cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anne Axis
je olukowe omo ile Naijiria.
José María Aznar
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Chao Fa Chai
Chao Fa Chai je Oba ile Thailand tele.
Uetersen
Uetersen tabi  je ilu ni orile-ede Jẹ́mánì.
Prasat Thong
Prasat Thong je Oba ile Thailand tele.
Himni i Flamurit
je orin oriki orile-ede Albania
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Réunion
je ti orile-ede.
ISO/IEC 2022
je opagun kariaye.
Unoma Nguemo Azuah
je olukowe omo ile Naijiria.
Si Suthammaracha
Si Suthammaracha je Oba ile Thailand tele.
ISO 2015
je opagun kariaye.
El Gran Carlemany
El Gran Carlemany (Sarlemani Olokiki) ni orin-oyin orile-ede Andorra
Wilhelm Marx
Wilhelm Marx (January 15, 1863– August 5, 1946) ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Marcelo Azcárraga Palmero
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Hifikepunye Pohamba
Hifikepunye Lucas Pohamba (ojoibi August 18, 1935) je oloselu omo ile Namibia. Lowolowo ohun ni Aare Orile-ede Namibia. Won koko diboyan wole ni 2004, o si tun pade yori ninu idiboyan to waye ni 27 ati 28 November, 2009. Egbe oloselu SWAPO ti Pohamba je olori gba 77.82% ibo.
Jésù
Jésù ará Násárẹ́tì (c. 5 BC/BCE – c. 30 AD/CE ), tàbí Jésù Kírísítì tabi Jésù, jẹ́ ẹni tó ṣe kókó jùlọ, yàtọ̀ sí Ọlọ́run nínú Ẹ̀sìn Kírísítì, tí àwọn ẹlẹ́sìn náà gbà gẹ́gẹ́ bí Olùgbàlà Aráyé, èyí tí ó jẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ ni Májẹ̀mú Láéláé nínú Bíbélì, tí gbogbo àwọn ẹlẹ́ṣin Kíristi tàbí irú wọn gbà pé òun ni Ọmọ Ọlọ́run àti àwòrán Ọlọ́run tí ó jí dìde nínú ipò òkú. Islamu gba Jesu gege bi woli ati Messiah. Ọ̀pọ̀ àwọn ẹ̀sìn mìíràn ni wọ́n tún tẹrí ba fún un lóríṣi ọ̀nà. Jésù jẹ́ ẹnìkan tó ṣe pàtàkì nínú ìtàn ọmọ ènìyàn.
Ogun Àgbáyé Kìíní
Tí a bá fi ojú sùnùkùn wo ogun àgbáyé kìíní, a óò rí wí pé gbogbo rògbòdìyàn, àjàkú akátá tó wáyé, kò sẹ̀yìn ìwà ìgbéraga, owú jíjẹ, èmi ni mo jùọ́ lọ, ìwọ lo jùmí lọ láàárín àwọn ọmọ adáríwurun. Àwọn àgbà sì bọ̀ wọ́n ní “àìfàgbà fẹ́nìkan ni kò jẹ́ káyé ó gún”. Nígbà tí ẹnìkan bá rò pé òun ló mọ nǹkan ṣe jú, èrò tòun ló tọ̀nà jù, kò sí ẹni tó gbọ́dọ̀ ta ko ohun tí òun bá sọ. Àwọn nǹkan wọ̀nyí tó máa ń bí ogun, nígbà tí elòmírà bá ta ko irúfẹ́ èèyàn bẹ́ẹ̀ tàbí kí ó jẹ gàba lé òun lórí. Bí ogun ṣe máa ń sẹlẹ̀ láàárin ìlú sí ìlú ló máa ń sẹlẹ̀ láàárín orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè.
Ara àwọn nǹkan tí ó sokùn fa ogun àgbáyé àkọ́kọ́ nìyí. Ogun àgbáyé àkọ́kọ́ yìí bẹ̀rẹ̀ láàárin orílẹ̀-èdè méjì kan tí orúkọ wọn ń jẹ́ Austria-Hungary ati Serbia. Ìlú kékeré kan ní awọn orílẹ̀-èdè méjèèjì yìí ń jà lé lórí. Orílẹ̀-èdè àkọ́kọ́ ló kọ́kọ́ gba ìlú yìí lọ́wọ́ ẹ̀kẹjì nínú ogun kan tó wáyé ní ọdún 1908. Orílẹ̀-èdè kejì wá ń dún kòkò lajà láti gba ìtú yìí padà. Sáájú àsìkò yìí, àwọn ìsẹ̀lẹ̀ kan sẹ̀lẹ̀ tí ó bẹ̀rẹ̀ sí mú kí àwọn orílẹ̀-èdè àgbáyé máa ṣe gbún-ùn gbùn-ùn gbún-ùn sí ara wọn. Sáájú ogun àgbàyé kìíní, àwọn orílẹ̀-èdè ló máa ń jẹ gàba lórí àwọ́n orílẹ̀-èdè mìíràn nígbà máà, kò pẹ́ kò jìnnà tí àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n ní mú sìn yìí bẹ̀rẹ̀ ń jà fún òmìnira.
Orílẹ̀-èdè [Belgium] gba òmìnìra ní ọdún 1830, nígbà tí ilẹ̀ [Germany] gba tiwọn ní 1871. Ìjà òmìnìra wá bẹ̀rẹ̀ sí ní ta ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀-èdè lólogbó, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí jà fún òmìnira. Àwọn orílẹ̀-èdè amúnisìn kọ́kọ́ tako èyí, síbẹ̀síbẹ̀, wọn kò rí nǹkan ṣe si èyí. Gbogbo àwọn tí wọ́n tí wọ́n ti jẹ́ gàba lé lórí bẹ̀rẹ̀ sí jà fún òmìnira. Gbogbo wọn kóra pọ̀. Bí wọ́n ṣe ń ṣe èyí ni ọ̀rọ̀ ẹlẹ́yàmẹ̀yà bẹ̀rẹ̀ sí sẹlẹ̀, àti àwọ́n ìsòro tí ó rọ̀ mọ́ ẹlẹ́yàmẹ̀yà. Àwọn nǹkan wọ̀nyí ló sokùnfà rògbòdìyàn ogun nígbà náà yàtọ̀ sí èyí, wíwá àwọn òyìnbó sí ilẹ̀ aláwò dúdú [Africa] wà lára àwọn nǹkan to sokùnfà ogun àgbáyé kìíní. Owó ló gbé àwọn òyìnbó dé ilẹ̀ aláwọ̀ dúdú, wọ́n wá ri pé yíò rọrùn fún àwọn láti rí nǹkan àlùmọ́ọ́nì tí wọ́n ń fẹ́ tí àwọn bá mú ilẹ̀ aláwọ̀ dúdú sìn. Ṣùgbọ́n nígbà tí àwọn òyìnbó wọ̀nyí dé ilẹ̀ aláwọ̀ dúdú, ìjọ̀ bèrè sí wáyé láàárin wọn lórí orílẹ̀-èdè tí oníkálukú wọn yíò mú sìn. Nígbà tí wọ́n ń pín ilẹ̀ aláwọ̀ dúdú láàárin ara wọn, bí wọn ṣe pin kò tẹ́ àwọn orílẹ̀-èdè amúnisìn kan lọ́rùn lórí bí wọ́n ṣe pín àwọn orílẹ̀-èdè aláwọ̀ dúdú láàárin ara wọn nígbà náà Àyọrísí gbogbo wàhálà yìí ló sokùnfà ogun àgbáyé àkọ́kọ́. Àwọn orílẹ̀-èdè alágbára wọ̀nyí bẹ̀rẹ̀ sí furá sí ara wọn, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí ní kó nǹkan ijà olóró jọ. Àwọn orílẹ̀-èdè kan bẹ̀rẹ̀ sí ní bá ara wọn sọ̀rẹ́ láti gbógun ti orílẹ̀-èdè mìíràn. Nígbà tí ogun yìí yóò fi bẹ̀rẹ̀, awọn orílẹ̀-èdè alágbára pín ara wọn sí ọ̀nà méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀.
