cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Àkójọ àwọn èdè iṣẹ́ọba
H
Haitian Creole:
Hebrew:
Hindi:
Hiri Motu:
I
<cite id=I>
Icelandic:
Indonesian:
Juan Mora Fernández
thumb|Juan Mora Fernández ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Èdè Turkmẹ́nì
Turkmen
Martin Ziguélé
thumb|Martin Ziguélé je Alakoso Agba orile-ede Olominira Arin Afrika tele. Ni Oṣu Kẹwa ọdun 2021, iṣọpọ COD-2020, ẹgbẹ Crépin Mboli-Goumba's Patrie ati Martin Ziguélé's Central African People's Liberation Movement fa awọn aṣoju wọn kuro ninu igbimọ iṣeto naa o si tako “ifẹ lati ba Ifọrọwọrọ naa jẹ”.
Federico de Roncali, 1st Count of Alcoy
thumb|Gomez-Retrato de Federico Roncali Ceruti je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Idemili
Agbègbè Ìjọba Ìbílè Àríwá Idemili jẹ ìjọba ìbílè nì Ìpínlè Anambra ní ògídí Nàíjírìà. Ibujoko rẹ wà ní Ògídí.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Ideato
thumb|Eyì ni apá iwájú ti olú Ilé ìjọba ìbílẹ̀ Ideato tí ó wà ní apá Gúúsù ní ìpínlẹ̀ Imo, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Agbegbe Ijoba Ibile Guusu Ideato je ijoba ibile ni Ipinle Imo ni Naijiria. Ibujoko re wa ni Dikenafai
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Idemili
Ílù míràn tò tùn wá nìbẹ ní Eziowelle.
Kibaha
je ilu ni Tansania
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Esit Eket
wa ni Naijiria
Àkójọ àwọn èdè iṣẹ́ọba
I
Inuktitut:
Irish:
J
<cite id=J>
Japanese:
K
Kannada:
Kazakh:
Khmer:
Kurdish:
Kyrgyz:
L
<cite id=L>
Lao:
Lithuanian:
Luxembourgish:
M
<cite id=M>
Macedonian:
Malagasy:
Malay: Malayalam:
Maltese:
Manx Gaelic:
Māori:
Marathi:
Mayan:
Mongolian:
Montenegrin:
William Cavendish, 4th Duke of Devonshire
thumb|William Cavendish ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Àkójọ àwọn èdè iṣẹ́ọba
N
Náhuatl:
Ndebele:
Nepali:
New Zealand Sign Language:
Norwegian:
O
<cite id=O>
Occitan:
Oriya:
Ossetian:
P
<cite id=P>
Papiamento:
Pashto:
Persian:
Polish:
Portuguese:
Punjabi:
Q
<cite id=Q> dogri language is also speak in part of rawalpindi distract
Quechua:
R
<cite id=R>
Romanian:
Rhaeto-Romansh:
Russian:
S
Sanskrit:
Serbian:
Shona:
Sindhi:
Sinhala:
Slovak:
Slovene:
Somali:
Spanish:
Sranan Tongo:
Swahili: Swati:
Swedish:
T
<cite id=T>
Tajik:
Tamil:
Telugu:
Tetum:
Thai:
Tok Pisin:
Tsonga:
Tswana:
Turkish:
Turkmen:
U
<cite id=U>
Ukrainian:
Urdu:
Uzbek:
V
<cite id=V>
Venda:
W
<cite id=W>
Welsh:
X
<cite id=X>
Xhosa:
Y
<cite id=Y>
Yiddish:
Z
Zulu:
Number of countries with the same official language
This is a ranking of languages by number of sovereign countries in which they are official.
Official languages of subnational entities
Aranese see Occitan
'''Armenian:
Basque:
Cantonese Chinese:
Catalan:
Chipewyan:
Cree:
Tłįchǫ:
English: See also:Official language by province
Faroese:
Galician:
Gwich'in:
Hawaiian:
Inuinnaqtun:
Inuktitut:
Inuvialuktun:
Kalaallisut:
Mazandarani:
Occitan (Aranese):
Romanian:
Sami:
North and South Slavey:
Célestin Gaombalet
thumb|Célestin Gaombalet
je Alakoso Agba orile-ede Olominira Arin Afrika tele.
Àkójọ àwọn èdè iṣẹ́ọba
Official languages of subnational entities
Spanish:
Tahitian:
Tibetan:
Tswana:
Uyghur:
Vietnamese:
Yiddish:
Philip Warren Anderson
Philip Warren Anderson (13 Oṣù Kejìlá 13 1923 - 29 Oṣù Kẹta 2020) je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Àngólà
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Angola je ti orile-ede Angola.
Manuel Ruiz Zorrilla
thumb|Ruiz Zorrilla, de Laurent je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Luisa Diogo
Luísa Dias Diogo (ojoibi April 11, 1958) je Alakoso Agba orile-ede Mozambique lati February 2004 titi di January 2010. O dipo Pascoal Mocumbi, to ti je Alakoso Agba fun odun mesan. Ki o to di Alakoso Agba, o je Alakoso Iseto ati Isuna, ipo to dimu titi di February 2005.
Élie Doté
thumb|Élie Doté je Alakoso Agba orile-ede Olominira Arin Afrika tele.
Adam Abdulahi
je olukowe omo ile Naijiria.
Aderemi Adegbite
thumb|Aderemi Adegbite nibi ọkan ninu ọpọlọpọ awọn ifihan nigba Dak'Art Biennale 2012.
je olukowe omo ile Naijiria.
José Rafael Gallegos
thumb|José Rafael Gallegos Alvarado ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Sumbawanga
thumb|Ohun ìrántí Sumbawanga. je ilu ni Tansania
Andorra la Vella
Andorra la Vella ni oluilu fun Apapo ile-omoba Andorra.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Bòtswánà
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Bòtswánà je ti orile-ede Botswana.
Ángel de Saavedra, 3rd Duke of Rivas
thumb|Ángel de Saavedra, Duke ìkẹta ti Rivas je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Nevill Francis Mott
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Ọjọ́ Àìkú
Ọjọ́ Àìkú je ọjọ́ ọ̀sẹ̀ ti o tele ọjọ́ Àbámẹ́ta sugbon ti o siwaju ọjọ́ Ajé.
Songea
je ilu ni Tansania
Práxedes Mateo Sagasta
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Yusufu Adamu
je olukowe omo ile Naijiria.
Carol Azams
je olukowe omo ile Naijiria.
Ọjọ́ Ajé
Ọjọ́ ajé jẹ ọjọ́ tí ó wà láàrin ọjọ́ àìkú àti ọjọ́ ìṣẹ́gun. Gégé bí àjọ International Organization for Standardization's ISO 8601 se sọ, ọjọ́ ajé ni ọjọ́ àkọ́kọ́ nínú ọ̀sẹ̀, àwọn orílẹ̀-èdè míràn tí ó ka ọjọ́ àìkú sí ọjọ́ àkókò inú ọ̀sẹ̀ sì ka ọjọ́ ajé sí ọjọ́ kejì inú ọ̀sẹ̀. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ èdè ni ó sọ ọjọ́ ajé ní orúkọ tẹ̀lé òṣùpá.
Ipò láàrin ọ̀sẹ̀
Ní ayé àtijó, ọ̀sẹ̀ àwọn Gíríìkì àti Róòmù bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ọjọ́ àìkú(dies solis), tí ọjọ́ ajé sì jẹ́ ọjọ́ kejì ọ̀sẹ̀(dies lunae). Bẹ́ẹ̀ tún ni, ní ariwa America, wón ka ọjọ́ àìkú sí ọjọ́ àkọ́kọ́ inú ọ̀sẹ̀. Ṣùgbọ́n
Shinyanga
je ilu ni Tansania
Ọjọ́ Ajé
Ipò láàrin ọ̀sẹ̀
International Organization for Standardization fi ọjọ́ ajé sí ipò àkọ́kọ́ nínú ọ̀sẹ̀ ní ISO 8601. Àwọn ará China ma ń pe ọjọ́ ajé ní xīngqīyī (星期一) èyí tí ó túmọ̀ sí "ọjọ́ àkọ́kọ́ ọ̀sẹ̀".
