cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Floris ende Blancefloer
thumb|right|300px|Outsnede me Floris en Blancefloer in een uutgoave van Jan van Doesborch uut 1517 Floris ende Blancefloer is een verheal van rond 1260 en 't is een avontuur van minnen (en oofse roman). 't Verhoal bestit uut 3973 verzn en 't goat over oe da makoar echt geirn zien olles overwint, los van ofkomste of geloof. 't Is eschreev'n deur Diederik van Assenede en 't is een vertoalieng uut 't Frans van Floire et Blancheflor. Z'n bedoelienge wos voen 't veroal voen iederêen verstoanboar te moak'n.
Montescourt-Lizerolles
Montescourt-Lizerolles is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Floris ende Blancefloer
Verze 1-1576
Een Saraceens'n keunienk gift e christelyie groavinne an ze wuuf en zie meugt neur en lyk slavinne. Ze komn goed overêen en ze krygn olletwêe e kind (de Sareceensche e zeune (Floris) en de groavinne en dochter (Blancefloer). Die kienders groein tope up en komn achter en ende verliefd up makoar. 'n Keunienk en wult dadde nie en ne zendt Floris nor e verre schole en Blancefloer verkopt 'n an commerçantn uut Babylonië. A Floris werekêert, zeggn ze derteegn da Blancefloer dôod is. At 'n ze zevn tekort wult doen, vertelt ze moeder wuk dat er echt gebeurd is en ne zweirt dat 'n nie go rustn vôorn dat 'n Blancefloer were evoen et. E krygt van ze moeder nog e toverrienk mei die nem uut olle rieschelike situoasches ku reddn.
Verze 1577-3973
Een viendt neur were in Babylon, woa da ze upeslootn zit in e torre die van en emir van doa te plekke is. Floris komt moat met 'n bewoaker (die portwerder) en 'n dien krygt nem binn in e grôte mande bloemn. 't Lukt, mo 'n emir viendt ze ogliek en e rechtbank (vierschaar) verôordêelt nunder toet verbrandienge. Floris wult ze rienk geevn an Blancefloer, mo zie wult nie vors zounder nem en wult dien rienk nie gebruukn voen weg te groakn. De rechters vien dadde zo oofs, danze nunder vrie loatn. Oendertusschn zyn d'ouders van Floris dôod en ze komn keunienk en keunienginne. Ze krygn e dochter die Baerte metten breden voeten noemt en de moeder van Karel de Grote is.
Montescourt-Lizerolles
Geograofische informaotie
Montescourt-Lizerolles lei op de coördinaot'n 49°44’ 0’’ N 3°15’ 30’’ L (49,7391666667; 3,25833333333). 't Oppervlak omslit 6,29 km².
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Montescourt-Lizerolles 'n inweunersantal van 1 530. De bevolkiengsdichteid bedroe 242,9 mins'n per km².
Glennis Grace
250px|rechts|thumb|Glennis Grace Glennis Grace, geboren as Glenda Hulita Elisabeth Batta, (Amsterdam, 19 juni 1978) is een Ollanse zangeres.
Begijnendiek
thumb|Liggienge
Begijnendiek (Nederlands: Begijnendijk) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Vlaoms-Braebant. D'r weune 10.000 mins'n (2023).
Dalhem
thumb|Liggienge
Dalhem (Waels: Dålem) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luuk. D'r weune 7.600 mins'n (2022).
Brantgum
thumb|Brantgum in Dongeradeel thumb|175px|links|Hervormde kerke thumb|150px|Beeld van Ids Wiersma van Gosse Dam
Brantgum (Fries: Brantgum) is 'n durp in de gemeênte Noôrdoôst-Friesland (vooheen Dongeradeel), provincie Friesland. 't Leit op ongeveer 5 km t'n noordwessen van Dokkum en telt 240 inweuners (2022).
Assen
Assen is 'n gemeênte en stad in de provincie Drenthe. De gemeênte ei 69.000 inweuners, de plekke 68.000. Tis d'n oôdstad van de provincie.
Assen is in 1998 vergroôt mie 't zuujelek deêl van de gemeênte Vries.
Chaudun
Chaudun is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Chaudun lei op de coördinaot'n 49°19’ 0’’ N 3°15’ 55’’ L (49,3186111111; 3,26527777778). 't Oppervlak omslit 8,52 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Chaudun 'n inweunersantal van 282. De bevolkiengsdichteid bedroe 33,6 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Yvonne Catterfeld
250px|rechts|thumb|Yvonne Catterfeld Yvonne Catterfeld (Erfurt, 2 december 1979) is 'n zangeres uut Duutsland.
Rwòienoek
Rwòienoek (Ollans: Roodenhoek) is 'n g'ucht in de gemeênte Sluus. Het g'ucht leit an de Onte even buuten Bresjes en is bestit voora uut boerderiejen.
Ohis
Ohis is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Ohis lei op de coördinaot'n 49°55’ 0’’ N 4°0’ 37’’ L (49,9305555556; 4,01027777778). 't Oppervlak omslit 6,48 km².
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Ohis 'n inweunersantal van 314. De bevolkiengsdichteid bedroe 48,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Slag bie Wasschappel
thumb|200px|Zeêland in [[1274]] De Slag bie Wasschappel was een slag die plaetsvond op 4 juli 1253 bie Wasschappel tussen Holland en Vlaonderen.
Anloôp
Zeêland wier allang betwist deur de graeven van Vlaenderen en 'Olland. In 1012 wier door keizer Hendrik II de Zeeuwse eilanden en 't gebied dat laeter de Vier Ambachten zou oôre, beleênd an Boudewijn IV. Deur de Investituurstrijd viel 't gebied vanaf 1076 egter onder de graef van 'Olland, as leên van Vlaonderen. Dit leidde toet verschillende schermutselingen tussen Vlaenderen en 'Olland. In 't Verdrag van Brugge van 1167 wier bepaeld da Zeêland bewesten Schelde geregeerd wier as condominium, wibie de soevereiniteit gedeêld wier deur Vlaonderen en 'Olland.
Gwijde van Dampierre was mee z'n halfbroers Jan en Boudewijn van Avesnes verwikkeld in de Vlaams-Henegouwse Successieoorlog. In juli 1246 wier Willem II van Vlaanderen deu een uutspraok van Lodewijk IX van Frankriek en bisschop Odo van Tusculum, de jure erkend as erfgerechtigde in Vlaonderen, terwijl Henegouwen wier toe'ewezen an Jan van Avesnes, de ouwste zeune uut Margaretha van Constantinopel's eeste huwelijk. Willem overleed echter op 5 meie 1251 an z'n verwondingen op'elôpen tiejens een steekspel te Trazegnies. Z'n jongere broer, Gwijde van Dampierre, twidde zeune van de regerende gravin Margaretha van Constantinopel, wier deermee erfgerechtigde op de troon in Vlaonderen. In 1248 nam Lodewijk IX van Frankriek echter deel an de Zevende kruustocht weervan hie pas vromme kwam in 1254. Jan van Avesnes begreep ongertussen dat z'n moewder Henegouwen niet zou ofstôaan en kwam in opstand tegen hur. Hie vong een bondgenoot in graaf Willem II van Holland met wiens zuster Aleid van Holland hij trouwende.
