cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abidjan
Abidjan je ilu to tobijulo ni Côte d'Ivoire, be si ni tele o je oluilu ibe.
Ice Prince
Ó gba ipò kíní ní ọdún 2009 ní Hennessy Artistry Club Tour.
Orin àkọ́kọ́ rẹ̀ ní yàrá ìtẹ orin síta tí ó pè ní gbogbo ènìyàn fẹ́ràn Ice Prince jáde ní ọdún 2011. Orin náà ní àtìlẹhìn àwọn orin mẹ́ta tí ó gbé jáde: "Oleku", "Superstar" àti "Juju". Ní ọdún 2013, Ice Prince gbé orin Fire of Zamani jáde gẹ́gẹ́ bí orin èkejì
.pe
.pe je ti orile-ede Peru.
Ice Prince
Àwo náà ní àwọn orin wonyi nínú:  "Aboki", "More", "Gimme Dat" àti "I Swear". Ní ọjọ́ Kínní oṣù kéje ọdún 2015, wọ́n kéde Ice Prince gẹ́gẹ́ bíi igbákejì ààrẹ Chocolate City. Ó di oyè náà mú títí di ìgbà tí ó fi labeli náà sílè ni ọdún 2016.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ofu
wa ni Naijiria
Majek Fashek
Majekodunmi Fasheke, tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Majek Fashek jẹ́ olùkọ orin, atajìtá àti olórin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó di ìlú-mọ̀ọ́ká olòlórin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní àsìkò ọdún 1988, fún àwo orin rẹ̀ tí ó gbé jáde lásìkò yí tí ó pè ní _Onígbèkùn ọkàn (Prisoner of Conscience), àti àwọn orín rẹ̀ ọlọ́kan ò jọ̀kan  bíi : Send down the rain àti bẹ̀è bẹ̀è lọ tí ó gha àwọn àmì ẹ̀yẹ òmìdáni lọ́lá oríṣríṣi. Ẹ̀wẹ̀, Majek ti ṣeré pọ̀ pẹ̀lú àwọn òṣèré olórin oríṣríṣi ìlú mọ̀ọ́ká bíi: Tracy Chapman, Jimmy Cliff, Michael Jackson, Snoop Dogg, àti Beyoncé.
Ìbẹ̀rẹ̀ Ayé rẹ̀
Wọ́n bí Fashek ní ìlú Benin tí ó jẹ́ olú ìlú fún to an Ìpínlẹ̀ Edo níbi tí ìyá rẹ̀ ti wá, tí bàbá rẹ̀ sì jẹ́ ọmọ ìlú Ìjẹ̀ṣà. Fashek yan ìlú Benin láàyò lọ́dọ̀ ìyá rẹ̀ lẹ́yìn ìgbà tí bàbá àti ìyá rẹ̀ kọ ara wọn sílẹ̀, tí ó sì dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ akọrin ìjọ  Aládùúrà kan, níbintí ó kọ́ bí wọ́n ṣebń lu ìlú àti àwọn ohun èlò orin mìíràn, tí ó sì ń hun orin fún àwọn akọrin ìjọ náà.
Iṣẹ́ orin rẹ̀
Nípa torin, a lè sọ wípé Majek ni àrólé fún olóògbé Bob Marley, nítorí gbogbo ìwọ́hùn olóògbé náà ni Fashek mú pátá. Ó wà lára ọ̀kan pàtàkì nínú àwọn ọmọ bíbí ilẹ̀ [Nàìjíríà]] tí gbé orin Reggae tí ó ti ilẹ̀ Caribbean wá. Àmọ́, kàkà kí Majek ó gbàgbé ilé àti orin ìbílẹ̀ wa pátá, ń ṣe ló mú ọnà orin bíi Fújì àti Jùjú mọ́ orin reggae tí ó sì tibẹ̀ fa ọnà orin tirẹ̀ tí ó pè ní Kpangolo yọ lọ́nà arà.
Ikú rẹ̀
Majek kú sí ojú orun rẹ̀ ní ọjọ́ kejì oṣù Kẹfà ọdún 2020 sí ìlú New York.
Episteli Jemisi
je iwe Majemu Titun ninu Bibeli Mimo.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogba/Egbema/Ndoni
Agbegbe Ijoba Ibile Ogba/Egbema/Ndoni je ijoba ibile ni Ipinle Rivers ni Naijiria. Ibujoko re wa ni Omoku
Boris Pasternak
thumb|250px je olukowe to gba Ebun Nobel ninu Litireso.
Episteli Pétérù Kìnní
je iwe Majemu Titun ninu Bibeli Mimo.
George Orwell
Eric Arthur Blair
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogbadibo
je ijoba ibile ni Ipinle Benue to wa ni Naijiria.
.om
.om je ti ile Oman
Episteli Pétérù Kejì
je iwe Majemu Titun ninu Bibeli Mimo.
Klorínì
Klorínì (lati χλωρóς) je elimenti kemika to ni nomba atomu 17 ati ami-idamo Cl. Ohun ni halojínì keji to fuyejulo, leyin fluorini to je eyi to fuyejulo. Klorini wa ninu tabili alakoko ninu adipo 17. Apilese yi le di horo oniatomumeji labe awon isele opagun, ti a n pe ni klorinimeji (dichlorine). O ni ibasepo elektroni to gajulo ati ijealodionina keta to gajulo larin gbogbo awon apilese; fun idi eyi klorini je oxidizing agent to lagbara.
Salvatore Quasimodo
Salvatore Quasimodo (August 20, 1901 - June 14, 1968) je olukowe ara Itali to gba Ebun Nobel ninu Litireso odun 1959.
Episteli Jòhánù Kìnní
je iwe Majemu Titun ninu Bibeli Mimo.
AIDS
AIDS ni ede geesi duro fun Acquired immune deficiency syndrome, eyi tumosi Àrọ́lù àìsàn ìdébá àìtó àjẹ́sára je arun sístẹ́mù àjẹsára ninu eniyan ti Èràn Àìtó-Ìgbóguntàrùn Ènìyàn n fa.
Hàítì
Haiti je orile-ede ni apa Ariwa Amerika ni erekusu Karibeani ti a mo si Hispaniola.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogbaru
Agbegbe Ijoba Ibile Ogbaru je ijoba ibile ni Ipinle Anambra ni Naijiria. Ibujoko re wa ni Atani.
Awon ilu ati abule miran nibe ni Ogwu-Ikpele ati Akili-Ogidi.
René Préval
René Garcia Préval (born January 17, 1943) je oloselu ara orile-ede  Haiti to je Aare orile-ede Haiti lati May 2006 de 14 May, 2011. Teletele, o tun ti je Aare lati February 7, 1996, titi di February 7, 2001, ati gege bi Alakoso Agba lati February 1991 titi di October 11, 1991.
.nz
.nz
Orílẹ̀-edeé Yorùbá
1 ÌJÈBÚ-RÉMO
[Ajíno]
[Ìmóbìdo]
[Ìdótun]
[Ìdómolè]
Àwọn ìgbèríko ilẹ̀ Nàìjíríà
Àwọn ìgbèríko ilẹ̀ Nàìjíríà ni awon ipin amojuto ni Naijiria tele, ti won je lilo ni igba amusin Naijiria ati fun igba die leyin ominira, lati 1900 de 1967.
Orílẹ̀-edeé Yorùbá
1 ÌJÈBÚ-RÉMO
[Ìròlù]
[Sáàpàdé] Ìsarà – láti ibi ni wón ti yo ‘sá’ Ìparà – láti ibi ni wón ti yo oá’ Odè – láti ibi ni wón ti yo dé’ Àpaofò sá- pà-dé ni ó wá di sápadè.
Àwọn ìgbèríko ilẹ̀ Nàìjíríà
Awon igberiko Naijiria ni 1945
There were thirteen provinces in Northern Nigeria in 1966 which were abolished in May 1967:
Orílẹ̀-edeé Yorùbá
1 ÌJÈBÚ-RÉMO
[Ìsarà]
[Ògèrè]
[Ajítaádùn]
ABEOKUTA
ADÚGBÒ [Ìlúgùn] Ìtunmò: Ni ìgbà láéláé, ìtàn so fún wa pé omo kan sonù tí kiri títí, léyìn tí wón ti wáa kiri títí ni wón ríini ìlú ken tí ó jìnà. Nítorí pé ibi tí wón ti rí omo náà jìnà, ni wón se ń pè ní ìlúgùn.
[Àgó Òkò]:	Òkúta ni wón ń pè ní òkò nì èka èdè ègbá. Ní ìgbà ogun, awon ará àdúgbò yìí ko ni ohun elo ìjà kankan ayàfi òkúta. Òkò ni wón má a ń so fún àwon ota won. Ìdí nìyí tí wón fi ń pè wòn ní Àgó Òkò
Ojà Àgbò: 	Eran àgbò ni wón ń tà níbè kí ó tó di ìbi tí awon ènìyàn ń gbé
Kémta: 	 Kémta tumo sì kèeta, Àsòjóró, òtè. Wón máa ń se keèta ara won ìdí èyí ni wón fi ń pe wòn ni kémta.
Àgó òwu: 	Àwon ará àdúgbò yìí jé àwon tí ó ń jowú, owú jíje won ló mú won sokún gba adé àwon omo ìkijà. Ìdí nìyí tí wón se ń ki won pé “Ara òwu, omo asunkún gbadé
Kúgbà: 	Ikú-gba-èyí. Odò ńlá kan tí ó gbé omo lo ní Arégbà ní àwon ènìyàn ìgbà náà fi ń so pé íkú gba èyí lówó wa. Kúgbà.