Orílẹ̀-èdè [Germany], [Austria-Hungary] ati [Italy] wà ní ẹgbẹ́ kan, nígbà tí orílẹ̀-èdè [Britain], [France] àti [Russia] wà nínú ẹgbẹ́ kejì, Ní ọjọ́ kejìdínlógún osù kẹfà ọdún 1914 [18/6/1914] ni okùnrin kan tó ń jẹ́ Gavrilo Princip tí ó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Serbia sekú pa ọmọ Ọba orílẹ̀-èdè Astria-Hungary tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Francis Ferdinand ẹni tó yẹ kó di ọba ní orílẹ̀-èdè náà. Èyí kò sẹ̀yìn ìgbìyànjú Serbia láti gba àwọn ẹ̀yà tí Austria-Hungary ti kó sínú ìgbèkùn nínú ogun tí wọ́n ti jà tẹ́lẹ̀. Ikú ọmọ ọba yìí ló sokùnfà ogun àgbáyé nígbà tí orílẹ̀-èdè Astria-Hungary gbaná jẹ. Wọ́n pinnu láti gbógun ti ilẹ̀ Serbia. Bí wọ́n ṣe ń ṣe èyí ni ilẹ̀ Russia tí ó jẹ́ ọ̀rẹ́ ilẹ̀ Serbia kéde pé àwọn yíò gbógun tí ilẹ̀ Austria-Hungary. Àwọn orílẹ̀-èdè àgbáyé gbìyànjù láti pẹ̀tù sí wàhálà yìí. Ilẹ̀
Austria-Hungary fún ilẹ̀ Serbia ní àwọn nǹkan tó le mu ogun yìí wọlè, ṣùgbọ́n ilẹ̀ Serbia kò tẹ̀lé àwọn nǹkan wọ̀nyí. Látàrí èyí, ilẹ̀ Austria-Hungary kéde ogun lé Serbia lórí ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n osù kẹjọ ọdún 1914 [28/8/1914]. Bí ilẹ̀ Austria-Hungary ṣe ṣe èyí tan ni orílẹ̀-èdè Russia náà kéde ogun lé ilẹ̀ Austria-Hungary lórí. Bí ilẹ̀ Russia ṣe ṣe èyí tán ni ilè Germany kìtọ̀ fúnwọ̀n pé tí wọ́n bá danwò, àwọn yíò gbógun tìwọ́n. Nígbà tí ilẹ̀ Austria-Hungary ríbi tí ọ̀rọ̀ yìí ń tọ, wọ́n tẹsẹ̀ dúró fún ìjíròrò pẹ̀lú ilẹ̀ Russia. Ilẹ̀ Germany pàsẹ láti tú àwọn ọmọ ogun tí wọ́n ti kójọ tẹ́lẹ̀ kọ́ fún ogun yìí ká. Ilẹ Russia kọ etí ikún sí àsẹ tí ilẹ̀ Germany lórí àsẹ yìí. Èyí ló mú kí ilẹ̀ Germany kéde ogun lé ilẹ̀ Russia lórí ní ọjọ́ kìíní osù kejọ ọdún 1914 [1/8/1914]. Ní ọjọ́ kejì sí èyí ni ilẹ̀ ni ilẹ̀ France náà kéde ogun lé ilẹ̀ Germany náà lórí. Ní ọjọ́ kẹta ni ilẹ̀ Germany kéde ogun lé ilẹ̀ France lórí padà.
Sáájú kí ogun tó bẹ̀rẹ̀, ilẹ̀ Belgium tí kọ̀wé ránṣẹ́ sí àwọn orílẹ̀-èdè tó kù pé tí ogun bá bẹ̀rẹ̀, àwọn kò ní lọ́wọ́ síi. Gbogbo àwọn orílẹ̀-èdè wọ̀nyí sì fọwọ́ sí ìwé tí ilẹ̀ Belgium kọ síwọn. Ṣùgbọ́n nígbà tí ogun bẹ̀rẹ̀, ilẹ̀ Germany pinu láti gba ilẹ̀ Belgium kọjá láti kọ lu ilẹ̀ France. Ṣùgbọ́n ilẹ̀ Belgium kọ̀ jálẹ̀ pé àwọn ti pínú pé àwọn kò ní dá sí ìjà. Èyí mú kí ilẹ̀ Germany bínú, wọ́n sì pínú láti gbógun tí ilẹ̀ Belgium.
Ìpin ìlẹ̀ Germany yìí mú kí ilẹ̀ Britain dá sí ọ̀rọ̀ yìí, wọ́n kìlọ̀ fún ilẹ̀ Germany láti ro ìpin àti gbógun ti ilẹ̀ Belgium ní ẹ̀ẹ̀mejì nítorí pé gbogbo àwọn ni àwọn fi ọwọ́ si pé ilẹ̀ Belgium kò ní lọ́wọ́ si ogun yìí nítorí náà, kí wọ́n má ṣe gbógun ti ilẹ̀ Belgium. Ilẹ̀ Germany kọ̀ jálẹ̀ láti gba ọrọ yìí yẹ̀wò, èyí sì mú kí orílẹ̀-èdè Britan kéde ogun lé ilẹ̀ Germany lóri ní ọjọ́ kẹrin osù kẹjọ ọdún 1914 [4/8/1914].
Ní osù kẹrin ọdún 1917 ni ile America náà kéde ogun lé ilẹ̀ Germany lórí látàrí bí wọn ṣe kọlu àwọn ara ilẹ̀ America nínú ọkọ̀ ojú-oni ti èyí si tako ìlànà ogun jìjà. Òfin sì wà wí pé tí orílẹ̀-èdè méjì bá ń jà, àwọn ọmọ ogun ara wọn nìkan ní wọ́n dojú ìjà kọ. Orílẹ̀-èdè Germany rú òfin yìí. Èyí sì bí ilẹ̀ America nínú, ìdí nìyí tí wọ́n fi dá’ sí ogun àgbáyé ní ọdún 1917.
Ogun àgbáyé tó bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n osù keje ọdún 1914 [28/7/1914] parí ní ọjọ́ kọkànlá osù kọ́kànlá ọdún 1918[11/11/1918] lẹ́yìn ọdún mẹ́rin, osù mẹ́ta àti ọjọ́ mẹ́rìnlá tí ogun ti bẹ̀rẹ̀. Owó tí àwọn orílẹ̀-èdè àgbáyé ná sí ogun yìí tó Ọgórùn-ún méjì Bílóọ̀nù dọ́là [Two Hundred Billons Dollas] owó ilẹ̀ America láyé ìgbà náà tí owó níyì. Bí i ogójì mílíọ̀nù [Fourty Millions] ọmọ ogun orílẹ̀-èdè àgbáyé ló bá ogun yìí lọ kí á ṣẹ̀ṣẹ̀ má sọ ti àwọn ogun ojú-oun bí i mílíọ̀nù mẹ́wàá [Ten millions] tí ó ará ìlú tá kìí ṣe sọ́jà ló sòfò nínú ogun àgbéyé yìí.
Síbẹ̀síbẹ̀, wàhálà tó sokùnfà ogun àgbáyé àkọ́kọ́ tí àwọn èèyàn rò pé yíò yanju tàbí níyanjú. Wàhálà yìí ló tún sokùnfà ogun àgbáyé kejì àti àwọn ogun tó tún wáyé lẹ́yìn ogun àgbáyé kìíní. Ní ìparí, ogun kìí ṣe nǹkan tí ó dára. Àwọn àgbà bọ̀ wọ́n ní "ẹni tí ogun ba pa kù ní ń ròyìn ogun". Ogun máa ń fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ èmí àti dúkìẹ́ sòfò. Yorùbá tún bọ̀ wọ́n ní "ẹni tí sàngó bá tojú rẹ̀ jà rí kò ní báwọn bú olúkòso". Ẹnì tí Ogun bá jà lójú rẹ̀ rí, kò ní bẹ ọlọ́run kí ogun tún wáyé ní ojú òun. Ọlọ́run kò ní jẹ́ kí á ri ogun.
Sefi Atta
Sefi Atta (tí a bí ní oṣù kínní ọdun 1964) jẹ́ Olùkọ̀wé ará ìlú Nàìjíríà mọ́ Amẹ́ríkà. Wọ́n ti túfọ̀ àwọn oríṣiríṣi èdè, wọ́n ti ka àwọn ìwé rẹ̀ lórí ẹ̀rọ asọ̀rọ̀ má gbesì bi BBC, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn eré ìtàgé tí ó ṣe ni wọ́n ti tún ṣe káàkiri àgbáyé. Àwọn àmì ẹyẹ tí ó ti gbà ni Wole Soyinka Prize for Literature in Africa ti ọdun 2006 àti Noma Award for Publishing in Africa ti ọdun 2009.
Ìtàn ìgbésí ayé rẹ̀
Wọ́n bí Atta ní Ìpínlẹ̀ Èkó, Orílẹ̀-èdè Nàíjíría, ní oṣù kínní ọdun 1964, sínú ìdílé ọmọ márùn-ún. Baba rẹ̀, Abdul-Aziz Atta ni akọ̀wé Ìjọba Àpapọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà títí di ìgbà tí ó fáyé sílè ní ọdun 1972, ìyá rẹ̀, Iyabo Atta ni ó tọ dàgbà.
Ó lọ ilé-ìwé Queen's College ti ìpínlè Èkó, àti Millfield School ní England. Ní ọdun 1985, ó gba àmì-èye B.A. degree ní Birmingham University.
Ó fé Gboyega Ransome-Kuti, Dókítá ìsègùn òyìnbó, àti ọmọ Olikoye Ransome-Kuti, wón sì bí ọmọbìnrin kan, Temi.
Narai
Narai je Oba ile Thailand tele.
Lorenzo Arrazola y García
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Gúúsù Sudan
right|250px je ti orile-ede.
ISO 2108
je opagun kariaye.