Voh Willem II was de ansluuting bie't Uus van Avesnes un mogelukhied om de 'eerschappij over Zeêland tun westen van de 'Onte te verkriege. 'T kwam toet een conflict toen'n, vanaf 1248 koônienge van 't Heilige Roômse Riek, wiegerde leenhulde te briengen an Margaretha van Constantinopel. Sins Willem koônienge was, bestoeng naemelijk de vreêmde situatie da ie leenman was van Margaretha, omda ie Zeêland bewester Schelde als graaf van 'Olland in achterleen ô van eur. As koônienge was ie echter leenheer van Margaretha.
Op de rieksdag in 1252 verklaerde Willem Margaretha van eur lenen vervallen en wees dizze toe an z'n zwaeger Jan van Avesnes. Margaretha begon ierop een groôt leger van bondgenoten uut Bourgondië, Poitou, Frankrijk, Picardië en Henegouwen en huursoldaten te verzaemelen en vroeg Willem di nae leenhulde af te leiën. Dizze wiegerde dat volgens Meyerus onder de woorden "Zou ik, opperheer van Duitsland, wegens goederen, die aan het rijk toebehoren aan een ander trouw zweren? Met zulk een schande laat ik mij nimmer overdekken! Margaretha is mijn vazallin en zij zal het blijven."
De slag
Gwijde en Jan van Dampierre scheêpte volgens Melis Stoke een leger van ridders en ambachtslieden in't laeter verzwolgen Waterdunen in. De vohbereidiengen viele dermaete op dat de mannen van Willem II enoeg tiet oôh om zich voh te bereiën. Dizze wier di bie esteund onder andere deur Diederik VI van Kleef.
Uuteindeluk voere de Vlaemienge ni Walcheren en gienge bie Wasschappel an land. Melis Stoke vertelt in z'n Rijmkroniek da Floris de Voogd, broer van Willem II, toet ridder eslaegen wier toen ze de vijand zaege, wasschijnluk om 't moreel op te vijzelen. De Vlaemiengen wiere opewacht deur een Zeêuws-'Ollands leger onder Floris de Voogd en Diederik VI van Kleef. 'T eêste schip oôh Vleamse en Franse ridders aan boord, in plaets van de ebrukeluke (kruis)boôgschutters die di nae dekkienge konde gee an de ridders. Nog voh dat de ridders hun paeren oôh ontscheêpt wiere ze an evalle. Ierdeur moeste de ridders te voet strijde en krege gin kans om in formatie te komme. Naebie oalle Vlaemingen wier edoôd of evange enome. Gwijde en Jan van Dampierre waeren tweê van de gevangene. Gwijde liep verwondiengen op an beie bènen en hinkte de rest van z'n leven, terwiel Jan een oôg moest misse.
Willem II zou in Antwerpen op de 'oogte wizze esteld van de aanval. Ie kwam an bie 't strijdtoneêl toen de strijd tun einde liep, dan we kort durnae.De graaf van Guisnes gaf zich over zôdrae ie 'oorde dat Willem II mee z'n troepen was anekomme op Walcheren. De gevangene moeste hun waepens inlevere en zich ontklede vohdat ze in vrijeid wiere esteld. Voh de edelen moest een losgeld betaeld oôre. Tegen betaling van een groot bedrag werden Gwijde en Jan vrijgelaten.
Naesleêpe
De slag was één van de zwaerste nederlaegen die een Vlaems leger ooit oôh elé. In juli 1255 wier een waepenstilstand eslote, nae de doôd van Willem II op 28 januari 1256 in West-Friesland evolgd deur een vrede nae uutspraek van de Dit de Péronne, een arbitrage onder koônienge Lodewijk IX van Frankrijk. De 'Ollandse graaf moest nog steeds leenulde afleie an de Vlaemse graaf voh Zeêland bewester de 'Onte, mè der was gin spraeke mi van een condominium. De eluft van de inkomsten die anvankelijk ni de Vlaemse graaf gienge, kwaeme nu toe an Floris de Voogd, die as regent optrad voh Floris V. Toen Jan van Avesnes overleed in 1257 leek de eêle situatie een overwinnienge voh Margaretha in de Vlaems-Henegouwse Successieoorlog. De schuldelast van de Vlaemse overeid was echter dusdanig estege, da de steden meer privileges krege in ruul voor kapitaal.
'T lag in de bedoelienge van Margaretha dat Zeêland een apart graafschap onder Floris de Voogd zou oôre, afankeluk van Vlaenderen. Floris de Voogd overleêd echter in 1258 tiedens een toernooi, wi nae de ouwe situatie trugkeerde, toet ergernisse van Vlaenderen. Dit wier nog versterukt toen Floris van Avesnes in 1272 stadouwer van Zeêland wier. In 1290 leide dit toet de gevangenneming van Floris V deur Gwijde van Dampierre tiedens vredesbesprekingen in Biervliet op initiatief van 'ertog Jan I van Brabant. Floris wier pas vrie elaete nae leenschap te èh toe ezeid voh Zeeland en de betaelienge van een schattieng. Uuteindeluk trok'n zich niets an van de edaene toezeiïngen, afezie van een kleine betaelienge van de schattieng.
Laversine
Laversine is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Laversine lei op de coördinaot'n 49°21’ 0’’ N 3°10’ 15’’ L (49,3519444444; 3,17083333333). 't Oppervlak omslit 7,22 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Laversine 'n inweunersantal van 99. De bevolkiengsdichteid bedroe 14,1 mins'n per km².
Halderberge
Halderberge is 'n gemeênte in de provincie Noord-Braebant mie 31.000 inweuners.
Halderberge is in 1997 ontstô uut een saemenvoegieng van de gemeênten Hoeven, Oudenbosch en Oud en Nieuw Gastel.
't Gemeêntehuus stoôt in Oudenbosch.
1809
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
thumb|Kaert uut 1809, mie in bleauw angegeven de overstroômde gebieden. thumb|Prent uut 1809, 't instorten van 'uuzen in Erichem.
Gebeurtenisse
Ou- en Nieuw-Vossemaer wiere gescheie. Lodewijk Napoleon besloôt 't gebied weer noe de Wulleminapolder bie Goes leit in te polderene.
