cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kikan Jesu mo igi agbelebu
Awọn ọrọ ti Jésù sọ lati ori agbelebu
Samisi / Matteu
Luku
Alexander 4k ilẹ̀ Makẹdóníà
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
Kikan Jesu mo igi agbelebu
Awọn eto egbogi
Oṣuwọn Àpẹẹrẹ Orthopedic Keith Maxwell ko ṣe ayẹwo awọn aaye ilera ti a kàn mọ agbelebu nikan, ṣugbọn o tun wo pada ni bi Jésù ṣe le gbe agbelebu kọja ni ọna Nipasẹ Dolorosa.
Sibẹsibẹ, igbagbọ ninu isinmi irapada ti iku Jésù ṣaju awọn lẹta Pauline ti o si tun pada si awọn ọjọ akọkọ ti Kristiẹniti ati ijọsin Jerusalemu. Ifọrọwọrọ laarin Musulumi ati Kristiẹni ni imọran ti Nicene ti "nitori wa nitori pe a kàn a mọ agbelebu" jẹ apẹrẹ ti iṣafihan igbagbọ yii ni ọgọrun kẹrin.
John Calvin ṣe atilẹyin fun "oluranlowo ti Ọlọhun" Kristiẹniti ati jiyan pe ninu idanwo rẹ ni ẹjọ Pilatu Jésù le ti ni jiyan jiyan fun aiṣedeede rẹ, ṣugbọn dipo fi silẹ lati kàn mọ agbelebu ni igbọràn si Baba. Oro Akori yii tun tẹsiwaju si ọgọrun ọdun 20, mejeeji ni Ijo Iwọ- oorun ati Iwo-oorun. Ni Eastern Church Sergei Bulgakov ṣe ariyanjiyan pe agbelebu Jésù ni " lailai " ti Baba pinnu lati ṣaju ẹda aiye, lati ràpada eniyan kuro ninu itiju ti o ṣubu nipasẹ isubu Adamu. Ni Oorun Iwọjọ, Karl Rahner ṣe alaye lori apẹrẹ pe ẹjẹ Ọdọ-Agutan Ọlọrun (ati omi ti o wa ni ẹgbẹ Jésù) ti o ta ni ori agbelebu ni iru-didasilẹ, bii omi omi baptisi.
Islam
Ni ibamu si Bogomilism, agbelebu jẹ igbiyanju Lucifer lati pa Jésù run, nigba ti a pe Jésù ni ilẹ aiye bi wolii, Jésù tikararẹ jẹ ohun ti ko ni iyipada ti a ko le pa. Bakannaa, Lucifer kuna ati awọn ijiya Jésù lori agbelebu jẹ asan.
Teófilo Stevenson
Teófilo Stevenson Lawrence tabi Teófilo Stevenson (29 March 1952 – 11 June 2012) je ajese sere ara Kuba. Ohun na je enikan larin awon eni meta ti won gba eso wura Olimpiki, awon meji yioku László Papp ara Hungari ati Félix Savón to un na je ara Kuba.
9510 Gurnemanz
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
23102 Dayanli
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
7925 Shelus
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Justiniano Borgoño
'''"' jẹ́ Ààrẹ ilẹ̀ Perú tẹ́lẹ̀.
6679 Gurzhij
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Doyin Òkúpè
Doyin Òkúpè  jẹ́ olóṣèlú ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Ògùn lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ Òlúrànlọ́wọ́ Àgbà àná lórí ìbáṣepọ̀ àwọn ará ìlú fún Ààrẹ àná orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, Goodluck Jonathan láti ọdún 2010 sì 2015. Kí ó tó bá Goodluck Jonathan ṣiṣẹ́, Ààrẹ àná, Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́ yàn án lọ́dún 2003 gẹ́gẹ́ bí agbenusọ rẹ̀. Ó ti fìgbà kan díje dupò fún Gómìnà ìpínlẹ̀ Ògùn lábẹ́ àsíyá People’s Democratic Party
Basshunter
Basshunter, Jonas Erik Altberg (Ọjọ́ 22 Oṣù Kejìlá, 1984) jẹ́ olórin ọmọ orílẹ̀-èdè Swídìn.
6015 Paularego
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Electricity sector in Nigeria
Itan-akọọlẹ
Ina ina ni orile-ede Naijiria bere ni ilu Eko ni odun 1886 pelu lilo awon ero ina lati pese kilowat 60. Ni ọdun 1923 awọn ti n wa ni tin fi sori ẹrọ ọgbin 2 MW lori Odò Kwali, ni ọdun mẹfa lẹhinna, Ile-iṣẹ Ipese Ina Itanna Naijiria, ile-iṣẹ aladani kan ti mulẹ nitosi Jos lati ṣakoso ọgbin hydro-electric ni Kura lati fi agbara fun ile-iṣẹ iwakusa. Lẹhinna ile-iṣẹ aladani miiran ni a ṣeto ni Sapele nipasẹ Ile-iṣẹ Amẹrika Afirika lati fi agbara fun awọn iṣẹ ti African Timber ati Ile-iṣẹ Plywood. Laarin ọdun 1886 si 1945, iran agbara ina kuku dinku pẹlu agbara ti a pese ni pataki si Eko ati awọn ile-iṣẹ iṣowo miiran gẹgẹbi awọn ile-iṣẹ iwakusa ni Jos ati Enugu. Ijọba amunisin ṣẹda ẹka ina kan laarin Ẹka Awọn Iṣẹ Gbogbogbo eyiti lẹhinna fi sori ẹrọ awọn ipilẹṣẹ ina ni ọpọlọpọ awọn ilu lati sin awọn agbegbe ifiṣura ijọba ati awọn ile-iṣẹ iṣowo. Ni ọdun 1950, Igbimọ-ofin ti Nigeria bẹrẹ gbigbe lati ṣepọ ile-iṣẹ ina nigbati o ṣe agbekalẹ ofin lati fi idi Ile-iṣẹ Itanna ti Nigeria mulẹ pẹlu awọn iṣẹ ṣiṣe idagbasoke ati fifi ipese ina. ECN gba awọn iṣẹ aladani ina laarin PWD ati awọn ipilẹṣẹ ipilẹṣẹ ti Awọn Alaṣẹ Ilu abinibi. Ni ọdun 1951, ile-iṣẹ naa ṣakoso megawatts 46 ti ina. Laarin ọdun 1952 si ọdun 1960, ile-iṣẹ naa ṣeto awọn turbin ti agbara agbara edu ni Oji ati Ijora, Ilu Eko ati bẹrẹ ṣiṣe awọn ero iṣaaju fun nẹtiwọọki gbigbe kan lati sopọ mọ awọn aaye ti o npese agbara pẹlu awọn ile-iṣẹ iṣowo miiran. Ni ọdun 1961, ECN pari ila gbigbe kan 132 KV ti o so Eko si Ibadan pọ nipasẹ Shagamu, ni ọdun 1965, a ti fa ila yii si Oshogbo, Benin ati Ughelli lati ṣe ilana Western System.
Iran
Ina lọwọlọwọ ti a ṣẹda ni Nigeria ko pe lati ba awọn aini eletan ti awọn idile ati iṣowo ṣe; bi abajade, Naijiria ni agbara kekere fun olu olu ina, 109 Kwh ni ọdun 2006. Yato si, si aipe yii, laarin ọdun 1970 ati 2009, awọn ile-iṣẹ agbara to wa ni isalẹ awọn ipele ti o dara julọ ati ina ti o ṣẹda ti sọnu ni gbigbe. Lakoko ti agbara ina jẹ 5600 MW ni ọdun 2001, agbara ti a ṣe silẹ ṣubu bi kekere bi 1750 MW. Awọn ohun ọgbin ti o ni agbara omi ni Kainji, Shiroro ati Jebba, maa n ni awọn iwọn lilo agbara ti o ga julọ lakoko ti ọgbin agbara gaasi ni ipa nipasẹ awọn amayederun ati awọn itọju. Laarin 1980 ati 1996, orilẹ-ede Naijiria ti ri aafo nla ninu ina ti a ṣe ati owo ina ti o tọka pipadanu ina ni gbigbe. Lati igba ti ijọba tiwantiwa wa ni ọdun 1999, ipin pipadanu ti dinku lati 46.9% ni ọdun 1996 si 9.4% ni ọdun 2008. Ipalara ti ẹrọ, aini itọju to peye ti awọn oluyipada, iṣakoso talaka ati ibajẹ jẹ diẹ diẹ ninu awọn idi ti Nigeria ti ṣe agbejade sub- itanna to dara julọ.
6870 Pauldavies
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Maria Braimoh
Ìdíje gbogboogbò ti ilẹ̀ Afrika
Àwọn obìnrin nìkan Àdàpọ̀ àwọn obìnrin
Abu Salman Shahjahanpuri
Ìgbésíayé àti iṣẹ́ rẹ̀
Shahjahānpūri, Wọ́n dáná sun ilé rẹ̀ nígbà tí Qasba Aligarh massacre ní ọdún 1986. Gẹ́gẹ́ bí i 2019 Ìròyìn Pópónà fẹsùn kàn, pé ẹgbẹ̀rún iṣẹ́ ni ó bọ́ nípasẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ṣẹlẹ̀ àti àwọn ìwé tí ó jẹ́ ohun-ìní i rẹ̀.