Òkè Èfòn: 	Àwon ará Efòn Alàyè láti ìpínlè Òǹdó ni wón ń gbé àdúgbò yìí. ìdí nìyí tí a fi ń pè àdúgbò náà ní òkè èfòn.
Àdátán: 	Ogun àti oko ríro, léyìn tí wón tí ja ogun tán, wón fé roko àyíká àdúgbò náà ní a so fún òkunrìn kan pé kí ó lo mú Àdá láti fi sisé wá. Òle ènìyàn nì okùnrin yìí, ó dáhún, ó ní Àdá ti tán. Bayìí ni a se ń pe ibè ní Àdátá.
Odédá: 	Àdúgbò tí àwon ode má a ń fàbò sí lèyìn tí wón bá ti sode lo tán ni ibè ní won yóò péjo sí tí won yóò sì dá àwon eran tí wón bá pa jo sí ibè.
Òkè Agbède: 	Àdúgbò yìí ni àwon ìbàdàn tí wón wá sí Abéòkúta tèdó sí ní igbà tí wón wòlú Egbá. Won kò gba ará ìlú mìíràn móra níbè àfi omo ìbàdàn.
Àgó Ìjèsà: 	Àdúgbò àti ìbìdó àwon ará ilésà nínú ìlú ègbá
Ìsàle Jagun: 	Ìsàlè (AJAGUN) – Àdúgbò tí wón ti ń ja ogun ní ìlú Ègbá ní ìgbà àtijo. Kòtò wà ní ibè nì wón fi ń pè é ní ìsàlè jagun.
Àgó Tápà: 	Ibùdó àwon Tápà nígbà tí wón dé sí Ègbá
Eléwéran: 	Ewé iran tí a fi ń pón èbà tàbí àmàlà ní o hù àyíká yìí ni ìgbà tó tip é láé. Ibè nì àgó olópàá wà ní Abéòkúta.
Àdúgbò: 	Panséké Ìtumò: 		Igì ken wa ti èso rè máa ń dún bì ìgbà ti ènìyàn bá ń mi beere. Ibì tì igi yìí wà gan-an ní gbogbo ènìyàn si máa n lo lati mú u fún lìlò ni awón ara ìlú fún ni orúko ti ó jò mo dídún tie so inu rè màa ń dun. – Pasiséké Adúgbò:	Mókóla Ìtùmò:		Àwon ará Òkè-Ìdó ni Abéòkúta nìkan ni ó mo awo ti ó wà nínú àgbùdo gbíngbìn. Odò won sì ni gbogbo awon ènìyàn ti máa ǹ ra àgbàdo. Nítorí ìyànje yìí nì Oba Aláké se fun Olórí àdúgbò yìí ni Omobìnrin re kan lati fi se aya. Obinrin yìí ni o ridìí àsiri ìkòkò yìí tì ó sì sàlàyé fún awon ènìyàn rè. Ibì ti arabinrin yìí wà pàdà nì Oko si ni a fùn ni orunko yìí. Mókólà – Omo ko olá wá sílé.
Adúgbò:	Quarry Ìtùmò:             Àdugbò yìí ni awon òyìnbó tédò sí làtí máa fo òkútà si wéwé oún ilé kíko tàbi òná sise. Awon Òyìnbó yìí ni wón n pè ni Òyìnbó Quarry nítori Orúko òyìnbo ti ó koko gbé àdùgbò yen. Won ní àwon ń lo sí agbègbè Qùarry.
Adúgbò:     Àgo Òwu Ìtùmò:       Ní àsìkò Ogun nígbà ti ogun tú awon ènìyàn Owu ti onìkàlùkù won sì fónká. Awon ti ó tédó sí àdúgbò yìí ni o kúkú fé se ìdámò ara won si awon Ègbà yookù. Ìdí nìyìí ti won fí so Ibùdó won nì Àgó Òwù Àgò ti a tì ilè rí awon ara Owù
Adúgbò:   Ita Ìyálòde. Ìtùmò:      Akínkanjú obinrin kan wa ni Ègbá ni ayé ojóun. Efúnróyè Tínubú nì orúko rè. ‘Nítorí ibe ìdàgbàsòkè re sù ìlú Ègbá ni oba Àláké se fí jè Ìjatóde ìlù. Oún ni ìyálódè Ègbá àkòkó. Ibì ti Ìyá yìí wá kólé sí ní àdúgbò rè ni won so di ‘Ita ìyálódè.
Adúgbò:	Kútò Ìtùmò:             Nì àyé àtíjó àbikú ń da bàbá kan láàmu. Nigbà ti ó dáfá, won ni ki ó fe síwáju bì ó bà ń fé kì àbìkú dúró. Bàbá yìí wá dó sí ìbi ti a mo sí Kútò lónìí. Sùgbon léyìn odún díè omo ti ó bà tún kú nì o bá bérè ariwo pé ikú tun to òun léyìn dé ibí yìí. Báyìí ni awon elégbe rè se ge orúko kéré di`kútò tí ó sì wà dòní yìí
Adúgbò:	Ìdí àbà Ìtùmò:           Nígbà tì kò tíì sí ònà móto bí àwon ti a ní lònìí yìí àwon ènìyàn ti wón jè yálà ode tàbí àgbè a máa fi adúgbò Ìdí Àbà se ìpàdé won. Igi àbà po ni àdúgbò yìí nìgbà náà. Awon ènìyàn wonyi a sì maa sinmi ni àbe àwon Ìgi yìí yàlà ní àlo tabì ní àbò. Báyìí nì won se kúkú so agbégbè yìí ni Idí àbà. Bì ó file jè pé olàjú ti dé báyìí èyí kò yí oruko adugbo náà páde dì báyìí.
Àdúgbò:	Ajítaádùn Itùmò:		Ìyá kan wà tí ó ń gbe àdúgbò yìí ni ayé ojoun. Kó sì ìgbà ti àwon ènìyàn dé òdò rè tí kìí ni oúnje àdi`dùn. Nìgbà ti ò dì wí pe gbogbo ènìyàn bere si fi ounje ìyà yìí júwè adúgbò naa ni wòn kúkú wa n pe adugbo yìí ní Ajítáádùn (Ají-ta-dídùn).
ILA
Ilé-Àwòrò-òsé: 	ìtàn ti a gbo nipa adugbo tabi agbo-ile yì so fun wa pe ilé. Àwòrò-òsé je ibi pàtàkì ti won ti ma n se orò, ò sì tun je ile-Olorisa.
Ìlé-Olúóde:                   A gbó pe ode ni ìran àwon wònyí n se láti ìgbà ìwásà. Ibe sì nì Olórí àwon ode n gbe.
Ile-Olutojokun: 	  Àwon ìdílé yi ni o ma ń joba ni ìlú-ìlá-òràngún.
Ile-Olorirawo: 	Adugbo ati Agbo-ile ni eyi je. Ìtan ti a si gbo nipa won núpé ìbè ni Olori awon awo tedo sì.
Ìjímògòdò: 	 	Akoni èdá kan ni o je, jagunjagun sin i pelu, oun lo te àdúgbò yì dó.
Ìgbonnìbí:	jé òkan nínú àwon oba akíkanjú ti o wolè ni ìlá. Níbi ti o wolè sin i a n pe ni Ìgbonnìbí loni yìí.
Ajagúnlá: 	Ode ni ajagunle nigba aye re, o si je jagunjagun O si bínú wolè lo ni.
Ògbún Ìperin: 	 Nibi ti a pa Erin sin i a n pe ni ìperin
Ògbún ìsèdó: 	Eyi tumò si ibi ti isé sodo si. Agbègbè yin i ìlú ma n lo gégé bi ojúbo isé.
Òkè-Alóyin: 	Odò kan ti o n san ni àdúgbò yì, wón ma n lo omi yì láti fi se ìmúláradá àwon omo wéwé.
Ilé-Alápìnni:      Ìtàn so pe idile Oloje tabi eleegun ni won je. Àwon sin i Olórí gbogbo àwon eégún.
Ilé-Akogun: 	Jagunjagun naa ni o te adugbo yi do Akogun sit un je Oloye pàtàkì ni ìlú
Ìlé-Agbèdègbede: 	Àwon ìdílé Alágbède ni àwon wonyi n se.
Nọ́mbà átọ̀mù
thumb|Nọ́mbà átọ̀mù. Nọ́mbà átọ̀mù máa ń jẹyọ nínú Kẹ́mísítírì àti Físííkì. Nínú àwọn àgbéjáde kẹ́míkà kan tàbí òmíràn nọ́mbà átọ̀mù máa ń jẹyọ nínú wọn.
Orílẹ̀-edeé Yorùbá
ILA
Ilé-Òdú: 	Èfó òdú ni won ma ngbin ni akoko ti won so orúko ile yii.
Ìwúwo átọ̀mù
Ìwúwosí átọ̀mù (Atomic weight)
Orílẹ̀-edeé Yorùbá
ILA
Ilé-Ajengbe: Isé Ìsègùn ni won ma n se ni ìdílé yi. Won sit un je akoni èdá kan.
Ilé-Obajisun: 	Ìdílé oba ni won jé won sì tun je Olóyè ìlú. Èfó òsùn pò púpò nì àdúgbò yìí
Ilé-Onílù: 	Àwon àyàn ni o te ile yìí do, ìdílé onilu ni àwon wonyi je
Saint-John Perse
je olukowe to gba Ebun Nobel ninu Litireso.
