cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Màkáù
je ti orile-ede.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Chuvashia
je ti orile-ede.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Họ́ng Kọng
Emblem Agbegbe ile Hong Kong je ti orile-ede Hong Kong.
Tógò
Togo tabi orile-ede Togo Olominira je orile-ede ni Iwoorun Afrika. O ni bode mo Ghana ni apa iwoorun, Benin ni apa ilaoorun ati Burkina Faso ni ariwa.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Dagestan
je ti orile-ede.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Tuva
thumb|right je ti orile-ede.
24 September
23 September | 24 September | 25 September
25 September
24 September | 25 September | 26 September -
Ilẹ̀ọbalúayé Rómù Apáìwọ̀orùn
Ileobaluaye Romu Apaiwoorun (Western Roman Empire) ni apaiwoorunwas ilaji Ileobaluaye Romu, latigba ipin re latowo Diokletianu ni 285; ilaji yioku Ileobaluaye Romu ni Ileobaluaye Romu Apailaorun (Eastern Roman Empire), loni ti a mo si Ileobaluaye Byisantini.
Emily Greene Balch
je eni to gba Ebun Nobel Alafia
Lee Marvin
je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ
18 September
17 September | 18 September | 19 September
26 September
25 September | 26 September | 27 September -
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Ìwọòrùn Papua
thumb|right Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Ìwọòrùn Papua Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Ìwọòrùn Papua jẹ́ ti orílé-èdè.
Ralph Gonsalves
thumb|right|Ralph Gonsalves
5 October
4 October | 5 October | 6 October
Kim Dae Jung
thumb|200px|Kim Dae-jung Kim Dae Jung je eni to gba Ebun Nobel Alafia
17 October
16 October | 17 October | 18 October --
26 October
25 October | 26 October | 27 October --
Odídẹrẹ́
Odídẹrẹ́ tabi Ẹyẹ ayékòótọ́
Àsìá ilẹ̀ Karelia
thumb je asia orile-ede
Henri Moissan
je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Thomas Mitchell (actor)
thumb|Thomas Mitchell nínú High Barbaree trailer je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ 2k.
Ìdarapọ̀mọ́ra kẹ́míkà
right|180px|thumb|Oru omi [[hydrogen chloride|Haidrojini oniklorini ninu igo ati ammonia ninu igo idanwo pade lati da isu ohun tuntun, amoniomu oniklorini]]
Àsìá ilẹ̀ Sérbíà Orílẹ̀-èdè Olómìnira
je asia orile-ede Serbia Orile-ede Olominira
3 November
2 November - 3 November - 4 November -
Àsìá ilẹ̀ Svalbard
je asia orile-ede
Wilhelm Ostwald
je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Gagauzia
je ti orile-ede.
Harold Russell
je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ 2k.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Ingushetia
je ti orile-ede.
Abubakar Saleh Michika
thumb|Asmi àti El-Rufi'a.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Kabardino-Balkaria
je ti orile-ede.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Kalmykia
je ti orile-ede.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Karachay-Cherkessia
je ti orile-ede.
Peter Ustinov
je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ 2k.
Hugh Griffith
thumb|Hugh Griffith nínú Ben Hur (ìkejì) je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ 2k.
Richard Willstätter
je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
2 December
1 December | 2 December | 3 December
7 December
6 December - 7 December - 8 December --
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Udmurtia
thumb|right je ti orile-ede.
16 December
15 December - 16 December - 17 December --
Theodor Heuss
Theodor Heuss (31 January 1884 – 12 December 1963) je Aare orile-ede Jemani tele.
Ada Yonath
je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Tenerife
Tenerife, to je erekusu ti Spain, ni o tobijulo ninu awon Erekusu Kanari mejeje ni Okun Atlantiki leba eti odo Afrika. Tenerife ni tobi ni 2034.38 ilopomeji kilometer, o si ni iye awon eniyan to je 899,833. Ni aarin ti awọn erekusu ni awọn Teide oke onina, awọn ga oke ni Spain.
Udu, Nàìjíríà
je ìlú ní Nàìjíríà.
Colonel Abu Ali
je omo orile-ede Naijiria ati Gomina Ipinle Bauchi tele.
Ryōji Noyori
je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Heath Ledger
je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì fún Òṣeré Okùnrin Dídárajùlọ 2k.
Ẹyọ tíkòsí
Ninu mathimatiki, ẹyọ tíkòsí (imaginary unit) n fun sistemu nomba gidi \mathbb{R} laye lati fe de sistemu nomba sisoro \mathbb{C}. O se ko sile pelu i tabi j tabi leta Greek iota.
Àsìá ilẹ̀ Sẹ̀nẹ̀gàl
thumbnail|250px|right|[[Fáìlì:FIAV 111111.svg|23px Flag ratio: 2:3]] Àsìá ilẹ̀ Sẹ̀nẹ̀gàl
Lorraine Hansberry
Lorraine Hansberry (May 19, 1930 – January 12, 1965) je omo Afrika Amerika akoere ati afowokowe awon oro oloselu, leta, ati aroko. Iwe re to gbajumojulo, A Raisin in the Sun, wa lati ibi wahala awon ebi re nile-ejo nitori ofin eleyameya igbele ni Apa Washington Park ti South Side Chicago nigba to wa lomode.
Rochas Okorocha
Igbesiaye
Ni Oṣu Karun ọdun 2022, Rochas Okorocha ṣẹṣẹ ti mu ninu awọn wahala ofin rẹ. Lakoko ti awọn ifura ti iwa ibajẹ ṣe pọ si i, wọn mu u ni Abuja. Gege bi ohun ti ajo to n gbogun ti iwa ibaje se so, awon esun ti won fesun kan naa waye lasiko to wa nipo gomina ipinle Imo, ni guusu ila-oorun orile-ede yii laarin odun 2011 si 2019. Iye owo ti won ji je yoo je 2.9.9. biliọnu naira (nipa miliọnu meje dọla).
Avram Hershko
je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Frank Kabui
Sir Frank Utu Ofagioro Kabui, GCMG, CSI, OBE lo je Gomina Agba orile-ede awon Erekusu Solomoni lati 7 July 2009.
Plato
Plato's dialogues have been used to teach a range of subjects, including philosophy, logic, ethics, rhetoric, and mathematics.
Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìdánilóró September 11, 2001
Awon isele idaniloro September 11, 2001 tabi 9/11 tabi September 11 je awon isele ifikuparaeni eleto atelerawon latowo al-Qaeda lori orile-ede Amerika ni September 11, 2001. Ni aro ojo na, awon oludaniloro 19 omo egbe al-Qaeda fipagba baalu merin. Awon oludaniloro yi moomo fi meji ninu awon baalu yi kolu Twin Towers ti Gbongan Idunadura Agbaye ni ilu New York, eyi fiku pa gbogbo awon eniyan inu awon baalu na ati opo awon osise inu awon ile-ise na. Awon ile-ise mejeji yi wo lule larin wakati meji, won fa ibaje si awon ile to wa nitosi won ati awon miran lookan. Awon oludailoro na tun fi baalu keta kolu Pentagonu ni Arlington, ni Virginia, to ko jinna si Washington, D.C.. Baalu kerin jalule si ori papa kan nitosi Shanksville ni oko Pennsylvania leyin ti awon oluwoko melo kan ati awon osise ifoloke gbiyaju lati gba idari baalu na pada, eyi ti awon oludanilo wonyi ti yoju re pada ko ona Washington, D.C. Ko si eni kankan ti ko ku ninu awon ifoloke yi.
Ifesi orile-ede Amerika si isele yi ni lati pe Ogun si Isedaniloro. O gbori orile-ede Afghanistan lati le awon Talibani kuro, ti won ti fi aaye gba awon oludaniloro al-Qaeda. The Orile-ede Amerika tun sofin USA PATRIOT Act. Bakanna opolopo awon orile-ede ni won fi agbara kun ofin olodi-isedaniloro won, be sini won tun fe awon agbara igbofinro won. Awon ile pasiparo Amerika melo kan ko sise ni awon ojo to ku ni ose na leyin isele yi, be sini won pofo gidigidi leyin ti won bere ise pada, agaga ti awon ile-ise irinna ofurufu ati adiyelofo. Ibaje ti isele yi fa si awon yara ile-ise ni Lower Manhattan fa ibaje si okowo ni be.
Larin odun kan, atunse ti waye si ibaje ni Pentagonu, won si ko Ogiri Iranti Pentagonu sori ibi isele nibe. Igbese atunko ti bere si Ibi Gbongan Idunadura Agbaye. Ni 2006 yara ibise tuntun je pipari lori ibi Ile 7 Gbongan Idunadura Agbaye. Atunko Ile 1 Gbongan Idunadura Agbaye unlo lowo lori ibi isele na besini pelu 1,776 ft (541 m) nigba to ba pari ni 2013, yio je ikan ninu awon ile togajulo ni Ariwa Amerika. Ireti nibere nipe won yio ko gbongan meta larin 2007 ati 2012 sori ibi isele na. Igbele bere fun Ogiri Iranti Apapo Orile-ede fun Ifoloke 93 ni November 8, 2009, be si ni apa kinni re yio pari nigba ajodun kewa isele yi ni September 11, 2011.
Liverpool
Liverpool jẹ́ ìlú ní Ilegèésì.
Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìdánilóró September 11, 2001
Isele/Ijangbon
Awon isele yi fa idojuru pupo larin awon agbajo oniroyin ati awon oludari irinna ofurufu kakiri orile-ede Amerika. Gbogbo irinajo kariaye pelu baalu je fifofinde fun ojo meta lati bale sorile Amerika. Awon baalu to si n fo lowo nigbana je didarpada tabi titundidari si papa baalu ni Kanada tabi Meksiko. Isun iroyin segbejade iroyin tikolesenle tabi ti won tako ra won kakiri ojo na. Eyi gbalejulo ninu won so pe oko bombu kan ti be ni ibujoko Ile-ise Alakoso Oro Okere Amerika ni Washington, D.C. Leyin ti won ti koko royin nipa ikolu ni Pentagonu, awon ile-ise amohunmaworan iroyin tun royin fun gbadie pe ina ti n ja ni National Mall. Another report went out on the Associated Press wire, claiming that a Delta Air Lines airliner—Flight 1989—had been hijacked. This report, too, turned out to be in error; the plane was briefly thought to represent a hijack risk, but it responded to controllers and landed safely in Cleveland, Ohio.
Agbègbè Apáìlàoòrùn Nàìjíríà
Agbègbè Apáìwọ̀òrùn Nàìjíríà fi igba kan je apa iselu ijoba ipinle ni Naijiria ti oluilu re wa ni Enugu.
M. K. O. Abíọ́lá
Moshood Káṣìmawòó Ọláwálé Abíọ́lá (August 24, 1937 - July 7, 1998) tí ó túmọ̀ sí M.K.O Abíọ́lá jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. A bi ní ìlú Abẹ́òkúta ní Ìpínlẹ̀ Ògùn. Ó jẹ́ oníṣòẁò,òǹtẹ̀wé, olóṣèlú àti olóyè ilẹ̀ Yorùbá Ẹ̀gbá pàtàpátá. Ó díje sípò Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 1993, òun náà sì ni gbogbo ènìyàn gbàgbọ́ tí  wọ́n sì fẹnukò sí jákè-jádò orílẹ-èdè Nàìjíríà wípé ó jáwé olúborí nígbà tí olóri ìjọba ológun ìgbà náà Ibrahim Babangida kò kéde rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olúborí ètò ìdìbò náà tí ó sì fi ẹ̀sùn àìṣòtítọ́ àti àìṣòdodo ètò ìdìbò yàn náà. M.K.O kú ní ọdún 1998.
Luise Rainer
je osere to gba Ebun Akademi bi Obinrin Osere Todarajulo.
Agbègbè Apáàríwá Nàìjíríà
Agbègbè Apáàríwá Nàìjíríà fi igba kan je apa iselu ijoba ipinle Naijiria.
Ilẹ̀ọba Prússíà
Ilẹ̀ọba Prússíà (Königreich Preußen) je ileoba Jermani lati 1701 de 1918.
Àkójọ àwọn ìpínlẹ̀ Nàìjíríà bíi ìpọ̀síènìyàn
The following table presents a listing of Nigeria's 36 states ranked in order of their total population based on preliminary 2006 Census figures.
Tẹ́lískópù
thumb|right|200px|Awon Tẹ́lískópù Newton ni [[Perkins Observatory, Delaware, Ohio]] Agbéwọ̀ọ́kán je irinse lati fi ri awon ohun to jinna.
Èdè Esperanto
õrõ àpéjúwe -  Adjektivo
(Adjektivo / õrõ àpéjúwe) -a granda : (= ókìkítóbiñlápö / þlá, tóbi, gbórin) granda domo - tóbi ilé
ìní, àröpò orúkô - posedaj pronomoj
posedaj pronomoj + -a: (ìní, àröpò orúkô) mia - via - lia - ...mia amiko (örêçgbêçnìkejì ), via hundo (= ajá), lia hundo
i
---
z
(ẹ̀kúnrẹ́rẹ́)
Ìpínlẹ̀ Rivers
Ilé ẹ̀kọ́ alakobere àti girama
Títí di ọdún 1999, ìpínlẹ̀ na ni ile-ẹkọ alakobere bí 2,805 áti ti girama bi 243 tó jẹ́ ti ijọba.
Olivia de Havilland
je osere to gba Ebun Akademi bi Obinrin Osere Todarajulo.
Chung Un-chan
Chung Un-chan (Abíi ní February 29, 1946 ní Gongju, Chungcheongnam-do, Korea Guusu) ó jẹ́ Alákoso Àgbà ilẹ̀ Korea Guusu láti ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n (29) Oṣù Kẹsàn-an (September)ní 2009 dé ọjọ́ kọkànlá (11) oṣù kẹjọ (Agust)(2010). Ó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ní Seoul National University láti 1978 dé2009, kí wọn ó tó yan-àn gẹ́gẹ́ bíi alákoso Àgbà, níbi tí ó ti jẹ ààrẹ yunifásítì náà láti July 2002 dè July 2006.
Christophe Soglo
je ara orile-ede Benin ati Aare ile Benin tele.
Anna Magnani
je osere to gba Ebun Akademi bi Obinrin Osere Todarajulo.
Hans Fischer
thumb|Hans Fischer (Nobel) Hans Fischer je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Maurice Kouandété
je ara orile-ede Benin ati Aare ile Benin tele.
Irving Langmuir
Irving Langmuir je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Kalifọ́rníọ̀m
Kalifọ́rníọ̀m tabi Californium je apilese kemika onide alagbaradio to ni ami-idamo Cf ati nomba atomu 98. Apilese yi koko je mimuwaye ni 1950 nipa didigbolu curium pelu awon igbonwo alpha (awon ioni helium) ni Yunifasiti Kalifornia ni Berkeley. Ohun ni apilese teyinuraniom kefa to je sisopapo. Californium ni ikan ninu awon apilese isulopo atomu gigajulo to je mimuwaye ni iye to se e won. O je sisoloruko fun ipinle ati yunifasiti Kalifornia.
Atom
O se se ki atomu o yato nipa iye awon ohun abeatomu ti won ni. Atomu ti won ni apilese kanna ni iye akowa kanna (ti a mo si nomba atomu). Fun apilese kan pato, iye alaigbara yato, eyi si ni n so bi olojukanna (isotope) apilese na yio se ri. Atomu ko ni agbara ina kankan ti iye akowa ati atanna won ba dogba. Atanna ti won jinna julo si inuikun atomu se gbe lo si odo atomu miran to wa ni tosi won tabi ki won o je pin larin awon atomu o hun. Bayi ni awon atomu se n sopo lati di ẹyọ (molecule). Fun apere eyo kan omi je akopapo atomu meji hydrogen ati atomu kan oxygen. Atomu ti atanna won ku die kato tabi to po ju bose ye lo ni an pe ni ioni. Ona miran ti iye akowa ati alaigbara fi le yipada ninu inuikun atomu ni yiyo inuikun (nuclear fussion) tabi fífọ́ inuikun (nuclear fission).
Steve Biko
Steve Biko (18 December 1946 – 12 September 1977) je omo ile Guusu Afrika ti o lodi si eto eleyameya larin odun 1960 si ibere 1970.
Ban Ki-moon
Ban Ki-moon (ọjọ́ìbí June 13, 1944) ni Akọ̀wé Àgbà lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí fún Àkójọẹgbẹ́ Ìṣọ̀kan àwọn Orílẹ̀-èdè. left|thumb|[[Umaru Musa Yar'Adua ati Ban Ki-moon]]
Julie Christie
(14 Απριλίου 1941) e osere to gba  Ebun Akademi bi Obinrin Osere Todarajulo.
Konrad Adenauer
Wọ́n bí Konrad Adenauer ní 1876. Ó kú ní 1967. Òun ni Chancellor West German Federal Republic ní 1949 sí 1963. Òun ni ó dá Christain Democratic Party sílẹ̀ òun sì ni alága rẹ̀ láti 1945 títí di 1966. Lẹ́yìn ìgbà tí wọ́n ti ṣẹ́gun Jẹ́mánì tán, ó fún Jẹ́mánì ní òfin (Constitution) tí ó fi ni lọ́kàn balẹ́ Ó sì jẹ́ kí àwọn ìlú Òyìnbó yòókù fún Jẹ́mánì láyè nínú ẹgbẹ́ àfọwọ́sowọ́pọ̀ (Western Alliance) wọn. Ó sa gbogbo agbára láti jẹ́ kí ìparí ìjà wà láàrin ilẹ̀ Fransi àti Jẹ́mánì ṣùgbọ́n kò fi àyè (accommodation) gba Rọ́síà.
Ìnáwó
Páńsá ò fura
Jean-Michel Basquiat
Jean-Michel Basquiat (December 22, 1960 – August 12, 1988) je  onisona ara Amerika. O bere bi onisona grafiti ni New York City ni opin ewadun 1970, o si se ni ewadun 1980 aworan kikun Alafarahan-tuntun. Basquiat ku nitori ilokulo heroini ni August 12, 1988, nigba to je omo odun 27.
Paul-Émile de Souza
je ara orile-ede Benin ati Aare ile Benin tele.
Ìjàdù fún Áfríkà
thumb|300px|[[The Rhodes Colossus, a caricature of Cecil Rhodes after announcing plans for a telegraph line from Cape Town to Cairo. For Punch by Edward Linley Sambourne.]]
Ìṣèlú ilẹ̀ Áfríkà
Itokasi
Africa
George Walker Bush
George Walker Bush
Werinipre Seibarugo
je omo orile-ede Naijiria ati Gomina Ipinle Bayelsa tele.
Aper Aku
Aper Aku (1938 - 1987) je oloselu omo orile-ede Naijiria ati Gomina Ipinle Benue tele lati October 1979 - December 1983.
Jessica Tandy
je osere to gba Ebun Akademi bi Obinrin Osere Todarajulo.
Àṣà Yorùbá
Àṣà ìkíni nílẹ̀ Yorùbá
"Ẹ kú iṣẹ́" ni à ń kí'ni.