6451 Kärnten
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
16967 Marcosbosso
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
10444 de Hevesy
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ìfẹ́ Orílẹ́-èdè Ẹni
right|thumb|Allegory of Patriotism in the Monument to the Fallen for Spain in [[Madrid (1840), by sculptor Francisco Pérez del Valle]] Ìfẹ́ Orílẹ́-èdè Ẹni jẹ́ aáyan ìfọkànsìn láti fìfẹ́hàn fún orílẹ̀-èdè ẹni ní ìfọwọ́sọwọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn ará ìlú tí ìṣẹ̀dá wọn jọra. Èyí lè jẹ́ àpapọ̀ orísìírísìí àdámọ́ tó jẹ mọ́ ìlú ẹni; lára wọn ni ẹ̀yà, àṣà, ètò-òṣèlú tàbí ìtàn ìṣẹ̀dálẹ̀. Ó jẹ́ àkójọpò ìmọ̀ tó sunmo ìgbórílẹ̀-èdè ẹni ga  (nationalism).
43841 Marcustacitus
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
73342 Guyunusa
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
8326 Paulkling
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Busta Rhymes
Trevor George Smith Jr.   (ọjọ́ìbí May 20, 1972), tó gbajúmọ̀ pẹ̀lú orúkọ orí-ìtàgé rẹ̀ Busta Rhymes, ni olórin rap, olórin, akọrin, olóòtú àwo-orin, onígbàjámọ̀ àwọ-orin, àti òṣeré ará Amẹ́ríkà. Chuck D láti ẹgbẹ́ olórin rap, Public Enemy ló sọ ọ́ lorúkọ báhun.
12150 De Ruyter
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Zemzem Ahmed
Àṣèyọri
Zemzem ṣoju Ethiopia ninu Olympics ti Summer to waye ni Beijing ni ọdun 2008 to si kopa ni steeplechase ti awọn óbinrin ti ẹgbẹrun mẹta Metre. Ni ọdun 2009, Arabinrin naa kopa ninu idije agbaye ti ere sisa to si gbe ipo kẹwa ninu steeplechase pẹlu ere ti iṣẹju 9:22.64. Ni ọdun 2012, Arabinrin naa kopa ninu Marathon ti Frankfurt nibi to ti gbe ipo kẹfa pẹlu wakati 2:27:12.
Luther Vandross
Luther Vandross jẹ́ akọrin tó múná dóko nítorí náà ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn akọrin bíi tirẹ̀ tó dángájíyá fẹ́ kí ó bá wón ṣe àwo orin pọ̀, lára wọn ni Diana Ross , David Bowie , Donna Summer  àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.Luther Vandross ṣe aláìsí ní ọjọ́ July 1 2005 , látàrí àìsàn ọkàn.
Àdùní Adé
Iṣẹ́ rẹ̀
Adùní ti ṣiṣẹ́ ní ilé-iṣẹ́ mádàámi-dófò kan ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ṣáájú kí ó tó dara pọ̀ mọ́ ilé-iṣẹ́ eré ṣíse. Ó dara pọ̀ mọ́ ilé-iṣẹ́ módẹ́ẹ̀lì tí wọ́n gbé àsọ tuntun jáde. Ó kópa nínú ìdíje America's Next Top Model. Lẹ́yìn tí ó padà sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ó kópa nínú eré àkọ́kọ́ rẹ̀ ní agbo Nollywood nínú eré Yorùbá kan tí wọ́n pe àkọ́lé rẹ̀ ní "You or I" ní ọdún 2013. Ó tún ti kópa nínú eré èdè Gẹ̀ẹ́sì àti ti Yorùbá. Ó ti kupa nínú fọ́ran àwo orin gbajú-gbajà olórin Sound Sultan àti Ice Prince kọ. Àdùní ti gba amì-ẹ̀yẹ Stella Award ní ilé-iṣẹ́ Nigerian Institute of Journalism fún ipa rẹ̀ tí ó ń kó pélú bí ó ṣe ń gbé àṣà Yorùbá lárugẹ. Ó di aṣojú fún ilé-iṣẹ́ OUD Majestic ní ọdún 2017.
7780 Maren
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Rafael Addiego Bruno
'''"' je Aare ile Urugúáì tele.
Richard Akínwándé Savage
Richard Akínwándé Savage tí wọ́n bí ní ọdún 1874, tí ó ṣaláìsí ní ọdún –1935 ni ó jẹ́ òkan lára àwọn ògúná-gbòngbò onímọ̀ ìṣègùn, oníṣẹ́ ìròyìn àti olóṣèlú ní àárín Ìpínlẹ̀ Èkó ní àsìkò ìjọba amúnisìn Gẹ̀ẹ́sì ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Santería
Santería tàbí Regla de Ocha tàbí La Regla Lucumi tàbí Lukumi jẹ́ ẹ̀sìn Ọlọ́runkan ní Kàríbẹ́ánì (ní Kúbà àti Púẹ́rtò Ríkò àti Orílẹ̀òmìnira Dómíníkì). Lukumí jẹ́ èdè ilẹ̀ Santería. Lukumí jẹ́ èdè irú Yorùbá.
Richard Akínwándé Savage
Ipa rẹ̀ nínú Ìṣèlú
Ní àsìkò ọdún 1914, Savage jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí wọ́n fohùn ṣọ̀kan láti dá ẹgbẹ́ National Council of British West Africa (NCBWA) sílẹ̀. Púpọ̀ àwọn tí wọ́n jẹ́ ọmọ rere ẹgbẹ́ yí ni wọ́n jẹ́ ènìyàn pàtàkì ní àwùjọ gbogbo ní apá ìwò-oòrùn ilẹ̀ Afríkà. Ẹgbẹ́ yí gbòórò tí ó sì fẹsẹ̀ múlẹ̀ ní nkan bí ọdún 1919, tí wọ́n sì ṣe ìpàdé àpérò àkọ́kọ́ ní ìlú Ghana ní ọdún 1920. Lára ohun tí ẹgbẹ́ yí ń bèrè fún lọ́wọ́ ìjọba àmúnisìn ni : Savage jẹ́ ọ̀kan pàtàkì lára àwọn abẹnugan tí wọ́n ṣakitiyan lórí itẹ̀síwájú ilẹ̀ Aláwọ̀ọ̀-Dúdú ní àsìkò tí ó ń ṣàtìpó ní ìlú Ghana. Ó padà sí orílẹ̀-èdè ilú Èkó ní nkan bí ọdún 1915, níbi tí ó ti ń ṣe àfikún àti akọsílẹ̀ lórí àwọn Ìwé-ìròyìn abẹ́lé ṣáájú kí ó tó da Ìwé-ìròyìn  Nigerian Spectator sílẹ̀ ní ọdún 1923, àti  Akibooni Press sílẹ̀. Savage ló da ìgbìmọ̀ ọmọ ẹgbẹ́ NCBWA sílẹ̀ nílú Èkó. Ó sì pin ẹgbẹ́ náà sí méjì lẹ́yìn tí ó pàdánù ìyàn sípò rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára ìgbìmọ̀ aṣojú-sòfin nínú ẹgbẹ́ ọmọ Ẹ̀gbá. Ó jẹ́ ògúná-gbòngbò nínú àwọn tí wọ́n dá ẹgbẹ́ náà dílẹ̀ nílú Ẹ̀gbá ní ọdún 1920, bákan náà ni Ó sì jẹ́ akọ̀wé fún ẹgbẹ́ ọmọ Ẹ̀gbá bákan náà.
Atanasio Aguirre
thumb|Atanasio Aguirre '''"' je Aare ile Urugúáì tele.
2173 Maresjev
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Wasif Dehlawi
Ìtàn ìgbésíayé
Wasif jẹ́ onímọ̀ èdè, alárìíwísí àwọn ìwé lítíreṣọ̀, akéwì àti akọ̀wé òfin Islam. Láti bíi ọmọdún márùn-úndínlógún, ní ó ti bẹ̀rẹ̀ sí ní kọ ewì ní Persian. Ọ̀kan lára àwọn ewì àkọ́kọ́ rẹ̀ ní èdè Urdu ni marsiya nípa Hakim Ajmal Khan, tí ó hàn ní Al-Jamiat ti ọjọ́ kejìlélógún, oṣù kìíní, ọdún 1928.
Jumiat Ulama-e-Hind
Jamiat jẹ́ ẹni tó ṣiṣẹ́ gidi ní Khilafat Movement pẹ̀lú ìfọwọ́sọwọ́pọ̀ pẹ̀lú u Indian National Congress. Ó tún  lòdì sí ìpín yà tí India, gbígba ipò ti composite nationalism: tí Mùsùlùmí àti aláìṣe-Mùsùlùmí dá orílẹ̀-èdè kan. Gẹ́gẹ́ bí èsì àbájáde, Ilé-iṣẹ́ yìí tú ká díè ní ìgbà náà tí a mọ̀ sí èka Jamiat Ulema-e-Islam, tí ó pinu láti fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Pakistan movement.