Carlos Arias-Navarro, 1st Marquis of Arias Navarro
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Douglas Osheroff
Douglas Dean Osheroff (ojoibi August 1, 1945) je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Phetracha
Phetracha je Oba ile Thailand tele.
ISO 2145
je opagun kariaye.
Tunde Akinloye
je olukowe omo ile Naijiria.
Lalupon
Lalupon je aba ni Ipinle Oyo ni orile-ede Naijiria.
Mer Hayrenik
"Mer Hayrenik" (ede Armenia: Մեր Հայրենիք; Yoruba: Ile Baba Wa) ni orin-iyin orile-ede Armenia
Oserheimen Osunbor
thumb|Ojogbon Oserheimen Osunbor, níbití o ti n ba egbé àwon olùkó ti ilè Nàìjíríàn (NUT) sọrọ, ní ojó karùn ún oṣù kẹwàá odún 2015, ní papa ìseré Samuel Ogbemudia, Ìlú Benin. Oserheimen Osunbor je oloselu ara ile Naijiria ati Alagba lati Edo ni Ile Igbimo Asofin lati 1999 titi de 2007. Ohun si lo tun ti je Gomina Ipinle Edo lati 2007 de 2008.
Ayotokunbo Ajewole
je olukowe omo ile Naijiria.
Hans Luther
Hans Luther (10 March 1879 – 11 May 1962) ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Gustav Stresemann
ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Juan Álvarez Mendizábal
thumb|Juan Álvarez Mendizábal je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Robert Coleman Richardson
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Azərbaycan marşı
je orin oriki orile-ede Azerbaijan
Niceto Alcalá-Zamora
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
ISO 2711
je opagun kariaye.
Àsìá ilẹ̀ Fíjì
je asia orile-ede.
My Belarusy
je orin oriki orile-ede Belarus
ISO 2281
je opagun kariaye.
Manuel Allendesalazar y Muñoz de Salazar
thumb|Manuel Allendesalazar je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Thai Sa
Thai Sa je Oba ile Thailand tele.
Suriyenthrathibodi
Suriyenthrathibodi jẹ́ Ọba kẹjọ ní ilẹ̀ Thailand tẹ́lẹ̀, tí ó wá láti ìdílé oyè Charki gẹ́gẹ́ bí ìran kẹjọ lábẹ́ àkóso ìṣèjọba ilẹ̀ Tailandi. .
Uthumphon
Uthumphon je Oba ile Thailand tele.
Alejandro Mon y Menéndez
thumb|Alejandro Mon y Menéndez je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Nnorom Azuonye
tí a bí ní ọjọ́ kejìlá oṣù keje ni ìpínlè Abia ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jẹ́ òǹkọ̀wé, adarí eré orí ìtàgé, òǹkọ̀tàn àti akéwì. Ó tún jẹ́ oníwàásù ní ìjọ Methodist ní ìlú Britain. Àwọn ìwé tí ó ti kọ ni Letter to God & Other poems ní ọdún 2003, The Bridge Selection: Poems for the road ní ọdún 2005 & 2012 àti Funeral of the Minstrel ní ọdún 2015. Òun ni olùdarí àti alágbàátẹrù SPM Publications Ltd. Òun náà ni olùdásílẹ̀ àti alábòójútó Sentinel Poetry Movement tí ó sì tún jẹ́ olùdásílẹ̀ àti òǹtẹ̀wé magasíìnì Nollywood Focus, Sentinel Literary Quarterly, Sentinel Nigeria àti Sentinel Champions.<ref >
Steven Chu
thumb|Steven Chu Steven Chu je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Claude Cohen-Tannoudji
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Brooklyn
Brooklyn je agbegbe kan ni ilu New York ni Amerika.
Àsìá ilẹ̀ Papua Guinea Titun
je asia orile-ede.
Konstantin Fehrenbach
thumb|Constantin Fehrenbach ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
ISO 3029
je opagun kariaye.
ISO 3103
je opagun kariaye.
Michaëlle Jean
Michaëlle Jean (born September 6, 1957) je Gomina Agba orile-ede Kanada.
William Daniel Phillips
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Wilhelm Cuno
thumb|Dọ́kítà Wilhelm Cuno ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
ISO 3307
je opagun kariaye.
Ekkathat
Ekkathat je Oba ile Thailand tele.
Joseph Wirth
thumb|Joseph Wirth ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
ISO 2788
je opagun kariaye.
Àsìá ilẹ̀ àwọn Erékùṣù Marshall
je asia orile-ede.
Àsìá ilẹ̀ àwọn Ìpínlẹ̀ Àṣepapọ̀ ilẹ̀ Mikronésíà
je asia orile-ede.
Yinusa Ogundipe Arapasowu I
Oba Yinusa Ogundipe Arapasowu I (20 Osu Kewa 1920 - 6 Osu Keje 2007) je Olubadan lati ojo 7 Osu Karun 1999 titi de ojo iku re ni 6 Osu Keje 2007.
Michael Jordan
Michael Jeffrey Jordan (ojoibi February 17, 1963) jẹ́ agbá bọ́ọ̀lù alápẹ̀trẹ̀ ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà.
Miguel Ricardo de Álava y Esquivel
thumb|Miguel Ricardo de Álava je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Taksin
thumb|KingTaksinfromItalymuseum Taksin je Oba ile Thailand tele.
Mérida
Santiago de los Caballeros de Mérida je ilu ni Venezuela, o si tun je oluilu Ipinle Mérida
Maximilian ilẹ̀ Baden
ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Philipp Scheidemann
thumb|Philipp Scheidemann ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Àsìá ilẹ̀ Kìrìbátì
thumb|right jẹ́ àsìá oŕilẹ̀-èdè. Ó nì àwọ́  pupa nì apá òkè pẹ̀lú eye góólù tí,  ó fò lórí ìtànsán òòrùn  pèlú àwọ̀ bọ́ọ̀lù ní apá ìsàlẹ̀ àti ìlà funfun tẹ́ẹ́rẹ́ mẹ̀ta. Àsìá náà jáde ní ọjọ́ kejìlá osù keje, ọdún 1979. Àwọ̀ funfun àti búúlù rẹ̀ túmọ̀ sí àwọn adágún odò ńlá tí o ́yíí óriĺẹ̀ - èdè náà kà. Eye tí ó ń fò lóríi ìtànsán òòrùn ná̀à túmọ̀ sí okun àti agbára àwọn adágún odò náà.
Robert B. Laughlin
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
ISO 3602
je opagun kariaye.
Horst Ludwig Störmer
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Ignacio Andrade
'''"' jẹ́ Ààrẹ ilẹ̀ Venezuela tẹ́lẹ̀.
Gustav Bauer
thumb|Gustav Bauer ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Isidro de Alaix Fábregas
thumb|Aworan Isidro Alaix. je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Ìmò Ìṣírò
Oju Ewe Imo Isiro
Državna himna Bosne i Hercegovine
je orin oriki orile-ede Bosnia àti Herzegovina
Ìmò Ìṣírò
Ìmọ̀ Ìsirì je eyi t'on je mo nipa ọ̀pọ̀iye (quantity), nipa òpó (structure), nipa iyipada (change) ati nipa ààyè (space). Idagbasoke imo Isiro wa nipa lilo àfòyemọ̀ọ́ (abstraction) ati Ọgọ́bn ìrọ̀nú, pelu onka, isesiro, wiwon ati nipa fi fi eto s'agbeyewo bi awon ohun se ri (shapes) ati bi won se n gbera (motion). Eyi ni awon Onimo Isiro n gbeyewo, ero won ni lati wa aba tuntun, ki won o si fi otoo re mule pelu itumo yekeyeke.
A n lo Imo Isiro ka kiri agbaye ni opolopo ona ninu Imo Sayensi, Imo Ise Ero, Imo Iwosan, ati Imo Oro Okowo. Bi a se n lo imo Isiro bo si apa eyi ti a n pe ni Imo Isiro Lilo (Applied Mathematics). Apa keji Imo Isiro ni a mo si Imo Isiro Ogidi. Eyi je mo eko imo isiro to ko ti ni ilo kankan bo tileje pe o se se ki a wa ilo fun ni eyinwa ola.
Michael Faraday
Michael Faraday, FRS (22 September 1791 – 25 August 1867) je ara Ilegeesi to je onimokemistri ati onimofisiyiki (tabi onimo-oye adaba, bi won se n pe nigbana) to kopa ninu papa isoninagberingberin ati oninakemistri.
Buddha Loetla Nabhalai
thumb|King Buddha Loetla Nabhalai Buddha Loetla Nabhalai je Oba ile Thailand tele.
Buddha Yodfa Chulalok
Buddha Yodfa Chulalok je Oba ile Thailand tele.
Klaus Ebner
thumb|200px|right|Klaus Ebner (2008) Klaus Ebner (a bi ni 8 August, 1964) je olukowe, akoewi ati ayiedesede ara Ostria.
Georg von Hertling
Georg Friedrich Graf von Hertling (31 August 1843 – 4 January 1919) ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Francoise Balogun
je olukowe omo ile Naijiria.