Ìbọ̀wọ̀ àwọn ẹṣin fún ọjọ́ ajé
Ẹ̀sìn Kristẹni, islam àti Judaism ka ọjọ́ ajé sí ọjọ́ tí ó wà fún àwẹ̀. Àwọn Hadith kọ̀kan wípé ọjọ́ ajé jẹ́ ọjọ́ tí wón bí Muhammadu, ọjọ́ ajé ṣì ní ọjọ́ tí ó rí ìṣípayá rẹ̀ àkọ́kọ́, èyí tí ó padà di Quran.
Aires Ali
Aires Bonifácio Ali (ojoibi 6 December 1955) ni Alakoso Agba orile-ede [Mozambique]] lowolowo lati January 16, 2010. Tetetele o je Gomina Igberiko Inhambane (2000-2004) ati Alakoso Eto Eko (2005-2010).
Ọjọ́ Ìsẹ́gun
Ọjọ́ Ìsẹ́gun je ọjọ́ ọ̀sẹ̀ ti o tele ọjọ́ Ajé sugbon ti o siwaju Ọjọ́rú.
Olusegun Oni
Olusegun Oni je oloselu ara Naijiria ati Gomina Ipinle Ekiti tele.
John Hasbrouck Van Vleck
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Bùrkínà Fasò
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Bùrkínà Fasò je ti orile-ede Burkina Faso.
Tabora
je ilu ni Tansania
Pyotr Kapitsa
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Singida
je ilu ni Tansania
Orílẹ̀-Èdè Yorùbá
Orílẹ̀-Èdè Yorùbá Ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àwọn ènìyàn Yorùbá wà káàkiri ìpínlẹ̀ bí i mẹ́sàn-án. Àwọn ìpínlẹ̀ náà ni Ẹdó, Èkó, Èkìtí, Kogí, Kúwárà, Ògùn, Òndò, Ọ̀ṣun àti Ọ̀yọ́. Lóde òní, Yorùbá wà káàkiri ilẹ̀ àwọn aláwọ̀ dúdú (Áfíríkà), Amẹ́ríkà àti káàkiri àwọn erékùsù tí ó yí òkun Àtìlántíìkì ká. Ní ilẹ̀ aláwọ̀ dúdú. A le ríwọn ní Nàìjíríà, Gáná, Orílẹ̀-Olómìnira Bẹ̀nẹ̀, Tógò, Sàró àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà àti àwọn erékùsù káàkiri, a lè rí wọn ní jàmáíkà, Kúbà, Trínídáádì àti Tòbégò pẹ̀lú Bùràsíìlì àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Yàtọ̀ sí ètò ìjọba olósèlú àwarawa tí ó fi gómìnà jẹ olórí ní ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan, a tún ní àwọn ọba aládé káàkiri àwọn ìlú nlánlá tí ó wà ní ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan. Díẹ̀ lára wọn ni Ọba ìbíní, Ọba Èkó, Èwí tí Adó-Èkìtì, Òbáró ti Òkéné, Aláké tí Abẹ́òkúta, Dèji ti Àkúrẹ́, Olúbàdàn ti Ìbàdàn, Àtá-Ója ti Òṣogbo, Sọ̀ún ti Ògbòmọ̀ṣọ́ ati Aláàfin ti Ọ̀yọ́. Baálẹ̀ ní tirẹ̀ jẹ́ olórí ìlú kékeré tàbí abúlé. Ètò ni ó sọ wọ́n di olórí ìlú kéréje nítorí pé Yorùbá gbàgbọ́ pé ìlú kìí kéré kí wọ́n má nìí àgbà tàbí olórí. Aláàfin ni a kọ́kọ́ gbọ́ pé ó sọ àwọn olórí báyìí di olóyè tí a mọ̀ sí baálẹ̀. Lábẹ́ àwọn olórí ìlú wọ̀nyí ni a tún ti rí àwọn olóyè orísìírísìí tí wọ́n ní isẹ́ tí wọ́n ń se láàrín ìlú, ẹgbẹ́, tàbí ìjọ (ẹ̀ṣìn). Lára irú àwọn oyè bẹ́ẹ̀ ni a ti rí oyè àjẹwọ̀, oyè ogun, oyè àfidánilọ́lá, oyè ẹgbẹ́, oyè ẹ̀ṣìn àti oyè ti agboolé bíi Baálé, Ìyáálé, Akéwejẹ̀, Olórí ọmọ-osú, Ìyá Èwe Améréyá, Mọ́gàjí àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Adams Oshiomhole
(tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹrin oṣù kẹrin ọdún 1952) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèlú ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Ẹ̀dó lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Òun ni Alága ẹgbẹ́ òṣèlú-ṣèjọba tí All Progressives Congress(APC). Oshiomhole ti fìgbà kan jẹ́ Gómìnà ìpínlẹ̀ Ẹ̀dó láti ọdún 2008 sí ọdún 2016 lábẹ́ àsíyá ẹgbẹ́ òṣèlú Action Congress of Nigeria. Kí ó tó di àkókò yìí, òun ni Alága ẹgbẹ́ àwọn òṣìṣẹ́, NLC lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà nígbà ìṣèjọba Ààrẹ àná, Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́.
Ricardo Samper
thumb|Ricardo Samper je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
José Sánchez-Guerra y Martínez
thumb|José Sánchez Guerra, de Kaulak je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Bùrúndì
je ti orile-ede Burundi.
Tanga, Tanzania
je ilu ni Tansania
Fernando de Santiago y Díaz
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Tórshavn
Tórshavn (Danish: Thorshavn) ni oluilu ati ilu totobijulo ni Faroe Islands.
John Stuart, 3rd Earl of Bute
John Stuart, 3rd Earl of Bute KG, PC (25 May 1713 – 10 March 1792) ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Carlyle Glean
Sir Carlyle Arnold Glean, GCMG je oloselu ati Gomina Agba orile-ede Grenada. O je Alakoso Eto Eko ni igba ijoba Nicholas Brathwaite lati 1990 titi di 1995. Won yan sipo Gomina Agba ni November 2008.
Orin fújì
Fújì jẹ́ orin tó gbajúgbajà láàárín àwọn Yorùbá. Ó jáde látara orin Wéré, tí wọ́n tún ń pè ní ajísàrí tó máa ń jí àwọn Musulumi nígbà àwẹ̀. Sikiru Ayinde Barrister ló sọ orin yìí di gbajúmọ̀ ní 1950 sí 1960, ó sì yí orúkọ rẹ padà sí Fuji. Barrister sọ ọ́ di mímọ̀ pé ìwé alẹ̀móde kan ni òun rí ní pápá ọkọ̀ òfurufú, tí wọ́n kọ "Mount Fuji sí, tí oh jẹ́ òkè tó ga jùlọ ni Japan. Wọ́n sì máa ń sọ pé kí a má ṣi Fuji gbé fún "fuja" tàbí "faaji".
Ìtàn
Orin wéré jẹ́ orin tó gbajumọ̀ láàárín àwọn Musulumi, òun sì ni wọ́n máa ń lò láti fi jí àwọn Musulumi lásìkò àwẹ̀. Ní bíi ọdún 1950, Dáúdà Àkànmú Epo Àkàrà àti Ganiyu Kuti ló dá orin yìí sílẹ̀ ní ìlú Ìbàdàn. Wọ́n máa ń lo sakara àti goje láti fi gbéorin yìí jáde. Díẹ̀ lára àwọn olórin wéré ni; Sikiru Omo Abiba, Ajadi Ganiyu, Ayinde Muniru Mayegun, Ajadi BAshiru, Sikiru Onishemo, Kawu Aminu, Jibowu Barrister, Ayinde Fatayi, Kasali Alani, Saka Olayigbade, Ayinla Yekini àti Bashiru Abinuwaye.
