cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nigeria gully erosion crisis
Àwòrán
Àwòrán òkè gúúsù-ìlà-oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pinnu àìlera rẹ̀ sí ìparun omi. Oríṣìíríṣìí mẹ́ta ló wà ní agbègbè náà: pẹ̀tẹ́lẹ̀ àti àwọn ilẹ̀ kéékèèké, àwọn ilẹ̀ òkè, àti àwọn òkè gíga. Àwọn òkè gíga náà, tí ó ní àwọn ilẹ̀ cuesta, tako ìparun nítorí àkójọpọ̀ ilẹ̀ wọn, ṣùgbọ́n wọ́n ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà fún omi láti ṣàn kí wọ́n sì ba àwọn agbègbè ìsàlẹ̀ jẹ́.
Onimọ-jinlẹ geomorphologist, G. Ofomata, ṣàwárí ìbáṣepọ̀ kan láàárín òkè àwọn òkè àti bí ìparun náà ṣe le tó. Ní ìdá 15 òkè, àpapọ̀ àdánù ilẹ̀ pọ̀ ju ní ìfiwéra ìdá 1 lọ. Láìka bí wọ́n bá jẹ́ convex tàbí concave, àwọn ilẹ̀ ìsàlẹ̀ tí ó wà nínú ewu nítorí àwọn àbùdá ilẹ̀ wọn tí kò dára àti igun tí ilẹ̀ lè bàjẹ́.
Ipa
Awọn ipele meji ti ikolu ti o fa nipasẹ awọn iṣelọpọ gully:
Pataki ilowosi
Ni ọdún 2010, Ààrẹ Goodluck Ebele Jonathan béèrè lọ́wọ́ ọ́fíìsì Ilé-ìfowópamọ́ Àgbáyé Nàìjíríà fún ìrànlọ́wọ́ láti yanjú àwọn ìpèníjà ìbàjẹ́ gully, ìdàrúdàpọ̀ ilẹ̀ àti àìdáàbòbò àyíká ní orílẹ̀-èdè náà. Ìbéèrè yìí yọrí sí ìdásílẹ̀Nigeria Erosion and Watershed Management Project (NEWMAP), iṣẹ́ àkànṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀ka ọdún mẹ́jọ tí ó ní èrògbà láti yanjú ìparun gully ní Gúúsù Nàìjíríà àti ìbàjẹ́ ilẹ̀ ní Àríwá Nàìjíríà. Ero idagbasoke ti NEWMAP ni lati dinku ailera si ibajẹ ilẹ ni awọn sub-watersheds ti a fojusi pẹlu portfolio ti US $ 508 million pẹlu afikun owo ti $ 400 million.
Ṣáájú ìdásílẹ̀ yìí, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìgbésẹ̀ kùnà láti yanjú ìpèníjà ìparun gully ní pàtàkì jùlọ nítorí àìṣéṣeéṣe nínú ṣíṣe àgbékalẹ̀ àwọn ètò tí ó tọ́ àti àìní ìfọwọ́sowọ́pọ̀ láti ọwọ́ àwọn ará ìbílẹ̀ láti gbé ìgbésẹ̀. Sibẹsibẹ, ni awọn agbegbe kan bii aaye Madona gully, agbegbe Awhum ni Ipinle Enugu, ati agbegbe Okudu ni Ipinle Imo, diẹ ninu awọn iṣeduro alagbero da lori awọn iṣe rere ni a gba. Àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí yanjú ìṣòro ìbàjẹ́ gully ní àwọn agbègbè yẹn.
16217 Peterbroughton
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ilé Ìdáná
thumb|A kitchen of a living home Ilé Ìdáná jẹ ìyára kan nínú ilé tí a tí ń ṣe oúnjẹ tàbí ipalemo oúnjẹ ni ilẹ kàn tabi ilẹ oúnjẹ títà. Nínú Ilé ìdáná ayé àtijó, a má ṣe àwárí awọn nǹkan bí, àbò, igi ìdáná, ijoko, àmù, ikòkò, àti bẹebeelo.
11282 Hanakusa
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Tampere
Tampere (sv: Tammerfors) jẹ ilu inu ilẹ ni Fínlándì. O wa ni ibuso 180 ni ariwa ti Helsinki, olu-ilu naa. O fẹrẹ to eniyan 250,000 ngbe ni Tampere.
11027 Astafʹev
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
13540 Kazukitakahashi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9589 Deridder
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4808 Ballaero
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(9276) 1980 RB8
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6385 Martindavid
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ptolemy 6k Philometor
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
Jamie Foxx
Eric Marlon Bishop (ojoibi December 13, 1967), to gbajumo bi Jamie Foxx, je osere ara Amerika to gba Ebun Akademi (Oskar) fun Okunrin Osere Didarajulo Kinni.
12397 Peterbrown
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Iyipada oju-ọjọ ni Amẹrika
thumb| Iwọn agbegbe ti imorusi: Awọn iwọn otutu apapọ ni gbogbo awọn agbegbe ni AMẸRIKA ti pọ si ni ọdun 120 sẹhin. thumb| Imurusi ni akoko diẹ: Awọn iwọn otutu ọdọọdun ti o kọja ni AMẸRIKA ti kọja aropin 1971–2000 fẹrẹẹ gbogbo ọdun ni ọrundun 21st. Ìyípadà ojú-ọjọ́ ti yọrí sí ìgbọ́ná ní America pẹ̀lú 2.6°F (1.4°C) láti ọdún 1970. Ojú-ọjọ́ ti America ń yípadà lọ́tà tó yàtọ̀ sí ti àwọn agbègbè rẹ̀. Láti ọdún 2010 sí ọdún 2019 ni ìlú America ti ń ní àdojúkọ ìgbóná nínú ojú-ọjọ́.
Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ojú-ọjọ́ tó ga jù, àwọn ẹranko tó ti ń lọ sóko ìgbàgbé, àgbàrá òjò àti ìyuàngbẹ-ilẹ̀ ń pọ̀ si. Àwọn ìyípadà tó ń dé bá ojú-ọjọ́ ń kó ipa ribiribi lórí àwọn ìjì-líle àti ìpele òkun tó ń ga si, ó sì tún ń kan àwọn agbègbè nínú ìlú.
Ní àpapọ̀, láti ọdún 1850, orílẹ̀-èdè America ti tú èéfín gáàsì tó pọ̀ jù lọ, ju gbogbo àwọn orílẹ̀-èdè tó ń lo gáàsì, tó sì ń ní ìyípadà tó ń dé bá ojú-ọjọ́ wọn.
Alimotu Pelewura
Olóyè Àlímọ́tù Péléwúrà tí a bí ní ọdún 1865 tí ó papò dà ní ọdún 1951 jẹ́ àgbà ọ̀jẹ̀ oníṣòwò ní àti ìyálọ́jà fún gbogbo ọlọ́jà Ìpínlẹ̀ Èkó ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Bákan náà ni ó sì tún jẹ́ Olóṣèlú tí ó fara mọ́ adarí ilẹ̀ Nàìjíríà tẹ́lẹ̀ Herbert Macaulay. Ẹgbẹ́ awọn ọlọ́jà Ìpínlẹ̀ Èkó jẹ́ ìkan pàtàkì lára àwọn ẹgbẹ́ tó lààmì-laaka jùlọ lásìkò ìmúnisìn awọn Gẹ̀ẹ́sì.
Ìbẹ̀rẹ̀ ayé rẹ̀
Wọ́n bí Péléwúrà ní ìlú Èkó sínú mọ́lẹ́bí aláya púpọ̀ tí ó sì jẹ́ akọ́bí ìyá rẹ̀, tí ó sì ní awọn abúrò méjì tí wọ́n jẹ́ obìnrinlẹ́yìn. Ìyá tó bí Péléwúrà jẹ́ oníṣòwò Ẹja, òun náà sì gbégbá òwò ẹja títà gẹ́gẹ́ bí ìyá rẹ̀ pẹ̀lú, nígbà tí yóò fi di ọdún 1900, Pélé ti di ògbón-tagì oníṣòwò  Wọ́n fi oyè ìyálọ́jà da lọ́lá, oyè tí Ọba Eshugbayi Eleko. Nígbà tí yóò tún fi di ọdún 1920, Péléwúrà tún di olórí awọn ẹlẹ́ran ní ọjà Eréko pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ Herbert Macauley. Ìdí nì yí tí ó fi dá ẹgbẹ́ ọlọ́jà gbogbo ọja Èkó. Péléwúrà jẹ́ ọmọ bíbí ilẹ̀ Àwórì ní  ilẹ̀ Yorùbá
Ẹgbẹ́ LMWA
Péléwúra àti àwọn ọlọ́jà akẹgbẹ́ rẹ̀ dá ẹgbẹ́ Lagos Market Women's Association ni wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1920s tí wọ́n sì fi Pélé jẹ Alága ẹgbẹ́ náà. Lásìkò ìgbà tí yí, ẹgbẹ́ yí tako ìfipá gbowó orí lọ́wọ́ àwọn ọlọ́ja àti ìfòté lé iye tí wọ́n gbúdọ̀ ta ọjà wọn. Ìdí tí wọ́n fi tako ìgbésẹ̀ yí mi wípé yóò dí iye tí wọ́n lè pa wọlé gẹ́gẹ́ bí sápò ara wọn.