Orílẹ̀-edeé Yorùbá
ILA
Ilé-Awúgbo: 	àwon ìdílé yi saba ma n gbìn erè kan ti a n pen i awúje, èyítí o ti gbilè ti won fi n pe won lórúko loni.
Ile-Èelemukan : Èkan po ni àdúgbò yìí
Ìle-Obajoko: 	   Idile yin i won ti ma n sábà fi Oba je, eyìti a mo si kingmaker.
Òkè-Ògbún:       Nígbàtí ìlú ko ti làjú àdúgbò yin i wón ma sábà ko gbogbo àwon òhun ìdòtí pamó si, o si je ògbun eyìti wòn so di oke-ògbún lòni yì.
Ilé-Àtèéré
Ilé-Àbálágemo:
Ilé-Asóyòò:
Ilé-odogun: 	Ìdílé àwon jagunjagun ni won.
ÌLÚ PÀMÒ-ISIS
Òkè-Àgó: 	Gégé bí ìwádìí tí mo se, àdúgbò yìí ni àwon tí ó kókó tèdó sí ìlú yìí dé sí. Láyé ìgbà náà, kò ì tí ì sí ilé-búlókù, àgó ni wón ma ń pa, ibi tí wón rook pàgó sí ni wón wó ń pè ní òkè-àgó ní oorí pé, ó bó sí ibi tí òké wà.
Ilé-Ita: 	     Gégé bí ìtàn se so, ní orí ilè yí nì àwon ará ìlú pàápàá jùlo àwon àgbàgbà lókìnrin  ti ma ń ta ayò bí wón bá ti took dé láyé ìgbà náà. Ilè-ìtayò nì wón ń kókó pè é kó tó di wí pé, wón kó ilé síbè gan-gan. Ilè-ìtayò ni ó wá yí padà sí ilé-ìtayò, ìgbà tí ó yá, wón so ó di ilé-ita. Eyí ni, ibi tí a ti ń ta ayò.
Ilé-Okógbà: 	Àdúgbò yìí gba orúko rè nípa sè Baba kan tí ó fé ràn isé oko púpò. wón ní Bàbá yìí ma ń fi àyíká ilé e rè gbin orisirisi nǹkan lódodún sùgbón wón wí pé, àwon eran òsìn bíi ewúré ma ń yo ó lénu púpò. Nígbà tí ó yá, ó wá bèrè sí ní pa àwon erúré tó bá ti won ú ogbà a rè. Eléyìí ló wá fà á tí ìjà fi wà láàárín òun àti àwon ènìyàn, ni wón bá fim ni orúko wí pé, Baba ológbà. Léhùn tí bàbá yìí kú tán, ni wón bá ń pe àdúgbò ibè ní ilé-Ológbà.
Ìdí-Isin :	Gégé bí ìwádìí, won ni igi ńlá kan wa níbè nígbà náà tí a ń pè ní igi-isin. wón wí pé, lábé rè ni wón ti ma ń gba aféfé nítorí pé igi-ńlá ni, wón sì tún ma ń je èso ara rè. Bí ó tilè jé pé, èyìn ìlú ni igi-isin yìí wà, sùgbón ní gbà tí wón kó ilé de ibè, ni wón bá ń pè é ní ìdí-isin
Ilé-Lódò: 	wón ní àdúgbò yìí jé ibi ilè àkèrò nígbà náà. Odò kékeré kan sì wà níbè nígbà náà tí wón ń pon mu. Orúko Odò yìí ni a ń pè ní Odò-àwéré, Ibí yìí ni àdúgbò yìí tí gba orúko rè.
Ilé- ńlá:	Wón wí pé láàti àdúgbò kan tí a ń pè ní ilé-ńlá nilu ilé-ifè ni àwon àdúgbò yìí ti sè wá nípa sè ogun Ìdí nìyìí tí wón fi ń pè é ni ilé-ńlá.
Òkè-Ganmo	Àdúgbò yìí gba oríko jè láà ti ìlú kan tí ó wà ní tòsí ìlorin tí a ń pè ní Gunmo. Lati ìlú yìí ni wón ní àwon ènìyàn tó kókó tèdó sí sórí ilè náà o wá. Ìdí nìyìí tí wón fi ń pè é ní àdúgbò ara ganmo títí ó fid i wí pé, wón ń pè rí òkè-Ganmo.
Òkè-Abà 	Àdúgbò yìí náà jé òkan lára àwon àdúgbò tó tí pé jù nilu yìí. wón wí pé, nígbà tí ìlú kò ì tíì pò rárá, bí ènìyàn dúrói ní àdúgbò yìí, yóó máa wo gbogbo ìlú tókù ketekete, ìdí nìyìí tí wón kúkú fi ń pe ibè ní òkè-abà.
Ilé- alágbè 	Àdúgbò yìí gba orúko nípasè igi-tòròmogbè tí wón ma ń gbìn sí àyíká ilé ní agbègbè náà. Wón ní àdúgbò á wón ti ń kókó gbin igi yìí ní ìlú yìí náà ni wón so di ilé-alágbè títí di òní yìí.
Ìsàlè-ojà	Àdúgbò yìí ni àdúgbò tí ó wa ní ojúde-ojà gan-an tí wón ti ń ná jà di òní-olónú. Àdúgbò yìí kò jìnnà sí ilé-Oba.
Oníbàtá	Láyé ojóun, wón ní, Olórí àdúgbò yìí ni wón fi je olórí àwon alubàbá àti igangan ní ìlú yìí. Láàti ìgbà tí wón ti fi je é, ni wón ti ń pè é ní baba-oníbàbá, tí wón sì ń pe ilé e jè ní ilé Baba-oníbàtá. Lati ibí yìí ni wón ti so àdúgbò ibè ní àdúgbò oníbàtá èyí ni àdúgbò ilé Baba oníbàtá.
Olú-ìpo 	Orúko oyè kan pàtàkì ni orúko àdúgbò yìí. Ìwádìí fihàn wí pé, eni tí ó je oyè yìí nígbà ìkéjì jé akíkanjú ènìyàn tí ó lágbára tí ó sì tún jé ode. Oyè yìí ti di àsómodómo.
Aráròmí 	Ìtàn fi yé wa wí pé, ogun ló lé àwon tí ó tèdó sí àdúgbò yí wá. Nígbà tí wón dé, ìlú pàmò gbà wón láàyè láàti dúró tì wón. Ìdí nì yìí tí wón fi ń pe ibè ní aráròmí.
Tèmíoire	Gégé bí ìtàn ti so, eni tí ó kókó tèdó sí àdúgbò yìí wá láàti se àtìpó fún ìgbà díè ni sùgbón nígbà tí ó di wí pé ìwà sè dára, tí ó sì kó àwon ènìyàn móra, ni ó bá kúkú fi ibè se lé. Isé àgbè ni a gbó wí pé ó ma ń se, ó ń gbé ní òdò okùnnn kan kí ó tó di wí pé òun náà kó ilé ara rè. Ibi tí ó wá lo kó ilé ara rè sí ni ó pè ní tí èmí di ise ní ìlú pàmò.
ÌLÚ ÒBÀ-ÌSIN
Ilé-tààrà 	Àdúgbò yìí ni wón ti kókó kó ilé pèlú búlókù ní ìlú yìí, ilé koríko ni ó pòjù láyé àtijó. Bí àwon ènìyàn bá ti wá ń sòrò, won yóò máa wí pé àwon ń lo sí ilé tààrà, èyí ni ilé-gidi, tí a kù fi koríko kó. Bí àdúgbò yìí se gba orúko nìyí.
Ìsawo	Ìtàn fi yé wa wí pé, inú igbó ni àdúgbò yí télè kí ilé tí dé ibè. Igbó yìí ni wón ti ń se awo tàbí ńbo. Wón ma ń pe igbó yìí ni igbó-ìsawo sùgbón nígbà tí wón kó ilé ibè, wón wá ń pe ibè ní àdúgbò ìsawo.
Bàkókò 	Emi tí ó te àdígbò yìí dú ni wón wí pé, ó wá láàti ilu won tí a ń pè ní òkù lébgbè é òmù-àran. Ìtàn wí pé, àdúgbò yìí ni bàbá yìí pé sí tí ó sì dàgbà kí ó tó kú. Nígbà tí, ó wà láyé, Baboko ni wón ma ń pè é, Léhìn tí ó kú tán, ni wón bá ń pe àdúgbò yìí ní Babuko.
Ìsàlè-Òbà	Ìdí tí wón fi ń pe àdúgbò yìí béè ni pé, àdúgbò yìí jé ibi tí kòtò wà, ó sì tún jé wí pé, ó tèdó sí ibi àbáwo ìlú.
Iwó-road: 	Àdúgbò yìí tèdó sí òpópó-ònà tí ó lo sí ìlú iwó-ìsin. Ìdí nì yìí tèdó sí òpópó-ònà tí ó lo sí ìlú iwó-ìsin. Ìdí nì yìí tí wón fi ń pe àdúgbò yí ní Iwó-road.
Imojì 	Gégé bí ìwádìí tí mo se, orí-ilè àdúgbò yí ni wón ma ń sin òkú sí láyé àtijo. Orí-ilè yìí kò jìnnà púpò sí àárín ìlú kí ó tó di wí pé, ìlú fè dé ibè, ni wón bá kúkú ń pè é ní àdúgbò imojì.