Ìmò Ìṣirò
Oju Ewe Imo Isiro
Ìmọ̀ Ìsirò jẹ́ èyí t'on jẹ mo nipa ọ̀pọ̀iye (quantity), nipa òpó (structure), nipa iyipada (change) ati nipa ààyè (space). Idagbasoke imo Isiro wa nipa lilo àfòyemọ̀ọ́ (abstraction) ati Ọgbọ́n ìrọ̀nú, pelu onka, isesiro, wíwọ̀n ati nipa fi fi eto s'agbeyewo bi awon ohun se ri (shapes) ati bi won se n gbera (motion). Eyi ni awon Onimo Isiro n gbeyewo, ero won ni lati wa aba tuntun, ki won o si fi ootọ́ re mulẹ̀ pelu itumo yekeyeke.
A n lo Imo Isiro ka kiri agbaye ni opolopo ona ninu Imo Sayensi, Imo Ise Ero, Imo Iwosan, ati Imo Oro Okowo. Bi a se n lo imo Isiro bo si apa eyi ti a n pe ni Imo Isiro Oníwúlò (Applied Mathematics). Apa keji Imo Isiro ni a mo si Imo Isiro Ogidi. Eyi je mo eko imo isiro to ko ti ni ilo kankan bo tileje pe o se se ki a wa ilo fun ni eyinwa ola.
Awon Orisirisi Nomba ti o wa
Awon Eka Imo Isiro
Raimundo Andueza Palacio
'''"' jẹ́ Ààrẹ ilẹ̀ Venezuela tẹ́lẹ̀.
Chulalongkorn
Chulalongkorn je Oba ile Thailand tele.
Àsìá ilẹ̀ New Zealand
Àsìá ilẹ̀ New Zealand je asia orile-ede New Zealand.
Rómulo Betancourt
je Aare ile Venezuela tele.
ISO 3901
je opagun kariaye.
Mila Rodino
]  je orin oriki orile-ede Bùlgáríà
Edward Kẹrin Ilẹ̀gẹ̀ẹ́sì
Edward IV (28 April 1442 – 9 April 1483) je Oba Ilegeesi lati 4 March 1461 titi de 3 October 1470, ati leekansi lati 11 April 1471 titi de ojo iku re.
Àsìá ilẹ̀ Sàmóà
thumb|right je asia orile-ede.
Lijepa naša domovino
je orin oriki orile-ede
Theobald von Bethmann-Hollweg
thumb|Theobald von Bethmann HHollweg ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Gerard 't Hooft
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
ISO 3977
je opagun kariaye.
José María Carreño
José María Carreño je Aare ile Venezuela tele.
Manuel Ezequiel Bruzual
thumb|Ògágun Manuel Ezequiel Bruzual '''"' je Aare ile Venezuela tele.
Dallas
Dallas je ilu to ni olubugbe julo kejo ni Orile-ede Amerika ati to ni olubugbe julo keta ni ipinle Texas.
Cipriano Castro
je Aare ile Venezuela tele.
Vajiravudh
Vajiravudh je Oba ile Thailand tele.
Kde domov můj?
je orin oriki orile-ede
Àsìá ilẹ̀ Tóngà
je asia orile-ede.
ISO 4157
je opagun kariaye.
Martinus J. G. Veltman
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Daniel C. Tsui
thumb|Daniel Chee Tsui je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Georg Michaelis
thumb|Georg Michaelis ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Ojú tí Ifá fi n Wọ́ Obìnrin
Ifá jẹ òrìṣà kan pàtàkì láàárín àwọn Yorùbá àwọn Yorúbà gbàgbọ́ wípé Olodumare lo ran ifá wa láti Ode Ọrun láti wa fi Ọgbọ́n rẹ̀ tún ilé ayé se. Ọgbọ́n ìmọ̀ àti Òye tí Olódùmarè fi fún ifá ló fun ifá ní ipò ńlá láàárín àwọn ìbọ ilẹ Yorùbá ….”a kéré-finú-sọgbọ́n”ni oríki ifá. Eleyi lo fi han wa gẹ́gẹ́ bí Abimbọla (1969) ti gbe kala. Nínú isẹ́ àgbékalẹ̀ Ilesanmi ó wa jẹ ki a mọ wípé ifá ni alárínà fún gbogbo ọmọ Oodua oun ni ó dabi agbenuṣọ fún gbogbo àwọn òrìṣà àti Olódùmarè ohùn ṣì la kà ṣí ẹni to ń ṣe àjèwò fún gbogbo mùtúmùwà. Èyí wa fún ni ibò asojú fún gbogbo àwọn Irúnmọlẹ̀ yòókù. Aroko leti ọpọn ifa 1998. Ifa jẹ ẹwi tí ó máà ń lọ láti ilú kan ṣì èkejì láti dífá. Èyí lo ṣe okùnfa bíbá ọ̀pọ̀ obìnrin pàdé ó ṣI fun ni àǹfáàní láti fẹ ìyàwó púpọ̀ torí irúfẹ́ isé ti ifá ń ṣe. Èyí sí lo fa to fi ṣeṣe fún ifá láti mọ ìwà wọn ó wú oniruuru ìwà yìí jáde torí àjọsepọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú àwọn Obìnrin. Ó maa ń ṣawo kiri ní. Gbogbo ibi tí ifá ba ti dé lo ti ń yan ìyàwó, èyí lo mu ifá rí àríṣá àwọn Obìnrín. Obìnrín ní a le pè ni ìdàkejì Ọkùnrin tí a ba wo Tíórì Àbùdá onibeji fún àgbéyèwò lítíréṣọ̀ ifá tí Ilésamí pàjúbà rẹ Tíórì yìí nì ó jẹ kí á mọ pé laisi ọ̀tún osi ko le dádúró. Erongba opilẹkọ yìí ni láti tàn ìmọ́lẹ̀ ṣí ipò tí ifá fi àwọn Obìnrin ṣi Àkíyèsí àwọn ipò wọ̀nyí si han nínú àwọn ẹsẹ ifá. Ojú méjì Ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni ifá fi wo àwọn Obìnrin
(i)	Ó rí wọn gẹ́gẹ́ bi ẹni réré ti ko ṣe maniyen to lẹ́wà.
(ii)	Ifá rì àwọn obìnrin ní ìdàkejì gẹ́gẹ́ bi èsù tàbí olubi ẹ̀dá.
Ṣebí tibi tirẹ la dálé ayé. Bẹ́ẹ̀ ṣI ni a kìí dára ka ma kù ṣíbì kan. Àwọn òbinrin la ba máà pè ní ejò gẹ́gẹ́ bí àgbékalẹ̀ ifá. Nítorí ìdí èyí ifá rọ àwọn ọkùnrin láti gbọ́n nínú gbọ́n lode tí ọ̀rọ̀ ba ti di ọ̀rọ̀ obìnrin.
OBÌNRIN GẸ́GẸ́ BÌÍ KÒṢÉÉMÀNÍ TÀBÍ ẸNI RERE Nínú ìpín yìí ifá bẹ̀rẹ̀ ṣí ni ṣe àfihàn wọ́n láti òde pé wọ́n tẹwà ó ṣi rí obìnrin gẹ́gẹ́ bi ẹni rere. Ẹwà wọn ṣI maa ń jẹyọ nínú àwọ̀ tí Olódùmarè fit a wọn lọ́rẹ àto ọmu ti ó fi ṣe àfikún ẹwà wọn. Omú tàbí ọyàn obìnrin ní iyì rẹ̀ ohun ṣi ni onfa to ń fa àwọn ọkùnrin to si ààbí èmú to ń mu wọn mọ́lè lára obìnrin òdí méjì, ìjìnlẹ̀ ohun Eleu ifá Apa kinni pg 54-1-3 fìdí èyí mílẹ̀ pé
Funfun niyì eyin
Egun gadaaga niyi orun
Omu sìkì siki niyi obinrin
Omu sikisiki niyi obinrin pg 54 1-4
Ohun iyi àti àmúyẹra ní fún ọkọ rẹ bi èyin odi meji Obinrin ba funfun. Bakannaa ni ifá tún fi ye wa pe ki obinrin lómú kọ lopin ẹwa. Ṣùgbọ́n ìmọ́tótó náà tún se pàtàkì láti le e perí ọkùnrin wale ìjìnlẹ̀ ohùn enu ifá láti ọwọ Wade Abimbọla Apa kini pg 51-25-26.
Síyínka Súnyinka
Baláfúnjú ba ji a sìnyìnká sóko pg. 51 25-26.
