cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Puimoisson
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
SLOT
SLOT (СЛОТ) is 'n Russische rockband mee Nookie, Cash, Mr.Dude, ID en NiXon. De band begon in mei 2002.
Jus
Jus is 'n vette saus die over d'n èrpels en d'n groent'n kun doen, of bii 't vleis. D'n jus bestaot uut sop uut 't vleis mee boter. Mee zetmeel kun je 't goedje wa verdikk'n. Niet te verwarr'n mee waotersause of lawaojsause, dat is wè jus, mao mee vrêêd vee waoter en wiinig vet, aongemengd mee een tempertje (papje) vàn meel en waoter.
'n Bekende toepassing vàn jus is bii d'n 'utsepot of bii d'n peëklutse, waobii 'n kuultje wor gegraov'n en in 't midden jus wor gegoten.
't Woord jus komt uut 't Latijn, en is via 't Frans en via 't Nederlands in 't Zeêuws gekomm'n. 't Komt vàn 't Latijnse woord ius en da betêk'nd sap, saus of recht. Jus kan oek Jus d'Orange mee bedoeld word'n.
Tegenwoordig is jus ni meer wat 't gewist is. Jus wordt vaok uut 'n pakje of 'n potje gehaol'n. Daor zitt'n mêêstal oek kruun in.
Trivia
In 1973 brak Sjef van Oekel deu mee 't lied Zuurkool met vette jus.
30 september
30 september is d'n 273e of 274e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Kristiansand
thumb|right|250px|Kristiansand
Farao
150px|thumb|Plaetje và 'n farao
De farao was de konieng và 't ouwe Ehypte.
Achter'oeks
thumb|Kaerte
Velsen
Velsen is 'n gemeênte in de provincie Noord-'Olland mie 69.000 inweuners.
Bey (Ain)
Bey is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Bey lei op de coördinaot'n 46°13’ 0’’ N 4°51’ 0’’ L (46,2167; 4,85). 't Oppervlak omslit 2,77 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Bey 'n inweunersantal van 221. De bevolkiengsdichteid bedroe 78,9 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Onte
250px|rechts thumb|250px|rechts|Satellietbeeld thumb|250px|rechts|Onte bie [[Bresjes]] thumb|250px|rechts|Scheepvaert op de Onte D' Onte of Westerschelde is 't stik van de rivier de Schelde dat-a in Nederland leit. 't Valt vò 'n groôt deêl zaemen mee 't estuaorium van die rivier. In 't noôrde oor ze begrensd deu Walchren en Zuud-Beveland, in 't zuje deu Zeêuws-Vlaonderen. Ze is as eênegste zeê-aerm in zuudwest-Nederland nie afgeslote deur 'n waeterkeêrienge omdan de schepen van Antwerpen nae de Noôrdzeê en omgekeerd over d'Onte moete. Een belangriek natuurgebied wa-a grens an de Onte is het Verdronke land van Saeftinghe.
Naem
Landelik oor algemeên van Westerschelde gesproke; mee Oôsterschelde oor dan de Schelde tussen Noord- en Zuud-Beveland, Tole en Schouwen-Duveland bedoeld. De tweê Scheldes leie aors noordelik en zujelik van mekaore, en nie oôstelik en westelik. De naemen bin te verklaeren uut de manier daerop ze vroeger bie Bat scheide: dae kon je nog zeie dat d'n eêne tak westelik en d'n aore oôstelik goeng.
Dat de Oôsterschelde ok wè zonder meêr Schelde genoemd oor en de Westerschelde en aore naem komt deudat de eêrste vroeger de loop van de Schelde was. De Onte was 'n klein plaetselik riviertje wat-a in de Schelde uutmondde. In de middeleêuwen zurgde sturmvloeden d'rvò dat dit riviertje nae zeê doorsloeg. Sins dien tied wier die zeê-aerm altied mae breêër en goeng d'r steês meêr waeter deu de Onte stroôme.
Verkeer
Vanouds moch de Onte, juust as alle waeters in Zeêland, mee 'n veer overgestoke ore. Voraol de Zeêuws-Vlaemiengen waere af'ankelik van die veren, omdan ze dikkels an d'n overkant werkte. In de jaeren fuuftig ontstoenge d'r rellen over oevee die veren mochte koste; dit oor de kwestie van de Vrieë Veren genoemd.
Nae de komst van 't Deltaplan kwaeme d'r overal aors in Zeêland dammen en bruggen daermeê je van 't eêne naer 't aore eiland kon, maer bie de Onte kon dat nie. Dat zou van eiges de scheepvaert in de wegt zitte. Daerom bleve d'r tweê groôte veerdiensten in de vaert: eên van Vlissienge nae Bresjes, eên van Krunehe nae Perkpolder. Uutendelienge wier d'r an 't ende van de twintegste eêuwe beslote 'n tunnel te boren. De Westerscheldetunnel, die-a in 2003 klaerkwam, loôpt van Ellesdiek nae Terneuzen en kost vee minder as de ouwe veren. D'n dienst van Vlissienge nae Bresjes is gebleven as voetveer. Daerover ontstoenge ok weer protesten, omdat de priezen vee oôger waere as da je vroeger te voet moch betaele.
Durpskerreke
kan verwieze nae:
Riek
Riek kan verwieze ni verschillende behriep'n:
Achteroek
thumb|Liggienge thumb|Kaerte
26 september
26 september is d'n 269e of 270e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Achteroek
D'n Achteroek (Achter'oeks: Achterhook, Ollans: Achterhoek) of De Graefschap (Achter'oeks: De Groafschap, Ollans: De Graafschap) is 'n landelijke streek in 't oôssen van Gelderland.
De streek wor behrensd deur Salland en Twente in 't noôrden, Duutsland in 't oôssen en zuuden, d'n Ouwe Iessel (en gedeêltelijk de heuvels van Montferland) in 't zuudwessen (daerachter leit de Liemers) en de Gelderse Iessel in 't wessen (daerachter leit de Veluwe).
In d'n Achteroek worden twee Nedersaksische streektaelen esproke, Achter'oeks en in 't noôrdwessen Oôst-Veluws.
Gemeênten
¹ 'n Deêl leit in de Liemers.
Krasnodar
thumb|right|250px|Krasnodar
Borne
De plekke Bornerbroek is in 2001 overgegaen nae de gemeênte Almelo.
Petronella van Saksen
Petronella van Saksen Trouwde mee graef Floris II. Zodoende was zij gravinne van 'Olland en Zeêland: gravinne Petronella. Na de vroege dood van haar man was zij regentes voor haar zeun, graef: Dirk VI.
Krasnodar
Krasnodar (of Yekaterinodar) is 'n stad in Rusland. In 2010 'ao de stad 745.000 inweuners, 't oppervlak beslit 192 km².
