cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fila Abeti Aja
Abetí ajá, túmọ̀ sí "bí etí ajá". Ó jẹ́ orísun Yorùbá, ìlú Ìbàdàn. Abetí ajá yìí ni fìlà tí a fi aṣọ òkè tàbí aṣọ àdìre rán. Ó jẹ́ apá kan ti aṣọ ọkọ ìyàwó máa ń wọ̀ nígbà ayẹyẹ ìgbéyàwó tàbí tí ọba, ẹni ọlọ́rọ̀ àti ẹni oyè máa ń wọ̀. Aṣọ òkè tí a fi ṣe fìlà abetí ajá yìí tún lè túmọ̀ sí aṣọ ipò gíga. Ó ní àgbékọjá méjì tó dàbí etí tó n má ń gbọ̀n bo etí, ìdí èyí ni wón máa ń pè é ní abetí ajá nítorí ó dàbí etí ajá. A máa ń wọ fìlà etí ajá yìí gẹ́gẹ́ bí aṣọ orí láti ṣe àfikún àwọn aṣọ abínibí bíi agbádá. Àṣà fìlà Yorùbá yìí dàbí ìgùn onígùn mẹ́ta tí ó ní etí méjì tí ó yọ jáde bí etí ajá. Àṣà yìí wọ́pọ̀ láàrin ọ̀dọ àti àgbàlagbà Yorùbá. Bákan náà, àwọn onílù ìbílẹ̀ Yorùbá kan fẹ́ràn láti wọ fìlà abetí ajá yìí. O lè wọ irú fìlà Yorùbá yìí kí o sì yí ipò àwọn ẹ̀gbẹ̀gbẹ́ padà; wọ́n lè ṣe ìtọ́ka sí òkè, tàbí ṣe pọ̀ díẹ̀. Àṣà yìí jẹ́ ìgbà àtijọ́ àti pé ó jẹ́ olókìkí púpọ̀ pẹ̀lú aṣọ aṣọ-òkè àtijọ́.
Debo Ogundoyin
Débọ̀ Ògúndoyin jẹ́ olóṣẹlú ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà kan. Òun ni ó jẹ́ aṣojú ẹkùn Èrúwà ní ìlà Oòrùn ìjọba ìbílẹ̀ Ìbàràpá àti agbọ̀rọ̀sọ tàbí agbẹnusọ fún ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin ẹlẹ́kẹẹ̀sán irú rẹ̀ ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ làbẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú Peoples Democratic Party (PDP). Wọ́n bí Débọ̀ ní ọjọ́ Kejìdínlógún oṣù Kejì ọdún 1988 (18 02, 1988), òun ni ó jẹ́ aṣòfin àti agbẹnusọ́ fún ilé aṣòfin ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ tí ó jẹ́ ọ̀dọ́ nínú ìtàn iké ìgbìmọ̀ aṣòfin ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Ó dé ẹnu iṣẹ́ ní ọjọ́ Kẹwá oṣù Kárùnún ọdún 2019 (June 10, 2019).
Igbé-ayé àti Ẹ̀kọ́ rẹ̀
Débọ́ wá láti Èrúwà tí ó jẹ́ ìlú kan ní agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Ìlà Oòrùn bàràpá ní ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ fásitì Babcock.
Ẹbí rẹ̀
Débọ̀ Ògúndoyin jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ Olóyè Adéṣeun Ògúndoyin tí ó jẹ́ tí ó jẹ́ oníṣòwò pàtàkì àti olójú àánú pẹ̀lú ọlọ́rẹ àtinú wá. Débọ̀ pàdánù bàbá rẹ̀ nígbà tí ó wà ní èwe ní ọdun 1991. Bàbá rẹ̀ Adéṣeun Ògúndoyin jẹ ọ̀kan pàtàkì nínú àwọn ojúgbà rẹ̀ bíi: Alhaji Aríṣekọ́lá Àlàó  Olóyè Àkàní Àlùkò   ní ìgbà ayé rẹ̀ ní ìlú Ìbàdàn.
Chanyeol
Chanyeol je olorin omo orile-ede Kòréà Gúúsù.
Èdè Occitani
Occitani (occitan, lenga d'òc) jẹ́ èdè irú Occitan ní Fránsì, Itálíà, Spéìn.
Keiko Fujimori
thumb|Keiko Fujimori jẹ iṣowo ti ilu Peru ati oludari oselu ti o ṣiṣẹ bi First Lady of Perú lati 1994 si 2000 ati Congresswoman fun Metropolitan Lima lati 2006 si 2011.
9707 Petruskoning
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ààlọ́ Ìjàpá, Àgbò àti Igbá
Apààlọ́: Ààlọ́ o!
Seth-Peribsen
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
Ààlọ́ Ìjàpá, Àgbò àti Igbá
Ègbè Ààlọ́: Ààlọ̀!
Apààlọ́ :  Ààlọ́ mi dá fìrìgbagbóò ó dálérí, Ìjàpá, tìrókò, ọkọ Yáńníbo,
Tí ń lọ láárín ẹ̀pà,
Tí ìpàkọ́ rẹ̀ ńhàn fìrìfìrì,
O ní ọpẹ́lopẹ́ pé òun ga!
Ní àtijọ́, ní ìlú Ìjàpá, igbá títà lowó lórí, àgbẹ̀ tí o bá gbin igbá ti di ọlọ́rọ̀. Ìjàpá wo ara rẹ̀ títí lọ́jọ́ kan pé òun náà yóò gbin igbá láti di àgbẹ̀ to lórúkọ láì ní ìmọ̀ nípa rẹ̀ nítorí pé ọmọdé n gbìn igbá àgbà ń gbìn igbá wọ́n sì ń rí towó ṣe.
Alábahun bá he ọkọ̀ àti àdá rẹ̀ ó di oko kan tí o jìnà sí abúlé rẹ̀. O ṣán oko tó tó yàrá kan ní títóbi. Ó gbin ìdí igbá kan síbẹ̀, kò jù bẹ́ẹ̀ lọ,Ó padà sí ilé. Ìjàpá kò padà lọ sí oko igbá náà mo títí ọdún fi yí po. Òun fi àwọn tó ń lọ sóko dápará.
Nígbàtí ọdún jọ, onígbá nka'gbá wọ́n gbádùn, wọ́n náwó, Ìjàpá náà bá múra ọgbà oko lọ kí ó lọ kórè oko igbá re. Bí ó ṣe dé bẹ̀, ó ni Ha! ìwọ igbá burúkú yìí ẹyọ kan lóso, àwọn ẹgbẹ́ rẹ ń so ogún, wọ́n so ọgbọ́n. O ma kúkú yọ̀lẹ kò burú, okan náà tilẹ̀ tóbi dáadáa, ng o gbe o tà bẹ ó mú owó wa. Kí Ìjàpá bẹ̀rẹ̀ kí ó gbé ìgbá. Ìgbá ba sọ̀rọ̀:
Igba: Ìjàpá o ṣé, mo mọ pé ọ̀lẹ ni mi gbogbo ẹgbẹ́ rẹ to gbin igbá ló ń roko mo, kí igbá wọn l'alaafia àti oúnjẹ gidi jẹ ṣùgbọ́n tí ẹ kò rí bẹ́ẹ̀.Èmi ni yìí láti ẹ̀ṣin to ti fi mí síbí ẹ̀ẹ̀mélòó lo bẹ̀ mí wo. O dé o fẹ́ kórè. Enu ya Ìjàpá nígbàtí igbá sọ̀rọ̀ ṣùgbọ́n síbẹ̀ síbẹ̀ o pinnu láti ta igbá náà ni wón igbá tó jẹ́ pé òun lòun gbin. Kí ó bẹ̀rẹ̀ gbé igbá, àfi gbáà igbá fò ó kan Ìjàpá ní kò, Ìjàpá ṣubú lulẹ̀ yakata. Kí o dìde máa sá lọ, igbá ba yi tẹ̀le gírígírí gírígírí, kítá kita, Ìjàpá bá ń ké ẹ gbà mí lọ́wọ́ igbá, ó forin s' enu pé
Orin Ààlọ́
Igbá nl'Ahun
52455 Masamika
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ààlọ́ Ìjàpá, Àgbò àti Igbá
Orin Ààlọ́
Teregúngún màjàgúngún tere
Igbá o lọ́wọ́
Igbá o lẹsẹ̀
Ẹ̀kọ́ Ààlọ́
Ààlọ́ yìí kó wá pé: ká má máa ṣe ọ̀lẹ àti wípé ohun tí a bá gbìn là ó kà.
(9528) 1981 EH24
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
14275 Dianemurray
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
21087 Petsimpallas
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
47293 Masamitsu
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
24265 Banthonytwarog
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
23270 Kellerman
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Roberto Francisco Chiari Remón
thumb|Roberto Francisco Chiari Remón '''"' je Aare ile Panama tele.
(9832) 1981 EH3
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5003 Silvanominuto
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
18184 Dianepark
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Enrique Pinti
Enrique Pinti (ojoibi 7 October 1939 – ) je osere ara Argẹntínà.
Tassos Papadopoulos
Tassos (Efstathios) Nikolaou Papadopoulos (in Greek, Τάσσος (Ευστάθιος) Νικολάου Παπαδόπουλος– 7 January 1934 – 12 December 2008 ) was a Cypriot politician. He served as the fifth President of the Republic of Cyprus from February 28, 2003 to February 28, 2008.