Odò-ilé	Ìdí tí àdúgbò yí fi ń jé béè ni pé, ó wà nítòsí Odò kan tí àwon ará ìlú fi ń foso. Odò yìí kò tóbi púpò, kódà, ó ma ń yaw o àdúgbò yìí ní ìgbà òjò. Ilé-Odò ni wón ma ń pè é télè kí won tó so ó di odò-ilé báyìí.
Òkè-Àgbàá: 	Àdúgbò yìí wà láàárín gùn-gùn ìlú. Ìtàn wí pé, bí òjù bá ti ń rò, àgbàré òjò yíò kó ìdòtín láàti òkè yìí lo sí ìsàlè-òbà, àwon ará ìsàlè-òbà yóò wá a wí pé, àgbàrá òrè ló kó ìdòtí wá sí àdúgbò àwon. Kò pé púpò, ni wón bá ń pe àwon ará òkè yìí ní awon onílé ìdòtí àgbàrá-òkè. Àgbàrá-òkè yìí ni wón wá fi ń pe àdúgbò yìí kí ó tú di wí pé, ó ń jé òkè-àgbàrá tàbí òkè-àgbàá.
Gbádéyan 	Kì í se orúko yìí ni àdúgbò yí ń jé télè. Ayédùn ni orúko jè télè sùgbón nígbà tí ó di wí pé, enì kan tí ó tip é lénu isé-oba ní ìpínlè Èkó tí ó jé omo ìlú yìí kú, ni wón bá ń fi orúko rè pe àdúgbò yí nítorí pé, ó jé omo bíbí àdúgbò yí bákan náà. Wón sì gba ìwé-àse rè láàti òdò ìjoba ìbílè won.
Òkè-Òbà:	Àdúgbò yí wà ní òpópó-ònà tí ó lo sí ilu owó-kájolà. Ìwádìí kò fi ìdí rè mule. Ìdí tí wón fi ń pè é béè.
Elékùú:	Àwon ènìyàn àdúgbò yí wí pé, ní ìgbà kan, tí àwon ènìyàn ma ń sepo, orí ni wón fi ma ń ru eyìn lo sí ìlú pàmò sùgbón nígbà tí ó yá, ìjá wà láàárín àwon ará ìlú méjèjì, ni àwon ará-òbà bá sòfin wípé enikéni nínú àwon Obìnrin kò gbódù lo se epo ní ìlú-pàmò mó. Àwon ará ìlú Òbà gba àwon Ègbìrà láàti bá won gbé ekùú ti won náà. Wón wá ilè sí èhìn odi ìlú, wón sì ń pe ibè ní ilè-ekùú. Sùgbón ní báyìí, wón ti kó ilé yí ni wón wá ń pè ní elékùú sùgbón èyí kò túmò sí wí pé, àwon àdúgbò yí ló ni èkùú náà. Àwon ekùú tí wón gbé nígbà náà wà níbè di ìsisìyí.
Òfé-Àrán	Ìwádìí kù fi ìdírè mule pàtó bí àdúgbò yí se jé sùgbón àrí-gbámú ìtàn kan ni wí pé, àwon àdúgbò yí jé Ìbátan kan ni wí pé, àwon àdúgbò yí jé ìbátan kan ní ìlú òmù-Àrán nitorí pé, àdúgbò ń jé òfé-àrán.
Eésabà:	Gégé bí ìtàn, oye ti won n je ní àdúgbò yí ni a ń pè ní eésabà. Ìdí nì yí tí wón fi ń pe ibè ní àdúgbò Eésabà.
Agbo ilé-Òbà:	      Gégé bí ìtàn, agbo ilé kan soso ni ó ma ń je oba ní ìlú yìí. Orúko tí àdúgbò yìí ń jé télè ni òkè-ìsolà, ìran won lú ma ń joba ni ìlú yìí kí ó tó di wí pé, ó di agbo ilé-jagboolé báyìí sùgbón nítorí pé àwon ìran òkè-ìsolà ti je é fún òpòlopò odún séhìn, ní àkókò tí wón ń je é yìí, ni wón ti ń pè wón ní agbo ilé-oba. Orúko yìí kò sì yí padà títí di òní yìí bí ó tilè jé wí pé, kì í se àwon nìkan ló ń joba báyìí.
Òkè-Ìdèra:	Gégé bí ìtàn ìsèdálè àdúgbò yìí, àdúgbò imojì ni àwon wònyí ti wá. Wón wí pé, enì kan tí ó so wí pé, òun kò le kó ilé sí ibi tí wón ń sin òkú sí ni ó sí kúrò ní àdúgbò imojì lo sí ibòmíràn tí ó sì pe ibè ní ibè ní ibi-ìdèra fún òun. Láàti ibi-ìdèra ni wón ti so ibè di òkè-ìdèra. Omo àdúgbò imojì ni àwon ará òkè-Ìdèra jé.
IJÈBÚ IGBÓ
Àdúgbò: 	Òkè Àgbìgbò – Òkè Àgbò Ìtumò:		Ní ayé atijo, àdúgbò yìí wà nínú igbó kìjikìji, àwon eye àgbìgbò ni o sì pò si ibè. Àwon eye wònyí a máa fò káàkiri orí igi t’osan t’òru, bákan náà ni òkè pò sí àdúgbò ti a ń so nipa rè yìí. Ní ìgbà tì o se, àwon ènìyàn bèrè sì tèdó sí àdúgbò yìí, wón ń kó ilé mole síbè àwon eye wònyí kò fi àdúgbò náà sílè. Obinrin kan lára àwon ti ó kókó te ìlú náà dó ti orúko rè ń jé “Bèje” akíkanjú obìnrin ni, òun ni ó pa àwon eye àgbìgbò náà run. Wón sì so àdúgbò náà di oke àgbìgbò, ti wón wá ń pè ni “Òkè Àgbò” ni òde òní. Won sì máa ń ki àwon omo àdúgbò náà báyìí; “Omo òkè àgbò Bèje” ìdí ni wí pé Òun (Bèje) ni o pa gbogbo àwon eye àgbìgbò náà run
Tunis
Tunis ni oluilu orile-ede Tunisia.
Ivo Andrić
je olukowe to gba Ebun Nobel ninu Litireso.
.nu
.nu
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogoja
wa ni Naijiria
Èràn àìtóagbóguntàrùn ènìyàn
HIV (ni ede Geesi duro fun Human immunodeficiency virus, eyi tumosi Èràn àìtóagbóguntàrùn ènìyàn ni ede Yoruba) je erantiotio to n fa okunrun AIDS.
Boutros Boutros-Ghali
Boutros Boutros-Ghali (Arabiki: بطرس بطرس غالي, Koptiki: Bουτρος Βουτρος-Γαλι) (ojoibi 14 November 1922) je ara ile Egypt to je diplomati to wa ni ipo gege bi Akowe Agba kefa Agbajo Iparapo awon Orile-ede (UN) lati January 1992 de December 1996. O je onimo eko ati Alakoso Oro Okere ile Egypti, Boutros Boutros-Ghali sakoso UN nigbati orisi idamu lagbaye, bi ituka Yugoslafia ati Ipaniyanrun Rwanda sele.
Ego Ihenacho
Ego Ihenacho Ogbaro je olorin ara Naijiria. o korin leyin Bisade ologunde( Lagbaja) fun odun mewa. Omo bibi ipinle Imo ni. Lo si ile iwe alakobere sentira ati ile iwe giga prestigiuos Ikeja ni ilu Eko.oO gbe igba orin re ni 2007 ti egbe re n je Indigo.O para po sise pelu Sunny Nneji, Tosin Martins, Ayanbirin, ASa ati bebelo. Akoko orin re ni Mo Gbagbo.O gba ami eye Kim Lawani ni 1998 (Most Promising Female Act of the Year) ati ami eye obirin olohun iyo ni 2006.
Ahmadu Bello
Al-Hajji Sir Ahmadu Ibrahim Bello (June 12, 1910 – January 15, 1966) ti òpòlopò mo sí sir Ahmadu Bello jé eni ti o wa nidi dida ariwa Nigeria kalè nipase ominira Nàìjíríà ni odun 1960. Oun si ni adari(Premier) àkókó ati enikan soso ti o di Premier ariwa Nàìjirià, ipò tí o di ipò náà mú títí ti won fi sékúpa ni odun 1966.
Òun tún ni adari Northern People's Congress, egbé òsèlú ti o wa ni ijoba nigba náà, àwon òtòkùlú Hausa-Fulani sì ni wón pò ni egbé òsèlú náà. Won kókó yan láti je asofin ní agbègbè ibi ti o wà kick to padà di minisita ijoba. O gbiyanju láti si Sultan Ìpínlè Sokoto kick to wo inú òsèlú.
Don McKinnon
Sir Donald Charles "Don" McKinnon, ONZ, GCVO (tí a bí ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n ọdún kejì, ọdún 1939) ni igbákejì alákoso àgbà àti alákòóso ọ̀rọ̀ òkèèrè nígbà kan rí fún orílẹ̀-èdè New Zealand. Òun tún ni Akowe Agba fún ẹgbẹ́ Ajoni awon Orile-ede láti ọdún 2000 títí di 2008.
Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
Wọ́n bí McKinnon sí Blackheath, ní London. Bàbá rẹ̀ ni Walter McKinnon, tó jẹ́ olóyè fún àwọn òṣìṣẹ́ gbogboogbò, ó sì tún fìgbà kan jẹ́ ààrẹ New Zealand Broadcasting Corporation. Àwọn àbúrò rẹ̀ ní John McKinnon, àti Malcom McKinnon. Àwọn àbúrò rẹ̀ yìí jẹ́ bàbá-ńlá John Plimmer, tí àwọn èèyàn tún mọ̀ sí "father of Wellington".
