cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ehels
De orde van de ehels (Erinaceomorpha) mik onderdeêl uut van de zoogdieren (Mammalia) en ok uut die van de insect'neters (Eulipotyphla). Ze èn bie mekaor hemeên dan ze stekels ène, of zo as bie de 'aerehels 'aeren. De orde van de ehels besti uut 15 stekelehels en 8 'aerehels. Ehels leven in Europa, Azië en Afrika.
Taxonomie
Igelkottar
In Zijn arm de lammeren
In Zijn arm de lammeren is een roman van Cornelius Lambregtse. De oôdpersoôn is 't vierjarige guus Fransje Weststrate. Het boek speelt z'n eihe of in een durp op Zuud-Beveland (Reimerswaol), weerschienlek Rilland. Ut boek is in 't Ollans eschreve, mar d'r komt vee Zeêuws in voo.
Het boek is lôvend ontvangen, ok in bevindelijk grifformeerde kringen en verscheie keren herdrukt. In 2006 verscheên d'n 12e druk.
Cornelius Lambregtse portretteert in In Zijn arm de lammeren de bevindelijk grifformeerde op Zuud-Beveland. Ie doet dat vanuut het gezichspunt van Fransje, die onbevange over geêstelijke zaken praot. ''Poete, à jie nae den emel gaet, neem je mien dan ok mee op jen ermen? En zu' je me dan goed vastouwen, dà 'k nie vale? Of een andere keer: Poete, ist er vee snièuw in den emel?'' Fransje sturft al op vierjaerige leeftied.
Montanges
Montanges is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
In Zijn arm de lammeren
Voorin het boek is om die reden de volgende tekst opgenomen: ''In precious memory of my only son Calvin John, who at the age of three years and 7 months had finished his earthly sojourn, and on the day of his departure said: I am going home to Jesus. Don't cry, Daddy.''
Bruyères-et-Montbérault
Bruyères-et-Montbérault is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
2021
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
Bruyères-et-Montbérault
Geograofische informaotie
Bruyères-et-Montbérault lei op de coördinaot'n 49°31’ 0’’ N 3°39’ 51’’ L (49,5252777778; 3,66416666667). 't Oppervlak omslit 11,61 km².
Val-de-Chalvagne
Val-de-Chalvagne is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Bruyères-et-Montbérault
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Bruyères-et-Montbérault 'n inweunersantal van 1 552. De bevolkiengsdichteid 132,6 mins'n per km².
Val-de-Chalvagne
Geograofische informaotie
Val-de-Chalvagne lei op de coördinaot'n 43°54’ 0’’ N 6°48’ 30’’ L (43,915; 6,80833333333). 't Oppervlak omslit 32,57 km².
Bruyères-et-Montbérault
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Val-de-Chalvagne
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Val-de-Chalvagne 'n inweunersantal van 48. De bevolkiengsdichteid bedroe 1,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Montanges
Geograofische informaotie
Montanges lei op de coördinaot'n 46°9’ 0’’ N 5°48’ 8’’ L (46,165; 5,80222222222). 't Oppervlak omslit 13,7 km².
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Montanges 'n inweunersantal van 318. De bevolkiengsdichteid bedroe 23,0 mins'n per km².
Amina bint Abdul Halim bin Salem Nasser
Amina bint Abdul Halim bin Salem Nasser († 12 december 2011) was een Saoedische vrouwe die in 2011 is ontoôd op beschuldiging van hekserieje. De vrouwe was 'earresteerd in 2009.
Montanges
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Amina bint Abdul Halim bin Salem Nasser
De executie vong plaets in de noordelijke previncie Al Jawf. Op hekserieje en tovenarieje stoôt net as op het beledigen van de Islam en homofilie de doôdstraf. Werschienlek heit de vrouwe zich voor'edeen as gebedsgenezeresse. Amnesty International ao de executie veroordeeld.
2021
Gebeurtenisse
D'r valle in dit jaer 11 verkeersdoôden in Zeêland.
Neger'ollands
't Neger'ollands is 'n intussen uutgesturve Nederlandse creooltaele die-a gesproke wier op de Amerikaonse Maegdeneilanden (vroeger Deens West-Indië). Ondanks de naem was ze (vo 't groôste deêl) gebaseerd op 't Zeêuws, en nie op 't 'Ollands.
Geschiedenisse
't Neger'ollands is ontstae in d'n tied dan slaeven uut Aofrika wiere ingevoerd nae de deur Nederlandse bezette Maegdeneilanden. 'Ier mochte ze om mee mekaore praote te kunnen 'n tussetaele anneme. Die taele wier gebaseerd op 't Nederlands, mee 'n vreêd vereênvoudigde grammaotica en 'n angepaste uutspraek.
Opvallend is 't groôte antal bronnen die d'r al uut de achttiende eêuwe bewaerd gebleve bin. Lutheraonse zendeliengen (de eilanden waeren toet 1917 in Deense 'anden) preekte in de taele en vertaelde zefs 't Nieuwe Testamant d'rin. 'Iervo gebruukte ze 'n wat biegschaefde versie van de taele die-an ze Hochkreol noemde. Ok bin d'r brieven van slaeven bewaerd gebleve. Dit schriefmateriaol leit opgeslaege in Herrnhut, Oôst-Duutsland. Nae de val van 't Iesdere Gerdien konde geleerden uut Nederland die teksten raedplege.
Op de langen dier wier 't Neger'ollands vervange deu 't Maegdeneilandencreools, 'n Iengelse creooltaele. Rond 1900 leek de taele al bekant uutgesturve. Toch ontdekte De Josseling de Jong (1926) en Nelson (1936) dan d'r op 't eiland St.-John nog 'n paer dozien sprekers waere. De leste moerstaelspreker was Alice Steven, die-a deu d'r groôtouwers opgetrokke was en in 1987 sturf. Vandaeg d'n dag loôpe d'r nog altoos mensen rond die-an de taele kunne spreke mae die ze nie as eêste taele geleerd è.
In Zijn arm de lammeren
Fragment
''Vader, Poete, guust! roept Fransje. Kiek es oen òòp centen à'k ae! En 'k ae ok een groaten dubbel van de vrouwe van Kees de Visser ekregen! Hij rammelt het busje geld op en neer onder Moeders neus. Allen kijken het opgewonden kereltje aan. Zijn wangen zijn koud en rood van de frisse buitenlucht. En hij heeft een natte neus. Dag Fransje, zegt Moeder, terwijl ze met haar grijze neusdoek zijn neus afveegt. Bèzoa, ei jie zòvee centen ehad? En oe moeë bî je noe toch wè nie? Vader zegt: Zoa, groate knecht! Ei je 't nae je zin ehad? En ei je varre elòpen? Hij gedoogt anders geen laatkomers aan tafel, maar voor deze keer ziet hij het door de vingers.''
