cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mahmud Hasan Deobandi
Ìrìn Khilafat
Hasan jẹ́ ìwúrí fún àwọn onímọ̀ ilé-ẹ̀kọ́ ẹ̀sìn Deoband láti dara pọ̀ mọ́ ìrìn Khilafat náà. Ó ṣe òfin ẹ̀sìn láti yẹra fún àwọn ọjà Òyìnbó; tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ Muhammadan Anglo-Oriental College máa ń ṣètò. Nínú òfin rẹ̀, ó gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ níyànjú láti yẹra fún ṣíṣe àtìlẹ́yìn fún ìjọba lọ́nàkọnà, kí wọ́n yẹra fún àwọn ilé-ìwé àti ilé-ẹ̀kọ́ gíga tí ìjọba ń kówó lé, kí wọ́n sì yẹra fún àwọn iṣẹ́ ìjọba. Lẹ́yìn òfin rẹ̀ yìí, ọ̀pọ̀ akẹ́kọ̀ọ́ ni wọ́n kúrò ní ilé-ẹ̀kọ́ náà. Òfin yìí ṣe àtìlẹ́yìn Non-cooperation movement. Hasan wá rin ìrìn-àjò lọ sí Allahabad, Fatehpur, Ghazipur, Faizabad, Lucknow àti Moradabad, ó sì tọ́ àwọn Mùsùlùmí sọ́nà ní àtìlẹ́yìn àwọn ìrìn náà.
Jamia Millia Islamia
Wọ́n ní kí Hasan darí ayẹyẹ ìpìlẹ̀ Jamia Millia Islamia, tí wọ́n mọ̀ sí National Muslim University ní àkókò náà. Olùdásílẹ̀ Yunifásítì yìí ni Hasan pẹ̀lú Muhammad Ali Jauhar àti Hakim Ajmal Khan, tí ìwúrí wọn jẹ́ àwọn ìbéèrè àwọn akẹ́kọ̀ọ́ Aligarh Muslim University (AMU) tí wọ́n ní ìjákulẹ̀ pẹ̀lú àwọn ìyàtọ̀ iṣẹ́ àwọn Òyìnbó AMU, tí wọ́n sì fẹ́ Yunifásítì tuntun. Àwọn ìránṣẹ́ Hasan, síbẹ̀síbẹ̀, gbà á níyànjú láti má gba ohun tí wọ́n fi lọ̀ ọ́ yìí nítorí ó ti ń ní àìlera, ó sì ti ń rẹ̀ ẹ́ látàrí àsìkò rẹ̀ ní àtìmọ́lé ní Malta. Hasan sọ, ní ìdáhùn sí àwọn ẹ̀rù wọn, "Tí jíjẹ Ààrẹ mi bá dùn àwọn Òyìnbó, nígbà náà ni màá kópa nínú ayẹyẹ yìí dájúdájú." Wọ́n gbé e wá sí ibùdókọ̀ ọkọ ojú-irin ní Deoband nínú palanquin, láti ibi tí ó ti rin ìrìn-àjò lọ sí Aligarh.
Hasan ò rí ohunkóhun kọ, ó sì rán akẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ Shabbir Ahmad Usmani láti ṣètò ọ̀rọ̀ Ààrẹ rẹ̀. Lẹ́yìn náà ni ó ṣe àwọn àtúnṣe àti àtúntò sí ọ̀rọ̀ tí wọ́n pèsè sílẹ̀, ó sì tẹ̀ ẹ́ jáde. Ní ọjọ́ 29, oṣù kẹwàá 1920, Usmani sì ka ọ̀rọ̀ yìí síta ní ayẹyẹ ìfilélẹ̀ Yunifásítì náà, lẹ́yìn tí Hasan fi òkuta ìpìlẹ̀ Jamia Millia Islamia lélẹ̀. Hasan sọ nínú ọ̀rọ̀ náà pé "àwọn ènìyàn tí wọ́n ní ìmọ̀ láàárín yín mọ̀ dájú pé àwọn olórí àti aṣáájú mi ò pa àṣẹ àìgbàgbọ́ lórí kíkọ́ èdè àjèjì àbí níní ẹ̀kọ́ sáyẹ́ǹsì àwọn ìran mìíràn. Bẹ́ẹ̀ni, wọ́n sọ ọ́ pé ipa ìkẹyìn ẹ̀kọ́ èdè Gẹ̀ẹ́sì ni pé àwọn tí wọ́n ń wá a yálà máa ń kun ara wọn nínú ti Kìrìtẹ̀ẹ́nì àbí kí wọ́n yọ ẹ̀sìn wọn tàbí àwọn ìdàkejì ẹ̀sìn jálẹ̀ àfojúdi àìgbàgbọ́ wọn, àbí kí wọ́n sin ìjọba wọn lọ́wọ́lọ́wọ́; nígbà náà ó dára láti wà nípò àìmọ̀ kàkà kí ènìyàn lọ fún irú ẹ̀kọ́ bẹ́ẹ̀." Ó gbà pẹ̀lú Mahatma Gandhi tí ó sọ pé, "ẹ̀kọ́ gíga àwọn ilé-ẹ̀kọ́ yìí mọ́ bí i wàrà, ṣùgbọ́n tí wọ́n pò pọ̀ pẹ̀lú ìwọ̀nba májèlé díẹ̀" tí wọ́n sì kà sí Muslim National University, gẹ́gẹ́ bí i asẹ́ tí yóò ya májèlé yìí kúrò nínú ẹ̀kọ́.
Jamiat Ulema-e-Hind
Hasan jẹ́ adarí lórí ìpàdé gbogboogbò kejì àwọn Jamiat Ulema-e-Hind, tí ó wáyé ní oṣù kọkànlá 1920 ní Delhi. Wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ àwọn Jamiat, ipò tí kò ti lè ṣiṣẹ́ nítorí ikú rẹ̀ lẹ́yìn ọjọ́ díẹ̀ [ní ọjọ́ 30 oṣù kọkànlá ]. Wọ́n ṣe ìpàdé gbogboogbò yìí fún ọjọ́ mẹ́ta bẹ̀rẹ̀ láti ọjọ́ 19, oṣù kọkànlá, àti akẹ́kọ̀ọ́ Hasan, Shabbir Ahmad Usmani sì ka ọ̀rọ̀ Ààrẹ rẹ̀ síta. Hasan jà fún ìrẹ́pọ̀ Hindu-Muslim-Sikh, ó sì sọ pé, tí àwọn ẹlẹ́ṣin Hindu àti àwọn Mùsùlùmí bá sowọ́pọ̀, gbígba òmìnira ò lè le. Àpérò ìkẹyìn tí Hasan lọ nìyìí.
Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀
Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ Hasan jẹ́ òǹkà ní ìlọ́po ẹgbẹ̀rún. Lára àwọn akẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ gbòógì ni Anwar Shah Kashmiri, Asghar Hussain Deobandi, Ashraf Ali Thanwi, Husain Ahmad Madani, Izaz Ali Amrohi, Kifayatullah Dihlawi, Manazir Ahsan Gilani, Muhammad Mian Mansoor Ansari, Muhammad Shafi Deobandi, Sanaullah Amritsari, Shabbir Ahmad Usmani, Syed Fakhruddin Ahmad, Ubaidullah Sindhi àti Uzair Gul Peshawari. Ebrahim Moosa sọ pé "àwọn ọ̀wọ́ akẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ tí ó dára padà di mímọ̀ nínú ẹ̀ka madrasa, wọ́n sì ṣe àfikún sí ìgbé ayé àwùjọ ní apá Gúúsù Asia ní àwọn pápá tí ó fẹjú bí i ẹ̀kọ́ ẹ̀sìn, ìṣèlú àti kíkọ́ ilé-ẹ̀kọ́."
Ṣíṣe ìtumọ̀ Kùránì
Hasan kọ ìtumọ̀ Kùránì ní Urdu ní ìfẹ̀gbẹ́kẹ̀gbẹ́ pẹ̀lú ti ìpìlẹ̀. Lẹ́yìn náà ni ó bẹ̀rẹ̀ sí ṣe àlàyé ìtumọ̀ yìí pẹ̀lú àwọn àkọsílẹ̀ àlàyé, bí ó ṣe jẹ́ ó ṣẹ̀ parí orí kẹrin An-Nisa, nígbà tí ó kú ní 1920. Akẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀, Shabbir Ahmad Usmani ni ó parí Iṣẹ́ ìtúpalẹ̀ kíkún yìí, wọ́n sì tẹ̀ ẹ́ jáde gẹ́gẹ́ bí i Tafsir-e-Usmāni. Lẹ́yìn èyí ní àwọn ọ̀wọ́ onímọ̀ kan tú u sí èdè Persia, Mohammed Zahir Shah ni ó gbé iṣẹ́ fún wọn, ọba tí ó jẹ kẹ́yìn ní Afghanistan.
Al-Abwāb wa Al-Tarājim li al-Bukhāri
Hasan jẹ́ olùkọ́ Sahih Bukhari ní Darul Uloom Deoband fún ìgbà pípẹ́ àti pé, nígbà tí ó wà ní ẹ̀wọ̀n ní Malta, ó bẹ̀rẹ̀ sí kọ iṣẹ́ tí ń ṣàlàyé àwọn àkọ́lé orí rẹ̀. Nínú ẹ̀kọ́ hàdíítì, pípín àkọ́lé orí nínú àṣàyàn iṣẹ́ jẹ́ ohun tí wọ́n rí bí i sáyẹ́ǹsì tí ó yàtọ̀. Hasan bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ pẹ̀lú òfin aléélẹ̀ márùndínlógún lórí orí ọ̀rọ̀ náà, lẹ́yìn náà ni ó sọ̀rọ̀ lórí àwọn ìṣe láti inú orí náà lórí ìfihàn àti ṣiṣẹ́ lórí orí tí ó wà fún ìmọ̀ lábọ̀. Wọ́n sọ iṣẹ́ náà ní al-abwāb wa al-tarājim li al-Bukhāri, ó sì jẹ́ ojú ewé 52.
Adilla-e-Kāmilah
Bí ìrìn Ahl-i Hadith ṣe ń gbòòrò sí i ni India ni wọ́n ṣe bẹ̀rẹ̀ sí béèrè àṣẹ Hanafi school of thought. Onímọ̀ Ahl-i Hadith Muhammad Hussain Batalvi ṣe àkójọpọ̀ ìbéèrè mẹ́wàá, ó sì ṣe ìkéde ìpè ìjà pẹ̀lú ẹ̀bùn fún àwọn tó bá ní ìdáhùn, pẹ̀lú rupees mẹ́wàá lórí ìbéèrè kọ̀ọ̀kan. Wọ́n tẹ èyí jáde láti Amritsar, wọ́n sì fi ránṣẹ́ lọ sí Darul Uloom Deoband. Ìṣe Deoband ni láti yẹra fún àwọn ọ̀rọ̀ náà tí ó ń pín àwùjọ Mùsùlùmí, ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn Ahl-i Hadith fi ipá mú ọ̀rọ̀ náà. Bákan náà, Hasan, ní ìbéèrè olùkọ́ rẹ̀ Nanautawi, ní ìdáhùn béèrè àwọn ìbéèrè kan ní ọ̀nà ìwé, Adilla-e-Kāmilah, ní ìlérí pé, "tí ẹ bá dáhùn àwọn ìbéèrè wọ̀nyìí, a máa fún un yín ní ogún rupees lórí ìbéèrè kọ̀ọ̀kan."
Ahsan al-Qirā
Hasan ti sọ̀rọ̀ lóri níní ìrun àdúrà ọjọ́-ẹtì ní àwọn abúlé àti ìletò nínú ìwé yìí. Syed Nazeer Husain tí gbé ọ̀rọ̀ yìí dìde, ó sì ti ṣe àtẹ̀jáde àkọsílẹ̀ ẹ̀sìn tí ó sọ pé kò sí ìsọnípàtó ibikíbi [fún àwọn àdúrà ọjọ́ Etì]. Ó sọ pé, níbikíbi tí ó kéré jù ènìyàn méjì bá ti péjọ, àwọn àdúrà ọjọ́ Etì ti ṣe pàtàkì. Amòfin àti onímọ̀ Hanafi, Rashid Ahmad Gangohi, kọ fatwa ó lé ní ojú ewé mẹ́rìnlá ní ìdáhùn, tí ó pè ní Awthaq al-'Urā láti ojú ìwòye Hanafi school of thought.
Iṣẹ́ Gangohi gba àtúpalẹ̀ lámèyítọ́ láti ọ̀dọ̀ àwọn onímọ̀ Ahl-i Hadith; púpọ̀ èyí tí àbájáde wọ́n jẹ́ àwọn àríyànjiyàn kan náà. Akẹ́kọ̀ọ́ Gangohi, Mahmud Hasan rò ó pé èdè inú àwọn iṣẹ́ wọ̀nyìí jẹ́ ti àfojúdi, ó sì kọ ìwé tí ó gùn, tí wọ́n pè ní Ahsan al-Qirā fī Tawzīḥ Awthaq al-'Urā, ní ìdáhùn.