Ponun Stelin
Ponun Stelin je owonina ni awon orile-ede ni Afrika ati ni Europe.
Elizabeth Blackburn
Elizabeth Helen Blackburn, AC, FRS (ojoibi 26 November 1948 in Hobart, Tasmania) je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.
Episteli Juda
je iwe Majemu Titun ninu Bibeli Mimo.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogu/Bolo
Agbegbe Ijoba Ibile Ogu/Bolo je ijoba ibile ni Ipinle Rivers ni Naijiria. Ibujoko re wa ni Ogu
Yunifásítì
thumb|Yunifásítì ti Otago, Wellington
Yunifasiti je ile-eko giga ati isewadi ti o fun ni ni iwe-eri fun imo ijinle ni bi eyi-keyi eko to ba wuwa lati ni imo aridaju nipare.
Árgọ̀nù
Árgọ̀nù je elimenti kemika kan to ni ami-idamo Ar ati nomba atomu 18. O wa ninu egbe 18 (awon efuufu abiire) lori tabili idasiko awon elimenti. Argonu ni efuufu keta to wopo julo ninu afefeayika Aye, ni 0.93% (9,300 ppm), eyi so di eyi to repete ni ona bi 23.8 bi ti efuufu inu afefeayika tto wopo julo to tele, eyun dioksidi karbonu (390 ppm), ati to po repete ni ona to to 500 bi ti efuufu abiire keji to wopo, eyun neonu (18 ppm). Bi gbogbo argonu yi lo je argonu-40 radiogeniki to wa lati ituka potassium-40 ninu igbele Aye. Ni agbalaaye, argonu-36 ni isotopu argonu to wopo julo, nitoripe o je isotopu argonu to je dida pelu stellar ikojonukleu irawo ninu awon supanofa (awon irawo akomonamona).
Àngólà
Àngólà, lóníbiṣẹ́ bíi Orílẹ̀-èdè Olómìnira ilẹ̀ Àngólà (República de Angola, ; Kikongo, Kimbundu, Umbundu: Repubilika ya Ngola), jẹ́ orílẹ̀-èdè kan ní apágúsù Áfríkà tó ní bodè mọ́ Namibia ní gúsù, Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò ní àríwá, àti Zambia ní ilàòrùn; ìwọ̀òrùn rẹ̀ bọ́ sí etí Òkun Atlántíkì. Luanda ni olúìlú rẹ̀. Ìgbèríko òde Kàbíndà ní bodè mọ́ Orílẹ̀-èdè Olómìnira ilẹ̀ Kóngò àti Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò.
Ìtàn
Àngólà di ileamusin Portugal ni 1884 leyin Ipade Berlin. O gba ilominira ni odun 1975 leyin ogun itusile. Ko pe leyin ilominira ni ogun abele sele lati 1975 de 2002. Àngólà ni opo alumoni ati petroliomu, be sini okowo re ti ungbera soke pelu iwon eyoika meji lati odun 1990, agaga lateyin igba ti ogun abele wa sopin. Sibesibe opagun ijaye si kere gidigidi fun opo alabugbe, be sini ojo ori ati iye ọ̀fọ̀ ọmọwọ́ ni Angola je awon eyi to buru julo lagbaye.
Sólómọ́n Ilori
je olorin ara Naijiria.
2face Idibia
Innocent Ujah Idibia (tí a bí sí ìlú Jos, ìpínlẹ̀ Plateau State, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ 2Baba, jẹ́ olórin orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, akọrin sílẹ̀, agbọ́rin jáde àti onísẹ́ àdáni. Ní oṣù keje Odun 2014, ó yan 2face Idibia gẹ́gẹ́ bí orúkọ ìtàgé rẹ̀. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olórin ilẹ̀ Áfíríkà tó ń kọ orin Afro pop tí ó lọ́lá jùlọ tí ó sì gbayì. Ó ti lé lógún ọdún tí 2Baba tí ń kọrin tí ó sì ń dánilárayá ó sì jẹ́ ògbóǹtarìgì síbẹ̀.
Ó tún jẹ́ onínúdídùn ọlọ́rẹ.
Ìgbésí ayé àti ètò-èkó rẹ̀
A bí Innocent Idibia sí ìlú Jos, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ Idoma ní apá gúúsù ilẹ̀ Nàìjíríà. Ó lọ sí Mount Saint Gabriel's Secondary School ní ìlú Makurdi, ìpínlẹ̀ Benue. Ó tún lọ sí Institute of Management & Technology (IMT) ní ìpínlẹ̀ Enugu níbi tí ó ti gboyè National Diploma nínú Business administration and management. Nígbà tí ó wà ní IMT, ó máa ń kọrin níbi ayẹyẹ àti àwọn ilé-ìwé gíga bíi University of Nigeria Enugu State University of Science & Technology. Kò parí ẹ̀kọ́ rẹ̀, ó kúrò nilé-ìwé ó sì gbájúmọ́ orin kíkọ. Ní ọdún 1996, ó yan "2face" gẹ́gẹ́ bíi orúkọ ìtàgé rẹ̀.
Ní ọdún 2016, ó yí orúkọ ìtàgé rẹ̀ sí 2Baba.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogori/Magongo
wa ni Naijiria
Dr SID
Sidney Onoriode Esiri jẹ́ olórin ọmọ orílè-èdè Naijiria. A bíi ní ọjọ́ Kínní oṣù karùn-ún ọdún 1980 ní Ikeja, ìpínlè Èkó, orílẹ̀-èdè Naijiria. Ó jẹ́ ẹni tí àwọn ènìyàn mọ̀ sí Dr SID. Ó sì tún jẹ́ ẹni tí ó ń kọ orin sílẹ̀ tí ó tún jẹ́ akọrin.
Ìgbà èwe rẹ̀
Dr sid wá látì ìpìńlẹ̀ Deltá  ,ṣùgbọ̀ń ìpìńlẹ́ èkò ńì wọ̀ń bì sì tì ò jẹ́ tì ṣè kèkèrè. Íyá rẹ̀ jẹ̀ ámùńìdàrá tì bábá rẹ́ ṣì jẹ́ ágbá òṣèré tì òsìńjẹ́ Justus Esiri tì ò jẹ́ ọ̀mọ̀ ẹ́gbẹ̀ "Order of the Niger (MON)" ò tun jẹ́ òlòkìkí ńìnù ìpá káń tì ò kò ńìńù órì ré ìtágè káń tì ò ṣì ṣé ,eyan ere kan ti ògbáyìń Ni òrìlẹ́-ẹ́dẹ̀ Náìjìríá ńì ọ̀dùń 1980. SÌD jẹ́ ọ̀mọ̀ ìkẹ́jì ńìń awọ̀ń mẹ́rìń Ti obirinẹ́ bì.látì ìgbá èwé rẹ́ lọ̀tì fẹ́ dí ò ńì entertainer ,ṣùgbọ̀ń ńkáń yí pádà Bi ò ṣé jade ìlè íwé mẹ́sáń ńì Náìjírìá airforce ìyéń Ile iwe awọ̀ń ẹ́ṣọ̀ òfùrùfù[3] ńì ìkẹ́já tì ojẹ́ òlùlù Ìpìnlẹ́ èkò. Lẹ́yìń gbá ńá ńì ò lọ̀ sì ìlé-iwé gìgá University of Ibadan ńì Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ látì lọ̀ ká ìmọ̀ ẹ́kọ̀ ńìpá èyìń kì òlèdì dọ̀kìtá èléyìń. Gẹ́gẹ́ bì ẹ́ ńì tì ò fẹ́ráń Ere idaraya ,ṣé ńì ò kò pá ńì ìjò jìjò, eré òrìtágè ńì ílè ìwè bẹ́ ńáńì ò gbá áwọ̀ń èbùń tì ò pọ̀ jáńtìrẹ́rẹ̀.
Ńì ọ̀dùń 1999
Dr SID dárápọ̀ mọ̀ Trybe Records tì wọ̀ń dá ẹ́gbẹ̀ Trybesmen tì Náìjìrìá hip pop, tì SID ṣì jẹ́ akọ̀rìń. Osi fi ọ̀dù mẹ́tá fì má jò fùń ẹ́gbẹ̀ Trybesmaen.
Ńi ọ̀dùń 2002
Dr SID pádá di ẹ́ńì Ti ò fi ẹ́rọ̀ òhùń lẹ́yìń Igba ti ò dárá pọ̀ mọ̀ ẹ́gbẹ́ Da Trybe wọ̀ń si tun fun ni áfáńì látì dárápọ mọ̀ ọ̀rìń kan ti akọ̀lé rẹ̀ jẹ́ "OYA, Sa sha,2-shitz,Timi,DEL" tì ò sì fì dá rògbòdìyáń lárìn áwòń akọ̀rìń(hip pop) ńi ọ̀dùń 2002. Lẹ́yìń ìgbáńà SID gbè òrìń tìtì ẹ́ jádẹ́ tì ákọ̀lè rẹ́ sì jẹ́ "Dont Stop" tì ò sì jẹ́ álákọ̀kọ̀ ńìńù mẹ́wá tì wọ̀ń gbọ̀ tì wọ̀ń sì fì ṣẹ́ áfiháń rẹ́ lòrì MBI fùń òsẹ́ mẹ́jọ̀. Ò dá iṣẹ́ òrìń kìkọ̀ dùrò látì fìlè párì ìmọ̀ rè ńì ìlè ìwè gìgá fásìtì.