''Wantje en Kees zijn ondertussen ook binnen gekomen, en die zijn al even luidruchtig als Fransje. Maar Moeder zegt: Julder motten dakent ales mae es vertellen, oor. Noe ièst je anden wassen en gaen eten. Toe, Meria, gae jie es even mee naer achter mie Fransje, en was 'n es goed. Maar Fransje moet eerst nog eens vertellen dat hij een grote dubbel van de vrouwe van Kees de Visser gekregen heeft. Niemand schijnt hem echter te begrijpen, behalve Wantje. Die zegt: Toe, joan, dat is gin dubbeltje, dat is een kwartje! En tegen de anderen: Ie alliènig ei een kwartje van dat wuuf ehad. Er spreekt jaloezie uit haar stem. Maar Moeder korrigeert haar en zegt: Allee, wat is dat noe! Kun jie gin vrouwe zaen? Toch moeten de anderen lachen om zijn eigengevonden naam voor een hem onbekend geldstuk.''
Saint-Désiré
Saint-Désiré is 'n hemeênte in 't departement Allier, in de rehio Auvergne, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Saint-Désiré lei op de coördinaot'n 46°29’ 0’’ N 2°25’ 57’’ L (46,4983333333; 2,4325). 't Oppervlak omslit 41,89 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Désiré 'n inweunersantal van 455. De bevolkiengsdichteid bedroe 11,3 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Ambrief
Ambrief is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Ambrief lei op de coördinaot'n 49°19’ 0’’ N 3°24’ 7’’ L (49,3197222222; 3,40194444444). 't Oppervlak omslit 4,5 km².
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Ambrief 'n inweunersantal van 72. De bevolkiengsdichteid bedroe 15,7 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Thoissey
Thoissey is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Thoissey lei op de coördinaot'n 46°10’ 0’’ N 4°48’ 0’’ L (46,1666666667; 4,8). 't Oppervlak omslit 1,3 km².
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Thoissey 'n inweunersantal van 1 427. De bevolkiengsdichteid bedroe 1097,7 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Valavoire
Valavoire is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Valavoire lei op de coördinaot'n 44°16’ 0’’ N 6°4’ 1’’ L (44,28; 6,06694444444). 't Oppervlak omslit 16,81 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Valavoire 'n inweunersantal van 27. De bevolkiengsdichteid bedroe 1,4 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Evenoevihen
De evenoevihen zien een orde van de zoogdieren (Mammalia). De evenoevihen kenmerken der eihen deur een even antal teên'n, an de middelste twi teên'n zitt'n oeven en de twi butenste teên'n zien rudimentair.
Evenoevihen zien plant'neters en ze komm'n in alle biotopen voe, in de berhen, toendra's, woestijnen en rehenwouden. Ze zien in aolle wereddeêl'n, mie uutzonderienge van Australië en Antartica, te ziene.
Evenoevihen zien vrie verschill'nde beêsten, je ei de kleine kantjil van nog hin drie kilo en 't nijlpaerd van 3,2 ton. De miste soôrten zien hrondbeweuners.
De Gooischiêters
Op zaterdagochen gae d'n tamboer (iemend mee een trommel) bie 't opkommen van de zunne deur 't durp om oale gooischiêters uut bêdde te trommelen. Zodra a ze oal op de baene onder an d'n diek stae, begunne ze te schieten op de burgemêestertroenke. Dien a dat 'r ofschiet krieg de burgemêesterpries. Iederêen dien a t'r een troenke ofschiet krieg een lintje, di a ze dan d'n êelen dag grôos mee rondloôpe.
Rond een uur of negene gae ze mee z'n oalen een oen ge'nete in êen van de plaetseluke resterants.
Tegen de middeg gae ze ni 't Kasteel van Batavie, di a 't grôotse gedêelte van de Wasschappelaers is verzaemeld. Dat is een mooi moment om ouwerwesse te zienge. De slokjesjoen zurgt 'r vô da ze oal genoeg te drienken kriege. Tussen de middeg moge oale gooischiêters ni ruus om te gen'eten. Om êen uure moete ze dan wi present wizze. Zo nie dan kriege ze een boete van de Kaptein.
Op zondagmiddeg is 't priesuutriekienge. 't Is dan gebrukeluk dat de bitter de ronde doet. In elk geval is 't dusdaenig sfeer ver'ôgend da de middeg êel lank duurt.
Op de maendagaeven is 't de bedoelienge da de burgemêester bedankt oardt, en dat de vlagge, dien op de mart angt, ni beneé oar egaele. Di nest gae ze dan oak me z'n oalen in de kerremèsattracties en ni de café's. As lesten komme ze in 't Kasteel van Batavia. Dan oardt 'r nog een stuitje lekker ouwerwesse ezoenge.
Dit stikje is eschreve deur iemend dien a nog nooit ei mee edae an de gooischiêters en dirom oopt dat 't anevuld za oare deur een ervaeriengsdeskundige.
Montceaux
Montceaux is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Montceaux lei op de coördinaot'n 46°6’ 0’’ N 4°48’ 0’’ L (46,1; 4,8). 't Oppervlak omslit 10,0 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Montceaux 'n inweunersantal van 908. De bevolkiengsdichteid bedroe 90,8 mins'n per km².
Cuirieux
Cuirieux is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Cuirieux lei op de coördinaot'n 49°40’ 0’’ N 3°48’ 56’’ L (49,6816666667; 3,81555555556). 't Oppervlak omslit 6,46 km².
Curciat-Dongalon
Curciat-Dongalon is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
L'Épine-aux-Bois
L'Épine-aux-Bois is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
L'Épine-aux-Bois lei op de coördinaot'n 48°53’ 0’’ N 3°26’ 58’’ L (48,8861111111; 3,44944444444). 't Oppervlak omslit 12,37 km².
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod L'Épine-aux-Bois 'n inweunersantal van 257. De bevolkiengsdichteid bedroe 21,1 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Cuirieux
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Curciat-Dongalon
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Curciat-Dongalon 'n inweunersantal van 404. De bevolkiengsdichteid bedroe 17,1 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Bruyères-sur-Fère
Bruyères-sur-Fère is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Bruyères-sur-Fère lei op de coördinaot'n 49°11’ 0’’ N 3°26’ 36’’ L (49,1902777778; 3,44333333333). 't Oppervlak omslit 9,05 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Bruyères-sur-Fère 'n inweunersantal van 217. De bevolkiengsdichteid bedroe 24,4 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Le Castellet (Alpes-de-Haute-Provence)
Le Castellet is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Le Castellet lei op de coördinaot'n 43°56’ 0’’ N 5°58’ 51’’ L (43,9394444444; 5,98083333333). 't Oppervlak omslit 18,87 km².