Orin yìí wọ́pọ̀ láàrin àwọn ọkùnrin, àmọ́ èyí tí àwọn obìnrin máa ń kọ ni orin wákà. Àwọn obìnrin ló sìm máa ń gbe orin fún àwọn oní fuji.
Ìdàgbàsókè
Orin fuji ṣì ń tà láyé òde-òní. Àwọn eléré tó ṣẹ̀ṣẹ̀ ń wọ orin fuji ni; Shanko Rasheed, Wasiu Container, Cripsymixtee, Konkolo Wally G, Global T, àti Muri Ikoko. Lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí, Wasiu Ayinde, tí a tún mọ̀ si K1 De Ultimate ni ó jẹ́ gbajúgbajà jù lọ ńnú gbogbom àwọn olórin fuji. Láti ọdún 1990, àwọn òsèré bíi Abass Akande Obesere, Wasiu Alabi Pasuma (Oganla Fuji), àti King Saheed Osupa ṣì wà lójú ọpọ́n olórin fuji.
Sullivan Chime
Sullivan Iheanacho Chime (ojoibi 10 April 1959) ni Gomina Ipinle Enugu ni Nigeria lati 29 May 2007.
Jean-Marie Doré
Jean-Marie Doré (ojoibi 1939? ) je oloselu ara orile-ede Guinea. O je Aare egbe oloselu Union for the Progress of Guinea (UPG) ati Alakoso Agba ile Guinea lati January 2010.
George Grenville
thumb|George Grenville ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Joaquín Mora Fernández
ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Danjuma Goje
Mohammed Danjuma Goje je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Gombe lati 2003.
Ọjọ́bọ̀
Ọjọ́bọ je ọjọ́ ọ̀sẹ̀ ti o tele Ọjọ́rú sugbon ti o siwaju Ọjọ́ Ẹtì.
Thierry Henry
Thierry Henry je agbá bọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ omo ile Fransi.
Koani
je ilu ni Tansania
Sheldon Lee Glashow
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Ọjọ́ Ẹtì
Ọjọ́ Ẹtì jẹ́ ojú kan láàrin ọsẹ tí ó wà láàrin ọjọ́bọ̀ àti Ọjó àbámẹ́ta. Ní àwọn orílẹ̀-èdè èdè tí wọn ń ló Ọjọ ìṣẹgun gẹgẹ bí àkọkọ́ ọjọ́ nínú ọ̀sẹ̀, ọjọ ẹtì jẹ́ ọjọ karún nínú ọ̀sẹ̀. Amọ̀ ní àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn, ọjọ ẹtì ní ojú kẹfà nínú ọ̀sẹ̀ fún àwọn tí wọn ń ló ọjọ Àìkú gẹ́gẹ́ bí àkọkọ́ ọjọ nínú ọ̀sẹ̀.
Serafín María de Sotto, 3rd Count of Clonard
thumbnail|Serafín María de Sotto. (Museo del Ejército).
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Robert Woodrow Wilson
jẹ́ onímọ̀ sáyẹ́nsì tó gbà àmìn ẹ̀yẹ Ebun Nobel nínú Fisiksi.
Francisco Serrano, 1st Duke of la Torre
thumb|El capitán general Francisco Serrano, duque de la Torre je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Mkokotoni
je ilu ni Tansania
Charles Watson-Wentworth, 2nd Marquess of Rockingham
thumb|Charles Watson-Wentworth, Marquess ti Rockingham ìkejì. ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Adolfo Suárez, 1st Duke of Suárez
thumb|200px|Adolfo Suárez je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Ẹ́mblẹ́m ilẹ̀ Kepu Ferde
je ti orile-ede Cape Verde.
İsmet İnönü
Mustafa İsmet İnönü (24 September 1884 – 25 December 1973) je Aare ati Alakoso Agba orile-ede Turki tele.
Ikedi Godson Ohakim
Ikedi Godson Ohakim (ojoibi 4 August, 1957) je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Imo lati 2007 titi de 2011.
Èdè Ireland
Flann for Érinn.png
Irish tàbí èdè ireland (Gaeilge) j̣é èdè Goideliki nínú àwọn èdè ìbátan Indo-Europe,tó b̀ẹrẹ ni Ireland tí àwọn ara ireland ń sọ.
Àwọn ìwé ìtàn
http://www.drb.ie/essays/c%C3%A9-fada-le-f%C3%A1n.
Ààrẹ ilẹ̀ Kóstá Rikà
Ààrẹ ilẹ̀ Kóstá Rikà ti orile-ede Kóstá Rikà
William Pitt, 1st Earl of Chatham
thumb|William Pitt, Earl ti Chatham ìkíní lẹ́yìn Richard Brompton ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Francisco Morazán
thumb|Ọ̀gágun Francisco Morazán ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Dolomite
thumb|right|250px|Dolomite from [[Morocco.]] thumb|right|250px|Dolomite.
Dolomite
Pedro de Alcántara Álvarez de Toledo, 13th Duke of the Infantado
thumb je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Rashidi Kawawa
thumb|Rashidi Kawawa
Ọjọ́ Àbámẹ́ta
Ọjọ́ Àbámẹ́ta ni ọjọ́ keje tí ó kẹ́yìn nínú ọjọ́ ọ̀sẹ̀ ní ilẹ̀ Yorùbá.
Rashidi Kawawa
je Alakoso Agba orile-ede Tansania tele.
Ọjọ́
thumb|Aago àgbáyé ti Greenwich wákàtí mérìnlélógún. Ọjọ́ kan je eyo asiko to je wakati 24. Ki i se eyo SI
Celâl Bayar
je Aare ati Alakoso Agba orile-ede Turki tele.
Juan Bautista Topete
thumb|Juan Bautista Topete.
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Edward Sokoine
je Alakoso Agba orile-ede Tansania tele.
Cemal Gürsel
thumb|Cemal Gürsel je Aare ati Alakoso Agba orile-ede Turki tele.
Augustus FitzRoy, 3rd Duke of Grafton
thumb|Augustus Henry FitzRoy, Duke ẹlẹ́ẹ̀kẹta ti Grafton ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Chris Abani
Christopher Abani (tí a bí ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá ọdún 1966) jẹ́ òǹkọ̀wé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.Christopher Abani je omo bibi ipinle ebonyi
Ètò-èkó àti Ìgbésí ayé rẹ̀
Abani gba ìwé-ẹ̀rí B.A nínú English and Literary Studies ní Fásitì ti ìpínlẹ̀ Imo, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, M.A nínú Gender and Culture ní Birkbeck College, University of London, M.A nínú Imo-ede Geesi ní University of Southern California, àti Ph.D nínú Creative Writing and Literature ní University of Southern California. Abani ti gba àmì ẹ̀yẹ PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write Award, Prince Claus Awards ti ọdún 2001, Lantern Literary Fellowship, California Book Award, Hurston-Wright Legacy Award àti Hemingway Foundation/PEN Award. Díẹ̀ nínú àwọn ewì rẹ̀ jáde nínú jọ́nà kan lórí ẹ̀rọ ayárabíáṣàá Blackbird. Láti ọdún 2007 sí ọdún 2012, ó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ti Creative Writing ní University of California, Riverside. Lọ́wọ́lọ́wọ́, ó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ti èdè Gẹ̀ẹ́sì ní Northwestern University. Ìwé ewì rẹ̀ Sanctificum (Copper Canyon Press, ní ọdún 2010), jẹ́ àkójọ ewì tí ó dá lórí ẹbọ ẹ̀sìn, ìfẹ́.