10807 Uggarde
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6979 Shigefumi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5138 Gyoda
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Apries
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
Ilé kòkó
Ilé kòkó, tí wọ́n kọ́ ní ọdún 1965 tí gíga tó ẹsẹ bàtà mítà márùnlé-lógọ́rún, jẹ́ ilé tí ó ga jùlọ ní iwọ̀ oòru Afíríkà. Dùgbẹ̀ ní iìlú Ibadan ni Ìpínle Ọ̀yọ́, orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ni wọ́n kọ sí. Èrè owò ọ̀gbìn (bíi Kòkó, Rọ́bà, igi) ti ìpínle ìwọ̀-oòrún  ti orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ni wọ́n sì fí kọ́ ọ́
Ìfipá Gba Maersk Alabama
Ìfipá gba náà
Perry dúró sí iwájú yàrá ààbò pẹ̀lú ọbẹ lọ́wọ́, tí ó sì ń dúró de àwọn ajalèlókun tí wọ́n n wá àwọn ẹgbẹ́ atukọ̀ lati gba ṣakóso ọkọ̀ lọ̣́wọ́ wọ́n pẹ̀lú ìgbàgbọ́ pé wọn á wa ọkọ̀ náà lọ sí Somalia. Perry dojú ìjà kọ ọ̀gá àwon ajalèlókun lẹ́yìn tí ó lée mú nínú òkùnkùn ní yàrá ẹ̀rọ. Ọ̀gá àwon ajalèlókun yìí, Abduwali Muse gé ara rẹ̀ lọ́wọ́ nibi tí ó ti n gbìyànjú lati yọ ọ̀bẹ tí Perry fi síi lọ́rùn. Wọ́n di ajalèlókun yìí, Second Mate Ken Quinn sì tọ́jú egbò rẹ̀. Láìpẹ́, lẹ́yìn tí ó jìyà nínú yàrá ààbò tó móoru yìí fún wákàtí púpọ̀, àwọn atukọ̀ gbìyànjú àti ṣe pàṣípààrọ̀ ajalèlókun tí wọ́n mú pẹ̀lú ọ̀gá ọkọ̀ tí ajalèlókun mú ṣùgbọ́n pàṣípààrọ̀ yìí jásí pàbó, lẹ́yìn tí àwọn atukọ̀ fí ajalèlókun tí wọ́n mú sílẹ̀, àwọn ajalèlókun kọ lati tẹ̀lé àdéhùn. Captain Phillips sin àwọn ajalèlókun wọ ọkọ̀ ojú-omi agbanilà lati fi bí wọ́n ṣe ń wàá hàn wọ́n, ṣùgbọ́n àwọn ajalèlókun fúò sínú ọkọ̀ ojú-omi agbanilà pẹ̀lú Phillips fún  owó ìdásilẹ̀
537 Pauly
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
8994 Kashkashian
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
13352 Gyssens
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Artaxerxes 3k
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
16479 Paulze
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Luis Batlle Berres
thumb|Luis Batlle Berres '''"' je Aare ile Urugúáì tele.
1056 Azalea
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2020 Ukko
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Kọ́nsónántì èdè Yorùbá
Kọ́ńsónáǹtì Yorùbá ni ìró kọ́ńsónáǹtì ni ìró tí a pè tí ìdíwọ́ wà fún afẹ́fẹ́ tàbi èémí nínú káà-ẹnu. Kọ́ńsónáǹtì méjìdínlógún ló wà lédè Yorùbá. Àpẹẹrẹ kọ́nsónántì èdè Yorùbá ni: b, d, f, g, gb, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ṣ, t, w àti y.
Ìlò kọ́nsónántì
Nínú èdè Yorùbá, kọ́nsónántì kìí dá dúró, ba kan náà ni we kìí b parí ọrọ̀ Yorùbá. Amọ́, wọ́n lè bẹ̀rẹ̀ ọ̀rọ̀ kí wọ́n sí wà ní àárín ọrọ̀ tàbí gbólóhùn nítorí àfibọ̀ ni wọ́n ma ń fi kọ́nsónántì àti fáwẹ́lì ṣe nínú èdè Yorùbá. Àpẹẹrẹ:
Òfin kọ́nsónántì
Àwọn òfin ìsàlẹ̀ yí ni ó de kọ́nsónántì èdè Yorùbá: 1. Kọ́nsónántì kìí da dúró: ofin yí sọ wípé kọ́nsóndntí kìí da dúró àyàfi kí ó fara pẹ́, rọ̀ mọ́ ìró fáwẹ́lì kí wọ́n tó lè wúlò nínú èdè Yorùbá, amọ́ ó lè da dúró nínú èdè míràn.
Àwọn Ìdíje Òlímpíkì Ìgbà Otútù
Àwọn Ìdíje Òlímpíkì Ìgbà Otútù ni awon idije orisirisi ere-idaraya to waye ni odoodun merin. O koko waye ni 1924 ni Fransi
Carol King (actress)
Ìbẹ̀rẹ̀ ayé àti ẹ̀kọ́ rẹ̀
A bí Carol ní Ìlú Èkó, sí ọwọ́ àwọn òbí tí wọ́n wá láti Ìpínlẹ̀ Ẹdó. Carol lọ sí ilé-ìwé St. Soweto Primary School àti Awori Anglican Comprehensive High School ní Ìlú Èkó, fún ètò ẹ̀kọ́ alákọ́bẹ̀rẹ̀ àti girama rẹ̀. Ó tẹ̀síwájú láti gba oyè-ẹ̀kọ́ nínu ìmọ̀ Ìmáàdánidófò ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì Àmọ́dù Béllò ṣáájú kí ó tó tún wá gba oyè-ẹ̀kọ́ míràn nínu ìmọ̀ Ẹ̀sìn krìstẹ́nì láti Yunifásítì Ìpínlẹ̀ Èkó.
3982 Kastel'
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2359 Debehogne
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì. K. Reinmuth se awari planeti yii ni ojo karun osu kewa odun 1931 ni Heldeberg. A fi oruko re sori Henri Debehogne (1928 -2007). Debehogne 's aphelion je 2.7086 Au, perihelon re je 2.1403 AU, ati essentriki re je 1172, iyipo re je 4.34 digiri si ekilipkiti. O ma gba ni ojo 1378.86 tabi odun 3.78 lati yipo.
George Agbazika Innih
je omo orile-ede Naijiria ati gomina Ipinle Kwara.
Berenice 4k ilẹ̀ Ẹ́gíptì
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
7851 Azumino
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4223 Shikoku
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
59390 Habermas
==Itokasi ==
Juan Ignacio Chela
je agba tenis.
Razaq Okoya
Ibere igbesi aye re
Oloye Razak Okoya je omo  Yoruba lati ariwa iwo Oorun (south-western)  Naijiria. Won bi ni ididle ogbeni  Tiamiyu Ayinde Okoya ni ilu Eko . O sise pelu baba re gege bi aranso ti baba re je, ti won si tun n ta awon ohun elo iranso pelu . Imo ti o ni lo fun ni igboya lati da duro funra re gege bi oga. O tu owo jo ti o fi pe ogun Poun (20 Pounds), ti iya re naa si raan lowo pelu aadota Poun (50 Pounds), lati fi bere owo tita ati rira lati ile Japan.
Radio Lagos
Radio Lagos 107.5 FM tí a tún Mo sí (Tiwa n' Tiwa) ni ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní pẹrẹu ní ọdún 1977 ni ó jẹ́ ẹ̀ka  ti Nigerian Broadcasting Corporation. Ilé-iṣẹ́ asọ̀rọ̀mágbèsì yí jẹ́ ilé-iṣẹ́ ìròyìn àkọ́kọ́ tí yóò jẹ́ ti Ìpínlẹ̀ lórí ìkanì FM.
4164 Shilov
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ibrahim Sunday
je agbaboolu-elese to je yiyan bi Agbábọ́ọ̀lù-Ẹlẹ́sẹ̀ Ọdọdún ará Áfríkà tele.
Adesuwa Onyenokwe
Adesuwa Onyenokwe (bíi ni ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹjọ ọdún 1963), jẹ́ agbóhùnsáfẹ́fẹ́ lórí telefisionu ni Nàìjíríà. Ò jẹ́ atọkun ètò fún NTA tẹ́lẹ̀ kí ó tó di alatunse fún ìwé ìròyìn tí Todays Woman. Òun ni atọkun ètò Seriously Speaking tí ó jáde ní ọdún 2014.
679 Pax
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
12358 Azzurra
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Cusco
After the Spanish invasion
Pizarro ceremoniously gave Manco Inca the Incan fringe as the new Peruvian leader. Pizarro encouraged some of his men to stay and settle in the city, giving out repartimientos, or land grants to do so. Alcaldes were established and regidores on 24 March 1534, which included the brothers Gonzalo Pizarro and Juan Pizarro. Pizarro left a garrison of 90 men and departed for Jauja with Manco Inca. thumb|220x220px|Map showing the city of Cusco during the Inca Empire. Painting of 1565 by [[Giovanni Battista Ramusio.  ]] thumb|View of Hatun Rumiyuq Street. Many of the colonial constructions used the city's Inca constructions as a base. Pizarro renamed it as the "very noble and great city of Cuzco". Buildings often constructed after the Spanish invasion have a mixture of Spanish influence and Inca indigenous architecture, including the Santa Clara and San Blas neighborhoods. The Spanish destroyed many Inca buildings, temples and palaces. They used the remaining walls as bases for the construction of a new city, and this stone masonry is still visible.
Geography and climate
Cusco extends throughout the Huatanay (or Watanay) river valley. Located on the eastern end of the Knot of Cusco, its elevation is around 3400 m. To its north is the Vilcabamba mountain range with 4000 - 6000 m mountains. The highest peak is Salcantay (6271 m) about 60 km northwest of Cusco.
Cusco has a subtropical highland climate (Köppen Cwb). It is generally dry and temperate, with two defined seasons. Winter occurs from May through September, with abundant sunshine and occasional nighttime freezes; July is the coldest month with an average of 9.7 C. Summer occurs from October through April, with warm temperatures and abundant rainfall; November is the warmest month, averaging 13.3 C. Although frost and hail are common, the last reported snowfall was in June 1911. Temperatures usually range from 0.2 to 20.9 C, but the all-time temperature range is between -8.9 and 30 C. Sunshine hours peak in July, the equivalent of January in the Northern Hemisphere. In contrast, February, the equivalent of August in the Northern Hemisphere, has the least sunshine.