Gornaet
Gornaet (Nederlands: garnaal) zien kleine kreefachtihe schaeldiertjes uut de infraorde Caridea. Gornaeten komm'n voe in zoet en zout waeter, mè de miste leven in zeê.
Le Castellet (Alpes-de-Haute-Provence)
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Le Castellet 'n inweunersantal van 235. De bevolkiengsdichteid bedroe 12,3 mins'n per km².
Gornaet
't Woôrd gornaet wor ok gebruukt voe beêsjes as gamba's, mè offisjeel zien 't er hin omdan ze een aore kieuwestructuur ène. Bie gamba's is dezen boômvurmig en bie gornaeten plaetvurmig.
Le Castellet (Alpes-de-Haute-Provence)
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Gornaet
Gornaetvisserie in Zeêland
Op de Zeêuwse en 'Ollandse kussen kom de hriezen hornaet of Noordzeêgornaet (Crangon crangon) vee voe. D'r wor vee op evist en ael vee vissers binne ofhankelijk van de visserieje ierop. Gornaetvissers komme onger aore uut Goereê, Stellendam, Ouwdurp, Colijn, Iese, Erremu, Bresjes en Zeêbrugge.
SpongeBob SquarePants
SpongeBob SquarePants (meestà kortweg SpongeBob) is 'n populaire tekefillemserie op Nickelodeon.
SpongeBob SquarePants begon in 1999 en is bedocht deur Stephen Hillenburg. Oôdpersoôn is 'n hele spons die op de zeêboôm weunt.
Kwedamme
thumb|Liggege van Kwedamme in de gemeênte Bossele thumb|Kwedamme thumb|Kwedamme in [[1911]] thumb|Torenspits op pastorie gevall'n in [[1919]]
Kwedamme of Kwîdamme (Ollans Kwadendamme) is 'n durp in de gemeênte Bossele. 't Ao in 2011 949 inweuners, das ok mie de inweuners van 't Langweegje mee-erekend. Kwedamme ligt op Zuud-Beveland in de Zak van Zuud-Beveland. Toet 1970 'oorde Kwedamme bie de gemeênte 'Oedjeskerke. De naem Kwedamme refereert an een kwaeie dam of diek die de 14e eêuwse Vreêlandpolder most beschêrreme tegen de Zweêke.
Omschrieving
J’n eêste idee is da t’r in zo’n klein plekje niks biezonders kan gebeure. Zovee kleine, wat zou dî dan van kunnen komme? Mae toen goeng ‘k ‘r ‘s mie d’n dien en de gindten over prate, en ‘k wist nie wat a ‘k oarden. Op da kleine durpje schien t‘r ’n wienkel te wezen dir a ze bienae aoles verkôôpe: vers broad, lekkere koeken, spulletjes om de waste te doen, en spulletjes om je eigen op te kelven. Je kan t‘r je brieven kwiet, en d’r bin ok medicienen voe a ’t ‘s ‘n keêr minder git. En d’r bliekt nog meêr te wezen: ’n schole mie vee enthousiaste guus. Zovee enthousiast da ze in december 2012 ruum 4000 uro bie mekare brochte voe “Sierius Request”. Iederendeên was t’r mie in de weer ewist. Koekjes bakke, moôie priezen wiggeve mie ‘n loterieë, slaepe in de gymmastiekzaal, twî leuke gasten bie wien a je verzoeknummers in kon diene, en dan gienge ze dînae nog ’s zelf aol ‘t geld mie de bus nî Enschede brienge. ’t Was butengewoon. Op dat durp is t’r ok ’n durps’uus, dat a erund wordt deur ’n jongedame. Je kan t’r lekker ete, in gezelschap van are mensen. Dat is toch leuk, dan oef je nie aoltied alleêne te wezen!
D’r bin ok zo ‘s vee vereênigiengen. Bevoorbeeld ’n fanfare. En dî mo je zunig op weze, wan wat is ’n durp zonder muziek? Ze kunne trouwens wè nog jonge leden gebruke. En vadder is t’r nog ’n voetbalclub, d’r bin twî zangkoren, en gî zo mae deur. En weet je wat a da durp ok nog ei, wier t’r ezeid? De moôiste kerke van eêl Zeêland! Voraol de raemen bin beroemd. Ze worre trouwens kommende jaere eêlemille erestaureerd. En op ’n gedeêlte van ’t dek komme d’r nieuwe leien. En in da gebouw, weet je we wat a dî aolemille op ’t programma stit?’n Bluesvierige, ’n fruitplukdienst, ‘n carnavalsmisse en d’ eênige processie uut de wieden omtrok. Op da durp verkôôpe ze ok nog ‘s d’r eigen bier onder de merknaem Bonifacius, en in ’t Bedde en Broadje schien je ok lekker te kunnen logeren. D’r bin durpen of steden dir a je op je kop mo ge stae voor a t’r wat biezonders gebeurt, maer op da kleine durpje is dat dus glad nie noadig.
Van der Aa omschrieft het durpsje in 1839 as volgt: ''Kwadendamme of Kwadamme en in de wandeling Den Kwajendam, d. op het eil. Zuid-Beveland, prov. Zeeland, distr., arr. en 1½ u. Z. van Goes, kant. en 1¼ u. Z. O. vau Heinkenszand, gem. en ½ u. W. ten N. van Hoedekenskerke. Men telt er 88 h. en 340 inw., die meest hun bestaan vinden in den landbouw. Dit dorp hetwelk langs den dijk tusschen den Oud-Vrelandschepolder en den Nieuw-Vrelandsche-polder ontstaan is, heeft van dien dijk, den naam van Kwadendam, gekregen. Het was voormaals een gehucht, meest, even als nog, door R. K. bewoond. Toen na de omwenteling in het jaar 1796, ook de R. K. in het vol genot der burgerlijke regten hersteld waren, en vrijheid verkregen hadden, om zich kerkgebouwen te stichten, werd deze, in vele opzigten zeer wel gelegene buurschap, een der beide hoofdpunten, welke tot dat einde op het eil. Zuid-Beveland gekozen werden. De R. K., welke hier 270 in getal zijn, onder welke 100 Communikanten, maken, met de omliggende dorpen, eene stat. uit, welke 800 Communikanten telt, en tot het aartspr. van Holland-en-Zeeland, dek. van Zeeland, behoort, en door eenen Pastoor bediend wordt. De kerk, aan den H. Bonifacius toegewijd, is uit vrijwillige bijdragen gesticht en den 22 October 1801, door B. H. Kokkeling, Pastoor en Landdeken te Middelburg, ingewijd. De eerste Pastoor aldaar was Arnoldus van Kerkhoven, die in bet jaar 1814 naar Overschie vertrok. Deze kerk is een klein gebouw, met een net vierkant torentje en is van een orgel voorzien. De Herv., die hier 70 in getal zijn, behooren tot de gem. Hoedekenskerke. — Men heeft in dit d. geen school, maar de kinderen genieten onderwijs te Hoedekenskerke.''