Jẹ́ọ́gráfì ilẹ̀ Tógò
Geography of Togo
5325 Silver
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(9281) 1981 EJ15
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Yennenga
Yennenga jẹ́ ọmọ-bìnrin àròsọ, tí a kà sí ìyá ti àwọn ènìyàn Mossi ti Burkina Faso. Arábìnrin olókìkí jagunjagun tí ó ṣe ìyebíye fún bàbá rẹ̀, Naa Gbewaa tàbí Nedega, olùdásílẹ̀ ìjọba Dagbon, ní báyìí ni Ghana lónìí. Ṣùgbọ́n ọmọ-bìnrin ọba nífẹ̀ẹ́ sí àyànmọ mìíràn ó pinnu láti lọ kúrò ní ìjọba náà. Bí ó ti ń sáré pẹ̀lú ẹṣin rẹ̀, ó pàdé ọ̀dẹ̀dẹ̀ ọ̀dọ́ kan, Rialé tí ó bí ọmọ kan pẹ̀lú rẹ̀ tí a ń pè ní Ouedraogo. Ouedraogo jẹ́ orúkọ ìkẹhìn olókìkí ní Burkina Faso àti túmọ̀ sí "ẹṣin akọ" ní ọlá fún ẹṣin tí ó darí ọmọ-bìnrin ọba sí Rialé. Yennenga tàbí ọmọ rẹ̀ Ouedraogo ni a kà ní olùdásílẹ̀ ti àwọn ìjọba Mossi. Oríṣiríṣi ìyàtọ̀ ló wá wà nípa àwọn ọ̀nà àbáyọ ti ọmọ-ọbabìnrin.
7258 Pettarin
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Uche Azikiwe
Uche Ewah Azikiwe tí a bí ní ọjọ́ kẹrin oṣù kejì ọdún 1947 jẹ́ Ọ̀mọ̀wé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, olùkọ́ àti òǹkòwé. Òun ni opó Nnamdi Azikiwe Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nígbà kan rí. Ó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ti Ẹ̀ka-ẹ̀kọ́ tí ìmọ̀ Ìpìlẹ̀-ẹ̀kọ́ (the department of Educational Foundation, Faculty of Education), ní University of Nigeria, Nsukka. Lọ́dún 1999, wọ́n yàn án mọ́ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ adarí ilé ìfowópamọ́-àgbà (member, board of directors of Central Bank of Nigeria )
Ìgbésí ayé àti ètò-èkó rẹ̀
A bí i ní ọjọ́ kẹrin oṣù kejì ọdún 1947 ni ìlú Afikpo ní ìpínlẹ̀ Ebonyi. A bí i sínú ìdílé Sergeant Major Lawrence A. àti Florence Ewah.
Ó gboyè Bachelor of Arts nínú English ní University of Nigeria, Nsukka (UNN) kí ó tó tẹ̀ síwájú láti gba ìwé-ẹ̀rí Masters nínú Curriculum Studies and Sociology of Education. Ní ọdún 1992, ó gboyè Ph.D. ninu Sociology of Education/Gender Studies ní Fásitì kan náà.
8726 Masamotonasu
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Rodolfo Chiari
je Aare ile Panama tele.
20343 Vaccariello
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Seti 2k
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
Naomi Osaka
Naomi Osaka (大坂なおみ) jẹ́ agbá bọ́ọ̀ ẹlẹ́yin orí ọ̀dàn fún ilẹ̀ Olómìnira Japan. Òun ni agbá bọ́ọ̀lù ẹlẹ́yin orí ọ̀dàn ará Japan àkọ́kọ́ tó gba Ife-ẹ̀yẹ ìdíje Grand Slam, nígbà tí ó borí alátakò rẹ̀ Serena Williams nínú àṣekágbá  ìdíje Open Amerika 2018 ti ọdún 2018. Osaka ti dé ipò 1k láglagbaye tó sì jẹ́ ipò rẹ̀ tó   ga jọ ní ọjọ́ Kejìdínlọ́gbọn oṣù Kínní ọdún 2019 ( 28, 2019).
43293 Banting
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
29753 Silvo
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
33004 Dianesipiera
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
21417 Kelleyharris
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
13177 Hansschmidt
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Jẹ́ọ́gráfì ilẹ̀ Sudan
Geography of Sudan
National Museum of Ghana
National Museum of Ghana wà ní olú ìpínlẹ̀ Ghana, ìpínlẹ̀ Accra. Òun ni èyí tí ó tóbi jù tí a sì kọ́kọ́ sẹ̀dá nínú àwọn musíọ́mù tí ó wà lábẹ́ ìdarí Ghana Museums and Monuments Board (GMMB).
Wọ́n sí musíọ́mù náà kalẹ̀ ní ọjọ́ karùn-ún oṣù kẹta ọdún 1957 gẹ́gẹ́ bi ara ayẹyẹ ìgbòmìnira Ghana. Duchess of Kent, Princess Marina ló ṣe àfilọ́lẹ̀ rẹ̀. Adarí àkọ́kọ́ musíọ́mù náà ni A.W. Lawrence.
Àwọn ohùn ayé ọjọ́ ọ̀hún tí wọ́n wú nílẹ̀ àti àwọn àwòrán wà nínú musíọ́mù náà.
Fon Thanasoontron
Fon Thanasoontron je olorin omo orile-ede Tháílàndì.
3831 Pettengill
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(7918) 1981 EJ22
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ìjàpá àti Àdàbà
Ààlọ́ oooooo
Ààlọ́
Ààló yìí dá lórí Ìjàpá àti ẹyẹ Àdàbà.
Gẹ́gẹ́ bí a se mọ pé alágàbàgebè ni Ìjàpá, olè àti ọkànjúwà ni pẹ̀lú. Ní ayé àtijó, Ìjàpá àti àdàbà jọ ń se ọ̀rẹ́. Àdàbà ní ẹṣin kan tó máa ń gùn kiri tí Ìjàpá kò sì ní nǹkankan. Ìjàpá ronú lọ́jọ́ kan, ó sì gbèrò bí yóó ti se pa ẹṣin Àdàbà. Ó rí pé Àdàbà gbayì láàrin àwùjọ èyí tí kò dùn mọ́ Ìjàpá nínú. Nígbà tí ó di ọjọ́ kan Ìjàpá dá ọgbọ́n àlùmọkóróyí, ó pa ẹṣin Àdàbà. Àdàbà kò kúkú bínú síi kíkú tí ẹṣin rẹ kú. Ohun tí ó se ni pé ó gé ori ẹṣin náà ó bòó mọ́lẹ̀, o wá fi ojú ẹṣin síta ki ènìyàn le máa rí í dáadáa. Bí Ìjàpá tí ń lọ lo ń rí ojú ẹṣin tó yo síta. Eléyìí yàá lẹ́nu, kíá ó gbéra ó di ilé oba, nígbà tí ó dé ààfin , ó sọ fun ọba pé òun ti rí ibi ti ilè gbé lójú. Eléyìí ya ọba lénu ,ó sì tún bi Ìjàpá bóyá ohun tí ó sọ dáa lójú. Ìjàpá ní ó dá òun lójú, ó sì tún fi dá ọba lójú wípé kí ọba yan àwọn ẹmẹ̀wà rẹ pé kí àwọn lọ wò ibi tí ilè gbé lójú. Ìjàpá ló síwájú tó sì bẹ̀rẹ̀ sí ní i korin báyìí pé ;
ORIN ÀÀLỌ́
Ìjàpá --Mo ti rí ibi ilẹ̀ gbé lójú
Agberin---Ilẹ̀
Ìjàpá --Moti rí ibi ilẹ̀ gbé lójú
Agberin --Ilẹ̀
Báyìí ni gbogbo wọn ń dà rẹìrẹì lo sí ibi tí ilè gbé lójú. Bí Àdàbà se gbó ohun tí Ìjàpá se yìí ni ó sáré lọ si ibi tí o bo orí ẹṣin rẹ sí tí ò sì wu kúrò nibẹ lọ sí ibòmíràn kí àwọn ẹmẹ̀wà ọba tó dé ibè ,Nígbà tí ọba, ìjòyè àti àwọn ẹmẹ̀wà rẹ dé ibi tí Ìjàpá wí ,wọn kò rí nǹkankan , ni Ìjàpá bá bẹ̀rẹ̀ sí tú ilẹ̀ Kiri títí kòri ojú kankan, ìgbà yìí ni ọba bínú gidigidi pé Ìjàpá pa irú irọ tí ó tó báyìí àti pé ó tún da òun láàmú láti wá wò ohun tí kò si níbè. kíá ni ọba pàṣẹ pé kí wọn o ti ojú Ìjàpá yọ idà, kí wọn sì ti ẹyìn kìí bo akọ. Eléyìí jásí pé wọn paá. Báyìí ni ijapa fi ìlara pa ara rẹ.
Ẹ̀KỌ́ INÚ ÀÀLỌ́
Ààlọ́ yìí kó wa pé kí á ma maa se ìlara ọmọlàkejì, ká jẹ kí ohun tí a bá ní tẹ wa lọ́run.
Setnakhte
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
10453 Banzan
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2389 Dibaj
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
7600 Vacchi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
16760 Masanori
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Jẹ́ọ́gráfì ilẹ̀ Ẹritrẹ́à
Geography of Eritrea
Mandiraja
Mandiraja je ipile-agbegbe ni Indonesia. Mandiraja je 300 km-õrùn ti Jakarta. Mandiraja, Banjarnegara Mandiraja, Banjarnegara
Ernesto de la Guardia
'''"' je Aare ile Panama tele.
