Zuuderlicht ontsti deurdan binn'nstroômende elektronen helaoden deêltjes in de ionosfeer in hang zett'n en die botsen mie neutraole deêltjes in de dironder elehen thermosfeer, die a fotonen uut hi zen'n. Deur de saemenstellieng van de thermosfeer wor de kleure bepaeld. Roôd en hroen voe zuurstof, violet voe stikstof.
Op 't land
thumb|250px|Kosmos Vanwehe de snel verander'nde temperaturen, de droôgte, kouwe, arde wind, weinig waeter en eetn komm'n weinig diersoôrten op Antartica voe. Op 't land komm'n vurral kosmossen voe, Tot noe toe zien 350 soôrten kosmossen vastesteld. Slechs twi oôhere plant'n komm'n voe:de Colobenthos subulatus en den Antartische smele.
Beêsten komm'n nauwelijks meer voe as microben op den onderkant van steên'n. De miste iervan zien microscopisch kleine, onder are protozoa, rotifeer'n, arthropoden en nematoden. De hrossen onhewurveln is de vleuhelloôze mohhe Belgica antarctica, die a zo'n 12 mm lange wor. Op Antartica leven onder are 112 soôrten kreeftachtigen, wivan 51 parasitair, 58 vrie en 3 soôrten alf-parasitair.
De zeêboôiem
Onder de iesmassa's in 't ieskouwe waeter lig de waereld van 't benthos- de flora en fauna van den Antartischen zeêboôiem. Dezen besti vurral uut wier'n en alhen die an een schuulplekke bien an are beêsten. Vee voekomm'nd zien vlooiekreeftjes en waeterspinn'n die an kruupen over de poliepen en zeêanemoon'n. Ok komm'n der zeêkomkommers, zeê-ehels, zeêsterr'n, sponzen en koralen voe. Tevens vin'n vee napslekken der eetn op de zeêboôiem.
Vissen
Ten zuuden van den Antartische converhensie komm'n slechs 120 soôrten vissen voe. 84 soôrten iervan be'oôrn tot de suborde Notothenidei; ieruut de volhende 4 femieljes: Nototheniidae, Harpagiferidae, Bathydraconidae en Channichthyidae. De vissen leven in een soôrt onderkoeliengsfase wirin an de lichaemsvloeistoffen onder 't normaole vriespunt lihhen. Ze bevriezen nie deurdan ze 8 soôrten hlycopeptiden kunn'n maeken die an vorkomm'n da der bloed bevries. De miste Antartische vissen èn ok een traehe stofwisselieng en sommihe artische kabeljauwen kunn'n deur anpassieng'n in 't skelet en vethehalte in 't waeter zweven. Voebeêl'n van vissen die an voekomm'n in artische stroômieng'n zien:
Veugels
Op Antartica zelf komm'n mè weinig veugels voe, de miste leven op 24 eilan'nhroepen in de buurte. Der komm’n onder are ienkele sturmveugelachtegen voe uut de orde Procellariiformes, naemelijk: 23 soôrten sturmveugels, pijlsturmveugels en prions, 6 albatrossen, 4 soôrten sturmveugeltjes en 2 soôrten duuksturmveugels. Dit zien de volhende soôrten albatrossen:
De sturmveugels komm’n vurnaemelijk voe in oôlen of scheur’n in de lava op de subantartische eilan’n. Ze komm’n allin ’s nachs tevoôrschien. Sturmveugels as de snieuwsturmveugel broeien kilemeters landinwaerts, mè de miste sturmveugels broeien an zeê.
Uut de orde Charadriiformes komm’n op Antartica voe 3 sternen, 1 meêuwe, 2 jaehers, 2 iesoenders en 2 aâlscholvers, die an der eihen vurral rond de kust opouwen. Van de sternen verbluuven de Antartische stern en de Kerguelenstern ael de tied op of rondom Antartica, de Noordse stern kom ulder in de zeumer verhezellen. Der kom slechs 1 meêuwe voe, de Dominicanermeêuwe en twi aâlscholvers, de blauwoôgaâlscholver en de keizeraâlscholver. Vadder de twi soôrten iesoenders en 2 jaehers, de zuudpoôljaeher en de subantartische hroôte jaeher.
Op Zuud-Georhië komm’n de enihe twi landveugels voe, uutezonderd de pinguïns, naemelijk de bruune pijlstaert en de Anthus antarcticus, den enihe zangveugel van Antartica.
Pinguïns
thumb|250px|Keizerspinguïn Op Antartica komm’n slechs 7 soôrten pinguïns voe, nie, zoas vee edocht, alle soôrten. Allin deze soôrten:
Walvissen
Rond Antartica komm’n een hroôt antal walvissoôrten voe, die an vurral leven van ’t krill dat a in hroôte oeveel’eden anwezig is. De volhende soôrten komm’n voe:
Forum vò Democraotie
Forum vò Democraotie (FVD, Ollans: Forum voor Democratie) is 'n Nederlandse politieke partij. In de Twidde Kaemer ei 't 5 zetels sins meie 2021.
Saint-Genis-Pouilly
Saint-Genis-Pouilly is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Saint-Genis-Pouilly lei op de coördinaot'n 46°15’ 0’’ N 6°1’ 0’’ L (46,2437; 6,0250). 't Oppervlak omslit 31,92 km².