"Ẹ kú alẹ́/Ẹkáalẹ́" ni à ń kí'ni àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Atúmọ̀-Èdè (Yorùbá-Gẹ̀ẹ́sì): O
ọtọ̀ ni bàtà yìí yàto (This shoe is different.)
Àṣà Yorùbá
Ìsọ̀rí Àṣà
(b) Iṣẹ́-ọnà. Àpẹẹrẹ:
Atúmọ̀-Èdè (Yorùbá-Gẹ̀ẹ́sì): O
ọ̀wá, n. branch of the palm tree, east wind, stagger.
ọ̀wèǹgà, n. name generally applied to sierra Leonean immigrants, probably suggested the plenty fulness of ‘wanga’- a species of fish common in sierra Leone.
Àṣà Yorùbá
Àwọn ọ̀nà tí àṣà máa ń gbà yípadà
Tí a bá wá wò ó fínnífínní, à á ri wí pé, àṣà, lọ́pọ̀lọpọ̀ ìgbà máa ń dá lé:
Atúmọ̀-Èdè (Yorùbá-Gẹ̀ẹ́sì): O
ọ̀wọ̀n àwọ̀ọsánmọ̀, n. pillar of cloud.
ọ̀wọ̀wọ̀, n. dry corn boiled soft for food.
Ewì ajẹmókùú
ÌLÒ ORIN
Yorùbá jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹ̀yà tó fẹ́ràn orin púpọ̀. Kò sí abala kan nínú ìgbésí ayé ọmọnìyàn tí a kò ti lè kọrin. A ń kọ orin níbi ìgbeyàwó, à ń kọ orin nígbà tí a bá bímọ, nígbà ìsìnkú àgbà, orin wà láti yin Olódùmarè bẹ́ẹ̀ ni orin wà láti fi àseyọrí tàbí kù dìẹ̀ ku diẹ ẹ̀dá hàn. Gbogbo ìwà àti ìṣe Yorùbá ló ní orin tí ó bá wọn mu rẹ́gí yálà nígbà ayọ̀, nígbà ìbànújẹ́ lẹ́nu iṣẹ́ tàbí nígbà tí ọwọ́ bá dilẹ̀.
E è o yà
Ọ̀nà tí akéwì gbà lo orin òkè yìí bu ẹwà kún ìgbálá tó sín. Akéwì lo orin yìí láti pe ọkàn àwọn olùgbọ́ wá sílé. Bákan náà, nínú ewì ajẹmókùú láàrin àwọn Ẹ̀gbá àti Ìjẹ̀bú a lè rí àpẹẹrẹ ìlò orin mìíràn:
A jẹun ọmọ
Bóbà sèyá ẹlòmíràn ló kú
Wọn a dákẹ́ o
(Àsomọ́ IV; o.i. 234, ewì 8, ìlà 11-14)
iwe ti a yewo
Mudasiru Abayomi Kareem
(A CRITICAL APPRAISAL OF FUNERAL DIRGES AMONG THE Ẹ̀GBÁ AND ÌJẸ̀BÚ),
Obafemi Awolowo University, Ile-Ife, Nigeria. (2007).
Carl 16k Gustaf ilẹ̀ Swídìn
Carl Kerindinlogun Gustaf (oruko abiso: Carl Gustaf Folke Hubertus, ojoibi 30 April 1946) lo je Oba ile Swidin lati 15 September 1973, nigbati baba-baba re Gustaf Kefa Adolf ku. Ohun nikan ni omokunrin baba re Prince Gustaf Adolf, Duke of Västerbotten to sologbe, ati iya re Princess Sibylla of Saxe-Coburg and Gotha. Baba re Gustaf Adolf ku ninu ijamba baalu losan ojo 26 January 1947, ni Papa Oko-ofurufu Copenhagen ni Denmark.
Moses Adasu
Moses Orshin Adasu (ibi 1942) je oloselu omo orile-ede Naijiria to fi gba kan je Gomina Ipinle Benue tele.
Arne Tiselius
thumb|Arne Tiselius Arne Tiselius je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
William Giauque
William Francis Giauque (May 12, 1895 – March 28, 1982) je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Àdánidá
thumb|288px|Lightning strikes during the eruption of the [[Galunggung volcano in 1982]] thumb|288px|Much attention has been given to preserving the natural characteristics of [[Hopetoun Falls, Australia, while allowing ample access for visitors.]]
Otto Diels
Otto Diels je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Jiří Paroubek
Jiří Paroubek (born 21 August 1952) je Alakoso Agba orile-ede Tsẹ́kì Olómìnira tele.
Émile Derlin Zinsou
Ipa rẹ̀ nínú ìṣèlú lásìkò ìṣèjọba rẹ̀
Zinsou jẹ́ ìkan pàtàkì nínú àwọn olóṣèlú ilẹ̀ Dahomey tí wọ́n ẹgbẹ́ ìṣèlú akọ́kó Union Progressiste Dahoméenne (UPD) sílẹ̀ ní ilẹ̀ Dahomey. Ládokò náà, òun ni igbákejì ọ̀gbẹ́ni Sourou-Migan Apithy ní ọdún 1945, ó sì tún jẹ́ igbákejì olórí é ìgbìmọ̀ Aṣòfin ilẹ̀ Faranse. Ó tún jẹ́ igbákejì sí ilé aṣojú ṣòfin French Union láàrín ọdún 1947 sí 1953. Lásìkò yí, ẹgbẹ́ ìṣèlú UPD pín yẹ́lẹ-yẹ̀lẹ látàrí ẹ̀yà tí ọ̀gbẹ́ni Apithy, Hubart Maga àti Justin Ahomadégbé-Tomêtin léwájú wọn. Zinsou kò àwọn ìpín tókù sòdí pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ Ahomadégbé-Tomêtin's ati Bloc Populaire Africain láti da ẹgbẹ́ ìṣèlú [Union Démocratique Dahoméenne]] sílẹ̀. Ó sìnlú nílé ìgbìmọ̀ Aṣòfin àgbà nílẹ̀ Faranse gẹ́gẹ́ bí sẹ́nétọ̀ láàrín ọdún 1955 sí 1958. Lásìkò yí ni Zinsou ní ìbáṣepọ̀ tó gbópọn pẹ̀lú Léopold Sédar Senghor tí padà di àarẹ orílẹ̀-èdè Senegal Zinsou tún jẹ Mínísítà fún ètò ọrọ̀-ajé lásìkò "loi-cadre" tí ó jẹ́ àsìkò ìjàngbara ní ọdún 1958 sí 1959. Kò wu Zinsou kí àwọn ìlú amọ́nà tí ó wà lábẹ́ àwọn àmúnisìn Faranse, ìdí nìyí tí ó fi jẹ akọ̀wé fún ẹgbẹ́ Parti du Regroupement Africain (PRA) tí ó wà ní ìlú Dakar. Zinsou kúrò lẹ́yìn Apithy ní ọdún 1959 lẹ́yìn tí Apithy náà jáwọ́ nínú ìṣọ̀kan ilẹ̀ Mali tí ó jẹ́ ìkan lára àkọsílẹ̀ àwọn PRA. Lẹ́yìn tí ilé Dahomey gba òmìnira, Zinsou di aṣojú ilé Faransé. Ó di Mínísítà fún ọ̀rọ̀ ilẹ̀ òkèrè lábẹ́ ìṣèjọba Maga láàrín ọdún 1962 kí wọ́n tó yọ ọ́ kúrò láìrò tẹ́lẹ̀ ní ọdún 1962. Òun ni wọ́n yan gẹ́gẹ́ bí ọmọ oyè akọ̀wé gbogbo gbòò fún ilẹ̀ Faransé fún ìṣọkan ilẹ̀ Adúláwọ̀ ní ọdún 1964. Òun náà tún ni won fi ṣe olùdámọ̀ràn pàtàkì fún àwọn ìlú tí wọ́n wà ní ẹkùn Àríwá ilẹ̀ Adúláwọ̀ tí wọ́n ń sọ Faransé lórí Anglo-American Cooperation ní ìlú Paris. Zinsou tún di mínísítà fún ilẹ̀ òkèrè níparí oṣù Kejìlá ọdún 1965 sí 1967 lábẹ́ ìṣèjọba Christophe Soglo. Lẹ́yìn ìdìtẹ̀gbajọba 1967 coup àti mọ̀kàrúù ìbò 1968, Zinsou ni àwọn ọmọ ológun fa kalẹ̀ láti jẹ ààrẹ orílẹ̀-èdè náà ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù keje ọdún 1968, ìfàkalẹ̀ yí kọ́kó rújú nítorí wípé kò fẹ́ràn àwọn ológun rárá. Gẹ́gẹ́ bí ààrẹ, ó gbé òfin tí ó de kíkó èrú wọ orílẹ̀-èdè rẹ̀ lọ́nà àìtọ́, tí ó sì gbé ìgbésẹ̀ lórí gbígba owó orí kalẹ̀. Ìgbésẹ̀ yí bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ará ìlú ati àwọn ọmọ ológun nínú pẹ̀lú fún ìgbésẹ̀ ìjọba Zinsou. Látàrí ìgbésẹ̀ ìjọba rẹ̀ yí, olórí òṣìṣẹ́ ìjọba rẹ̀  Maurice Kouandété dìtẹ̀ gba ìjọba rẹ̀ ní ọjọ́ kẹwá oṣù kejìlá ọdún 1969, nígbà tí wọ́n yin ìbọn léra léra mọ́ ilé ìjọba tí awọn méjì nínú àwọn ẹ̀ṣọ́ rẹ̀ sì kú ní fọná-fọnṣu. Zinsou kò rí ju ìbò mẹ́ta lọ nínú ìdìbò gbogbo gbòò tí wọ́n ṣe ní ọdún 1970, ó sì kọ̀ láti dara pọ̀ mọ́ ìgbìmọ̀ ìjọba ààrẹ ilẹ̀ Benin. Dípò kí ó ṣe bẹ́ẹ̀, ó kò lọ sí ilẹ̀ Paris.