De inbrekers bie de pastoor
De inbrekers bie de pastoor is een volksverheal of sage uut Kwedamme. Op ’n zitterdagnacht wazze twî vremde veinters op Kwedamme de wiegerd van de pastoor an ’t trokken. D’n êêjnen stoeng op ’n ladder en d’n aren op de begêêne grond dî nevenan, om de druven an te pakken. De pastoor, die a wat oarden, kwiem uut z’n bède om ’s te gêê kieke, wat à t’r opdee. Zonder leven te mêêken, goen t’n de pastorie uut, den tuun in. En jawel oar, aggauw merkten die wirrat ’t te doen weer en wat à t’r omgieng. Ie goeng d’r nì toe, zachjesan, stapt ’n d’r langs en annêêjns was ’t net, offa te veinters versteve. Die à op te ladder stieng, bleef stêê zôôwas à t’n ’n trosse lossnee en d’r aren bleef stêê mie s’n and nî boven, zôô à t’n van plan was, de trosse an te pakken. De pastoor zeiden glad niks en goeng wee ni z’n bède en de mannen moste zô bluve stêê; ze kusse d’r eigen nog voe gin vimmetje verroere. Zô bleve ze stêê toet d’n are ochend! D’êêjste mēnsen, die à nî de vroegkerke goenge, è ze nog zie stêê, zô tegère bie de wiegerd. Toen à te êêjsten verbie were, kusse ze awwee wig.
Rienkelende altaerschellen
Rienkelende altaerschellen is ok een volksverheal of sage uut Kwedamme. Pastoor Kerremans lag op z’n uterste. Dag en nacht wier d’r bie z’n ewêêkt deur kapelaan Schneiders, Anna Kerremans (’n nichte van de pastoor en een vrouwe (Lena), die vroeger pastoor Kerremans’ meid ewist, toen à t’n nog pastoor was in Oud-Vosmeer. Op ’n èèvend zatte Anna en de kapelaan bie ’t ziekbède, twint Lena in de keuken doende weer. Annêêjns ôôrden z’oalledrie de beste zulvere altaarschellen rienkele. Go, docht de kapelaan, oe êêlt Leen ’t in d’r ôôd om noe om dezen tied de bellen te gêê poesse. En ie gieng nî benee om dat an Lena te vrêêgen. Mè Lena zei, da se ’t ok ehoaren ôô en da se docht, dat Anna bezig was mie de bellen. Dà kon nie, wan Anna en de kapelaan wazze boven bie de pastoor. Dus goenge de kapelaan en moeder in de kerke kieke, mè de zulvere schellen stienge gewoon in de kaste in ’t sacristie. Toch wiste ze oalledrie zeker, da se ’t goed ehôôrn ôô en ze konne ’t nie verklère. ’n pèr uren lêêter begrepe ze ‘t, wan dien eigensten nacht om 1 ure is de pastoor esturve!
Klopgeest
De Klopgeest is ok een volksverheal of sage uut Kwedamme. Tante Nan was in d’r leste ziekte. De femielie wêêkten om burte ’s nachs. Een tante sliep dan d’r êêzeslêêpje op de canapé. Op ’n nacht oarden ze buten op ’t blind kloppe. Ze gieng kieke, mae gin mēns te zien. Ze gieng wee op de canapé ligge, mè amper lag ze, of z’oarden awwee kloppe op ’t blind; dudelijk, ovva t’r êêjn in wou. Ze docht: “’k Zà toenèt niet goed ekek’è.” Dust, ze goeng wee nî buten, riep: “Is t’r volk?” mè ze kreeg gin antwoord. Noggis rommetom ’t uus ekeke, mè niks te zien of t’oaren. Da’s toch eigenarig, doch ze en ze goeng wee ni binnen. Ze zou nog mèr even wachte mie te gî slêêpe. Affijn, ze goeng wee mè ligge. Ze luusterden nog ’n stuitje, mè z’oarden niks. En ze rocht de wind kwiet. Mè op ’n gegeve moment wor ze wakker en awwee, dus voe den derden kêêjr, oarden ze kloppe op ’t blind buten. Voe den derden kêêjr gêê se kieke, roept in den doenker, ovva t’r volk is… Niks t’oaren, niks te zien! Vee ongerust goeng ze den uzen in en ze dust nie mî te gî slêêpe. Ze goeng mè wat an d’r rozenkrans leze en avvast mè ’t êêjn en ’t aar klèrmêêke voe den aren dag: bie ’n zieken in uus is t’r vee te doen dat à in ’n gewoon uusouwen nie voorkomt. Ze docht liever mè nie mî an dat geklop. Mè precies drie dêêgen lêêter is Tante Nan esturve.
Dialect van Kwedamme
Het voggende verael is geschreve int dialect van Kwedamme:
In de aerke zit ter een nist mie duumtjes. Op een keêr bin de ou:we lui aolebei gaè vliege, om eten voe de jonge te gaèn aelen, en de kleintjes bin stik alleêne tuus ebleve. Nae een stuitje kom de vaoder trug, en ie zei: “Wa gaè ter noe toch om? Wie:n ei dat edae, jongers? Jolder bin glad in paniek!”
“Vaoder,” zegge ze, “der kwam ier net een akelig beêst verbie. Die zag ter zò kwaed en zò akelig uut! Die stoeng mie z’n grôte oagen bie ôns in ’t nist te kieken, en me wiere der zòvee benauwd van!” “Zoa,” zei de vaoder, “en waèr is ten noe?”
“Gindte kant is ten uut’egae,” zegge ze dan. “Wacht mae,” zei de vaoder, “ik za der ’s achteran gae. Rustig mae, jongers, ik za n wè kriege!”
En um der achteran. En net a ten den oek om komt, dan zie ten een leêuw loape, mae ’t duumtje is ter glad nie benauwd voe. Ie gaè bie de leêuw op z’n rik zitte, en ie begun tegen zen te roepen: “Wat ei jie bie mien uusje te zoeken,” zei ten, “en waèrom zit jie mien guus benauwd te maeken?”
Mae de leêuw doe net of a ten niks oôrt, en ie lop gewoon deur. En dan gaè da kleine opneukertje nog vee arder tekeêr. “Jie ei daè niks te zoeken, zegge ’k! En a je ’t nog ’s doet, dan za je ’t gewaere worre!” En sint a ten z’n êne poôtje om’oage doet zei ten: “Ik doe:e ’t liever nie, mae dan trap ik je achter an mekare de rik in.”