Ààrẹ ilẹ̀ Kẹ́nyà
Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Olómìnira ilẹ̀ Kẹ́nyà (Rais wa Jamhuri ya Kenya) ni olórí orílẹ̀-èdè àti olórí ìjọba ilẹ̀ Kẹ́nyà.
(8999) 1981 EJ28
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Martina Navratilova
Martina Navratilova (Martina Navrátilová; oruko abiso Martina Šubertová; October 18, 1956) je agba tenis omo Tseki Amerika tu ti feyinti ati eni to wa ni Ipo 1k Lagbye tele.
22312 Kelly
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Kahina
Dihya, tí wọ́n ń pè ní Alkahina(الكاهنة), jẹ́ ọbabìnrin ìlú Berber ti Aurès bẹ́ẹ̀ náà ló jẹ́ olórí ẹ̀sìn àti olórí àwọn ológun tó tako Muslim conquest of the Maghreb, agbègbè ti wọ́n pè ní Numidia tẹlẹ̀ rí tí ó sì máa ń ṣégun àwọn ọmọ-ogun Umayyad nínú ogun Battle of Meskiana lẹ́yìn náà ni o di adarí fún gbogbo Maghreb láìsí olùdíjẹ tó takòó,   kí wọ́n tó ṣégun rẹ̀ ní ogun Battle of Tabarka. Ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ sẹ́ntúrì kéje AD ni wọ́n bí i ó sì kú ní òpì sẹ́ntúrì kéje ti òde-òní Algeria.
Orísùn àti Ìpìnlẹ̀
Orúkọ rẹ̀ gàngàn jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn orúkọ tó ní onírúurú ọ̀nà ìkọsílẹ̀ àti pípè: Daya, Dehiya, Dihya, Dahya tàbi Damya. Nínú èdè Arabic ni ìpìlẹ̀ orúkọ rẹ̀ al-Kāhina ti wá(èyí tó túmọ̀ sí olúwo aríran). Èyí ni orúkọ tí àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀ tó jẹ́ Mùsùlùmí nítorí àǹfàní tó ní láti rí ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ ní ọjọ́-iwájú.
Nínú ẹ̀yà Jrāwa Zenata ní wọ́n bí i sí ní ìbẹ̀rẹ̀ séntúrì kéje. Ọdún márùn-ún ni ó fi darí ìpínlẹ̀ Berber láti orí-òkè Aurès Mountains dé ilé ọlọ́ràá Gadames (695–700 AD). Ṣùgbọ́n àwọn Àràbó tí Musa bin Nusayr darí padal pèlú àwọn ọmọ oogun tó lágbára láti borí rẹ̀. Ó jà pẹ̀lú El Djem ṣùgbọ́n wọ́n pa nínú ìjà ní ẹ̀gbé kònga tó sì ń jẹ́ orúkọ̀ rẹ̀ Bir al Kahina ní Aures.
Oun tí a rí gbọ́ láti sẹ́ńtúrì kankàndìlógún ní  ni pé ọmọ agbègbè Jew ni tàbí pé ẹ̀yà rẹ̀ jẹ́ Judaized Berbers. Gẹ́gẹ́ bih ohun ti al-Mālikī sọ, òrìṣà kan ló sì í lọ nínú ìrìàjò rẹ̀. Mohamed Talbi àti Gabriel Camps tú òrìṣà yìí sí akọni àwọn kìrìtẹ́nì kan, yálà tí Kírístì tàbí ti Wúdíá, tàbí ẹni mímọ́ kan tó ń dábòbò ọbabìnrin. M'hamed Hassine Fantar gbàgbọ́ pé akọni dúró gẹ́gẹ́ bí òrìsà Berber, èyí tó túmọ̀ sí pé ẹlẹ́sìn Berber ni. Àmọ́, pé Dihya jẹ́ Kìrìtẹ́nì àhẹsọ lásàn ni.
Nneka J. Adams
Ìbẹ̀rẹ̀ ayé rẹ̀
Adams dagba ní Ìpínlẹ̀ Èkó, àwọn òbi rẹ̀ síì wá láti Ìpínlẹ̀ Delta, Nàìjíríà. Òun ni èkejì nínu àwọn ọmọ mẹ́fà tí àwọn òbi rẹ̀. Adams lọ sí Ilè-ẹ̀kọ́ gíga Marymount, ó sì lọ sí Yunifásitì ti Ìlú Èkó níbi tí ó ti gba oyè-ẹ̀kọ́ nínu Ìmòye. Ní àkókò tí ó wà ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga, ó bẹ̀rẹ̀ àyẹ̀wò fún àwọn ipò iṣẹ́ ní Nollywood, èyí tó sokùn fa ipa àkọ́kọ́ rẹ̀ ní ìgbà tówà lómodún mẹ́tàdínlógún (17).
Iṣẹ́ ìṣe
Ó dá ilé-iṣẹ́ Adams film production sílẹ̀, ilé-iṣẹ́ kan tó n rí sí fiimu, tẹlifíṣọ́nu àti ìpolówó. Lórí ilé-iṣẹ́ naà ni ó ti ṣe fiimu, “Black Men Rock” ni ọdún 2017 tó ṣe ìfihàn John Dumel, Ruth Kadiri, Bolanle Ninalowo àti Beverley Osu. Ó tún ṣe fiimu "The Devil in Between" ní èyí tí òun fúnralárarẹ̀, Deyemi Okanlawon àti IK Ogbonna dìjọ kópa nínu rẹ̀. Adams ti hàn nínu àwọn ọ̀pọ̀lọpọ̀ fiimu Nollywood. Lára wọn ni Chronicles of Vendata, Ruth, If You Were Mine, Perfect Combo, A Nation Under Siege àti Last Flight to Abuja''.
14129 Dibucci
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ìmọ̀ ẹ̀dá-èdè
Ìmọ̀ ẹ̀dá-èdè (linguistics) ni ìmọ̀ nípa àbùdá èdè tí ọmọ ẹ̀dá ènìyàn n sọ tàbí sàmì (sign). Àwọn onímọ̀ ẹ̀dá-èdè máa ń ṣe àgbéyẹ̀wò bi èdè ṣe nííṣe pẹ̀lú ìròrí àti láàkàyè àti bí àwọn eniyan ṣe ń sàmúlò èdè láàrin àwùjọ.
968 Petunia
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
1317 Silvretta
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
27791 Masaru
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Len Deighton bibliography
Len Deighton (bíi Ọjọ́  kejídínlógún Oṣù kejí ọdún 1929) jẹ́ olùkọ̀tàn gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n mọ̀ sí àwọn ìwé àkàkọ́gbọ́n, àwọn iṣẹ́ ìtàn ológun, ìfàwòránsọ̀tàn àtí kíkọ nípa bí a ṣe ń se oúnjẹ́. Ó ní oríṣiriṣi iṣẹ́, iṣẹ́ rẹ̀ pẹ̀lú àkàra díndín, agbáwo oúnjẹ, ara àwọn olùkọ̀wé ìròyín, olùkọ́ àti ara àwọn to ń ṣiṣẹ́ nínú ọkọ̀ òfurufú kí ó tó kọ  àkọ́kọ́ ìwé àkàkọ́gbọ́n rẹ̀ ní ọdún 1962: The IPCRESS File. <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEJacksonGwilliam19994_2-0" rel="dc:references"> [2]  <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEJacksonGwilliam19994_2-0" rel="dc:references">   Ó ń tẹ̀síwájú ṣe o oun tí olùkọ̀tàn ìgbésíayérẹ̀ pè ní "oge, àwàdà,  ìwé àkàkọ́gbọ́n tó dára ní ìtan ọfintótó,<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEReilly1980449_3-0" rel="dc:references"> [3]   <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEReilly1980449_3-0" rel="dc:references">   pẹ̀lú àwọn  ìwé àkàkọ́gbọ́n kí ó to ṣàfihàn Bernard Samson.<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEJacksonGwilliam19996.E2.80.938_4-0" rel="dc:references"> [4]   <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEJacksonGwilliam19996.E2.80.938_4-0" rel="dc:references"> <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-5" rel="dc:references"> [lower-alpha 1]   <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-5" rel="dc:references">
Deighton kọ ìwé amóùnmáwòran méjì, tí àkọ́kọ́ rẹ̀ jẹ́ Long Past Glory ní Ọdún 1963; ó tún kọ ìwé ''Oh! What a Lovely War'' (1969). Ó nífẹ́ sí oúnjẹ́ sísè tipẹ́tipẹ́ — Ìyá rẹ̀ jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n oúnjẹ sísè tí o ́ sì fi ìfẹ́ oúnjẹ sísè yìí sínú ọmọ rẹ̀—jẹ́ kí ó ń ojú ewé tí wọ́n ti ma ń kọ nípa oúnjẹ sísè ní ìwé ìróyìn tí ó ma ń jade lọ́jọ́ ọ̀sẹ̀,The Observer, fún ọdún méjì. Wọ́n kó àwọn iṣẹ́ yìí pọ̀ sínú àwọn ìwé méjì kan, Len Deighton's Action Cookbook àti Où est le garlic (méjèèjì ní ọdún 1965); ó tún kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé nípa oúnjẹ sísè.<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEJacksonGwilliam19996.2C_11.2C_14_6-0" rel="dc:references"> [5]  <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEJacksonGwilliam19996.2C_11.2C_14_6-0" rel="dc:references"> Deighton ti ṣàgéjáde oríṣiríṣi àwọn iṣẹ́ míràn bíi ẹ̀kọ́ nípa  bí wọ́n ṣe ṣọ́ John F. Kenedy pa, ìtan òfúrufú, Ìtàn Ogun Àgbáyé Kejì àti ìwé ojú òpó nípa James Bond.<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEJacksonGwilliam199910.E2.80.9312_7-0" rel="dc:references"> [6]   <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEJacksonGwilliam199910.E2.80.9312_7-0" rel="dc:references"> <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEBurton2016121_8-0" rel="dc:references"> [7]   <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEBurton2016121_8-0" rel="dc:references">
Oríṣiríṣi
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ Deighton ni wọ́n ti fi ṣe eré: Eré The Ipcress File (1965), Funeral in Berlin (1966), Billion Dollar Brain (1967) àti Spy Film (1976). Ní ọdún 1988 amóùnmáwòran Granada ṣàgbéjáde miniseries Game, Set and Match tí ó dálórí àwọn ìwé àkàkọ́gbọ́n rẹ̀ mẹ́ta tí ó ń jẹ́ orúkọ kan náà.