Ọ̀dà
thumb|right|200px|Ọ̀dà àwọ̀ ewé tó tigbẹ Ọ̀dà je adapo sisan, to le e so di sisan tabi to le e lemo.
Àdìjọ ìtanná
thumb|Agbára ìtanná.
George Akume
George Akume (bíI Ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀ Oṣù kejìlá Ọdún 1953) jẹ́ olóṣèlú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó jẹ́ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Benue tẹ́lẹ̀. Òhun ni ààrẹ Ile-igbimo Asofin Naijiria tí ó sì jẹ́ aṣojú fún abasoju Àríwá-ìwòorùn Benue láti Ọjọ́ Ọ̀kàndínlọ́gbọ̀n Oṣù karún Ọdún 2007. Ó jẹ́ aṣojú ní ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin lẹ́yìn tí ó wọlé látàrí ètò ìdìbò ti oṣù kẹrin ọdún 2007 lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú Action Congress of Nigeria.
Ìpínlẹ̀ Kwara
Ìpínlè kwárà ní ìjoba ìbílẹ̀ mérìndilógún, ìjoba ìpínlè ti ìwò oòrùn Ìlorin ni ènìyàn tó pòjù ,Won da ipinle kwara sile ni ojo ketadinlogbon 1967.
Glenn T. Seaborg
Glenn Theodore Seaborg (Glenn Teodor Sjöberg; April 19, 1912 – February 25, 1999) je onimo sayensi ara orile-ede Amerika to gba Ebun Nobel ninu Kemistri ni 1951.
Orin-ìyìn Orílẹ̀-èdè Paragúáì
je orin orile-ede
Bobby Benson
Bernard Olabinjo  Bobby  Benson (11 Oṣu Kẹrin ọdun 1922 - 14 May 1983) jẹ olutayo ati olorin ti o ni ipa pupọ lori ibi orin Nigeria n, ti n ṣafihan ẹgbẹ nla ati awọn ọrọ ara ilu Caribbean si [ [Highlife]] ara ti olokiki orin Iwọ -oorun Afirika. <orukọ ref = bobby>
Sístẹ̀mù Òrùn
Ọ̀nà ètò tòòrùn (solar system) je Òrùn ati awon ohun oke-orun ti o n yi ka.
Congo Free State
The loss of life and atrocities inspired literature such as Joseph Conrad's Heart of Darkness, and raised outcries, even from such upholders of the colonial mission as Winston Churchill. One view is that the forced labour system directly and indirectly eliminated 20% of the population.
European and U.S. reformers exposed the conditions in the Congo Free State to the public through the Congo Reform Association. Also active in exposing the activities of the Congo Free State was the author Arthur Conan Doyle, whose book The Crime of the Congo was widely read in the early 1900s. By 1908, public pressure and diplomatic manoeuvres led to the end of Leopold II's rule and to the annexation of the Congo as a colony of Belgium, known as the Belgian Congo.
God zij met ons Suriname
je orin orile-ede
Joseph Addison
frame|right|Joseph Addison, the "[[Kit-Cat Club|Kit-cat portrait", circa 1703–1712, by Godfrey Kneller.]]
Ike Nwachukwu
Ike Omar Sanda Nwachukwu (ojoibi September 1, 1940) jẹ́ ọmọ ológun tótifèyìntì àti olósèlú ará ilè Nàìjíríà tó di ọ̀pọ̀lọpọ̀ ipò mú ní ìjọba Nàìjírí̀a, ó di Alákòso Ọrọ òkèrè lẹ́ẹ̀mejì̀, Gómínà Ìpínlè Ímò àti Alágba nínú àwọn asojú Ilè-ìgbìmọ̀ Asòfin lati Ìpínlè Ábíá.
Chris Watson
je Alakoso Agba orile-ede Austrálíà tele.
Ìsúlẹ̀ Òòrùn
right|thumb|Isule Oorun Ìsúlẹ̀ Òòrùn (solar eclipse) n sele nigbati Òsùpá ba gba arin ile-aye ati oorun koja ti o si di ile-aye loju patapata tabi die lati ri oorun.
George Reid (olóṣèlú)
je Alakoso Agba orile-ede Austrálíà tele.
100 (nọ́mbà)
Ọgọ́rùún (100) je nọ́mbà àdábáyé to tele ókandinlọgọ́rùún (99) ti o si siwaju ókanlelọgọ́rùún (101).
Àsìá ilẹ̀ Panamá
Àsìá ilẹ̀ Panamá.
Owoye Andrew Azazi
Ogagun  Owoye Andrew Azazi (rtd) (1 February 1952 – 15 December 2012) je oga agba fun oro abo ara Naijiria to sise bi Oludamoran Abo Orile-ede fun Aare Goodluck Jonathan, o tun sise bi Oga awon Omose Ologun (CDS) ile Nigeria, ati Oga awon Omose Agbogun (COAS). Ki o to di oga awon omose agbogun, ohun lo je Alase Gbogbo Osise (GOC) Eka 1k Ile-ise Agbogun Naijiria to budo si Kaduna.
Bọ́lájí Akínyẹmí
Akínwándé Bọ́lájí Akínyẹmí tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹrin oṣù kìíní ọdún 1942 (January 4, 1942) jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n onímọ̀ sáyẹ́nsì, olóṣèlú ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà to di Alakoso Oro Okere Naijiria lati 1985 titi de opin 1987. Ohun ni Alaga National Think Tank.
D
da db dc dd de df dg dh di dj dk dl dm dn do dp dq dr ds dt du dv dw dx dy dz
Genevieve Nnaji
Genevieve Nnaji (, (tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹta oṣù karùn-ún ọdún 1979) jẹ́ ọmọ ìlú Mbaise ní Ìpínlè Ímò, lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà, jẹ́ òṣeré sinima-agbelewo ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà. Ní ọdún 2005, ó gba ẹ̀bùn Akedẹ́mì sinimá-àgbéléwò ilẹ̀ Áfíríkà gẹ́gẹ́ bí Òṣeré-bìnrin tó dárajùlọ.
Ìpínlẹ̀ Kogí
Àwọn olùgbé ìpínlẹ̀ Kogi láti bí ọ̀pọ̀ ọdún sẹ́yìn kúnfún àwọn oríṣiríṣi ẹ̀yà pẹ̀lú Ebira, Gbagyi, àti Nupe (pàápàá jùlọ Bassa Nge, Kakanda, àti ìdá-ẹ̀ya Kupa) ní àwọn gbàgede ìpínlẹ náà; Agatu, Basa-Komo, Idoma, Igala, àti Igbo ní ìlà-oòrùn; àti Yoruba (pàápàá jùlọ Okun, Ogori, Oworo, àti ìdá-ẹ̀ya Magongo) ní ìwọ̀ oòrùn.
Amadi Ikwechegh
Amadi Guy Ikwechegh (25 February 1951 - 10 November 2009) je omo ologun oju-omi orile-ede Naijiria to je yiyan si ipo Gomina Ipinle Imo lati 1986 de 1989 nigba ijoba ologun Ogagun Ibrahim Babangida.
Mizengo Pinda
Mizengo Kayanza Peter Pinda (ọjọ́ kejìlá oṣù kẹjọ ọdún 1948 ) jẹ́ olóṣèlú ará Tanzania tó ń ṣe alákóso àgbà ilẹ̀ Tansania láti Oṣù kejì ọdún 2008.
Àṣà ilẹ̀ Áfríkà
Ìtàn ati ẹsin
Oriṣiriṣi awọn itan-akọọlẹ Afirika lo wa: awọn itan ẹranko ati awọn itan-ọjọ-si-ọjọ. Awọn itan-akọọlẹ ẹranko jẹ iṣalaye diẹ sii si ere idaraya ṣugbọn tun ni awọn ihuwasi ati awọn ẹkọ si wọn. Awọn itan ẹranko ni deede pin si awọn itan ẹtan ati awọn itan ogre. Ninu awọn itan ẹranko, ẹranko kan yoo nigbagbogbo ni ihuwasi kanna tabi ipa ninu itan kọọkan, nitorinaa awọn olugbo ko ni lati ṣe aniyan nipa isọdi. Awọn ipa ti o gbajumọ fun diẹ ninu awọn ẹranko ni atẹle yii; Ehoro ni gbogbo igba ni onitan, oniwaye ati arekereke, nigba ti Ehoro maa n tan Agbabo je. Ogres ni o wa nigbagbogbo ìka, greedy ibanilẹru. Awọn ojiṣẹ ni gbogbo awọn itan ni awọn ẹiyẹ. Awọn itan-ọjọ-si-ọjọ jẹ awọn itan to ṣe pataki julọ, lai ṣe pẹlu awada, ti o ṣalaye igbesi aye ojoojumọ ati awọn ijakadi ti agbegbe Afirika kan. Àwọn ìtàn wọ̀nyí máa ń gba ìyàn, àsálà lọ́wọ́ ikú, ìbálòpọ̀, àti ọ̀ràn ìdílé, ní lílo fọ́ọ̀mù orin kan nígbà tí wọ́n ń sọ òpin ìtàn náà.