Akitiyan wọn lórí títako owó-orí dan dan là
Ní ọdún 1932, Pélé kó àwọn ọmọ ẹgbẹ́ rẹ̀ sòdí láti fẹ̀hónú wọn hàn sí ìgbésẹ̀ owó-orí dan dan là ati ìfòté lé iye tí ọlọ́jà kọ̀ọ̀kan gbọ́dọ̀ ta ọja wọn láàrín ọjà tí ìjọba fẹ́ gbé. Ni ọdún yí kan náà ní wọ́n fun ní oyè aṣojú ati adarí fún awọn obìnrin ní inú ìgbìmọ̀ Ọba ìlú Èkó látàrí akitiyan rẹ̀ nínú ìfẹ̀hónúhàn tí ó léwájú rẹ̀. Ó tún ṣe ìfẹ̀hónúhà pẹ̀lú àwọn obìrin ọlọ́jà Eréko lóri bí wọ́n ṣe fẹ́ gbé ọjà Eréko lọ sí agbègbè Oluwole ní ìlú Èkó Láàrín ọdún 1930s, èyí sì mú kí wọ́n fi sí atìmọ́lé. Wọ́n fi òun ati awọn akẹgbẹ́ rẹ̀ sílẹ̀ nígbà tí gbogbo àwọn obìrin ọlọ́jà pátá pátá tún gbé ìfẹ̀hónúhàn míràn kalẹ̀ nítorí wọn.
Ìjọba àmúnisìn tún gbé ìlànà owó-orí míràn kalẹ̀ lórí àwọn obìnrin tí wọ́n bá ti ń pawó tí ó ju pọùn márùún lọ (50 pounds), bákan náà ni awọn obìnrin tún gbé ìgbésẹ̀ ìfẹ̀hónúhàn tako ìgbésẹ̀ náà. Pélé àti awọn ẹmẹ̀wà rẹ̀ gbé ìfẹ̀hónúhàn yí látàrí bí àsìkò náà ṣe le koko sí fún ọ̀pọ̀ àwọn mọ̀lẹ́bí látàrí bí ọ̀pọ̀ awọn ènìyàn kò ṣe ní iṣẹ́ látàrí ogun agbáyé ẹlẹ́kejì. Lóòtọ́ púpọ̀ nínú àwọn obìnrin tí wọ́n kópa nínú ìfẹ̀hónúhàn yí ni wọ́n ń pawó tí ó tó àádọ́ta pọ́ùn. Àmọ́ wọ́n mọ̀ wípé ọgbọ́n ẹ̀wẹ́ ni láti ṣe owó-orí ní dan dan fún awọn obìnrin. Ní ọdún 1939, Péléwúrà di ìkan lára àwọn ìgbìmọ̀ ń pàtàkì nínú ẹgbẹ́ òṣèlú Nigerian Union of Young Democrats, ẹgbẹ́ ìṣèlú tí ó jẹ́ ti àwọn ọ̀dọ́ tí ó sì tún fara pẹ́ ẹgbẹ́ ìṣèlú NNDP. . Bákan náà ni ó tún ṣe agbẹnusọ fún ẹgbẹ́ NNDP nínú ètò ìpolongo ìbò bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé wọn kò fún awọn obìnrin ní ànfaní láti kópa. Bákan náà ni ó tún jẹ́ ìkan lára ikọ̀ Oyinkan Abayomi tí ó jẹ́ adarí ẹgbẹ́ ìṣèlú lNigerian Women's Party.
Ìfòté lé iye owó ọjà
Lásìkò ogun agbáyé ẹlẹ́kejì, iye owó orí ojà kò dúró sójú kan bákan náà ni owó ọjà wọ́n gógó . Ní ọdún 1914, ìjọba gbé gbé ìgbésẹ̀ lórí bí wọ́n ṣe lè ma mú àtúntò bá ètò ọrọ̀ ajé. Látàrí àìtẹ̀lé òfin yí, ìjọba àmúnisìn gbé ìgbésẹ̀ láti ṣe àgbéwò bí wọ́n yóò ṣe máa ta ọjà tí wọ́n ṣe lábẹ́lé. Péléwúrà ati awọn ẹmẹ̀wa rẹ̀ tako ìgbésẹ̀ yí nítorí wípé wọ́n yóò pagi dínà ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin láti pawó lórí ọjà wọn ní ọdún 1942. Èyí sì mú kí ìtapórógan ó bẹ́ sílẹ̀ láàrín ẹgbẹ́ LWMA ati ìjọba amúnisìn Gẹ̀ẹ́sì.
Ikú rẹ̀
Péléwúrà ṣaláìsí ní ọdún 1952 nígbà tí ìkan lára awọn ọmọ ẹgbẹ́ rẹ̀ kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ olóyè Abibatu Mogaji rọ́pò rẹ̀ lẹ́yìn tí ó papò dà.
Joaquín Suárez
thumb|Àwòrán Joaquin Suarez ìkejì '''"' je Aare ile Urugúáì tele.
Alimotu Pelewura
Àwọn ohun tí a lè ma fi ránti rẹ̀
Wọ́n ṣafihàn Péléwúrà nínú 2019 biopic, ''The Herbert Macaulay Affair. ''
Femi Jacobs
Oluwafemisola Jacobs (ojoibi Ọjọ́ 8 Oṣù Kàrún), to gbajumo bi Femi Jacobs, je osere filmu ati atokun filmu ara Nàìjíríà.
13474 Vʹyus
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6496 Kazuko
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
3647 Dermott
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Françoise Ellong
Françoise Ellong (tí a bí ní 8 Oṣù Kínní, Ọdún 1988) jẹ́ olùdarí fíìmù àti ònkọ̀wé ọmọ orílẹ̀-èdè Kamẹrúùnù.
Ìsẹ̀mí rẹ̀
A bí Ellong ní ìlú Douala, orílẹ̀-èdè Kamẹrúùnù ní ọdún 1988. Nígbà tó wà lọ́mọdún mọ́kànlá, ó gbé pẹ̀lú mọ̀lẹ́bí rẹ̀ kan ní ìlú Brunoy, níbi tí ó ti kọ àkọ́kọ́ ìtàn rẹ̀. Ellong ḱopa nínu ìdíje kan tó wà fún àwọn ònkọ̀wé elédè Faransé ní ọdún 2002. Nípasẹ̀ ìdíje náà, ó padà wá ní ìfẹ́ sí kíkọ ìtàn eré.
Ní ọdún 2006, àkọ́kọ́ fíìmú oníṣókí rẹ̀ táa mọ àkọ́lé rẹ̀ ní Les Colocs, jẹ́ gbígbéjáde. Ellong darí àkọ́kọ́ fíìmù gúngùn rẹ̀ ní ọdún 2013, èyítí àkọ́lé rẹ̀ jé W.A.K.A. Séraphin Kakouang ló ṣètò kíkọ eré náà, ṣùgbọ́n Ellong fúnrar̀ẹ ló dábàá ìtàn eré náà. W.A.K.A gba àmì-ẹ̀yẹ níbi ayẹyẹ Festival du Cinéma Africain de Khouribga, àti níbi ayẹyẹ Pan-African Festival of Cannes. Ẹ̀kejì fíìmù gúngùn rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Buried jẹ́ gbígbéjáde ní ọdún 2020. Eré náà dá lóri pípàdé àwọn ọ̀rẹ́ àtijọ́ tí wọ́n ti pínyà fún ìgbà pípẹ́. Ó rí ìwúrí láti ṣe fíìmù náà nínu ìròyìn kan tí ó rí lóri tẹlifíṣọ̀nù.
Yàtọ̀ sí dídarí àti kíkọ ìtàn eré, Ellong tún ti ní àtẹ̀jáde ìwé tí àkọ́lé rẹ̀ n ṣe "Journal Intime d'Un Meurtrier," èyí tó jáde ní ọdún 2008. Ní ọdún 2016, ó dá pẹpẹ ìròyìn kan sílẹ̀ tí ó pè ní "Le Film Camerounais", èyítí ó ṣokùn fa àwọn àmì-ẹ̀yẹ ti LFC. Ellong pè fún yíyẹra fún Thierry Ntamack ní ọdún 2020, lẹ́hìn tí Ntamack sọ pé ìdá mẹ́wàá àwọn òṣèré Kamẹrúùnù ló mọṣẹ́ ṣe.
(5364) 1980 RC1
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6418 Hanamigahara
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
11277 Ballard
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6115 Martinduncan
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-9 ní Kamẹrúùnù
Àjàkálẹ̀ Àrùn COVID-9  dé orílẹ̀-èdè Kamẹrúùnù ní inú oṣù Kẹ́ta ọdún 2020.
Bí ó ṣe bẹ̀rẹ̀
Ní ọjọ́ Kejìlá oṣù Kíní ọdún 2020, Àjọ ìṣọ̀kan tí ó ń rí sí ìlera ní àgbáyé fìdí àrùn Kòrónà tí a tún ń pè ní Kofid-19 ní orílẹ̀-m àgbáyé ní ọjọ́ Kejìlá oṣù Kínní ní ọdún 2020. Tí wọ́n sì fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wípé àrùn yí bẹ̀rẹ̀ ní ìlú kan tí wọ́n ń pè ní Wuhan, ní ẹkùn Hubei ní orílẹ̀-èdè China. Àmọ́ ó tó ọjọ́ Kẹtalélọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá ọdún 2019 kí wọ́n tó fi tó àjọ ìṣòkan àgbáyé létí.