Al-Jahd al-Muqill
Shah Ismail Dehlvi àti àwọn ẹmẹ̀wà rẹ tí wọ́n ṣiṣẹ́ lórí àtúntò àwọn Mùsùlùmí láti Bidʻah (àwọn àrà ẹ̀sìn tuntun), gba ìbẹnu-àtẹ́-lù ńlá láti ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn tí wọ́n ní àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn àrà tuntun wọ̀nyìí. Wọ́n fi ẹ̀sùn ìsọ̀rọ̀ òdì sí ẹ̀sìn Dehlvi, wọ́n sì yọ ọ́ kúrò nínú Ìsìláàmù. Bákan náà, onímọ̀ Ìsìláàmù Ahmad Hasan Kanpuri, kọ Tanzih al-Raḥmān, inú èyí tí ó ti dárúkọ Dehlvi láti jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ agbẹ́sìnlérí Muʿtazila. Mahmud Hasan, ní ìdáhùn, kọ Al-Jahd al-Muqill fī Tanzīhi al-Mu'izzi wa al-muzill, ní ìpele méjì. Ìwé náà sọ̀rọ̀ lórí àwọn àwọn ìṣesí àti àbùdá Allah pẹ̀lú àwọn kókó ọ̀rọ̀ Ilm al-Kalam, ní títẹ̀lé ìsọ̀rọ̀sí àsọyé Al-Taftazani, Sharah Aqā'id-e-Nasafi, lórí ìgbàgbọ́ al-Nasafi. Hasan ti dáhùn sí àwọn ẹ̀sùn tí wọ́n fi kan Shah Ismail Dehlvi àti àwọn onímọ̀ mìíràn bẹ́ẹ̀, pẹ̀lú lílo Ilm al-Kalam.
Tas'hīh Abu Dawūd
Wọ́n ṣe ìpamọ́ àwọn ìwé àfọwọ́kọ tó wà ní àkọsílẹ̀ ní yàrá ìkàwé ìran Ìsìláàmù, pẹ̀lú ọ̀pọ̀ rẹ̀ tí wọ́n dìmú ní Mecca àti Medina. Onímọ̀ India, Ahmad Ali Saharanpuri ṣe ẹ̀dà àwọn ìwé àfọwọ́kọ náà tí ó wà ní Mecca, ó sì kà wọ́n lẹ́yìn náà pẹ̀lú Shah Muhammad Ishaq. Nígbà tí ó padà sí India, ó bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe àtẹ̀jáde àwọn ẹ̀dá àtúnṣe àtẹ̀jáde àfọwọ́kọ àwọn hadith wọ̀nyìí láti ilé iṣẹ́ atẹ̀wé rẹ̀. Akẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ Muhammad Qasim Nanautawi tẹ̀síwájú lórí ìṣe ṣíṣe ẹ̀dá àwọn ìwé àfọwọ́kọ hàdíítì títí tí gbogbo ìwé náà fi di títẹ̀jáde ní India.
Lẹ́yìn náà, ìdí wà láti ṣe àtúnṣe ẹ̀dà Sunan Abu Dawud, ọ̀kan lára àwọn ìwé mẹ́fà pàtàkì jùlọ hadith. Àmọ́ ṣá, àwọn àtúnṣe tí wọ́n tẹ̀ jáde àti àkọsílẹ̀ ìwé àfọwọ́kọ tó ṣáájú yàtọ̀ gedegbe sí ara wọn. Hasan, fún ìdí yìí gba gbogbo ìwé àfọwọ́kọ tí ó wà nílẹ̀, ó ṣe àtúnṣe àwọn ọ̀rọ̀ náà, ó sì ṣe àtẹ̀jáde àtúnṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ní ọ̀nà ìwé. Àwọn wọ̀nyìí ni wọ́n tẹ̀ jáde ní 1900 láti ilé-iṣẹ́ atẹ̀wé Mujtabai ní Delhi.
Ikú àti Ẹ̀yin rẹ̀
thumb|The Maulana Mahmud Hasan gate of [[Jamia Millia Islamia.]] Ní ọjọ́ 30, oṣù kẹwàá 1920, ọjọ́ kan lẹ́yìn ìpìlẹ̀ Jamia Millia Islamia ní Aligarh, Hasan rin ìrìn àjò lọ sí Delhi ní ìbéèrè Mukhtar Ahmad Ansari. Ọjọ́ púpọ̀ lẹ́yìn náà, ìlera rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í dínkù, ó sì gba ìtọ́jú láti ọwọ́ Ansari ní ilé rẹ̀ ní Daryaganj. Ó kú ní ọjọ́ 30, oṣù kọkànlá, 1920 ní Delhi. Bí wọ́n ṣe kéde ìròyìn ikú rẹ̀, àwọn Hindu àti àwọn Mùsùlùmí ti àwọn ilé ìtajà wọn, wọ́n sì péjọ síta ilé Ansari láti ṣe ìjúbà sí Hasan. Ansari wá béèrè lọ́wọ́ arákùnrin Hasan, Hakeem Muhammad Hasan tí ó bá fẹ́ kí wọ́n sin Mahmud Hasan sí Delhi pẹ̀lú ìpèsè ètò sí ilẹ̀ ìsìnkú Mehdiyan, tàbí tí ó bá fẹ́ láti sin ín sí Deoband pẹ̀lú ìpèsè ètò fún gbígbé òkú náà lọ. Wọ́n pinnu láti sin ín sí Deoband nítorí ìfẹ́ rẹ̀ pé kí wọ́n sin ín sí ìtòsí sàárè olùkọ́ rẹ̀ Muhammad Qasim Nanautawi. Wọ́n gba àwọn àdúrà ìsìnkú rẹ̀ ní ọ̀pọ̀ ìgbà. Àwọn ará Delhi ṣe àwọn àdúrà náà ní ìta ilé Ansari, àti lẹ́yìn náà wọ́n gbé òkú náà lọ sí Deoband. Bí wọ́n ṣe dé ibùdókọ̀ ọkọ̀ ojú-irin Delhi, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn péjọ, wọ́n sì ṣe àdúrà ìsìnkú. Bákan náà, wọ́n ṣe àdúrà ní ibùdókọ̀ ọkọ ojú-irin Meerut  àti ibùdókọ̀ ọkọ̀ ojú-irin Meerut Cantt. Àdúrà ìsìnkú rẹ̀ karùn-ún àti ìkẹyìn ni àbúrò rẹ̀ Hakeem Muhammad Hasan darí, wọ́n sì sin ín sí ilẹ̀ ìsìnkú Qasmi.