Ńì ọ̀dùń 2004
Dr SID di dọ̀kìtá èléyìń .Ti ò sì lọ̀ sì ìlù òyìńbò tì ò sì bá áwọ̀ń òlòrìń káń ṣìṣẹ́ bì,JJC átì 419 squad, Felix Duje, KAS, R70, D'Prince átì D'banj. Ńì ìgbá tì ò pádá sì ìlẹ́ Ńáìjìrìá ,òdárápọ̀ mọ̀ Lagos State Teaching Hospital, lẹ́yìń ìgbáńá ńì òlọ̀ fùń ágùńbáńìrọ̀ ńì ìlù Yola ńì Ìpínlẹ̀ Adámáwá. SID bá orìṣìrìṣì ìlé-ìwòsáń ti wọ̀ń tọ̀jù ẹ́yìń sise, ti o sì n bá ìṣè òrìń ẹ́ lò.
Ńì ọ̀dùń 2005
Ńì ọ̀dùń yì SID bẹ́rẹ̀ sìńì lọ̀sì recording studio tì ọ̀sì gbè áwò káń tì ákọ̀lè rẹ́ jẹ̀ "Prognosis " tì ò ṣè áfìháń "Raise da rof" ńìńù áwò ńáá. Wọ̀ń mù fùń èbùń káń gẹ́gẹ̀ bì òlòrìń tí ò ṣẹ́bẹ́rẹ̀ tì ò sì gbá látì áwọ̀ń tì wọ̀ dá áyẹ́yẹ́ lẹ́ (Amen Award ) Ńì ọ̀dùń 2006 ò gbè ọ̀rìń àwò yì kálẹ́.
Ńì ọ̀dùń 2007
Lẹ́yìń ọ̀dùń mẹ́tá, Dr SID rò pè ọ̀hùń yi ò fi íṣẹ́ itọ̀jù éyìń kálẹ́ tì ò si gbájùmọ̀ ìṣẹ́ òrìń ńì kìkọ̀ tì Don Jazzy ṣì gbá wọ̀lè tì ò sì tùń ṣè áwò káń tì ákọ̀lè rẹ́ ṣì jẹ́ " Curriculum vitae " ńì ábẹ Mo Hitz Allstar. Tì ò sì ṣẹ́ áfìháń márùń dì lògùń òrìń sì ìńù rẹ́ tì "Booty Call átì Close to you " jẹ́ káń lárá ẹ́.
Ńì ọ̀dùń 2014
Ni ọ̀dùń yi wọ̀ń Ti mọ̀ Dr SID tì Moses Inwangs ṣè áfìháń re ninu orin kan ti akọ̀lè rẹ́ jẹ́ "The Last 3 Digit ". Nonso Diob ṣè áfìháń re ninu ere ori itage kan ti akọ̀lè re jẹ̀ "NYSC corp member " tì èré yì sì gbá ere tì ò dájù ń ìlẹ́ ọ̀yá ńì ọ̀dùń yì ńì Parisi òrìlẹ́ édè France. Dr Sid ṣè live performance ńì Sùrùlérè MTV Africa Awards.
Àwọn àkójọ orin rẹ̀
Chocolate East African Remix	Musik Maestro	Don Jazzy	Chocolate The Remixes Afefe		Blayze Beats	Siduction
Lady Don Dada		Don Jazzy	Siduction
Love Mine		Don Jazzy	Siduction
Talented		Don Jazzy	Siduction
Baby Tornado Remix	Alexandra Burke	Don Jazzy	Siduction
Oyari	Tiwa Savage	Don Jazzy	Siduction
Ńì ọ̀dùń 2015 ńì òkọ̀ Kabiyesi		Don Jazzy	Single
2016	The Best		Don Jazzy	single
Ìwé Ìfihàn
Ìwé Ìfihàn Jòhánù tabi Ìwé Ìfihàn tabi Ìfihàn ni soki je iwe to gbeyin ninu Majemu Titun inu Bibeli Mimo.
Dr SID
Àwọn àkójọ orin rẹ̀
Flawless	Korede Bello	Don Jazzy	Single
Àsìá ilẹ̀ Benin
right|thumb|150px|Flag of People's Republic of Benin (1975-1990)
Dr SID
Àwọn àkójọ orin rẹ̀
2017	Greater Things		Don Jazzy	Single
Àsìá ilẹ̀ Benin
Àsìá ilẹ̀ Benin je awo ewe, awo oorun ati awo pupa.
Dr SID
Àwọn àkójọ orin rẹ̀
We Up		Altims	Single
Jensimi		Don Jazzy	Single
2018	Open and Close		Don Jazzy and Altims	Single
Softly	Solidstar	P.Banks	Single
40 Bottles	Dj Big N, Special Ed, Shody, Do2dtun	Princeton	Single
Deep Down	Seyi Shay	Altims	Single
2019	Good Time		Ozedikus	Single
Àwọn àkójọ fídíò rẹ̀
Ọdún tí fídíò yẹn jáde àti àwọn òlùdarí rẹ̀
Pop Something ft D'banj	Walter Banger	N/A
Love Mine	Mr Moe Musa	N/A
talented	Mr Moe Musa	N/A
Àwọn àmì-ẹ̀yẹ tí ó ti gbà
Best Pop Single [17]	Won
Song of the Year	Nominated
Album of the year	Nominated
2014	The Headies	Song of the year	Nominated
Best Collabo	Nominated
MTV Africa Music Awards	Song of the year	Nominated
City People Entertainment Awards [18]	Best Collaboration
Àwọn fíímù tí ó ti kòp
2014	Last 3 Digits	Benji	Moses Inwang
2015	The Application	Director	Sidney Esiri
2019	Nigerian Trade		Jade Osiberu
Súlfúrù
Súlfúrù je elimenti kemika kan to ni ami-idamo S ati nomba atomu 16. O je elimenti alaije-metali afagbarapupodimu to po repete. Labe isele deede, àwon atomu sulfuru unda horo oniatomumejo yiyipo pelu afida kemika S8. Sufuru onielimenti je kritali alaralile pipon yanyan ni igbonasi inuyara. Bi kemika, sulfuru le darapo boya bi elimenti olusodioksidi tabi oluresile. O un so opo awon elimenti metali ati alaije-metali di oksidi, bi karbonu, to unfa agberu asodi re ninu opo awon adapo organosulfuru, sugbon o un se iresile opo awon olusodioksidi alagbara bi oksijin ati fluorini.
Sulfuru wa nidaye gege bi elimenti ogidi (sulfuru abinibi) ati gege bi sulfidi ati bi awon alumoni sulfati. Awon kristali sulfuru onielimenti gbajumo gan larin awon olusayan alumoni fun ara won olojupupo to pon yanyan. Nitori pe o po repete ni ibinibi re, sulfuru gbajumo fun lilo re ni igba ayejoun, ni India ayejoun, Griisi ayejoun, Saina ati Egypti. Awon efin to unjade ti won ba jo sulfuru nina unje lilo bi apakokoro, be sini awon adalu ogun to ni sulfuru ninu je lilo bi amurun (balm) ati apaafomo. Sulfuru je didaruko ninu Bibeli bi okuta ina (brimstone) ni ede Geesi, awon iwe ti ki se sayensi melo kan si unlo oruko yi doni. O pondandan lati da etu-ibon dudu to dara. Ni 1777, Antoine Lavoisier sise gidi lati je ki o ye agbajo awon onimo sayensi pe sulfuru je elimenti ipilese pe ki i se adapo.
Sulfuru onielimenti ungbakan je titujade lati inu ebe iyo nibi to ti le wa bi ogidi, sugbon ona yi ko je lilo mo lati opin orundun 20k. Loni, bi gbogbo sulfuru onielimenti unje dida gegebi esoabawa iyokuro awon idoti toni sulfuru lati inu efuufu idanida ati petroliomu. Awon ilo osowo re je pataki ninu ajile, nitoripe awon ogbin nilo re daada, ati ninu sise sulfuriki kikan, kemika to se pataki ni awon ile-ise. Awon ibomiran fun lilo elimenti yi ni sise isana, apakokoro ati apaebu. Awon opo adapo sulfuru je oloorun, be sini oorun efuufu adanida, afin jijera, grapefruit, ati garlic je nitori awon adapo sulfuru ti won ni ninu. Sulfidi haidrojin to unjade latinu awon organisimu alaye loun fa ti ẹyin to ti jera fi unrun ati si awon igbese onibioloji miran.
Sulfuru je elimenti asekoko fun gbogbo elemi, be sinu o se pataki ninu opo igbese biokemika. Ninu awon idarapo metaboliki, awon adapo sulfuru unsise bi epoidana ati eroja imin fun awon organisimu tonto. Sulfuru bi ida organiki wa ninu awon fitamin biotini ati tiamini, teyin gba oruko re lodo oruko Griiki fun sulfuru. Sulfuru je apa kan to se pataki ninu awon afiho (enzymes) ati ninu awon horo olodi-olusodioksidi bi glutathioni ati thioredoksini. Sulfuru to dipo bi organi je ikan ninu ohun inu gbogbo proteini, bo se je fun awon amino kikan kisteini ati methionini. Awon asopo Sulfidiemeji ni won unfa agbara elero ati aileyo proteini to unje keratini, to wa ni ojude awo-ara, irun, ati ìyẹ́, be sini elimenti yi kopa ninu oorun won ti won ba unjona.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogun Waterside
Agbegbe Ijoba Ibile Ogun Waterside je ijoba ibile ni Ipinle Ogun to wa ni Naijiria.
Limp Bizkit
thumb|Limp Bizkit lórí ìtàgé.