Oṣù Kẹ́ta ọdún 2020
Àjàkálẹ̀ àrùn COVID-9 wọ orílẹ̀-èdè Cameroon ní ọjọ́ Kẹfà oṣù kẹ́ta ọdún 2020 nígbà tí wọ́n ní akọsílẹ̀ akọ́kọ́ láti ara ẹnìkan tí ó ti ní àrùn yí tí ó jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Faranse tí ó wọ ìlú Yaounde ní orílẹ̀-èdè Cameroon ní ọjọ́ Kẹrìnlélógún oṣù kejì.
Akọsílẹ̀ kejì ni wọ́n kéde rẹ̀ ní ọjọ́ Kẹfà oṣù kẹ́ta lára ẹnikan tí ó jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Cameroon tí ó ti ní ìfara-kínra pẹ̀lú ẹni akọ́kọ́ tí kọ́kọ́ kó arùn náà wọ Cameroon tẹ́lẹ̀. Wọ́n tún ní àkọsílẹ̀ márùún míràn ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹta, bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé wọn kò fi ìtọ́ka kankan léde nípa àwọn ènìyàn náà. Mínísítà fún ètò ìlera ní orílẹ̀-èdè Cameroon ìyẹn Dókítà Malachie Manaouda, sọ wípé àrùn náà ń gbilẹ̀ si lójoojúmọ́ ni pẹ̀lú bí wọ́n tún ṣe rí akọsílẹ̀ mẹ́rìdínlógún mìíràn tí mẹ́fà wá.láti Yaounde, mẹ́sàán láti Ìlú Douala, tí ẹyọ̀kan sì wá láti Bafoussam.
Ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹta, wọn ti ní akọsílẹ̀ tí ó tó mọ́kàndílọ́gọ́rùún. Mẹ́tàlélọ́gọ́ta láti Yaounde, márùndínlọ́gbòn ní Douala, tí mẹ́ta sì wá láti Bafoussam.
Gbogbo iye àwọn aláìsàn COVID-9 lápapọ̀ nínú oṣù kẹta jẹ́ ọgọ́rùún kan ó lé mẹ́jìlélógójì ní ìparí oṣù kẹta, nígbà tí iye àwọn ènìyàn mẹ́fà papò dà.
Oṣù Kẹrin ọdún 2020
Nígbà tí yóò fi di ọjọ́ kẹfa oṣù kẹrin, iye àwọn ènìyàn tí wọ́n ti kó àrùn COVID-9 jẹ́ ọgọ́rùún méjì àti mẹ́fàlélọ́gọ́jọ. Àrùn naa sì tún mú iye ènìyàn tí ó ọgọ́rùún mẹ́fà àti méjìdínlọ́gọ́ta ní ọjọ́ kẹfa oṣù kẹrin. Ó tún gòkè si ní ọjọ́ keje oṣù yí kan nàá oẹ́lú iye tí ó tó ọgọ́rùún mẹ́fà àti márùndínlọ́sàán. Ní ọjọ́ kẹwàá oṣù kẹrin, ó tún gòkè si pẹ́lú iye tí ó tó ọgọ́rùún méje àti ọgbọ̀n. Ní ọjọ́ karùlélógún oṣù kẹrin, wọ́n ti ní akọsílẹ̀ tí ti tó ẹgbẹ̀rún kan ólé ọgọ́rùún márùún àti mẹ́tàlá ènìyàn tí wọ́n ti lu gúdẹ àrùn náà ní orílẹ̀-èdè Cameroon. Iye àwọn tí wọ́n kó àrùn náà ní ú oṣù kẹrin lápapọ̀ jẹ́ ẹgbẹ̀rún kan ó lé ọgọ́jọ àti méjìlélọ́gbọ̀n. Iye àwọn ènìyàn tí wọ́n gba ìwòsàn lápapọ̀ jẹ́ ọgọ́rùún mèsàán ó lé mẹ́rìnlélọ́gbọ̀n, nígbà tí iye ènìyàn tó kù tí kò tí rí ìwòsàn gba tí wọn kò sì papò dà jẹ́ ọgọ́rùún mẹ́jọ ó lé mẹ́tàdínlógójì.
Oṣù Karùún ọdún 2020
Wọ́n ní akọsílẹ̀ tí tó ẹgbẹ̀rún méjì ati mẹ́rìnlélọ́gọ́rùún, tí ènìyàn mẹ́rìnlélọ́gọ́ta sì gbẹ́mí mì. Iye akọsílẹ̀ tí wọ́n ní nínú oṣù kẹrin jẹ́ ẹgbẹ̀rún mẹ́rin méjìlélọ́gọ́rin tí ó sì mú kí akọsílẹ̀ náà tó ẹgbẹ̀rún márùún ati mẹ́rìnlélọ́gọ́sàán. Iye àwọn ènìyàn tí wọ́n gba ìmúlára dá lápapọ̀ jẹ́ ẹgbẹ̀rún mẹ́ta ati ọgọ́rùn márùún ó lé méjìdínlógóje.
Wọ́n rí akọsílẹ̀ tí ó tó ẹgbẹ̀rún mẹ́fà ó lé méjìdínlógóje, nígbà tí iye àwọn ènìyàn tí rí ìwòsàn gba jẹ́ ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá lápapọ̀. Iye àwọn ènìyàn tí kò kú tí kò sì gbádùn jẹ́ ẹgbẹ̀rún méjì àti ọgọ́rùún kan ó lé mọ́kàndínlọ́gọ́jọ.
Oṣù Kẹ́ta ọdún 2020
Ẹni akọ́kọ́ tí kọ́kọ́ gbẹ́mìí mì kú ní ọjọ́ Kẹrìnlélógún oṣù kẹta. the deceased was the famous saxophonist Manu Dibango. By the end of March six persons had died from COVID-19.
Oṣù Kẹrin ọdún 2020
Ènìyàn mẹ́rìndínláàdọ́rin ni ó papò dà nínú oṣù kẹrin.tí ó sì jẹ́ kí gbogbo rẹ̀ ó bọ́ sí mọ́kanlélọ́gọ́ta.
Oṣù Karùún ọdún 2020
Iye ènìyàn tí ó kú nínu oṣù Karùún jẹ́ ọgọ́rùún kan àti ọgbọ̀n tí ó mú kí gbogbo iye ènìyàn tí papò dà ó jẹ́ 191.
Oṣù Kẹfà ọdún 2020
Àwọn ọgọ́rùún kan ólé mẹ́jìlélógún ènìyàn ló kú tí ó mú kí gbogbo iye ènìyàn tí papò dà ó jẹ́ ọgọ́rùún kan ó lé mẹ́tàlélọ́gọ́ta lápapọ̀.
Ìrànwọ́ Oògùn ati irinṣẹ́ ìlera
Ọ̀gbẹ́ni Jack Ma ṣe ìrànwọ́ nípa fífi àwọn nkan irinṣẹ́ ìlera ìgbalódé bí irinṣẹ́ ayẹ̀wò tí ó tó 9gọ́rùún lọ́nà ogún, ìbòjú tí ó tó ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùún àti àwọn irinṣẹ́ ìdáàbò bò àwọn òsìṣẹ́ ìlera míràn tí ó tó ẹgbẹ̀rún kan láti gbógun ti àjakálẹ̀ àrùn Kòrónà ní ilẹ̀ Áfíríkà The supplies arrived to Cameroon's Yaounde Nsimalen Airport on 27 March.
Gbajú-gbajà agbá bọ́ọ̀lù aláfẹsẹ̀ gbá ìyẹn Samuel Eto'o ṣe ìrànwọ́ ìbòjú tí ó tó ẹgbẹ̀rún lọ́nà àádọ́ta fún àwọn ọlọ́kọ̀ èrò ní ìlú rẹ̀.
Ìgbésẹ̀ àwọn Ìjọba
Ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹta ọ̀gbẹ́ni Joseph Dion Ngute tí ó jẹ́ olórí àwọn mínísítà fún orílẹ̀-èdè Cameroon pàṣẹ pé kí wọ́n ti gbogbo ẹnu ibodè tí ó wọ Ìlú wọn pátá. Mínísítà fún ètò ìlera kéde rẹ̀ ní ọgnọ̀njọ́ oṣù kẹrin wípé àwọn òṣìṣẹ́ ìlera yóò ma lọ láti ojúlé sí ojúlé láti ṣàyẹ̀wò àrùn COVID-9 fún àwọn ènìyàn, èyí ni láti tètè dẹ́kun ìtànkálẹ̀ àrùn náà ní ìlú Douala láti ọjọ́ kejì sí ọjọ́ kẹfà oṣù kẹ́rin. Ní ọjọ́ keje oṣù kẹ́rin, ìjọba orílẹ̀-èdè Cameroon kóra-ró lórí ìtọrọ ìrànwọ́ lọ́wọ́ àwọn lààmì-laaka lágbàáyé àti àwọn ọ̀tọ̀kùlú-ìlú láti gbógun ti àjakálẹ̀ àrùn COVID-9. Ìgbésẹ̀ yí mú ìkùnsínú wá láti ọ̀dọ̀ àwọn ará ìlú lọ́pọ̀lọpọ̀ ònà, tí wọ́n sì lí ìgbésẹ̀ náà mọ́ ẹbọ òṣèlú. Ọjọ́ Kẹwàá oṣù kẹrin yí kan náà ni ìjọba orílẹ̀-èdè Cameroon gbé ìgbésẹ̀ onípele méje kan láti dẹ́kun ìtànkàlẹ̀ àrùn Kòrónà ní orílẹ̀-èdè wọn. Ìgbésẹ̀ yí bẹ̀rẹ̀ láti ọjọ́ Ajé sí ọjọ́ kẹtalá oṣù kẹ́rin ọdún 2020. Ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kẹta, Ààrẹ ẹgbẹ́ àwọn adájọ́ Paul Biya kéde ré wípé ilé-ẹjọ́ gbé ìgbésẹ̀ bíbojú àánú wo àwọn ẹlẹ́wọ̀n nípa títú wọn sílẹ̀ kí ọgba ẹ̀wọ̀n lè fúyẹ́ kí àjakálẹ̀ arùn Kòrónà má ba fibẹ̀ ṣe ibùgbé ayérayé.