A ko gbọ́dọ̀ gbàgbé wipe ara ẹwà ita ti òrúnmìlà ri lára Àwòrán ní ó fig be e ni ìyàwó. Ṣùgbọ́n ó jẹ́ ohun ìyàlẹ́nu pe bi àwòrán tí jọju to ko ìwà àrokò ti ifa ń fi èyí pa ní pe ẹwà kii se ogbo nìkan. Bi a ti ń wo ẹwà ifa ni ó yẹ ki a naa wo ti inú. Ifá wo ẹwà inú àwọn obìnrin ni oríṣìírìṣí ọ̀nà Aabo jẹ ìrànlọ́wọ́ fún òrúnmìlà nigba to lalèjo mẹta Iku, Àrùn àti Èsù. Ààbò lo ko nǹkan ìlò ọkọ rẹ lo ta ni ọjà Ejigbomekan ní owó pọ́ọ́kú ó ra ounjẹ wọn ṣi tójú àwọn àlejò wọn. Ìwa ti Ààbò wù yìí mu kí àwọn àlejò mẹ́ẹ́tẹ̀ta wọ̀nyí fì ifá sílẹ̀ laipa. Wọn fún Ọ̀rúnmìlà ní ẹ̀bùn ki wọn ó to fí ilé rẹ̀ ṣílẹ̀. Inú Ọ̀rúnmìlà dun nítorí ìwà Ààbò àti ori re tí ó ko ran-an. Èyí ṣi mu kì Òrùnmìlà fẹran Ààbò.
Òdá Owo awo kóro
Ààbò Obìnrin rẹ̀  - pg 20 1-2
Ifá ó ṣI ní Oọkan a a yọ na
Ifa fẹ ìwà náà gẹ́gẹ́ bí aya Ọ̀lẹ àti ọ̀bùn ayé ní ìwà jẹ. Èyí mí ki ọ̀rúnmìlà le e lọ ki lọ ṣi nǹkan ò ba gún régé mọ́ àwọn ènìyàn ṣá lọ́dọ̀ rẹ. Àpọ́nlé kò si fún ọ̀rúnmìlà mọ bìí ti tẹ́lẹ̀ ṣebi ko kuku ṣí àpọ́nlé fún ọba tí kò ní olorì.
Ká mú rágbá
Ká fi ta rágbá
Ka mu ràgbà
Ka fit a ràgbà
Iwa la n wa o, ìwà
Alara ó ri ìwà fun mi
Ìwà la ń wa o ìwà…
Ìwà ni o jẹ gẹ́gẹ́ bí orison áàsikí fún Ọ̀rùnmìlà ṣùgbọ́n ko mọ iyì ìwà àfi ìgbà tí ìwà fi ilé Ọ̀rúnmìlà sílẹ̀. Ẹ̀mí náà jẹ ọkan lára obìnrin ọ̀rúnmìlà. Ifá fi ẹ̀mí hàn gẹ́gẹ́ bi ọ̀pọ́múléró. Ìdí nìyí tí Ọ̀rúnmìlà fí gbé ẹ̀mí ni ìyàwó ko ba le ṣe rere láyé. Á gbọ́dọ̀ mò wípé ẹmi ní ó gbé ìwá ró. LaiṣI èmí ko si àrà tí ènìyàn le da láyé. Aadogun, aadogbọn, ọwọ́ èmí ni gbogbo rẹ wa. Àwọn Yorùbá ṣì gbàgbọ́ wípé ẹ̀mí gígún ni ṣan ìyà Ọ̀rúnmìlà ko le gbàgbé ẹmí nítorí ohun rere ti ẹ̀mí fún Ọ̀rúnmìlà ní ànfààní láti ṣe. Ire gbogbo tí ẹ̀dá ń wa kiri ọwọ́ èmí ní gbogbo rẹ wa. Fun àpẹẹrẹ:-
A dia fun Ọ̀rúnmìlà
Níjọ́ to ń lọ r’ẹmi ọmọ Olódùmarè s’Obinrin
Ó ní àṣé bẹmi ò ba bọ́
Owo ń bẹ
Hin hin owo ni bẹ
Àṣà bemi o ba bọ̣
Aya ń bẹ
Hin hin aya ń bẹ
Àsé bẹmi ò bá bọ́
Ọmọ n bẹ
Hin hin ọmọ ń bẹ
Aṣe bẹmi ò bá bọ̀
Ire gbogbo ń bẹ
Hin hin ire gbogbo n bẹ …
Wande Abimbọla Ìjìnlẹ̀ ohùn ẹnu ifá Pg 16 (Eji ogbè). Apa kinni Odù náà jẹ ọken nínú àwọn ìyàwó ọ̀rúnmìlà tí o ko orire ràn án. Alátìlẹyìn ni odù jẹ fún Ọ̀rúnmìlà. O dìgbà tọmọ èkọ́sẹ́ ifa ba to fojú ba odù ko to dẹni ara rẹ. Èyí túmọ̀ ṣi pé babaláwo tí kò ba fojú bodù kò tii dangajia.
Ẹni bá fojú bodù
Yoo ṣi dawo
A fojú bodù a rire
Àrùn Parkinson
Àrùn Parkinson jẹ́ ààrùn ọpọlọ tí ó ní ṣe pẹ̀lú ẹ̀yà ọpọlọ tí ó rọ̀mọ́ bí ènìyàn ṣe ń rìn. Ààrùn yìí mà ń fara hàn díè díẹ̀ ni. Ní ìbẹ̀ẹ̀rẹ̀ ààrún yìí, oun tí a máa ń sábà rí ni kí ara máa gbọ̀n, kí ó máa le kakaraka, kí ènìyàn má lè rìn dáradára. Èyí lè jẹ́ kí ìrònú àti àwọn oríṣiríṣi ìwà wáyé. Ó wọ́pọ̀ láàrín àwọn ọkùnrin ju obìrin lọ.
Ojú tí Ifá fi n Wọ́ Obìnrin
Ọ̀kan ṣoṣo péré lobìnrin
Dùn mọ lọ́wọ́ ọkọ
Bí wọn ba di méjì wọn a dòjòwú
Bí wọn ba di mẹta
Wọn a dẹta ń túlé
Bí wọn bad è mẹrin
Wọn a dí iwọ̀ lo rín mi ni mo rin ọ
Bi wọn ba dí marun
Wọn a di lágbájá ni ó run ọkọ
Bì wọ́n ba dí mẹ́fà
Wọn a dìkà
Bi wọ́n ba de meje
Bernhard von Bülow
thumb|Bernhard von Bülow ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Ojú tí Ifá fi n Wọ́ Obìnrin
Wọn a d’àjẹ́
Bí wọ́n ba di mẹjọ
Ìjìnlẹ̀ Ohùn Ẹnu Ifá Apá Kìínní pg 29-43 (Òyèkú meji) Wande Abimbọla Ohun tí o jẹ ìjọjú ní wípé Ifá gan-an mọ pé ó sàn fún ọkùnrin láti fẹ ìyàwó kan. Ẹ̀sẹ̀ amọmọda ni èyí ko yẹ ki Ifá maa fẹ ìyàwó lórí ara wọn. Eke àti Ọ̀dàlẹ̀ ni Ifá tún pe àwọn obìnrin. Ohùn tí Ifa ń ṣọ níbí ni pe Obìnrin ko ṣe fi inú hàn ṣùgbọ́n ibeere tí a ba bi Ifá ni pe ṣe ọkúnrin ni o se fi inú hàn. Bi o ti wa ni lìkì ni ó wa ni gbanja
Obinrin leke
Obinrin lodalẹ
Keniyan se pẹlẹ
Ki o ma finu han f’oobinrin (CL Adeoye pg 243 ẹsẹ ifá kan nínú Obara meji)
Ifá tẹ síwájú nìpa pipe àwọn obìnrin ni dọ́kodọ́kọ àti alágbèrè. Èro ifá ni pé àlè yiyan yìí kii jẹ ki wọn tonu lọpọ igba pe ẹni to ba keré sọkọ ni wọn maa ń ba dálè.
Àgbìgbọ̀niwọ̀nràn, The unfaithful Ifá priest
You have been seeing bad things,
Worse things are yet to come;
Worse things the father of bad things
Ifa divination was performed for Agbigboniworan
Who was going to the house of Onkoromebi to perform divination
Onikoromebi, husband of an adulterous wife
It was because of the incessant adultery
Igba ti o fìyà jẹ obinrin naa tan
O gbe ju, agbala
O ṣi de e lokun mọ́lẹ̀
Ti o fì lọ bìfa léèrè
Àgbìgbò ní ki Onikoromebi o ṣe ṣùúrù
O ní ẹni tí o torii rẹ bi ifa léèré
Mbẹ loride nínú àgbàlá
Igba ti onikoromebi gbọ
Oju ti i
Ko lee lo tu ìyàwó rẹ̀ sílẹ̀ mọ
Ó ní ki Àgbìgbò o lọ ba òun tu u sílẹ̀
Ìgbà tí Agbìgbo débẹ̀
Dípò ki o tu obìnrin náà sílẹ̀
(Ifa Divination Poetry pg 87-88) Nígba tí ìyàwó onikoromebi náà yan babalawo ti wọn ni ko ba wọn wo aiṣan agbere lara rẹ. Ṣùgbọ́n ojọ yìí ní ibi wọn wolẹ nítorí bibẹ ní oníkòròmebi bẹ àwọn mejeeji. Babalawo tì wọn ni ko wo aya onikoromebi ko ni ètọ́ lati ṣe èyí. Bí wọ́n ba pe obìnrin ni dokọdọkọ. Obìnrin ko le da ọkọ dó laì ri ọkunrin. Fi obìnrin é yálẹ̀ yàlè alainisuru a ri eleyi nínú Sixteen great poems of Ifa Not long again. They sent for Ọ̀rúnmìlà in the abode of Olokun when Ọ̀rúnmìlà was going he did not take Ọ̀rọ̀ his wife along he promised to return on the seventeenth day. He gave sixteen ọ̀ké measures of cowries to ọ̀rọ̀. He also gave her clothes and plenty of food in the third month that Ọ̀rúmìlà had stayed away. For Example:
Ọ̀rọ̀ met Ońdàáró
They agreed to be Concubines
Of cowries He cohabited with her,
And he became pregnant.