Aubel
thumb|Liggienge
Giorgia Meloni
frameless|rechts
Aubel
Aubel (Limburgs: Aobel, Waels: Ååbel) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luuk. D'r weune 4.200 mins'n (2022).
Giorgia Meloni
Giorgia Meloni (Rome, 15 jannewari 1977) is 'n Italiaonse politicus en voormaelig journalist. Ze is leider van Fratelli d'Italia.
Sins 22 oktober 2022 is ze premier van Itâlië.
Fort Zeelandia
Fort Zeelandia is een naem die Zeêuwen an verscheie fort'n over de hele waereld 'egeven hen. We kenne ongermeer:
Donkervoort
thumb|Logo van Donkervoort thumb|D'n Donkervoort D8 GT 270
Donkervoort is 'n sportauto-bedrief uut Lelystad in Nederland, op'ericht in 1978. D'n oprichter is Joop Donkervoort. D'n bestverkochte auto is d'n Donkervoort D8.
Kate Winslet
thumb|Kate Winslet (2017)
Chavenon
Chavenon is 'n hemeênte in 't departement Allier, in de rehio Auvergne, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Chavenon lei op de coördinaot'n 46°24’ 0’’ N 2°56’ 50’’ L (46,4147222222; 2,94722222222). 't Oppervlak omslit 17,47 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Chavenon 'n inweunersantal van 159. De bevolkiengsdichteid bedroe 9,2 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Montfaucon (Aisne)
Montfaucon is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Montfaucon 'n inweunersantal van 165. De bevolkiengsdichteid bedroe 11,1 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Rabobank
De Rabobank is 'n bank uut Nederland mie 't oôdkantoor in Utrecht.
Serebro
380px|rechts|thumb|Serebro Serebo (Russisch: Серебро, Zeêuws: Zulver) is een zangeressentrio uut Rusland.
Kate Upton
frameless|rechts
Katherine Elizabeth (Kate) Upton (St. Joseph, 10 juni 1992) is 'n model en actrice uut de Vereênigde Staeten.
Volodymyr Zelensky
Volodymyr Zelensky (Kryvyi Rih, 25 jannewari 1978) is sins 20 meie 2019 president van Oekraïne. Um is onafankelijk en voormaelig acteur.
Châtel-de-Neuvre
Châtel-de-Neuvre is 'n hemeênte in 't departement Allier, in de rehio Auvergne, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Châtel-de-Neuvre lei op de coördinaot'n 46°24’ 0’’ N 3°18’ 46’’ L (46,4072222222; 3,31277777778). 't Oppervlak omslit 19,34 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Châtel-de-Neuvre 'n inweunersantal van 515. De bevolkiengsdichteid bedroe 26,1 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
ABN AMRO
ABN AMRO is 'n bank uut Nederland mie 't oôdkantoor in Amsterdam.
De wortels van 't bedrief ligge in de vroege negentiende eêuw. In 2008 ist bedrief tiedelijk genationaoliseerd.
Péron
Geograofische informaotie
Péron lei op de coördinaot'n 46°6’ 0’’ N 5°55’ 35’’ L (46,1; 5,92638888889). 't Oppervlak omslit 26,01 km².
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Le Catelet
Le Catelet is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Le Catelet lei op de coördinaot'n 50°0’ 0’’ N 3°14’ 42’’ L (50,0030555556; 3,245). 't Oppervlak omslit 0,4 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Le Catelet 'n inweunersantal van 218. De bevolkiengsdichteid bedroe 545,0 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Rougeries
Rougeries is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Rougeries lei op de coördinaot'n 49°48’ 0’’ N 3°47’ 15’’ L (49,8038888889; 3,7875). 't Oppervlak omslit 4,13 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Rougeries 'n inweunersantal van 241. De bevolkiengsdichteid bedroe 58,8 mins'n per km².
Blieberg
thumb|Liggienge thumb|Kaerte
Rougeries
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Blieberg
Blieberg (Frans: Plombières, Duuts: Bleiberg / Bleyberg, Limburgs: Blieberig, Platdiets: Op-ene-Bliibereg / Plaobjaer, Waels: So-on-Mont-d'-Plomb / Plombire) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luuk. D'r weune 11.000 mins'n (2022).
Chauny
Chauny is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Chauny lei op de coördinaot'n 49°36’ 0’’ N 3°13’ 12’’ L (49,616388888; 3,22). 't Oppervlak omslit 13,28 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Chauny 'n inweunersantal van 12.523. De bevolkiengsdichteid bedroe 941,6 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Thiernu
Geograofische informaotie
Thiernu lei op de coördinaot'n 49°45’ 0’’ N 3°47’ 23’’ L (49,7616666667; 3,78972222222). 't Oppervlak omslit 6,16 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Thiernu 'n inweunersantal van 128. De bevolkiengsdichteid bedroe 21,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Poôfliet
250px|rechts|thumb|De meule 250px|rechts|thumb|Ingezakte schure in de Priestermeêtpolder in [[1973]] Poôfliet is een durp op eiland Tole mee circa 1.500 inweuners in 2012. Ut liet tussen Tole en Smerdiek. Tiejens de Waetersnoȏdramp van 1953 kwam ut durp onger waeter te stoô. Vee mense kenne ut durp vanwege de grote meubelboulevard. An de Langstraete stit 't Ouwe Raad'uus uut 1863, wa-a een antal keren is verbouwd.
Cornelis Steenblok was 'ier dômenee van 1942 tot 1948.
Volksverhaelen
In het durp binne de volgende volksverhaelen bekend uut 't verleden:
Op Pauluswerf, een ofstie onder Poôfliet werkte een knecht, een Braeber. Bie ’t peeënrien ni de kaaie, praat’n ie onderweg nog a ’s mit een ouwe vrouwe, die a kon ekse. Op ’n keer dat ’n wee onderweg was mit een voer peeën en toen a ‘t ’n verbie een viever kwam daer a vee waeter in stieng, wier ’t ‘n ineens mit ’t hêêle zootje in die viever ezet en ie kon nie van de waegen af want ie zat ‘r zo vast op, dat ’n z’n eigen nie kon bewege. En toe kwam die ouwe vrouwe ni z’n toe, di a ‘t ’n a’s wôôrden mee ehad ad en die zei: “Wel Kris, wat bi jie noe overkomme?” “Ja,” zei ‘t ‘n, “ik kom zo anrieë mit dat voer en ik wor zo mè midden in de viever ezet.” “Ja,” zei ze, “dat is wè een bitje je ’n eigen schuld éé, want jie ei me toch zo vrêêd etreiterd.” “Ja,” zei ‘t ‘n, “das wè waer, maer ik zou zo graag d’r uut wille komme, maer ik weet nie oe, want ik kan nie van de waegen af.” Ze zei: “Dan za’k j’s eve elpe” en toen gieng ze ni de kant en ze pakte de paerden bie de lienen en zo stieng ’n inêêns elemaal op de weg en ie was glad drôôge!