On Tuesday May 5, the Minister of Health announced the provision to healthcare personnel of 50,000 coveralls, 320,000 surgical masks, 220 backpack sprayers, 10,000 pairs of overshoes. Nígbà tí oṣù Kẹfà ń parí lọ, ìjọba orílẹ̀-èdè Cameroon kéde wípé ìdíje bọ́ọ̀lù apapọ̀ ilẹ̀ Adúláwọ̀ ti 2021 kò ní lè wáyé mọ́ títí di ọdún 2022, látàrí àjakálẹ̀ arùn COVID-9.
375 Ursula
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Orílẹ̀-èdè Olómìnira Sófìẹ̀tì Sósíálístì Arméníà
Orile-ede Olominira Sofieti Sosialisti Armenia
Gabriel Terra
thumb|Gabriel Terra, odún 1913 '''"' je Aare ile Urugúáì tele.
(6946) 1980 RX1
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
579 Sidonia
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
30724 Peterburgtrista
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2075 Martinez
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Charlotte Obasa
Charlotte Olajumoke Ọbasá (tí orúkọ ìbí rẹ̀ ń jẹ́ Blaize; Ọjọ́ keje oṣù kìíní, ọdún 1874 sí Ọjọ́ ẹ̀tà lè lógún oṣù kẹwàá ọdún 1953) jẹ́ ẹni àrà ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti onínúure.Ó jẹ́ ọmọbìnrin oníṣòwò R.B Blaize àti ìyàwó oníṣègùn Orisadipe Obasa.
25520 Deronchang
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Charlotte Obasa
Ayé Rẹ̀
Sàró Obasá kan ni wọ́n bí gẹ́gẹ́ bí i ọ̀kan lára àwọn ọmọ Richard Beale Blaize, ọlọ́rọ̀ àti ọlọ́jà olóṣèlú, àti ìyàwó rẹ̀ Emily Cole Blaize. Ó lo àwọn ọdún ìgbékalẹ̀ rẹ̀ ní ìlú Èkó, níbití bàbá rẹ̀ ti ṣe àtẹ̀jáde àwọn ìwé ìròyìn ti orílẹ-èdè The Lagos Times ati Gold Coast Colony Advertiser àti The Lagos Weekly Times. Ó ka ẹ̀kọ́ dáradára, àkọ́kọ́ ni ilé-ìwé ti àwọn ọmọbìnrin Anglican lónìí ní Ìlú Èkó, lẹ́hìn náà ní ilé-ẹ̀kọ́ kan ní England.
Ní ọdún 1902, ó ṣe ìgbéyàwó sí ọmọ ọba Sàró, Prince Orisadipe Obasa. Bàbá rẹ̀ fún tọkọtaya ní ilé titun kan gẹ́gẹ́ bí ẹ̀bùn ìgbéyàwó; Nígbẹ̀yìn náà ni wọ́n wá ń pè é ní Ilé Babafunmi. Obasa àti ọkọ rẹ̀ tẹ̀síwájú láti bí ọmọ márùn ùn papọ̀.
Obasa tún ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olókìkí esotericist. Ní ọdún 1914, ó dá àjọ Reformed Ogboni Fraternity sílẹ̀. Wọ́n dá a mọ̀ gẹ́gẹ́ bí Iya Abiye àkọ́kọ́, tàbí ọ̀gá obìnrin, ní ọdún kan náà.
Ó kú ní ọdún 1953.
Ptolemy 5k Epiphanes
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
Ralph Waite
Ralph Waite je osere to gba Ẹ̀bùn Akádẹ́mì.
Orílẹ̀-èdè Olómìnira Sófìẹ̀tì Sósíálístì Azerbaijan
Orile-ede Olominira Sofieti Sosialisti Azerbaijan
12979 Evgalvasilʹev
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Àkójọ àwọn olórí ẹgbẹ́ ò ṣèlú Communist Party of China
Èyí ni Àkójọ àwọn olórí ẹgbẹ́ òṣèlú Communist Party of China
12755 Balmer
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(6624) 1980 SG
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2729 Urumqi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
201777 Deronda
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
11878 Hanamiyama
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
20468 Petercook
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Jack Nicholson
John Joseph "Jack" Nicholson (ojoibi April 22, 1937) je osere to gba Ebun Akademi (Oskar) fun Okunrin Osere Didarajulo Kinni.
9005 Sidorova
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Foluke Akinradewo
Foluke Atinuke Akinradewo (ojoibi Ọjọ́ 5 Oṣù Kẹ̀wá 1987).
19080 Martínfierro
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
New York Knicks
New York Knickerbockers, to gbajumo lasan bi New York Knicks tabi Knicks, je egbe agbaboolu alapere to budo si ilu New York City. O je Apa Atlantic ni Agbegbe Apailaorun ni NBA. O je didasile ni odun 1946 gegebi omo egbe adasile Basketball Association of America, to di NBA leyin igba to darapo mo National Basketball League ni 1949.
8280 Petergruber
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ilé Alámọ̀
thumb|Ịlé Alámọ̀. Ilé alámọ̀ jẹ́ àwọn ilé tí wọ́n fi amọ̀ ( ìyẹn iyẹ̀pẹ̀ pupa) kọ́. Àwọn ibi tí wọn kò tí fi bẹ́ẹ̀ lajú ni a ti máa ń bá àwọn ilé tí wọ́n fi amọ̀ kọ́ wọ̀nyí pàdé, gẹ́gẹ́ bí i ilé tí wọ́n ń gbé.
Àwọn mìíràn ti ẹ̀ máa ń kọ́ ilé alámọ̀ ní ìlànà ìlàjú, tí ó tún rẹwà ju àwọn èyí tí a máa ń bá pàdé ní àwọn ìlú tí wọn kò tí lajú lọ.
9746 Kazukoichikawa
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
12219 Grigorʹev
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
3731 Hancock
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ile Aye atijo
thumb|Bi won se nko ile aye atijo ni ipinle Cross River. Ile Aye Atijo je irufe awon ile ati ibugbe ti won n ko ni aye atijo, paa paa julo ni awon igberiko ati aroko ni aye atijo.
9521 Martinhoffmann
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Orlando Magic
ni egbe agbaboolu alapere to budo si ilu ni Orile-ede Amerika.
8087 Kazutaka
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5315 Bal'mont
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Cotonou Cathedral
Ilé ìjọsìn Notre Dame de Miséricorde, tí ọ̀pọ̀ mọ̀ sí Cotonou Cathedral, jẹ́ ilé ìjọsìn Roman Catholic kan, tí ó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ Ancien Pont Bridge no Cotonou, orílẹ̀ èdè Benin. Àwọn ènìyàn mọ́ fún ọ̀dà pupa àti funfun tí ó wà lára rẹ̀.
Ilé ìjọsìn náà jẹ́ ilé fún Roman Catholic Archdiocese of Cotonou. Wọ́n dá ẹ̀ka ìjọsìn náà kalẹ̀ ní ọjọ́ kẹríndínlógbọ̀n oṣù keje ọdún gẹ́gẹ́ bí ẹ̀ka abẹ Apostolic Vicariate of Benin Coast, orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ní ọdún 1955, wọ́n padà gbe ga sí ipò Metropolitan Archdiocese of Cotonou.
(7984) 1980 SM
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
61195 Martinoli
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
DeLisha Milton-Jones
DeLisha Milton-Jones (tí wọ́n bí nií ọ̀jọ kọkànlá Oṣù Kẹ̀sán ọdún 1974.
13673 Urysohn
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4142 Dersu-Uzala
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(6264) 1980 SQ
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Bad Cat
Bad Cat (Túrkì: Kötü Kedi Şerafettin) jẹ fílmu ti ere idaraya ará Túrkì‎.
11792 Sidorovsky
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Kevin Spacey
Kevin Spacey, CBE (ojoibi July 26, 1959) je osere to gba Ebun Akademi (Oskar) fun Okunrin Osere Didarajulo Kinni.
Ptolemy 12k Auletes
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
7162 Sidwell
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
13923 Peterhof
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Sin Tax
Owó-orí ẹ̀ṣẹ̀ jẹ́ owó-orí tí a fúnni fún àwọn akitiyan tí a san ní pàtó lórí àwọn ẹrù kan tí a rò pé ó léwu sí àwùjọ àti àwọn ẹni-kọ̀ọ̀kan, gẹ́gẹ́ bí ọtí, tábà, oògùn, àwọn adùn lílá, àwọn ohun mímu, àwọn oúnjẹ yára, kọ́fì, ṣúgà, ayò, àti àwọn àwòrán ìwòkuwò. Ní ìdákejì sí àwọn owó-orí Pigovia, èyítí ó ní láti sanwó fún ìbàjẹ́ sí àwùjọ tí ó fà nípasẹ̀ àwọn ọjà wọ̀nyí, àwọn owó-orí ẹ̀ṣẹ̀ ni a lò láti mu iye owó pọ̀ si ní ìgbìyànjú láti dínkù ìbéèrè fún àwọn ọjà yìí, tàbí àìṣe pé, láti mú kí ó wá àwọn orísun titun tí owó yóò fi wọlé. Àlèkun owó-orí ẹ̀ṣẹ̀ nígbà gbogbo jẹ́ olókìkí díẹ̀ síi ju àfikún àwọn owó-orí mìíràn lọ. Bí ó ti wù kí ó rí, àwọn owó orí wọ̀nyí ti sábà máa ń ṣàríwísí fún dídi àwọn òtòṣì lẹ́rù tí wọ́n sì ń san owó orí fún àwọn tí wọ́n gbẹ́kẹ̀ lé nípa ti ara àti ti ọpọlọ.