En ie vlieg wee trug naè z’n nist. “Zoa jongers,” zei ten, “die ei z’n lesje eleêrd. Die za nie mì trugkomme.”
Miranda Slabber
Miranda Slabber (Erremu?, 11 mei 1980) is 'n Zeêuws model. In 2004 wier ze Miss Nederland.
Miranda groeide op in Erremu en volgde de Mavo an 't SSGM in Middelburg. Toen-a ze daemee klaer was dee ze ok Havo-exaomen, om daenae de PABO te gaen doeën. Mee 16 jaer begon ze an modellenwerk. Naedat ze d'r Havo aelde was ze zelfs 'n jaer lang fulltime model. Ze stoeng voraol in vee (meisjes)blaeden en kwam ok uut vò bekènde kleêdiengmerken. Daenae goeng ze an de Pabo en toen-a ze die af-ao dee ze mee an de verkieziengen vò Miss Zeêland. Die won ze, en op 11 september 2004 won ze in Ilversum d'n titel Miss Nederland, daermee ze de (ok a Zeêuwse) Sanne de Regt afloste. Van 8 november toet en mee 4 december stoeng ze vò Nederland bie de Miss-Worldverkieziengen in China. Deudat d'r in 2005 gin Miss Nederland gekoze wier, ieuw ze d'n titel anderalf jaer lank.
Miranda Slabber, die-a nog altoos in Erremu weunt, doet sinds vojaer 2006 presentaotiewerk vò de Zeêuwse tv-zender TV Maximaal.
Ossenpikkers
De femielje van de ossenpikkers (Buphagidae) besti slechs uut twi soôrten die an beie in Afrika ten zuuden van de Sahara leven. Ze wiern eêst inedeêld bie de spreêuwen (Sturnidae), mè bleken een totaâl are femielje te wezen.
Kenmerken
De twi soôrten ossenpikkers èn beie een bruune staert en veêrnkleêd, en een helihe buuk. Ze zien middelhroôt en èn sterke poôten, zodan ze vee hrip ène. De twi soôrten ossenpikkers verschill'n van mekaor in de kleur snaevel, de een ei een hele en de are een rooie snaevel. Ossenpikkers leven in oop'n hebieden as savannes. Ossenpikkers broeien in hoôlen, wiran ze een nist bouwen hemikt van de aeren van der hastheêld. Ze lèn twi tot drie eiers.
Indeêlieng
De femielje van de ossenpikkers besti uut de volhende twi soôrten:
Cuiry-Housse
Cuiry-Housse is 'n hemeênte in 't departement Aisne, in de rehio Picardie, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Cuiry-Housse lei op de coördinaot'n 49°17’ 0’’ N 3°29’ 35’’ L (49,2955555556; 3,49305555556). 't Oppervlak omslit 8,54 km².
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Cuiry-Housse 'n inweunersantal van 110. De bevolkiengsdichteid bedroe 13,3 mins'n per km².
Lepelstraet
thumb|Liggienge
Lepelstraet (Braebants: Lepelstraot, Nederlands: Lepelstraat) is 'n plekke in de gemeênte Berrehe op Zoom (Noord-Braebant) mie 1.900 inweuners (2022).
Peru
Peru (Spaons:Perú, Aymara en Quechua:Piruw), is 'n land in Zuud-Amerika 't a hrens an de lan'n Ecuador, Colombia, Brezilië, Bolivia en Chili. In 't wessen hrens 't et an de Hroôten Oceaon. Een bekende toeristische trekpleister in het land is de ouwe Incastad Machu Picchu.
Tehenwoordige president is Dina Boluarte (sins 7 december 2022). De premier is vacant.
Bestierlijke indeêlienge
De dippartement'n van Peru, sins 18 november 2002 rehio's (regiones), zien 25 in totaol, exclusief den apart'n Lima. De rehio's zien opedeêld in provincies, die an ok wee in district'n zien verdeêld.
De 25 Pirruaonse rehio's zien: Amazonas, Ancash, Apurímac, Arequipa, Ayacucho, Cajamarca, Callao, Cuzco, Huancavelica, Huánuco, Ica, Junín, La Libertad, Lambayeque, Lima, Loreto, Madre de Dios, Moquegua, Pasco, Piura, Puno, San Martín, Tacna, Tumbes, Ucayali.
Dreister
thumb|Liggienge van Dreister in de gemeênte Schouwen-Duveland
Dreister (Nederlands: Dreischor) is 'n riengdurp in de Zeêuwse gemeênte Schouwen-Duveland. 't Durp ei biena 1000 inweuners. In 2001 wier 't durp verkozen toet 'Groenste durp van Europa'. Vooral bezienswaerdig is de mooie rieng van het durp. D'r is ok een 'erberg mie as naem Herberg de Ring van Dreischor.
Toet an 1961 was Dreister 'n eige gemeênte, toen gieng 't op in Brouwes'aeven. Die gemeênte gieng in 1997 op in Schouwen-Duveland. De meule van 't durp hiet Aeolus.
Heschiedenisse
Op de onbediekte schorr'n bie Dreister wier vanof onheveêr 700 schaepen ewied. Rond 1100 wiern deze schorr'n vorziene van een diek. De naem Dreischor stam dan ok vermoedlijk of van de drie schorr'n (Beldert, Maye en Sirjansland) wiruut a de polder vroeger bestoeng. In 1206 wor 't durp as eêssen vernoemd as Dreeskiere. Bie de waetersnoôd van 1287 wier Sturjalland escheien van 't eiland en onstoeng 't Diekwaeter. Toet 1374 was Dreister een eiland, dinae wier 't mie twi dammetjes verbon'n mie Schouwen.
Stikje int dialect van Dreister
'sondagsmiddegs liepe we dikkels nae Brouw, dae woonde opa en omoe van de Velde. De plee was achter in de tuun; in’t kleine keukentje was wel waeterleiding en een gootsteen; ma die ao gin afvoer. Het waeterverbruuk was toen nog zo weinig da je’t goekaoper op kon vange in een emmer, dan kon je’t ok nog ergens anders vô gebruuke.
Opa van de Velde kwam elke weeke langs, dan ield’n de groentetuun van ons bie. Dat dee’n ok bie z’n dochter in Dreister, die mit bakker Blaas was etrouwd; daer aelde’n drie keer in de weke brôôd en bood­schappen. Die opa pruumde en ae een kael wit ôôd omdat’n buute aoltied een pette droeg. Omoe van de Velde kon nie fietse; as die op visite kwam ree ze mit de vrachtrieer mee.
As m’n vaoder wat vor em ao wier er een krante vor ’t raem van de wienkel ezet. Daer stonden 2 werkbanken en 3 machines in: een zaegmachine, een schaefmachine en een steekmachine. De vloer ao luuken, daeronder zat de krullekelder. Om daer as kind in rond te kruupen was geweldig.