Limp Bizkit
Jean-Max Bellerive
Jean-Max Bellerive (ojoibi 1958) ni Alakoso Agba orile-ede Haiti lowolowo.
Loti
je owonina ni Afrika.
Jack W. Szostak
thumb|Jack W. Szostak Jack William Szostak je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.
ISO 3166-1
ISO 3166-1 je amioro apa opagun ISO 3166, fun ibudo lati se amioro fun awon orile-ede, awon agbegbe to ba le won ati ipin apa won, ti Àgbájọ Káríayé fún Ìṣọ̀págun te jade. Oruko re gangan ni Awon amioro fun ikosile awon oruko orile-ede ati ipin apa won - Apa kinni: Awon amioro orile-ede. Eyi ni o se ala agbajo meta awon amioro orile-ede.
Itokasi
ISO 3166
Ibùdó Òfurufú Akáríayé
Ibùdó Òfurufú Akáríayé (International Space Station; ISS) je ile iwadi to je ti kariaye to n je sisopo ni oju-ona ayipo Aye nisale. Won bere si ni ko si oju-ona ayipo ni 1998 eto sini pe yio pari ni opin 2011. Ireti ni pe ibudo oko na yio sise titi di odun 2015, o si se e se ko di 2020. Nitoripe ipo re ju ibudo ofurufu yiowu tele lo, ISS se ri lati Aye pelue oju korokoro, be si,, ohun ni ateleyin oniseowo titobijulo to n yipo Aye.
Ilé-ẹjọ́ Gígajùlọ ilẹ̀ Nàìjíríà
thumb|ilé-ẹ̀jọ́ gígajùlọ, Nàìjíríà. Ilé-ẹjọ́ Gígajùlọ ilẹ̀ Nàìjíríà ni ile-ejo to ga patapata ni Naijiria.
Amóráìtì
thumb|Amóráìtì Amorite je Èdè Sẹ̀mítíìkì (Semitic) kan ni Amóráìtì (Amorite) tí wọ́n ń sọ ní agbègbè àríwá Síríà (Syria) òde òní ní nǹkan bí ẹgbẹ̀rún méjì ọdún sí ẹgbẹ̀rún kan àbọ̀ ṣáájú ìbí Kírísítì. Díẹ̀ ni a mọ̀ nípa èdè yìí nítorí pé láti inú orúkọ ènìyàn àti àwọn àkọ́sílẹ̀ díẹ̀ tí a rí tí wọ́n opẹ́ sí ara òkúta nìkan ni a mọ̀ nípa èdè yìí
Àndórà
Àndórà tabi fun iseoba o je Ilẹ̀-Ọmọba Andorra, bakanna won tun mo si Ilẹ̀-Ọmọba àwọn Àfonífojì ilẹ̀ Àndórà (Principality of the Valleys of Andorra) je orílẹ̀-èdè aláfilẹ̀yíká ni apa guusuiwoorun Europe.
Nínú ètò ìkànìyàn 1995, àwọn tí ó ń gbé Àndórà jẹ́ ẹgbẹ̀rún méjì-dún-láàádọrin (68,000). Àwọn èdè tí ó jẹ́ ti ìjọba níbẹ̀ ni Kàtáláànù tí ìpín ọgọ́ta nínú ọgọ́rùn-ún ń sọ (60%) àti èdè faransé. Wọ́n tún ń sọ Kàsìtílíànù ti àwọn Pànyán-àn-àn gan-an fún òwò àgbáyé àti láti fi bá àwọn tí ó bá wá yẹ ìlú wọn wo sọ̀rọ̀.
Tẹlifísàn
thumb|right|180px| Tẹlifísàn tabi Àfigbéwòran (TV) je afigbebanisoro amohunmuaworan to un se igbejade ati to n se igbawole aworan arekoja, ki ba je alawo funfun ati dudu tabi ti alawo orisirisi.
Julius Wagner-Jauregg
thumb|Julius Wagner-Jauregg je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.
Michail Aleksandrovich Sholokhov
je olukowe to gba Ebun Nobel ninu Litireso. thumb|360px
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia
thumb|Àṣà ijó ogun jíjó ní ìlú Ohafia wa ni Naijiria
.nl
.nl je ti ile Hollandi
Itokasi
Toppdomän
.ni
.ni
Kwacha Màláwì
je owonina ni Afrika.
Nnamdi Azikiwe
Benjamin Nnamdi Azikiwe (November 16, 1904 – May 11, 1996) tabi Zik jẹ ọmọ  orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, láti ẹ̀yà Igbo. Ọkan ninu awon ólósèlú pàtàkì ni Azikiwe jẹ ni Nàìjíríà, o si jẹ asíwájú fun Ifegbega orile-ede ara ẹni ni Nàìjíríà lodeoni, bẹ sini o tun jẹ Aare ile Naijiria akọkọ ni Ìgbà Òṣèlú Àkọ́kọ́ ilẹ̀ Nàìjíríà leyin igbati Nàìjíríà gba ominira ni odun 1960.
Ìgbà èwe
A bí Azikiwe ní ojo 16 osu kokanla ọdún 1904 ni Zungeru, ni apa ariwa Naijiria botile jepe awon obi re je Ígbò lati apa ilaoorun Naijiria. Nnamdi tumosi "baba mi wa laaye." Leyin eko re Methodist High School ni Èkó o gbera lo si ile Amerika. Nibe o ka we ni Yunifasiti Howard ni Washington, D.C. ko to di pe o pari eko re ni Yunifasiti Lincoln ni Ipinle Penssylvania ni 1930. Ó kàwé ní calabar àti Èkó. Òun ni olóòtu, Morning Post West African Pilot. Ó di ènìyàn dúdú àkọ́kọ́ tí yóò je Gomina-Gbogbogbo fun Nigeria ní 1960. Ó se ìdásílè University of Nsukka. Ó kú ní odún 1996.
Àwọn ìṣe
Siki (ni odun 1961)
Odisse mí :ìwé nípa ayé mi (1971)
I tún ṣe ilẹ̀ Áfríkà (1973)
Oṣéáníà
<div style="float: right; margin: 0 0 1em 2em; width: 20em; text-align: right; font-size: 0.86em; line-height: normal;"> <div style="border: 1px solid #ccd2d9; background: #f0f6fa; text-align: left; padding: 0.5em 1em; text-align: center;"> Oceania 190px|An orthographic projectiion of Oceania.
Nnamdi Azikiwe
Àwọn ìṣe
Liberia ni ayé iselu (1931) ISBN 978-2736-09-0
Oṣéáníà
je agbegbe ile ayé.
Nnamdi Azikiwe
Àwọn ìṣe
Ìlànà oselu fun Nàìjíría (1943)
John Steinbeck
John Ernst Steinbeck, Jr. (February 27, 1902 – December 20, 1968) je olukowe to gba Ebun Nobel ninu Litireso.
Nnamdi Azikiwe
Àwọn ìṣe
Mo ní igbagbo orile-ede Naijiria (1969)
Eré ìdárayá
Azikiwe kopa ni ère ìjà owó, ère sisa, ìwé do ,ère if ẹsẹ gba àti tẹ́nìsi Ere agbaboolu je nìkan tí àwọn oyinbo gbé wa si ile Naijiria nígba tí wọn wá goba ni ile Áfríkà.Nígba tí ère yí bẹ̀rẹ̀ àwọn oyinbo yọ àwọn mìíràn kúrò. Nnamdi wá rí kini yí bí búburú, nípa ère agbaboolu àti oselu. Ní ọdún 1934, wọn ò je ki Zik kopa ni èresisa nitori pe wọn kò fẹ́ kí Naijiria kópa ni ère na. Leyin eyi òsì sele pé wọn jẹ ki Zik kópa nítorí pé ó jẹ́ ọmọ ibo, Nnamdi wá dà gbẹ tiẹ̀ sílè ti o je (Zik's Athletic Club ZAC) ẹgbẹ́ yí fún gbó awom on Naijiria ti o ni ifẹ orisirisi ère idaraya to wá. Ní ọdún 1942 ẹgbẹ́ yí ṣe àkókò ni irẹ idaraya tí ìlú Èkó At ère ìrántí ogún. Leyin ti wọn parí ère yí ni odun yẹ.,Nnamdi wá sí ẹka ẹgbẹ́ yí káKírì Nigeria.
.рф
.рф
Charles Nicolle
je onimo sayensi to gba Ebun Nobel fun Iwosan.
Orílẹ̀-èdè
thumb|Maapu òsèlú ti àgbáyé. Orílẹ̀-èdè ni agbègbè tàbí ilẹ̀ kàn tí ó ní ààlà, tí ó sì ní àwọn ènìyàn tí wọ́n ń ṣe àkóso lórí rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìjọba.
àwọn ìtọ́kasí
Payis (L)
Ìròpọ̀
Ìròpọ̀
Shmuel Yosef Agnon
thumb Shmuel Yosef Agnon je olukowe to gba Ebun Nobel ninu Litireso.
Oyo
Oyo ni Naijiria le je:
Ilẹ̀ọba Ọ̀yọ́ tabi Iluoba ayeijoun
Ipinle Oyo ipinle kan ni Naijiria
Ọ̀yọ́ ilu ni Naijiria
Tabi: Oyo, Kongo
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohaozara
Agbegbe Ijoba Ibile Ohaozara je ijoba ibile ni Ipinle Ebonyi ni Nigeria. Ibujoko re wa ni Obiozara.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohaji/Egbema
Agbegbe Ijoba Ibile Ohaji/Egbema jẹ́ ìjoba ìbílẹ́ ní Ìpínlè Imo ní Nàíjíríà. Ibujoko rẹ̀ wà ní Nmahu Egbema.