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Genis-Pouilly 'n inweunersantal van 7.237. De bevolkiengsdichteid bedroe 738,5 mins'n per km².
Oppervlak
Oppervlak is 'n behriep in de geografie en de wiskunde da slit op de hrondelijke omvang van 'n bepaeld hebied. Men kan 't oppervlak bereken'n deur de lèngte maol de breêdte te doeën. Meêstal oor de uutkomst van dat product in vierkante meter heheven (m²).
Bourguignon-sous-Montbavin
Bourguignon-sous-Montbavin is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Surrender
Surrender is 'n rockband die-a in 't Zeêuws ziengt. Ze bestaet uut Johan van der Swaluw (zank, basgitaor), Dave Vreeke (gitaor), Kees Wondergem (gitaor),en Henry de Bruin (drums), en ze komme uut de Zak van Zuud-Beveland, uut Eintjessand en omstreken.
De band wier in 1980 opgericht as Iengelstaelege coverband, maer ind jaeren tachteg stapten ze op 't Zeêuws over. Daermee aelde ze bos succes: in 1992 wier ulder eêrste cd uutgebrocht en vanaf dien tied trokken ze overaol in Zeêland volle pleinen en feêsttenten. Bie ulder muziek richte ze d'r eige nae 't vobeêld van Normaal, daer-an ze dikkels mee saeme spele. Tussen 1998 en 2000 prebeerden ze ulder naem te veranderen in N8werk, mae dat wier weer vromgedraoid omdat de naem Surrender te vee ingeburgerd was.
Roermond
Roermond is 'n gemeênte en stad in de provincie Nederlands Limburg. De gemeênte ei 60.000 inweuners, de stad 42.000.
Roermond is in 1959 vergroôt mie de gemeênte Maesniel en in 1991 mie de gemeênte Herten. De vurm die ze noe eit, is in 2007 onstaen uut 'n fusie mie de gemeênte Swalmen.
Weunplekken
Plekken in de gemeênte binne:
Sergy (Ain)
Sergy is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Luxemburg (land)
Luxemburg, officieel: Groôt'ertogdom Luxemburg, is 'n land in West-Europa. Oôdstad is de gelieknaemige plekke Luxemburg. 't land heit onheveer 661.000 inweuners op 'n oppervlakte van 2.586 km². Luxemburg grenst an Belhië in 't westen en noôrden, Duutsland in 't oôsten en Frankriek in 't zuuden.
Sergy (Ain)
Geograofische informaotie
Sergy lei op de coördinaot'n 46°15’ 0’’ N 5°59’ 56’’ L (46,25197778; 5,99901111). 't Oppervlak omslit 9,46 km².
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Sergy 'n inweunersantal van 1 420. De bevolkiengsdichteid bedroe 149,5 mins'n per km².
Luxemburg (land)
Geograofie
Noord-Luxemburg hiet Ösling en leit in d' Arden'n, Midden- en Zuud-Luxemburg hiet Gutland of Bon Pays.
Sergy (Ain)
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Luxemburg (land)
Geschiedenisse
In 1815 wier konienk Wullem I der Nederlande ok groôt'ertog van 't nieuwe Groôt'ertogdom Luxemburg. In 1839 wier 't westelek, Franstaelige deêl af'esplitst en as provincie Luxemburg deêl van 't nieuwe Konienkriek Belhië. Toe 1890 was Luxemburg in personele unie mee Nederland verbonde, deernae is't ièlemao zelfstandig eworren. In 1914 en 1940 wier Luxemburg deur Duutsland veroverd.
Myanmar
Myanmar is 'n land in Azië 't a hrens an de lan'n Bangladesh, India, China, Laos en Thailand. Vadder hrens 't et an de Indischen Oceaon. Toet 1989 eêt'n 't land Birma, mè dit wier deur 't miletaire regiem offisjeel veranderd in Myanmar. Den oôdstad is Naypyidaw; de ouwe oôdstad Rangoon ot noh steêds deur sommihe lan'n arkend as oôdstad, wironger deur Belhië en de VS. Op 3 meie 2008 trok de tropische cycloon Narhis over Myanmar. Op 6 meie wor bekend dan der a 22.000 dooie zien evalln. Op 13 mei sprak het Internationale Rooie Kruus van een dodental tussen de 68.833 en 127.990.
Luxemburg (land)
Politiek en bestier
Luxemburg is 'n groôt'ertogdom en 'n constitutionele monarchie. Da wil zegge da de macht van d'n groôt'ertog is vasgeleid in d'n grondwet. Meestal eit d'n groôt'ertog nie zo il vee macht en 'n symbolische functie.
Wiskunde
Wiskunde is 'n weêtenschapsvorm welke onder aore 'etallen, patroônen en structuren bestudeêrt. Wiskunde is ontstaen uut rekenen en meêtkunde.
Luxemburg (land)
Politiek en bestier
Luxemburg is verdeêld in twaolf kantons en 'onderd gemeênten, waervan twaolf ok steên binne.
Myanmar
't land is een dictatuur in wor 'ereert deu een militaire junta, al kom ter de leste jearen wa verbetering in.
Luxemburg (land)
Luxemburg internationaol
Luxemburg is onder aore lid van de Benelux, d' Europese Unie en de NAVO.
Godsdienst
Luxemburg is overwegend christelijk. De leste decennia neemt de onkerkelijkeid evenas in aore Europese lan'n toe.