Schraevenpolder
thumb|right|250px|Grifformeerde Gemeênte in Schraevenpolder thumb|right|250px|Meule in [[1962]] thumb|right|250px|Durpskerk in Schraevenpolder Schraevenpolder ('Ollans:  's-Gravenpolder ) is een durp in de gemeênte Bossele in de Nederlandse previncie Zeêland. 't Durp 'ei 4611 inweuners (01-01-2011) en is dimmee de twidde kern van de gemeênte, nae Eintjeszand. Vee mensen van Schraevenpolder bin lid van de Grifformeerde Gemeênte. Bie de Twidde Kaemerverkiezingen van 2012 'aelde de SGP net gin meerdereid van de stemmen in het durp, 46,7%. Tot 1970 was Schraevenpolder een zelfstandehe gemeênte, wirra ook de in 1816 op'eheven gemeênte Zweêke toe be'oorde. Schraevenpolder leit an de ouwe tramlijn van Hoes nae Bossele. Vroeher wier dit 't Peeëlijntje genoemd. An de rand van het durp stit meule De Korenhalm uut 1876.
Achteroek
Gemeênten
² In 'n aondere indelieng oôrt Montferland helemael bie de Liemers en 't wessen van Ouwe Iesselstreek ok.
Schraevenpolder
Waopen en vlahhe
'T waopen van 's-Gravenpolder is in zilver een adelaer van sabel (zwart), mie een rand van azuur (blauw) wira'n acht pennieng'n van zilver sti'n. 'T is 't waopen van de baronnen Van Polheim, die'an korte tiet heren van 's Gravenpolder 'ewist bin. 'T waopen wier a in de 17e eeuw hebruukt en wier op 31 juli 1817 bevestigd als hemi'ntewaopen.
De vlahhe besti uut drie horizontale baenen in de kleur'n van 't wapen (blauw, wit, zwart) en wier door de hemi'nteri'd bevestigd op 6 april 1954. De vlahhe wier ni' de hemi'ntelijke herindi'lieng ni'bie nie mi hebruukt, maar tehenwoardig wor 'n ieder jaer tijdens de braderie van 's-Gravenpolder op de eerste zitterdag van juni wee 'ehese.
Stikje in dialect van Schreavenpolder
Dit stikje is geschreven deur vrouwe Walrave-Nijsse: Zoas zó vee misjes most 'k ok a vroeg lêêre breie, mè d'r zulle d'r nie vee weeze, die zoas ik 't breien deur d'r vaoder elêêrd is.
'k Behon mie 't breien van 'n lankwerpug lapje in de rubbelsteeke. A 't dubbel'esloohe toe'enaoid en d'r 'n knopje an'ezet wier, wirroover dan 'n lusje kwam, was 't 'n portemunneetje. Iets brêêjer lapje wier 'n nachtzakje, mè dan was t'r a 'n aeverechse steeke an te pass' ekomme en was 't breisel an d'êêne kant rechs en an d'aore kant aeverechs. Teehenwórug noeme ze dat 'n tricoosteeke.
't Bostrokje most twi rechs twi aeverechs ebreid worre en ziedaer d'êêste andwerkjes wazze herèêd. 'n leverug kind kon éêl wat bie meakoare breie, mè 't wazze nie aollemille hezelluhhe of leuke 'andwerkjes.
Wat te dienken van twi lange kousen, wivan d'n êênen sestug sentimeter lank was, kompleet mie minderingen in 't béên en da voe 'n kind benee de tiene. Kó je hoed mie breien of 'andwerken in 't alhemêên overweg, dan moch je ok noh wè 's wat leuks maeke. Zöas 'n jasje voe 'n klein kind breie, 'n overhóóijertje van matting naoie en mie kruussteekjes borduure, 'n neusdoekje mie 'n hestupt randje maeke, enzómeer.
Zoas uut 't boovenstaende bliekt, wier t'r nie allêêne ebreid, mè ok naoie, aoke, maoze en kruussteekborduurwerk kwamme an de burte.
'n Noailappe mie aollerleie naedjes en zómpjes, knopshaeten, nesselhaetjes en lusjes anzette. Ok 'n kinder'emmetje van zowat fêêrtug sentimeter lank van onheblêêkt ketoen, ofezet an d'n aols en èrmshaeten mie zóhenaemd èmdepunt, 'n emmetje voe'n klein kind mie'n êêl smal puntje, 'n kossak mie knopshaeten en êên mie hnters, 'n boekezak mie je naem d'r op eborduurd, wirrin ielke weeke 't boek uut de schoolbiebleteek mee ni ruus en trug ni schoole enoome wier en 'n lappe hoed wirrin twelf stikken 'ezet moste worre.
't Noaisel wier vast'ezet an 'n band, 'n zóhenaemde naoiband. Dat waz 'n meubelsingelband van fuuftug sentimeter lank, an 't ênde versterkt mie leer, wirrin 'n knopshat zat. Da knopshat hieng over 'n koopere knoppe, die op de lessenêr van de schoolbanke vast zat. Vervolhens wier t'r op de siengelband mie 'n spelle 't noaisel vast'ezet. Op die meniere wier 't werk strek ehouwe.
Aoke is wee êêl wat aors dan breie. Aoke doe je mie'n aokeprieme in plekke van mie vier priemen, zoas bie 't breien. Noe wor t'r êên priempje van zowat twelf sentimeter hebruukt.
In de schoole mos je dan behunne mie 'n leer'oaklapje van losse, stokjes, vaste en oalve vaste, enzómeer. Waz je dan d'aokkunst machtug, dan moch je an 'n kleedje behunne. Ooverehens wè kleine kleedjes, laeter ok nöh 'n kraogje.
Dan maozze, dat waz op breisel noh wè te doen, mè op stremien was 't wè errug moeiluk, dat wil zehhe a t'r 'n hat in eknipt was. Dir ao de huus vee dol mie, omda fesoenluk te kriehen.
't Andwerk wier op'eborhe in 'n kisje, 't'andwerkkisje in de kasse in 't schoollokaal. Op de voorkant was b'aolve 'n nummer eschilderd mie zwarte verve ok 'n koopere rienk bevestugd. Dit leste om 't kistje makkelukker uut de kasse te trokken. lelk kind ao d'r eihen nummer.
Texel
Belangriekste plekke is D'n Burg. Aore durpen bin De Koog, D'n Hoorn, Ouweschild, Oôsterend en De Cocksdurp. De boôt nae Texel vaert vanuut D'n Elder. Texel leit tussen de Waddenzeê en de Noordzeê.
Texel is het groôste van aolle Nederlanse, Duutse en Deense waddeneilanden en 't Nederlanse eiland met de meêste inweuners. De aore beweunde eilan'n bin Vlieland, Terschellienge, Aemeland en Schiermonnikoôg.