Mahmud Hasan ti ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀yẹ. Ashraf Ali Thanwi pè é ní "Shaykh al'-'Ālam" (Olórí ayé). Thanwi sọ pé, "Ní òye tiwa, òun ni olórí India, Sindh, àwọn Arab àti àwọn Ajam". Wọ́n sọ ilé-ẹ̀kọ́ ìwòsàn ní Saharanpur ní Shaikh-Ul-Hind Maulana Mahmood Hasan Medical College lẹ́yìn rẹ̀. Ní oṣù kìíní 2013, Ààrẹ India, Pranab Mukherjee ṣe àgbéjáde ontẹ̀ ìfìwéránṣẹ́ lórí Silk Letter Movement Hassan ní ìrántí.
Faith Ikidi
Faith Ikidi jẹ obinrin agbabọọlu ilẹ Naigiria ti a bini 28, óṣu febuary ni ọdun 1987 si ilu Port Hacourt. Arabinrin naa jẹ Defender fun Super Falcons ilẹ Naigiria ati Piteà IF ni Sweden.
Ìdíje Wimbledon
Ìdíje Wimbledon, tabi lasan bi Wimbledon, ni idije tennis to pejulo lagbaye, ti o je gbigba lotowo awon op eniyan bi eyi to darajulo. O un waye lodoodun ni All England Club ni adugbo Wimbledon ni London lati 1877. O je ikan ninu awon idije tenis Grand Slam merin, awon meta yioku ni Open Australia, Open Fransi ati Open Amerika. Wimbledon ni idije ninla to si unje gbigba lori papa koriko, papa re lati ibere, eyi lo fa oruko lawn tennis wa.
Shirin Ebadi
je eni to gba Ebun Nobel Alafia
134 Sophrosyne
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Harold Ford, Sr.
je oloselu ara Amerika ati Asoju ni Ile Asoju Amerika tele. Omo odun marunlelogorin (75years). ojo ibi re ni ogun jo, osu karun odun 1945 (20th May, 1945). Iyawo re ni Dorothy Bowles Ford, (1969-1999), leyin naa Michelle Roberts. omo re ni Harold Ford Jr. Awon obi re ni Vera Ford ati Jackson Ford. Awon omo iya re ni John Ford ati Ophelia Ford. O lo ile eko giga ni Tennesseee Unifasiti ni Nashville ni (1967), ni M.B.A ni 1982 lati Howard Unifasiti. Omo egbe demokratiki to bori Dan Kuykyendall ni 1974.
26119 Duden
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
41450 Medkeff
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
1112 Polonia
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
19578 Kirkdouglas
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(4738) 1985 RZ4
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9492 Veltman
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
17102 Begzhigitova
jẹ́ pálánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
8470 Dudinskaya
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Shola Allyson
Ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí-ayé rẹ̀ àti ìrìn-àjò ẹ̀kọ́ rẹ̀
Won bi Shola Allyson ni ilu Ikorodu, ni ipinle Eko ni ibere odun 1970. O lo si ile-iwe alakoobere Anglican, ti ilu Ikorodu, leyin eyi ni o te siwaju ni ile-iwe Girama Shams-el-deen, ni ilu Ikorod fun ipele eko eleekeji. Leyin eyi ni o lo si ile-iwe Gbogbonise  ti ijoba  (Technical College) ni Agidingbi Ikeja, ni bi ti o ti ko nipa imo okowo  (Business Studies) ti o si gba iwe eri  (NBTE).
Ni odun 1997, o wo ile-iwe Polytechnic, Ibadan ti o si ko nipa imo Ayinike Orin (Music Technology), ti o da lori bi a se n lo ohun ninu orin. Ibe ni o ti ni iwe eri (HND) Higher National Diploma pelu ipo ti o ga julo.
Ìgbòkègbòdò iṣẹ́ rẹ̀
Arabinrin Shola Allyson bere igboke-gbodo ise orin re ni opin odun 1980s, nigba ti o wa ni omo odun Metala (13 yrs). Leyin eyi ni o di elegbe to yanranti leyin awon olorin ilu-mooka bi: Yinka Ayefele, Gbenga Adeboye, Wasiu Alabi (Pasuma), Akande Abass (Obesere) ati olorin rege (Daddy Showkey). Iwonba afani ti o ri lati se awo orin tire akoko jade iyen "Eji Owuro" waye nigba ti o pade orakunrin kan ti o mu iwe eto ere ori-itage kan dani ninu oko akero, ti okunrin naa si ba Sola takuroso lori ere nise ori-itage ti won sese se laseyori ti akole re n je "Orekelewa" (You at a distance). Bayi ni okunrin naa se pe Sola Allyson lati wa korin fun ere naa, ti orin re si sokunfa bi won se yi akole ere naa pada si "Eji Owuro" (The morning Dew). Nigba ti sinima  Eji Owuro jade tan, ile ise ti o ya aworan sinima naa pinu lati gbe awo orin jade pelu akole sinima yii iye "Eji Owuro". Aseyori nla gbaa ni awo orin yii je fun ile ise ati olorin funra re "Shola Allyson" ti o si so Sola di ilu-mooka olorin ni awujo awon korin korin.
Ìgbésí-ayé rẹ̀
Shola Allyson se igbeyawo ninu osu Erena, odun 2003 (March 2003). O pade olowo ori re arakunrin, Toyin Obaniyi ninuy egbe akorin ijo won. Won si bi awon omo meta fura won: Ayobami, Mopelola and Obafunmiwo.
Awon Itoka si
[Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá]]
2006 Polonskaya
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ètè
Ètè ni èyà ara tí ó jẹ́ àbáwọlé sí ẹnu ọmọnìyàn àti Ẹranko tí fara hàn gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára ẹ̀yà ara tí ó mú kí orí ó pé níye. Ètè tún jẹ́ ọ̀kan lára ẹ̀yà ara tí ó ma ń lọ sókè, sílẹ̀, sọ́tùn ún àti ósì yálṣ nígbà tí a bá ń jẹun, mumi, tàbí tàbí sọ̀rọ̀.
4865 Sor
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Coco Vandeweghe
Coco Vandeweghe (ojoibi December 6, 1991) je agba tenis ara Amerika.
Grace O'Malley
Gráinne O'Malley ( pípè rẹ̀ ní èdè Irish: [ɡɾˠaːn̠ʲə] 'Grawn-ya') ( – c. 1603), tí wọ́n sì mò sí Grace O'Malley (Gráinne Ní Mháille, ), jẹ́ olórí ìjọba Ó Máille tí ìwọ̀-oòrùn Ireland, àti ọmọ Eóghan Dubhdara Ó Máille.