Willard Libby
Willard Libby je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Taliban
thumb|Àwon atako ìjọba ní ìlú Taliban.
James Scullin
James Henry Scullin  je Alakoso Agba orile-ede Austrálíà tele.
Ìpínlẹ̀ Plateau
Ojú ọjọ́
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé Ìpínlẹ̀ Jos wà ní àárín gbùngbùn òkè ọya, síbẹ̀ ojú ọjọ́ ibẹ̀ fanimọ́ra látàrí bí Oòrùn ríràn kò ṣe kí ń ju ìdá mẹ́tàlá sí ìdá méjìlélógún (13 - 22 °C) lọ. Bí ọyẹ́ bá mú ní àsìkò oṣù Kejìlá sí oṣù kejì ọdún, ojú ọjọ́ wọn yóò tutù mìnìjọ̀. Pẹ̀lú bí oru ṣe ma ń mú lásìkò ọ̀gbẹlẹ̀, Ìpínlẹ̀ Jos ma ń tutù ní tìrẹ̀ ni. Rírọ̀ òjò ní Ìpínlẹ̀ yí ma ń le ju ara wọn lọ ju ti bí a ṣe ri nínú àtẹ yí 131.75 cm apá àríwá 146 cm Ìpínlẹ̀ plateau, bí ó ṣe jẹ́ wípé ọwọ́ òjò ma ń le níagbègbè yí làsìkò òjò. Bí ojú ọjọ́ ìpínlẹ̀ yí ti rí ni ó jẹ́ kí àdínkù bá àwọn oríṣiríṣi àjakálẹ̀ àrùn ní ìpínlẹ̀ náà yàtọ̀ sí bí a ti ń ri ní àwọn ìpínlẹ̀ tí ó múlé tì wọ́n. Ìpínlẹ̀ Jos tún jẹ́ orísun iṣàn omi] fún àwọn odò ìpínlẹ̀ tí ó múlé tiwaọ́n bíi: [[Kaduna, Gongola, Hadeja àti odò Damaturu rivers. lásìkò ọ̀gbẹlẹ̀.
Dana Delany
Dana Welles Delany (ojoibi March 13, 1956) je osere, filmu, ere ori itage, ati telifisan ara Amerika.
Anike Agbaje-Williams
Anike Agbaje-Williams (ojoibi 23 October, 1936 ) je oniroyin, olukede ati olootu eto telifisan ati redio ara Naijiria
Lawan Gwadabe
Lawan Gwadabe je omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Niger tele.
Earle Page
je Alakoso Agba orile-ede Austrálíà tele.
Ìràwọ̀
thumb|right|300px|The [[Pleiades (star cluster)|Pleiades, an open cluster of stars in the constellation of Taurus. NASA photo]] Ìràwọ̀ je agbajo plasma to n tan yindinyindin. Awon irawo korapo lati di galaksi.
Bhumibol Adulyadej
Bhumibol Adulyadej (Royal Institute: Phumiphon Adunyadet; ภูมิพลอดุลยเดช, ;) (bíi ní Ọjọ́ karún Oṣù kejìlá Ọdún 1927 - 13 october 2016) jẹ́ Ọba ní ilẹ̀ Thailand. Wọ́n mọ̀ọ́ sí "eni Olokiki" (Thai: มหาราช, Maharaja), wọ̀n tún mọ̀ọ́ bi Rama Ekesan. Ó ti wà lórí ìtẹ́ lati Ọjọ́ kẹsán Oṣù kẹfà Ọdún 1946, ohun ni ọba tó pẹ́ jùlo láyé lọ́wọ́lọ́wọ àti ọba to wà lórí ìtẹ́ jùlọ]] nínú ̀itàn Thailand.
J
ja jb jc jd je jf jg jh ji jj jk jl jm jn jo jp jq jr js jt ju jv jw jx jy jz
Arthur Fadden
Sir Arthur William Fadden je Alakoso Agba orile-ede Austrálíà tele.
Gbòngbò alágbáraméjì
Ninu imo isiro gbòngbò alágbáraméjì tabi gbongbo ìlọ́poméjì (square root) fun nomba x je nomba r ti yio je r^2=x tabi pe nomba r ti alagbarameji re (ti a ba so di pupo pelu ara re) je x.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Igbo-Eze
Agbegbe Ijoba Ibile Ariwa Igbo-Eze je ijoba ibile ni Ipinle Enugu towa ni Nigeria. Ibujoko re wa ni ilu Enugu-Ezike.
Ìṣeọ̀rọ̀àsìkò
Ìṣeọ̀rọ̀àsìkò ni sayensi tito awon isele gegebi wo se sele ninu asiko, bi lilo asiko oriila. O tun je "wiwa bi isele se sele seyin".
Ben Chifley
je Alakoso Agba orile-ede Austrálíà tele.
.kh
.kh ni amioro orile-ede ti top-level domain lori Internet(ccTLD) fun Cambodia.
Ilẹ̀ọbalúayé Rómù Apáìlàoòrùn
Despite the eventual recovery of Constantinople and re-establishment of the Empire in 1261, under the Palaiologan emperors, Byzantium remained only one of many rival states in the area for the final two centuries of its existence. However, this period was the most culturally productive time in the Empire. Successive civil wars in the 14th century further sapped the Empire's strength, and most of its remaining territories were lost in the Byzantine–Ottoman Wars, which culminated in the Fall of Constantinople and the conquest of remaining territories by the Ottoman Empire in the 15th century.
Camillo Benso, conte di Cavour
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Stuttgart
thumb|Stuttgart (2007) je ilu ni orile-ede Jẹ́mánì.
P
right|P
pa pb pc pd pe pf pg ph pi pj pk pl pm pn po pp pq pr ps pt pu pv pw px py pz
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ilaje
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìlàjẹ jẹ́ ìjọba-ìbílẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Òǹdó tó wà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Olú-ìlú rẹ̀ gúnwà sí ìlú Igbokoda. Àwọn Ìlájẹ jẹ́ ẹ̀yà tí ó dá yàtọ̀ tí wọ́n ṣẹ̀ sí etídò àwọn ẹ̀yà elédè Yorùbá tí wọ́n tàn yíká etí odò ìpínlẹ̀ Òndó, Ògún, Èkó, àti Delta.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ijebu-Ode
Agbegbe Ijoba Ibile Ijebu-Ode je ijoba ibile ni Ipinle Ogun to wa ni Naijiria.
.kr
.kr je ti orile-ede Guusu Korea.
George Porter
George Porter je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Boeing 787
Boeing 787
Daniel Saror
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikeja
wa ni Naijiria
Abubakar Mahdi
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Ronald George Wreyford Norrish
thumb|Ronald George Wreyford Norrish Ronald George Wreyford Norrish je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Adaba
Ẹní deérú leérú ma tọ̀ dandan
Òkè ìlá nilé bàbáà rẹ 105
Tommaso Tittoni
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikole
Agbegbe Ijoba Ibile Ikole je ijoba ibile ni Ipinle Ekiti towa ni Nigeria. Ibujoko re wa ni ilu Ikole-Ekiti.
Hanover
thumb|Neues Rathaus, Hannover. je ilu ni orile-ede Jẹ́mánì.
Ùgándà
Uganda (Yuganda ni awọn ede Ugandan), ti ijọba olominira ti Uganda (Swahili: Jamhuri ya Uganda[11]), jẹ orilẹ-ede ti ko ni ilẹ ni Ila-oorun Afirika. Orilẹ-ede naa ni bode si ila-oorun nipasẹ Kenya, si ariwa nipasẹ South Sudan, si iwọ-oorun nipasẹ Democratic Republic of Congo, si guusu-iwọ-oorun nipasẹ Rwanda, ati si guusu nipasẹ Tanzania. Apa gusu ti orilẹ-ede pẹlu ipin idaran ti adagun Victoria, ti o pin pẹlu Kenya ati Tanzania. Uganda wa ni agbegbe Awọn Adagun Nla Afirika. Uganda tun wa laarin agbada Nile ati pe o ni oriṣiriṣi ṣugbọn gbogbo oju-ọjọ equatorial ti a yipada. O ni olugbe ti o to miliọnu 46, eyiti 8.5 milionu ngbe ni olu-ilu ati ilu nla ti Kampala.