Ọ̀rọ̀ met onigoosun
After they had talked together
Onìgoosun gave her ten Okẹ measures
Of cowries
And cohabited with her
And again she became pregnant
Fun àpẹẹrẹ:
Bẹ́ẹ̀ ba gbolagbalagba epo òun ewùso
Ẹ lo lee ko fún ìyàmi Òsòròngà
Apa nimawaagun, Olokiki Orù
Ajẹdọ-tútù-mọ-bi
Obinrin kukuru regiregi
(The 16 Great Poems of Ifa pg 242 Wande Abimbọla)
Àwọn obìnrin náà ni Ifá tún fihàn bí aforesunu se. Wọn fore ṣu Ọ̀rúnmìlà nílé ayé pé àwọn o ni sọ̀kalẹ̀ ní ikùn rẹ mọ́ àfìgbà to ba rúbọ.
Wọn ni a tun ṣòkalẹ̀ mọ́ Ọ̀rúnmìlà ti mọ Oko ni oko ikun to gbin èpà síbẹ̀. O mọ pé ìhòhò ní àwọn ẹlẹyẹ wa ko to gbà láti ṣe wọn ní àánú. Kìí ṣe Ọ̀rúnmìlà nikan ní àwọn ẹlẹyẹ bẹ. Ọ̀rúnmìlà tí gbàgbé pe bí ojo oore ba pé asiwèrè a gbàgbé àti pé ìwọ̀n ní oore. Aláwomọ́ àti alakooba ní wọn gẹ́gẹ́ bi ìwà ti ìyá arúgbó tí a fi se àpẹẹrẹ nínú òyèkú méjì wù. Nígbà to fọ̀rọ̀ isú lọ ẹnikan ti ko gba a jẹ o fi ọwọ epo sàmì sìi lára. Ebi kii ṣe ebi ẹni to fi ọwọ́ epo to ọ ni lẹkẹ ẹni to rin ìrìn ìwàsà o di dandan kan fi èkùrọ́ lọ o 	Fun àpẹẹrẹ:
Ó fi to mi lẹ́ẹ̀kẹ́ẹ mi ọ̀tún itọrorọ itọrọrọ
Ó mú ọwọ epo
Ìjìnlẹ̀ ohùn ẹnú ifá pg 29-107-110 Òyèkú meji Wande Abimbọla
Ifá tún jẹ ka mọ pé ìkà àti òfinràn ni wọn. Nínú méjì Yemoo ìyàwó oriṣà ńlá lo ji omi àwọn ẹlẹyẹ pọn to ṣo tun fọ asọ òdé rẹ ṣínú odò náà
The witches asked, Did
She stab herself and Èlúlù
Replied she did not
Stab herself, the blood was
From her private part (The 16 Great poem ifá)
The witches therefore swallowed both the husband and the wife. Álásejù baba àsetẹ́ tún ní ifá fẹ wọn ohun ti wọn ṣe náà nìyí tí ó je ki nǹkan bọ́tí mọ wọn lọ́wọ́. Wọn kí àsejù bọ ọ̀rọ̀ wọn. Fun àpẹẹrẹ :
Igbó etílé t’oun tẹgbin
Adapọ owó toun tiyà
Iwo o ju mi
Ẹmi o ju ọ
Lara ile ẹni fi ń fojú di ni (Oladipọ Yemitan ati Olajide Ogundele Oju Osupa Apa kẹta) Ifá jẹ ka mọ wípé Olódùmarè yan òrìṣà mẹrindinlogun ó fi òbìnrin kan ṣi wípé ki wọ́n maa lọ silẹ́ aye láti maa lọ rúbọ fún àwọn ẹ̀mí airí. Nígbà tí wọn dé ilé ayé ọsun tí ó jẹ obìnrin àárín wọn ní ó maa ń ṣe ìpèsè fún àwọn ẹ̀mí airi yìí. Ní gbobgo ìgbà tí wọn bat i n lọ gbe ẹbọ yìí lọ fún àwọn ẹmí airi yìí oṣun kìí tẹ̀lẹ́ wọn, ti wọn ba ti de ibẹ̀ gbogbo àwọn òrìṣà wọ̀nyí lo maa ń ko gbogbo ìpèsè yìí jẹ, ṣùgbọ́n wọn ko mọ wípé Olódùmarè tí fun ọṣun ni agbára láàrín wọn nígbà to yá gbogbo nǹken kò gún régé mọ́ wọn ṣa ògùn títí kò jẹ mọ. Bayi ní wọn ṣe pínú láàrín ara wọ́n láti rán òrìṣà ńlá lọ sọdọ Olódùmarè ṣùgbọ́n òrìṣà ńlá kọ láti lọ. Ní ifá bá ní kí wọ́n ran ohùn lọ sọ́dọ̣̀ Olódùmarè nígbà tí Ifá de ibẹ̀ lo ba ṣọ fún Olódùmarè wípé nǹkan ko 	gún régé mọ̀ o. Olódùmarè ba ni ọṣun ń kọ o ni gbogbo nǹkan te ba ti n ṣe e fi t’obinrin ṣi. Bayí ní gbogbo àwọn òrìṣà yòókù bu lọ ṣi ọ̀dọ̀ ọṣun láti bẹ́ẹ̀ ṣùgbọ́n ọ̀ṣun ko gba ẹ̀bẹ̀ bẹ́ẹ̀ lo bẹ̀rẹ̀ ṣi ni mu gbogbo wọn bu lẹyọ kọọkan láti orí Oosala, Ọ̀rúnmìlà Ṣungo, ọya obalùfọ̀n àti bebe lọ ó ní nǹkan tí wọn jọ ràn àwọn ń kọ? lo ba sọ fún wọn wípé ọmọ to wà ní ikùn ohùn tí ohun ba fi bí obinrin Olódùmarè yóò fí àwọn ẹlomíran dipo wọn. Ṣùgbọ́n to ba jẹ pe ọkunrin ní ohun fi bi o ni ohun yoo fi wọn silẹ́ wípé ohùn náà ti ni lara wọn niyẹ̀n ni ọṣun ba fi oyin rẹ bi ọkunrin láti ìgbà yìí tí wọn bat í ń lọ̀ ṣI igbó ẹmí airi láti lọ run wọn maa ń lọ gbé ọmọ ọ̀ṣun láti fi ọwọ́ tirẹ̀ náà ṣI gbogbo nǹkan ti wọn ba ń se tan ba se tan wọn à dá pada fún ìyá rẹ̀.