M’n andere opa raokte sigâren, dè kreeg ik welles mooie bandjes van. We liepe dikkels naer opa en omoe Liek die een paer onderd meter varder woonden, me krege dan een paer snoepjes of een glaesje ranja. Omoe Liek was een bitje naemziek, m’n zuster die nae der êêtte kreeg altied meer as ze verjaerde. Toch was ’t erg gezellig; we gienge daer ok aoltied nae de bonte diensdagaevend trein luustere, want zelf ae m’n toe nog gin radio.
De buurman an de ôôstkant was een stille man wae je weinig van merkte; allêên ’s ochends wier je welles vroeg wakker as’n z’n schrepel an’t kloppen was. Toe’ k een jaer of vier, vuuve was vloog z’n uus in brand, de raemen in ons uus langs het gangetje sprongen van d’ itte; opa Liek en m’n moeder ielden de kezienen nat mit emmers waeter, bossels en dweilen. Pa stong op het dek van de schuure om mit een tuunslange de veeste nat ’t ouwen. Daerachter laege een stuk of vier vaeten mit teer en blakvernis en ok onze keu lag daer in z’n kot. Weken laeter kreeg ik soms nog een nachtmerrie dù de brandlucht die overal ieng
An de andere kant woonde de smid; dè was altied wat te zien. In de strevalje krege de paeren een nieuw oefiesder. Ok een roodgloeiende velg rond een waegenwiel legge was een mooi gezicht.
Televisie was ’t er nog nie, osp mooie zomer­aevenden zat dan ok iederèèn buute. Paeren die tuus evoerd waere kwaeme in draf langs om nae de weie te gaan, varder zag je vooraol fietsers en ok kwam der soms iemand ankuire om een praetje te maken. Onze twêê poezen Snip met ’r zeune Snap kwaeme ons dikkels gezelschap ouwe. As de gier­zwae­luwen in de ruumte ver­dwene waere, wier ’t ok voor ons tied om ’t bedde op te zoeken. Snip en Snap gienge nae de schure; om te slaepen en muuzen te vangen.
Valbelle
Valbelle is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Valbelle lei op de coördinaot'n 44°8’ 0’’ N 5°52’ 56’’ L (44,1486111111; 5,88222222222). 't Oppervlak omslit 32,99 km².
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Valbelle 'n inweunersantal van 238. De bevolkiengsdichteid bedroe 7,6 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Tirann'n
De tirann'n zien een femielje uut de orde van de zangveugels (Passeriformes).
Soôrten
De femielje van de tirann'n tel meêr as 400 soôrten. De heslachen Tityra, Pachyramphus, Laniocera en Xenopsaris oôrn vroeher ok bie de tirann'n, mè worn noe inedeêld bie de femielje Tityridae.
250px|thumb|right|[[Arkansas-koniengstiran (Tyrannus verticalis)]] thumb|250px|Amazone-kroôntiran thumb|250px|Oôstelijke bospiewie thumb|250px|Vorkstaertkoniengstiran thumb|250px|Zwaeluwstaertkoniengstiran thumb|250px|Hroôte kiskadie
Zeêuwse grammaotica
De Zeêuwse dialecten verschillen op vee punten van 't Standaerdnederlands. Die verschillen ore nie alleêne uutgedrukt in woordenschat en klanklere, maer vozeker ok in de grammaotica. Die ei vee aorig'eden die-a in de standaerdtaele onbekend bin. Dikkels leie de overeênkomsten eêrder bie aore dialectgroepen zoôas 't 'Ollands, West-Vlaoms en 't (voraol West-)Braebants. Wat vo de klanken en de woordenschat ok a geldt, gaet 'ier ok op, dat de Zeêuwse grammaotica voraol Vlaemse en 'Ollandse elementen miengelt.
In dit artikel oor zoôwè ingegae op de aolgemeêne trekken van 't Zeêuws as taelgroep op z'n eige as op de specifieke verschillen mee 't Standaerdnederlands en aore dialecten. Ok de verschillen tussen de meêrdere Zeêuwse streêktaeltjes komme vanzelf an bod.
Naemwoorden
Naemwoorden laete d'r eige opdeêlen in zelfstandige en bievoegelijke naemwoorden.
Woordgeslacht
't Zeêuws ei drie woordgeslachten: mannelijk, vrouwelijk en onziedig. Dat is t'r eên meêr as in de Noord-Nederlandse spreektaele. Drie geslachten kom wee wè vo in de omriengende dialecten: 't West- en Oôst-Vlaoms, 't Braebants en de dialecten in 't uterste zuje van d'n 'Ollandsen taelgroep.
In Nederlandse woordenboeken staet 't geslacht d'r dikkels bie. Bedienk dat dit vo 't Zeêuws dikkels nie 'tzelfde is. Vedders 'ouwe nie aolle sprekers de drie geslachten eve goed uut mekaore. Je kunne diengen ore as d'n aele, awast moet dat feitelijk d' aele weze.
Lidwoorden
J'ei bepaelde en onbepaelde lidwoorden. 't Onbepaeld lidwoord is altoos  'n. Soms oor dat vo medeklienkers as e uutgesproke. Verschil in geslacht is d'r nie.
Bepaelde lidwoorden bin de, d'n, d'  en  't.
Mannelijke woorden kriege d'n as lidwoord as t'r 'n b, d, t of klienker op volgt. Op Goeree-Overflakkee ei je dat ok vo 'n h (in de rest van 't Zeêuws bestae die letter nie). In aore gevaollen kom d'r normaol gesproke de as lidwoord.
Vrouwelijke woorden en woorden in 't meêrvoud kriege meêstentieds de. Dat oor d'  as 't woord dat d'rop volg mee 'n klienker begint. Dit lidwoord vurm dan gin lettergreep op z'n eige, mae maek deêl uut van d'n eêste lettergreep van 't volgende woord.
't Lidwoord vo 't onziedig is altoos ’t. Dikkels oor dat an de vògaende of volgende lettergreep verbonde; 'n eige lettergreep vurmt 't feitelijk alleêne as 't fonetisch nie aors kan. Zò oor ’t ’uus uutgesproke as 'tuus', mae klienkt ’t knien wè gewoon as et knien.
Meêrvoudsvurmienge
D'n uutgang vò 't meêrvoud is meêstentieds -en. Woorden die op -e èndige, kriege -n as uutgang: dulve - dulven, boerinne - boerinnen.
In Zeêuws-Vlaendere en in 't oôsten van Zuud-Beveland klienk dat -en as alleên maer 'n -n (boerinne - boerin’n, taèle - taèln); nae 'n b, p of m oor dat 'n -m (kwabbm, puupm, trom’m), nae 'n g of k is dat 'n -ng (biggng, bakkng). De regel bie zòwè 't Woordenboek as bie de Noe-spellienge is dat dit 'inslikken' nie oor uutgeschreve (gewoon taelen, pupen, bakken).