Main sites
The city is served by Alejandro Velasco Astete International Airport. alt=|thumb|311x311px|Arco de Santa Clara
Barrio de San Blas
This neighborhood houses artisans, workshops and craft shops. It is one of the most picturesque sites in the city. Its streets are steep and narrow with old houses built by the Spanish over important Inca foundations. It has an attractive square and the oldest parish church in Cusco, built in 1563, which has a carved wooden pulpit considered the epitome of Colonial era woodwork in Cusco.
Qurikancha and Convent of Santo Domingo
Inside is a large collection of paintings from the Cuzco School. thumb|241x241px|Facade of the [[Museo de Arte Precolombino, Cusco|Museo de Arte Precolombino]]
Fọlákẹ́ Akínyẹmí
Ìgbésí ayé iṣẹ́ rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀
Wọ́n bí Fọlákẹ́ sí ìlú Èkó. lábala àwọn ọ̀jẹ̀ wẹ́wẹ́, ó gbé ipò kẹrin nínú eré ṣíṣá ìwọ̀n mítà ọgọ́rùn-ún níbi ìdíje 2007 European Youth Olympic Festival, àti níbi ìdíje 2009 European Junior Championships. Ó gbà ipò kejì nínú eré ìje oníwọ̀n ọgọ́rùn-ún, osin gbé ipò kẹfà nínú eré ìje oníwọ̀n igba. Bákan náà, ó díje lọ́dún 2006 nínú ìdíje relay only), the 2007 European Junior Championships, àti ìdíje 2008 World Junior Championships in Athletics – Women's 100 metres nínú idije oníwọ̀n mítà ọgọ́rùn-ún àti 2008 World Junior Championships in Athletics – Women's 200 metres oníwọ̀n mítà igba, bẹ́ẹ̀ náà lọ́dún 2011 ó kópa nínú 2011 European Athletics U23 Championships – Women's 100 metres àti 2011 European Athletics U23 Championships – Women's 200 metres) oníwọ̀n mítà ọgọ́rùn-ún àti igba, ṣùgbọ́n kò pegedé fún àṣekágbá without.
9235 Shimanamikaido
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Pọ́nhùn Nàìjíríà
Pọ́nhùn ni owonina orile-ede Naijiria lati 1907 de 1973.
3182 Shimanto
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
30852 Debye
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
StrikeX
Background
TradeStrike was founded in March 2021, by Joe Jowett and Kishan Vadgama following the 2021 GameStop short squeeze, as a result of frustrations over the retail investment landscape. The company initially launched a token built on the Binance Smart Chain in April 2021 called "Strikecoin". The token was then migrated to a new contract and renamed to the "StrikeX token" as part of the launch of TradeStrike's first official product, "TradeStrike Lite", a decentralized exchange where users were able to stake the StrikeX token and receive interest on their holdings.
2551 Decabrina
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Arun HIV/AIDS ni Naijiria
Ilẹ̀ Nàìjíríà láti àsìkò ìṣèjọba ológun (military rule) tí ó gba orílẹ̀ èdè náà kan fún odidi ọdún méjì-dínlógún (28 years) lára ọdún mẹ́tàdín-lọ́gọ́fà (57 years) tí orílè èdè Nàìjíríà ti gba òmìnira (independence) ní ọdún 1960. Òfin tí ó de ìbàjẹ́ àwùjọ kò fẹsẹ̀ múlẹ̀ tó. Àwùjọ àwa ara wa  (Civil society) kò fẹsẹ̀ múlẹ̀ lásìkò ìsèjọba àwọn ológun ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Òǹkà ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà nígbà náà nira láti mọ̀ pàá pàá nígbà akitiyan àti ṣe ìjọba àwa arawa láti lè fesè iṣé ìjọba ilẹ̀ Nàìjíríà múlẹ̀ (Nigerian government) kó ìpalára bá ìṣe déédé nípa  ètò ìléra (health care) káàkiri àwọn agbègbè orílẹ èdè náà. Ìṣakóso àwọn alàkalẹ̀ ètò lẹ́sẹẹsẹ láti orí ìjọba àpapọ̀, ìjọba ìpínlẹ̀ sí ìpínlẹ̀ àti ìjọba ìbílẹ̀ mú ìsoro wa lọ́pọ̀lọpọ̀. Àwọn iléesé ètò ìlera tí ó jẹ́ ti aládani ni kò rí àmójútó dára dára, pàápàá jùlọ ni kò ní ìbáṣepọ pẹ̀lú iléesé ètò ìléra tí ìjọba níbi ti ẹ̀kọ́ nípa àrùn HIV àti ìmójútó àwọn ènìyàn ti kéré jọjọ. Ìtọ́jú àti ìrànlọ́wọ́ kò tó ǹkan láti ọwọ́ àwọn Dọ́kítà àti Nọ́ọ̀sì, nítorí  iṣẹ́ ti pọ̀ jù wọ́n lọ.àti wípé wọn kò ní ìmọ̀ àti ẹ̀kọ́ tó péye láti pèsè ètò ìléra tó yanrantí fún àwọn aláìsàn náà.
Èdè Balanta
Balanta-Kentohe
The Kəntɔhɛ dialect is spoken in the north, while the Fora dialect is spoken in the south.
Balanta-Ganja
Àwọn tí ó sọ èdè Balanta-Ganja ní gúúsù àti gúúsù ìwọ oòrùn Senegal tó 86,000 ní iye (ní ọdún 2006). is less than 1% for Balanta-Ganja.
4452 Ullacharles
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5329 Decaro
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Baltasar Brum
thumb|Baltasar Brum '''"' je Aare ile Urugúáì tele.
Dáríù 1k Pẹ́rsíà
Dáríù 1k (èdè Persia atijo: Dārayavahuš) (550 – 486 BCE), to tun je mimo bi Dariu Eninla, lo je oba awon oba Ileobaluaye Akamedi eketa. Dariu lojoba nibe nigba ogo ile yi, nigbana to ni Egypt (Mudrâya), Balochistan, Kurdistan ati awon apa Greece ninu.
22536 Katelowry
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9987 Peano
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Taha Karaan
Ìtàn ìgbésíayé rẹ̀
Ọjọ́ kejì, oṣù kẹfà, ọdún 1969 ni a bí Taha Karaan, ní Cape Town. Òun ni ọmọ Yusuf Karaan. Ó ṣe àkàsórí ìwé Kùráànì ní Waterfall Islamic Institute, ó sì lọ kẹ́kọ̀ọ́ ní Darul Uloom Deoband, níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní ọdún 1991 pẹ̀lú èsì ìdánwò tó dára jù lọ. Ó padà lọ kàwé ní Cairo University fún ọdún méjì. Díẹ̀ nínú àwọn olùkọ́ rẹ̀ ni: Saeed Ahmad Palanpuri.
Wọ́n rí Taha gẹ́gẹ́ bíi onímọ̀ gbajúgbajà ní ilẹ̀ South Africa. Wọ́n fi oyè "ash-Shāfi‘ī as–Sagīr" dá a lọ́lá (Al-Shafi'i kékeré) láti ọwọ́ Khalil Ibrahim Mula Khatir. Ní ọdún 1996, Taha ṣe ìdásílẹ̀ Dar al-Uloom al-Arabiyyah al-Islamiyyah (DUAI) ní Strand, Western Cape. Lábé ìṣàkóso rẹ̀,wọ́n ṣe ìdásílẹ̀ DUAI ti àwọn obìnrin ní ọdún 2016, ibẹ̀ sì ni Taha ti ṣe onímọ̀ràn fún àyàn iṣẹ́. Taha rọ́pọ̀ bàbá rẹ̀, Yusuf Karaan gẹ́gẹ́ bíi olórí-mufti ti Muslim Judicial Council ní ọdún 2015. Òun ni olùdásílè àti olùdarí Mahajjah Research Institute tí ó bẹ̀rẹ̀ láti gbèjà "Companions of the Prophet". Ó kọ Fleeing from Fate to Fate: 40 Ahadith on Contagion and Pandemics.
Àjàkálẹ̀ àrùn Covid-19 ní Central African Republic
Bí ó ṣe ìbẹ̀rẹ̀
Lọ́jọ́ Kejìlá oṣù kìíní ọdún 2020 ni àjọ elétò ìlera àgbáyé, World Health Organization (WHO) jẹ́rìí pé ẹ̀rànkòrónà, Covid-19, ni ó ń fa àìsàn èémí láàárín àwọn ènìyàn kan lágbègbè Wuhan,ní Ìpínlẹ̀ Hubei, lórílẹ̀-èdè China, èyí tí wọ́n jábọ̀ rẹ̀ fún àjọ WHO lọ́jọ́ kokànlélọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá ọdún 2019.
Ẹ̀rọ amúnimí mẹ́ta péré ni ó wà ní gbogbo orílẹ̀-èdè náà.
144692 Katemary
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
19293 Dedekind
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Kenny de Schepper
je agba tenis.
3167 Babcock
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
43724 Pechstein
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
10882 Shinonaga
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Akinwunmi Ambode
Eko
O tun ni alefa titunto si ni Iṣiro lati University of Lagos, ati pe o pege bi chartered accountant.
5808 Babel'
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
21516 Mariagodinez
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Uche Mac-Auley
Uche Mac-Auley (tí àbísọ rẹ̀ jẹ́ Uchechukwu Nwaneamaka ) tí a mọ̀ tẹ́lẹ̀ bi Uche Obi Osotule jẹ́ gbajúgbajà òṣèré, ònkọ̀wé, olóòtú sinimá àgbéléwò ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
John Mark Inienger
John Mark Inienger je omo orile-ede Naijiria ati Gomina Ipinle Bendel tele ki o to je pinpin si Ipinle Bendel ati Ipinle Delta ni 1991.