Itan
Diẹ ninu awọn Luo yabo si agbegbe Bunyoro ti wọn si darapọ mọ awujọ Bantu nibẹ, ti o ṣeto ijọba Babiito ti Omukama (alaṣẹ) lọwọlọwọ ti Bunyoro-Kitara.[20]
Ijọba Gẹẹsi ṣe adehun ile-iṣẹ Imperial British East Africa Company (IBEAC) lati ṣe adehun awọn adehun iṣowo ni agbegbe ti o bẹrẹ ni ọdun 1888.[26]
UPC de ipo giga ni opin ọdun 1964 nigbati adari DP ni ile igbimọ aṣofin, Basil Kiiza Bataringaya, kọja ilẹ ile igbimọ aṣofin pẹlu awọn ọmọ ile-igbimọ marun miiran, ti o fi DP silẹ pẹlu awọn ijoko mẹsan nikan. Inu awọn ọmọ ile igbimọ aṣofin DP ko dun ni pataki pe ikorira ti olori wọn, Benedicto Kiwanuka, si Kabaka n ṣe idiwọ awọn aye wọn lati fi ẹnuko pẹlu KY.[45] Awọn ẹtan ti awọn abawọn ti yipada si ikun omi nigbati awọn ọmọ ẹgbẹ KY 10 kọja ilẹ nigbati wọn rii pe iṣọpọ deede pẹlu UPC ko le ṣee ṣe mọ. Awọn ọrọ ifarabalẹ ti Obote kaakiri orilẹ-ede n gba gbogbo niwaju rẹ, ati pe UPC n bori fere gbogbo idibo agbegbe ti o waye ati jijẹ iṣakoso rẹ lori gbogbo awọn igbimọ agbegbe ati awọn aṣofin ni ita Buganda.[46] Idahun lati ọdọ Kabaka jẹ odi - boya akoonu ni ipa ayẹyẹ rẹ ati aami aami ni apakan orilẹ-ede rẹ. Sibẹsibẹ, awọn iyapa nla tun wa laarin aafin rẹ ti o jẹ ki o ṣoro fun u lati ṣe adaṣe daadaa si Obote. Ni akoko Uganda ti di ominira, Buganda “jẹ ile ti o pin pẹlu awọn ologun awujọ ati ti iṣelu”[47] sibẹsibẹ awọn iṣoro wa ni pipọnti inu UPC. Bi awọn ipo rẹ ti n pọ si, awọn ẹya, ẹsin, agbegbe, ati awọn anfani ti ara ẹni bẹrẹ si mì ẹgbẹ naa. Agbara ti ẹgbẹ ti o han gbangba ti bajẹ ni ọna ti o nipọn ti awọn ija ẹgbẹ ni aarin ati awọn ẹya agbegbe. Ati nipasẹ ọdun 1966, UPC ti ya ara rẹ ya. Awọn ija naa tun pọ si nipasẹ awọn tuntun ti o ti kọja ilẹ ile igbimọ aṣofin lati DP ati KY.[48]
Iwa ti ẹya ti iṣelu Uganda tun n farahan ni ijọba. UPC ti o ti jẹ ẹgbẹ orilẹ-ede tẹlẹ bẹrẹ si ya pẹlu awọn ila ẹya nigba ti Ibingira koju Obote ni UPC. Ìpín ẹ̀yà “Àríwá/ Gúúsù” tí ó ti hàn gbangba nínú ètò ọrọ̀ ajé àti láwùjọ nísinsìnyí ti fìdí ara rẹ̀ múlẹ̀ nínú ìṣèlú. Obote yi ara rẹ ka pẹlu awọn oloselu ariwa julọ - A. A. Neykon, Felix Onama, Alex Ojera - nigba ti awọn alatilẹyin Ibingira ti wọn mu ati sẹwọn pẹlu rẹ, paapaa lati Gusu - George Magezi, B. Kirya, Matthias Ngobi. Ni akoko, awọn ẹgbẹ meji gba awọn aami eya - "Bantu" (eyiti o jẹ apakan Gusu Ibingira) ati "Nilotic" (eyiti o jẹ ẹya Northern Obote). Èrò náà pé ìjọba ń bá àwọn Bantu jagun tún pọ̀ sí i nígbà tí Obote mú tí ó sì fi àwọn minisita Bantu tí wọ́n jẹ́ alátìlẹyìn Ibingira sẹ́wọ̀n.[51]
Yoweri Museveni ti jẹ aarẹ lati igba ti awọn ọmọ ogun rẹ ti bori ijọba iṣaaju ni Oṣu Kini ọdun 1986.
Ni 20 Kínní 2011, Igbimọ Idibo Uganda sọ pe Aare ti o wa ni ipo Yoweri Kaguta Museveni ni oludibo ti o ṣẹgun ti awọn idibo 2011 ti o waye ni 18 Kínní 2011. Awọn alatako sibẹsibẹ, ko ni itẹlọrun pẹlu awọn esi, ti o da wọn lẹbi bi o kún fun ẹtan ati ẹtan. . Gẹgẹbi esi ti oṣiṣẹ naa, Museveni bori pẹlu ida mejidinlọgọta ninu awọn ibo. Eyi ni irọrun gbe olutaja ti o sunmọ julọ, Besigye, ti o ti jẹ oniwosan Museveni ti o si sọ fun awọn onirohin pe oun ati awọn alatilẹyin rẹ “fifẹ palẹ” abajade naa bakanna bi ofin ailopin ti Museveni tabi eyikeyi eniyan ti o le yan. Besigye fikun pe awọn idibo ti o ni ilodisi yoo daaju si adari aitọ ati pe o wa si awọn ara Uganda lati ṣe itupalẹ eyi. Aṣoju Ifojusi Idibo ti European Union royin lori awọn ilọsiwaju ati awọn abawọn ti ilana idibo Uganda: "Ipolongo idibo ati ọjọ idibo ni a ṣe ni alaafia. ti awọn ara ilu Ugandan ti a ko ni ẹtọ.”[65]
Agbègbè
1,465 / 5,000
Francisco Antonio Pinto
thumb|Francisco A Pinto je Aare orile-ede Tsile tele.
Paolo Boselli
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Àsìá ilẹ̀ Pọ́rtúgàl
thumb je asia orile-ede Portugal.
Àsìá ilẹ̀ San Màrínò
je asia orile-ede
.lk
.lk je ti ile Sri Lanka
.lc
.lc ni amioro orile-ede lori Internet ti top-level domain (ccTLD) fun Saint Lucia.
Rọ́síà
Rọ́síà (, Росси́я, Rossiya) tabi orile-ede Ìparapọ̀ Rọ́sìà (Российская Федерация, ), je orileijoba ni apaariwa Eurasia. O je orile-ede olominira sistemu aare die alasepapo to ni ipinle ijoba 83. Rosia ni bode mo awon orile-ede wonyi (latiariwaiwoorun de guusuilaorun): Norway, Finland, Estonia, Latvia, Lithuania ati Poland (lati egbe Kaliningrad Oblast), Belarus, Ukraine, Georgia, Azerbaijan, Kazakhstan, Saina, Mongolia, ati North Korea. O tun ni bode omi mo Japan (lati egbe Okun-omi Okhotsk) ati Amerika (lati egbe Bering Strait).
Àsìá ilẹ̀ Slofákíà
thumb je asia orile-ede
Giuseppe Pella
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Dresden
Dresden (Drježdźany) ni oluilu ipinle Free State of Saxony ni orile-ede Jẹ́mánì.
Àsìá ilẹ̀ Túrkì
Àsìá ilẹ̀ Túrkì je asia orile-ede Turki
Patrick Manning
Patrick Augustus Mervyn Manning (ojoibi 17 August 1946) je oloselu ati Alakoso Agba kerin ati ikefa orile-ede Trinidad ati Tobago tele, bakanna tele ohun lo je olori egbe oselu People's National Movement (PNM). O di Alakoaso Agba lati 17 December 1991 de 9 November 1995 ati lati 24 December 2001 titi di 26 May 2010. O tun je Olori Olodi lati 1986 de 1990 ati from 1995 to 2001. Ohun nlo je olori egbe oloselu PNM lati 1987 de 2010. O gba eko bi aseorooriile, Manning ti je bi Omo Ileasofin fun agbegbe Ilaorun San Fernando lati 1971, loni ohun ni omo Ile awon Asoju to wa nibe pejulo.
Kurt Gödel
Godel je olokiki fun awon aronuse tikolepari, to tejade ni 1931 ni igba to je omo odun 25, odun kan pere leyin igba to pari eri olukoni ni Yunifasiti ilu Vienna. Aronuse tikolepari eyi to gbajumoju so pe fun irukiru sistemu alagbekale ton...
Adamu Augie
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Mohamed Ghannouchi
Mohamed Ghannouchi (محمد الغنوشي, ojoibi 18 August 1941) ni Alakoso Agba ekejilelogbon orile-ede Tunisia, ipo to wa lati 17 November 1999.
Francesco Cossiga
je Aare ati Alakoso Agba ile Italia tele.
William Lipscomb
William Lipscomb je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Ẹ̀wù Àgbà
Wọ́n jí orí Olókun lọ.
Shehu Shagari
Ìgbé yawo
Shehu Shagari Fẹ́ ìyàwó Mẹta:Amina, Aisha, àti Hadiza. Shagari bí ọmọ púpò lára wọn ni:Muhammad Bala Shagari àti Aminu Shehu Shagari. Ní Ọdún 2001 Ọjọ́ kẹfà dín ni ọgbọ́n ,Ìyàwó rè Aisha Shagari, kú ní ilé ìwòsàn kàn ní Lọ dòní íLẹ́yìn sì kí nesi kékeré gan.Àìsàn Covidi ni ó pá Ìyàwó Shehu Shagari Ní ọdún 2021.
Ààrẹ ilẹ̀ Nàìjíríà
Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Olómìnira Ìjọba Àpapọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà (President of the Federal Republic of Nigeria) tàbì Ààrẹ ilẹ̀ Nàìjíríà lásán ni olórí orílẹ̀-èdè àti olórí ìjọba Orílẹ̀-èdè Olómìnira Ìjọba Àpapọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà. Ààrẹ ilẹ̀ Nàìjíríà náà tún ni Aláṣẹ pátápátá àwọn ológun Nàìjíríà. Àwọn ará Nàìjíríà ún dìbò yan ààrẹ fún ọdún mẹ́rin. Àwọn ipò ààrẹ, àwọn agbára, àti àwọn oyè olórí orílẹ̀-èdè àti olórí ìjọba jẹ́ dídàpọ̀ sí ipò ààrẹ lábẹ́ Òfin-Ibágbépọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà odún 1979. Ààrẹ lọ́wọ́lọ́wọ́, Bola Tinubu, bọ́ sí orí àga ní May 29, 2023, gẹ́gẹ́bí ààrẹ 16k Orílẹ̀-èdè Olómìnira Ìjọba Àpapọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà.