Àwọn àkíyèsí
<references group="lower-alpha" />
Shebitku
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
Nigeria Ministry of Education
Ilé-iṣẹ́ àpapọ̀ ẹ̀kọ́ tí wọ́n máa ń pè ní (Federal Ministry of Education) jẹ́ apá kan ti àwọn ilé-iṣẹ́ àpapọ̀ Naijiria (Federal Ministries of Nigeria) tí ó ń ṣe ìtọ́sọ́nà ètó-ẹ̀kọ́ ní Nàìjíríà. Ó wà ní Block 5A (8th Floor), Federal Secretariat Complex, Shehu Shagari Way, Central Area, P.M.B. 146, Garki, Abuja.
Iṣẹ́ Wa
" Ìpinnu wa ni láti lo ètò-ẹ̀kọ́ gẹ́gẹ́ bí ohun èlò fún ìtèsíwájú ìdàgbàsókè gbogbo àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sí agbára wọn ní kíkún, fún ìgbéga ti orílẹ̀-èdè tí ó lágbára, tiwa-n-tiwa, dọ́gbadọ́gba, tí ó ní ìlọsíwájú, tí a kò pin àti àìbíkítà orílẹ̀-èdè aláṣẹ lábẹ́ Ọlọ́run."
Ilé Iṣẹ́
Àwọn isẹ́ rẹ̀ pẹ̀lú:
Ara ilé iṣẹ́ àti àwọn ìtọ́ka sí
Parastatal include: (NBAIS), Kaduna.
298 Baptistina
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
23271 Kellychacon
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
12620 Simaqian
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
8740 Václav
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Jẹ́ọ́gráfì ilẹ̀ Kẹ́nyà
Geography of Kenya
3841 Dicicco
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
1841 Masaryk
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Nicole Amarteifio
Nicole Amarteifio (tí a bí ní ọdún 1982) jẹ́ agbéréjáde, olùdarí àti ònkọ̀tàn eré ọmọ orílẹ̀-èdè Ghánà.
3716 Petzval
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Nicole Amarteifio
Ìsẹ̀mí rẹ̀
A bí Amarteifio ní orílẹ̀-èdè Ghánà ṣùgbọ́n ó gbé ní Ìlú Lọ́ndọ̀nù fún ọdún mẹ́fà láti ìgbà tí ó fi wà lọ́mọ oṣù mẹ́ta nítorí ìfipágbàjọba tí ó ṣẹlẹ̀ ní orílẹ̀-èdè rẹ̀. Ó padà tún kúrò ní ìlú Lọ́ndọ̀nù pẹ̀lú ẹbí rẹ̀ láti lọ gbé ní agbègbè Scarsdale ní ìlú New York, ṣùgbọ́n ó maá n lọ sí orílẹ̀-èdè Ghánà lọ́dọọdún láti lo àwọn àsìkò ìsinmi rẹ̀. Àwọn òbí Amarteifio padà sí orílẹ̀-èdè Ghánà ní ọdún 1997. Ó gba oyè-ẹ̀kọ́ nínu ìmọ̀ nípa àwọn ẹ̀yà aláwọ̀dúdú láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Brandeis University ní ọdún 2004. Lẹ́hìn ìparí ẹ̀kọ́, ó rí iṣẹ́ sí ilé-iṣé Whitaker Group, èyí tí ó wà ní Washington,DC gẹ́gẹ́ bi alámọ̀ràn fún ìdàgbàsókè ètò ọrọ̀-ajé Áfíríkà.
Ní ọdún 2006, Amarteifio lọ sí Accra, orílẹ̀-èdè Ghana láti ṣiṣẹ́ ìdàgbàsókè ọrọ̀-ajé. Láìpẹ́jọjọ sí ìgbà náà, ó ní ìròrí láti ṣe ìbádógba eré Sex and the City ní ìlú Accra. Amarteifio padà sí orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà láti lọ kẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ ìbaráẹnisọ̀rọ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga Georgetown University ó sì gba oyè-ẹ̀kọ́ gíga ní ọdún 2010. Nígbà tí ó fi wà ní ìlú Georgetown, ó kẹ́kọ̀ọ́ lábẹ Mike Long, ẹnití ó gbàá níyànjú láti máa ṣiṣẹ́ ìfẹ́ ọkàn rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi ònkọ̀tàn eré. Amarteifio gba iṣẹ́ ilé ìfowópamọ́ àgbáyé, èyí tí ó mú kí ó padà sí ìlú Accra. Lẹ́hìn oṣù mélòó kan tí ó padà sí Ghánà, ó bẹ̀rẹ̀ sí ní fi ìròrí eré rẹ̀ tó àwọn òṣìṣé eré tẹlifíṣọ̀nù létí. Wọ́n kọ̀ láti gba iṣẹ́ náà ṣùgbọ́n wọ́n gbàá níyànjú láti kọ́ bí a ṣé n kọ ìwé eré.
18805 Kellyday
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(8456) 1981 EJ7
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Abubeker Nassir
Abubeker Nassir Ahmed (Àmháríkì: አቡበከር ናስር; ti a
bi 23 Kínní 2000) jẹ agbabọọlu alamọdaju ara Etiopia kan ti o ṣere bii iwaju fun Mamelodi Sundowns ni Ajumọṣe Bọọlu afẹsẹgba Premier ati ẹgbẹ orilẹ-ede Ethiopia.O ṣe bọọlu tẹlẹ fun Kofi Etiopia ni Ajumọṣe Premier Ethiopia.
17458 Dick
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Anthonia Adenike Adeniji
Anthonia Adenike Adeniji (tí a bí ní ọjọ́ karúndínlọ́gbọ̀n oṣù keje ọdún 1971) jẹ́ ọ̀mọ̀wé àti ọ̀jọ̀gbọ́n ọmọ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ igbákejì ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ìmò dídarí ọkọ òwò ní Yunifásítì Covenant, Ìpínlẹ̀ Ogun, Nàìjíríà.
Ìpìlẹ̀ àti Ẹ̀kọ́ rẹ̀
Wọ́n bí Adeniji ní ọjọ́ karúndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹsàn-án ọdún 1971, ní Ìlú Ota, ti ìpínlẹ̀ Ogun State. Ó parí ẹ̀kọ́ B.Sc. rẹ̀ nínú ìmọ̀ ìdarí ọkọ òwò ní ọdún 1995 ní Yunifásítì Olabisi Onabanjo. Ó gba àmì-ẹ̀yẹ Post Graduate Diploma in Financial Management (PGDFM) ní ọdún 1997 ní Yunifásítì Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ níbè ló tún ti gba àmì-ẹ̀yẹ M.B.A. ní ọdún 2000 kí ó tó gba àmì-ẹ̀yẹ P.H.D. ní Yunifásitì Covenant ní ọdún 2011.
27986 Hanuš
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4692 SIMBAD
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
7314 Pevsner
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
18647 Václavhübner
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Chioma Ajunwa
Chioma Ajunwa (Tsioma Ajunwa; ojoibi December 25, 1970 in Ahiara Mbaise Ipinle Imo), je elere ori papa lati Nigeria, to ti figba kan gba boolu elese fun egbe agbaboolu awon obinrin Nigeria. Ohun ni omo Nigeria akoko to gba eso wura Olympiki ati bakanna obinrin ara Afrika akoko to gba eso wura Olympiki ninu idije ori papa. O gba ipo kinni She ninu ifojinna awon obinrin ni Olympiki 1996 ni Atlanta, pelu ifo 7.12m ni igbiyanju akoko re ni idopin idije. Bakanna o tun je oga ibise ni Nigeria Police Force ni igbana.
O gba eso wura ni Awon Ere Gbogbo Afrika 1991. O je fifofindelona kuro ni ere-idaraya fun odun merin leyin to kuna idanwo doping ni 1992.
Abacavir
Abacavir (ABC) jẹ́ oògùn kòkòrò àjẹsára tí ó ń dáàbò bo àwọn ọmọ ogun ara tí ó sì tún ń pa kòkòrò àìfojúrí HIV/Aids run nínú àgọ́ ara ènìyàn. A lè lo oògùn yí gẹ́gẹ́ bí a ṣe ń lo àwọn oògùn tí ó ń gbógun ti àrùn àìfojúrí HIV/Aids, ba kan náà ni a sí lè da lò lóun nìkan pẹ̀lú ìtọ́ni Dókítà. Wọn a máa fi omi lòó tàbí fi omi pòó mu tí wọ́n sì lè lòó fún ọmọdé tí ó ju oṣù mẹ́rin lọ.