Ààtò àwọn ìwé tí ó ti tẹ̀
Novels
Novellas
Poetry
Essays
Àwọn Àmì Ẹ̀yẹ tí ó gbà
2001 2002 2003 2005 2006 2007 2008 2009
Hammadid
Hammadids
António Pinto Soares
thumb|Antonio Pinto Soares ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Wale Adebanwi
Ọdún 1969 ni wọ́n Wale Adebanwi, ọmọ Orílẹ̀èdè Nàìjíríà ni. Òun ni ọmọ ilẹ̀ Adúláwọ̀ àkọ́kọ́ láti jẹ́ Ọ̀jọ̀gbọ́n Rhodes ni Kọ́lẹ́jì St. Anthony ní ìlú Oxford. Ó jẹ́ Ọ̀jọ̀gbọ́n ajẹmọ́ ẹ̀ka ẹ̀kọ́ ni Awo, tí ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olórí ilé ẹ̀kọ́ náà títí di oṣù Òkudù. Òun ni Ọ̀jọ̀gbọ́n ẹ̀ka ìmọ̀ ajẹmọ - Adúláwò ni Yunifasiti Pennsylvania
Ètò Ẹ̀kọ́
Wale Adebanwi kọ́kọ́ kẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú kọ́ọ̀sì àkọ́kọ́ ní Yunifásítì ti Èkó, ó sì tẹ̀síwájú láti kẹ́kọ̀ọ́ gboyè M.Sc àti Ph.D ni ẹ̀kọ́ ajẹmọ́ṣèlú ní Yunifasiti tí Ìbàdàn. Bákan náà ló ni òye Mphil àti Ph.D nínú imọ̀ ajẹmásà àwùjọ ní Yunifásítì Cambridge.
Social Anthropologi láti ile-iwe giga University of Cambridge.
Ìgbésí ayé
Adebanwi ṣisẹ́ gẹ́gẹ́ bíi oníròyìn gbogbogbo, òǹkọ̀wé, oníròyìn àti olótùú fún iléeṣẹ́ ìwé - ìròyìn kí ó tó darapọ̀ mọ́ Yunifásítì ti Ìbàdàn láti lọ kẹ́kọ̀ọ́ imọ̀ ajẹmọ́ṣèlú gẹ́gẹ́ bí Olùkọ́ àti aṣèwádìí. Wọ́n yàn án ni Amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ Ọ̀jọ̀gbọ́n ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ nípa àwọn Adúláwọ̀ ní ìlú Amẹ́ríkà àwọn Adúláwọ̀ papọ̀ ní Yunifásítì California, Davis lórí èdè Ìlú Amẹ́ríkà. Ó padà sí UC Davis gẹ́gẹ́ bí Ọ̀jọ̀gbọ́n ní ọdún 2016
Gbéringbérin
right|thumb|250px|Iron filings that have oriented in the magnetic field produced by a bar magnet Gbéringbérin je ohun yiowu ti ni papa gberigberin. Papa gberingberin yi ko se foju ri sugbon ohun ni un fa ini pataki gberingberin kan: agbara la ti fa awon eroja gberingberin ferro bi irin be ni o si un fa mora tabi sun sohun awon gberingberin miran.
Wale Adebanwi
Àwọn Iṣẹ́ rẹ̀
Àwọn iṣẹ́ àtẹ̀jáde ré ní wọ̀nyí::
Ní àfikún, ó ṣàtúnṣe àwọn ìwé mìíràn bíi:
Ilẹ̀ Yorùbá
Ilẹ̀ Yorùbá ni agbègbè ìgbéró àsà ilẹ̀ àwọn ọmọ Yorùbá ní Ìwọ̀òrùn Áfríkà. Ilẹ̀ Yorùbá fẹ̀ láti Nàìjíríà, Benin títídé Togo, agbègbè ilẹ̀ Yorùbá fẹ̀ tó 142,114 km2 106,016 km2 inú rẹ̀ (74.6%) bọ́sí Nàìjíríà, 18.9% bósí orílẹ̀-èdè Benin, àti 6.5% yìókù bósí orílẹ̀-èdè Togo. Ilẹ̀ ìgbéró àsà Yorùbá yìí ní iye àwọn ènìyàn bíi mílíọ́nù 55.
Àṣà Yorùbá
Ìràn Yorùbá jẹ́ ìran tó ti ní àṣà kí Òyìnbó tó mú àṣà tiwọn dé. Ètò ìsèlú àti ètò àwùjọ wọn mọ́yán lórí. Wọ́n ní ìgbàtbọ́ nínú Ọlọ́run àti òrìṣà, ètò ọrọ̀ ajé wọn múnádóko. Yorùbá ní ìlànà tí wọ́n ń tẹ̀lé láti fi ọmọ fọ́kọ tàbí gbé ìyàwó. Wọ́n ní ìlànà tó sọ bí a se n sọmọ lórúkọ àti irú orúkọ tí a le sọ ọmọ torí pé ilé là á wò, kí a tó sọmọ lórúkọ. Ìlànà àti ètò wà tí wọ́n ń tẹ̀lé láti sin ara wọn tó papòdà. Oríìsírísìí ni ọ̀nà tí Yorùbá máa ń gbá láti ran wọn lọ́wọ́, èyí sì ni à ń pè àṣà ìràn-ara-ẹni-lọ́wọ́. Àáró, ìgbẹ́ ọdún dídẹ, ìsingbà tàbí oko olówó, Gbàmí-o-ràmí àti Èésú tàbí Èsúsú jẹ́ ọ̀nà ìràn-ara-ẹni-lọ́wọ́. Yorùbá jẹ́ ìran tó kónimọ́ra. Gbogbo nǹkan wọn sì ló létò. Gbogbo ìgbésí ayé wọn ló wà létòlétò, èyí ló mú kí àwùjọ Yorùbá láyé ọjọ́un jẹ́ àwùjọ ìfọ̀kànbalẹ̀, àlàáfíà àti ìtẹ̀síwájú. Àwọn àṣà tó jẹ mọ́ ètò ìbágbépọ̀ láwùjọ Yorùbá ní ẹ̀kọ́-ilé, ètò-ìdílé, ẹlẹ́gbẹ́jẹgbẹ́ tàbí irọ̀sírọ̀. Ẹ̀kọ́ abínimọ́, àwòse, erémọdé, ìsírò, ìkini, ìwà ọmọlúàbí, èèwọ̀, òwe Yorùbá, ìtàn àti àlọ́ jẹ́ ẹ̀kọ́-ilé. Nínú ètò mọ̀lẹ́bí lati rí Baálé, ìyáálé Ilé, Ọkùnrin Ilé, Obìnrin Ilé, Ọbàkan, Iyèkan, Ẹrúbílé àti Àràbátan. Oríṣìíríṣìí oúnjẹ tó ń fún ni lókun, èyí tó ń seni lóore àti oúnjẹ amúnidàgbà ni ìràn Odùduwà ní ní ìkáwọ́. Díẹ̀ lára wọn ni iyán, ọkà, ẹ̀kọ, mọ́ínmọ́ín àti gúgúrú.
Àwọn Ìwé Ìtókasí
Ẹ̀ka Ẹ̀kọ́ Èdè Yorùbá, Ilé-Ẹ̀kọ́ Gíga ti Àwọn Olùkọ́ni Àgbà tí ó jẹ́ ti Ìjọba Àpapọ̀ ní Osíẹ̀lẹ̀, Abẹ́òkúta (2005): Ọgbọ́n Ìkọ́ni, Ìwádìí àti Àṣà Yorùbá.
Sule Lamido
Sule Lamido (born 1948) je oloselu omo ile Naijiria. O je Gomina Ipinle Jigawa ati Alakoso Oro Okere Naijiria tele.
Lansana Conté
Lansana Conté (c. 1934 – 22 December 2008 ) je Aare orile-ede Guinea lati 3 April 1984 titi di ojo iku re. Elesin musulumi lo je ati eya eniyan Susu.
Salim Ahmed Salim
thumb|220px|Salim Ahmed Salim Salim Ahmed Salim je Alakoso Agba orile-ede Tansania tele.
Joseph Sinde Warioba
je Alakoso Agba orile-ede Tansania tele.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Tsad
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Chad je ti orile-ede Chad.
Cleopa David Msuya
thumb|220px|Cleopa David Msuya. Cleopa David Msuya je Alakoso Agba orile-ede Tansania tele.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Orílẹ̀-èdè Olómìnira Àrin Áfríkà
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Orílẹ̀-èdè Olómìnira Àrin Áfríkà je ti orile-ede Orílẹ̀-èdè Olómìnira Àrin Áfríkà.