Philadelphia 76ers
ni egbe agbaboolu alapere to budo si ilu ni Orile-ede Amerika.
1339 Désagneauxa
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
7353 Kazuya
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
70679 Urzidil
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4391 Balodis
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2166 Handahl
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
1632 Sieböhme
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(7076) 1980 UC
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
12136 Martinryle
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Kgosi Sechele I Museum
Ìtàn
Ète Kgosi Sechele Museum ni láti gbé àṣà orílẹ̀ èdè Botswana lárugẹ. Wọ́n da kalẹ̀ ní ọdún, àwọn ènìyàn abúlé Molepolole ti agbègbè kweneng sì ló kọ. Wọ́n sí musíọ́mù náà ní ọdún 1992.
Orílẹ̀-èdè Olómìnira Sófìẹ̀tì Sósíálístì Bẹ́lárùs
Orile-ede Olominira Sofieti Sosialisti Belarus
Mini Pipes
Mini Pipes je osere ara Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà.
Nicolas Cage
Nicolas Cage  (oruko abiso Nicolas Kim Coppola; January 7, 1964) je osere, atokun ati oludari filmu ara Amerika to gba Ebun Akademi (Oskar) fun Okunrin Osere Didarajulo Kinni.
(8139) 1980 UM1
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
10718 Samusʹ
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
7293 Kazuyuki
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
1588 Descamisada
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
3010 Ushakov
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ptolemy 11k Alexander 2k
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
Phoenix Suns
ni egbe agbaboolu alapere to budo si ilu ni Orile-ede Amerika.
Feliciano Viera
'''"' je Aare ile Urugúáì tele.
7799 Martinšolc
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6109 Balseiro
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
3826 Handel
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5448 Siebold
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4115 Peternorton
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5375 Siedentopf
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Portland Trail Blazers
ni egbe agbaboolu alapere to budo si ilu ni Orile-ede Amerika.
3081 Martinůboh
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ptolemy 10k Alexander 1k
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
2718 Handley
jẹ́ pálánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Wẹ̀rẹ̀
thumb|A home of a mad man in Cross River State Wèrè jẹ́ ènìyàn kan tí kò gbádùn tàbí tí a lẹ̀ wí pé kò mọ ohun tó ń ṣe mọ.
Ilée wèrè
ilée wèrè jẹ́ ilée kan tí ó jẹ́ wí pé oríṣiríṣi nǹkan ni ènìyàn máa ń bá níbẹ̀. Àwọn nǹkan bíi pàǹtí sáábà máa ń wà níbẹ̀. Àwọn wèrè máa ń sáábà kó àwọn pàǹtí àti nǹkan mìíràn láti ibi tí wọ́n bá ń gbà jọká lọ sí ilée wọn. Ibẹ̀ dẹ̀ lọ máa ń gbé láìní wọ́n lára.
Tom Hanks
je osere to gba Ebun Akademi (Oskar) fun Okunrin Osere Didarajulo Kinni.
(6283) 1980 VX1
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Fatoumata Diawara
Fatoumata Diawara (tí wọ́n bí ní ọdún un 1982 ní Ivory Coast) jẹ́ òṣèré, olórin àti akọ-orin, tí a ti yàn lọ́pọ̀lọpọ̀ ìgbà fún àmì-ẹ̀yẹ Grammy Award. Ó wá láti orílẹ̀-èdè Málì. Wọ́n fi orúkọ rẹ̀ sílẹ̀ lẹ́ẹ̀mejì fún Grammy Award titi ogótalélọ́kan fún Awo orin agbaye ti o da ju fún àwo orin rẹ̀ Fenfo àti fún orin ijó tí ó dára jù nípasẹ̀, Ultimatum eléyìí tí Disclosure gbà lálejò lórí orin náà
17831 Ussery
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Odò Apies
Odò Apies jẹ́ odò kan tí ó sàn kọjá Pretoria, orílẹ̀ èdè South Africa. Orísun rẹ̀ jẹ́ láti gúúsù Erasmus Park) ó sì ṣàn lọ ọ̀nà àríwá títí tí ó fi sàn wọnú Pienaars River.
9154 Kolʹtsovo
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
1582 Martir
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Odò Apies
"Apies" tún mọ̀ sí àwọn ọ̀bọ kékeré ní èdè Afrikani, wọ́n sì fun lórúko yìí nítorí àwọn ọ̀bọ tí ó ma ń wà ní etí odò Apies.
Christiane Chabi-Kao
Christiane Chabi-Kao (tí a bí ní 30 Oṣù kẹẹ̀fà, Ọdún 1963) jẹ́ olùdarí eré àti ònkọ̀tàn ọmọ orílẹ̀-èdè Benin.
(9152) 1980 VZ2
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Christiane Chabi-Kao
Ìsẹ̀mí ayẹ́ rẹ̀
A bí Chabi-Kao ní ìlú Marseille, orílẹ̀-èdè Fránsì ní ọdún 1963. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ gíga University of Reims Champagne-Ardenne láti ọdún 1984 si 1986. Ní ọdún 1990, Chabi-Kao padà sí ilẹ̀ Áfíríkà. Ó ṣe àkọ́kọ́ fíìmù rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Les enfants esclaves ní ọdún 2005, eré tí n ṣe àpèjúwe àwọn ẹrú òde-òní.
10261 Nikdollezhalʹ
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Odò Apies
Ìlú Mamelodi rí orúkọ rẹ̀ láti ara odò náà, orúkọ ìlú náà ni "Mamelodi ya Tshwane", tí ó túmọ̀ sí "afon fèrè Apies River".
3587 Descartes
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Fatoumata Diawara
Igbesiaye
Ilu Ivory Coast ni own bi Diawara si fun awon obi ti o wa lati Mali. Ni asiko odo e, won mu pada losi Bamako ni Mali, ki o lo ma gbe loda anti re. Ni igba ti o pe omo odun mejidinlogun o ko lo si ilu France lati lo ma se ise osere. O padi si Mali fun igba die fun ipa kan ninu ere, sugbon o pada si Paris lesekese, nitori ko fe ki won fipa mu lo si ile oko.
Christiane Chabi-Kao
Ìsẹ̀mí ayẹ́ rẹ̀
Ní ọdún 2007, ó ṣe adarí fíìmù Les inseparables. Eré náà dá lóri ìtàn àwọn tẹ̀gbọ́ntàbúrò kan, Yawa àti Abi, tí bàbá wọn gbé tà fún àwọn agbọ́mọfiṣiṣẹ́. Ààjọ UNICEF àti Beninese National Radio and Television (ORTB) ni wọ́n ṣe onígbọ̀wọ́ fún ṣíṣe fíìmù náà. Chabi-Kao kọ fíìmù náà léte láti la àwọn èyàn lọ́yẹ̀ nípa gbígbé ọmọdé fi ṣiṣẹ́ ati láti dẹ́kùn irú ìwà bẹ́ẹ̀. Fíìmù náà gba àmì-ẹ̀yẹ níbi àjọ̀dún Vues d'Afrique, èyí tí ó wáyé ní ìlú Montreal ní ọdún 2008, ó sì tún gba ẹ̀bùn tí Human Rights gbé kalẹ̀ níbi ayẹyẹ Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou ti ọdún 2009.
Fatoumata Diawara
Igbesiaye
Ni gba ti oya, Diawara pada mu jita, osi bere si ni ko awon orin titi e, awon orin ti o ni awon asa Wassoulou ti apa guusu Mali, pelu awon ipa agbaye ninu orin e.
Christiane Chabi-Kao
Ìsẹ̀mí ayẹ́ rẹ̀
Ní ọdún 2009, ó rọ́pò Monique Mbeke Phoba gẹ́gẹ́ bi adarí fún ti ayẹyẹ àjọ̀dún Lagunimages ti ìlú Kútọnu. Ó ṣiṣẹ́ dídarí àjọ̀dún náà fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún ṣááju kí wọ́n tó gbàá tọwótẹsẹ̀ gẹ́gé bi olùdarí, ó sì rí ìrànlọ́wọ́ láti ọ̀dọ̀ Deutsche Welle Academy fún kíkọ́ bí ó ṣe lè máa ṣètò àjọ̀dún náà.
Chabi-Kao lẹni tí ó kọ ìtàn eré tẹlifíṣọ̀nù Les Chenapans ti ọdún 2013, tó sì tún darí rẹ̀. Eré náà ṣe àpèjúwe ìsẹ̀mí àti ìtiraka àwọn ọ̀dọ́ márùn-ún kan.