Taelen
De taelen die-a gesproken ore in Luxemburg binne Duuts, Frans en Luxemburgs (Lëtzebuergesch).
Selonnet
Selonnet is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Selonnet lei op de coördinaot'n 44°22’ 0’’ N 6°18’ 43’’ L (44,3722222222; 6,31194444444). 't Oppervlak omslit 29,55 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Selonnet 'n inweunersantal van 404. De bevolkiengsdichteid bedroe 13,4 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Contrevoz
Contrevoz is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Contrevoz lei op de coördinaot'n 45°48’ 0’’ N 5°37’ 44’’ L (45,8044444444; 5,62888888889). 't Oppervlak omslit 14,18 km².
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Contrevoz 'n inweunersantal van 464. De bevolkiengsdichteid bedroe 32,4 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Massieux
Massieux is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Massieux lei op de coördinaot'n 45°55’ 0’’ N 4°50’ 0’’ L (45,9166985; 4,83333334). 't Oppervlak omslit 3 km².
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Massieux 'n inweunersantal van 2 383. De bevolkiengsdichteid bedroe 768,7 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
West-Vlaoms
't West-Vlaoms of West-Vlaems (autoniem West-Vlams) is 'n groep Nederfrankische dialecten die-an gesproke ore in 't zuudwesten van wat-a vanous 't Nederlandse taelgebied 'eêt, dat wil zeie grofweg in de Belgse provincie West-Vlaonderen en in Frans-Vlaonderen. De taele is stikke naeuw verwant mee 't Zeêuws en ok wè mee 't Oôst-Vlaems; mee beide dialectgroepen bin d'r dialectcontinua. Voraol de dialecten uut 't zujen van 't Land van Kezand (gemeênte Sluus) trekke vreêd vee op 't West-Vlaoms en ore d'r soms bie gerekend. 't West-Vlaoms onderscheidt z'n eige deu 'n groôten invloed van 't Frans (preciezer gezeid 't Picardisch) mae voraol deudat 't vreêd ouwerwes is en van aolle dialecten "van 't Nederlands" nog 't meêste op Middelnederlands liekt.
Brancourt-en-Laonnois
Brancourt-en-Laonnois is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Brancourt-en-Laonnois lei op de coördinaot'n 49°30’ 0’’ N 3°25’ 10’’ L (49,5152777778; 3,41944444444). 't Oppervlak omslit 6,56 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Brancourt-en-Laonnois 'n inweunersantal van 675. De bevolkiengsdichteid bedroe 102,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Craonnelle
Craonnelle is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Craonnelle lei op de coördinaot'n 49°25’ 0’’ N 3°46’ 16’’ L (49,4319444444; 3,77111111111). 't Oppervlak omslit 5,91 km².
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Craonnelle 'n inweunersantal van 101. De bevolkiengsdichteid bedroe 16,6 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Ecser
Ecser (Slowaoks:Ečer) is een plek in Min'n-Honharije in 't comitaot Pest. In 2001 a 't durpje 3252 inweuners witoe an ok een mindereid an Slowaok'n be'oôr. Ecser lig flak bie den internasjonaole lucht'aeven Ferihegy International Airport en is mie Boedapest verbon'n deur middel van een spoôrlien. Ecser besti uut vier historische kern'n.
Heschiedenisse
Tiedens den eêuwelange Ottomaonsen over'eersieng van Honharije (1526-1686) wier 't durp heheel verlaeten, mè in 1669 vestihen de eêste inweuners der eihen wee in Ecser. In den onafankelijkeidsstrijd onder anvoerienge van Rákóczi van 1703 toet 1711 levern Ecser elf soldaot'n.
Toet in de nehentien'n eêuwe was 't Honhaorse platteland onderdeêl van 't feodaole stelsel en de durpen waern in 't bezit van hroôthrondbezitters, de zohenaemde magnaot'n. 't Durp Ecser was in de an'n van graef Antal Grassalkovich die a in 't behun van de 17e eêuwe Slowaok'n ni 't durp aeln, den oôrzaek van de Slowaoksen mindereid.
Bekend'eid
't Durp is in Honharije bekend om zen uut 1740 stamm'nde monumentaole kattelieke kerk en de volksdanse, de Ecseri lakodalmas, oftewè Ecserse boernbruiloft. De kerke, de danse en de mythischen eike staen aollemille in 't waepen van Ecser.
Baesdurp
thumb|rechts|250px|Kerke van Baesdurp in 1880 thumb|Wapen van Baesdurp Baesdurp is een hehucht in de hemeênte Bossele in de Nederlanse provincie Zeêland. In vroeher tieden vurmen Baesdurp saemen mie Sinoutskerke de hemeênte Sinoutskerke en Baesdurp, mè deze hemeênte besti nie mi. Vanaf de middeleêuwen toet 1795 is Baesdurp een 'eêrlijkeid ewist, die a in 1271 bestoeng.
Lihhieng
't Hehucht Baesdurp lig lans den A58 in de hemeênte Bossele. 't Durp is onstaen rond een voormaelihe motte, een verdedihiengsheuvel, wirop a een kasteel was ebouwd. Op dit moment zien der allaen nog twi heuvels van over, 't kasteel is in den achtien'n eêuwe ofebrook'n. Deze twi heuvels zien, zoa vaok wor edocht, hin vliedberhen, mè de overbluufsels van den opper'of en de neder'of van 't kasteel. Neffen 't kasteel stoeng vroeher ok nog een hotische kerkje, mè ok dit is rond 1870 ofebrook'n.