Frederick North, Lord North
thumb|Frederick, Lord North Frederick North, 2nd Earl of Guilford ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Juan de Zavala, 1st Marquis of Sierra Bullones
thumb|Juan de Zavala, Marquis ìkíní ti Sierra Bullones je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
José María Alfaro Zamora
thumb|José María Alfaro Zamora ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Àwọn èdè Índíà-Europe
thumb|300px|Indo-Europe Awon ede ara India ati Europe je ebi (tabi phylum) awon of ede bi ogorun to baramu, to kopo awon ede Europe, ti Iranian plateau, ati awon ede Apaguusu Asia, ati bakanna ni Anatolia ati Aarin Asia.
John William, Baron Ripperda
thumb|Johan Willem Ripperda je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Abdus Salam
Mohammad Abdus Salam, NI, SPk (Urdu: محمد عبد السلام; ; 29 January 1926 – 21 November 1996) was a Pakistani theoretical physicist je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Cevdet Sunay
(ọjọ́ Kẹ̀wá oṣù kejì ọdun 1899 sí ọjọ́ kejìlélógún oṣù Kàrún ọdun 1982) jẹ́ Ààrẹ orílẹ̀-èdè Turki ní àárín ọdun 1966 sí 1973.
William Petty, 2nd Earl of Shelburne
thumb|William Petty, Earl ìkejì ti Shelburne ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Èdè Pọtogí
Pọrtugí ( tabi língua portuguesa)
Mohammed Namadi Sambo
Mohammed Namadi Sambo (ojoibi August 2, 1954) je oloselu omo orile-ede Naijiria ati Igbákejì Ààrẹ ilẹ̀ Nàìjíríà tele fun ijoba Aare Goodluck Jonathan. O tun ti je Gomina Ipinle Kaduna lati 2007 titi de 2010.
Fahri Korutürk
jẹ́ Ààrẹ orílẹ̀-èdè Turki tẹ́lẹ̀.
Francisco María Oreamuno Bonilla
thumb|Francisco María Oreamuno Bonilla ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
John Malecela
thumb|220px|John Malecela John Malecela je Alakoso Agba orile-ede Tansania tele.
José María Queipo de Llano, 7th Count of Toreno
thumb|José María Queipo de Llano, Count ìkeje ti Toreno je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Steven Weinberg
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.Ohun,Abdus Salam at Sheldon Glaslow ni won jo sise Lori lilepo magineti.
Miguel Primo de Rivera, 2nd Marquis of Estella
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Miftah Muhammed K'eba
Miftah Muhammed K'eba (Arabiki:مفتاح محمد كعيبة ) je oloselu ara orile-ede Libya.
Homo erectus
Homo erectus (from the Latin ērĭgĕre, "to put up, set upright") tabi eniyan anaro je is an extinct iru ida ti hominidi ti kosimo to bere ni Africa—to fan kiri de China ati Java—lati opin Pliocene epoch de ipari Pleistocene, bi egbegberun odun 1.8 de 1.3 million seyin.
José María Castro Madriz
thumb|José María Castro Madriz ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Jamáíkà
Jamáíkà je orile-ede erekusu ni Antilles Gbangba, to je 234 km ni gigun ati bi  80 km ni fife, ti isodipupo won je 11,100 km2. O budo sinu Okun Karibeani, bi 145 km guusu Kuba, ati 190 km iwoorun Hispaniola, erekusu to je ile fun awon orileabinibi-ileijoba Haiti ati Orile-ede Olominira Dominiki. Awon elede Arawak abinibi eya Taíno ti won gbe nibe pe oruko erekusu ohun ni Xaymaca, to tumosi "Ile Igi ati Omi", tabi "Ile Isun Omi".
Nigba kan bi ini Spein ti won si pe ibe ni Santiago, ni 1655 o di ibiamusin Ilegeesi, ati leyin eyi o di ti Britani, toruko re n je "Jamaica". Pelu awon eniyan ti won to egbegberun 2.8, o je orile-ede keta eledegeesi to ni awon eniyan pipojulo ni orile Amerika, leyin awon orile-ede Iparapo awon Ipinle ati Kanada. O wa ninu ile Ajoni pelu Queen Elizabeth II bi Olori Orile-ede. Kingston ni ilu titobijulo ati oluilu re.
Ìtàn
Awon eya abinibi Arawak ati Taino ti won gbera lati Guusu Amerika budo sori erekusu na larin odun 4000 ati 1000 kJ. Nigbati Christopher Columbus de be ni 1494 o ba awon abule to ju 200 lo nibe ti won ni awon olori abule nibe. Ebado guusu Jamaika je ibi ti awon eniyan posijulo nigbana, agaga layika agbegbe ti a mo loni bi Old Harbour. Awon Tainos si je onibugbe Jamaika nigbati awon Geesi gba idari ibe. Jamaican National Heritage Trust nsise lati wari, ki won o si sakosile eri yiowu toba le wa nipa awon Taino/Arawaks. Christopher Columbus gba Jamaica fun Spein leyin to bale sibe ni 1494. O se e se ko je pe ibi ti Columbus bale si ni Dry Harbour, loni to n je Discovery Bay. Maili kan ni iwoorun St. Ann's Bay ni ibi ibudo akoko awon ara Spein lori erekusu na, Sevilla, ti won pati ni 1554 nitori opo awon olosa ti won ja be.
Won ko oluilu ibe lo si Spanish Town, loni to budo si parish of St. Catherine, lati odun 1534. Leyin eyi won pe ni "Villa de la Vega". Spanish Town ni o ni Ile isin to pejulo larin awon ibiamusin Britani. Awon ara Ilegeesi fi tipatipa le awon ara Spein kuro ni Ocho Rios ni St. Ann. Sugbon, o di odun 1655, ni Tower Isle, ki awon ara Ilegeesi o to gba ogba ologun awon ara Spein to gbeyin ni Jamaica. Omo Spein to n je Don Cortez Arnoldo de Yassi da abo bo Tower Hill (ibi ti Tower Isle wa) lowo awon ara Ilegeesi fun odun marun, ki o to salo si Kuba. Ibi to gba salo ni won n pe ni "Runaway Bay", eyi na wa ni St. Ann. Oruko Montego Bay, to je oluilu parish St. James, wa lati oruko lede Spein manteca bahía (tabi Bay of Lard) fun opo iye pupo boar ti won n lo fun lard-making industry. thumb|160px|right|[[Henry Morgan was a famous Caribbean pirate and privateer who had arrived in the West Indies as an indentured servant, like many of the early settlers. ]]
Ara Ilegeesi Admiral William Penn (baba William Penn ti Pennsylvania) ati Ogagun Robert Venables gba erekusu yi ni 1655. Ni 1660, iye awon eniyan ni Jamaika je 4,500 awon alawo funfun ati bi 1,500 melo awon alawo dudu. Lati bi awon odun 1670, awon eniyan alawo dudu ni won je ogunlogo iye awon eniyan nibe.
Nigba ti awon ara Ilegeesi gba Jamaika ni 1655 olumusin ara Spein sa kuro nibe won si fi opolopo awon omo eru won lati Afrika seyin. Ki awon ara Ilegeesi o mo baa tun mu won leru, won salo si agbegbe oke alapata ni ori erekusu yi, nibi ti won ti darapo mo awon miran ti awon na ti sa kuro lowo awon ara Spein tele lati lo gbe pelu awon Taínos. Awon eru ti won ti salo wonyi je mimo bi Jamaican Maroons, koja lu awon ara Britani ni orundun 18th. Awon iran won si n je oruko yi titi doni. Nigba oko eru awon Maroon sedasile agbajo alominira larin inu oke ile Jamaica niran deran. Nigba awon odun 200 akoko ijoba Britani, Jamaika di ikan ninu awon orile-ede to siwaju lagbaye to n ta suga ati to n lo eru, nipa sise iye to ju toonu 77,000 suga lo lododun larin 1820 ati 1824. Leyin ipare owo eru (eyi yato si oko eru gan ti won ko pare) ni 1807, awon ara Britani mu awon ara India ati ara Saina wa bi awon oniwofa lati sise. Awon omo-omo awo awon oniwofa lti Asia yi si wa ni Jamaika titi doni.