5610 Balster
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Fatoumata Diawara
Fiimu ati ere itage
Lehin igba ti o ko lo si France, o ko ipa ninu ere Cheik Oumar Sissoko ti o se ni odun 1999 ti akori re je Genesis, Dani Kouyate, ni odun 2001 o ko ipa ninu ere Sia, le rêve du python ati egbe ere itage ti Royal de Luxe. O tun ko ipa ninu ere olorin ti akole re je Kirikou et Karaba.
Claudio Williman
thumb|200px|Claudio Williman '''"' je Aare ile Urugúáì tele.
Fatoumata Diawara
Fiimu ati ere itage
Nigbakanna bi o sen korin, ni o n se ere ori itage na, pelu orisirisi ipa pelu orisirisi ere otun ko orin fun orisiris ere bi Timbuktu, ere yi gba  Ami eye César meje ati yiyan lati owo Academy Award ni odun 2014
84075 Peterpatricia
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Fatoumata Diawara
Fiimu ati ere itage
O je gbajumo fun ohun aladun Ede Bambara ni oma fin korin, ede yi je ede abinibi ti Mali, orin e sima da lori igbani niyanju bi asa titi awon Wassoulou DIawara ti korin pelu awon omo orile ede Mali ati awon olorin agbaye bi Cheik Tidiane Seck, Oumou Sangare, AfroCubism, Dee Dee Bridgewater , ati the Orchestre Poly Rythmo de Cotonou. Awo orin e Kanou jade ni ojo kesan osu karun odun 2011. Ohun lo ko gbogbo orin ti owa ni inu awo na. Awon orin e alakoko ti o fi lole, Fatou lati owo World Circuit records ni osu kesan odun 2011 Nonesuch Records fi Kanou EP kale ni ori ayelujara ni Àríwá Amẹ́ríkà ni ojo ketadinlogbon osu kesan odun 2011 won si fi awon orin Fatou ni ojo kejidinlogbon osu kejo odun 2012.
Diawara ti lo awon odun yi lati fe sere kakiri agbaye, ni Ajodun Glastonbury titi odun 2013, Fatoumata ko orin fun awon eledi geesi, ere ojo na dun yato. Yato fun awon ere orin Europe won ti pe ki o wa korin ni Gúúsù Amẹ́ríkà, Ásíà ati Austrálíà, oti lo si ilu Amẹ́ríkà lopolopo igba, ni odun 2013 o sere fun won ni Clinton Global Initiative legbe The Roots ni ilu New York Lati arin odun 2014 ni oti ba opolopo awon osere korin, awon osere bi Roberto Fonseca ti won ti jo se opolopo orin kiko ori itage ati awo orin ti ori itage ti akori e je At Home - Live in Marciac. Ni odun 2014 o korin pelu Mayra Andrade ati Omara Portuondo. Ni osu keji odun 2015, o se orin kiko ti ori itage gegebi olorin agbeya fun igba akoko ni Mali, ni Festival Sur Le Niger ni Segou, nibi ti oti korin pelu ore e ti ojo tope ati ani ti on wo awo kose e, Oumou sangare, Bassekou Kouyate ati opolopo awon olorin ti o wa lati ilu Mali.
Ninu awon ori e, Diawara man soro nipa wahala to wa ninu isilo, inilo fun owo fun arawa, wahala ti awon obinrin ile africa man se; igbe aye labe ofin esin ati iwa didabe fun omo obinrin. Ninu orin e kan "Mali-ko (Peace/La Paix)" orin yi gun fun iseju meje, ere orin e na soro nipa isegun ariwa Mali, o so pe ki a pa ina ikorira ti a ni si awon ara Tuareg, ti o so pe awon lo fa ilolu won. Diawara so wipe ohun nilo lati pariwo pelu orin yi pe ki ilu Mali ji, won ti padanu ara won, ati ise won ati ibi ti won ti wa.
14535 Kazuyukihanda
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
10446 Siegbahn
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(7810) 1981 DE
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
34420 Peterpau
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
17283 Ustinov
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
22939 Handlin
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Qa'a
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
Tiffany Mason
Keesha Mashawn Christenson (ojoibi Oṣù Kínní 20, 1982), to gbajumo bi Tiffany Mason je osere ara Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà.
5701 Baltuck
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Agboilé
thumb|Agbo-ilé Ní agbo-ilé Yorùbá àtijọ́, àwọn mọ̀lẹ́bí tí wọn kì í ṣẹ́ tí ìyá, bàbá, àti àwọn ọmọ nìkan ni wọ́n máa ń gbé ní bẹ̀. Ọkùnrin tí ó dàgbà jù lọ ni ó máa n jẹ olórí ebí. Kòsí àníàní pé àwọn ọkùnrin máa ń ní ìyàwó púpọ̀ ní ayé àtijọ́, tí ìyàwó kọ̀ọ̀kan sì máa n ní ìyàrá ti rẹ̀ lọ́tọ̀. Wọ́n máa ń kọ́ ilé náà ni onílé pẹ̀tẹ́ẹ́sì pẹ̀lú agbo ní ìwájú tàbí ní ẹ̀yìn.
10430 Martschmidt
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
8729 Descour
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Suya
Suya tàbí skewer tí àṣà tí àṣà mú skewer tí o wà láti Ariwa Naijiria, Ilẹ̀ Hausa àti pé o jẹ́ oúnjẹ tí o gbajúmọ̀ ni Iwọ-oorun Afirika. Suya (tún n pé ní Soya) jẹ́ ẹyà nla ninu àṣà àti oúnjẹ Hausa àti itan-akọọlẹ tí pèsè ati ṣe nipasẹ àwọn ọkùnrin Hausa 'Mai nama' (kìí ṣẹ àwọn obìnrin). Suya ní gbogbogbò ní a ṣẹ pẹlú ẹran maalu, àgbò, tàbí adiẹ. Àwọn innards gẹgẹ bí kidinrin, ẹdọ àti tripe tun lo. Eran ege tinrin naa ni ao maa fi orisiirisii turari, eleyii to wa ninu kuki epa epa ibile Hausa ti ibile ti won n pe ni 'kwulikwuli', iyo, epo efo ati awon turari ati adun miran, ao wa fi bebecue. Orisirisi Suya lo wa ninu sise sise ibile Hausa (gẹgẹbi Balangu, Kilishi ati bẹẹbẹẹ lọ..), ṣugbọn eyi ti o gbajumọ julọ ni suya. Suya ti wa ni asa pẹlu afikun iranlọwọ ti ata gbigbe papo, ibile hausa turari ati ki o ege alubosa. Bákan náà ni wọ́n máa ń ṣe é ní àṣà ìbílẹ̀ Hausa pẹ̀lú ìhà ẹ̀gbẹ́ Hausa Masa (ìrẹsi fermented/ ọkà/àkàrà àgbàdo). Awọn ọna igbaradi ẹran Halal ni a maa n lo nigbagbogbo, paapaa ni awọn agbegbe ariwa ti Nigeria nibiti o ti bẹrẹ gẹgẹ bi aṣa pẹlu awọn ounjẹ Hausa ibile, nibiti ifura ti ko ni ibamu si awọn idinamọ ounjẹ Musulumi ni igbaradi Suya ti jẹ mimọ lati fa awọn rudurudu. Ẹya ti o gbẹ ti Suya ni a pe ni Kilishi. O le jẹ pẹlu Masa, Kosai, Garri tabi Ogi. left|thumb| Olutaja Suya ni [[Àbújá|Abuja .]] right|thumb| Adìe suya pẹlu [[Ìrẹsì Jọ̀lọ́ọ̀fù|iresi jollof àti dodo]] Ko si ohunelo tí o ṣẹ déédé fún iṣelọpọ ti idapọpọ eka ti awọn turari àti àwọn àfikún èyítí o jẹ́ Suya marinade (tí a pè ní Yaji ) àti idapọ tùràrí tí a ṣiṣẹ́ pẹlú rẹ. Àwọn èròjà lẹ yàtọ ni ìbámu sí àwọn àyànfẹ tí ará ẹni àti agbègbè.
Bí o tilẹ jẹ wi pe Suya jẹ oúnjẹ ibile Hausa tí Naijiria, o tí Gba gbogbo àwùjọ Naijiria láwùjọ, tí o ní ọwọ fún gbogbo ènìyàn àti pé o wà níbí gbogbo. Wọ́n ti pè é ní ohun tó ń múniṣọ̀kan ní Nàìjíríà. Suya tí di satelaiti orilẹ-ède Nàìjíríà pẹlú àwọn agbègbè oríṣiríṣi tí ni ṣọ pé o ga jùlọ tí ilana wọn àti àwọn ọnà igbaradi, ṣùgbọ́n àwọn ìlànà ẹran didin tí o jọra ní o wọpọ ní ọpọlọpọ àwọn orílẹ-èdè Ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà.
Àtòjọ Orúkọ Àwọn Agbẹnusọ Ilé-Ìgbìmọ̀ Aṣojú-ṣòfin Ní Nàìjíríà
Àwọn wọ̀nyí ni orúkọ, ẹgbẹ́ òṣèlú àti àkókò Àwọn Agbẹnusọ Ilé-Ìgbìmọ̀ Aṣojú-ṣòfin Ní Nàìjíríà
Sacramento Kings
ni egbe agbaboolu alapere to budo si ilu ni Orile-ede Amerika.