Lẹ́yìn ìgbà tí bàbá rẹ̀ kú, ó bẹ̀rẹ̀ sí ní máa ṣàkóso àwọn ilẹ̀ àti òkun, bí ó tilẹ̀ jẹ́pé ó ní ẹ̀gbọ́n ọkùnrin Dónal an Phíopa Ó Máille. Ìgbéyàwó tó ní pẹ̀lú Dónal an Chogaidh (Donal "of the war") Ó Flaithbheartaigh mú ọlá àti ipa ńlá bá a, ó ní ẹgbẹ̀rún màálù àti ẹṣin. Ní ọdún 1593, tí gómìnà àwọn Gẹ̀ẹ́sì Connacht, Sir Richard Bingham kó àwọn ọmọ rè ọkùnrìn Tibbot Bourke àti Murchadh Ó Flaithbheartaigh (Murrough O'Flaherty) àti ọbàkan rẹ̀ Dónal an Phíopa lẹ́rú, O'Malley wa ọkọ̀-ojú omi lọ sí England láti gbàwọ́n sílẹ̀. Ó ṣe àfihàn ohun tó fẹ́ sí Ọbabìnrin Elizabeth I ní ilé ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ ní Greenwich Palace.
Wọ́n kò dárúkọ O'Malley nínú ìwé ọdọọdún ti àwọn Ireland, fún ìdí èyí, ìwé ìtàn nípa rẹ̀ sábà wá láti orísun àwọn Gẹ̀ẹ́sì, pàápàá jùlò ìbéèrè méjìdílógún "Articles of Interrogatory", àwọn ìbéèrè tí wọ́n kọ sí i ń orúkọ Elizabeth I. Wọ́n dárúkọ rẹ̀ nínú ìwé àwọn Gẹ̀ẹ́sì àti ìwé ìtàn mìíràn bí i rẹ̀.
António Mascarenhas Monteiro
António Mascarenhas Monteiro je Aare ile Cape Verde tele.
Grace O'Malley
Nínú àwọn ìtàn àwọn Ireland, Gráinne Mhaol ní wọ́n mọ̀ ọ́ sí tí ó sì jẹ́ aboni ní sẹ́ńtúrì kẹrìndílógún nínú ìtàn Ireland. Orúkọ rẹ̀ jáde nínú àwọn ìwé ìtan àwọn Gẹ̀ẹ́sì lóríṣiríṣi ọ̀nà, èyí tí Gráinne O'Maly, Graney O'Mally, Granny ni Maille, Grany O'Mally, Grayn Ny Mayle, Grane ne Male, Grainy O'Maly, àti Granee O'Maillie wà nínú rẹ̀, wọ́n kìí sábà pè ní Grace O'Malley. "The Pirate Queen" ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹ̀yà máa ń pè é
Mohamed ElBaradei
Mohamed ElBaradei je eni to gba Ebun Nobel Alafia
19704 Medlock
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
20469 Dudleymoore
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
100 Hekate
100 Hekate jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(6265) 1985 TW3
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2983 Poltava
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
19775 Medmondson
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Tosin Oshinowo
Tosin Oshinowo jẹ́ oníṣòwò, òṣèré, ayàwòrán-ilé orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Àwòrán ilé-ìtajà ńlá ti Maryland to yà ni ó sọ ọ́ di ìlúmọ̀ọ́ká. Akẹ́kọ̀ọ́ gboyè ilé-ìwé Kingston College, ìlú London ni Tosin. Ó sì tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ni Bartlett School of Architecture. Ọ̀pọ̀ iṣẹ́ ni Tosin ti ṣe ni ilẹ̀ yìí àti ní òkè-òkun ni ọdún 2012.
Ní ọdún 2012, Tosin dá ilé-isẹ́ rẹ̀ CmDesign Atelier sílẹ̀. Bẹ́è náà ni Tosin Oshinowo jẹ aláṣẹ àti olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ Ile ila (House of Lines). Ní ọdún 2019, Oshinowo jẹyọ nínú ìwé orúkọ Polaris Visual Collaborative ṣe.
Ìfẹ́ Tosin sí ìyàwònrán-ilé kíkọ́ jẹyọ láti ara ohun ti o fẹran láti ìgbà èwe rẹ. Nínú ìfọ̀rọ̀-wáni-lẹ́nuwò pèlú Omenkaonline.com, Tosin ni àṣeyọrí òun nínú iṣẹ́ yíya àwòrán àti ìmọ̀ nípa yíya àwònrá ni ọmọ ọdún méjìlá, pẹ̀lú ìmọ̀ nípa ilé kíkọ́ ló mú òun yan iṣẹ́ ti òun n ṣe láàyò.
Iṣẹ́ tó yàn láàyò
Yíyàn tí Tosin yan iṣẹ́ àwòrán yíyà tí wà nínú rè láti ìgbà èwe rẹ̀. Nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan tí ó ṣe pẹ̀lú Omenkaonline.com, ó sọ ọ́ di mímọ̀ pé iṣẹ́ tí òun yàn láàyò wáyé nípa ṣíṣe àwárí ohun àtinúdá ara rẹ̀, àṣeyọrí rẹ̀ nínú isẹ́ technical drawing tí wọ́n ṣe ní ilé-ìwé girama, àti òye láti mọ̀ nípa yíya àwòrán nígbà tí ó sì kéré. Ó tún ní àǹfààní láti rí àwọn iṣẹ́ lọ́lọ́kan-ò-jọ̀kan, bíi ilé bàbá rẹ̀ tí wọ́n ń kọ́ nígbà kan.
Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ìgbáradì rẹ̀: London sí Rotterdam (2007–2009)
Ní kété tí ó parí ilé-ìwé girama, kí ó tó kúrò ní ìlú London, Tosin ṣiṣẹ́ pẹ̀lú Skidmore Owning àti Merril's LLP ní London láàárín oṣù kẹfà sí oṣụ̀ kẹwàá, ọdún 2007, lẹ́yìn náà, ó lọ sí Metropolitan Architecture ní Rotterdam láti oṣù kìíní, ọdún 2008 sí oṣụ́ kìíní, ọdún 2009, níbẹ̀ ni ó ti wà lára ọ̀wọ́-ẹléni-mẹ́fà tó ń ṣe dìsáìnì afárá kẹrin ti Mainland, tí ó yẹ kí ó ṣe ìsopọ̀ Ajah àti Ikorodu, ní Ìpínlẹ̀ Èkó.
James Cubitt Architects ní ìlú Nàìjíríà
Ní oṣù kìíní, ọdún 2009, lẹ́yìn ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tí ó gbà ní ìlú Europe àti ìgbáradì ọdún díẹ̀, Tosin padà sí ìlú Nàìjíríà, ó sì dara pọ̀ mọ́ James Cubitt Architects, níbi tí ó ti ṣiṣẹ́ lórí iṣẹ́ Nigerian Liquefied Natural Gas (NLNG) gẹ́gẹ́ bíi adarí ayàwòrán. Nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò tí ó ṣe pẹ̀lú Future Lagos' Ayo Denton, ó sọ ọ́ di mímọ̀ pé iṣẹ́ náà kọ́ òun, ó sì la ojú òun sí ìlọ́wọ́sí àwọn stakeholders nínú iṣẹ́ náà. Tosin ṣiṣẹ́ pẹ̀lú James Cubitt fún ọdún mẹ́rin. Ní kété tí ó kúrò ní James Cubitt Architects, Tosin bẹ̀rẹ̀ ilé-iṣẹ́ tirẹ̀, CmDesign Atelier (cmD+A) ní ọdún 2012, ìṣẹ̀dálè yìí ló mú àbáwáyé dìsáìnì tí wọ́n ṣe fún Maryland Mall, ní Ìpínlẹ̀ Èkó pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ mìírán ti ilé-iṣẹ́ náà ti ṣiṣé lórí.