Op ’t durp was een wienkeltje, di âân ze ’n meisje, di a vreemde diengen mee gebeurd’n. Di kwam ok dikkels een reiziger, die a van aoles verkocht en die kon tôôvere. Op ’n ochend was dat meisje ziek en toen èn ze d’n dokter ehaele en toen dee dat meisje zo raar, da d’n dokter d’r ok gin raed mee wist. En toen èn ze d’r kossen van d’r bède openeknipt en toen zat ‘r ’n êêle kranse in van blommen. En a dat meisje ’t zo erg kreeg, dan danste ze op de sponne van ’t raem en de bestie. Toen èn ze die reiziger laete komme en toen mosse ze van um ale gaeten opstoppen ok de sleutelgaeten en toen èn ze die kranse van blommen mit dat kossen in een panne mit waeter edae en dat mos koke. En toen a ’t tegen ’t kookpunt was, toen zei die reiziger: “Mènsen, ’t wor niks, want j’èn vergete om dat gatje di te stoppen en noe is de geest di deur weggevloge. Noe zu’n j’n nooit mi te pakken kriege.” Dat meisje kreeg aol mae meer aanvallen en z’is erg jong gesturve.
Lieste mee vliedbergen
Dit is 'n lieste mee vliedbergen.
Châtelperron
Châtelperron is 'n hemeênte in 't departement Allier, in de rehio Auvergne, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Châtelperron lei op de coördinaot'n 46°23’ 0’’ N 3°38’ 14’’ L (46,399722; 3,637222). 't Oppervlak omslit 20,8 km².
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Châtelperron 'n inweunersantal van 141. De bevolkiengsdichteid bedroe 6,7 mins'n per km².
Welkenraet
thumb|Liggienge
Standbeêld Michiel de Ruyter
300px|thumb|Het standbeêld van Michiel de Ruyter. Het standbeêld van Michiel de Ruyter stit op Boulevard de Ruyter in zien geboorteplekke Vlissienge. Het gietiesdere standbeêld uut 1841 is van de hand van de Vlaemse beeld'ouwer Louis Royer. Opt beeld is De Ruyter te ziejene, staende op een scheepsdek mee de rik nae 't stuurwiel, mee een kieker in zien hand en de aore hand in de zieje. Sinds jaer en dag doet in Vlissienge 't verhael de ronde dat De Ruyter, bie wieze van grap van de beeld'ouwer, een klein honge'ie onger de aerm ao. Vermoedelek betreft het 'ier echter een rol pepier. Het beeld wor in de volksmond 'Michieltie' 'enoemd. Ok de Hongaorse stad Debrecen ao een standbeêld van de Vlissiengse zeêheld. De Ruyter redde 'ier in 1676 26 Hongaorse gereformeerde predikanten van de slaevernieje.
Welkenraet
Welkenraet (Frans: Welkenraedt, Nederlands: Welkenraat, Duuts: Welkenrath, Limburgs: Wellekete, Ripuarisch: Wälekete, Waels: Welkenrote) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luuk. D'r weune 10.000 mins'n (2022).
Standbeêld Michiel de Ruyter
Uut kostenbespaerieng was d'r voo 'ekozen De Ruyter nie in dier brons te gieten, mar gietiesder dat naederhand groen 'everfd kon worre omt beeld toch een enigszins bronsachtige uutstraeling te gevene. De eerste steên van de sokkel is 'eleid op 29 april 1840 deu vice-admiraol Gobius, weerbie een looie koôker mee een perkamenten rolle wier in'emesseld. Op 9 auhustus 1841 kwamt beeld van De Ruyter, op een boôt van de Koninkleke Meriene in Vlissienge. De Ruyter wier mee kenonschoô'en vanof de boulevard in zien geboorteplekke begroet. Het beeld wier 'eplaest opt De Ruyterplein. De officiële onthullienge vant standbeêld volgende op 25 auhustus 1841 deu konieng Wullem II.
Het standbeêld van Michiel de Ruyter is een rieksmonument.
Châtelperron
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Zorica Kondža
thumb|Zorica Kondža
Zorica Kondža (Split, 25 juni 1960) is 'n zangeres uut Kroaotië.
Karel ende Elegast
Karel ende Elegast is een verhael over ridders en Karel de Groôt'n. 't Is 'eschreev'n rond 1250 deur iemand uut Braebant. 't Verhael is êen van de weinige Middelnederlanse romans woavan da de hêle tekste nog bestoat.
Verhael
Karel de Grote kriegt 'n visioen met een iengel. Dien iengel zegt dat 'n moe goan tsjoepn. Achter e ment luustert Karel en e goat 't bus in. Op ze peard peinst Karel a vanolles, oender andere an Elegast: dat wos e goei'n ridder die zwoar estraft wos voer een klênigied. Op een zeker moment komt Karel e zwortn ridder teegn en 't komt toet e duel. De zwortn ridder - die eigentlik Elegast is - verliest. Karel duft nie zeggn wie dat 'n is en e zegt dat 'n Adelbrecht noemt.
Adelbrecht vroagt an Elegast om by 'n keunienk (by z'n eigen dus) te goan tsjoepn. Elegast wilt nie: en is nog ossan moat mi 'n keunienk, 't bewys dat Elegast e goein ridder is. Elegast stelt vôorn om in te breekn by Eggeric, de stoete schôonbroere va Karel. Azô ezeid, azô edoan. Elegast rakt toet in 'n koamer van Eggeric e ze vrouwe (die de zuster is va Karel). Doar ôort Elegast da Eggeric 'n keunienk wil vermôorn. Ze vrouwe protesteert en Eggeric sloa neur e bloeneuze. Elegast, die oender 't bedde legt, vangt da bloed op in zyn anschoe.
Elegast goa were na buutn e vertelt olles an Adelbrecht. Adelbrecht zegt dat 'n olles goa vertellen a Karel de Grote. E dag loater, op 'n ofdag, is olleman tope op 't kastêel va Karel. Karel zegt dat Eggeric e verroader is. Elegast meugt getuugn en e toogt d'anschoe mi bloed.
Nijmegen
Nijmegen / Nijmehen is 'n gemeênte en stad in de provincie Gelderland. De gemeênte ei 182.000 inweuners, de stad 167.000.
Karel ende Elegast
Vobeeld
In dit stiksje legt Elegast oender 't bedde van Eggeric. Eggeric verklapt an ze vrouwe wuk dat 'n va zinne is. Dedie is kwoad en Eggeric sloat neur e bloeneuze.