2922 Dikanʹka
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Muma Gee
Muma Gee ( née Uwame; bi 18 November 1978), agbejoro mọ bi Muma Gee ( /m U m ə  dʒ Mo / ), afipamo "ṣe rere Gift", ni a Nigerian singer-silẹ, oṣere, businesswoman, njagun onise, tẹlifisiọnu eniyan ati oloselu. A bi i, o dagba, o si gbe ni Port Harcourt. Itọwo akọkọ ti Uwame ti stardom wa nipasẹ orin rẹ "Kade", eyiti o di orin akọle akọle awo-akọkọ akọkọ rẹ, ti a tu silẹ ni ọdun 2006. Ẹyọ ẹlẹgbẹ ti orin ti o tẹle pẹlu Wudi Awa, ti gba awọn iforukọsilẹ marun, pẹlu meji lati Awọn Awards AMEN (Aworan ti o dara julọ ati Aṣọ ti o dara julọ) ati ọkan kọọkan lati Awọn Aṣayan Fidio Orin Orin Nigeria, Awọn Awards Olori, ati Awọn Awards Ohun orin Orin City. ,
Ni ibẹrẹ aye
Bibi ni Port Harcourt, Ipinle Rivers si awọn obi ti Ekpeye ẹgbẹ ti ẹya Igbo, Uwame dagba ni idile Kristiẹni ti o muna, kẹta ti ọmọ mẹfa. Baba rẹ, ti o kopa ninu Oogun ologun, ku nigbati o jẹ ọmọde. Lẹhin iparun baba rẹ, Uwame ni iya rẹ ti dagba. Ni ọjọ mẹrin, o darapọ mọ akọrin agbegbe ni ile ijọsin rẹ, Adventist-ọjọ Adventth. O wa nibẹ pe o bẹrẹ lati mọ talenti orin rẹ ati agbara rẹ. Nigbati o pari eto-ẹkọ alakọbẹrẹ ati ile-ẹkọ giga rẹ ni Ilu Abuja, Uwame forukọsilẹ ni University of Port Harcourt o si gba alefa kan ni Arts Theatre. Ni afikun si ipilẹ ẹkọ imọ-ẹrọ rẹ, o ni ati ṣiṣẹ ni ọpọlọpọ awọn iṣowo miiran pẹlu ile-iṣẹ yiyalo ọkọ ayọkẹlẹ, ile ounjẹ, ṣọọbu telo ati ile iṣọ ẹwa. O tun di apakan ti ibi orin burgeoning ti Port Harcourt, ṣiṣe ni awọn ile-alẹ alẹ ati awọn ifi si inu ilu.
Igbesi aye ara ẹni
Uwame ngbe ni Port Harcourt pẹlu ọkọ oṣere rẹ, ẹniti o ti ni ayọ pẹlu iyawo lati ọdun 2011. Awọn mejeeji jẹ Kristian olufọkansin ati ko ṣe alabapin ninu igbeyawo Ni o di ọjọ 18 Oṣu Kẹrin ọdun 2014, wọn ni awọn ọmọ meji, ọmọdekunrin ati ọmọbinrin ibeji, eyiti wọn darukọ Chika ati Chisa Eke. Ọmọ rẹ kẹta ati ọmọbirin keji ni oṣu 28, Okwuluoka, ni a bi ni ọjọ kanna bi baba rẹ Prince Eke ni ọjọ 18 Oṣu Kẹjọ ọdun 2016.
Aba oko
thumb|Ile idanna ni aba oko Aba oko je ibi ti awon eniyan ma n pada leyin ti won bati sise ninu oko lati reju ranpe ati fun jije pelu mimu.
2712 Keaton
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
386 Siegena
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9207 Petersmith
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Adrianna Milano
Adrianna Milano (ojoibi Oṣù Kẹta 2, 1987) je osere ara Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà.
12432 Usuda
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2376 Martynov
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
18430 Balzac
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Chief Temitope Ajayi
Amina Temitope Ajayi (aka Mama Diaspora) jẹ́ Ọmọ Nàìjíríà tí ó ń gbé ní US, àjùmọ̀sọ̀rọ̀ òwò tí ó ń kọ́ ìṣìrò, on tàjà àwùjọ àti alákòóso aláápọn àgbègbè. Tèmítọ́pẹ́ Àjàyí fi ìgbà kan jẹ́ Ààrẹ gbogbo Nigerian American Congress (ANAC). Akitiyan rẹ̀ àti itẹ̀síwájú àgbàwí lórí í Nigerian Diaspora àríyànjiyàn ti fun ní àkọ́lé ti moniker "Mama Diaspora". Chief Àjàyí jẹ́ mímọ̀ gidi nípa ṣíṣe ìgbéga a ìṣe-ìkúnnilágbára àwọn obìnrin àti mímú ìyà dópin ní Ilè adúláwọ̀ látara Agri-business. Látara ìdókòwò o Arkansas-Nigeria fórànmù àti àwọn fórànmù ìpínsíméjì ọ̀rọ̀ ajé ní US, ìdúróṣinṣin àti òdodo o Chief Ajayi ti jẹ́ ohun-èlò ìdánilójú tí ó ń fa ọ̀pọ̀ àwọn olókòwò sínu agri-business láti US sí Nigeria. Ó jẹ́ Olùdásílẹ̀ ẹ Nigerian American Agricultural Empowerment Program (NAAEP), tí ó kọ́ni ní Agricultural empowerment of farmers, àwọn obìnrin àti ọ̀dọ́ ní Nàìjíríà láti fi lè fi kún oúnjẹ lọ̀pọ́ àti láti ṣàkóso iṣẹ́ fún àwọn obìnrin àti àwọn ọ̀dọ́ nínu ẹ̀ka iṣẹ́ àgbẹ̀. NAAEP ni ìpìlẹ̀ Ilé-iṣẹ́ tí ó ń kọ́ àwọn àgbẹ̀ ní 'mechanized farming system', bí ó tí ń dẹ̀rọ̀ ìṣòwò-àwìn, accessibility àyẹ̀wò sí ṣíṣe iṣẹ́ àgbẹ̀, ìkórẹ̀ àti ìpolówó o ọjà wọn nílẹ̀ yí àti lókèèrè. Ní ọdún 2010, Chief Àjàyí kàn sí Ìjọba àpapò orílè-èdè Nàìjíríà láti dín owó èlé lórí í àwọn iṣẹ́ àgbẹ̀ kí Wọ́n lè yára sí ẹ̀ka iṣẹ́ àgbẹ̀ àti láti dín ìyà kù nínú orílẹ̀-èdè yìí. Chief Tèmítọ́pẹ́ Àjàyí jẹ́ aṣojú ìjọba ti Goodwill fún ìpínlẹ̀ ẹ Arkansas àti Maryland, USA. Chief Ms. Àjàyí jẹ́ àṣàyàn aṣojú fún 2014 Nigeria's National Conference ní bi tí ó ti jẹ́ aṣojú fún National Council of Women Societies (NCWS) ní Nàìjíríà ó tún ṣiṣẹ́/sìn ní ìgbìmò ọ Confab's Agriculture. Nínú àdírẹ́sì i Chief Tèmítọ́pẹ́ Àjàyí nínu ìpàdé ọdọọdún ti World Bank Group àti International Monetary Fund, ó jẹ́ mímọ̀ pé “Àwọn obìnrin ni ẹ̀ka agbára aláàdáni, àwọn obìnrin ló ń ṣètò ìṣúná owó ní èyíkéyìí orílè-èdè nítorí pé wọ́n mọ̀ nípa è dáadáa ju àwọn ọkùnrin lọ”.
Supa Ngwao Museum
Supa Ngwao Museum jẹ́ musíọ́mù kan tí ó wà ní ìlú Francistown ní orílẹ̀ èdè Botswana. Àwọn ohun tí ó wà níbẹ̀ àwọn ǹkan nípa ìtàn, àṣà, ìṣe àti Iṣẹ́ owó àwọn tí ó wà tàbí tí ó ti gbé ní apá àríwá ìwọ̀ oòrùn Botswana ní ayé àtijọ́. Wọ́n sẹ̀dá musíọ́mù náà ní ọdún 1986 láti jẹ́ ilé fún àwọn ohun tó jọ mọ́ ìtàn ìlú Francistown àti àwọn ibi miran ní apá àríwá. Supa Ngwao museum wà láti ṣe ìgbé lárugẹ ìtàn àti àṣà àwọn ènìyàn Kalanga.
Ìtàn
Wọ́n kọ́kọ́ Supa Ngwao museum kalẹ̀ láti sọ nípa ìtàn, àṣà àti Iṣẹ́ owó àwọn ènìyàn Kalanga àti àwọn tí ó ń gbé ní àríwá Botswana.
San Antonio Spurs
ni egbe agbaboolu alapere to budo si ilu ni Orile-ede Amerika.
4110 Keats
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
666 Desdemona
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Fred Amata
Fred Amata jẹ́ òṣèré, olùgbéré-jáde àti adarí eré ọmọ.orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó kẹ́kòọ́ gboyè ìmọ̀ nínú ìmọ̀ eré oníṣẹ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì Jos, ó di ìlú-mòọ́ká ní ọdún 1986 nínú eré Legacy. Òun ni Ààrẹ fún Directors Guild of Nigeria, láti inú oṣù kejì ọdún 2016.
Qakare Ibi
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
24210 Handsberry
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
7725 Selʹvinskij
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6804 Maruseppu
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
10830 Desforges
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(8324) 1981 DF2
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Arò
Arò je òun tí a má ń ló lati fi dáná oúnjẹ jíjẹ. Tí a bá fé kò arò, a má ń ló Igi gbigbe, òkúta, èyí tí a má tó pọ̀ tí a ó sì dáná sí. Òun tí a má ń fi arò ṣe ní ìdáná. Awọn kan a má kò ilé fún arò, àwọn kan á sì má lo gbangba ìta ile wọn lati fi ṣe arò idana. Ikòkò ní a má ń gbé sí orí aró.