SHO-N-TELL
Tosin Oshinowo ni olùdarí ètò Sho-n-Tell, èyí tó jẹ́ ètò alákànṣe ọlọ́dọọdún, tó máa ń fàyè sílè fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ University of Lagos, yàlá èyí tó ṣì ń kàwé lọ́wọ́ àti èyí tó ti kàwé tán, láti pín yàrá-ìyàwòrán pẹ̀lú àwọn ayàwòrán tó gbòógì. Èyí wà láti mú ìmọ̀ wọn gbòòrò si nípa ìṣínilójú sí iṣẹ́ àwọn àmọ̀dájú àárín wọn. Ètò náà wáyé láti ọdún 2009 títí wọ 2014
Ile Ila
Tosin Oshinowo ṣe ìdásílẹ̀ Ilé Ìlà (House of Lines) ní ọdún 2017, èyí tó jẹ́ ilé-iṣẹ́ tó ń rí sí ṣíṣẹ àwọn ẹ̀ṣọ́-ilé lóríṣiríṣi.
Glutamic acid
Glutamic acid (àgékúrú sí Glu tàbí E; tí ó ń kóòdù fún GAA or GAG) jẹ́ α-amino tí wọ́n ń lò lati ṣèdá àwọn protein nínú ara. Ó ní  α-amino lẹ́gbẹ́ kan (èyí tí ó ní agbára −NH3+ lábẹ́ ààyé), àti α-carboxylic acid lẹ́gbẹ́ kan (èyí tí kò ní agbára −COO− lábẹ́ ààyé), àti carboxylic acid tí ó somọ́ lẹ̀gbẹ́, tí a sì kó wọn pọ́ sí àwọn tí kò lágbára lati túká sómi (ní pH ara), aliphatic amino acid. Kò ṣe pàtàkì lára ènìyàn nítorí ara lè ṣẹ̀dá rẹ̀. Ní ìmọ̀ àrùn ọpọlọ,  carboxylate anion ti glutamate jẹ́ ohun tí ó máa ń fún  neurotransmitter lágbára lati ṣisẹ́ ìtají àwọn ètò ọpọlọ. Base tó ní hydrogen ion jẹ́ glutamate; tí radical rẹ̀ jẹ́ sì glutamyl.
Queen's college, Lagos
Queen's College, Lagos, jẹ́ ilé-ìwé gírámà Ìjọba tí ó wà fún àwọn Obìnrin nìkàn. Ilé-ìwé yìí wà ni Yàbá, ìpínlè Èkó, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ó sì ní àwọn ohun èlò ibùgbé fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Ọjọ́ kẹwàá, oṣù ọ̀wàwà, ọdún 1927, nígbà tí Nàìjíríà ṣì wà lábẹ̀ àwọn òyìnbò amúnisì ni a dá ilé-ìwé yìí sílẹ̀, ọ̀pọ̀ èèyàn sì mọ̀ ọ́ sí “ilé-ìwé àwọn Obìnrin ti King's College, Lagos”.
Glutamic acid
Ẹ̀kọ́ ẹ̀lá
ìsomọ́ ẹlẹ́gbẹ́ fún iṣẹ́ ṣiṣe carboxylic acid ní pKa tí ó jẹ́ 4.1.
Queen's college, Lagos
Nàìjíríà ní ètò ẹ̀kọ́ ọ́ 6-3-3-4. Ilé-ìwé Queen's College máa ń kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ girama ní ìpele méjì tí ó wà láàárín. Àwọn ọ̀wọ́ ọlọ́dún mẹ́fà, tàbí ìpele ọlọ́dún mẹ́fà wà; ọ̀wọ́ ọlọ́dún kọ̀ọ̀kan ní tó ẹgbẹ̀ta akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n tún pín sí ìsọ̀rí lóríṣiríṣi. Lọ́wọ́lọ́wọ́, ààyè ìyàrá-ìkàwé wọn ti dínkù sí ohun tí kò lè gbà ju akẹ́kọ̀ọ́ ogójì lọ. Ní sáà 2006/2007, àpapọ̀ akẹ́kọ̀ọ́ tí ó wà ní ilé ìwé yìí ni ọgọ́jọ-lé-ẹgbàá.
Ẹ̀méje ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní ilé ìwé yìí ti ní èsì ìdáwò tí ó tayọ àwọn elegbé rẹ̀ nínú ìdánwò àṣekágbá oní ìwé kẹwàá láti ọdún 1985 tí àjọ (WASSCE) West African Examination Council ṣe agbátẹrù rẹ̀. Fún ìdí èyí, wọ́n wà lára àwọn ilé-ìwé tó ṣe gbòógì ní orílè-èdè Nàìjíríà, àti ní ilè Áfíríkà lápapọ̀. Akọmọ̀nà ilé-ìwé Queen's College ni "Pass On The Torch". Ohun tí ó jẹ ilé-ìwé yìí lógún ni fífún obìrin àti ọmọ obìrin ní ẹ̀kọ́ tó yèporo. Àfojúsù wọn ni " produce generation of women who will excel, compete globally and contribute meaningfully to nation building" ṣíṣe ìgbéǹde àwọn obìrin tí wọn tayọ, tí wọn lè fi igagbaga lágbàáyé, tí wọ́n sì lè ṣe oun tí ó ni ìtumọ̀ ní àwùjọ
Àwọn Ìtọ́kasí
<references group="" responsive="1">
Carlos Veiga
thumb|Carlos Veiga Carlos Veiga je Alakoso Agba orile-ede Cape Verde tele.
16594 Sorachi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
3278 Běhounek
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Precious Dede
Precious Dede ti a bini 18, óṣu January ni ọ̀dun 1980 jẹ agbabọọlu lobinrin ilẹ Naigiria ti o si ti ṣiwọ ìṣe. Goalkeeper naa ti ṣiṣẹ fun óriṣirìṣi club bi Delta Queens, FC Ibom Queens and Arna-Bjorna
2245 Hekatostos
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(4858) 1985 UA
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
29646 Polya
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
564 Dudu
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
487 Venetia
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9327 Duerbeck
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Gualberto do Rosário
Gualberto do Rosário je Alakoso Agba orile-ede Cape Verde tele.