Californische condor
}
Kenmerken
De Californische condor is de eênihe veugel uut 't heslacht Gymnogyps. 't Is een hroôte zwarte hier mie een kaele kop, den onderkant van zen vleuhels is ok bie wit. Der zien mè weinig veugels die an een hrottere spanwiedte ène, de Andescondor (Vultur gryphus) is eên van de weinihe. De Californische condor ei wè de hroste spanwiedte van aolle Noord-Amerikaonse veugels. De condor kan ael oud worn, 't is zelfs eên van de langstlevende veugels. Ze worn ouwer dan 50 jaer.
Verschil ventje en wijfje
De Californische condor is bieni aelemille zwart mie an den onderkant van zen vleuhels drie'oekihe vlek'n of ban'n, die an bie 't ventje overvloediher voekomm'n. De poôten zien hries, de snaevel is ivoôrkleurig en zen oôhen roôdbruun. De jonge veugels zien doenkerbruun hevlekt mie zwart op der kop. Den onderkant van de vleuhels is hries hevlekt in plekke van wit.
't Wuufje is, zoas hewoonlijk bie aolle roôfveugels, kleiner dan 't ventje. De hemiddelde spanwiedte van de veugels lig rond de 2.80 meter en ze kunn'n toet 14 kilo zwaer wehen. 't Hemiddelde hewicht is 8 of 9 kilo.
Bedreihieng
Eêst kwamm'n Californische condors voe over bieni ael de Vereênigde Staeten, mè in de nehentiende eêuwe namm'n de antall'n sterk of deur voedselverhiftihieng, vernietihieng van der leefhebied en de jacht. In 1987 waeren der nog 22 Californische condors over en iermie wier een broedprohramma inezet. De veugels wiern bie mekaore ezet in San Diego Wild Animal Park en de antall'n namm'n wee wat toe.
In 1991 wiern der voe 't eêst wee Californische condors uutezet in 't wild, een sprong veruut. In november 2007 waeren der wee 302 Californische condors, wivan an der 155 in 't wild leven. Wilde Californische condors zien noe te ziene in den Amerikaonse staet Californië, Arizona en ok wè in 't Mexicaonse Baja California. In de staet Arizona leven ze allaen in de Grand Canyon.
Habitat
Californische condors ouwen der eihen 't liefst op in hebieden bie laehe vehetaotie as hrassen en korte bompjes, en ok wè hewoon in bossen, vaok coniferebossen. Ze hebruken kliffen of oôhe boômen om der nist in te bouwen. Individuele veugels ouwen een hroôt hebied voe der eihen en vliehen vaok enurme afstan'n tot wè 250 kilemeter om aes te zoeken.
25 september
25 september is d'n 268e of 269e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Sint-Petersburg
thumb|right|250px|Sint-Petersburg Sint-Petersburg is 'n stad in Rusland. In 2011 'ao de stad 4.869.600 inweuners, 't oppervlak beslit 1.439 km².
Heografie
thumb|325px|De aerde Heografie of aadriekskunde (Hrieks: γεος, aerde en γραφειν, beschrieven) is een takke van de weetnschap die a zen eihen bezigouw mie 't in kaerte briengen van de aerde, zaak'n as cultuur, beêsten, infrastructuur, lanschap en aore diengen.
Opleidiengen heografie
Op de volhende Nederlandse universiteit'n wor een opleidieng heografie eheven:
Ubuntu
220px|thumb|right|Ubuntu 8.04
Ubuntu is een Linuxdistributie die a vurral wor hebruukt voe laptops en desktopcomputers. Ubuntu is beschikbaer in 't Nederlands en ok een hroôt antal aore taelen.
Ehud Olmert
thumb|Ehud Olmert (2007)
Ehud Olmert, Hebreêuws: אהוד אולמרט, (Binyamina, 30 september 1945) was van 2006 toet 2009 premier van Israël. Um was lid van HaLikud (1973-2006) en laeter van Kadima (2006-2015).
Durpskerreke (Staphorst)
De Durpskerreke in Staphorst is de hroste hersteld hervormde kerreke (HHK) mie 4.775 leden en 2.300 zeêtels. De kerreke is in 1952-1954 hebouwd. Toet 2004 was die kerreke Nederlands hervormd (NH). De Durpskerreke is 'n Rieksmonument.
Fère-en-Tardenois
Fère-en-Tardenois is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Durpskerreke (Staphorst)
Doômenees
frameless|rechts frameless|rechts frameless|rechts thumb|'t Orgel thumb|De pastorie
Fère-en-Tardenois
Geograofische informaotie
Fère-en-Tardenois lei op de coördinaot'n 49°11’ 0’’ N 3°31’ 2’’ L (49,1994444444; 3,51722222222). 't Oppervlak omslit 20,4 km².
Durpskerreke (Staphorst)
Doômenees
Lieste mee predikanten:
Fère-en-Tardenois
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Fère-en-Tardenois 'n inweunersantal van 3 356. De bevolkiengsdichteid bedroe 164,5 mins'n per km².
Ehud Olmert
Van 1993 toet 2003 was um burhemeêster van Jeruzalem.
Fère-en-Tardenois
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Quinson
Quinson is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Quinson lei op de coördinaot'n 43°42’ 0’’ N 6°2’ 26’’ L (43,7030555556; 6,04055555556). 't Oppervlak omslit 28,11 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Quinson 'n inweunersantal van 350. De bevolkiengsdichteid bedroe 12,8 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Beynost
Beynost is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Beynost lei op de coördinaot'n 45°49’ 60’’ N 5°0’ 0’’ L (45,8333; 5). 't Oppervlak omslit 10,64 km².
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Florida
thumb|Kaerte van Florida
Florida is 'n staet van d'n Vereênigde Staeten.
D'n 'oôdstad van Florida is Tallahassee. Groôste stad is Jacksonville.
In Florida weune 21.299.000 mensen (2018) op 'n oppervlakte van 170.000 km².
Op 3 maerte 1845 trad Florida as 27e staet toe tot de Vereênigde Staeten.
Beschrieving
Florida ligt in het zuudoôsten van het land. Het eeij een subtropisch klimaot. De naam is afgeleid van de Spaonse naam La Florida (De Bloemrijke), waarbie de klemtoon echter niet op d'n i maer op d'n o is komen te liggen. Veê bejaerde Amerikanen vestigen zich in Florida. De meest gesproken talen bin Iengels en Spaons.
In Florida leit ok de lanceerbaesis Cape Caneveral, wivandaen de eêrste mênsen nae de maene bin vertrokke in 1969. Ten zuujen van Florida liggen de Florida Keys, een reeks eilan'n die mie bruggen mie mekaere bin verbonden. Een bekend netuurgebied in het zuujen van Florida bin de Everglades, waar-a ok alligators voorkomme. De zuudpunt van de staet leit 'emelsbreêd nie varde van Cuba, d'r komme dan ok regelmaetig mênsen mie boôtjes vanuut Cuba nae Florida.