Kevin Anderson (tennis)
je agba tenis.
Wahab Iyanda Folawiyo
won bi Oloye Wahab (Abdulwahab) Iyanda Folawiyo ni June 16, 1928, o ku ni  June 6, 2008. o je onisowo omo orile ede Naijiria ti o si je oluran-lowo fun awon eniyan. Ni odun 1957, O da ile ise Yinka Folawiyo & Sons kale, eyi ti  o je ipile fun awon ogooro ile ise ree to ku. Won bi iyanda Wahab Folawiyo ni ipinle Eko si idile Pa Tijani, eni ti o je onisowo pelu, lasiko ijoba amunisin (British colonial era). O lo si ile eko agba ti University of North London ni odun 1951, nibi ti o ti gba oye imo nipa eto imojuto ile ise (Management), ti o si duro lori (Ship Brokerage). O pada sile lati bere ile ise Yinka Folawiyo & Sons, ti o da lori rira lati ati tita oja si oke Okun  (import and export business). Folawiyo tun je eni akoko ti fun Baltic Exchange in London.
Kafilur Rahman Nishat Usmani
Iṣé lítíreṣọ̀ rẹ̀
Usmānī ṣe ògbufọ̀ àti àlàyé àwọn ìwé lórí "dars-e-nizami" láti èdè Lárúbáwá àti Persia sí èdè Urdu. Àwọn ìwé láti èdè Lárúbáwá sí èdè Urdu ni: Sirāj al-Ma'āni, Sirāj al-Wiqāya (ògbufọ̀ sí Urdu àti àsọyé fún Sharh-ul-Wiqāya), Sirāj al-Matālib, Tafhīm al-Muslim (ògbufọ̀ sí Urdu àti àsọyé fún Fath al-Mulhim tí Shabbir Ahmad Usmani kọ), àti Fatawa 'Alamgiri. Àwọn ìwé láti èdè Persia sí Urdu ni: Gulzār-e-Dabistān, Tuhfat al-Muwahhidīn, Masā'il Arba'īn, àti Rubāʿiyāt tí Baha' al-Din Naqshband kọ.
Jagunjagun
Jagunjagun jẹ́ akọni tí ó máa ń jagun, pàápàá jùlọ láàárín ẹ̀yà, ìlú tàbí ẹbí kan. Láẁujọ Yorùbá, a máa ń ní ìran jagunjagun, àwọn ni wọ́n sáàbà máa ń joyè Ajagun, tàbí Balógun
British royal family
Notes
Ita Egbe
Koodu ifiweranṣẹ
Itajọ ifiweranṣẹ Ita ni 111103
Steve Ayorinde
Bákan náà, Ayorinde jẹ́ ọ̀kan lára gbajúmọ̀ lámèyító nípa sinimá àti iṣẹ́-ọ̀nà, ti ó sì tún ti jẹ́ adájọ́-aláṣàyàn fún àmì-ẹ̀yẹ àgbáyé bíi Toronto International Film Festival, Cannes Film Festival, Berlin International Film Festival, AMAA àti Mumbai International Film Festival.
10924 Mariagriffin
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Chuma Mmeka
Chuma Mmeka ti a tun pè ni 'T-char' jẹ óṣèrè lọkunrin ti Nollywood. Arakunrin naa tun jẹ ólukọwè ati ẹni to fẹran lati ma ran awọn ọmọdè lọwọ.
Francis Agu
Iṣẹ́ rẹ̀
Agu bẹ̀rẹ̀ eré orí-ìtàgé ní inú ilé ìjọsìn wọn bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé ó ti ń bá ilé-iṣẹ́ ìfowó-pamọ́ Arab Bank ṣiṣẹ́ nígbà náà. Àkọ́kọ́ eré tí Agu yóò kópa níbẹ̀ ni wọ́n pe àkọ́lé eré tí James Ene Henshaw kọ tí Isaac John sì gbé jáde tí wọ́n pe àkọ́lé eré náà ní  This is Our Chance''. Agu kópa nínú eré yí gẹ́gẹ́ bí Ọba Damba. Àwọn eré mìíràn tún ni The Gods Are Not to Blame tí  Ọlá Rótìmí kọ, àti Trials of Brother Jero, eré tí ọ̀jọ̀gbọ́n  Wọlé Ṣóyínká ṣe akọsílẹ̀ rẹ̀.
Agbèègbè ìdìbò ti Paddington (Queensland)
Ìtàn
Wọ́n dá Paddington sílẹ̀ ní ọdún 1911 lẹ́yìn àtúnpín ìlú, tí o sẹlẹ̀ ní ọdún 1912 nínú ìdìbò ìpínlẹ̀, agbèègbè ìdìbò yí wà títí dì ọdún 1932 ní àkókò ìdìbò ìpínlẹ̀. Orisun awon agbegbe re je ni Brisbane North  èyí tí o parun nínú ìdìbò 1912.
Fòpin sí SARS
Bí ó ṣe bẹ̀rẹ̀
Wọ́n fẹ̀sùn kan àwọn ọlọ́pàá SARS pé, íṣe ni wọ́n dàmú àwọn aráàlú nípa ṣíṣe àyẹ̀wò ìgbónára àìtọ́ fun aráàlú, jíjínigbé, ìpànìyàn, ìfipábánilòpọ̀, olè jíjà, ìfìyàjẹ aláìṣẹ̀ lọ́nà àìtọ́, títi aláìṣẹ̀ mọ́lé, pípàyàn lọ́nà àìtọ́, ìfipágbowó àbẹ̀tẹ́lẹ̀, híhalẹ̀ àti gbígba owó lọ́wọ́ àwọn ọ̀dọ́ tí wọ́n bá rí nínú ọkọ̀-ayọ́kẹ́lẹ́ bọ̀gìnnì, ìdásílẹ̀ ìbùdó àyẹ̀wò àìtọ́, àyẹ̀wò ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀, pàápàá jù lọ iPhones. Àwọn kan kéde pé Ìfẹ̀hónúhàn náà tí ṣe àṣeyọrí nígbà tí àwọn aláṣẹ ọlọ́pàá kéde pé wọ́n ti fòpin sí àkànṣe ẹ̀ka ọlọ́pàá SARS lọ́jọ́ kọkànlá oṣù kẹwàá ọdún 2020. Àwọn mìíràn tako èyí, wọ́n sọ pé ìjọba tí ṣe irú ìlérí bẹ́ẹ̀ rí ṣùgbọ́n tó jásí pàbó, tàbí tó jẹ́ pé pàbó ló jásí.
5274 Degewij
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
10964 Degraaff
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ìgbàjá àwọn ìsọ̀gbé oòrùn kékeré
Ìgbàjá àwọn ìsọ̀gbé oòrùn kékeré jẹ́ àwo róbótó tí ó wà lára ètò ìdarísí oòrùn tí ó ṣàkójọpọ̀ oòrùn àti àwọn ohun tí ó ń yíi po, tí ó wà ní bíi àárín ìyípo Mars àti Jupiter. Àwọn àkórajọ onírúurú tí kò dúró déédé tí wọ́n ń pè ní ástẹ́rọ́ìdì tàbí àwọn ìsọ̀gbé oòrùn kékeré ló gba inú rẹ̀. Wọ́n tún máa ń pe ìgbàjá àwọn ìsọ̀gbé oòrùn kékeré ní ojúlówó ìgbàjá àwọn ìsọ̀gbé oòrùn kékeré tàbí ojúlówó ìgbàjá lati jẹ́ kí ìyàtọ̀ wá láàárín rẹ̀ àti àwọn míràn tí wọ́n wà lágbo ètò ìdarísí oòrùn tí ó ṣàkójọpọ̀ oòrùn àti àwọn ohun tí ó ń yíi po bíi Awon asteroidi itosi Aye ati awon asteroidi troja.
Akpororo
Bowoto Jephthah Oluwatiseyifumi Tanimola ti inagijẹ rẹ njẹ Akpororo jẹ alawada ati óṣèrè lọkunrin ilẹ naigiria.
12326 Shirasaki
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9261 Peggythomson
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Àwọn Ilé Ìkàwé ní Burundi
Ilé ìkàwé Yunifásitì Burundi
Ilé ìkàwé Yunifásitì Burundi sí ní ọdún 1981, wọ́n si ṣe àfilọ́lẹ̀ rẹ̀ ní ọdún 1985.
(6618) 1936 SO
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Intef 1k
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
24948 Babote
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Annie Macaulay-Idibia
Iṣẹ́ ìṣe rẹ̀
Ṣáaj́u kí Annie Macaulay-Idibia tó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òṣèré rẹ̀, ó ti díje níbi Queen of All Nations Beauty Pageant níbití ó ti ṣe ipò kejì, ó sì tún ti hàn nínu orin kan ti 2face Idibia tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ African Queen.
(6073) 1939 UB
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Lleyton Hewitt
Lleyton Glynn Hewitt ((tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kejì ọdún 1981) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù orí ọ̀dàn jẹun ọmọ orílẹ̀-èdè Australia, ó fìgbà kan jẹ́ ẹni tí ó mọ bọ́ọ̀lù-orí-ọdàn, tẹẹníìsì gbá jùlọ ní àgbáyé. World No. 1.