Arnaldo Forlani
, (8 Oṣu kejila ọdun 1925 - 6 Oṣu Keje 2023) jẹ oloselu Ilu Italia ati ọmọ ilu ti o ṣiṣẹ bi Alakoso Agba ile Italia lati 18 Oṣu Kẹwa Ọdun 1980 si 28 Oṣu Karun ọdun 1981.
Adegoke Adelabu
Ibẹ̀rẹ̀ ayé rẹ̀
Adélabú tí a bí sínú ẹbí ọ̀gbẹ́ni Sanusi Aṣiyanbí ati abilékọ Awujola Adélabú. ní ọdún 1915. Ìyá Adélabú ni ó jẹ́ ìyàwó kejì nílé ọmọ rẹ̀ tí ó sì ṣílẹ̀ wọ̀ lẹ́yìn ìgbà diẹ̀ tí ó bí Adégòkè tan, èyí ni ó mú kí ẹ̀gbọ́n Ìyá rẹ̀ ó gbà á tọ́. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alàkalẹ̀ọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti C.M.S. ní Kúdẹtì nígboro ìlú Ìbàdàn láàrín ọdún 1925-1929, tí ó sì kàwé gba Standard IV àti V ní C.M.S. Central school, Mapo. Lóòtọ́ Musulumi ni oun àti ẹbí rẹ̀, amọ́ ọ̀dọ̀ Àbúrò bàbá rẹ̀ tí ó gbé lọ́dọ̀ rẹ̀ mu lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ tí ó jẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ ẹlẹ́sì Kìrìstẹ́nì ní ìlú Ìbàdàn, tí ó sì gba ìwé-ẹ̀rí ilé-ẹ̀kó náà tí fi lè wọ ilé-ẹ̀kọ́ CMS. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Government College ti ìlú Ìbàdàn láàrín ọdún 1931 sí ọdún 1936 gẹ́gẹ́ bí aṣojú akẹ́kọ̀ọ́ inú ọgbà. Ní ọdún 1936, Adélabú wọ ilé-ẹ̀kọ́ Yaba Higher College, lẹ́yìn èyí, ó rí ètò ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ gbà lọ́wọ́ ilé-iṣẹ́ UAC láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa imọ̀ okòwò. Láìpẹ́, Adélabú kúrò nílé ẹ̀kọ́ lẹ́yìn oṣù mẹ́fà tí wọ́n fun ní ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́. Ọkàn nínú àwọn akọ́ṣẹ́-mọṣẹ́ tí ó ti mọ̀ ri ní ilé-iṣẹ́ kòkó tí ó tún jẹ́ ọ̀gá àgbà ní ilé-iṣẹ́ UAC fun ní iṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí amúgbá-lẹ́gbẹ̀ẹ́ adarí àgbà ilé-iṣẹ́ wọn ní ìlú Ìbàdàn. Lẹ́yìn tí ó de ibẹ̀, Adélabú gbé ìgbésẹ̀ bí ilé-iṣẹ́ ṣe lè máa to kókó lọ́nà ará ọ̀tọ̀, ìgbésẹ̀ yí sì ni ó jẹ́ kí ó ri ìgbéga sípò igbákejì adarí lẹ́ka ìtajà. Adélabú kúrò ní ilé-iṣẹ́ UAC ní ọdún 1937 láti dara pọ̀ mọ́ iṣẹ́ owó kòkó títà fúnra rẹ̀, láìpẹ́, ó di lààmì-laaka nínú iṣẹ́ òwò kòkó rẹ̀. Lẹ́yìn tí ó di gbajúmọ̀ níbi iṣẹ́ rẹ̀ tán ni ó bẹ̀rẹ̀ ní ń wá iṣẹ́ ìjọba. Ó di olùbẹ̀wò agbà fún ohun ọ̀gbìn ní ọsún 1939. Ó ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ilé-iṣẹ́ UAC títí di ọdún 1945, Adélabú sì kúrò ní ilé-iṣẹ́ náà nígbà tí Richardson kúrò ní ilé-iṣẹ́ UAC. . Lẹ́yìn èyí, Adélabú pa gbogbo owó tí ó ti rí kó jọ ní ó papọ̀ tí ó fi da òwò òwú sílẹ̀ pẹ̀lú Levantine ní ilẹ̀ Ìbàdàn.
Illinois
Ipinle Illinois wa ni orile-ede Amerika.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikwerre
Agbegbe Ijoba Ibile Ikwerre je ijoba ibile ni Ipinle Rivers ni Naijiria. Ibujoko re wa ni Isiokpo
Walter Gilbert
Walter Gilbert je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Paul Berg
Paul Naim Berg (ojoibi June 30, 1926 ni Brooklyn, New York, I.I.A) je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Enrico De Nicola
je Aare orile-ede Italia tele.
Giovanni Gronchi
je Aare orile-ede Italia tele.
Aaron Klug
Aaron Klug je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Giuseppe Saragat
je Aare orile-ede Italia tele.
Kansas
Ipinle Kansas je ikan ninu ipinle awon ipinle adota ni orile-ede Amerika.
Yunifásítì ìlú Èkó
Yunifásítì ìlú Èkó (University of Lagos tàbí Unilag) jẹ́ yunifásítì ìjọba àpapò ni Naijiria tó bùdó si ilu Èkó.
Àsìá ilẹ̀ Kòréà Gúúsù
je asia orile-ede
Ọdún Iléyá
Ní ọdún 1991, Sheikh Dr. Abu-Abdullah Adélabú ṣe àlàyé nípa Ọdún Iléyá ní orí Ẹ̀rọ-sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ Rẹ́díò Abùjá wípé Ọdún Iléyá jẹ́ àjọ̀dún ìfi-ẹ̀mí-ìmọorè-hàn, Ọlọ́hun ní kí Ibrahim ó ṣe láti fi ẹ̀mí-ìmọ́orè hàn èyí tí ó sí fí ọmọ rẹ̀ Ishmael sílè fún ìfi ẹ̀mí-ìmọ́orè hàn sí Ọlọ́run tí ó ṣe àdéhùn fún pé bí oun Ibrahim bá bímọ nínú ogbó pé òun yóò fí ọmọ náà jọ́sín fún Ọlọ́run.
Nínú wàásí Sheikh náà tí í ṣe ọmọ-bibi orílẹ̀-èdè Nàìjíríà gbo lórí ètò àjọ̀dún ọdún tí òṣìṣẹ́ àgbà Mùsùlùmí Àlàájíaji Gúrúrángà ṣe olóòtú àti olú-gbàlẹjọ̀ lórí ẹ̀rọ-sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ náà wípé, fífi ọmọ bíbí Ibrahim sílè kì ì ṣe rírú ẹbọ. Sheikh Adélabú tí àwọn ọmọ lẹ́hìn rẹ̀ ń ṣe ìgbéjáde Ẹ̀ṣín isilaamu.Com láti pàṣẹ ilé-èkó Ìsìlàámù Awqaf Africa ní Ìlú London ṣé àlàyé ní èdè Yorùbá lórí ẹ̀rọ Rédíò Abùjá wípé ìdánwò ní Ọlọ́hun ṣe fún Ànọ́bì ibrahim láti ṣe Ìfi- rinlẹ̀ jíjẹ olúsìn-rere, olótìitọ̀, olódodo àti olumọ̀- oore.
Onímímọ̀ Yorùbá yíì ṣe ìtumò àwọn ẹsẹ- ọ̀rọ̀ nínú kúránì báyìí wípé :
"Báyìí náà ní Àwa sí pé òun: "Ìwọ Ibrahim o!"
Ile Oluji
Ètò -ọrọ̀-ajé
Ile-Oluji jẹ́ ìlú tí ó fàyè gba ètò- ọ̀gbìn. Ó jẹ́ ọkàn lára ìlú tí ó ń ṣe kòkó jù lọ ní orílè-èdè Nàìjíríà tí ó sì ń gbé e lọ sí àwọn orílè-èdè mìíràn .ẹ̀gẹ́, iṣu, àgbàdo, àti epo pupa jẹ àwọn ohun ọgbìn tí àwọn àgbè ìlú yìí tún máa ń tẹpele mọ́. Ilé-iṣẹ́ tó ṣe pàtàkì jù ní ìlú yìí ni Cocoa Products Ile-Oluji Limited. Ó ní ọkàn nínú àwọn ilé-iṣẹ́ tó máa ń ṣe kòkó jù lọ ní ìwọ̀-oòrun Áfíríkà. Àwọn òhun tí ilé iṣẹ́ yìí ń ṣe ni Cocoa Powder, Cocoa Cake, Cocoa Butter àti Cocoa Liquor èyí tí wọ́n tà fún àwọn oníbàárà wọn. Lára àwọn oníbàárà wọ́n ni Promasidor Nigeria, Nestle, Fan Milk, Indcresa Productos Del  Cacao ní Spain àti Theobroma B.V ní Netherlands. Oluji Pure Cocoa Powder jẹ́ ọ̀kan lára ohun tí ilé-iṣẹ́ yìí ṣe.
Ìtàn Ilé-Ifẹ̀
Afúruru bí ọyẹ́.