Victor O. Frazer
je oloselu ara Amerika ati Asoju ni Ile Asoju Amerika tele.
9093 Sorada
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4619 Polyakhova
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
18755 Meduna
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4447 Kirov
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9357 Venezuela
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Lionel messi
Lionel Andrés Messi (tí a tún mọ̀ sí Leo Messi) jẹ́ ògbólógbòó agbaboolu ọmọ orílè-èdè Argentina tí ó ń gbá Bọ́ọ̀lù fún ẹgbẹ́ agbaboolu Paris Saint-Germain.
Messi gba ifì èye Ballon d'Or gégé bi agbábóólù tí ó dára jùlo ní gbogbo àgbáyé fún ìgbà keje ní odún 2021, eléyí mu fi méjì ju ti Cristiano Ronaldo ti o je akojú rè lo.
(6693) 1986 CC2
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Bọ́sẹ̀ Àlàó
Bọ́sẹ̀ Àlàó Ọmọtóyọ̀sí tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹfà oṣù Kíní ọdún 1985, jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé àti sinimá, olùdarí eré, ,ati olùgbéré-jáde ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ìbẹ̀rẹ̀ ayé rẹ̀
Wọ́n bí Bọ́sẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Èkó tí ó sì jẹ́ àbílé kẹrin nínú ẹbí rẹ̀. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ Command àti ilé-ẹ̀kó girama ti ti Gedions Comprehwnsive High School ní ọdún 2002.. Ó té siwájú ní inú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní inú ọgba Yunifásitì Ìpínlẹ̀ Èkó níbi tí ó kọ́ ẹ̀kọ́ ní Biology, àmọ́ ó fagilé ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀ níbẹ̀ lẹ́yìn látàrí tí ó ṣe ètò mọ̀mí-n- mọ̀ ọ́, tí sì bí àwọn ọmọ rẹ̀ tí kò sì lè padà sẹ́nu ẹ̀kọ́ rẹ̀ mọ́. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Lagos Srate City Polytechnic  ní Ìkẹja ní Ìpínlẹ̀ Èkó, tí ó sì gba ìwé ẹ̀rí dípúlọ́mà nínú ìmọ̀ Business Administaration.
Iṣẹ́ rẹ̀ bí òṣèré
Bọ́sẹ̀ jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn òṣèré Nollywood, olùgbéré-jáde tó dántọ́. Ó di ìlú-mòọ́ká látara ipa rẹ̀ tí ó kó nínú eré ''Ìtàkùn]].
Ìgbé ayé rẹ̀
Bọ́sẹ̀ ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú ọ̀gbẹ́ni oníṣòwò kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Razak Ọmọ́tóyọ̀sí tí wọ́n sì bí ọmọ obìnrin mẹ́rin fúnra wọn.
Àwọn eré tí ó ti gbé jáde
Zafaa Awards United Kingdom 2011(Best Actress)
949 Hel
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
1651 Behrens
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Marcia Fudge
Marcia Louise Fudge je oloselu ara Amerika ati Asoju ni Ile Asoju Amerika tele.
3781 Dufek
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Frederick Rotimi Williams
Frederick Rotimi Alade Williams, QC, SAN ti a bi ni ojo kerindilogun osu kejila ofun 1920, ti o si papo da ni ojo kerindinlogbon odu keta odun 2005 je agbejoro pataki ara Nigeria to je ara Naijiria akoko to di Agbejoro Agba ile Naijiria.
149 Medusa
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5169 Duffell
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
3864 Søren
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Muhammad Garba
Muhammad Garba jẹ́ oníṣẹ́ ìròyìn  Nàìjíríà, àti òṣèlú láti ìpínlẹ̀ Kano tí ó jẹ́ Kọmísọ́nà  fún ìkéde. àti ẹgbẹ́ kọmití International Federation of Journalists.
33 Polyhymnia
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5570 Kirsan
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(6853) 1986 CD2
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Frank Donga
Kúńlé Ìdòwú, tí orúko ìnagije rẹ̀ jẹ́ Frank Donga, jẹ́ òṣèré àti apanilẹ́rìn-ín orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó di gbajúmọ̀ nígbà tí ó ṣe eré kan lórí ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán tí àkọlé rẹ̀ jẹ́, The Interview, ní Ndani TV. Eré yìí jẹ́ eré apanilẹ́rìn-ín tó dá lórí awáṣẹ́ aláìbìkítà kan. Nípasẹ̀ yìí, wọ́n yán-án láti jẹ́ òṣèré apanilẹ́rìn-ín tó dára jù ní Africa Magic Viewers Choice Award ní ọdún 2015. Ó ti kópa nínú àwọn eré àgbéléwò mìíràn bi The Wedding Party àti apá kejì rẹ̀The Wedding Party 2. Ó ti fi ìgbà kan jẹ́ akọ̀ròyìn tí ó sì ǹ ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ayàwòran.
699 Hela
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ojà Àgbáláta (Badagry Market)
Ojà Àgbáláta (Badagry Market)  ni ojà tí ó tóbi jùlo ní agbègbè ìlú Àgbádárìgì tàbí Badagry. Ojà yìí ni ó wà ní ìtòsí àwon ilé ìfowó-pamó UBA,Zenith àti ìfowó-pamó Union. Ojà yìí ni ó jé wípé àwon èyà Ègùn tí osé òòjó won jé isé oko síse, ení híhun, àgbon títà àti epo síse ni ó wópò tí ó n nájà náà.
Àwon ojà tí ó súnmó Àgbáláta
Lára àwon ojà tí ó súnmó Àgbáláta ni ojà Àjárá, Verekete, àti ojà Hunto, ni ó tún súnmó ojà àgbáláta sùgbón ojà àgbáláta ni ó gbajúmò jùlo nítorí wípé orísirísi àwon ìlú ni ó wá n ná ojà náà,pàápàá jùlo àwon olójà láti orílè èdè Bènè má n wá láti ná ojà náà nítorí wípé omi òsà tí ó sàn wo orílè èdè Bènè tí ìlú Àgbádárìgì sì tún jé ààlà láàrí orílè èdè Bènè.
Ojà Àgbáláta gégé bí ònà ìdàgbà-sókè
Ojà Àgbáláta gégé bí àyè ìpéjo pò kan láàrín àwon òpò èyà gégé bí èyà Yorùbá,Ìgbò, Hawúsá, àti àwon èyà míràn láti ìlú òkèrè ni ó ti mú òlàjú àti ìdàgbà-sókè bá ìlú Àgbádárìgì nípa ètò orò ajé,ilé, ilè, àti béè béè lo.