Nigba to fi di ibere orundun 19th, nitoripe Jamaica gbokan le oko eru eyi ki awon eniyan alawodudu (awon ara Afrika) o poju awon eniyan alawofunfun (awon ara Europe) lo ni ipin 20 si 1. Botilejepe awon Ilegeesi ti fi ofinde owo eru, ifayawo won si awon ibiamusin si tun sele nigbana. Ijoba Britani se ofin to lana ipare oko eru, sugbon won tun lana lati se imudara igbe awon eru ibe. Ninu awon ilanna yi ni ifofinde lilo egba ninu oko, ifofinde nina awon obinrin, ikede pe awon eru gbodo je gbigba laye lati gba ilana esin, ipondandan pe awon eru gbodo ni ojo kan ninu ose lati ta awon ogbin oko won, bakanna won si tun fofinde awon oja ojo Aiku.
thumb|left|Map of Jamaica Sugbon ni Jamaika, awon ilana yi je lilodi di latowo Ile-igbimo Asofin. Ileigbimo yi so pe awon eru nitelorun ara won, won si lodi si itowobo Ileasofin si oro to n lo ni erekusu ohun, botilejepe opo awon to ni eru n beru pe ijidide awon eru le se.
Leyin opolopo aigboran ati iyipada iwuwa ni Britani Olokiki, won fofinde oko eru ni 1834, pelu ifisile patapata lowo idekun eru ni 1838. Iye awon eniyan ibe ni 1834 je 371,070 ninu awon ti 15,000 je alawofunfun, 5,000 je eniyan alawodudu alominira, 40,000 eya adalu, ati 311,070 eru.
Ni awon odun 1800, Britani sedasile iye awon ogba eweko. Ikan ninu won ni Castleton Garden, to je didakale ni 1862 lati dipo Bath Garden (to je dida ni 1779) ti agbara omi baje. Bath Garden ni ibi ogbin breadfruit ti won je mimuwa si Jamaica lati Pacific latowo Captain William Bligh. Awon ogba miran tun ni Cinchona Plantation ti won dasile ni 1868 ati Hope Garden ti won dasile ni 1874. Ni 1872, Kingston di oluilu erekusu na.
Kenan Evren
je Aare orile-ede Turki tele.
Jamáíkà
Ìtàn
Ni 1945, Sir Horace Hector Hearne di Onidajo Agba ati Olutoju Akosile ni Jamaika. O solori Ile-Ejo Gigajulo, Kingston larin 1945 ati 1950/1951. Ibe lo gba lo si Kenya nibi ti won ti yan bi Onidajo Agba.thumb|140px|Jamaican Prime Minister [[Michael Manley and his wife with US president Jimmy Carter in 1977.]] Diedie Jamaika gba ilominira lopo lowo Iparapo Ileoba be sini ni 1958, o di igberiko ninu Federation of the West Indies, ile apapo kan ni larin awon British West Indies. Jamaika gba iominira patapata nigba to fi ile apapo yi sile ni 1962.
Okowo to n posi daada bi 6% lodoodun, lo sele ni odun mewa akoko leyin ilominira labe ijoba ti awon Alakoso AgbaAlexander Bustamante, Donald Sangster ati Hugh Shearer solo  ri sirere. Ohun to fa iposi yi ni inawolori daada si bauxite/alumina, isebewo, ile-ise elero ati, ni bi die apa ise agbe.
Frederick Sumaye
Frederick Tluway Sumaye (ojoibi 1950) je Alakoso Agba orile-ede Tanzania tele lati 28 November 1995 titi di 30 December 2005.
James Cronin
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Apá Zou
Zou je ikan lara awon apa mejila ile Benin.
Zou je pipin si communes Abomey, Abgangnizoun, Bohicon, Cové, Djidja, Ouinhi, Za-Kpota, Zangnanado, ati Zogbodomey.
Homo floresiensis
Homo floresiensis ("Flores Man"; Eniyan Flores)
Turgut Özal
je Aare ati Alakoso Agba orile-ede Turki tele.
Miguel Mora Porras
thumb|Miguel Mora Porras Jose Miguel Mora Porras ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Juan Prim, 1st Marquis of los Castillejos
thumb|Juan Prim, 1st Marquis of los Castillejos.
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Orílẹ̀-èdè Olómìnira Tòṣèlúaráìlú ilẹ̀ Kóngò
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Orílẹ̀-èdè Olómìnira Tòṣèlúaráìlú ilẹ̀ Kóngò je ti orile-ede.
Val Logsdon Fitch
thumb|Val Fitch je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Edward Lowassa
Edward Ngoyayi Lowassa (ojoibi 1953) je Alakoso Agba orile-ede Tanzania tele. O de ori aga ni 30 December 2005 o si ko sile ni 7 February 2008.
Manuel Portela Valladares
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
William Pitt the Younger
thumb|William Pitt the Younger ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Juan Rafael Mora Porras
thumb|Juan Rafael Mora Porras ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Ibrahim Shekarau
Ibrahim Shekarau (ojoibi November 5, 1955) lo ti je Gomina Ipinle Kano ni Nigeria lati 29 May 2003. O je omo egbe oloselu ANPP.
William Cavendish-Bentinck, 3rd Duke of Portland
thumb|William Cavendish-Bentinck, Duke ìkẹta ti ilẹ̀ Portland ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
FC Barcelona
thumb|FC Barcelona.
Süleyman Demirel
je Aare ati Alakoso Agba orile-ede Turki tele.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Kòmórò
Èdìdí orílẹ̀-èdè je ti orílẹ̀-èdè Kòmórò.