Àgọ́ ara wa kìí lòdì sí oògùn abacavir. Àwọn ohun tí ó lè wáyé láìrò tẹ́lẹ̀ látàrí lilo oògùn yí ni èébì, àìsàn ẹ̀jẹ̀ ríru<, àìsàn ibà, àti kí ènìyàn Ma lè Mi kanẹ̀. Àwọn ohun mìíràn tí ó tún lè wáyé láìrò tẹ́lẹ̀ látàrí lilo oògùn yí tí ò lè lágbára ni kí àwọn ọmọ ogun  ara máa ṣiṣẹ́ ju bí ó ti yẹ lọ, ìjànbá lè ṣe ẹ̀dọ̀ fóóró àti ìdíkù sí pH látàrí ọ̀pọ̀lọpọ̀ lactate. Àyẹ̀wò DNA lè jẹ́ ki a mọ̀ bóya ènìyàn ní àǹfàní tópọ̀ láti ní ààrùn tí ó lè fa ki 9m9 ogun ara máa ṣiṣẹ́ ju bótiyẹ lọ. Abacavir wà lára àwọn oògùn tí ó máa ń pagi dínà ìdàgbàsóke kòkòrò tí ó ma ń pa àwọn ọmọ ogun ara (NRTI), tí wọ́n sì máa ń fa ìdíwọ́ fún DNA láti di RNA, tí èsì rẹ̀ máa ń mún ìpeleke bá kòkòrò apa sójà ara. Nínú ẹ̀yà oògùn NRTI yìí, abacavir jẹ́ carbocyclic nucleoside.
Abacavir di ifihàn nígbangba ní ọdún 1988 tí wọ́n sì fi oùntẹ̀ tẹ̀ẹ́ fún lílò ní orílè ède Àmẹ́ríkà ní ọdùn 1998. Ó jẹ́ ìkan lára àwon oògún tí Àjọ Ìlera Àgbáyé ṣàkójọ ẹ̀ sí oògún tó wúlò jùlọ fún ìlera, oògùn tí ó gbóná ko, tí ó sì wúlò fún ètò ìlera. Ó jẹ́ oògùn tí a lè rí káàkàkiri. Ní bíi ọdún 2014, òṣùwọ̀n owó rẹ̀ lójú pálí ní àwọn ìlú tí ó ń dàgbàsókè kúsí US$ 0.36–0.83 fún ọjọ́ kan. Ní bíi ọdún 2016, òṣùwọ̀n owó rẹ̀ lójú pálí kúsí ni Amẹ́ríkà jẹ́ $70.50 fún oṣù kan. A máa ń ri abacavir rà pẹ̀lú àwọn  oògùn kòkòrò apa sójà ara míràn bíi abacavir/lamivudine/zidovudine, abacavir/dolutegravir/lamivudine, and abacavir/lamivudine.
2883 Barabashov
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(7985) 1981 EK10
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Jẹ́ọ́gráfì ilẹ̀ Ethiópíà
Geography of Ethiopia
Ìjàpá lọ jẹun l'ọ̀dọ̀ Ìyá Ajá
ÀÀLÓ ÌJÀPÁ ÀTI AJÁ
Apààlọ́ :Ààlọ́ o!
Agbe Ààlọ́ :Ààlọ̀!
Apààlọ́: Ààlọ́ mí dá gbà-á, ó dá gbò-ó, ó dá fìrìgbagbóò, o dálérí Ìjàpá àti Ajá.
Ní àtijọ́, ní ìlú Ìjàpá, ìyàn mú gan-an ní, ìṣe àgbẹ̀ ni olúkúlùkù ń se. Àwọn ìyàwó kò ní ìṣe míràn àfi kí wọ́n tẹ̀le oko wọn lọ sóko fún ìrànlọ́wọ́. Bí òjò kò bá ti rọ̀ tabi esú je ǹkan ọ̀gbìn, ìyàn yóò bẹ́ ṣílẹ̀ nìyẹn.
Ìyàn kan bẹ́ ṣílẹ̀ ní ìlú Ìjàpá,ti gbogbo eranko nínú ìlú bẹ̀rẹ̀ sí nku lọ́kọ̀kan, èèjejì lọ́mọdé àti àgbà. Wọ́n mú owó dání ṣùgbọ́n won kò rí oúnjẹ ra bẹ́ẹ̀ni òjò kọ̀ kò rọ̀.
Kìnnìún tí ṣe ọba won pe ìgbìmọ̀ rẹ̀ jọ fún àpérò ki ìyàn má baà run gbogbo wọn tan. Won fẹnu kò sí pé kí àwọn ọ̀dọ́ lọ́kùnrin àti lóbìnrin máa fa ìyá won ṣílẹ̀ fún pípa jẹ, ó sàn kí arúgbó kú ju ọ̀dọ́ lọ.
Shepseskaf
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
Ìjàpá lọ jẹun l'ọ̀dọ̀ Ìyá Ajá
Orin Ààlọ́
Kínìnrín j'okùn ṣílẹ̀ o,
Àlùjanjankíjan,
Erin pa yèyé rẹ̀ jẹ,
Gbogb'eranko pa yèyé wọn jẹ,
Kinirin j'okùn ṣílẹ̀ o.
Ẹ̀kọ́ Ààlọ́
- kí á má tú àṣírí tí wọ́n bá fi sí wa lọ́wọ́
- Kí á má dalẹ̀ ọ̀rẹ́.
Àwọn Ìtọ́kasí
Ẹ̀ka:Aalo, Yoruba Folklores
Matt K. Miller
Matthew Kermit Miller (bíi Ọjọ́ kejì Oṣù kejì 1960) jẹ́, olùkọ̀tàn, òṣèré àti aláwàdà ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà. Wọ́n tún mọ̀ó sí Kermit Miller àti Kermit Beachwood.
7614 Masatomi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Oluronbi
Itan oluronbi je itan obirin kan to je iyawo oba ilu kan. oluronbi ko ri omo bi, debi pe owa lo si odo igi iroko ilu won lati lo toro omo, owa jeje fun iroko pe ohun ma funn ni omo ti oun ba koko bi ti o ba le fun oun l'omo. iroko fun l'omo sungbon oluronbi ko mu eje re she. oluronbi losi odo igi iroko lati lo fi ewure ati aguntan jeje sugbon igi iroko mun omo oluronbi. o ke pe gbogbo ara ilu pe ki won gbaa oun sugbon awon ara ilu nkorin fun pe.
oníkálukú jẹ́jẹ́ ewúrẹ́ (ewure, ewure) onikaluku jeje aguntan (aguntan bolojo)y oluronbi jeje omo re (omo re apon bi epo) oluronbi o jo jo iroko jo jo
A very long time ago, there was a village where many of the women were barren. They desperately wanted children and decided to ask the spirit that lived inside the big Iroko tree for help.
One by one, they went to visit the Iroko tree to beg the Iroko tree spirit for help. The Iroko tree asked each of the women who showed up what she would give in return for bearing a child. And woman after woman promised the Iroko tree spirit goats, yams, handwoven cloth or whatever it was she sold for a living as many of these women were traders who sold their wares at a weekly market in an open field.
One of the women who was named Oluronbi also approached the Iroko tree for help. She was so desperate for a child that when the Iroko tree spirit asked her what she would give in return for a child, she eagerly offered her first born child.
Before a year ran out, many of the women had given birth to children and returned to the Iroko tree to fulfill their various promises. When it was time for Oluronbi to fulfill her promise, she went to the Iroko tree to plead her case. She could offer the Iroko tree everything, anything else but not her child. But the tree spirit would not be swayed and took the child despite Oluronbi’s cries and pleas.
Since then villagers have sang this song as a reminder of the event.
Oníkálukú jèjé ewúré Others offered sheep Oníkálukú jèjé àgùtàn, àgùtàn bòlòjò Others offered goats Olúrónbí èjé omo re   Oluronbi offered her child Omo re a pón bí epo Her beautiful child Olúrónbí ò jo jo   Ìrókò jo jo    [The last two lines are just chorus]
13003 Dickbeasley
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6260 Kelsey
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2944 Peyo
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
31671 Masatoshi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
93061 Barbagallo
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
10173 Hanzelkazikmund
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Eric Arturo Delvalle
thumb|Eric Arturo Delvalle Eric Arturo Delvalle (Ọjọ́ kejì Oṣù kejì Ọdún 1937 - Ọjọ́ kejì Oṣù kẹwá Ọdún 2015) jẹ́ olóṣèlú ará Panama. Ó jẹ́ igbákejì ààrẹ lábẹ́ Nicolás Ardito Barletta. Lẹ́yìn tí wọ́n fagilé ètò ìdìbò ọdún 1984, tí Barletta fi ipò sílẹ̀, Delvalle di ààrẹ̀ Panama láti Ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n Oṣù Kẹsán Ọdún 1985 di ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀ Oṣù kejì ọdún 1988.
21804 Václavneumann
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(8620) 1981 EK5
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Max Delvalle
'''"' je Aare ile Panama tele.