Àìsàn ẹ̀jẹ̀ ríru
Àìsàn ẹ̀jẹ̀ ríru (HTN tàbí HT), a tún lè pè ní ẹ̀jẹ̀ gbígbóná tàbí HBP, ni ó jẹ́ àìsàn tí ó ma ń lọ tí ó ń bọ̀ nínú àgọ́ ara fún ìgbà pípẹ́, nígbà tí ẹ̀jẹ̀ inú iṣan ọkàn ń lọ tàbí ru sókèju bí ó ti yẹ lọ ní gbogbo ìgbà. Ẹ̀jẹ̀ ríru kìí sábà ń fúni ní àmì kí ó tó bẹ̀rẹ̀. Bí ẹ̀jẹ̀ ríru bá ṣe pẹ́ sí nínú ara ni ó sábà ma ń fa àìsàn rọpá-rọsẹ̀, àrùn ọkàn, Ìdaṣẹ́sílẹ̀ ọkàn, ojú fífọ́ ,àìsàn kídìnrín àti àrùn ọpọlọ.
Nwanedi Dam
Ó jẹ́ ìdidò Ìbejì kan, Dam Luphephe wà ní ìlà-oòrùn tí ìdidò náà, ó kéré jù 0.25 km.
(5216) 1941 HA
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Didier Drogba
Didier Yves Drogba Tébily (ojoibi 11 March 1978) je omo Ifori agbaboolu-elese to ungba ipo arin iwaju, Drogba ti je yiyan bi Agbábọ́ọ̀lù-Ẹlẹ́sẹ̀ Ọdọdún ará Áfríkà tele.
National Mirror
National Mirror jẹ́ ìwé-ìròyìn ojoojúmọ́ lórílẹ̀-èdè Nigeria. Ọmọba Emeka Obasi ní ó dá ìwé-ìròyìn National Mirror sílẹ̀ lọ́dún 2006. Lára àwọn abala ìwé-ìròyìn náà ni Daily Mirror, Saturday Mirror àti Sunday Mirror. . Nígbà tí ó di ọdún 2008, Agbẹjọ́rò Jimoh Ibrahim ra ìpín-ìdókòwò ilé-isé National Mirror pátápátá. Lọ́jọ́ karùn-ún, oṣù karùn-ún ọdún 2010, ilé-iṣẹ́ Global Media Mirror Limited, tí ó ń sàtẹ̀jáde National Mirror, ra ilé-iṣẹ́ Newswatch Communications Limited, tí ó ń ṣàtẹ̀jáde ìwé-ìròyìn olóṣooṣù Newswatch.
Luis Alberto Lacalle
Luis Alberto Lacalle de Herrera je Ààrẹ ile Urugúáì tele.
22923 Kathrynblair
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6149 Pelčák
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Arturo Lezama
'''"' je Aare ile Urugúáì tele.
Ilé ìkàwé Òrílẹ̀ èdè Democratic Republic of Congo
Ní ọdún 2009, ilé ìkàwé náà gba owó tí ó tó $15 million ní ọwọ́ Model United Nations of the University of Chicago àtí UNESCO láti tún ilé ìkàwé náà ṣe, kó àwọn òṣìṣẹ́ ìbẹ̀ àti láti ra àwọn ìwé.
12802 Hagino
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Alpha Condé
Alpha Condé (ojoibi 4 March 1938) je oloselu ara Guinea ati olori egbe oloselu Rally of the Guinean People (RPG). O je ojogbon sayensi oloselu ni University of Paris, o si lo opo odun bi alatako si awon ijoba ni Guinea, o si kopa laiyori fun ipo aare lodi si Aare Lansana Conté ninu awon idiboyan aare 1993 ati 1998. Ninu idiboyan aare odun 2010 o je didiboyan wole gege bi Aare ile Guinea. Ni Oṣu Kẹsan ọjọ 5, ọdun 2021, ikọlu ijọba kan waye lodi si ijọba Alpha Condé eyiti o bori. Ni Oṣu kejila ọjọ 9, Ọdun 2022, Iṣura AMẸRIKA ṣe atẹjade atokọ kan ti o ju ogoji eniyan ti o fojusi nipasẹ awọn ijẹniniya fun awọn iṣe ti ibajẹ ati awọn irufin ẹtọ eniyan. Lara awọn ibi-afẹde ti Office of Foreign Assets Control (OFAC), ẹgbẹ iṣakoso owo ti Ẹka Iṣura ni Alpha Condé..
Ààlọ́ Ìjàpá, Asín àti Ọ̀kẹ́rẹ́
ORIN ÀLÀÓ
23010 Kathyfinch
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
16975 Delamere
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ìjàpá l’óyun ijángbòn
Ààlọ́ Ìjàpá àti Yannibo aya rẹ
Babaláwo se àsèjẹ fún Yáníbo, ó rán Ìjàpá láti lọ gba àsàjẹ yi lọ́wọ́ Babaláwo. Babaláwo kìlọ̀ fún Ìjàpá gidigidi wípé õgùn yí, obìnrin nìkan ló wà fún, pé kí o maṣe tọwò. Ìjàpá ọkọ Yáníbo ṣe àìgbọràn, ó gbọ õrùn àsèjẹ, ó tọ wò, ó ri wípé ó dùn, nítorí ìwà wobiliki ọkánjúwà, o ba jẹ àsèj̀ẹ tí Babaláwo ṣe ìkìlọ̀ kí ó majẹ. Ó dé́lé ó gbé irọ́ kalẹ̀ fún ìyàwó, ṣùgbọ́n láìpẹ́ ikùn Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ sí wú. Yorùbá ni “ohun ti a ni ki Baba má gbọ, Baba ni yio parí rẹ”. Bi ikùn ti nwu si bẹni ara bẹ̀rẹ̀ si ni Ìjàpá, ó ba rọ́jú dìde, ó ti orin bẹnu bi o ti nsáré tọ Babaláwo lọ:
Ẹ̀kọ́ inú ààlọ́
''Ààlọ́ yíì kọ wa pe èrè ojúkòkòrò, àìgbọ́ràn, irọ́ pípa àti ìwà burúkú míràn ma nfa ìpalára tàbí ikú. Ìtàn Yorùbá yi wúlò lati ṣe ìkìlọ̀ fún àwọn ti o nwa owó òjijì nípa gbígbé õgùn olóró mì lati kọjá lọ si òkè okun/Ìlúòyìnbó lai bìkítà pé, bí egbògi olóró yí ba bẹ́ si inú lai tètè jẹ́wọ́, ikú ló ma nfa. Ìtàn nã bá gbogbo aláìgbọràn àti onírọ́ wí.
Aparicio Méndez
thumb|Aparicio Méndez '''"' je Aare ile Urugúáì tele.
Sam Amuka-Pemu
Sam Amuka Pemu (tí a bí ní oṣù kẹfà, ojo ketala ọdún 1935) je oniroyin ni orile Ede Nàìjíríà, òǹkọ̀wé ati òǹtẹ̀wéjádé aṣáájú nínú àwọn ìwé ìròyìn tí a mọ sì ìwé ìròyìn Vanguard àti ti gbajumo ìwé ìròyìn Punch. Ó jé ọmọ bibi ìlú Sapele ni igobo to ìpínlè Delta ni apa àríwá ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà gba owó olóògbé pá amuka àti Ayaba Teshoma Amuka-Pemu tí ó kú ní oṣù karùn-ún ọdún 2014.
20836 Marilytedja
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
135268 Haigneré
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Àmàlà
Àmàlà jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn oúnjẹ tó gbajúmọ̀ nínú àwọn oúnjẹ ìran Yorùbá lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Èlúbọ́ iṣu, gbágùúdá tàbí ọ̀gẹ̀dẹ̀ ni wọ́n fi máa a ṣe Àmàlà.
Rahmon Adédoyin
Ọmọba Rahmon Adégòkè Adédoyin ẹni tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kínì oṣù Kíní, ọdún 1957 (born January 1, 1957) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè is a Nàjíríà. Olùkọ́ni, àti bajú-gbajà oníṣòwò ,bákan náà ni ó jẹ́ olùdásílẹ̀ iké-ẹ̀kọ́ Fásitì Odùduwà àti ilé-ẹ̀kọ́ gbogb-nìṣe  Polytechnic, ní Ilé-Ifẹ̀ Nínú ìtàkurọ̀sọ rẹ̀ pẹ̀lú aṣojú ilé-iṣẹ́ ìwé ìròyìn Vanguard, Rahmon fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wípé  Ọba Okùnadé Ṣìjúadé tí ó wàjà kọjá nílé-Ifẹ̀ ni ó yan ọòun gẹ́gẹ́ bí Ọọ̀ni Ilé-Ifẹ̀  ṣáájú kí ó tó gbésẹ̀ nítorí iṣẹ́ ìdàgbà-sókè ribiribi tí òun gbé ṣe ní ìlú náà, pàápàá jùlọ nílẹ̀ Yorùbá lápapọ̀.
3060 Delcano
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Joseph Louis Lagrange
Joseph-Louis Lagrange (25 January 1736, Turin, Piedmont – 10 April 1813, Paris), abiso Giuseppe Lodovico (Luigi) Lagrangia, je onimo mathimatiki ati atorawo to je bibi ni Itali, sugbon to gbe apa igbesiaye re kan ni Prussia ati apa kan ni Fransi, to se ipa pataki si gbogbo papa ituwo, si iro nomba, ati si isiseero ologbologbo ati orun. Pelu itileyin Euler ati d'Alembert, ni 1766 Lagrange ropo Euler gege bi oludari mathimatiki ni Akademi awon Sayensi Prussia ni Berlin, nibo to wa fun odun toju ogun lo, to si ko opo iwe ati to si gba orisirisi ebun latowo Akademi awon Sayensi Fransi. Aroko Lagrange lori isiseero alatuwo (Mécanique Analytique, 4. ed., 2 vols. Paris: Gauthier-Villars et fils, 1888-89), to ko ni Berlin ati to je kikoko tejade ni 1788, lo sagbesile iwo lekunrere julo lori isiseero ologbologbo leyin Newton, o si se ipilese fun igbedagba fisiksi onimathimatiki ni orundun kokandinlogun.