Waepen
thumb|150px|links|Waepen van Baesdurp De heern die an in de periode a Baesdurp een 'eêrlijkeid was, in 't kasteel weun'n, eêtn Van Baersdorp. Dit heslacht voern a in de dertien'n eêuwe een waepen mie een dwarsbalke en een andreaskruus, wat a noe 't waepen is van Baesdurp.
Battenoord
thumb|rechts|250px|De haevene van Battenoord Battenoord is een gehucht in de gemeênte Goereê-Overflakkeê. Het leit an de zuudkante van 't eiland en valt onger het durp Nieuwe Tonge. Het gehucht leit an de diek, korte bie de Greveliengen. Vanouds is d'r een haevene 'elege, dit is eigelek de haevene van Nieuwe Tonge. Tegenwoordig binne d'r wat campings en kleine bungalowparken, weer mênsen verbluuve die van rust houwe.
Néris-les-Bains
Néris-les-Bains is 'n hemeênte in 't departement Allier, in de rehio Auvergne, in Frankriek.
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Néris-les-Bains 'n inweunersantal van 2 708. De bevolkiengsdichteid bedroe 81,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Rittem
thumb|Durpskerke van Rittem. Rittem (Nederlands Ritthem) is 'n durpje in de gemeênte Vlissienge in de provincie Zeêland, mee naebie vuuf'onderd inweuners. 't Leit kort an de 'Onte en d'n 'Aeve Vlissienge-Oôst. Rittem is juust as de meêste Walcherse durpen 'n kerkdurp; de kerke daer a 't om gaet is oorsproenkelijk veertiende-eêuws mee 'n schip uut de zestiende eêuwe. Kort bie Rittem leie ok 't Fort Rammekens en de groôste rioolwaeterzuveriengsinstallatie van Zeêland.
Geschiedenisse
Rittem oor vo 't eêste vermolde in 1235, as de plekke 'n eige parochie wier. Toet dan toe wier ze vanuut West-Soeburg bestierd. In dien tied laege noordelijk van Rittem 't durp en de 'eêrlijk'eid Nieuwerve en 't g'ucht Welzinge. Die wiere an 't begin van d'n Tachtigjaerigen Oôrlog deu 't geweld verwoest. De verwoestienge van de Rittemse kerke dwoeng de Rittemers toet 1612 in Oôst-Soeburg nae kerke te gaen. In dat jaer wier d'r in Rittem 'n 'Ervurmde Gemeênte gesticht. 't Ambt Rittem viel toe an de Vlissiengse fermielje Lambrechtsen, die-a d't toet 1849 rechten op ao. Toet 1 januaori 1966 was Rittem 'n aparte gemeênte, daenae viel 't an Vlissienge toe.
Monumenten
D'r bin in en bie Rittem vier Rieksmonumenten:
La Mure-Argens
La Mure-Argens is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Tapaculo's
De tapaculo's zien een femielje van zangveugels uit de Passeriformes.
La Mure-Argens
Geograofische informaotie
La Mure-Argens lei op de coördinaot'n 43°58’ 0’’ N 6°31’ 17’’ L (43,9805555556; 6,52138888889). 't Oppervlak omslit 34,73 km².
Tapaculo's
Soôrten
De femielje van de tapaculo's besti uut de volhende soôrten:
La Mure-Argens
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod La Mure-Argens 'n inweunersantal van 249. De bevolkiengsdichteid bedroe 7,5 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Straelvinnigen
De straelvinnigen zien de hroste klasse binn'n de beênvisachtegen. De naem straelvinnigen kom di vandaen dan deze vissen straelen in der vinnen ène. Dit zien beên- of oôrnachtege structuren die an de vinnen in den uud ondersteun'n. Ierbie verschill'n ze van de kwastvinnigen, die an vleêsachtege vinnen ène. De straelvinnigen komm'n overal in zoet en zeêwaeter voe, en zien bie bieni 30.000 soôrten veruut de hroste klasse van de hewurvelden.
Conzieu
Conzieu is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Conzieu 'n inweunersantal van 98. De bevolkiengsdichteid bedroe 13,6 mins'n per km².
Oôstmahorn
thumb|Het havenlicht van Oôstmahorn thumb|Esonstad
Oôstmahorn (Fries: De Skâns, Oastmahorn, Nederlands: Oostmahorn) is 'n durp (sins 2008) in de gemeênte Noôrdoôst-Friesland (vooheen Dongeradeel), provincie Friesland, ongeveer 2,5 km ten noardoosten fan Anjum, met 80 inweuners (2022).
Vroeher lag 'ier de bekende reddingsboôt Insulinde en vertrok vanaf 'ier de veerboôt nae Schiermonnikoôg. Noe vertrekt die vanuut Lauwersoôg. Sins 2007 is er 'n vekansiepark in ouwe stadstijl gebouwd bij Oôstmahorn genaemd Esonstad.
Sharm el-Sheikh
thumb|Liggienge
Sharm el-Sheikh (Araobisch: شرم الشيخ) is 'n stad in Ehypte mie 54.000 inweuners (2021/22).