Itokasi
شعار جزر القمر arz:شعار جزر القمر Escudu de les Islles Comores Герб Каморскіх Астравоў Герб Каморскіх астравоў কোমোরোসর চিনত্হান Grb Komora Escut de les Comores Siegel der Komoren Εθνόσημο των Κομορών National seal of the Union of the Comoros Sello de Comoras Komooride vapp Komorien vaakuna Armoiries des Comores סמל קומורו Grb Komora Comore-szigetek címere コモロの国章 코모로의 국장 Komorų herbas Грб на Коморите Wapen van de Comoren Komorenes riksvåpen Godło Komorów Brasão de armas das Comores Эмблема Комор Seal o Comoros Grb Komora Грб Коморија Komorernas statsvapen Герб Коморських Островів 科摩罗国徽
Francesc Pi i Margall
thumb|Francesc Pi i Margall je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Ẹ̀kó Ìjìnlẹ̀ nípa Ìfitónilétí
Ẹ̀KÓ ÌJÌNLẸ̀ NÍPA ÌFITÓNILÉTÍ (INFORMATICS)
Ẹ̀kó ìjìnlẹ̀ nípa ìfitónilétí n kọ́ nípa ètò, ìṣesí àti ìbáṣepọ̀ àwọn ìlànà adánidá àti ìfi-ọgbọ́n-se, tó n pamọ́, tó sì n ṣe ìyípàdà àti ìkójọ ìfitónilétí. Bákan náà, ní ó n sẹ̀dá àwọn ìpìnlẹ̀ ajẹmérò àti tíórì tirẹ. Láti ìgbà tí àwọn ẹ̀ro kọ̀mpútà, àwọn aládáni àti àwọn onílé-iṣé nlánlá tí n ṣe ìyípadà àwọn abala àwùjọ. Ní ọdún 1957, Karl Steinbush tó jẹ́ orílẹ̀-èdè Germany, tí ó sì tún jẹ́ onímọ̀ ìjìnlẹ̀ nípa ẹ̀rọ kọ̀mpútà (1917-2005) kọ ìwé kan tí ó pè ní “Informatik: Automatisdie Informationsverarbeitung”) èyí tó túmọ̀ lédè Gẹ̀ẹ́sì sí “Informatics: automatic information processing”) ohun ni a túmọ̀ ní èdè Yorùbá bí Ẹ̀kó ìjìnlẹ̀ nípa ìfitónilétí: ìlànà ìlò ìfitónilétí tí kò yí padà. Ní òde-òní, “Informatik” ni wọ́n n lò dípo “Computerwissescraft” ni orílẹ̀-èdè Germany èyí tó túmọ̀ sí (Computer Science) ní èdè Gẹ̀ésì, tí ó sì túmọ̀ sí ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ nípa ẹ̀rò kọ̀mpútà ni wọ́n ti sọ̀rọ̀ nípa èkọ́ ìjìnlẹ̀ nípa ìfitónilétí. Bákan náà oríṣìírisìí àwọn onímọ̀ ìjìnlè nípa ẹ̀ro kọ̀mpútà láti àwọn orilẹ̀-èdè àgbáyé ni ó fún Ẹ̀kó ìjìnlẹ̀ nípa ìfitónilétí ní oríkì tiwọn pẹ̀lú. Fún àpẹẹrẹ oríkì èyí wá láti orílẹ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì nípa ẹ̀kọ́ ìjìnlẹ̀ nípa ìfitónilétí: ̣̣ Informatics is the discipline of science which investigates the structure and properties (not specific content) of scientific information, as well as the regularities of scientific information activity, its theory, history, methodology and organization. ̣ Èyí tó túmọ̀ sí:
Fún ìdí èyí ní gbogbo àwọn orílẹ̀-èdè tí ó ti gòkè àgbà ní àgbáyé, wọn kò fọwọ́ yẹpẹre mú ẹ̀kọ́ ìjìnlẹ̀ nípa ìfitónilétí àti gbogbo ohun tó so mọ́ ọ ̣̣
Ahmet Necdet Sezer
thumb|Ahmet Necdet Sezer je Aare orile-ede Turki tele.
Muhammad Ali
Muhammad Ali (orúko àbíso Cassius Marcellus Clay, Jr.; January 17, 1942 - June 3, 2016) jẹ́ ajẹ̀sẹ ará Amẹ́ríkà tó ti fẹ̀yị̀ntì àti onídárayá àkọ́kọ́ ágbáyé fún wúwotówúwo ní ẹ̀ẹ̀mẹta.
A bi Ali si Louisville, Kentucky osi dagba si be pelu. O bẹrẹ ikẹkọ bi afẹṣẹja amateur ni ọjọ -ori 12. Ni ọdun 18, o ṣẹgun goolu kan ni pipin iwuwo iwuwo ina ni Awọn Olimpiiki Igba Irẹdanu Ewe 1960 ati pe o di alamọdaju nigbamii ni ọdun yẹn. O di Musulumi lẹyin ọdun 1961. O bori ni aṣaju iwuwo iwuwo agbaye lati ọdọ Sonny Liston ni ibinu nla ni ọjọ Kínní 25, 1964, ni ọjọ -ori 22. Ni Oṣu Kẹta ọjọ 6, 1964, o kede pe oun ko ni mọ mọ Cassius Clay ṣugbọn bi Muhammad Ali. Ni 1966, Ali kọ lati jẹ ki o wa sinu ologun, ni sisọ awọn igbagbọ ẹsin rẹ ati atako ihuwa si Ogun Vietnam. O jẹbi pe o yago fun kikọ silẹ nitorina o dojuko ọdun marun ninu tubu ati pe o gba awọn akọle Boxing rẹ. O duro kuro ninu tubu bi o ti bẹbẹ fun ipinnu si Ile -ẹjọ Adajọ, eyiti o yi idajọ rẹ pada ni ọdun 1971, ṣugbọn ko ti ja fun o fẹrẹ to ọdun mẹrin o padanu akoko iṣẹ ṣiṣe giga bi elere idaraya. Awọn iṣe Ali gẹgẹ bi alatako-ọkan si Ogun Vietnam jẹ ki o jẹ aami fun iran counterculture ti o tobi, ati pe o jẹ eeyan ti o ga pupọ ti igberaga ẹlẹyamẹya fun awọn ara Amẹrika Amẹrika lakoko gbigbe awọn ẹtọ ara ilu ati jakejado iṣẹ rẹ. Gẹgẹbi Musulumi, Ali ni ajọṣepọ lakoko pẹlu Elijah Muhammad's Nation of Islam (NOI). Nigbamii o kọwọ si NOI, ti o faramọ Islam Sunni, ati atilẹyin iṣọpọ ẹya bi onimọran iṣaaju rẹ Malcolm X. O kopa ninu ọpọlọpọ awọn ere -idije boxing ni pataki julọ awọn ija rẹ pẹlu Joe Frazier, pẹlu Ija ti Ọdun (iṣẹlẹ afẹṣẹja ti o tobi julọ titi di igba naa), Thrilla ni Manila, ati ija rẹ pẹlu George Foreman ti a mọ si The Rumble ninu Jungle, eyiti o jẹ wiwo nipasẹ igbasilẹ ti a fojusi awọn olugbohunsafefe tẹlifisiọnu ti awọn oluwo bilionu 1 ni kariaye, di igbohunsafefe tẹlifisiọnu laaye julọ julọ ni agbaye ni akoko yẹn. Ali ṣe rere ni iranran ni akoko kan nigbati ọpọlọpọ awọn onija jẹ ki awọn alakoso wọn sọrọ, ati pe o jẹ igbagbogbo ni imunibinu ati ajeji. O jẹ olokiki fun sisọ ọrọ idọti, ati igbagbogbo ni aṣa-ara pẹlu awọn eto orin ati ọrọ ewi ọrọ, ifojusọna awọn eroja ti hip hop. Ni ode oruka, Ali ti ṣaṣeyọri bi oṣere olorin ọrọ, nibiti o ti gba awọn yiyan Grammy meji. O tun ṣe ifihan bi oṣere ati onkọwe, dasile awọn itan -akọọlẹ ara ẹni meji. Ali ti fẹyìntì lati afẹṣẹja ni ọdun 1981 ati idojukọ lori ẹsin, alanu ati ijajagbara. Ni ọdun 1984, o ṣe agbekalẹ iwadii aisan ti Parkinson's syndrome, eyiti diẹ ninu awọn ijabọ ṣe ikawe si awọn ipalara ti o ni ibatan Boxing, botilẹjẹpe oun ati awọn dokita alamọja rẹ tako eyi. O jẹ eniyan ti n ṣiṣẹ lọwọ ni kariaye, ṣugbọn ni awọn ọdun igbẹhin rẹ ṣe awọn ifarahan gbangba diẹ bi ipo rẹ ti buru si, ati pe idile rẹ tọju rẹ. Ali ku ni Oṣu Karun ọjọ 3, ọdun 2016.
Nicolaas Bloembergen
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Adamu Aliero
Adamu Aliero je oloselu omo ile Naijiria ati Alakoso Agbegbe Oluilu Apapo ile Naijiria ni Abuja lati odun 2007.
Ibrahim Shema
thumb|Gómìnà Ìpínlè Ògùn télè, Otuba Gbenga Daniel(eni tí ó wà ní apá òtún) se asojú ìwé ìròyín SUN níbi àmì-èyé tí wón fún Gómìnà Ibrahim Shehu Shema, Gómìnà Ìpílè Katsina télè (eni tí ó wà ní apá òsìn). Ibrahim Shema je oloselu omo ile Naijiria ati Gomina Ipinle Katsina lati 2007.
Fevzi Çakmak
je Alakoso Agba ile Turki tele.
William Grenville, 1st Baron Grenville
thumb|William Grenville, Baron Grenville àkọ́kọ́ ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Orílẹ̀-èdè Olómìnira ilẹ̀ Kóngò
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Orílẹ̀-èdè Olómìnira ilẹ̀ Kóngò je ti orile-ede Orílẹ̀-èdè Olómìnira ilẹ̀ Kóngò.