Igba yìí lo ti ṣọ pé tó ba jẹ ọkunrin ko ma jẹ Akin osó. Ni ki a
Ka kúnlẹ̀
Kí Obìnrin
Òbìnrin lo bi wa
Ka to di ènìyàn …
Ifá jẹ ka mọ̀ wípé alagbará ni àwọn obìnrin Olodumare lọ pin wọn ile agbara yìí. Gbogbo bi àwọn òrìṣà yòókù se ń ko ípèsè yìí jẹ ọ̀ṣun mọ ṣi ṣùgbọ́n ó ṣe bi ènipe ohun ko mọ nǹkan to ń sẹlẹ̀. Alagbara ní wọn bí wọn se le lo agbara wọn lati fi ṣe daradara ni wọn fi le ṣe búburú. (Olóyè Babalọla Fatoogun (Ifá Priest) Ilobu Oṣogbo.) Ifá tún ṣọ ìtàn nipa àwọn obìnrin ajọ àti ìpàdé to maa ń ṣe o fi hàn bo fe lo agbara àwíṣẹ lati fig be ọ̀rọ̀ kalẹ̀ ni gbogbo ìgbà tí wọn ba ti fẹ ṣe ìpàdé. Ni ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà gbogbo agbara àwísẹ to ba sọ labẹ ge. Nitorí ó dúró gẹ́gẹ́ bi agbára ìtúsílẹ̀ àti agbara Hayese. Bo ṣe dí ojo kan àwọn ọ̀fá wa ọ̀nà láti ji agbara náà gbe wọn ko ri bi wọn ṣe lọ ba ìyàwó ọ̀rúnmìlà pìyí pe to ba juwe ibi ti agbara òhún wa fun àwọn àwọn o fun lówó. Ìyàwó Ọ̀rúnmìlà gba owo, o ṣi gbe agbára náà o lọ bo mọ inú eérú ojú àrò. Nígba tí Ọ̀rúnmìlà fẹ ṣe ìpàdé a kọkọ gbìyànjú làtí bi ifá léèrè lori bi ìpàdé yoo ṣe ri ni wọn ban i ko lọ bọ ṣango ojú eérú tori ke nǹkan ba le ṣenu ire àti pe kí àsírí to farasin le ba hàn sáyé. Ìgbà tí Ọ̀rúnmìlà ti gbe eéru ojú aaro lati bọ Ṣango tan lo ba ri agbara rẹ̀ tí ọ̀tá to ń pè ni ìyàwó bo mọ inú eeru náà. Ìgbà tí ọ̀tá ri pé wọn ko ri Ọ̀rúnmìlà mú náà bá tún lọ ba ìyàwó rẹ láti tún ta ete mìíràn ìyàwó Ọ̀rúnmìlà pẹ̀lú àwọn ọ̀tá náà ba gbìmọ̀ láti lọ ju agbara rẹ sínú odò. Ìgbà ti ọjọ́ àjò ń pe bọ̀ Ọ̀rúnmìlà lọ bi Ifa léèrè bí ọjọ́ àjọ yoo ṣe rí nítorí ó tí mọ bi obinrin se jẹ́. Ṣùgbọ́n ẹbọ to jade ṣí nip é ki o lọ ni eja abori ńlá kan, obi àbàtà, àti iyàn ìlèkẹ̀ ko fi bọ ẹlẹda rẹ. Lílà tí Ọ̀rúnmìlà la inú ẹja lo ba agbára rẹ̀ nínú ẹja. Ó gbà pe obinrin ni òdàlẹ̀ ni wọn. (Lati ẹnu Dro Agbájé ti wọn gba lẹnu Babalawo) Ìtàn kan ti Ifa ṣọ fì Obìnrin hàn gẹ́gẹ́ bi ọ̀dèlè, afẹnimadenu olubi ènìyàn. Ifá ṣọ ìtàn nípa Ọ̀rúnmìlà ENI TÍ MỌ FỌ̀RỌ̀ WÁ LẸ́NU WÒ.
Oloye Babalọla Falogun Ifa Priest Ilobu Osogbo.
Chlodwig, Prince of Hohenlohe-Schillingsfürst
ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Leo von Caprivi
thumb|Leo von Caprivi ni Kánsílọ̀ orile-ede Jẹ́mánì tele.
Der er et yndigt land
je orin oriki orile-ede
Kòlómbìà
Kòlómbìà, fun onibis bi Orile-ede Olominira ile Kolombia (República de Colombia, ), je orile-ede olominira onilana-ibagbepo ni ariwaapaiwoorun Guusu Amerika. Kolombia ni bode ni ilaorun pelu Venezuela ati Brazil; ni guusu pelu Ecuador ati Peru; ni ariwa pelu Okun Karibeani; ni ariwailaorun pelu Panama; ati ni iwoorun pelu Okun Pasifiki. Bakanna Kolombia tun pin bode odo pelu Venezuela, Jamaica, Haiti, Dominiki Olominira, Honduras, Nicaragua ati Costa Rica. Pelu iye awon eniyan to to egbegberun 45, Kolombia ni iye eniyan 29th titobijulo lagbaye ati ikeji titobijulo ni Guusu Amerika, leyin Brazil.
Samuel Ajayi Crowther
Samuel Àjàyí Crowther (c. 1809 - December 31, 1891) jẹ́ onímọ̀ èdè Yorùbá àti Bíṣọ́ọ́bù akọ́kó fún ìjọ Anglican lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Òṣoògùn(ibi ti a pada mò si ìlú Ado-Awaye) ní ìjọba Ìbílẹ̀ Ìsẹ́yìn ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́. Àwọn olówò ẹrú Fúlàní kó ohun àti ìdíle rè mẹ́rú nígbà tí ó wà lọ́mọ ọdún méjìlá. Eléyí selè nígbà ogun abele èyà Yoruba, papaa jùlo àwon ogun ìlú Owo(1821-1829), won si padà taa fawon olówó eru Portuguese. níbi ti wòn ti gbe lo sínú okòjú omi ni odò Atlantic ti o ún lo si iwo oòrùn àgbáyé.
Kòlómbìà
Agbegbe ti a n pe ni Kolombia loni koko je ibugbe awon ara abibibi bi Muisca, Quimbaya, ati Tairona. Awon ara Spein debe ni 1499 won si bere isegun ati iseamusinibe, won fikupa tabi se ikoleru bi 90% awon eniyan ibe, nigbana ni won sedasile Ibasorun ile Grenada Tuntun (to ni ile odeoni Colombia, Venezuela, Ecuador, ariwaiwoorun agbegbe ile Brazil ati Panama) pelu oluilu re ni Bogotá. Ilominira latowo Spain waye ni 1819, sugbon ni 1830 "Gran Colombia" daru eyi fa ki Venezuela ati Ecuador o pinya soto. Awon ti a mo loni bi Kolombia ati Panama di Orile-ede Olominira ile Grenada Tuntun. Orile-ede tuntun yi sedanwo ijoba isealapapo gege bi Ijosepapo Grenada (1858), ati leyin re bi Iparapo awon Ipinle Kolombia (1863), ki o to dipe won kede Orile-ede Olominira ile Kolombia nigbeyin ni 1886. Panama pinya ni 1903 labe ifitipatipa sanwo fun ijoba orile-ede Amerika lati ko Ìladò Panamá.
Samuel Ajayi Crowther
Awon Royal Navy's West Africa Squadron ti won un sise fun British láti fo pin sí ikonileru tú Crowther sílè. Wón ko àwon eniyan ti won tú sílè si orílè-èdè Sierra Leone. Ni Sierra lone, Ajayi fi Samuel Crowther se orúko ara rè. O si tún bèrè èkó Òyìnbó. .
Kòlómbìà
Orisun itumo oruko
Oro to n je Kolombia wa lati oruko Christopher Columbus (Spani: Cristóbal Colón). Francisco de Miranda lo koko lo lati fi tokasi gbogbo ile Agbaye Tuntun. Ni 1819 Gran Kolombia gba bi oruko re nigba to je didasile latinu awon agegbe Viceroyalty of New Granada tele (Kolombia, Panama, Venezuela ati Ekuador loni).
Samuel Ajayi Crowther
Ajayi di Christeni o si tún bere si ún pe Ara rè ní omo èyà Krio ni orílè-èdè Sierra Leone. O kó ìmò èdè, won si tun padà só minisita ní England, nibi TiVo pada gba àmì-èye dókítá ní Yunifásitì ìlú Oxford. O se ogbufo Ìwé adura Anglican si èdè Yoruba, o si tún sísé lórí ogbufo Bibeli láti èdè Oyinbo sí Yorùbá.
Kòlómbìà
Jeografi
thumb|190px|left|Shaded relief map of Colombia Kolombia ni bode ni ilaorun mo Venezuela ati Brazil; ni guusu mo Ecuador ati Peru; ni ariwa mo Panama ati Omi-okun Karibeani; besini ni iwoorun mo Ekuador ati Okun Pasifiki.
Samuel Ajayi Crowther
Ìdílé rè
Samuel Crowther je omo-omo Oba Abiodun, eni ti o jé baba ìyá rè. Ajayi je omo odun mejila nigba ti àwon akonileru fulani ko ohun, ìdíle rè àti àwon ara abúlé rè ni March 1821 ti wón si ta wón fún àwon olowo-eru Portuguese. Ìyá rè, Afale, eni ti a padà fún ni oruko Hannah nigba ti a se itebomi fun, aburo rè okunrin, àti awon ìdíle re wa lára awon ti wón kó. O si da wipé wón pa bàbá rè. Ayemi nigba ri wón kogun ja abúlé rè tabi léyìn ìgbà díè ti isile náà se.
Kòlómbìà
Jeografi
Kolombia wa ni ibi ti an pe ni Oruka Ina Pasifiki, ibi ileaye to ni opo iminle ati okeileru, o tun ni awon oke Andes.
Samuel Ajayi Crowther
Ìdílé rè
Àwon British fofinde ikonileru gba okun Atlantic ni odún 180u, won si fi àwon omo ogun ojú omi won mu kí òfin náà wa sí imúse. Ni igbayen, orílè-èdè Spain àti Portugal si fi àyè gba kíkó ni lérú lo sí orílè-èdè Amerika. Ki okò ojú-omi náà to fi etí odò sílè lo sí orílè-èdè Amerika, àwon omo ologun odo ti Britain wo okò náà pèlú won, labé ase Captain Henry Leeke. Won tun àwon eru náà kalè, won si ko Ajayi àti ìdíle rè lo si Sierra Leone, nibi ti awon olori ibè ti fi wón si ìbi ti won o bugbe sí.