24 september
24 september is d'n 267e of 268e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Kuuftinamoe
}
De kuuftinamoe (Eudromia elegans) is 'n veugel die a be'oôr toet de tinamoes (Tinamiformes). De kuuftinamoe leef in Arhentinië en Chili.
Kenmerk'n
De kuuftinamoe is 'n middelhroôte tinamoe, dus 'n loôpveugel, die a 37 toet 41 cm lange wor. Ze wehen 400-800 g. Ie ei een lange, ni voôrn ebohen kuve en zen lief is licht- toet doenkerbruun mie zwarte streep'n en stippen. Op zen vleuhels ei 't een witte dwarsbandjes en onder zen oôhe een witte strepe. Zen poôten zien wittig en zen snaevel hries. In der leefhebied èn ze een hoeie schutkleure. Beie heslachen zien helieke.
Hedrag en voekomm'n
Kuuftinamoes zien vrie schoeve veugels die an in kleine toet middelhroôte hroepjes op de hrassen en in bosachtehe hebied'n leven. Ze leven in Arhentinië en 't zuden van Chili. Ze kunn'n evon'n worn tot 'n oôgte van 2500 m.
Vuufeêrenlan'n (gemeênte)
thumb|Liggienge in Utrecht thumb|Gemeêntekaerte
Auvergne
Auvergne  (Auvèrnha of Auvèrnhe in 't Occitaons) is 'n voormaelige rehio in 't zudelijke centrum von Frankriek, in 't Centraol Massief. De inweuners wor'n Auvergnats en Auvergnates henoemd. De oôdstad was Clermont-Ferrand.
Vuufeêrenlan'n (gemeênte)
Vuufeêrenlan'n (Ollans: Vijfheerenlanden) is 'n gemeênte in de provincie Utrecht mit 58.800 inweuners (2022) en 'n oppervlakte van 153 km² (daervan 7 km² waeter).
Auvergne
Geschiedenisse
Auvergne dankt zien naem an 't Gallische volk de Arverni, wivon Vercingetorix de koôning waos t'n tiede von de Romeinse invaosie. In de Middeleêwen wier Auvergne in vier feodaole hebied'n versnipperd:
23 september
23 september is d'n 266e of 267e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Vuufeêrenlan'n (gemeênte)
Vuufeêrenlan'n is in 2019 ontstô uut een saemenvoegieng van de gemeênten Leerdam, Vianen en Zederik.
't Gemeêntehuus stoôt in Meerkerke (Meerkerk).
Auvergne
Geschiedenisse
Deêze vier vormd'n tot an de Franse Revolutie de zelfstandige Franse provincie Auvergne. In 1790 werd deêze provincie in de vier departement'n verdeêld die 'r vandaeg de dag noh zin, 'oewè Haute-Loire en Allier òk deêl uutmaekt'n von de hrond'n von de historische provincies Bourbonnais, Lyonnais en Languedoc-Roussillon.
22 september
22 september is d'n 265e of 266e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Waeterland
Waeterland is 'n hemeênte in de provincie Noord-'Olland mie 18.000 inweuners.
Waeterland is in 1991 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de hemeênten Broek in Waeterland, Katwoude, Marken en Monnickendam, en deêls de hemeênten Ilpendam en Landsmeer.
't Hemeêntehuus stoôt in Monnickendam.
Dalfsen
Dalfsen is 'n gemeênte en plekke in de provincie Overiessel. De gemeênte ei 30.000 inweuners, de plekke 15.000.
Mallediven
Mallediven is een land in Azië.
Liemers
Liemers kan verwieze naer:
Linux
220px|thumb|right|Ubuntu, een Linuxdistributie 80px|thumb|right|Tux, de mascotte van Linux
Linux is een verzaemelnaem van een an Unix verwante hroep besturiengssysteem'n. De Linux kernel is verdeêld in verschill'nde Linuxdistributies, wironder:
Zambia
Zimbia is 'n land in Afrika.
Theo de Meester (burhemeêster)
thumb|Theo de Meester (1978)
Theodoor Herman (Theo) de Meester (Buitenzorg (Nederlands Oôst Indië), 26 juni 1926 - Middelburg, 2 december 2019) was burgemeêster van Wasschappel (1959-1966), Markelo (Overiessel, 1966-1971) en Zurrikzeê (1971-1986). Um was lid van d'n VVD.
Quebracho-tinamoe
}
De Quebracho-tinamoe (Eudromia formosa) is eên van de veugels uut de femielje van de tinamoes (Tinamidae). Deze tinamoe kom voe in droôhe bossen in tropische en subtropische rehio's toet 'n oôgte van 500 m. De soôrt leef in Paraguay en Noôrd-Arhentinië op 'n heschatte oppervlakte van zo'n 290.000 km². De naem wier de soôrt eheven deur Miguel Lillo.
Kenmerk'n
De Quebracho-tinamoe is 'n middelhroôte tinamoe, 'n loôpveugel, en zo'n 39 cm hroôt. De bovenkant van zen lief is hriesbruun toet zwartig mie 'n bitje witte vlekken. Zen onderkant is bleek helig of wittig en zwaer zwart hestreept. Op zen oôd ei 't een 'n lange, dinne, zwarte kuve. Achter zen oôhen zit 'n doenkere strepe, van boven behrensd deur witte streep'n.
18 september
18 september is d'n 261e of 262e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Weêsp
thumb|Lihhieng
Weêsp (Nederlands: Weesp) is 'n stadje en 'n voormaelige hemeênte in Noord-'Olland. D'r weune 21.000 mensen (2022). Op 24 maerte 2022 ging Weêsp op in de hemeênte Amsterdam.
Weêsp leit in de Vechtstreek.
Gambia
Gambia is 'n land in Afrika.
14 september
14 september is d'n 257e of 258e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Guinee-Bissau
Guinee-Bissau is 'n land in Afrika.
8 september
8 september is d'n 251e of 252e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Billiat
Billiat is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Billiat lei op de coördinaot'n 46°4’ 0’’ N 5°47’ 0’’ L (46,0667; 5,7833). 't Oppervlak omslit 13,7 km².
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Fesmy-le-Sart
Fesmy-le-Sart is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Fesmy-le-Sart lei op de coördinaot'n 50°2’ 0’’ N 3°40’ 45’’ L (50,0425; 3,67916666667). 't Oppervlak omslit 16,06 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Fesmy-le-Sart 'n inweunersantal van 463. De bevolkiengsdichteid bedroe 28,6 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Roebel
thumb|right|250px|Een Roebel uut 1898 De Russische roebel (Russisch: российский рубль, rossiejski roebl) is de munteênheid van Rusland (en gedurende 74 jaer (1917-1991) ok de munteênheid van de Sovjet-Unie). Sinds 1992 bestaon onafhankelijk van mekoare roebels in Rusland en Wit-Rusland.