Nijmegen
Nijmegen is in 1996 vergroôt mit 'n deel van de plekke Oôsterhout, in 1997 mit 'n deel van de plekke Ressen en in 1998 mit de plekke Lent.
Sasput
Sasput (Ollans: ok Sasput) is 'n g'ucht in de gemeênte Sluus. Het g'ucht leit an de Onte even buuten Schwòndieke en is bestit voora uut boerderiejen. In 1733 kwamme bie Sasput Salzburger emigranten an land. Ulder trokken voora deu nao De Groe. In 1973 is een monument 'eplaost 'iervo. Van 1830 toet an 1959 stong 'ier een meule, die De Meule van Luteyn genoemd wier, nao de leste eigenaor.
Gemeênte
'n Gemeênte of Hemeênte is 't overeidsbestier t'r plekke. 'n Gemeênte bestaet uut één plekke of 'n oôdplekke mie aore plekken in d' omhevieng.
Ofronding
Gemeênten/plekken buuten 't Zeêuwse hebied:
Theo de Meester (premier)
frameless|rechts
Graeve
thumb|Kaerte
Graeve (Nederlands: Grave) is 'n stad in de gemeênte Land van Cuijk (Noord-Braebant) mie 8.600 inweuners (2022). Toet 2022 wast 'n eige gemeênte.
Élisabeth Borne
frameless|right
Élisabeth Borne (Paries, 18 april 1961) is sins 16 meie 2022 premier van Frankriek. Ze is sociaoldemocraotisch.
Baelen
thumb|Liggienge
Baelen (Nederlands: Ba(e)len, Ripuarisch: Bale, Waels: Bailou) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luuk. D'r weune 4.500 mins'n (2022).
Montgobert
Montgobert is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Montgobert lei op de coördinaot'n 49°18’ 0’’ N 3°8’ 57’’ L (49,3077777778; 3,14916666667). 't Oppervlak omslit 11,18 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Montgobert 'n inweunersantal van 185. De bevolkiengsdichteid bedroe 16,2 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Boxmeer
thumb|Kaerte
Boxmeer is 'n plekke in de gemeênte Land van Cuijk (Noord-Braebant) mie 13.000 inweuners (2022). Toet 2022 wast 'n eige gemeênte.
Sturmvloed van 1906
De Sturmvloed van 1906 is een sturmvloed die plaes vong op 12 maerte 1906. Bie deze overstroôming wiere voorà Zeêland en Vlaonder'n 'etroffen. Deu'da de overstroôming overdag plaes vong, vielen d'r gin slachtoffers. De schae was echter enorm. Landverliers is overiges nie op'etreden. In Vlissienge wiere zeer hoge waeterstan'n 'emet'n, die alleenig bie de Waetersnoȏdramp van 1953 zien overtroffen.
Nae deze sturmvloed is besloten om de dieken te voorziejene van zohenaemde Muraltmuurties.
Mathilde Willink
thumb|Mathilde Willink (1975) Mathilde Willink, geboren als Maria Theodora Mathilde de Doelder, (Terneuzen, 7 juli 1938 - Amsterdam, 25 oktober 1977) was 'n Nederlands model en society-figure. Zie was etrouwd mie de kunstschilder Carel Willink.
Châtelus (Allier)
Châtelus is 'n hemeênte in 't departement Allier, in de rehio Auvergne, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Châtelus lei op de coördinaot'n 46°11’ 0’’ N 3°44’ 5’’ L (46,1938888889; 3,73472222222). 't Oppervlak omslit 6,64 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Châtelus 'n inweunersantal van 132. De bevolkiengsdichteid bedroe 19,7 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Ter Veere (plek)
200px|rechts|thumb|De Groôte kêrke 200px|rechts|thumb|Staduus 200px|rechts|thumb|Campveerse Toren 200px|rechts|thumb|De kêrke van Ter Veere, ca. 1700 200px|rechts|thumb|Ter Veere, 22 december [[2007]] Ter Veere is een istorische stad op 't ouwe eiland Walchren in de provinsjie Zeêland. 'T leit tun noordoôsten van Middelburg an ut Kanaol deu Walchren en ant Veerse Meer. Op 1 januoari 2010 oh ze 1650 inweuners. Ter Veere is underdeêl van de gelieknaemige gemeênte Ter Veere.
Geschiedenis
Veere begun in de 12e of 13e eêuwe ast gehucht Kampvere. In 1509 wier de stad deur un stormvloed etroffe. Onder invloeden vant adellijke eslacht Van Borssele uwde Wolfert VI van Borssele in 1444 de Schotse kôningsdochter Mary Stuart, dochter van Jacobus I van Schotland. Deurda ut in 1541 de staepelplaet van Schotse wol in de 'Olland wier, kwam de plaets toet grôte bloeie. 'T staepelcontract, een verdrag tussen Karel V, heer van 'Olland en de Schotse keuninge leidde toet de vestigieng van un grôte Schotse kôlônie in de kleine haevenstad. In 1600 wère 300 van de 3000 inweuners Schots en zie bezaeten in hun "Lord Conservator", een deur de Schotse keuninge benoemde bestuurder, een eige notaoris, ouwerlieng, politieagent en rechter. In dun tiet van vo de machtenscheiding konde dizze functies nog verênigd oôre. De Lord Conservator droeg as têken van zun waerdigied een ovale zilveren plaete mee de Schotse distel, de koningskroon en ut motto van de Orde van de Distel "Nemo Me Impune Lacesset". Di onder ieng een kleiner schildje mee een afbeêldienge van Sint-Andreas en zun andreaskruus. Un dergelieke plaete oôr in Veere bewaert. In de Tachtigjaerige Oorlog wier Veere Spaensgeziend, toet in 1572 op 4 meie een groepe Geuzen vo de poorten stoenge en de Inname van Veere binnen eên dag een feite was.
Chavroches
Chavroches is 'n hemeênte in 't departement Allier, in de rehio Auvergne, in Frankriek.
Ter Veere (plek)
Geschiedenis
Men andelde in Schotse wol. De scheêpen brochte dekpannen, laeken, tuunbouwprodukten en waepens trug ni Schotland.
Chavroches
Geograofische informaotie
Chavroches lei op de coördinaot'n 46°21’ 0’’ N 3°35’ 17’’ L (46,3552777778; 3,58805555556). 't Oppervlak omslit 9,95 km².
Ter Veere (plek)
Geschiedenis
Drie van de Lords Conservators, 't begrip "Lord" beteêkent in dit geval nie da me mee oôge edelen te maeken eh, 't duid un magistraat an, zun vermeldienswaerdig
Chavroches
bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Chavroches 'n inweunersantal van 248. De bevolkiengsdichteid bedroe 24,8 mins'n per km².