6158 Shosanbetsu
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
MV Maersk Andaman
MV Maersk Andaman (tẹ́lẹ̀tẹ́lè Maersk Alabama) jẹ́ ọkọ̀ ojú omi ẹlẹ́rù ti Maersk Line Limited tí ó wà ní  ìmú ṣiṣẹ́  Waterman Steamship Corporation. Ó ní àwọ̀ búlu tí ó fẹ́ mọ́ díẹ̀ pẹ̀lú ìrísí bi ti ọkọ̀  Maersk tókù láì wo tí àsíá ìforúkọsílẹ̀ wọn. Àwọn ajalèlókun jáagbà lẹgbẹ́ Somalia ní ọdún 2009, wọ́ sí mú àwọn atukọ̀ ẹ lati gba owó ìdásilẹ̀. Ìgbìyànjú mẹrin ọ̀tọ̀ọ̀tò lati já ọkọ̀ náà gbà jásí pàbó lẹ́yìn ọdún náà ní ọdún 2010 àti 2011.
Àjàkálẹ̀ Àrùn COVID-19 ní Orilẹ̀-èdè Niger
Oṣù Kẹfà ọdún 2020
Nínú oṣù yí, wọ́n tún ṣàkọsílẹ̀ iye ènìyàn tí ó tó ọgọ́rùún kna àti mẹ́tàdìnlógún aláàrẹ̀. Èyí mú kí iye àwọn aláìsàn náà lápapọ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀ àjakálẹ̀ àrùn náà ó gùnkè lọ sí 1075. Iye àwọn tí kú jẹ́ 67 nígbà tí iye àwọn tí wọ́n rí ìwòsàn gbà jẹ́ 943, tí Iye àwọn tó kù tí wọn kò kú tí wọn kò sí tíì gbádùn jẹ́ 65.
Àlébù
Àlébù lè jẹ́:
Samantha Biffot
Ọ̀rọ̀ ayé rẹ̀
Ní ọdún 2013, eré tẹlifíṣọ̀nù rẹ̀ kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ L'Œil de la cité (The Eye of the city) gba àmì-ẹ̀ye fún eré tẹlifíṣònù tí ó dára jùlọ ní ilẹ̀ Afirika níbi ayẹyẹ Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou. Eré náà dá lóri àwọn ìwà ọ̀daràn àti àwọn làásìgbò tí ó n dálẹ̀ sáàrin àwùjọ. Ó sọ di mímọ̀ wípé eré náà jẹ́ láti fi ṣe ìbádọ́gba eré Amẹ́ríkà kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Tales from the Crypt. Ní ọdún 2016, Biffot ṣe àgbéjáde The African Who Wanted to Fly, tó dá lóri ìgbésí ayé Luc Bendza, ògbóǹtarìgì oní kung fu ní orílẹ̀-èdè Gàbọ̀n. Fíìmù náà gba àmì-ẹ̀yẹ eré-onítàn tí ó dára jù níbi ayẹyẹ Burundi International Film and Audiovisual Festival ti ọdún 2017. ó sì tún jẹ́ àṣàyàn eré tí wọ́n wọ̀ níbi ayẹyẹ Internationales Dokumentarfilmfestival München àti ayẹyẹ African Film Festival  tí ó wáyé ní ìlú New York.
12931 Mario
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Niger Delta swamp forests
Ibi tí ó wà
Niger Delta swamp forest wà ní etí Odò Niger. Etí gúúsù rẹ̀ jẹ́ bi kìlómítà mẹ́wá láti Gulf of Guinea. Ìlú Port Harcourt wà ní gúúsù ìlà oòrùn ilẹ̀ náà.
7684 Marioferrero
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2842 Unsöld
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5136 Baggaley
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Merikare
Merikare jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
2961 Katsurahama
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Bolanle Austen-Peters
Bolanle Austen-Peters (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹ́rin, oṣù kejì ọdún 1969), jẹ́ olùdarí Fíìmù/Tíátà Nàìjíríà àti Agbẹjọ́rò. Òun tún ni Olùdásílẹ̀ àti Olùdarí fún Terra Kulture, ilé-iṣẹ́ tó ń ṣètò nípa àṣà tó wà ní Ìpínlẹ̀ Èkó. ilé-iṣẹ́ fíìmù àti tíátà rẹ̀, BAP Productions, tí ṣe Atọ́kùn fún àwọn ètò orin bíi: Saro The Musical, Wakaa The Musical, Moremi The Musical, Fela àti the Kalakuta Queens, The Oluronbi Musical, àti èyí tí wọ́́ ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe Death and The King's Horseman. Ilé-iṣẹ́ náà ti ṣe Atọ́kùn àwọn fíìmù bíi 93 Days, Bling Lagosians, Collision Course, àti  Man of God. Ó wà ní ìbásẹpọ̀ pẹ̀lú Google Arts & Culture ilé ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tó máa ń ṣe àkójọjọ̀ ohun ìgbàanì fún Terrakulture lórí Íńtánẹ́ẹ̀tì.
Ayé rẹ̀
Ó fẹ́ Adegboyega Austen-Peters, pẹ̀lú ọmọ méjì.
Lacey Duvalle
Lacey Duvall (ojoibi Oṣù Kẹrin 5, 1982) je osere ara Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà.
Angela Aquereburu
Ọ̀rọ̀ ayé rẹ̀
Aquereburu tún ti ṣiṣẹ́ lóri eré Palabre. Ní ọdún 2017, ó ṣe àgbékalẹ̀ ètò tẹlifíṣọ̀nù tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Hospital IT, èyítí ó dá ĺori líla àwọn èyàn lọ́yẹ̀ lóri àìsàn ibà àti àwọn àìsàn tó níṣe pẹ̀lú bíbóra. Ó jẹ́ kó di mímọ̀ wípè, oyún kejì òun ló fún òun ní ìwúrí láti ṣe àgbékalẹ̀ eré náà, àti pé eré Grey's Anatomy nípa pàtàkì lóri ṣíṣe eré náà. Eré náà gbaa àmì-ẹ̀yẹ ti eré tẹlifíṣọ̀nù tí ó dára jùlọ níbi àjọ̀dún Vues d'Afrique tó wáyé ní ìlú Montreal.
Obafemi Lasode
Iṣẹ́
Ó dára pọ̀ mọ́ ilé-iṣẹ́ Inner City Broadcasting Corporation, ti ìlú New York City lọ́dún 1983 gẹ́gẹ́ bí olùdarí ìpolongo, níbi tí ó ti gba Sonny Okosuns lálejò lọ́dún 1984 ní gbajúmọ̀ gbọ̀ngán àgbáyé nì, Apollo Theater ní Harlem.
Ó ṣe agbátẹrù ètò orin ilẹ̀ adúláwọ̀ Áfíríkà tí a mọ̀ sí Afrika in Vogue lórí pẹpẹ Radio Nigeria 2, ètò yìí bẹ̀rẹ̀ lọ́dún 1989, tí wọ́n sì ṣe é fún odidi ọdún kan gbáko. In 1995, he established Afrika 'n Vogue/Even-Ezra Studios.
Ichan Kala
Ichan Kala (Ichan-Qаl’а) ìlú tí wọ́n mọdi yíká  tí ó wà ní Khival ní Ùsbẹ̀kìstán Ìlú yí ti wà lábẹ́ ìnojúwò ati ìdáàbòbò àjọ  World Heritage Site  láti ọdún 1990. Ìlú àtijọ́ yí ní àwọn ibi ìtàn ní agbáyé tí ó tó àádọ́ta tí wọ́n sì ti wà láti ọ̀rùndún kejìdínlógún tabí kọkàndínlógún sẹ́yìn. Fún àpẹẹrẹ, Mọ́sálásí Djuma ni wọ́n kọ́ ní àárín ọ̀rùndún Kẹwàá tí wọ́n sì tún Mọ́sálásí náà kí ní ọdún 1788 sí 1789.
Ọlọ
Ọlọ ni ó jẹ́ ọ̀kan lára ohun èlò Ilé ìdáná tí wọ́n ma ń lò láti pèsè tàbí lọ oríṣiríṣi nkan bí ata, ẹ̀wà, ẹ̀gúsí, àlùbọ́sà àti bẹ́ẹ̀ bẹ́é lọ.
Ìrísí rẹ̀
Ọlọ ní ojú tó tẹ́ pẹrẹsẹ, tí ó sì mọ níwọ̀n tí ó ṣeé gbé láti ibìkan sí ibòmíràn. Ẹ̀wé, ọlọ ma ń ní ọmọ ọlọ tí ó ṣé gbámú lẹ̀lú ọeọ́ kna tàbí ọwọ́ méjèèjì nígbà tí a bá fẹ́ lòó.
Àwọn Ìtọ́kasí
.
Amal Bedjaoui
Amal Bedjaoui (tí a bí ní 27 Oṣù Keèje, Ọdún 1963) jẹ́ olùdarí eré, agbéréjáde, àti ònkọ̀tàn ọmọ orílẹ̀-èdè Àlgérià.