Rauf Orbay
je Alakoso Agba ile Turki tele.
Spencer Perceval
thumb|Spencer Perceval ọdún 1762 sí ọdún 1812 ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Evaristo Pérez de Castro y Brito
right|frameless je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Arthur Leonard Schawlow
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Côte d'Ivoire
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Côte d'Ivoire je ti orile-ede Côte d'Ivoire.
Bruno Carranza
thumb|Bruno Carranza Ramirez ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Djìbútì
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Djìbútì je ti orile-ede Djibouti.
Tomás Guardia Gutiérrez
thumb|Tomás Guardia Gutiérrez ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Refik Saydam
je Alakoso Agba orile-ede Turki tele.
Ali Fethi Okyar
je Alakoso Agba ile Turki tele.
Robert Jenkinson, 2nd Earl of Liverpool
thumb|Robert Banks Jenkinson, Earl ìkejì ti Liverpool ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Kai Siegbahn
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Ẹranko afọmúbọ́mọ
Àwọn ẹranko afọmúbọ́mọ ni àwọn ẹranko elégungun tí wọ́n wà nínú ìtòsílẹ̀ ẹgbẹ́ Mammalia, wọ́n ṣe é dámọ̀ pẹ̀lú ọyàn tí àwọn abo wọn ní láti ṣe mílíkì fún ọmọ-ọwọ́ wọn.
Abiola Adegboyega
je olukowe omo ile Naijiria.
Tanganyika
Tanganyika je agbegbe ni Ilaorun Afrika to wa laarin Okun India ati awon Odo adagun ninla Afrika: Lake Victoria, Lake Malawi ati Lake Tanganyika. Lati 9 December 1961 de 26 April 1964 o je orile-ede alominira. O fi gbakan je apa amusin German East Africa (Deutsch-Ostafrika), to se akopo Rwanda, Burundi, ati Tanzania ayafi Zanzibar.
Joaquín Francisco Pacheco y Gutiérrez-Calderón
thumb|Joaquín Francisco Pacheco (Real Academia Española) je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Gonzalo O'Farrill y Herrera
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Atumo-Ede: (Yoruba-English): B
Oju-iwe Kiini
baboon: n; (Baboon is an animal.) ìnàkí Eranko ni ìnàkí
baby:n; (The priest prayed for all babies.) omo owóÀlùfáà gbàdúrà fún gbogbo àwon omo owó
bachelor:n; 	(The bachelor refuses to get married.) àpón okùnrin, Àpónkùnrin náà kọ̀ láti fè ìyàwó
back:n; (Turn its back to me.) èyìn 	Ko èyìn rè sí mi
back:v; (Don’t back mi) ko èyìn sí; te lé Ma ko èyìn sí mi
back: adv; (He paid the money back.) padà o san owó náà padà
backwards:adv; (They asked the Child to go backwards.) padàséyìn Wón ní kí omo náà pedàséyìn
background:n; (He gave the picture he drew a very good background.) pile Ó fún àwòran tó yà ní ìpìle tó dára.
bacteria:n; (Bacteria causes deseases.) kokoro tàbí ògbìn kékere tí a le fi èro wò. Kòkò máa n fa àrùn
bad:adj; (The man is too bad.) burú Okùnrin náa buru jù
badge: (There is a badge on Tunde’s shirt.) Ami asafihan, ìdánimò	Àmi idánimò wà lára ewù Tuned
badminton: n; (Ade likes playing badminton.) Ere ìdáraya oní-bóòlù kékere àfigi gbé Ade féràn láti maa gbá bóòlù kékeré àláfígigbá.
baggage: (Adé took care of his baggage when he wanted to travel.) Àpò erù fùn ìrìn-àjò-orisìí erù ni a kó sínú àpò náà. Adé tójú àpò erù rè dáadáa nígbà tí o fé rin ìrìn-àjò bait:n; (The bait fixed into the hook was too small for the fishes to see) ìje Ije enu ìwo náà kéré fún eja láti rí
Mahmud Shinkafi
Mahmud Shinkafi je oloselu omo ile Naijiria ohun si ni Gomina Ipinle Zamfara, tele o je omo egbe oloselu ANPP, loni omo egbe People's Democratic Party ni se. Elesin musulumi pelu iyawo meta.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Oju-iwe Kiini
bake: v; (He baked bread.) yan Ó yan búrédi
baker:n; (The bake baked many loaves of bread.) olùyan Olùyan náà yan òpòlopo búrédì
Dapo Adeniyi
je olùkọ̀wé omo ile Nàìjíríà.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Oju-iwe Kiini
bakery: n; (He has a bread bakery.) ilé isé ìyan-nnkan Ó ní ilé ise ìyanbúrèdì
balance:n; (They have bought a new weighinh scale.) ìwon-èro tí a fi n won nnkan 	Won ti rà ero ìwòn tuntun
badge:n; (He sewed the badge with his shirt.) àmi O rán ami náàmó èwu re
balcony:n; (I met him at the balcony.) òdèdè tí ó lókè ni ilé ètéèsì. Ní òdèdè tí ó wà ní òke pètésì ni mo ti bá a.
bald:adj; (The old man is bald headed.) pípárí Okùnrin agbàlagbè náà ti di apárí
bale:n; (He went to the bank with bales of money.) ìdì O kó awon ìdì owó náà lo sí ilé ìfowó pamosí
bale:v; (The waste papers are bailed) dì Won dì àwon ìwé tí kò wùlò pò
ball:n; (He knows how to play footaball.) bóòlù; ohunkóhun tí a sù róbóbó	Ó mò nípa bóòlù aláfesègbá
ballet:n; (I have never taken part in ballet.) ere-orúse oníyó tí kò lórò síso Nínú N kò bá won kópa nínú eré-onise oníjó tí ko lórò síso nínú rí.
balloon:n; (The Children love to play with balloos.)apo róbà tí a fé atégùn sí Awon omodé náa féràn láti máa fí apo roba tí a fé ategun sínú rè. Sere ballpoint:n; (The ballpoint has spoilt.) kálámù ìkòwé onírin rógódó lénu kálámù ìkòwé onírin rógódó lénu náa ti bàjé
bamboo:n; (The house was built with Bamboo). oparun Oparun ni wón fi kó ilé náa
ban:v; (We shall ban smoking in the school) fi òfin dè A ó fi òfin de sìgá mimu nílé iwé
ban: n; (There is a ban on fighting in the school.) ìfòfindè Ìfòfindè wà lórí ìjà jíjà nile ìwé
banana:n; (Banana is common in Ile-Ifè) ògèdè were Ògèdè were wópò ni Ile-Ifè band:n; (He uses bands to tie it well.) ìde; ìso Ó fi iso/ide dì í dáadáa
bandage:n; (He used bandages to tie up his wound.) ìrèpé aso tí awon orísègun fí n di ojú ogbé máa n di ojú ogbè di egbò rè
bandage:v; (He bandaged his wound tightly.) dì-di ojú egbò O di ojú ogbé rè dan-in-dan-in
bandit:n; (The man is a complete bandit) olósà Olóbà gbáà ni okùnrin náà
bang:n; (He always shuts the door with a bang.) àriwo òjijì N se ni o máa n tilekun pèlú ariwo òjiji.
bang:v; (Please don’t bang the door when you go out) ti gbà fi pariwo òjiji Máse fi ilèkùn ijéun pariwo tó o bá jade
bangle: n; (A goldsmith manufactured this bangle).ègbà owó Alágbède to ro ègbà owó yìí
banish: v; (The king banished him) lé kírò ní ile, gbè kuro (lókàn) Oba náà lé e kuro ní ìlú O gbé ìwàkuwà oko rè kúrò lókàn rè.
bank: n; (She banished herself from her husband's mis-behaviour). (He is the manage of the bank) ilé ìfowópamósí; bèbè odò Oun ni olorí ilé ìfowopamósí náà O dúró sí bèbè odò