Woorden op -el, -em, -en, -er è -s as meêrvoud, ok in gevallen daer-at 't 'Ollands da nie (altoos) doet: kreukels, braesems, dorens, snokkers. In sommige dialecten vinde je woorden mee -e op 't ènde die-a vrommegae op -en. Zukke woorden è in principe ok 'n meêrvoud op -s: verke - verkes (awast is verke - verken wel gevonde, in Erremu).
Uutzonderiengen
thumb|Juun is zòwè ienkelvoud as meêrvoud. Bie de woorden paerd en bord vaolt de -d in 't meêrvoud weg: paeren en borren. Net zòiets gebeurt bie 't woord ’oôd, wat in 't meêrvoud ’oôn is.
D'r bin 'n 'andjevol onziejige woorden die nie op -en uutgae, mae op -ers, zòas kind - kinders, ei - eiers, ’oen - ’oenders.
't Woord juun krieg glad gin uutgang; dat is in 't ienkelvoud en 't meêrvoud 'tzelfde. 't Woord kind ei neffens de bovestaende vurm kinders ok nog 'n meêrvoud van 'n aore stam: guus. De tweê meêrvoudsvurmen ore somtieds deu mekaore gebruukt, mae over 't algemeên stae guus vò de kinders uut eên gezin (dus: iemand z'n guus), en kinders vò aolle aore groepen (kinders op straet, op schole etc.).
Verkleinwoorden
Net as 't Nederlands en de aore streektaelen in Nederland en Vlaenderen maakt 't Zeêuws vee gebruuk van verkleinwoorden. De vurmieng d'rvan is wat minder gecompliceerd as in sommige aore streektaelen.
Woorden die-an altoos op 'n medeklienker endige, kriege meêstentieds -je as achtervoegsel (kindje, puupje, keunienkje). Nae 'n -l, -n is dat -etje (baolletje, bonnetje), nae 'n -r kom -tje (’aertje), nae 'n -m is 't -pje (boômpje).
Bie woorden die op 'n -e èndige, of kunne èndege, gaet 't verkleinwoord meêstentieds uut op -etje: kinnetje, bruggetje, maer soms bluuf die -e weg. Dit is voraol 't geval nae -d- en -t-: padde - padje, konte - kontje.
Woorden op 'n volle klienker kriege -tje: zeêtje, bureautje.
Onregelmaetig bin paerd - paeretje en bord - borretje. (Ziet 'ierbove a bie de meêrvoudsvurmienge).
Naemvalsvurmen
Net as in aore Nederlandse streektaelen bin de naemvallen rond 1500 uut 't Zeêuws verdwene. Stiekempjes leve ze toch nog vedder in 'n groôt antal versteênde uutdruksels.
De genitief ao in 't Middelnederlands meêrdere functies. De belangriekse functie, die van 't bezit (de gewone of possessieve genitief) oor noe meêstentieds omschreve mee van, ok in gevallen daer-at 't Nederlands 'm wè zou gebruke, maer 'n leef nog wè voort in verbindiengen as m'n mans moeder. De partitieve genitief, die-a angeeft dat d'r 'n bepaelde 'oeveel'eid van iets in 't spel is, oor nog gebruukt in zegswiezen as vuuf jaer tieds, en is vedders nog productief bie bievoegelijke naemwoorden (ziet onder). D'n absolute genitief kom alleên zò versteênd vò da jen 'm amper erkenne kunt, in woorden as volgens, aolles en vedders. Zò a je an de vògaende vòbeelden zieë kun, èndig de genitief in de regel op 'n -s, bie mannelijk en onziejig teminsen.
Bievoegelijke naemwoorden
Bievoegelijke naemwoorden bin d'r in tweê soorten: attributief en predicatief. 'n Attributief bievoegelijk naemwoord zeit wat over 'n zelfstandig naemwoord, en kom d'r (direct) vò. D'r bin tweê soorten verbugienge vò: sterk en zwak. Alleêne bie onziedige woorden maek dat verschil. De sterke verbugienge kom nae 'n onbepaeld lidwoord of as t'r glad niks vò kom, de zwakke nae 't bepaeld lidwoord, verschillende vònaemenwoorden en nog wat gevallen.
Bie mannelijke woorden is d'n uutgang -en as 't volgende woord mee 'n b, d, h of klienker begint; aors bluuf dien -n weg.
Bossele (gemeênte)
Bossele (Nederlands: Borsele) is 'n Zeêuwse gemeênte, die-a ongeveer saemevalt mee de Zak van Zuud-Beveland. Bossele lig ten noôrn van d'Onte (Westerschelde).
Zeêuwse grammaotica
Bievoegelijke naemwoorden
Bie onziedige woorden is d'n uutgang -e in de zwakke verbugienge; in de sterke verbugienge komt 'r glad gin uutgank achter. Ok 'ier zal d'n -e uutvalle (g'elideerd ore) as t'r 'n klienker nae komt.
Bossele (gemeênte)
De gemeênte ao onheveer 23.000 inweuners in 2023. Oôdplekke van de gemeênte is Eintjeszand, awast is de gemeênte nae 't durp Bossele genoemd.
Zeêuwse grammaotica
Bievoegelijke naemwoorden
Woorden in 't meervoud gae net zò as in 't vrouwelijk ienkelvoud.
Bossele (gemeênte)
De gemeênte lig in de Biebelgordel.
Weunplekken
De gemeênte Bossele is in 1970 ontstae en eit de volgende durpen/voormaelige gemeênten:
Zeêuwse grammaotica
Bievoegelijke naemwoorden
D'r bin 'n paer uutzonderingen 'ierop. Sommige bievoegeleke naemwoorden èndige in d'r onverboge vurm al op -e. Die kunne ore verboge mee -en in aolle geslachten: diere - dieren zaed.
De Wasschappelse Toneelploeg
De Wasschappelse Toneelploeg ei z'n eige toet doel esteld om de Zeêuwse, en in 't biezonder de Wasschappelse, cultuur in stand te ouwen. Dat oudt in dat oale stikken in 't Wasschappels opevoerd oare. Di oare oak eige toneêlstikken en sketches eschreve. In die stikken oare dikkuls de eige gewoonten belacheluk emaekt.