Sharm el-Sheikh liet in 't zuud'n van de Sinaï an de Rooie Zeê.
Lienks nae buten
frameless|links
20e eêuw
De 20e eêuwe (van de christelijke jaartelling) is de 20e periode van 100 jaer, dus bestaonde uut de jaren 1901 tot en met 2000. De twintigste eêuwe behoort tot het 2e millennium. In deze eeuwe kwamme twi wereldoorlogen voo.
DENK
thumb|Logo
DENK (Ollans: DENK) is 'n Nederlandse politieke partij, gericht op immigrante. In de Twidde Kaemer ei 't 3 zetels sins 2017. Fraoctieveuzitter is Stephan van Baarle.
Lauwersmeer
Een deel van het Lauwersmeer viel permanent droôg wideur het Lauwersmeer vee kleiner is dan de vroehere Lauwerszeê. Het gebied rond het meer is vreed dunbevolkt, d'r leie gin plekken direct an de kust, wat vadder weg ligge Zoutkamp en Anjum. Sins kort is er een vekansiepark in ouwe stijl gebouwd, Esonstad. Vroeher vertrok vanaf 'ier de veerboôt nae Schiermonnikoôg. Noe vertrekt die vanuut Lauwersoôg.
Defensie 'eit een oefendurp angeleid in het gebied, waar-a geoefend kan worre op conflicten in stedelijk gebied. In het gebied bin ok nog de res'n van een kruutfebriek die in de jaeren tachtig wier gebouwd, mae nie vee laeter failliet ging. Deurdat het meer is angeweze as Natura2000 gebied bin de meugelijkeden beperkt en bie elk wissewasse stit de milieubeweging op d'r achterste beênen. Zô was d'r in 2009 nog gedoe over gaswinning.
Housset
Housset is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Housset lei op de coördinaot'n 49°47’ 0’’ N 3°42’ 31’’ L (49,795; 3,70861111111). 't Oppervlak omslit 13,2 km².
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Housset 'n inweunersantal van 180. De bevolkiengsdichteid bedroe 14,2 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Sermoyer
Sermoyer is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Sermoyer lei op de coördinaot'n 46°30’ 0’’ N 4°58’ 53’’ L (46,5002777778; 4,98138888889). 't Oppervlak omslit 16,7 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Sermoyer 'n inweunersantal van 545. De bevolkiengsdichteid bedroe 32,4 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
'Eintjeszand
thumb|Waopen van Eintjeszand thumb|De meule in 1982
'Eintjeszand  (Ollans: Heinkenszand) is een durp in de gemeênte Bossele, in Zeêland. Het durp is mie 5487 inweuners (2016) 't hroste durp van de gemeênte.
Omschrievieng
Eintjeszand is 't bestuûrlijk centrum van de gemeênte Borsele en vervult, onder aore deur het winkelbestand, een rehionaole functie. In het durp bevindt zich 't ontmoetingscentrum "De Stenge", waorin een sporthal en 'n bibliotheêk onderhebracht bin. De rooms-katholieke Sint-Blasiuskerk te Eintjeszand is hebouwd in neogotische stiele. De kerk stamt uut 1866 en is hewied aan d'n Heilige Blasius.
Dialect
Het ongerstinde verael is geschreven deu M. J. Huissoon in het dialect van Eintjeszand: 'k E't vak elêêrd van m'n voader, die a'n klêêremaekerswienkel ao op Eintjeszand. 'k Was'n jêr of vêêrtiene, toen a'k in 't vak ekomme bin, 't was in neehentienachtiene. In dien tied waere d'r nog vee venters op d'r boers, dus me waere nog echte boereklêêremaekers. 'k E toet m'n 26e jêr tuus ewist en toen è'k op Schraevenpolder 'n zaak oover'enoome en di è'k ok nog volop boerehoed emikt.
't Goed voe die boerepakken, kwam aol uut Engeland, de knoppen ok. Bekende grossiers waer'in dien tied de firma Stieher in stad en Boasson in Middelburg. Die ao dat goed in voorraed, dus dat was makkeluk. Voe de burherpakken most aoles op't stael uut'ezocht worre, wan di was zóvee verschil in hoed, a j't nie in voorraed è kon.
Voe 's zondags wiere de boerebroeken ier emikt van zwèr zwart ferwêêl, 't vest, ok rok enoemd, en 't ondervest was van zwart laeken. (bie de walchenérs was d'n broek ok van dat laeken). 't Boezeloen was van zwart kamhêren, mie ziede blommetjes of fihuurtjes op. In de weeke, op 't werk, droehe z'n broek en 'n 'emdrok van zwart bommezien en 'n hestreept boezeloen van schortebont.
'k E 't wè mee'emikt, a t'r 'n zeune van 'n Romsen boer trouwden, a'k twi nieuwe pakken most maeke, êên van 'n bitje mindere kwaliteit om voe de wet te trouwen en één van de beste kwaliteit om in de kerke te trouwen. Van aol de klanten wier de maet'enoome, mè van klanten di a je hereeheld voe werkten, was dat nie mi nóódug, temissen a ze nie dikker of maeherder wiere. 'k Ao 'n klant, die, a'k'n teehen kwam mè op z'n broek wees en zei: „'t Is wee zö varre". Dan wist ik a, a'k'n nieuwen broek voe z'n maeke most. Di hieng êêl wat tied in zitt'oor, om zö'n pak te maeken. Je kon voe zo'n ferwêêlen broek ruum'n dag reekene, voe 'n emdrok en 'n ondervest ok en dat waere dan daehen van zö'n uur' of tien twelleve.