Eén roebel bestaot uut 100 kopeken. De roebel wordt uut'egeven deu de Bank Rossii. Er bin munten van 10 roebel, 5 roebel, 2 roebel, 1 roebel, 50 kopeken, 10 kopeken, 5 kopeken en 1 kopeke.
Redortiers
Redortiers is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Redortiers lei op de coördinaot'n 44°6’ 0’’ N 5°37’ 8’’ L (44,1052777778; 5,61888888889). 't Oppervlak omslit 45,77 km².
Grifformeerde Kerken in Nederland
thumb|Grifformeerde kerreke in [[Andiek]]
Redortiers
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Redortiers 'n inweunersantal van 68. De bevolkiengsdichteid bedroe 1,9 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Grifformeerde Kerken in Nederland
De Grifformeerde Kerken in Nederland (GK, Gereformeerde Kerken in Nederland), ok wel Grifformeerde Kerken synodael 'enoemd, is 'n Nederlands, grifformeerd kerkegenoôtschap.
Deêze kerreken binne in 1892 ontstaen en in 2004 ongerdeêl geworden van de Protestantse Kerke in Nederland (PKN).
De Grifformeerde Kerken synodael binne 'n saemenvoegieng van de (bienae helemael) Christeleke Grifformeerde Kerke in Nederland (ontstaen uut de Ofscheiding in 1834) en de Nederduutsche Grifformeerde Kerken in Nederland (ontstaen uut de Doleantie in 1886) van doômenee (en latere premier) Abraham Kuyper, ok d'n eêsten en belangriekste leider van de synodaele grifformeerden.
In 2004 hadden deêze kerken 675.000 leden, waervan 400.000 beliedend.
16 september
16 september is d'n 259e of 260e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Ivoôrkust
Ivoôrkust is 'n land in Afrika.
Kaopverdië
Kaopverdië is 'n land in Afrika.
Kerke
'n Kerke / kerreke is 'n christelek gebouw waor godsdienstige bieeênkomst'n worden gehouwen.
'n Kerke kan ok 'n kerkegenoôtschap weze.
Liemers (streek)
thumb|Liggienge thumb|Kaerte
De Liemers is 'n streek in 't oôssen van Gelderland.
De streek wor behrensd deur d'n Ouwe Iessel (en gedeêltelijk de heuvels van Montferland) in 't noôrdoôssen (daerachter leit d'n Achteroek), Duutsland en de Rien in 't zuuden (achter de Rien leit o.a. ut Riek van Nijmegen), 't Pannerdensch Kanaol in 't zuudwessen (daerachter leit d'n Betuwe) en de Gelderse Iessel in 't noôrdwessen (daerachter leit de Veluwe).
In de Liemers wor 'n Nederfrankische streektaele esproke, 't Liemers.
Gemeênten
De Liemers bestaet uut zeven/acht gemeênten:
¹ 'n Deêl leit in d'n Achteroek.
Betuwe
thumb|Kaerte
D'n Betuwe is 'n streek in Gelderland en 'n stukje in Zuud-'Olland (bie Gorkem).
Oôdplekke is de stad Tiel.
4 september
4 september is d'n 247e of 248e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Limburg mijn Vaderland
Limburg mijn Vaderland is 't volkslied van Nederlands Limburg en Belgisch Limburg. D'n tekst vàn 't lied is geschreve deur Gerard Krekelberg (Neeritter, 1864-1937) in 1909. D'n melodie is gekomponeerd deur Hendrik Thyssen (1862-1926).
30 auhustus
30 auhustus is d'n 242e of 243e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Kammeroen
Kammeroen is 'n land in Afrika.
Vetulicolia
De stamme Vetulicolia is een uutesturven stamme bie hin ienkele overlevende soôrt in de tehenwoôrdihe tied. 't Zien aollemille soôrten die an uutesturven zien in 't vroehe Cambrium. Zeêr warschijnlijk be'oorn ze toet de Nieuwmondegen (Deuterostomata), mè da's nie zeker.
Kenmerken
't Lichaem van de beêsten uut de stamme Vetulicolia beston uut twi deêl'n, een voorstik 't a beston uut de mond en een rij van vuuf ronde of ovaole openiengen, wat a ezeid wor kieuwen te zien, en een achterstik.
Taxonomie
De stamme Vetulicolia wor as volgt inedeêld:
Peeëlijntje
250px|thumb|rechts|Station te [[Hoes]] Het Peeëlijntje was het spoorlijntje van Hoes nae Bossele. In de jaeren twintig wiere deu de Spoorweg-Maatschappij Zuid-Beveland vanuut Hoes ienkele tramlijnen an'eleid. Dizze wieren geopend in 1927. Al nae ienkele jaeren wier het reizigersverkeer 'estaekt. Goederenvervoer bleef bestoô.
13 juni
13 juni is d'n 164e of 165e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Peeëlijntje
Op de oôstelijke lijn wor vanof 1972 een museumdienst 'erejen deu de in 1971 op'erichte stichting Stoomtram Goes - Borsele.
Reillanne
Reillanne is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
John Ray
thumb|right|200px|John Ray
John Ray (Black Notley, Braintree, Essex), 29 november 1627 – ok dirro, 17 jannewari 1705) was 'n Brits botaonicus die a belangrieke werk'n publiceern over plant'n, beêsten en natuurlijke theolohie.
Leven
John Ray wier heboôrn as zeune van den durpssmid in Black Notley, Vereênigd Konienkriek. Ie hoeng studeern in Cambridge en haf di les in Hrieks en wiskunde. Ok publiceern die werk'n over beêsten, plant'n en natuurlijke theolohie. Ie zett'n ierbie belangrieke stapp'n ni de taxonomie in onder aore zen boek Ornithologia in 1676 over de veugels en in zen boek Historia Plantarum in 1686 over de plant'n.
Ray verwierp 't dichotome classificaotie-systeem en baseern dus zen classificaotie op baosis van hehevens, heliekenissen en verschill'n, die a 't een waernam. Ie was op deze meniere 'n tehenstander van 't rasjonalisme van de scholestiek en voe 't weetnschappelijk empirisme.
Limburg (Nederland)
Zie ok: Limburg (België), provincie van België
1125
Gesturve
1120'erne
Reillanne
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Reillanne 'n inweunersantal van 1 322. De bevolkiengsdichteid bedroe 34,2 mins'n per km².
Limburg (Nederland)
300px|thumb|[[Kasteel Schaloen]]
17 juni
17 juni is d'n 168e of 169e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Limburg (Nederland)
Limburg (Ripuarisch: Limburrsh) is 'n provincie van Nederland die-a in 't zuudoôsten van 't land leit. Ze grenst an Gelderland, Noord-Braebant, Belgs Limburg, Luuk en 't Duutse Bundesland Noordrien-Westfaolen en ei vee meer grenze mee 't butenland as mee aore Nederlandse provincies. Oôdstad en groôtste plekke is Maestricht.