Jalingo City Stadium
The Jolly Nyame Stadium jẹ́ pápá ìdárayá tí wọ́n lè lò fún oun kóun ní Jalingo, Nàìjíríà. Wọn máa ń sábà lòó fún bọ́ọ̀lù gbígba. Ó sì jẹ́ pápá ìdárayá fún Taraba FC. Wọn kọ́ pápá ìdárayá yìí ní ọdún 2002, o sì lè gba èèyàn bíi 30,000.
11636 Pezinok
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
21853 Kelseykay
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5295 Masayo
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5272 Dickinson
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Afirika Amẹrika
Awọn ọmọ Afirika Amẹrika (ti a tọka si bi Black America ati tẹlẹ, Afro-Amẹrika) jẹ ẹgbẹ ẹya ti o ni awọn ara Amẹrika ti o ni apakan tabi idile lapapọ lati eyikeyi awọn ẹgbẹ alawọ dudu ti Afirika.
8206 Masayuki
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
3257 Hanzlík
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(8621) 1981 EK7
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Volta Regional Museum
Volta Regional Museum jẹ́ musíọ́mù kan tí ó wà ní Ho, orílẹ̀ èdè Ghana. Musíọ́mù náà wà fún ìgbé lárugẹ ìtàn àti àsà agbègbè Volta. Musíọ́mù náà wà lábẹ́ ìdarí Ghana Museums and Monuments Board.
Ìtàn
Kí wọ́n tó lò ó fún musíọ́mù, wọ́n ń lò fún ọ́fícì àwọn olóyè agbègbè ibẹ̀. Wọ́n ta ilé náà fún ìjọba ní ọdún 1967 wọ́n sì ṣí musíọ́mù náà ní ọdún 1973. Ní oṣù kẹrin ọdún 2014, musíọ́mù náà so wọ́pọ̀ pẹ̀lú ilé ìwé Evangelical Presbyterian University College ṣe ayẹyẹ àwọn tí ó kọ́ nípa èdè Ewe. Ní ọdún 2018, aṣojú orílẹ̀ èdè Germany sí Ghana, Christoph Retzlaff, ṣe àbẹ̀wò sí musíọ́mù náà, ó sì sọ nípa ète rẹ̀ láti tún agbègbè Volta ṣe. Ní ọdún 2021, wọ́n parí àtúnṣe tí wọ́n ń ṣe síbẹ̀, ìjọba Germany àti Ghana ni ó parapọ̀ pèsè owó tí wọ́n fi tún ṣe. Ìjọba Germany gbé 25000 euros kalẹ̀, àjọ Ghana Museums and Monuments Board sì gbé 200000 Ghanaian cedi kalẹ̀.
Jẹ́ọ́gráfì ilẹ̀ Rùwándà
Jógíráfì ilè Rwanda jé àkójopò àpapò ohun tí ó n jé ile Ruwanda.
234 Barbara
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
29491 Pfaff
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Shina Peller
Shina Abiola Peller (ojoibi 14 May 1976) je omo orile-ede Naijiria otaja, oloselu, onise ile ise, ati asòfin ni ilé ìgbìmọ̀ asòfin 9th. O jẹ alaga ati oludari agba ti Aquila Group of Companies ati Club Quilox. Shina Peller ni o ni awọn akọle ijoye mejeeji ti Ayedero ti ilẹ Yoruba ati Akinrogun ti ilẹ Epe, Lagos Nigeria.
Ìpìlẹ̀
Shina Abiola Peller jẹ ọmọ Alhaja Silifat ati Ọjọgbọn Moshood Abiola Peller. O dagba ni ile Musulumi. Iseyin, ipinle Oyo ni Guusu-Iwo-oorun Naijiria ni o ti bere si. O ka eko Kemikali ni Ladoke Akintola University of Technology, Ogbomosho, Nigeria, nibi ti o ti gba oye akoko ni 2002. Lẹhinna, o gba oye oye ni Iṣowo Iṣowo paapaa lati Ladoke Akintọla University of Technology ni ọdun 2013. O ṣiṣẹ ni Ipinle Abia ni ọdun 2003 lati mu iṣẹ iṣẹ ọdun kan ti o jẹ dandan ti National Youth Service Corps ti o nilo fun gbogbo awọn ọmọ ile-iwe Naijiria.
Iṣẹ́ òsèlú
Peller je omo egbe All Progressive Congress, o si kede erongba re lati dije labe egbe oselu All Progressive Congress gege bi omo ile igbimo asoju ijoba apapo to n soju agbegbe Iseyin/Itesiwaju/Iwajowa/Kajola Federal Constituency ni Ipinle Oyo. .
Ni ojo karun osu kewaa odun 2018, Shina Peller jawe oludije fun ile igbimo asoju-sofin lseyin/ltesiwaju/Kajola/lwajowa federal constituency lori egbe All Progressive Congress (APC) fun idibo gbogboogbo odun 2019 to si jawe olubori. O gba ijoko fun Ile Awọn Aṣoju ni agbegbe rẹ ni ọjọ 23 Oṣu Keji ọdun 2019. Lọwọlọwọ o n dije fun Sẹnetọ Naijiria labẹ agboorun Accord Party.
10872 Vaculík
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
14098 Šimek
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Sheshi
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
21697 Mascharak
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
8003 Kelvin
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Bisola Aiyeola
Bisola Aiyeola jẹ́ òṣèrébìnrin ati akoorin órílẹ̀ èdè Nàìjíríà (Wọ́n bí lọ́jọ́ kokanlelógún oṣù Kinni ọdún 1986).Bisola je okan lara oludije eto monmaworan Big brother Naija ti odun 2017.
Bí ó ṣe kẹ́kọ̀ọ́
Bisola ti lọ si National Open University of Nigeria nibiti o ti kọ ẹkọ iṣakoso iṣowo.
Isẹ́ Síse
Aiyeola farahan lori eto Big Brother Naija ni ọdún 2017. Aiyeola je okan lara awon oludije ni MTN Project Fame West Africa lodun 2008 nibi to ti wa ni ipo karun-un ti Iyanya si bori. Lati ọdun 2011-2013, Bisola jẹ agbalejo TV nigba kan ti Billboard Nigeria eyiti o tan sori Telifisonu Silverbird. Ni 2017, Bisolani wọ́n yan gẹ́gẹ́ bi City People Movie Award for Revelation of the Year (English) pẹ̀lú Zainab Balogun, Somkele Iyamah, Seun Ajayi. Ni ọdun 2018, Bisola gba Aami ẹ̀yẹ AMVCA Trail Blazer. O je olupilẹṣẹ fíìmù àkọ́kọ́ rẹ̀ ti àkọ́lé  re n je "The Kujus".
Ìgbésí ayé
Aiyeola bi ọmọbirin kan. Ni osu kejo odun 2018 ni bàbá tí o bí  Aiyeola ku fun aisan kan.
John Goodman
Jonathan Stephen "John" Goodman (bíi Ọjọ́ Ogún Oṣù kẹfà Ọdún 1952) jẹ́ òṣèré ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà.
724 Hapag
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Domingo Díaz Arosemena
thumb|Domingo Díaz Arosemena '''"' je Aare ile Panama tele.
Emil Jannings
Emil Jannings (23 July 1884 – 2 January 1950) je osere omo Jemani Amerika. Gege bi eni akoko to gba Ebun Akademi fun Okunrin Osere Didarajulo, ohun ni eni akoko to koko gba Oskar.
59804 Dickjoyce
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Jẹ́ọ́gráfì ilẹ̀ Bùrúndì
Geography of Burundi
15056 Barbaradixon
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9962 Pfau
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Sheshonk 1k
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
27922 Mascheroni
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2141 Simferopol
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(8803) 1981 EL34
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
17269 Dicksmith
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Jẹ́ọ́gráfì ilẹ̀ Tànsáníà
Geography of Tanzania
78431 Kemble
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
3549 Hapke
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Àbójútó omíyalé
Àbójútó ìṣẹ̀lẹ̀ omíyalé ni ọ̀nà kan pàtàkì tí a lè gbà láti pagidínà tàbí dẹ́kun ìṣẹ̀lẹ̀ omíyalé àgbàrá yàgboro. Omíyalé lè wáyé látàrí ẹ̀kún omi láti àwọn ojú odò tí wọ́n ti kún lẹ́mú lẹ́mú. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé kíkọ́ ilé sí ojúnà omi lè ṣokùnfà kí omi ó pàrọ̀ ọ̀nà tí ó ń gbà tẹ́lẹ̀ pàá pàá jùlọ ọ̀gbàrá ńlá lásìkò òjò. Àwọn ọ̀nà tí a lè gbà dẹ́kun ìṣẹ̀lẹ̀ omíyalé ni kí a kọ́ àwọn kòtòdaminù tí wọ́n tóbi tí wọ́n sì gbòòrò dára dára. A sì lè mọ odi gíga sí etídò tàbí etí kòtòdaminù láti lè lé ọ̀gbàrá padà sínú kòtò. A sì lè wo bí ilẹ̀ bá ṣe tẹrí láti ṣètò ìgbòkègbodò ọ̀gbàrá àti odò iṣàn.
Ṣíṣabójútó ọ̀gbàrá a máa jẹ́ ìtura fún ọmọnìyàn pàá pàá jùlọ lásìkò yí tí Ojú ọjọ́ ń yí padà tí òjò sì ń pọ̀  ju ti tẹ́lẹ̀ lọ.
22294 Simmons
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
12774 Pfund
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Alakuko
Alakuko je agbegbe kan ni ipinle ilu Eko,Ilu Alakuko wa labe isakoso ojoroko LCDA...Eleyi ti arakunrin Hammed Tijani je olusakoso ati oludari agbegbe naa..