't Gerêé'schap, di a me mie moste werke, wier ok aol mè anduhher. Vaoder ao zö'n sestug jêr 'elee nog 'n striekbout, die a'j op de kachel êêt maeke most. 't 'Waere zwêr'iesders, dat most wè ok voe dat zwêre boerehoed. Laeter ao m'n striekiesder, di a me beukenouskoolen in ao, van die hloejende ouskoolen bleef j'n iesder lekker lank werm. Laeter mie't elektriese, hieng 't nog beeter. Mie 't naoimesien was 't vroeher aoltied mè draoje of trappe. Vadder ao me natuurlijk aolderande nilden, scheren en wat a t'r voe 't kléêremaekersvak nóódug was.
Was, mö'k zêhe, wan 't vak is uut'esturve. Vee kléêremaekers bin d'r a vroeg mie 'estopt, om op 'n confectiefabriek te hae werken. Di bin d'r mè ienkele, die a 't nog doeë. Zelf ê'k't ok lank 'edae en noe a'k tachentug bin, maek'k nog wè is 'n ienkele kêér 'n boere pak.
Apple
thumb|'t 'oôdkantoôr van Apple Apple is 'n bedrief dat electronica mikt, 't mikt onder aore d'n iPhone, d'n iPod en d'n iPad. Apple is op'ericht deu Steve Jobs, Steve Wozniak en Ronald Wayne.
Rekenen
Mie rekenen 'ôre 'n antal bewaerkingen uut'evoerd op 'etallen, deêze bewerkingen bin: delen, vermenigvuldigen, optellen, aftrekken, machtsver'effen en worteltrekken.
Nieuwe Tonge
thumb|rechts|250px|[[D'Oranjeboam an de Meulediek]] Nieuwe-Tonge is een plekke op Goereê-Overflakkeê in de provincie Zuud-Olland. De plekke tellende 2.440 inweuners op 1 jannewari 2012, weerbie de mênsen die in Battenoord weune, mee'eteld binne. Rond de durpskerreke leit een gracht. Het durp heit flienk 'eleje mit de waetersnoôdramp van 1953. Naest de wat hoager 'elege kerreke stonge nog mar drie huzen overende. Het durp is dus groôtendeels van nae de ramp. Oak de meule is weer op'ebouwd, D'Oranjeboam uut 1768 stoôt an de Meulediek.
Tot an 1 jannewari 1966 was Nieuwe-Tonge was een eige gemeênte. Deerna wier Nieuwe-Tonge in'edeeld bie de gemeênte Menheerse. Deze gemeênte is op'eheve op 1 jannewari 2013 en is op'ego in de gemeênte Goereê-Overflakkeê.
Rond Nieuwe Tonge was aoltied veel juun, noe bin 't aok veel bloombollen die 'eplant worre. De haevene van Nieuwe Tonge bevin z'n eige bie Battenoord. Naest de Hervormde Kerreke kent het durp oak een Hersteld Hervormde Kerreke en een Grifformeerde Gemeênte.
Touter
thumb|Een misje op 'n touter thumb|'t zitje van d'n touter thumb|Wuuf op touter, archeologisch museum in [[Iraklion (stad)|Herakleion (1450-1300 v.Chr.)]]
Een touter (ok we routouter) is een speêltoestel, ut Zeêuwse woord vò schommel. Ier staet ut in een vobeeldzin: " 'k gae even ni den speeltûûn om op de roetouter te spelen."
'n Touter bestaet uut n zitplank die aan weêszíe'en mie 'n touw of iezer is ophehangen. Deur op een bepaolde manier mie 't lichaom te bewegen hi de schommel heen en weêr. Dé manier is:
De moeilijkheid zit veurnaemelijk in 't starten. Dit kan vanuut het stilstaon, me in het algemeen gebeurt dit deur zich even achteruut af te zetten van de grond. Kleine huus hebben vaek moeite mie op gang komen en vaek oak om op gang te bluuven. Zie wurre daarom "aangeduwd", dat wil zeggen geholpen.
In het Nederlands wor de touter een schommel genoemd. De touter wordt in Noord-'Olland ook wel: "zuzooi" of "taalter" genoemd. In Vlaonderen worden veel verscheie termen gebruukt en deze bin erg streekgebonden. . Voorbeelden zijn "biezabijs" in de omgeving van Gent, "touter" in Antwerpen en onder meer "renne" in West-Vlaonderen.
Ieronger wor een bekend Zeêuws touterlie'ie weer'egeve:
Massignieu-de-Rives
Massignieu-de-Rives is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Massignieu-de-Rives lei op de coördinaot'n 45°45’ 0’’ N 5°46’ 0’’ L (45,75; 5,76666666667). 't Oppervlak omslit 9,52 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Massignieu-de-Rives 'n inweunersantal van 498. De bevolkiengsdichteid bedroe 51,9 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Lieste mee hroste plekken van Zeêland
Deze lieste geêft 'n overzicht van d'n 13 hroste plekken van Zeêland.
Hroste plekken in Zeêland
Hebaseerd op ciefers gemeênten.