Kòlómbìà
Igba Isaaju-Kolombia
Nibi odun 10,000 kJ, awon awujo ode ati akoeran wa nitosi ii ti Bogotá wa loni (ni "El Abra" ati "Tequendama") ti won sowo pelu ara won ati awon awujo miran ni Afonifoji Odo Magdalena Valley. Bere ni egberundun akoko kJ, awon adipo awon omo Amerindia sedagbasoke sistemu oloselu to n je "cacicazgo" pelu opo agba bi piramidi, eyun latoke wa sisale ti awon olori re unje "cacique". Ninu Kolombia awon asa meji pelu sistemu cacicazgo lilojujulo ni awon Tayrona ni Agbegbe Karibeani, ati awon Muiska nibi awon ileoke layika Bogotá, awon mejeji ti won je ti ebi ede Chibcha. Awon Muiska ni won je gbigba bi awon ti won ni sistemu oloselu adagbasoke julo ni Guuusu Amerika leyin awon Inka.
Igbominira lowo Spein
Leyin ibori Kolombia lowo awon ara Spein ati igba pipe imunisin lowo won, opo egbe arinkankan lodide lati gba idawa tabi ilominira patapata agbegbe orile-ede. Opo ni awon wonyi ni awon ara Spein fi jagidijagan ko nile, be sini awon miran ninu won ko ni agbara to lati mu iyipada wa. Egbe arinkankan fun ilominira to gbeyin bere arin 1810, leyin igba ti Saint Domingue (Haiti loni) gba ilominira ni 1804. Eyi fu itileyin gidi fun awon to solori ijidide ni Kolombia, eyun Simón Bolívar ati Francisco de Paula Santander. Bolívar di Aare akoko orile-ede Kolombia alominira leyin ijabori ni ijaogun Boyacá, leyin ti Bolívar fipo yi sile, Santander to je igbakeji re di Aare ikeji orile-ede Kolombia. Ijidide yi pari layorisirere ni 1819, nigbati Ibasorun ile Grenada Tuntun bo si owo Orile-ede Olominira Kolombia ti a sese dasile ngbana bi isokan Ekuador, Kolombia ati Venezuela. Panama nigbana je apa ile Kolombia.
Awon ipin amojuto
Kolombia je pipin si awon 32 ipinpa 32 ati agbegbe oluilu kan, ti won mu bi ipinpa kan (Bogotá na tun je oluilu fun ipinpa Cundinamarca). Awon ipinpa na tun je pinpinlabe si awon munisipal, ikokan won to ni ibujoko munisipal, bakanna awon munisipal tun je pipinsabe si corregimientos. Ipinpa kokan ni ijoba ibile pelu gomina ati ile-igbimo asofin ti won n je didiboyan tara si igba odun merin. Munispal kookan ni baale ati igbimo, be sini corregimiento kookan ni corregidor, tabi olori ibile.
Lapapo mo oluilu, awon ilu miran na tun wa ti pe ni agbegbe, nitori ini pataki ti won ni. Awon wonyi ni Barranquilla, Cartagena, Santa Marta, Cúcuta, Popayán, Bucaramanga, Tunja, Turbo, Buenaventura ati Tumaco. Awon apaipin ni ipinabe ibile amojuto, nibi ti awon ilu ni awon olugbe to tobi ti won si wa nitosi ara won (fun apere ni Antioquia ati Cundinamarca). Nibi to ba je pe aon olugbe kere sugbon won ni isoro abo (fun apere Amazonas, Vaupés ati Vichada), ipin amojuto pataki je lilo, bi "apaipin corregimientos", to je adapo ilu ati corregimiento.
E te klik sori apaipin kan lori maapu lati losi ayoka re.
Oro okere
thumb|right|[[President of Colombia Álvaro Uribe being presented with the Presidential Medal of Freedom by former President of the United States George W. Bush.]]
Awon oro okere ile Kolombia je latowo Aare ile Kolombia won si unje kikoso latowo Alakoso Oro Okere. Colombia ni awon iranlose diplomati ni gbogbo orile-ede be sini o je sisoju ninu awon agbajo alakopapupo ni awon ibudo yi:
Kolombia je omo egbe Agbajo awon Orile-ede Andes ati Isokan awon Orile-ede Guusu Amerika.
Awon ara Kolombia gbodo gba visa olubewo fun awon orile-ede 180 lati lo si be and do not need tourist visa for 15 countries.
Julián Castro
'''"' je Aare ile Venezuela tele.
George Berkeley
George Berkeley
ISO 5218
je opagun kariaye.
Prajadhipok
Phra Bat Somdet Phra Poramintharamaha Prajadhipok Phra Pok Klao Chao Yu Hua (พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปกฯ พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว), tabi Rama VII (8 November 1893-30 May 1941) je Oba ile Thailand tele.
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm
je orin oriki orile-ede
Àsìá ilẹ̀ Tufalu
thumb|right je asia orile-ede.
Ananda Mahidol
Ananda Mahidol je Oba ile Thailand tele.
Maamme
je orin oriki orile-ede
Olókukù ti Òkukù
Olokuku
OLÓKUKÙ TI ÒKUKÙ
–OBA ABÍÓYÈ OLÚRÓNKÉ TI LÁTI OWÓ RÁFÁTÙ OYÈTÓÚN –ILÉ OLÓKUKÙ
Olúrónké Abíóyè sèsó ará ìbá làlúké
Olúrónké omo orunkunkun tí n jé ó sán ngbáa
Àkànní eníjà mo tòsín mo mú raso
Mo tà kòrò mo sìn sosìn sòrò loyè
Èmí wá teléfe rà kókó
Mo mú rerú were sókun
Omo Olúrónké Àbìrókò gogongo nínú oko
Babaà mi Abìrókò kò ní yòyòyò
Ilẹ̀-Ọba Ilẹ̀gẹ̀ẹ́sì
Ile-oba Ilegeesi wa lati odun 927 de 1707.
Olókukù ti Òkukù
OLÓKUKÙ TI ÒKUKÙ
Elékùlé à á pàdé
Olúrónké abilé kere níwájú ebu
Ibájáde ò tún nlé
Abìrìn aso jèntièlè
Elékùlé ànpàdé omo ‘Mówálé
Abilé kere níwájú ebu
Ìsájáde ò tán n lé omo Olúrónké
Abí bó bá máso dúdú a mú pupa
A fèyí wìnìwìnì bora sùn
Ará odò kòsi
Ará odò kòbìnìyàn
Mo tólá bí eni tóyin énu
Eníjá mo tàsín mo mú raso
Mo tà kòrò mo sín sosìn sorà loyè
Èmí wá telébe rà kókó
Mo teja n lá mo mú rerú were
Wón bú mi lárùpè nìjàbé osólú
Éràn oyè mo délé mo su kún sí baba wa
Ìsèsó ará ìbálà lúké
Mo wá délé mo súré telé
N ó rè bá gògo lómo àgògo mi sòsò layè mokò lotìn
Eni ó kìjàsé tí ò kiwi
Eríja mo tàsín mo mú rase
Mo tà kòrò yofà loyè
Èmi teléèbé ràkókó
Mo teja nlá mo mú rerú were lóko
Òtònpòrò mí yodà loyè
Obukun wá n bá mí relé ìbálàmoko
Omo alárá ti n gesín mawo
Eèkí eríjà mo tàsín mo mú raso
Mo ta kóró mo sìn sosìn sorà loyè
Igi mélòó ní sowó níran babà re
Áwé wón n sowó àràbà kàn mà soyùn
Nípópó oníjàbé mo ró o
Áwé n sowó o
Àràbà mà soyùn nípópó oníjàbé mo ró o
Ìsèsó alárá mi won ò ní jewe
Mo loòràn òwè jálè nìlàkùn
N ò jé polódòó yò símo
Omi kúnkún tí n yayaba lénu
Ìsèsó ará odò kòbini
Ìsèsó ará odò kòbìyàn
Njó àwéré wón n sòwón lòwó n nú ilé wa
Owó wá sun gbeere wa sì tiè lòtìn
Eéràn oyè mo teja dúdú mo mú rerú were
Mo tà kòrò mo sìn sosìn sorà loyè
Àwé wón sowó o
Àràbà kán mà soyùn
Áwé sowó ará ìbálàmoko
E bá n kárelé ará ìbálàlúké
E bá n kárélé omo omifunfun tí n yayaba lénu
Ìsèsú tí mo kówè n ò kójó tí mo wá kójó tán tíjó n yo mí lénu
Omo Olúrónké omo Òtínkànle
Omo Mádòlótìn
Ó wá gbòtìn kan kan kan
Ìsèsú ará odò orò
Ará odò mòtòlénú bí eni tóyin émi
Pí tí wón kése sùbú Oba
Babà mi àlà agemo òjó gèlè àsò
Olúrónké Obá ni bó di gíga ó ga
Omo kòga ò bèrè lòkùnrìn kún
Omo arógangan gún kèsewà nìyá tó bí mi lómo
Ìsèsú ará odò mòtólárí o
Aásìn-n nì won ò gbe nílé Oba gòdògògò won ò dé n léràn-án sè
Ebúkú wá n sé síin lénu
Àbálàlúké omo arunkunkun tí wón n jósán agbáa
E bá n kárelé ará ìbálàwóko
Omoalárá tí n gesín mawo
Omo alias eníwèé òye