Felicia Adeyoyin
Ìpìlẹ̀ rẹ̀
A bí Felicia Awujoola ní ọjọ́ kẹfà oṣù kọkànlá ọdún 1938 ní Ogbomoso, Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Ó lọ Idi-Aba, ilé-ìwé Baptist kan ní Abeokuta ní àárín ọdún 1953 sí 1957. NÍ ọdún 1965, ó fẹ́ Solomon Adedeji Adeyoyin, ẹni tí ó kàwé ní ilé ìwé Idi-Aba's fún àwọn ọkùnrin.
Ẹ̀kọ́ rẹ̀
Felicia gba àmì-ẹ̀yẹ Bachelor Degree nínú ìmò Jiografi ní Birkbeck, Yunifásitì London ní ọdún 1968 àti àmì-ẹ̀yẹ Diploma of Education ní Yunifásitì kan náà ní ọdún 1976, kí ó tó gba àmì-ẹ̀yẹ M.A. nínú ìmò Social Studies ní Columbia University ti ìlú New York ní ọdún 1977, kí ó tó gba àmì-ẹ̀yẹ PhD rẹ̀ ní ọdún 1981 ní Yunifásítì ìlú Èkó.
1467 Mashona
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Sheshonk 2k
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
Àrùn oorun àsùnjù
Ní ìbẹ̀rẹ̀, ní ipele èkíní nínú àrùn náà, ibà, orí-fífọ́, ara-yíyún, àti ìrora oríìké-ara a má a wáyé. Èyí a má a bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ kan sí mẹta tí eṣinṣin náà bá ti gé ni jẹ. Lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ díẹ̀ sí oṣù díẹ̀, ipele kejì a má a bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àìmọ ohun tí ènìyàn ńṣe mọ́, àìlèronú bí ó ti tọ́, àìlègbé ọwọ́ tàbí ẹsẹ̀, àti àìrí oorun sùn. A má a ńṣe ìdánimọ̀ oríṣi àìsàn náà nípa wíwá kòkòrò àrùn ajọ̀fẹ́ náà nínú ẹ̀jẹ̀ tí a pèsè fún àbẹ̀wò tàbí nínú omi-ara tí a gbà láti àwọn oríìké-ara. A má a ń nílò láti fa omi jáde láti inú ọ̀pá-ẹ̀yìn láti lè mọ ìyàtọ̀ laarin ipele èkíní àti èkejì àrùn náà.
Láti dènà bíburújù àrùn náà, a nílò láti ṣe àyẹ̀wò gbogbo àwọn ènìyàn tó wà lábẹ́ ewu níní àrùn náà nípasẹ̀ àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ fún kòkòrò àrùn ajọ̀fẹ́ T.b.g. Ìtọ́jú a má a rọrùn síi nígbàtí a bá ṣàkíyèsi àrùn náà lásìkò àti ṣáájú àkókò tí àwọn ààmì àìsàn iṣan ara yóò bẹ̀rẹ̀ sí farahàn. A má a ńṣe ìtọ́jú ipele èkíní pẹ̀lú àwọn egbògi tí a ńpè ní pentamidine tàbí suramin. Ìtọ́jú ipele kejì a má a wáyé nípasẹ̀ egbògi tí a ńpe ní eflornithine tàbí àdàpọ̀ nifurtimox àti eflornithine fún T.b.g. Bí o tilẹ̀ jẹ́ pé melarsoprol a má a ṣiṣẹ́ fún méjèèjì, a má a ńsába lòó fún T.b.r. nítorí àwọn ipa mìíràn tí egbògi náà má a ń ní lára ènìyàn.
Àrùn náà a má a wáyé láti ìgbà dé ìgbà ní àwọn agbègbè tí ó wà ní Gúsù Aginjù Sahara ní Afrika, níbití àwọn ènìyàn tí ó wà lábẹ́ ewu ti pọ̀ tó àádọ́rin mílíọ̀nù (70 million) ní orílẹ̀-èdè mẹ́rìndílógójì. Ní ọdún 2010 ó fa ikú àwọn ènìyàn tí ó tó 9,000, èyí tí ó wálẹ̀ láti iye ènìyàn tí ó tó 34,000 ní ọdún 1990. Àwọn ènìyàn tí ó tó 30,000 ni ó ní àrùn náà báyìí, pẹ̀lú àkóràn 7000 titun ní ọdún 2012. Iye tí ó ju ìwọ̀n ọgọsan nínú ọgọrun (80%) lọ lára àwọn ènìyàn wọ̀nyí ni wọ́n wà ní Orílẹ̀-èdè Olómìnira ti Kongo. Oríṣi mẹta àjàkálẹ̀ àrùn náà ni ó ti wáyé láìpẹ́: ọ̀kan láti ọdún 1896 sí 1906 ní orílẹ̀-èdè Uganda àti Adágùn omi Kongo nìkan, àti méjì ní ọdún 1920 àti 1970 ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè Afrika mìíràn. Àwọn ẹranko mìíràn gẹ́gẹ́ bíi maalu, lè kó àrùn náà, kí wọ́n sì ní àkóràn àìsàn náà.
7529 Vagnozzi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
19982 Barbaradoore
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Jẹ́ọ́gráfì ilẹ̀ Àngólà
Geography of Angola
(9278) 1981 EM1
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
10717 Dickwalker
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ilé Ìfowópamọ́-àgbà tí Nàìjíríà
Àtòjọ Àwọn Gómìnà Ilé Ìfowópamọ́ àgbà ti Nàìjíríà
Àwọn wọ̀nyí ni Gómìnà Ilé Ìfowópamọ́ àgbà ti Nàìjíríà tí ó ti jẹ láti ọdún 1960 títí di àkókò yìí:
5830 Simohiro
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Atlanta Blue
Atlanta Blue jẹ́ orin ti Don Reid kọ sílẹ̀ tí ẹgbẹ́ The Statler Brothers kọ. Wọ́n ṣe àgbéjáde rẹ̀ ní ọdún 1984 gẹ́gẹ́ bíi orín àkọ́kọ́ tówà ní álúbọ́mù wọn tí orúkọ rẹ̀ jẹ́  Atlanta Blue. Orin yìí wà ní ààyè kẹta ní àtẹ àwọn ẹyọ orín ìlú tí ógbónà ní US.
11712 Kemcook
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Hope Waddell Training Institute
Hope Waddell Training Institution (HOWAD) jẹ́ ilé-ìwé ẹ̀kọ́ṣẹ́ tí ó fìkàlẹ̀ sí ìlú Calabar, ní Ìpínlẹ̀ Cross River, lórílẹ̀-èdè Nigeria. Àwọn àlùfáà ìjọ kìrìsìtẹ́nì ti United Presbyterian Church of Scotland ni wọ́n dá a sílẹ̀ lọ́dún 1895, tí wọ́n sì só lorúkọ àlùfáà ìjọ náà nígbà náà Hope Masterton Waddell.
Àwọn ọ̀gá-àgbà ilé-ìwé náà láti ìbẹ̀rẹ̀
Àwọn wọ̀nyí ni ọ̀gá-àgbà ilé-ìwé náà títí di ọdún 1960 síwáju:
Àlọ́ Ìjàpá
Ìdí tí orí Ìjàpá fi pá
Apààlọ́ :Ààlọ́ o!
Ègbè Ààlọ́ :Ààlọ̀!
Apààlọ: Ààlọ́ mí dá gbà-á, ó dá gbò-ó, ó dá fìrìgbagbóò, o dálérí Ìjàpá tó lọ jí ẹ̀bẹ ní ilé àná rẹ̀.
Ní ìgbà láíláí, àbúrò ìyàwó Ìjàpá kan fẹ́ gbé ìyàwó. Àwọn òbí ọkọ ìyàwó ti fi lé potí, fọ̀nà rokà, pe onílé àti àlejò wá síbi ayẹyẹ ìgbéyàwó aláririn náà.
Yáńníbo, ìyàwó Ìjàpá ti lọ sí ilé won nígbàtí ètò ìgbéyàwó náà ti ku bíi ọjọ́ méje láti lọ ṣe àmójútó, bẹ́ẹ̀ni Ìjàpá ọkọ rẹ̀ gbaruku tìí fún gbogbo ìnáwó tó máa na. Nígbàtí ọjọ́ ko, Ìjàpá náà yọjú si wọn ní ilé àná rẹ̀ láti bá wọn ìpalẹ̀mọ́: wọ́n t'ojoko wọn kọ́ àtíbàbà, wọ́n sètò onílù. Àwọn obìnrin ṣètò oúnjẹ lórísirísi: ẹ̀bẹ,ẹ̀wà, eran díndín, íyán gúngún,dòdò, àkàrà, iṣu àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ.
Nígbà tí Ìjàpá ṣe tán, ó wẹ̀, wọ́n fún ní yàrá kan tí o kagùn sí ilé oúnjẹ pé kí ó sùn díè kó tó di alẹ́ tí ètò ìgbéyàwó máa bẹ̀rẹ̀. Oòrùn oúnjẹ títàsánsán inú yàrá yìí kò jẹ́ kí Ìjàpá ó lè sùn.Ẹ̀bẹ ni wọ́n ń sè lọ́wọ́, bẹ́ẹ̀ni òun gbàdúrà kíkankíkan kí wọ́n sọ̀ ó kalẹ̀ wọnú yàrá oúnjẹ lọ.