La Palud-sur-Verdon
La Palud-sur-Verdon is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
La Palud-sur-Verdon lei op de coördinaot'n 43°46’ 0’’ N 6°20’ 32’’ L (43,7808333333; 6,34222222222). 't Oppervlak omslit 81,26 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod La Palud-sur-Verdon 'n inweunersantal van 297. De bevolkiengsdichteid bedroe 3,7 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Senez
Geograofische informaotie
Senez lei op de coördinaot'n 43°54’ 0’’ N 6°24’ 28’’ L (43,9144444444; 6,40777777778). 't Oppervlak omslit 70,27 km².
Zeêlieven
Zeêlieven bin 'n fermielje (Haematopodidae) en 'n geslacht (Haematopus) van veugels uut de orde Steltloôperachtegen.
Senez
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Senez 'n inweunersantal van 145. De bevolkiengsdichteid bedroe 2,4 mins'n per km².
Zeêlieven
't Bin vrie groôte, gedroenge veugels mee 'n lange snaevel, die-a dient om weêkdieren uut de grond te snokken en ulder schaelen open te kriegen. Nessens weêkdieren frete ze ok wè wurmen. Door ulder dieet leve ze gewoonlijk bie de zeê, a komme ze vo te fourageren ok nae 't binnenland.
Senez
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Serrières-de-Briord
Serrières-de-Briord is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Serrières-de-Briord lei op de coördinaot'n 0°0’ 0’’ N 0°0’ 0’’ L. 't Oppervlak omslit 8,0 km².
Zeêlieven
Ulder verekleêd is zwart, zwart mee wit of soms bruun mee wit. De snaevel en poôten bin roôd, oranje of vleiskleurig. D'r is gin uterlijk verschil tussen ventjes en wuufjes.
Serrières-de-Briord
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Serrières-de-Briord 'n inweunersantal van 1 055. De bevolkiengsdichteid bedroe 131,9 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Zeêlieven
Ze komme in groôte deêlen van de waereld vo in de buurte van zeêën. In Zeêland, en in Europa in 't algemeên, is t'r eên soorte: d'n bonte piet.
Taxonomie
Taxonomie is de weêtenschap von 't indeêl'n. Taxonomie (taxon is Grieks vò hroep) verwies ni zoôwè de classificaotie von dieng'n as ni de methode die-a an de baosis stit von deêze classificaotie. Vriewè aolles kan taxonomisch wor'n inhedeêld: levende wezens, plant'nhemeênschapp'n, dieng'n, plêkk'n, gebeurtniss'n, enzoôveurt.
Koôke
thumb|225px|Oôdherecht mie riest Koôken is iets wat an daehelijks miljarde mensen doen, as noôdzaekelijke bezigeid of voe der plezier. Koôken is iets wat a betrekkieng ei toet de primaire behoeft'n van een mens, en dus een bezig'eid is die a nooit verloorn za haene.
Maeltieden
Een maeltied kan uut verschill'nde prohramma's bestaen, oewel a dit nie aoltied noôdig is. Vurral in resterants wor de maeltied vaok opedeêld in verschill'nde hangen. Volhens de horecawet mot een maeltied aoltied zien opedeêld uut drie werme component'n, te weetn petaoten, vleês en hroente. Een voôrbeeld oe a een luxe maeltied of menu der uut kan ziene, is:
Kooktechniek'n
Binn'n de hastronomie, de proffesjoneêle keuken, zien der veêrtien verschill'nde kooktechniek'n, naemelijk:
Serooskerke
Da benne tweê Serooskerk'n in Zeêland, naemelik:
Fezante
Kenmerk'n
De mannelijke fezante wor zo'n 70 toet 90 cm en is 'n opvall'nde veugel. Ie is overwehend roôdbruun mie een zwarte schubbieng op zen buuk, de staert is ebandeerd. De kop is blauwhroen mie een hroôte roôie lelle voe zen oôhen. Vadder ei 't een 'n witt'n 'alsband en een helihe kromme snaevel. 't Wuufje is onopvall'nd lichbruun mie een doenkere teêkenienge en ei een kortere staert dan 't ventje. De kukens zien lichbruun mie 'n zwarte strepieng. Een heliekende veugel is de petrieze (Perdix perdix).
Hedrag
De fezante is een hrondveugel die an in nie-stedelijke hebied'n leef wir a vee beschuttieng is in de vurm van hewassen, hos, aehen en bossen. Ze briengen 't hroste deêl van der leven deur op de hrond op zoek ni eetn, mè ze slaepen wè in de boômen. Ze eetn zaeden, beiers, hraen'n, mè ok wurmen en aore onhewurveln.
Broedhedrag
Fezanten leven 't hroste deêl van 't jaer in kleine hroepjes, en vurmen in de broedtied pèrtjes of een harem, wivan aon de wuufjes nae epèrd te ène zelfstandig hun broeien. Ze broeien in een uutekrauwd kuletje, hoed verstopt in de behroeiieng. Der worn toet 15 eiers eleid die an deur 't wuufje worn uutebroeid. Nae vier week'n te èn ebroeid komm'n de eiers uut. De kukens bluven nog twi week'n bie der moeder.
Brancourt-le-Grand
Brancourt-le-Grand is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Zaendam
thumb|Lihhieng
Zaendam / Zaondam (Nederlands: Zaandam, Zaons: Sendam, Serdam) is 'n stad in de hemeênte Zaenstad (Noord-'Olland) mie 79.000 inweuners (2022).