Geografie
Van noôrd nae zuud deustroômt de Maes de provincie. Onder meêr de steeën Mestricht, Roermond en Venlo leie an deze rivier en gebruke 'm bevobbild vò de binnenvaert. Onder de kleine rivieren en beken die d'rop afwaeteren bin de Geul, de Geleenbeek, de Roer en de Niers.
't Zuie van de provincie is, mee deu de groôte bloei in d'n tied van de mienbouw, vreêd verstedelikt, feitelik is 't 't meêst verstedelikte gebied van Nederland buten de Randstad, mee de stad Mestricht en de agglomeraotie Heerlen-Kerkrade ("Parkstad Limburg").
Reillanne
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Limburg (Nederland)
Geografie
Geologisch is Limburg intresant deudat d'r Limburgse klei of löss vokomt, t'rwiel de rest van Nederland voraol uut rivierklei, zeêklei en zand bestaet.
Geschiedenisse
Wat-a noe Nederlands Limburg is is noe nog nie zoô lang 'n eên'eid. In 't verleje was 't verdeêld onder vee, dikkels butenlandse, meugend'eden. Dit maekt 't moeilik 'n geschiedenisse van deêze provincie te schrieven.
18 juni
18 juni is d'n 169e of 170e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Limburg (Nederland)
Geschiedenisse
In de pre'istorie was Zuud-Limburg eên van de eerste permanent beweunde gebieden, vee dichter bevolkt en vee ontwikkelder in cultuur. In d'n tied van de Romeinse veroverienge wier in elk geval 't zujen beweund deu de Eburonen, 'n Keltisch volk. Naedan de Romeinen onder Caesar dit volk aodde uutgeroeid kwaeme de Tongeren (ok Keltisch) d'r te weunen. Maestricht (Mosae Traiectum in 't Latiens) was in deêzen tied 'n plekke van beteêkenisse; vee aore plekken in de provincie bestonden toen ok a.
Kenia
Kenia is 'n land in Afrika.
Limburg (Nederland)
Geschiedenisse
Nae de Groôte Volksveruzienge wier 't gebied bezet deu Franken. As 't Frankische Riek bie 't Verdrag van Verdun in 843 gesplist wier kwam Limburg bie 't middenste, laeter 't oôstelike (Eileg-Roômse, Duutse) riek. 'n Groôt deêl van de moderne provincie viel toen onder de Maesgouw. Groôte macht in 't gebied ao de bischop van Keulen, die z'n macht altied maer uutbreide toet dat d'n ertog van Braebant 'm bie de Slag bie Woeriengen (1288) versloeg. Vanaf toen begon Limburg meêr mee de Nederlanden te integreren. Vanaf 1543 (Verdrag van Venlo) was Limburg ingeliefd bie de Bourgondische Staot.
In d'n Tachtentegjaeregen Oorlog wisselde Limburg 'n paer keer van bezitter. Uutendelienge kwaeme bie de Vree van Munster (1648) deêlen d'rvan in anden van de Republiek, naemelik 't uterste noôrden rond Mook en wat-an me noe Zuud-Limburg zouwe noeme. De rest bleef verdeeld onder voraol Spanje, Luuk, Gulik en Kleef. Staets-Limburg, zoôas 't zujen eêtte, was 'n Generaliteitsland en ao gin stemme in de Staeten-Generaol, omdat 't katteliek was. Dat brocht d'n andel sterk in 't slop, zoôdat Limburg veraermde. Mee de Vree van Utrecht (1713) kreeg de Republiek ok Venlo. Uutendelienge waeren d'r nie minder as 18 eersers in wat noe Nederlands Limburg is.
Nae 1900 wier Limburg 'n echte industrieprovincie, nie in de lèste plekke deu de kolenmienen. Die brochten vee economische vòspoed en immigraotie. Uutendelienge wiere de mienen in de jaeren '70 geslote.
Provincie
De Limburgse Provinciaole Staeten è 47 zeêtels (vò 2007 waere dat d'r 63). Sins maerte 2023 is de verdeêlienge zoô:
Oliefkleur bin partijen van Gedeputeerde Staeten.
't College van Gedeputeerde Staeten in 't tiedvak 2011-2015 steunde op 'n coalitie van:
't College van Gedeputeerde Staeten in 't tiedvak 2019-2023 was samengesteld op basis van deskundigheid:
An 't oôd van de provincie staet in Limburg 'n gouverneur, awast eit 'n dezelfde bevoegd'eden as 'n commissaoris van de Konieng. Dit is 'n erinnerienge an d'n tied dat Limburg nie as gewone provincie van Nederland gezieë wier maer as ertogdom in personele unie mee de Konienk (ziet ierbove bie geschiedenisse).
Gemeênten
Sins de lèste erindeêlienge in 2019 eit Nederlands Limburg nog 31 gemeênten.
Waterschappen
't Noôrden van Limburg oorde bie 't Waeterschap Peel en Maesvallei, 't zujen bie Waeterschap Roer en Overmaes. Sins 2017 vorme zie saemen 't Waeterschap Limburg.
Justitie
Nederlands Limburg beslaet tweê arrondissementen: Roermond in 't noorden en Mestricht in 't zujen. Ze ressortere onder 't Of van D'n Bos.
Godsdienst
Nog 77% van de Limburgers is in naem katteliek. Iervan gaet maer 'n klein deêl dikkels nae kerke: op 'n modaole zundag weunt ongeveer 7% van de Limburgse bevolkienge 'n misse bie. Toch zien vee Limburgs de kattelieke kerke as 'n belangriek deêl van ulder identiteit. Protestanten bin d'r eêl weinig: nie meêr as 2%. D'n islam is mee 3,5% zelfs anzienlik groôter as 't protestantisme.
Taele
In 't groôste deêl van Limburg oor Limburgs gepraot. De dialecten uut 't noôrden van de provincie bin in te deêlen bie 't Kleverlands, die uut 't uterste zuudoôsten bie 't Ripuarisch. Ondanks die taelkundege versnipperienge ore aolle dialecten uut de provincie deu de over'eid sins 1997 as Limburgs erkènd. Biezonder an de dialecten in Limburg is dan ze nog zoôwel in de steeën as op 't land vreêd vee gesproke ore: de streektaele is ier meer as bevobbild in Zeêland 'n vast deêl van de eige identiteit. 't Dialect oor relatief dikkels opgeschreve mae bluuf tot d'n dag van vandaeg voraol 'n spreektaele. Voraol mee de carnaval oor 't vee gezoenge.
Folklore
In Limburg bin vee harmonieën en fanfaores te vinden, meêr as waer dan ok op de wereld. Voraol Kerkrade en Thorn staen ier bekend om. Ok carnaval is 'n eel belangriek en levendeg deêl van de Limburgse volkscultuur. Ut volkslied is Limburg mijn Vaderland.