(5633) 1978 UL7
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(4759) 1978 VG10
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
12596 Shukla
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Kikelomo Longe
Iṣẹ
Kíkẹ́lọmọ Longẹ ti fi ìgbà kan jẹ́ olórí ẹ̀ka ti o n bojuto idokowo ati àkóso inawo ni ile iṣẹ African Capital Alliance (ACA). O darapọ mó ile iṣẹ naa ni ọdun 1999 o si ni igbega titi o fi di igbakeji Aare. Oun ni o ni ojuṣe fun ohun gbogbo ti o jẹ mo itaja, ikowojo ati idokowo ni ile iṣẹ naa
Ikechukwu Amaechi
Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ètò-ẹ̀kọ́ rẹ̀
A bí Ikechukwu Amaechi ní ọjọ́ kẹríndínlógún oṣù kínnií ọdún 1967. Ó wá láti ìlú Ekwereazu tí ìjọba ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise ní ìpínlẹ̀ Imo, Naijiria. Ó jẹ́ àkọ́bí nínú àwọn ọmọ méjọ, okùnrin mẹ́rin àti obìrin mẹ́rin tí àwọn óbì rẹ̀ Nze Alexander, Amadikwa Amaechi bì. Bàba Ikechukwu jẹ́ akọ́sẹ́mọṣẹ́ olùtajà nígbà tí ìyá rẹ̀ Ezinne Appolonia Agbonma Amaechi jẹ́ olùkọ́.
Nebkaure Akhtoy
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
554 Peraga
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Yejide Kilanko
Writing
Her debut book, Daughters Who Walk This Path, was published in 2012. Set in her hometown of Ibadan, it deals with sexual assault and violence against women and children in Nigeria, told through the eyes of a child narrator. It was described by reviewers as breaking boundaries on the taboo of discussing sexual violence, particularly in Nigeria.
1280 Baillauda
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
73059 Kaunas
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Apaokagi Maryam
Apaokagi Maryam tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Taaooma (tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹjidinlogbon oṣù Kejì ọdún 1999) jẹ́  gbajúgbajà aláwàdà ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
(14321) 1978 VT9
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Nils Olav
Colonel-in-Chief Sir Nils Olav jẹ́ ọba Penguin tí ó ń gbé ní Edinburgh Zoo, Scotland. Ó jẹ́ ẹran ọ̀sìn fún ológun tí wọ́n máa ń lò nígbà ayẹyẹ tàbí gẹ́gẹ́ bí ààmi àpẹẹrẹ , tí ó sì jẹ́ Ọ̀gágún Colonel fun Royal Guard ti orílẹ̀ èdè Norway. Àwọn ológun lati Norwegian Royal Guard bẹ Nils wò ní Ọjọ́ karùndílógún Oṣù kẹjọ Ọdún 2008 tí wọ́n sí fi oyè Knighthood dáa lọ́lá. King Harald V ni ó pàṣé wípé kí wọ́n fi oyè yìí dáa lọ́lá. Nígbà ayẹyẹ yìí, ènìyàn ọgọrún meje ló darapọ̀ mọ́ àwọn aṣọ́gbà ẹranko 130 lati gbọ́ gbólóhun tí ọba kà jade tí ó ṣàpèjúwe Nils gẹ́gẹ́ bíi penguin "tí ó pójúùwọ̀n ní gbogbo ọnà lati gba ọlá àti iyì knighthood". Orúkọ 'Nils Olav' yìí ní wọ̣́n tún fún àwọn king penguins méjì tí ó wà lẹ́yin Nils Olav lọ́wọ́lọ́wọ́ yìí gẹ́gẹ́ bíi Ọba Aṣọ́gbà másíkọ́ọ̀tí.
Naruhito
Naruhito (1960-) ile Japan lowolowo, ohun ni Oba 126th gege bi asa ifobaje Japan.
(4984) 1978 VU10
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ẹgbẹ́ Oòduà (OPC)
Ìtàn OPC
Àwọn ọmọ Yorùbá tí wọ́ lààmì-laaka ni wọ́n dá ẹgbẹ́ Oòduà sílẹ̀. Ẹni tí ó dá ẹgbẹ́ náà sílẹ̀ ni ọ̀gbẹ́ni Frederick Fáṣeun. Ó dá ẹgbẹ́ náà sílẹ̀ láti lè mú Alábà àti ìran Ìbò òṣèlú tí wọ́n di yan olóògbé olóyè M.K.O Abíọ́lá ní Ọjọ́ Kejìlá oṣù Kẹfà ọdún 1999, amọ́ tí ìjọba ológun ìgbà náà tí ọ̀gágun Ibrahim Babangida dárí rẹ̀ dànù bí omi ìṣànwọ́. Lóòtọ ni Fáṣeun jẹ́ Alága gbogbo gbo fún ẹgbẹ́ Oòduà, ṣùgbọ́n ní ọdún 1999 ọ̀gbẹ́ni Gani Adams yapa kúrò nínú ẹgbẹ́ náà gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ tí ó sì lọ dá dúró àmọ́ tí ó sì ń gbé orúkọ ẹgbẹ́ náà ga. Ṣáájú ikú ọ̀gbẹ́ni Fáseun ní ọdún 2018, òun ni gbogbo ọmọ Yorùbá gbà wípé ó jẹ́ adarí ẹgbẹ́ Oòduà. Lẹ́yìn ikú Fáseun, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Oòduà yan Ọmọba Òṣíbọ́tẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Alága àti adarí tuntun fún ẹgbẹ́ náà gẹ́gẹ́ bí Fà ṣeun ṣe fi lọ́ọ́lẹ̀ kí ó tó kú.
14310 Shuttleworth
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
11968 Demariotte
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
22919 Shuwan
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
349 Dembowska
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Àjàkálẹ̀ Àrùn COVID-19 ní Orilẹ̀-èdè Chad
Àjàkálẹ̀ Àrùn COVID-19 dé Orilẹ̀-èdè Chad ní inú oṣù Kẹ́ta ọdún 2020.
Bí ó ṣe bẹ̀rẹ̀
Wón tún fìdí rẹ̀ múlẹ̀ siwájú si wípé bí àrùn yí bá ti mú ènìyàn, oun ni ó ń fa ìfúnpinpin ní ní inú káà ọ̀fun ati àyà, tí ó sì ma ń fa kàtá tàbí kí ènìyàn ó ma wú ikọ́ tàbí sín léra léra. Iye ìjàmbá tí àrùn Kòrónà ti fà lágbáyé kéré sí iye ìjàmbá tí àìsàn àrùn ọ̀fun SARS ti fà láti ọdún 2003. Àmọ́ iye àwọn ènìyàn tí wọ́n tó àrùn Kòrónà látàrí ríràn tí ó ń ràn kálẹ̀ ti.pọ̀ ju ti SARS lọ, bí ó ti lẹ̀ jẹ́ wípé ìtànkálé àrùn COVID-19 ń gbópọn si lójojúmọ́ tí ó sì ti ṣekú pa ọ̀pọ̀lọpò ènìyàn lágbáyé.
Emotan
Emotan (15th century) jẹ́ obìnrin olọ́jà tí ó ná Ọjà Oba ní ayé àtijó ní Benin nígbà ìṣàkóso Oba Uwaifiokun àti Omoba Ogun, ẹni tí ó sọ ara rẹ̀ ní "Oba Ewuare the Great" lẹ́yìn tí ó di Oba of Benin. Òun ni ó bẹ̀rẹ̀ day care centre ní Ìlú Benin; Ìtàn àtenudẹ́nu sọ wípé ó ran Oba Ewuare lọ́wọ́ ní gbígba ìjọba Benin lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún tí ó ti wà níta ìlú.
Ìgbé ayé rẹ̀
Wọ́n bí Emotan (orúko àbísọ rẹ̀ ni Uwaraye), ní Eyaen láàrin ọdún 1380 sí 1400. Lẹ́yìn ìgbà tí ọkọ rẹ̀ kú, ó kó abà kan láti tọjú àwọn ọmọ rẹ̀.
Dusé Mohamed Ali
Oṣere ati osere
Ni Ilu Lọndọn, o da egbe Hull Shakespeare Society silẹ, eyiti Sir Henry Irving jẹ Alakoso akọkọ. Ni eyi ti o fi anfani oṣelu rẹ han ati iwulo Ilu Gẹẹsi nla ni Ila-oorun, o da Anglo-Ottoman Society, London sile. Awọn ọmọ ẹgbẹ rẹ pẹlu Lords Newton, Lamington, Stourton ati Mowbray.
Olukọni ati onise iroyin
Lẹhin ti Apejọ Awọn ere-ije Agbaye akọkọ ti o waye ni University of London ni 1911, Ali, pẹlu iranlọwọ ti John Eldred Jones, onise iroyin lati Sierra Leone, ni 1912 da African Times and Orient Review ( ATOR ) ni Ilu Lọndọnu. Iranlọwọ owo ni ifilọlẹ iwe naa jẹ fifun nipasẹ diẹ ninu awọn ara Iwọ-oorun Afirika ti o wa fun igba diẹ ni Ilu Lọndọnu, pẹlu JE Casely Hayford, onise iroyin ati alapon; Francis T. Adaba ati CW Betts lati Sierra Leone, ti a da bi ileto Ilu Gẹẹsi; ati Dokita Oguntola Sapara lati Lagos, Nigeria. Iwe akọọlẹ naa ṣe agbero ifẹ orilẹ-ede Pan-Afirika. O di apejọ kan fun Afirika ati awọn ọlọgbọn miiran ati awọn ajafitafita lati kakiri agbaye. O ṣe ifamọra ọpọlọpọ awọn oluranlọwọ, pẹlu George Bernard Shaw, HG Wells, Annie Besant, Sir Harry H. Johnston, Henry Francis Downing, ati William H. Ferris.
Tóyìn Abraham
Àwọn Fíìmù Rẹ̀ Tí A Yàn
Celebrity Marriage (2017) pẹ̀lú Tonto Dikeh, Felix Ugo Omokhodion, àti Jackie Appiah
Seven and Half Dates (2018)
Don't Get Mad, Get Even (2019)
Small Chops (2020)