Akọ̀wé-Àgbà Àjọni àwọn Orílẹ̀-èdè
Akowe-Agba Ajoni awon Orile-ede ni olori Ile-ise Akowe Ajoni awon Orile-ede, akorajo gbogbogbo to n sise fun egbe Ajoni awon Orile-ede lati igba idasile re ni odun 1965 to ni ojuse fun sisoju Ajoni ni igboro. Akowe-Agba Ajoni awon Orile-ede yato si Olori Ajoni awon Orile-ede, to je Queen Elizabeth II lowolowo.
Tunde Jegede
' je olorin ara Naijiria.
.bl
.bl
Májẹ̀mú Láéláé
thumb|Àwòrán tó ń ṣàfihàn májẹ̀mú láéláé. Májẹ̀mú Láéláé je apa kinni ninu Bibeli Mimo, tí ó ní ìwé ọkàn dín logoji, tí wón kó ni èdè Hébérù. Apá kejì Bíbélì mímọ́ ni májẹ̀mú tuntun, èyí tí a ko ni èdè Griki, tí ó sì jẹ́ àkójọ ìwé metadinlogbon.
Májẹ̀mú láéláé jẹ́ akojopo orísi àwọn ìwé tí orisi àwọn ènìyàn mímọ́ ko ni ọpọlọpọ ọdún sẹ́yìn..
Àwọn Kristẹni pín majẹmu Láéláé sí merin: àkókò ni ìwé marun àkókò; àwọn ìwé tí ó sọ nípa ìtàn àwọn ọmọ Israeli, láti ìṣẹ́gun wọn ní Canani sí ìgbà tí a kọ Bábílónì lẹ́ru; àwọn ìwé ọgbọ́n àti ewì àti àwọn ìwé nípa àwọn wòlíì májẹ̀mú Láéláé.
Májẹ̀mú láéláé jẹ́ àkójọ ìwé ọkàn dín logoji, bí ó tilè jẹ́ wípé ìwé Májẹ̀mú Láéláé tí àwọn ìjọ míràn bí ìjọ Kátólíìkì ń lò ní ìwé tí ó tó merindinladota.
Ariary
je owonina ni Afrika. thumb|Owo orile-ede Madagascar
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohaukwu
Agbegbe Ijoba Ibile Ohaukwu je ijoba ibile ni Ipinle Ebonyi ni Nigeria. Ibujoko re wa ni Ezzamgbo.
Roberto Micheletti
Roberto Micheletti Bain (bibi 13 August 1943) di Aare ile Honduras ni 28 June 2009 fun igbadie, o fi ipo sile ni January 27, 2010 ni gba ti Porfirio Lobo Sosa gun ori aga gege bi Aare.
Gámbíà
Gambia tabi Orile-ede Olominira ile Gambia je orile-ede ni apa Iwoorun Afrika.
.eh
.eh
Orúkọ Àdúgbò ní Ìjẹ̀bú-Igbó, Ìpínlẹ̀ Ògùn, Nàìjíríà
IJÈBÚ IGBÓ
Àdúgbò: 	Òkè Àgbìgbò – Òkè Àgbò Ìtumò:		Ní ayé atijo, àdúgbò yìí wà nínú igbó kìjikìji, àwon eye àgbìgbò ni o sì pò si ibè. Àwon eye wònyí a máa fò káàkiri orí igi t’osan t’òru, bákan náà ni òkè pò sí àdúgbò ti a ń so nipa rè yìí. Ní ìgbà tì o se, àwon ènìyàn bèrè sì tèdó sí àdúgbò yìí, wón ń kó ilé mole síbè àwon eye wònyí kò fi àdúgbò náà sílè. Obinrin kan lára àwon ti ó kókó te ìlú náà dó ti orúko rè ń jé “Bèje” akíkanjú obìnrin ni, òun ni ó pa àwon eye àgbìgbò náà run. Wón sì so àdúgbò náà di oke àgbìgbò, ti wón wá ń pè ni “Òkè Àgbò” ni òde òní. Won sì máa ń ki àwon omo àdúgbò náà báyìí; “Omo òkè àgbò Bèje” ìdí ni wí pé Òun (Bèje) ni o pa gbogbo àwon eye àgbìgbò náà run.
2.	Àdúgbò: 	Jàpara Ìtumò: 		Ní ìgbà láyéláyé ni ìlú Ìjèbú Igbó, ti wón bá ń jagun, ìbi ti ogun ti má a ń le ni won ń pè ni Jàpara, nitorí wí pé ni ibè ni wòn ti máa ń lérí mó ara won pé a o pa ara wa lónìí ni, won a sì jà titi won ó fi férè pa ara won tán. Ní gbà ti won wa bèrè sì te ibè dó, àwon àgbà wá so orúko àdúgbò ni “Jàpara” oríkì “Jàpara a kó obì se esà, a kérógbó bo ojú ogun. Ìjà ìpara – Jàpara”.
3.	Àdúgbò:  Itúndosà. Ìtumò:	   Àwon Yorùbá máa ń pe àdúgbò ní “itún nígbà míràn, àdúgbò ti won ń pè ni itún yìí wà ni Ìjèbú Igbo, se ni àwon ara àdúgbò dédé jí ni ojo kan, won rí i ti omi ti di odò nla sí apá kan itún won. Káwí káfò, àwon ara itún bèrè sì ni pa eja nínú odò náà. Báyìí ni wón so àdúgbò náà di “Itúndòsà”. Won a sì máa pe àwon ti won wá lati àdúgbò yìí ni “Omo Ìdósà maye”.
4. 	Àdúgbò:   Igbáàìré – Igbáìre- Ìtumò:	     Àdúgbò yìí jé ibi ti igi igbá ti máa ń so, igi igbá pò sí àdúgbò yìí tó béè gee, ti awon eniyan sì máa ń seré lábé rè. Bí enikan báni àlejò ti ó wá a wá, won a ni kì won lo wòó ni abé igi igbá àìré- Ìgba ti won kò tii ré kúrò lórí Igi. Won wá so àdúgbò náà di Igbáìre.
5.	Àdúgbò:  Ojówò- Òjóò Ìtumò:	    Ibi ti ojó máa ń wò si ni won ń pè ni Ojó wò ti o wa di Òjóò loni yìí.
6.	Àdúgbò:     Itún alágbède-itúnlágbède Ìtumò:	      Itún ni èdè Ìjèbú je “Agbo ilé”. Ó sì jé ibi ti àwon alágbẹ̀dẹ pò sì, bí àwon enìyàn bá sì fé júwe àdúgbò lati agbo ilé yìí, won a ni e lo sí itún alágbède, tí ò sì di itúnlágbède di oni yìí.
7.	Àdúgbò:     Asìsgbìdì Ìtumò:	       Ní ayé àtijú won máa ń mo sìgìdì nú ni àdúgbò yìí, àwon ènìyàn ati àwon Ode, Babaláwo ati lébo lóògùn a máa be sìgìdì lówè fún isé ibi, a sì je isé náà fún won. Tí sìgìdì bá padà dé, won a sì se ètùtù, won a fún-un ni epo mu. Nítori ìdí èyí ni won se ń pe àwon ti won tèdó sí àdúgbò yìí ni
Omo Asìgìdì mode, Omo Mode ráàtà Omo atà je epo má pòn ón.
8.	Àdúgbò:     Imò alágbon-Imòàgbon-Imàgbon. Ìtumò:	 	Ibi ti ìgi àgbon pò sí ni àdúgbò yìí, igi àgbon yìí pò to béè ti o fi je wí pe kò si ílé ti e kò tin i ríi. Béè sì ni imò wà lórí rè lópòlopò. Àwon eniyan Ìgbà náà sì ń pe ibè ni Imò àgbon, ti awon enìyan ode òní sì so ó di “Imàgbon”
9.	Àdúgbò:  	Imòro Ìtumò:	 	Àdúgbò yìí je ibi ti ìgi òro pò sí. Àwon ènìyàn a sì máa je òro yìí, Imó ni agbègbè ibi ti òro yìí ń so sí jìngbìnni. Àwon ènìyàn wá so àdúgbò náà di imó òro ìmòro ni won ń pe ibè lónì yìí. Oríki! “Imòro àláà, a rérun (enu) gé òrò bí òbe”
10	Àdúgbò:  	Òkè Erefòn Ìtumò:		Ní ìgbà Ìwásè, Efòn ńlá kan wa ni Àdúgbò yìí ti o máa ń dààmú àwon ènìyàn ti won bá fe bojá lo sí oko. Odò nlá kan sì wà ni orí òkè ibì ti Efòn yìí máa ń lúgo sí. Bí àwon eniyàn ba ń darí bò lati oko won máa ń bu omi mu ninu odò yìí. Tí enikeni bá se ohun míràn yàtó sí mímu nínú omi náà, Efòn yóò fi imú onitòhún fon fèèrè. Sùgbón ti Efòn wáà bá ti rí wí pé won ń mu omi ni, kì yóò se ohunkóhun fun irú eni béè, won yóò sì la omu náà dúpé lówó Olódùmarè wí pé àwon gun òkè Efòn, ati wí pé omi ti àwon mu ninu odò ti re Efòn té lati má se ìjàmbá titi àwon fi gun òkè. Won wa so àdúgbò náà di òkè Odò re’fòn teti àgékúrú rè wá di “Òkè-erèfon”