Bossele (gemeênte)
Gemeênteraod
De gemeênteraod van Bossele bestit uut 19 zetels. Hieronger stit de saomenstellieng van de gemeênteraod sind 1990:
De Wasschappelse Toneelploeg
Om op een aeven een volledig programma an te bieën, oare d'r nest de toneelstikken oak vaesjes eschreve. In 2009 is 'r een volledig programma ni anleidienge van de bevrijdienge van Walchren eschreve. De vaesjes goeng over de geschiedenis van Wasschappel van vô d'n oôrlog en natuurluk oak over d'n oôrlog zelluf. As voorbeeld is 'r ieronder zo'n vaesje uut dat programma toe'evoegd. Dat veasje gaet over de problemen van iemend van achter d'n toren om op Wasschappel te komme weunen. De Wasschappelse woorden in dat vaesje wier vô d'n oôrlog nog gebruukt, mè tegenwoordug is dat a een bitje minder. Aole vaesjes van de Wasschappelse Toneelploeg bin nae te lezen op http://www.wasschappelsetoneelploeg.nl/liedjes.htm.
Saint-Félix (Allier)
Saint-Félix is 'n hemeênte in 't departement Allier, in de rehio Auvergne, in Frankriek.
Bevolkienge
In 1999, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Saint-Félix 'n inweunersantal van 252. De bevolkiengsdichteid bedroe 48,5 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Bossele (gemeênte)
Gemeênteraod
¹ Lokale Partij Borsele
² 1994-1998: CU = GPV + RPF
³ Ouderen Politiek Actief Borsele
De Wasschappelse Toneelploeg
Wasschappelaers (origineel: Shine silently – Nils Lofgren)
Zunig'eid
Zunig'eid is 'n deugd die-a d'ruut bestaet om doelmaetig om te gae mee geld of mee stoffeleke diengen die-a toet je beschikkienge stae. Overdreve zunig'eid kan in gierig'eid ontaerde, wat-a as 'n ondeugd gezieë oor. 't Tegendeel van zunig'eid is verspillienge.
Vanous is de vonaemste filosofie achter zunig'eid 't goed in stand 'ouwen van jen eige 'uus'ouwienge, bevobeeld om jen eige nie in de schulden te steken. Deze deugd is deu calvinistische prekers sterk gepropageerd. In de modernen tied kan d'r ok 'n aore gedochte achter zitte, zoôas milieubewustzien.
De Nederlanders in 't aolgemeên en de Zeêuwen in 't biezonder ("ons Zeêuwen bin zunig") ore dikkels uutgemaekt vo zunige mensen, zoôas ok de Schotten.
De Wasschappelse Toneelploeg
ie kom nie van ier
weunt ier op durp
ie is nie van ier
wa bin freinzen
Montcet
Montcet is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
De Wasschappelse Toneelploeg
of een lawwiet
Montcet
Geograofische informaotie
Montcet lei op de coördinaot'n 46°12’ 0’’ N 5°6’ 47’’ L (46,2133333333; 5,11305555556). 't Oppervlak omslit 6,68 km².
De Wasschappelse Toneelploeg
kop over konte begriep t’n oak nie, wan
Zeêuwse grammaotica
Bievoegelijke naemwoorden
Nessens attributief gebruukte bievoegelijke naemwoorden ei je ok nog predicatieve. Dan is 't bievoegelijk naemwoord deêl van 't naemwoordelijk gezegde en zeit 't wat over 't onderwerp. 'n Predicatief gebruukt bievoegelijk naemwoord oor in 't Zeêuws nie verboge. D'r is altoos 'n koppelwerkwoord noôdig wat 't onderwerp mee 't naemwoord verbindt.
Montcet
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Montcet 'n inweunersantal van 611. De bevolkiengsdichteid bedroe 91,2 mins'n per km².
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
Zeêuwse grammaotica
Bievoegelijke naemwoorden
Van 'n bievoegelijk naemwoord kun je ok 'n biewoord maeke. In de vurm liek dat vreêd vee op 'n predicatief bievoegelijk naemwoord: 't oor ok nie verboge en d'r stae dikkels 'n werkwoord tussen. 't Verschil leit in de betekeênisse: 'n biewoord zeit nooit wat over 'n zelfstandig naemwoord maer altoos wat over 'n ander woord. A je noe zeit die mensen doeë gek, dan zei je niks over die mènsen zelf, mae zòvees te meer over d'r manier van doeën.
2022
is 'n jaer op de Gregoriaonse kalender.
De Wasschappelse Toneelploeg
Wa-a-aschappelaers
2022
Gebeurtenisse
D'r valle in dit jaer 22 verkeersdoôden in Zeêland.
De Wasschappelse Toneelploeg
Ie begriept nog nie, wa ze zêie
Ie begriep nog nie oale naemen
Torcieu
Torcieu is 'n hemeênte in 't departement Ain, in de rehio Rhône-Alpes, in Frankriek.
De Wasschappelse Toneelploeg
Ie is nie van ier
Torcieu
Geograofische informaotie
Torcieu lei op de coördinaot'n 45°55’ 0’’ N 5°24’ 0’’ L (45,9166666667; 5,4). 't Oppervlak omslit 10,72 km².
De Wasschappelse Toneelploeg
Een strontroengker
Torcieu
Bevolkienge
In 2004, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Torcieu 'n inweunersantal van 635. De bevolkiengsdichteid bedroe 59,3 mins'n per km².
De Wasschappelse Toneelploeg
Zoôje ni de zak
Torcieu
Bevolkienge
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
De Wasschappelse Toneelploeg
Erregewêre doet t’n mè nie, wan
of een purjan
ie is ’t beu as gespooge spek, wan
Eine Kale
en Jirre Prik
ze wier kwaed toen d’n die naemen zei, wan
oe êet Pieston
of Fien Kojan
en oak Baemeskaeter snap t’n nie, wan
dus je begriept
ie wen nie gouw
en oak z’n vrouwe zei nog gin kwa, mè
ie doe z’n best
liekend a op ons
boalzak op z’n rik
z’n vrouwe bakt koeken nae een sturm, jae
ze doe d’r best
Kootwiek
thumb|Kootwiek liet in 't zuudoôst'n
Kootwiek (Veluws: Kootwiek, Kodik, Ollans: Kootwijk) is 'n plekke in de gemeênte Barneveld, provincie Gelderland, mie 300 inweuners (2022).
Kootwiek liet op de Veluwe.
Le Chaffaut-Saint-Jurson
Le Chaffaut-Saint-Jurson is 'n hemeênte in 't departement Alpes-de-Haute-Provence, in de rehio Provence-Alpes-Côte d'Azur, in Frankriek.
Geograofische informaotie
Le Chaffaut-Saint-Jurson lei op de coördinaot'n 44°2’ 0’’ N 6°9’ 3’’ L (44,0388888889; 6,15083333333). 't Oppervlak omslit 36,2 km².
Bevolkienge
In 2005, vogges 't Bureau van de Statistiek'n in Frankriek, 'aod Le Chaffaut-Saint-Jurson 'n inweunersantal van 721. De bevolkiengsdichteid bedroe 19,8 mins'n per km².