Oigny-en-Valois
Oigny-en-Valois is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Chavroches
bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Ter Veere (plek)
Geschiedenis
Tiedens de Bataafse Republiek wier Veere in plaets van handelsstad wi een (earme) vissershaven. In 1809 vong de Slag bie Veere plaes, de Iengelse verovernde 't stadje tiejes de Walchernexpeditie.
Oigny-en-Valois
Geograofische informaotie
Oigny-en-Valois lei op de coördinaot'n 49°13’ 0’’ N 3°8’ 15’’ L (49,22; 3,1375). 't Oppervlak omslit 11,88 km².
Ter Veere (plek)
Bezienswaerdigeden
De rieke eschiedenisse van Veere, eên van de zeventiene beschermde stads- en dorpsgezichten in Zeeland, bliekt uut de veêle monumenten die ut kleine stadje ei: thumb|180px|left|staduus mee de haevene left|thumb|180px|Oud uus naest ut staduus, uut 1579
Oigny-en-Valois
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Oigny-en-Valois 'n inweunersantal van 170. De bevolkiengsdichteid bedroe 14,4 mins'n per km².
Ter Veere (plek)
Bezienswaerdigeden
Di bie komme nog dieverse kleinere mônumenten. Weinige zu zich kunnen vostelle da Veere een belangrieke havenstad is ewist en da einde 17e eeuw binnen de stadswallen zo'n 750 uuze eh estae tegen noe amper 300.
Torcy-en-Valois
Torcy-en-Valois is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Ter Veere (plek)
Etymologie
Veere eête oorsproenkelijk Kampvere: ut was de plaets wi ut veer vertroek van Walcheren ni Noord-Beveland. 'T veer voer ni ut in 1530 verdroenke durp Campen, laeter ni Kamperland. De Campveerse Toren erinnert mee zun naeme an dit veer. De afsluutienge in 1961 van ut Veerse Gat ei ut veer overboôdig emaekt, mè ei oôk ut einde beteêkend van Veere as zeêhaven. Naedien ei ut Veerse Meer zich ontwikkeld toet un belangriek recreaotiegebied mee vee pleziervaert.
Torcy-en-Valois
Geograofische informaotie
Torcy-en-Valois lei op de coördinaot'n 49°5’ 0’’ N 3°16’ 45’’ L (49,0883333333; 3,27916666667). 't Oppervlak omslit 3,62 km².
Ter Veere (plek)
Verkeer en vervoer
Veere ei un strikt parkeerbeleid. In ut centrum bin oale parkeerplaetsen betoald of alleên vo vergunningouwers. Net buuten ut stadscentrum bin dur tweê zeer groôte parkeerterreinen wi parkeren de eêle dag graetis is.
Le Charmel
Le Charmel is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Torcy-en-Valois
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Torcy-en-Valois 'n inweunersantal van 73. De bevolkiengsdichteid bedroe 20,3 mins'n per km².
Le Charmel
Geograofische informaotie
Le Charmel lei op de coördinaot'n 49°6’ 0’’ N 3°32’ 60’’ L (49,1138888889; 3,55). 't Oppervlak omslit 9,83 km².
Torcy-en-Valois
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Le Charmel
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Le Charmel 'n inweunersantal van 311. De bevolkiengsdichteid bedroe 31,4 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Chavignon
Chavignon is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Péronnas
Péronnas is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Chavignon
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Chavignon 'n inweunersantal van 752. De bevolkiengsdichteid bedroe 65,4 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Péronnas
Geograofische informaotie
Péronnas lei op de coördinaot'n 46°10’ 0’’ N 5°12’ 12’’ L (46,179444; 5,203333). 't Oppervlak omslit 17,59 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Péronnas 'n inweunersantal van 5 534. De bevolkiengsdichteid bedroe 316,2 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Meerssen
Meerssen is 'n gemeênte en plekke in de provincie Nederlands Limburg mie 19.000 inweuners.
Meerssen is in 1982 vergroôt mie de gemeênten Bunde, Geulle en Ulestraeten.
1888
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Veghel
thumb|Kaerte
Veghel (Braebants: Veggel) is 'n plekke in de gemeênte Meierijstad (Noord-Braebant) mie 33.000 inweuners (2022). Toet 2017 wast 'n eige gemeênte.
Etten-Leur
Etten-Leur is 'n gemeênte en plekke in de provincie Noord-Braebant mie 45.000 inweuners.
Laerbeek
Laerbeek is 'n gemeênte in de provincie Noord-Braebant mie 23.000 inweuners.
Laerbeek is in 1997 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de gemeênten Aerle-Rixtel, Beek en Donk en Lieshout.
't Gemeêntehuus stoôt in Beek en Donk.
Verlaine
thumb|Liggienge
Verlaine (Waels: Verlinne) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Luuk. D'r weune 4.300 mins'n (2022).
Chavigny (Aisne)
Chavigny is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Chavigny lei op de coördinaot'n 49°25’ 0’’ N 3°18’ 20’’ L (49,42583333; 3,30555556). 't Oppervlak omslit 5,28 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Chavigny 'n inweunersantal van 153. De bevolkiengsdichteid bedroe 28,9 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Montgru-Saint-Hilaire
Geograofische informaotie
Montgru-Saint-Hilaire lei op de coördinaot'n 49°11’ 0’’ N 3°19’ 47’’ L (49,1902777778; 3,32972222222). 't Oppervlak omslit 3,24 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Montgru-Saint-Hilaire 'n inweunersantal van 40. De bevolkiengsdichteid bedroe 11,8 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Ramla
Ramla is 'n stad in 't west'n van Israël. De stad ei ongeveer 74.000 inweuners (2015).
Malvino Salvador
Malvino Ramos Salvador (Manaus, 31 jannewari 1976) is 'n Breziliaense acteur en model.
Bekend van Cabocla (2004), Amor à Vida (2013-2014) en Haja Coração (2016).
Baerle-Nassau
Den oôdplekke is Baerle. D'n 'elft dìvan is van Belhië (de gemeênte Baerle-Hertog in de provincie Antwerpen).