Festieux
Festieux is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Mauritius
Mauritius is 'n land in Afrika.
Festieux
Geograofische informaotie
Festieux lei op de coördinaot'n 49°31’ 0’’ N 3°45’ 16’’ L (49,5230555556; 3,75444444444). 't Oppervlak omslit 6,67 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Festieux 'n inweunersantal van 509. De bevolkiengsdichteid bedroe 76,0 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Mauritanië
Mauritanië is 'n land in Afrika.
Sombreffe
thumb|Liggienge
19 juni
19 juni is d'n 170e of 171e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Lieste mee Gouverneurs en Commissaorissen van de Konieng in Zeêland
Dit is 'n lieste van gouverneurs en Commissaorissen van de Konieng(inne) van Zeêland. Eêsthenoemde titel wier in 1850 vervangen deu de twidde.
Birieux
Birieux is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Birieux lei op de coördinaot'n 45°57’ 0’’ N 5°2’ 24’’ N (45,95; 5,04). 't Oppervlak omslit 15,83 km².
Mozambique
Mozambique is 'n land in Afrika.
Birieux
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Birieux 'n inweunersantal van 145. De bevolkiengsdichteid bedroe 9,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Sambreville
thumb|Liggienge
Sambreville (Waels: Sambveye) is 'n gemeênte in de Belse provincie Naemen. D'r weune 28.000 mins'n (2022).
1915
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Hardenberg
Hardenberg is 'n gemeênte en stad in de provincie Overiessel. De gemeênte ei 63.000 inweuners, de stad 20.000.
Hardenberg is in 1941 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de gemeênten Ambt Hardenberg en Stad Hardenberg.
Hardenberg is in 2001 vergroôt mie de gemeênten Avereest en Gramsbergen.
Niher
Niher is 'n land in Afrika.
Poôl'n
Poôl'n is een land in Min'n-Europa 't a in 't noôrn an den Oôstzeê, Rusland en Litouwen, in 't oôssen an Wit-Rusland en den Oekraïne, in 't zuden an Slowakije en Tsjehhië en in 't wessen an Duutsland hrens. De hrens bie Rusland besti deur a 't er 't exclaof Kaliningrad lig.
Heschiedenisse
De eêste beweuners van 't hebied wir a noe Poôl'n lig waeren een pèr Germaonse stamm'n en deze beweunieng voer onheveêr trug toet 500 v.Chr. In 966 n.Chr. wor spraeke van een Poôl'n naeda de vorst Mieszko I zen eihen toet 't chrissendom bekeern en verschill'nde stamm'n van Slavischen ofkomst op de vlakte tussen de Oder en de Wisła saemenbrocht. De eêste konieng wier zen zeune Bolesław de Dapper'n.
In de veêrtiende eêuwe, tiedens de reherieng van Casimir de Hroôte, wier Poôl'n opeheven, den economie hroei'n ard en verschill'nde universiteit'n, wironder die van Krakau, wiern opericht. In 1386 wier Litouwen bie Poôl'n evoegd in een hemeênebest deur Władysław II Jagiełło. Tussen 1386 en 1572 was 't Poôls-Litouwse riek 't hroste qua oppervlak in Europa, en 't strekken zen eihen uut tot Wit-Rusland en hroôte deêl'n van de Oekraïne.
In 1791 kreeg Poôl'n as eêste land in Europa een heschreven hrondwet. Den oplevieng van Poôl'n stopp'n bie de verdeêliengen van land onder Rusland, Oôsteriek en Prusen. In 1830 en 1863 von'n der twi opstan'n plekke mie as doel 't herstell'n van Poôl'n. Deze mislukt'n, mè zouwen laeter van belang zien voe 't streven ni de onafankelijkeid.
In 1918 wier Poôl'n onafankelijk, wirop a de Poôls-Russischen Oôrlog volhen. In 't behun van de Twidde Waereldoôrlog wier Poôl'n verdeêld tussen Duutsland en de Sowjet-Unie. Nae de Twidde Waereldoôrlog wiern de hrenzen verleit en veruzen vee mensen.
In Gdańsk onstoeng arbeidersonrust onder leidieng van de vakbond Solidarność en Lech Wałęsa. In 1989 won'n deze de verkieziengen en dinae stort'n aolle communistische regimes van de aore lan'n in. 't Oôgtepunt iervan was de val van de muur. In 1999 kwam Poôl'n bie de NAVO en sins 1 mei 2004 is 't land lid van de EU.
Demohrafie
Poôl'n tel 38,5 miljoen inweuners en ei dibie den achstes hroste bevolkienge van Europa. De miste mensen weun'n in Katowice (3,5 miljoen), Warschau (3 miljoen), Krakau (1,3 miljoen) en Łódź (1,3 miljoen).
't Heboôrte- en sturftesiefer lag in Poôl'n in 2007 beie op 9,94. 98,7% van de bevolkienge besti uut Poôl'n en dus mè een klein hedeêlte uut immihrant'n. Bie Gdańsk zien ienkele Wit-Russische, Oekraïense en Litouwse mindereed'n te vin'n, evenas een mindereid Kasjoeb'n, die an ok een eihen taele ène.
Taele
De offisjele taele van Poôl'n is 't Poôls. Vadder wor ok Kasjoebisch esproken in Noôrd-Poôl'n, wironder in de stad Gdańsk. De jongere bevolkienge van Poôl'n spreek reed'lijk tot hoed Iengels, de ouwere bevolkienge vriewè hin.
Hosdienst
't Hroste hedeêlte van de Poôlse bevolkienge (89%) is Roôms-Katholiek, wivan 42% praktiseernd. Slechs in Podlachië, in 't noôrdoôssen, is der een kleine Russisch orthodoxe mindereid. De patroôneilihen van Poôln zien Stanislaus van Krakau, Casimir, Wojciech, Stanislaus Kostka, Andreas Bobola, Hyacinthus en Cunehonde van Luxemburg.
Heohrafie
Poôl'n is een land in Midd'n-Europa en wor behrensd deur den Oôstzeê, Rusland, Litouwen, Wit-Rusland, Oekraïne, Slowakije, Tsjehhië en Duutsland. De totaole landhrenzen beslaen 3014 kilemeter, wivan a de kustlijn 524 kilemeter besli.
Rivier'n
Der stroômen ienkele rivier'n deur Poôl'n, wivan an de Wisła, de Oder, de Warta en de Westelijke Boeg de langste zien. De Wisła is mie 1047 kilemeter varuut de langsen.
29 juni
29 juni is d'n 180e of 181e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
26 juni
26 juni is d'n 177e of 178e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Poôl'n
Bestierlijke indeêlieng
right|325px|Woiwodschapp'n van Poôl'n Poôl'n is onderverdeêld in 16 woiwodschappen of provincies die an wee verdeêld zien in powiats. Deze powiats zien wee verdeêld in gmina's, hemeêntes.