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìyá ìyàwó Ìjàpá ti bù ọbẹ̀ ẹ̀fọ́ òṣíkí tí ó ni eran ìgbé ninu àti iyán wá fún Ìjàpá, ìyẹn kò tẹ́ ẹ lọ́run bíi ẹ̀bẹ tó pọ́n rẹ́dẹ́rẹ́dẹ́ pẹ̀lú epo lori. Lẹ́yìn tí Ìjàpá ti jẹun tó yó tan, ó sì ń gbèrò láti jẹ ẹ̀bẹ, kété tí wọ́n sọ̀ ọ́ kalẹ̀ sínú yàrá; Ìjàpá sọ́ wọn lọ́wọ́ lẹ́ṣẹ̀ ó ṣí fìlà rẹ̀ o bu ẹ̀bẹ síi. Ó sì dé mó orí rẹ̀ bẹ́ẹ̀ni ẹ̀bẹ gbígbóná ń jọ lórí. Ìjàpá yára lọ sí ọ̀dọ̀ àna rẹ̀ pé òun fẹ́ lọ pàrọ̀ aṣọ nílé, aṣọ ìṣe ní òun wọ̀ tẹ́lẹ̀. Àna rẹ̀ fẹ́ sìn ín sọ́nà, Ìjàpá ní rárá kí wọ́n má ṣẹ̀ yọnu. Bí omi se ń yọ lójú ni ikùn ń yọ nimu,wọ́n bí pé kí ló de, ó ní o fẹ́ tẹ oun díè ni. Àná rẹ̀ ní kó lọ tọ́jú ara rẹ̀ nílé.
Nígbàtí yóò fi délé ooru ẹ̀bẹ gbígbóná ti bó ìwọ̀nba irun tó wà lórí rẹ̀, ẹ̀bẹ kò ṣe jẹ mọ́, irun ti kún inú oúnjẹ náà, orí ti bó fálafàla. Ìjàpá wo ogbẹ́ títí, ó san ṣùgbọ́n irun kò wù níbè mo. Lati ìgbà yẹn ni ori Ìjàpá ti pá.
Ìdì àlọ́ mi rẹ̀ gbáńgbáláláká,
Bí ń bá parọ́, k'ágogo enu mi kó má ró,
Bí ń ò bá paró, k'agogo enu mi kó ró lẹ́mẹ̀ẹta
Ó di pó .......pó ........pó!
Ẹ̀kọ́ Ààlọ́
Ojúkòkòrò kò dára, ohun tí wọ́n bá ti fún wa ni kó tẹ́ wa lorun.
Àwọn Ìtọ́kasí
Ẹ̀ka:Aalo, Yoruba Folklores
4126 Mashu
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
578 Happelia
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ibi ìwòràwọ̀ lati Vienna
right|thumb|Ibi ìwòràwọ̀ lati Vienna ti Vienna University right|thumb|Irinṣẹ́ ìwòràwọ̀ 68 ní Vienna University Observatory Ibi ìwòràwọ̀ lati Vienna (Universitätssternwarte Wien) jẹ́ ibi tí wọ́n ti ń wòràwọ̀ lati orílẹ̀ èdè Vienna, ní Austria. Ó jẹ́ ara University of Vienna. Wọ́n kọ́ ibi ìwòràwọ̀ àkọ́kọ́ ní ọdún 1753 sí 1754 lórí òrùlé ìkan lára àwọn  ilé tó wà ní yunifásitì yìí, tí Emperor Franz Joseph I of Austria pàṣẹ iṣàmúlò rẹ̀ ní ọdún 1883. Yàrá irinṣẹ́ rẹ̀ gangan tó àlàjá kan nínú 68 cm (27in) tí gígùn ìfojúsí rẹ̀ sì jẹ́ 10.5 metres (34 in) tí Grubb Telescope Company. kọ́. Ní ìgbà yẹn, òun ní irinṣẹ́ ìwòràwọ̀ tí ó tobi jùlọ.
174 Phaedra
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
91214 Diclemente
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(9924) 1981 EM24
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Guillermo Endara
thumb|Guillermo Endara odún 1993 '''"' je Aare ile Panama tele.
1033 Simona
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Dia Evtimova
Dia Evtimova (Диа Евтимова; ojoibi 30 Oṣù Kẹrin, 1987, Sofia, Bùlgáríà) je agba tenis ará Bùlgáríà.
Ajibade Gbadegesin Ogunoye
Ajibade Gbadegesin Ogunoye je agbejoro, osise Ipinle Ondo tele. O si je oba Ilu Owo.
Ise re
O je oba leyin ti oba ana, Folagbade Olateru Olagbegi III papo'da. Kí ó tó di Ọba, ó ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ìjọba Ìpínlẹ̀ Òndó gẹ́gẹ́ bí Adarí ìṣàkóso ìṣúná lábẹ́ ìjọba Ìpínlẹ̀ Ondo.
Awon itokasi
'
68853 Vaimaca
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
21795 Masi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Sheshonk 3k
jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
24069 Barbarapener
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Jẹ́ọ́gráfì ilẹ̀ Nàmíbíà
Geography of Namibia
23729 Kemeisha
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
322 Phaeo
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5351 Diderot
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(8325) 1981 EM26
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6950 Simonek
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Jẹ́ọ́gráfì ilẹ̀ Gúúsù Áfríkà
Geography of South Africa
Ricardo de la Espriella
je Aare ile Panama tele.
Cordelia Agbebaku
Cordelia Ainenehi Agbebaku (tí a bí ní oṣù kínní ọdún 1961) jẹ́ ọ̀mọ̀wé àti adarí Yunifásítì Ambrose Alli télèrí.
Ìtàn ayé rẹ̀
Wọ́n bí Agbebaku ní ìlú Ekpoma ní oṣù kínní ọdún 1961. Ó kó nípa ìmọ̀ òfin ní Yunifásitì Bendel tí a mọ̀ sí Yunifásitì Ambrose Alli lọ́wọ́ lọ́wọ́. Agbebaku di adarí Yunifásítì Ambrose Alli (AAU) ní ọdún 2014 nígbà tí Gómínà Adams Oshiomhole yán sípò náà. Agbebaku fi sílè ní ọjọ́ kẹríndínlógún oṣù kejì ọdún 2017, ní Ilé ìwòsàn Yunifásitì Benin, ó sì fi ọkọ rẹ̀ - Ọ̀jọ̀gbọ́n Phillip Agbebaku àti àwọn ọmọ rẹ̀ sáyé.
24211 Barbarawood
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4935 Maslachkova
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Àrùn ọkàn
Àrùn okàn jé ọrò gbogbògbò tí a lò láti ṣe àpèjuwe èyíkéyi nínú àrùn tí o kan ọkàn àti/tàbí àwọn ohun èlò èjè, wọn pẹlu orisirisi iru àrùn bi ìkùnà okàn àti aìsàn okàn míràn
Àrùn ọkàn jé okunfa ikú fun awọn ọkunrin, awọn obinrin, ati eniyan awọn òpòlopò èyà ni Ilu Amẹrika.
8071 Simonelli
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4640 Hara
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Nyeri Museum
Nyeri Museum (Swahili: Makumbusho ya Nyeri) jẹ́ musíọ́mù kan tí ó wà ní Nyeri, orílẹ̀ èdè Kenya. Musíọ́mù náà wà fún ìgbé lárugẹ ìtàn Kenya àti àṣà Kikuyu.
Ìtàn
Wọ́n kọ́ musíọ́mù náà ní ọdun 1924 gẹ́gẹ́ bi ilé ẹjọ́, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí ń lòó láti pari ẹjọ́ ní ọdún 1925. Ní àwọn ọdún 1970s, lẹyìn tí wọ́n kọ́ ile ẹjọ́ Nyeri Law Courts, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ń lo ilé musíọ́mù yìí fún àwọn ìpàdé Nyeri Municipal Council. Ní ọdún 1997, wọ́n fa ilé ìwé náà lé National Museums of Kenya lọ́wọ́. Nígbà náà, National Museums of Kenya gbèrò láti tún musíọ́mù ṣe. Ní ọdún 2001, wọ́n sọ musíọ́mù náà di ti ìjọba.
Mike Pollock
thumb|Mike Pollock ọdún 2014 Michael B. "Mike" Pollock (March 9, 1965) je osere ara Amerika.
296 Phaëtusa
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Shoshenq 5k
Shoshenq V jẹ́ Fáráò ni Ẹ́gíptì Ayéijọ́un.
2140 Kemerovo
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6399 Harada
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
72543 Simonemarchi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Obudu Cattle Ranch
Obudu Mountain Resort tí wọ́n tún ń pè ní (Obudu Cattle Ranch) ni ó jẹ́ ibi tí a dá sílẹ̀ fún àwọn ẹranko ní ìlú Obudu ní ìpínlẹ̀ Cross River State, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
2096 Väinö
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Wọlé Òjó
Wọlé Òjó ni wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹfà oṣù Kẹfà, ọdún 19884.(bí 6 Okudu 1984). Ójẹ́ òṣèré jẹ oṣere orí ìtàgé ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà. Ó dìlú mọ̀ọ́ká ní inú iṣẹ́ sinimá nílẹ̀ Nàìjíríà ní ọdún 2009, lẹ́yìn tí ó gbé ipò kẹ́rin nínú ìdíje Amstel Malta Box Office.
15691 Maslov
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.