De brieve van Jakobus
thumb|200px|Jacobus Den brieve van Jakobus is een Biebelboek uut 't Nieuwe Testamant. Ieronger wor 't ele boek in 't Zeêuws weer'egeve:
Hoôfstuk 3
1 Broers en zusters, julder motte aol gin lêraers wille weze. Wan je wete toch da ôns die a lêraer bin, strenger beoôrdeêld zulle worre. 2 En oe dikkels doe me aol nie strukele! De mens die a noôit strukelt a t’n wat zeit, die kan z’n eigen volmaèkt noeme, die kan zelfs eêl z’n lief in toôm ouwe. 3 Bie paerden doe me een bit in om ze te laète luusteren, en dan menne me ‘t êle lief. 4 En kiek es naè elê grôte schepen, a worre ze op’ejoge deur een arde wind, toch krieg de stuurman ze mie een klein roertje de kant op die a t’n wil. 5 Mie je tonge is ’t net eênder, da ‘s ok mae een klein stiksje van je lief, mae wat kan t’n vee praats è! En gaè mae ‘s nae oe a t’r van een klein vlammetje een grôte bosbrand kan komme. 6 Ônze tonge, da ’s ok zò’n vlamme: een wèreld van ongerechtig’eid, die a eêl ôns lief in brand steekt. Wan ie besmet eêl ôns lief, en ie steekt ’t êle leven an, mie vier uut d’ elle. 7 De mens ei aolle soorten van beêsten kunne temme, of a ze noe lôpe of vliege, krupe of zwemme. 8 Mae d’r is gin mens die a z’n tonge kan temme, dat onberekenbaere kwaed, vol fenienig vergif. 9 Mie ônze tonge zegene me ônzen Eêr en Vaoder en me vervloeke d’r de mensen mie die a God naê z’n eigen beeld eschaepen ei. 10 Uut eên en dezelfde mond klienkt zegen en vervloekieng. Da kan toch nie goed weze, eé, broers en zusters? 11 Een welle die geef toch ok gin zoet en gin brak waeter tegelieke? 12 Komme d’r an een viegeboôm olieven, of komme d’r viegen an een wieger? En net eênder geef een brakke welle gin zoet waeter. 13 Wien van julder kan t’r wies en verstandig enoemd worre? Dan mò t’n dat laète blieke deur fesoenlik te leven en deur wieze zachtmoedig’eid. 14 Mae a je j’n eigen laèt menne deur jaloersig’eid en eigen poke’s gezond’eid, dan mò je nie zò ôge van de toren blaeze; wan aol dat a je zeit is toch gin waer.15 Zukke wies’eid kom nie van boven, die is waerelds, nie geêstelik, om nie te zeggen duvels. 16 Daè a jaloersig’eid en zelfzuchtig’eid de baes spele, daè is ’t een zootje en daè kom aolderleie slechtig’eid van. 17 Mae de wies’eid die a van boven komt, die is eêst en vooraol zuver, en voe de rest vredelievend, vriendelik en meegaend. Die is rieke an barm’artig’eid en goeie vruchten, die trok gin partij en die is recht deur zeê. 18 Waèr a in vrede ezaaid wor, daè brieng gerechtig’eid d’r vruchten op voe de vredestichters.
Hoôfstuk 4. Onderwerp j’n eigen an God
1 Oe kom t’t toch da julder niks doeë as vechte en ruzie maeke? Komt dat nie deur de driften die a binnen in je vechte? 2 Je wille wat è, mae je kriege ’t nie. Je bin jaloers en moordlustig, mae zò kom je nergest. Julder doe niks as bekvechte en je bin an’oudend mie mekare in de moeite. Je kriege niks om a je nie bidde. 3 En a julder bidde dan kriege je nog niks, om a je verkeêrd bidde: je wille alleênig mae j’n eigen driften bevredige. 4 Trouweloôs a julder bin! È je dan nie deur da je as vriend van de waereld, de vijand van God bin? Die a een vriend van de waereld wil weze, die maèk z’n eigen toet een vijand van God. 5 Docht je soms da t’r voe niks in de Schrift staèt: ‘De Geêst die a t’n in ôns ebrocht ei, wil t’n ok glad voe z’n eigen è. 6 Mae de genade die a t’n geeft, die is nog grotter.’ Daèrom staèt er: ‘God keêr z’n eigen tegen lui die a groôs bin, mae ie geef z’n genade an ulder die a nederig bin.’ 7 Geef j’n eigen dus over an God. En vecht tegen den duvel, dan maèk t’n wè da t’n wigkomt. 8 Kom dichter bie God, dan za um dichter bie joe komme. Zondaers, was j’n anden en twufelaers zuver j’n arte. 9 Klaeg en kerm mae, wees mae treurig en schreêuw mae. Laèt je lachen in droefenis verandere en je blieschap in treurig’eid. 10 Verneder j’n eigen voe den Eêr, dan za úm je verheffe. 11 Je mò van mekare gin kwaed spreke, broers en zusters. Wan eên die a kwaedspreekt van een aar of eên die a een aar veroôrdeêlt, die spreek kwaed van de wet en die veroôrdeêl de wet. En a je de wet veroôrdeêlt, dan óu je j’n eigen nie an de wet, mae dan speel je d’r rechter over. 12 En d’r is mae eên wetgever en rechter: da ’s um die a de macht ei om je te redden of te vernietigen. Mae wien dienke julder wè da je bin om een aar te veroôrdêlen? 13 En dan nog wat voe julder die a zegge: ‘Vandaege of merrege gae me naè die en die stad. Daè bluve me dan een jaer, me gaè agosie doeë en geld verdiene.’ 14 Je wete gin eêns oe a je leven d’r merrege uutziet. Je bin ommers niks as een vlaege mist die a even opkomt en zô wee oplost. 15 Je zou motte zegge: ‘A den Eêr ’t wil, en me bin nog in leven, dan zu me dit of dat doeë.’ 16 Mae noe è julder vee praats en je bin d’r nog groôs op ok. Aol die grôzig’eid deug van gin kant. 17 A je weet oe a ’t oôrt en je leef t’r nie naè, dan zondig je.