Ìpínlẹ̀ Kébbí
Ìpínlẹ̀ Kébí tí ìfohùnpè rẹ̀ lèdè Hausa àti àwọn èxè míràn ń jẹ́ (Jihar Kebbi; Fulfulde: Leydi Kebbi 𞤤𞤫𞤴𞤣𞤭 𞤳𞤫𞤦𞥆𞤭) jẹ́ ìkan lára àwọn ìpínlẹ̀ tí ó wà ní apá òkè ọya àti ìkan lára àwọn ìpínlẹ̀ mẹ́rìndínlógójì tí wọ́n wà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ìpínlẹ̀ pààlà pẹ̀lú àwọn ìpínlẹ̀ míràn bíi: Ìpínlẹ̀ Sokoto, Ìpínlẹ̀ Zamfara Ìpínlẹ̀ Niger àti orílẹ̀-èdè olómìnira Benin. Wọ́n ṣẹ̀dá Ìpínlẹ̀ yí látara Ìpínlẹ̀ Sokoto ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n.oṣù kẹjọ ọdún 1991, tí wọ́n sì sọ olú-ìlú ìpínlẹ̀ náà ní Birnin Kebbi. Of the 36 states of Nigeria, Kebbi is the tenth largest in area and 22nd most populous, with an estimated population of about 4.4 million as of 2016. Orúkọ ìnagijẹ ìpínlẹ̀ náà á ma jẹ́ ilẹ̀ ẹ̀tọ́ (land of equity]] Bí a bá ní kí á wo ilẹ̀ ìpínlẹ̀ náà, ìpínlẹ̀ yí jẹ́ ilẹ̀ igbó tí òjò sì ma ń rọ̀ níbẹ̀ dára dára. Lára àwọn ohun tó mú ìpínlẹ̀ yí yàtọ̀ sí àwọn ìpínlẹ̀ tó yiká ni wípé oní iṣàn omi odò tí ó ń bọ̀ láti Ìpínlẹ̀ Sokoto tí omi náà sì ṣàn lọ sí inú adágún odò Kainji. Lára àwọn àrà tí ó tún wà ní ìpínlẹ̀ yí náà ni àwọn ẹja àràmàndà tí àwọn apẹja ma ń pa lásìkò ọdún ẹja Argungu, bákan náà ni àwọn ẹranko bí erinmilókun, erin igbó ati àwọn ẹranko bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ pe sí jùlọ.
Ìtàn Ilé-Ifẹ̀
Àdìmú kùtù wẹ̀
Among the wives of Odùduwà were Atiba, Omitoto and Olókun. He had children by many of them. The children set up Obaship and Chieftaincy institutions in the various parts of Yorùbá land
Àwọn ọmọ Odùduwà tó kù lẹ́yìn Olówu ni Aláketu ti Kétu, Ọba Ìbíní, Ọ̀ràngún ilé Ìlá, Onísábé ti ilẹ̀ Sábẹ́, Olúpópó tí í ṣe ọba Pópó àti Ọ̀rányàn. Ìtàn tó tọ́ka sí Ọ̀kànbí gẹ́gẹ́ bí ọmọ kan ṣoṣo tí Odùduwà bí náà gbà pé Ọ̀ràńyàn ni àbígbẹ̀yìn ọ̀kànbí. Nígbà tí bàbá wọn kú. Ọ̀rányàn kò sí nílé, àwọn ẹ̀gbọ́n rẹ̀ sì pín gbogbo dúkìá bábá wọn mọ́ ọwọ́, ilẹ̀ nìkan ni wọ́n fún un. Ó gba ilẹ̀ tí wọ́n pín fún un, ó sì sọ ọ́ di dandan fún àwọn ẹ̀gbọ́n rẹ̀ láti máa san ìsákọ́lẹ̀ lórí ilẹ̀ náà. Èyí mú kí ó di olówó, alágbára àti olókìkí láàrin àwọn ẹ̀gbọ́n rẹ̀. Johnson (1921:8) jẹ́rì í sí èyí pé; Ọ̀rányàn was the youngest of Odùduwà’s grandchildren, but eventually, he became the richest and most renowned of them all.
(Ọ̀rányàn ni abigbẹyin nínú àwọn ọmọ-ọmọ Odùduwà, ní Ìkẹyìn, ọrọ̀ àti òkìkí rẹ̀ tayọ tí gbogbo wọn)
Biafra
Àwọn ìlú bí Haiti, Ivory Coast, Tanzania àti Zambia ni wọ́n rí Biafra bí orílẹ̀-èdè tó kẹ́sẹ járí ṣùgbọ́n àwọn orílẹ̀-èdè yòókù tí kò mọ̀ wọ́n lábẹ́ òfin pèsè ìrànwọ́ ọlọ́gbọ́n ìṣèlú àgbà tàbí ajẹmọ́ ológun fún Biafra, lára wọn ni France, Spain, Portugal, Norway, Israel, Rhodesia, South Africa àti Vatican City. Biafra gba ìrànwọ́ láti ọ̀dọ̀ àwọn àjọ tí kò rọ̀gbọ̀ lé ìjọba, lára wọn ni Joint Church Aid, àwọn ajaguntà ilẹ̀ òkèèrè, Holy Ghost Fathers of Ireland, bẹ́ẹ̀ sì ni pẹ̀lú ìdarí wọn Caritas Internationals àti àwọn ètò ìrànwọ́ Àgùdá tí U. S, bákan náà ni ìdásílẹ̀ San Frontieres wáyé gẹ́gẹ́bí èsì sí ìyà náà.
John Polanyi
John Charles Polanyi, (ojoibi January 23, 1929) je asiseogun ara Kanada  to gba Ebun Nobel ninu Isiseogun ni 1986 fun iwadi re nipa isiseimurin ologun.
Tzannis Tzannetakis
je Alakoso Agba orile-ede Griisi tele.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ingawa
wa ni Naijiria
Àsìá ilẹ̀ Láọ̀s
right|thumb|200px thumb|200px|Flag of the [[Kingdom of Laos (1952-1975).]] right|thumb|200px|Flag of Laos as a [[History of Laos to 1945#French Laos|French colony]] right|thumb|200px|compare the Thai flag from 1855-1916 Asia ile Laos je asia orile-ede Laos.
Charles J. Pedersen
Charles J. Pedersen je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Àsìá ilẹ̀ Oman
je asia orile-ede
Yulia Tymoshenko
Yulia Volodymyrivna Tymoshenko (Юлія Володимирівна Тимошенко,, omo Grigyan ; ojoibi November 27, 1960) je oloselu ara orile-ede Ukraine. O je Alakoso Agba ile Ukrein lati January 24 de September 8, 2005, ati lekansi lati December 18, 2007 titi di March 4, 2010.
Karl Marx
Tíọ́rì Ìfojú-ìtàn-ìgbesi-ayé òǹkọ̀wé-wò Ojú-Ìwé 27-28.
Tíọ́rì mìíràn tí ó tún ṣe pàtàkì ni tíọ́rì tí ó ń sọ̀rọ̀ nípa ìtàn ìgbésí ayé òǹkọ̀wé. Ohun tí tíọ́rì yìí sọ nip é láti ṣe àtúpalẹ̀ iṣẹ́ ọnà kan, ó ṣe pàtàkì láti mọ irú ẹni tí ó ṣe náà, ìtàn ìgbésí ayé rẹ̀ àti àwọn ǹkan mìíràn tó kó ipa pàtàkì kí ẹni náà tó dáwọ́ lé iṣẹ́ náà àti ohun tí ó mú kí ó gbé iṣẹ́ náà gba ìlànà tí ó gbé e gbà.
Àsìá ilẹ̀ àwọn Filipínì
Àsìá ilẹ̀ àwọn Filipínì je asia orile-ede
Joshua Adagba
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 2003 de 2007.
Àsìá ilẹ̀ Sri Lanka
je asia orile-ede
Mohandas Karamchand Gandhi
Mohandas Karamchand Gandhi (ojo ibi 2 October, 1869 - 30 January, 1948) je omo ile India
Georgios Kountouriotis
thumb|200px|right|Aworan aduroya Georgios Kountouriotis.
James Kolawole
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 2003 de 2007.
Bhisho
thumb|Bhisho
Dean Barrow
thumb|Alakoso agba Belizean, Dean Barrow ni ìlú Londonu, ọjọ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 2013
Harmonic Vector Excitation Coding
ni ona igekurupapo faili fun lilo ninu Komputa.
1 E10 m²
Definition: "1 E+10 m²" = 10^{10} m²
Enhanced Variable Rate Codec
ni ona igekurupapo faili fun lilo ninu Komputa.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B1
3.	Beam: v. ‘ràn’ The sun beamed through the cloud; Oòrùn ràn gba inú kùrukùru kọjá.
Ella Fitzgerald
Ella Jane Fitzgerald  (April 25, 1917 – June 15, 1996), to je mi mo bi "First Lady of Song" ati "Lady Ella," je akorin jazz ati olohun orin ara Amerika.
Lech Wałęsa
Lech Walesa (ojoibi 29 September 1943) je oloselu omo orile-ede Polandi, alakitiyan tele fun egbe irepo onisowo ati eto omo eniyan. O gba Ebun Nobel fun iwa alafia ni 1983, o si je Aare ile Polandi lati 1990 titi di 1995.
Amẹ́ríkà Látìnì
Ìfáàrà
“Ẹ tọ́kọ́ máa wa ìjọba òsèlú ná
Ìyàtọ̀ tí ó wa láàrin Afro-America àti Afro-Latin America ni pé wọn kò gbà àwọn Dúdú (Afíríkà) láàyè láti ni ìbásepò pẹ̀lú àwọn aláwọ̀ funfun (oyinbo) ni Afro-America, ṣùgbọ́n kò sí ẹlẹ́yà-mẹ̀yà ní Afro-Latin America.
Atúmọ̀-Èdè (Yorùbá-Gẹ̀ẹ́sì): F1
1.	Fá: v. to shave: Ó fá irun rẹ̀; He shaved his hair, Ó fá ọbẹ̀ dànù; He scrapped out the remaining of the soup and threw it away.