Iron
Iron is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Zaendam
Toet 1974 wast 'n eige hemeênte.
Iron
Geograofische informaotie
Iron lei op de coördinaot'n 49°57’ 0’’ N 3°39’ 39’’ L (49,955; 3,66083333333). 't Oppervlak omslit 9,51 km².
Zaendam
Zaendam is d' oôdplekke van Zaenstad.
Iron
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Iron 'n inweunersantal van 222. De bevolkiengsdichteid bedroe 23,4 mins'n per km².
Zaendam
Lienks nae buten
links|thumb|Meulens in de Zaonse Schans
Iron
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Brasles
Brasles is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Brasles lei op de coördinaot'n 49°2’ 0’’ N 3°25’ 43’’ L (49,05; 3,42861111111). 't Oppervlak omslit 7,45 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Brasles 'n inweunersantal van 1 236. De bevolkiengsdichteid bedroe 167,0 mins'n per km².
Vliemen
thumb|Liggienge
Corbonod
Corbonod is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Vliemen
Vliemen (Nederlands: Vlijmen, Braobants: Vlééme) is 'n plekke in de gemeênte Heusden (Noord-Braebant) mie 15.000 inweuners (2022).
Corbonod
Geograofische informaotie
Corbonod lei op de coördinaot'n 45°57’ 0’’ N 5°49’ 0’’ L (45,95; 5,81666666667). 't Oppervlak omslit 31,59 km².
Vliemen
Toet 1997 wast 'n eige gemeênte.
Corbonod
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Corbonod 'n inweunersantal van 898. De bevolkiengsdichteid bedroe 28,9 mins'n per km².
Manchester
250px|thumb|Raeduus van de stad Manchester is een stad in 't Vereênigd Konienkriek mee 541.000 inweuners in 2016. Bekende voebalclubs in de stad bin Manchester United en Manchester City. In de 19e eeuw was Manchester een van de belangriekste steên op de waereld.
Corbonod
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Matafelon-Granges
Matafelon-Granges is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Matafelon-Granges 'n inweunersantal van 483. De bevolkiengsdichteid bedroe 22,6 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
't Lewedurp
thumb|rechts|250px|Liggieng van 't Lewedurp thumb|rechts|250px|De Oranjemeule in [[1963]] 't Lewedurp (Lewedorp) is een durpsje in de Zak van Zuud-Beveland in de provicie Zeêland mie 1.771 inweuners (01-01-2010). Tot an 1970 'oorde Lewedurp bie Sraskerke. 't was lange gin echt durp mar een verzaemeling 'uuzen. Pas rond 1929 kon van een echt durp gesproken worre. De gemeênteraed van Sraskerke noemende 't durp Lewedurp nae jonkeer U.E. Lewe van Neijenstein, de toenmaelihe burgemeêster.
Korte bie 't Lewedurp ligt De Hosvazze, een ge'ucht wa-a bestit uut zo'n veertig 'uuzen. Langs de A58 leit een bedrieventerrein weer-a een antal flienke bedrieven zitte zoas Petatfebriek McCain en bouwbedrief Fraonje. 'Oewel dit bedrieventerrein korte bie 't Lewedurp leit valt het officieel onger Sraskerke.
Vee inweuners werke in 't Sloehebied. De leegere schole van 't durp 'iet De Lewerik.
Birmingham
Birmingham is 'n stad in 't Vereênigd Konienkriek.
21e eêuw
De 21e eêuwe (van d'n christelijke jaertelling) is d'n 21e periode van 100 jaer, dus bestaonde uut de jaren 2001 tot en met 2100. De 21e eêuwe behoor toe het 3e millennium.
Sigonce
Sigonce is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Sigonce lei op de coördinaot'n 43°59’ 0’’ N 5°50’ 28’’ L (43,9977777778; 5,84111111111). 't Oppervlak omslit 19,97 km².
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Sigonce 'n inweunersantal van 385. De bevolkiengsdichteid bedroe 19,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Duutsland
De Bondsrepubliek Duutsland ei mie zen 82.422.299 (2006) inweuners nae Rusland de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de Europese Unie en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.
Geografie
Duutsland lig in Midden-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de Alpen in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.
Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't Ruhrhebied in de buurte. Ok langs de Moezel, ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien Dresden, Leipzig, Keulen, Düsseldorf en Essen.
Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't Zwarte Woud en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are München en Frankfurt.
Geschiedenisse
Duutsland wier pas in 1870 opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Hongarije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme. Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In 1933 kwam Adolf Hitler an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de Holocaust weerbie zo'n zes meljoen Joôden systematisch bin vermoôrd, vooral in Oôst-Europa. Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Democratische Duutse Republiek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeeld in een communistisch Oôst-Duutsland en een kapitalistisch West-Duutsland. Ok Berlijn was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene. Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de Kouwe Oôrlog tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989 kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie. In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de euro zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in 2002.
Politiek en bestier
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins 23 meie 1949 een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.
Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.
De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. Bonskanselier is Olaf Scholz.
Bonskanseliers
Bondsrepubliek Duutsland:
Duutsland internationaol
Duutsland is onder aore lid van de Europese Unie en de NAVO.
Economie
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van Oôst-Duutsland, nog een overbluufsel van voe den oôrlog.