Voe liesten van bestierlijke indeêliengen bekiek dan:
De 16 woiwodschapp'n of provincies zien:
Politiek
De president wor rechstreeks ekozen en ei varrehaende bevoegdheed'n zoas 't kunn'n ontbin'n van 't parlement en ok ei 't een vetorecht. Sins 1990 krehen ok de lokaole overheed'n in Poôl'n meer bevoegdheed'n. Bestierlijk is 't land verdeêld in woiwodschapp'n.
Ienkele politiek partijen zien:
Natuur
In Poôl'n zien diverse nationaole parken te vin'n. Eên iervan, 't bos van Białowieża, is 't oust bewaerde oerbos in Europa:
Ommen
Ommen is 'n gemeênte en stad in de provincie Overiessel. De gemeênte ei 19.000 inweuners, de stad 13.000.
Ommen is in 1923 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de gemeênten Ambt Ommen en Stad Ommen.
Wieringen
thumb|Lihhieng voormaelige hemeênte
Wieringen is 'n voormaelige hemeênte in Noord-'Olland. D'r weunde 8.600 mensen in 2011. In 2012 is de hemeênte op'egaen in de nieuwe hemeênte 'Ollands Kroôn. Belangriekste plekken bin D'n Oever en Hypolitushoef.
Wieringen is 'n voormaelig eiland en is sins de jaeren '20 mee de vaste wal verbonde.
Nederlandse Hervormde Kerke
thumb|Hervormde kerke in [[Zoetelande]]
Oehanda
Oehanda is 'n land in Afrika.
2 juli
2 juli is d'n 183e of 184e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer in de Gregoriaonse kalender.
Rwanda
Rwanda is 'n land in Afrika.
Nederlandse Hervormde Kerke
De Nederlandse Hervormde Kerke / Nederlandse 'Ervormde Kerke (NH / NHK, Nederlandse Hervormde Kerk) is 'n Nederlands, grifformeerd kerkegenoôtschap.
Deêze kerke is in 1816 ontstaen en in 2004 ongerdeêl geworden van de Protestantse Kerke in Nederland (PKN).
De Nederlandse Hervormde Kerke is 't vervolg van de Grifformeerde Landskerke in de Nederlan'n.
In 2004 had deêze kerke 1.900.000 leden.
In deêze kerke bestaet 'n bevindelijk grifformeerde groep 'enaemd de Grifformeerde Bond.
Vereênigde Staeten
thumb|Het Capitool in [[Washington.]]
De Vereênigde Staeten (Iengels: United States of America, afgekort USA of US), is een land in Noord-Amerika. Den oôdstad van 't land is Washington, D.C.. 't Land grens an de lan'n Mexico en Canada en vadder hrenst ut an d'n Atlantischen Oceaon, de Hrote Oceaen en de holf van Mexico. De Vereênigde Staeten eit op tweê ni hroste aetal inweuner ni China en India en is 't op drie ni hroste land van de wereld. De oppervlakte is ruum 9,8 meljoen km² en 't antal inweuners ruum 331 meljoen (2020). Groôste steê binne New York City, Los Angeles en Chicago.
Wervers'oof
thumb|Lihhieng
Vereênigde Staeten
Geschiedenisse
In de loôp van de 16e, 17e, 18e in 19e eêuwe is ut land 'ekoloniseerd deu Europeaonen. In 1776 wiere de kolonies onaf'ankeluk van Iengeland. Vooral in de 19e eêuw kwamme vreed vee Europeanen nae de VS om hier een nieuw leven te beginne. Rond 1900 weunde d'r al zo'n 70 meljoen mênsen. In de jaeren '60 van de 19e eêuw ontstong d'r een conflict over de slaevernieje. De zuujelijke staeten vurmde d'n Geconfedereêrde Staeten van Amerika. 'Ieruut ontstong de Amerikaonse burheroôrlog die deu de noôrdelijke staeten wier gewonne. In de Eerste weêreldoôrlog bleef de unie anvankelijk neutraol, in 1917 kooze ze de kant van Iengeland en Frankriek. Ok in de Twidde Weareldoôrlog bleeve ze tot 1941 neutraol, mae nae d'n anval van Japan op Paerl Harbor wiere ze in de oôrlog meegetrokke. Nae 1945 is de Vereênigde Staeten ut machtigste land op aerde. Tussen 1945 en 1990 voerende 't land de zogenaemde Kouwe Oorlog mee de Sovjet-Unie. De groôste in bekendste stad is New York. As gevolg van de slaeven'andel kennen de Vereênigde Staeten ok een groôt zwart bevolkiengsdeel. 'Ieruut is de vôrige president Barack Obama deels ofkomstig.
Wervers'oof
De plekke lig in de rehio West-Friesland an 't Iesselmeer.
Heschiedenisse
Wir a de naem Wervers'oof vandaene kom, is nie zeker. Sommihe zèn da de naem is ofeleid van Werenfridus, een volhelieng van Willibrord en preker. Dezen weun'n rond 700 in 't udihe Wervers'oof. Der zien noe ok nog een kerke en een parohie ni Werenfridus enoemd. Wervers'oof wor as eêssen enoemd as banne Werfaertshof in 1288.
Vereênigde Staeten
Afankelijke hebied'n
De VS beheerse varder nog de volgende eilan'n, die bute de indelieng in staet'n valle:
Wervers'oof
Heschiedenisse
Wervers'oof was mè een klein durpje van onheveêr drie'onderd inweuners, mè naeda 't in 1817 een zelfstandihe hemeênte wier, steeg 't antal en in 1868 waern 't er a bieni achtonderd. Laeter wier de hemeênte verhroôt mie de banne Oôg-Zwaegdiek en Laeg-Zwaegdiek. Nae de Twidde Waereldoôrlog hroei'n Wervers'oof ard en steeg 't inweunersantal ni 5000 man.
Australische zangers
De Australische zangers zien een femielje van veugels uut de orde van de zangveugels (Passeriformes). Australische zangers komm'n voe in Australië, Indonesië, Nieuw-Zeêland en de eilan'n in 't zuudwessen van de Hroôte Oceaon.
Kenmerk'n
De veugels uut de femielje Acanthizidae zien kleine toet middelkleine zangveugels die aon een lengte bereik'n van 8 toet oôgstes 19 centimeter. Ze èn korte ronde vleuhels en 'n vrie korte staert.
Fieulaine
Fieulaine is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Fieulaine lei op de coördinaot'n 49°53’ 0’’ N 3°26’ 58’’ L (49,9; 3,44944444444). 't Oppervlak omslit 7,74 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Fieulaine 'n inweunersantal van 253. De bevolkiengsdichteid bedroe 32,9 mins'n per km².