Hoôfstuk 5
1 En noe nog wat voe de riekelui: klaeg en kerm mae over de ellende die a over j’ ene komt. 2 Je riekdom is verrot en je goed is an’efrete deur de motten. 3 Je goud en je zulver is verroest, en die roest za tegen je getuge en je lief as een vier vertere. J’ ei schatten bie mekare ebrocht, twint a den tied op z’n ende lopt. 4 Oôr oe a ’t achter’ehouwe loôn van d’ errebeiers die a den oest emaaid è toet in den emel schreêuwt. En ’t roepen van de maaiers is deur den Eêr van d’ emelse machten ehôre. 5 Op aerde è julder d’r in weelde op los eleefd, j’ è je poke vol’egete en j’n eigen evet voe den dag van de slacht. 6 Julder è de rechtvaerdigen veroordeêld en vermoord, en die ei z’n eigen nie tegen julder verzet. Moed en goeie raed geve 7 Ei mae geduld, broers en zusters toet a den Eêr komt. Kiek mae es naè den boer, die a geduldig bluuf wachte op de rieken oest van z’n land, toet a de regens van ’t naejaer en die van ’t voorjaer evaolle bin. 8 Julder motte net zòvee geduld è, en moed ouwe, wan ’t za nie lank mì dure voor a den Eêr komt. 9 Klaeg nie over mekare, broers en zusters, wan dan za je zeker berecht worre. Dienk t’r over, eé: de rechter staè a voe de deure. 10 Je motte een voorbeeld neme an ’t geduldige lieën van de profeten die a in de naem van den Eêr esproken è. 11 Die a stand’ehouwen è, noeme me ezegend! J’ è wè ehôre oe standvastig a Job was, en je wete wat voe uutkomst a den Eêr gaf; wan den Eêr is ommers vol kompassie en barmartig’eid. 12 Mae eêst en vooraol, broers en zusters: zweer nergest gin eed bie, nie bie den emel en nie bie de aerde, glad nergest bie. A je ‘ja’ zeit, dan mò ‘t ‘ja’ weze, en a je ‘neê’ zeit dan mò ‘t ‘neê’ weze. Aars za je veroôrdeêld worre. 13 A eên van julder ’t moeilik eit, dan mò t’n bidde, en a t’n blieë is, dan mò t’n een loflied zienge. 14 A t’r eên ziek is dan mò t’n d’ oudste van de gemeênte bie z’n laète komme, om voe z’n te bidden en om n mie olie te zalven in de naem van den Eêr. 15 ’t Gelôvige bidden za de zieken redde, en den Eêr za t’n op laète rieze. A t’n zonden begaen eit, dan za t’n dat vergeve worre. 16 Biecht mekare je zonden op en bid voe mekare, dan zu je beter worre. Wan ’t bidden van eên die a rechtvaerdig is, dat ei een wonderbaerlike kracht, en ’t mis z’n uutwerkieng nie. 17 Elia was ok mae een mens liek as ôns, mae toen a t’n uut aolle macht ebid ao om ’t nie te laète regenen, toen is t’r in gin drieënaolf jaer een druppel evaolle. 18 En toen bidden ie wee en d’r viel regen uut den emel, en d’r kwam wee een oest van ’t land. 19 Broers en zusters van me, a t’r eên van julder van de waer’eid ofraèkt en een aar brieng t’n wee trug, 20 dan mò t’n wete: a je een zondaer die a kwiet lopt trug briengt, dan red j’n van de doôd en dan zurg je da t’r vee zonden vergeve worre.
Oud Grifformeerde Gemeênte van Staevenisse
250px|rechts|thumb|De kerke in 2009. 250px|links|thumb|De ingang van de kerke. De Oud Grifformeerde Gemeênte van Staevenisse is een bevindelijk grifformeerde kerkelijke gemeênte in het Toolse durpje Staevenisse. De gemeênte 'eit tussen 800 en de 1000 leden.
De Afscheiding van 1834 kreeg in Staevenisse gin anang gevonden, 'oewel de Zeêuwse Vaoder der Afscheiding, ds. H.J. Budding wè op Tole voorging. Ok ds. P. van Dijke van Flupland preekte as oefenaer al in 1842 in Smerdiek. Naedat um predikant wier in 1851 schient um ok in Staevenisse te 'en gepreekt, weera in 1855 een "Ledeboeriaense" gemeênte ontstong. In dat jaer kocht Marinus Luijk een 'uus dat um tot kerkje liet inrichten.
Nae de doôd van Ds. Bakker in 1885 wier de Oud Grifformeerde Gemeênte, zoas ulder zich noemende, een zelfstandige gemeênte. Aol die tied bleef het kerkje particulier bezit van ouwerling Luijk en nae z'n overliejen in 1869 dat van zijn weduwe, Maatje Heijboer. In 1905 verkocht 'ur het kerkje an de gemeênte. In 1906 wier Lin Potappel diaeken van de gemeênte, op 24-jaerige leeftied. Sins de gemnte zelfstandig was, kwamme doômenees as ds. B. Sterkenburg uut Alblasserdam, ds. N. Wedemeijer uut Den Haeg, ds. K. Werner uut Leiden, ds. P. van der Heijden uut Kampen, oefenaer J. Mijnsbergen uut Rotterdam en sins de twintiger jaeren ds. J. Fraanje uut Barneveld (van de Ger. Gem.).Op 9 dec. 1936 wier een nieuwe kerk deu ds. Fraanje in gebruuk genomen. Toe ds. Fraanje in 1948 was overleeje, kwam ok ds. B. Toes van de Oud-Geref. Gemeênte te Kinderdiek (toe ok nog een vrieje gemeênte) er preken. Jaerenlang was ouwerling Potappel de leidende fihuur in de gemeênte totdat um op 1 feberwari tiejens de waetersnoôdramp van 1953 verdronk. De aore ouwerling J. W. Slager nam toe de leiding over. In totael kwamme d'r uut de kerkelijke gemeênte 88 leden om het leven.
Op 30 jannewari 1962 sloot de gemeênte zich an bie het kerkverband, de Oud Grifformeerde Gemeênten in Nederland. Slager wier doômenee en op 23 feberwari 1962 deu Ds. J. van den Poel uut Ede as predikant in z'n eihe gemeênte bevestigd. In augustus 1965 vertrok Slager nae Riessen. Drie jaer laeter kreeg de gemeênte weer een predikant in ds. J. van Prooijen, op 15 meie 1968 gekommen van Grafhorst. Op 15 augustus 1969 nam de gemeênte een orgel in gebruuk, angekocht van de Geref. Kerk te Nieuwerkerk an de IJssel. Tot die daotum wier de gemeêntezang nog aoltied ingezet deu een voorzanger. Voggens de ciefers van de Volkstelling van 1960 telde Oud Grifformeerde Gemeênte van Staevenisse in dat jaer 509 leden.
In 1979 komt doômenee Schinkelshoek nae Staevenisse. In 1981 overliejd deêze doômenee. Pas in 2004 komt er weer een doômenee, naemelijk ds. G. Gerritsen. Die vertrekt in 2008 weer nae Salford. In de tied van ds. Gerritsen wordt het kerkgebouw uutgebreid mee een antal vergaederzaelen. In 2011 neemt ds. T.L. Zwartbol een beroep an nae het durp. Zwartbol kwam uut Wekerom.
Doômenees
Lieste:
Polandball
thumb|200px|Strip'ie over de verkoap van tanks van Duutsland an Indonesië. Polandball binne lan'n uut'ebeeld in de vurm van ballen. In de vurm van strips verschiene die op verscheie plekken op internet. 't is as gekkig'eid ontsto deu Poôlse internetgebruukers.
Zevenberrehe
thumb|Liggienge
Zevenberrehe (Braebants: Zuvvebérge, Nederlands: Zevenbergen) is 'n stad in de gemeênte Moerdiek (Noord-Braebant) mie 15.000 inweuners (2022).
Toet 1998 wast 'n eige gemeênte.
Baerle-Hertog
thumb|Liggienge thumb|Kaerte
Den oôdplekke is Baerle. D'n 'elft dìvan is van Nederland (de gemeênte Baerle-Nassau).