Slam Dunk Contest
ni egbe agbaboolu alapere to budo si ilu ni Orile-ede Amerika.
2560 Siegma
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Nigerian Defence Academy
Nigerian Defence Academy tabi Ile-eko Oro Abo Naijiria ni yunifásítì ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fun awon omo-ologun to wa ni ilu Kaduna. Akoko ikẹẹkọ Ile-eko Oro Abo Naijiria jẹ ọdun marun (Ọdun mẹrin fun ti akadẹmi ati ọdun kan fun ti ologun).
Itan
Ile-ẹkọ ọrọ abo Naigiria ni a dasilẹ ni óṣu February, ọdun 1964 gẹgẹbi atunṣè ti ilẹ british lati ṣè akoso ikẹẹkọ ti ólógun collẹgi RMFTC ti wọn pada sọ ni collẹgi ikẹẹkọ ologun ti ilẹ Naigiria ta mọsi NMTC ni ọjọ ti órilẹ ede naa gba óminira. Ilẹ ẹ̀kọ ologun kọ awọn óṣiṣè ti ologun, awọn ologun to mojuto omi ati awọn ologun to mojuto oke ofurufu.
Yara Ikawe ti Akadẹ̀mi
Yara Ikawe Ilẹ ẹkọ ọrọ abo jẹ ọkan gbogi fun ikọni ati ikẹẹkọ ti ologun. Yara Ikawe ti akadẹmi naa ni a da silẹ̀ ni ọdun 1963 lati gbe ikẹẹkọ larugẹ. Oluṣakoso yara ikawe naa lọwọ ni Umar Lawal.
5007 Keay
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Robert De Niro
Robert De Niro, Jr. (ojoibi August 17, 1943) je osere to gba Ebun Akademi (Oskar) fun Okunrin Osere Didarajulo Kinni.
634 Ute
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(9522) 1981 DS
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Nwando Achebe
Nwando Achebe (tí a bí ní ọjọ́ keje oṣù kẹta ọdún 1970) jẹ́ ọ̀mọ̀wé àti ajàfẹ́tọ́ obìnrin ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Òun ni adarí ẹ̀ka ẹ̀kọ́ nípa kíkó ara ẹni mọ́ra ní College of Social Science tí ilé-ìwé Michigan State University. Òun tún ni Akọ̀ròyìn àgbà fún Journal of West African History.
Ìpìlẹ̀ rẹ̀
Wọ́n bí Nwando Achebe sí Enugu, ní ìwọ̀ oòrùn Nàìjíríà sínú ìdílé, Chinua Achebe, àti Christie Chinwe Achebe, Chinua Achebe jẹ́ òǹkọ̀wé àti akéwì, ìyàwó rẹ̀, Christie sì jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ìmọ̀ Ẹ̀kọ́. Nwando ni ìyàwó Folu Ogundimu, òjògbón nínú ìmò kíkọ ìròyìn ní Michigan State University, àti ìyá ọmọbìnrin kan, Chino. Ẹ̀gbọ́n Nwando, Chidi Chike Achebe jẹ́ oníṣègùn òyìnbó.
Ètò ẹ̀kọ́ àti iṣẹ́ rẹ̀
Achebe gba àmì-ẹ̀yẹ Ph.D. nínú ìmò Ìtàn ilẹ̀ Afrika ní University of California, Los Angeles ni ọdún 2000. Ó jẹ́ amòye nínú ìtàn àtenudẹ́nu, pápá jùlọ nínú ìmò Ìtàn Ìwọ̀ oòrùn ilẹ̀ Áfríkà. Ipò àkọ́kọ́ tó dìmú nínú ètò ẹ̀kọ́ ni igbákejì òjògbón nínú ìmò ìtàn ní College of William and Mary, kí ó tó lọ sí Michigan State University ní ọdún 2005 láti tún di ìgbàkejì ọ̀jọ̀gbọ́n fún ìgbà díè, Achebe di ọ̀jọ̀gbọ́n ní ọdún 2010.
23504 Haneda
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Aalo Ìjàpá àti ọmọ òrùkan meta
Ààlọ́ oooo
Ààlò
Ààlọ́ mi dá firigbagbo ó dá lórí Ìjàpá àti àwọn ọmọ òrukàn mẹ́ta kan.
Ní ìgbà láéláé, àwọn ọmọ òrukàn mẹ́ta kan wà tí orúkọ wọn ní jẹ́ Otarún, Akọpe, àti Awẹkun.
Àwọn ọmọ yìí pinnu láti bẹ̀rẹ̀ isẹ owó, láti ìgbà tí òbí àwọn ọmọ yìí tí kú, Ìjàpá máa ń tọju wọn, ó sì máa ń gbà wọn ní ìyànjú leèkọ̀ọ̀kan.
Àwọn meteeta forí lé ilé Ìjàpá. Nígbà tí wón dé ibè wọn ki, òun náà sì kí wọn dáadáa. Ó fún wọn ní obì, gbogbo wọn sì jókòó ní abé igi níwájú ilé rè.
Otarun ni ó kọ́kọ́ sọ̀rọ̀. Ó ní, ‘Èmi àti àwọn àbúrò mi fẹ́ níláti dúpẹ́ lọ́wọ́ rẹ gidigidi Ìjàpá, fún akitiyan rẹ lórí wa látìgbà tí àwọn òbí wa ti fi ayé silẹ. Ohun tí a mú wá sódo rẹ lónìí ni wípé àwa fẹ́ kí o gbà wá níyànjú nípa ọ̀rọ̀ isẹ. A fẹ́ láti lọ kọ́ isẹ.
Àwọn ọmọkùnrin mẹ́ta yìí wo ojú ara wọn. Akope dáhùn pé, ‘ìyẹn ni wípé oníṣòwò ni ìwọ Ìjàpá, àwa kò mọ.
Ìjàpá rẹ rin ó ní, ‘Oníṣòwò ni mí. Ṣùgbọ́n isẹ ọpọlọ ni òwò tèmi ki í se isẹ agbára. Ẹ kò se àkíyèsí pé nkò ní oko, nkò sì ní abà; èmi kì í sì í ra ọjà, nki í sì í tá ọjà. N kò sì se isẹ ìjọba, bẹ́ẹ̀ ni n ò ní ọ̀gá. Ṣùgbọ́n, mo ń jẹ, mo ń mu láìṣe aláìní ohunkóhun.
Àwọn ọmọ ìyá yìí tún wo ara wọn tìyanutìyanu, wọ́n sì tún wo Ìjàpá tìfuratìfura. Ìjàpá dáhùn ó ní, ‘Kílódé tí ẹ fi ń wo mí bíi ẹni pé mo gbé idà sókè láti fi bẹ yín lórí? Ṣé ẹ rò pé alónilọ́wọ́gbà ni mí ni? Èmi kì í se jàǹdùkú o. Ó kàn jẹ́ pé ohunkóhun tí mo bá fẹ́, n ó ri gbà.
15301 Marutesser
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Aalo Ìjàpá àti ọmọ òrùkan meta
Àwọn ọmọkùnrin yìí kò mọ ohun tí wọn ó fi fèsì. Lẹ́hìn ìṣẹ́jú díè, Otarun dìde ó ní, ‘àwa yíò lọ ro ọ̀rọ̀ tí o fi lọ wa wò, àwa yíò sì fèsì bó bá d’ola’.
Ní ọjọ́ kejì, Otarun nìkan ló lọ sí ilé Ìjàpá, ó sì wí fun pé, ‘Èmi àti àbúrò mi ti ro ọ̀rọ̀ tí ìwọ fi
lọ wa, a sì dúpẹ́ lọ́wọ́ rẹ fún ìmọ̀ràn náà, Ṣùgbọ́bon a ko lè bá ọ ṣiṣẹ́,nítorí pé olótìító ènìyàn ni awa, a  fẹ láti fọwọ́ wa se isẹ aṣekáka. Inú bí Ìjàpá púpò, Ojú rẹ̀ sì pón, ó ní ,Aláìmoore ni ẹyin ọmọdé wọ̀nyí, Ṣé ohun tí ẹ ó fi san oore láti ìgbà ítàwọwoòbíbiíy tí àwọn òbí wọn tí jáde kúrò láyé nìyẹn?’
Otarun dáhùn ó wípé, ‘Bẹ́ẹ̀ ni’. Ìjàpá sì wí fún wípé, Bí ó bá wá rí bẹ o, èmi Ìjàpá ti di ọ̀tá yín, èmi o sì fi ojú yín rí èèmọ
Lẹ́hìn ọ̀sẹ̀ díè, àwọn ọmọkùnrin náà bẹ̀rẹ̀ sí kó isẹ òwò, wọn sì ṣiṣẹ́ kárakára. Wọ́n se isẹ wọn láṣẹ yọrí ; láìpẹ Otarun bẹ̀rẹ̀ sí ṣiṣẹ́ ọdẹ, ó sì seé ó ní òkìkí nínú isẹ rẹ. Akọpẹ̀ bẹ̀rẹ̀ síise isẹ emu dídá; bẹẹni Awẹ’kun sise apeja tí ó sì lókìkí láàrin ìlú, nítorí ẹja rẹ a máa tóbi.