Àgbékalè ètò ojà náà
Wón se àgbékalè ààtò ètò ojà náà pèlú ìbámu àtò ìlú nípa kíkó ìsò àwon olójà áso lótò, ìsò àwon eléran lótò, tàwon aláta lótò àti béè béè lo.
65685 Behring
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2458 Veniakaverin
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
17000 Medvedev
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Naeto C
Naetochukwu Chikwe, tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Naeto C, jẹ́ rápà ti orílẹ̀-èdẹ Nàìjíríà, olórin Afrobeat àti aṣagbátẹ́rù rẹ́kọ́ọ̀dù.
Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé rẹ̀
Ìlú Houston, ní Texas ni wọ́n bí i sí, àmọ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Naijiria ni. Gómínà Ìpínlẹ̀ Imo, Emeka Ihedioha yan Naeto C láti jẹ́ olùrànlọ́wọ́ rẹ̀ nígbà tí ó wá sí Ipinle Eko.
Ice Cube
O'Shea Jackson (ojoibi June 15, 1969), to gbajumo pelu oruko ori itage re Ice Cube, je rapper, osere, olukowe-ere, oludari filmu, ati atokun. O bere ise orin re gegebi ikan ninu awon omo egbe olorin hip-hop C.I.A. ati leyin re o di omo egbe olorin rap N.W.A. Leyin igba to fi N.W.A sile ni December 1989, o bere ise idakorin to yorisirere, ati bi olukowe, oludari, osere ati atokun sinema. Bakanna, o ti se bi ikan ninu awon atokun awon ere ori telifisan Showtime tounje Barbershop ati ti ori telifisan TBS tounje Are We There Yet?, awon mejeeji ti won da lori awon filmu to se bi osere.
William H. Gray (olóṣèlú)
je oloselu ara Amerika ati Asoju ni Ile Asoju Amerika tele.
1961 Dufour
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(6177) 1986 CE2
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
731 Sorga
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5982 Polykletus
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Mahmood Yakubu
Mahmood Yakubu jẹ́ ọ̀mọ̀wé orí̀lẹ-è̀dè Nàíjírìa àti Alága ti Ìgbìmọ̀ àjọ elétò Ìd̀ibò Nàìjíríà(Independent National Electoral Commission-INEC). Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàíjíría, Muhammadu Buhari ni ó yan Mahmood Yakubu sí ipò Alága ètò ìdìbò(INEC) pẹ̀lú ìfọwọsí ilé ìgbìmọ̀ asòfin ní ọjọ́ kọkànlé lógún, Oṣù Kẹ̀wá ọdún 2015, òun ni ó gba ipò náà lọ́wọ́ Amina Zakari, ẹni tí ó jẹ́ alága àdilémú fún àjọ ìdìbò INEC lẹ́yìn tí Attahiru Jega fi ipò náà kalẹ̀.
Igbesi aye ati eto-eko
Mahmood Yakubu je omo bibi Ipinle Bauchi, ni apa oke oya orile ede Naijiria. O lo si ile iwe alakobeere Kobi ati ile eko ti Awon Olukoni Ijoba  tii Toro ni sisentele. Ipinle Bauchi, Northern Nigeria. O te siwaju ninu eto eko re lo si Unifaasiti Sokoto ti an pe ni Usmanu Danfodiyo Unifaasiti, nibiti o ti je eni akoko ti o tayo pelu iwe eri  ninu imo itan lati apa arewa oke oya titi di asiko yii. O lọ si Ile-ẹkọ giga ti Ile-ẹkọ giga ti Ilu-ẹkọ ti Ilu Sokoto (ti isiyi Usmanu Danfodiyo University ), nibiti o ti di akọkọ ati, titi di oni, ọmọ Naijiria nikan lati Ariwa lati gba iwe - ẹri ile-iwe akọkọ ni itan-akọọlẹ. Ni ipele ipo ile-iwe lẹhin, o kẹkọ awọn ibatan kariaye ni Ile-ẹkọ Wolfson, Cambridge, yanju pẹlu alefa ọga ni ọdun 1987,  ati itan-akọọlẹ Naijiria ni University of Oxford, ti o yan iwe-ẹkọ pẹlu doctorate ni ọdun 1991. Ijoba Ipinle Bauchi funni ni sikolashipu kan lati kọwe ni University of Cambridge ati Ile-ẹkọ giga Oxford. O tẹsiwaju lati di olugba mẹta-akoko ti Sikolashipu Iwadi kọja, o tun ṣẹgun sikolashipu Agbaye lati ọdọ Ẹgbẹ ti Awọn ile-ẹkọ giga ti Agbaye.
Ìṣiṣẹ́oníná
thumb|right|250px|Awon ohuninu onina [[Surface-mount technology|adimu ojuode]]
Olawunmi Banjo
Olawunmi Banjo (tí a bí ní ọjọ́ kọkànlélógbọ̀n oṣù keje ọdun 1985) jẹ́ olùyàwòrán ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà. Ìpínlè Èkó ni ó ń gbé tí ó sì ti ń ya àwórán.
Ìṣiṣẹ́oníná
Ìṣiṣẹ́oníná tabi Ẹ̀lẹ́ktrónìkì tabi Ẹ̀lẹ́ktrónìksì (Electronics) ni eka isiseeda, iseero ati oroiseona to unda lori awon asoyipo onitanna to ni awon active electrical component|ohuninu onitanna alagbese bi igo adipa, tiransisto, asinameji ati awon asoyipo olodidi, ati awon oroiseona onirele to je mo won. Iwuwa alaije-onigbooro awon ohuninu alagbese ati ilese won lati kojanu isan elektroni je ki isodigbangba amioloro alailagbara o seese be sini o je mimulo si aroye ati igbese amioloro. Bakanna, ilese awon ero-imulo onina lati sise bi switches je ki igbese aroye eleyoika o seese. Awon oroiseona isomorapapo bi awon patako asoyipo, oroiseona ikopo isiseonina, ati orisi iru awon ipile ibanisoro lo so imusise asoyipo di odidi, o si unje ki gbogbo awon ohuninu otooto yi o di sistemu asise.
Olawunmi Banjo
Ayé rè
A bí Banjo sí ìpínlè Ogun, Nàìjirià, o ka ìwé ní Yunifásitì ti Pan Africa.
Ìṣiṣẹ́oníná
Isiseonina yato si sayensi ati oroiseona onitanna and elero-onina, ti won unda lori imuwaye, ipinka, switching, ifipamo ati iyipada okun onitanna si ati lati awon iru okun miran nipa lilo waya, oko, generators, batiri, switches, relays, transformers, resistors and other passive components. This distinction started around 1906 with the invention by Lee De Forest of the triode, which made electrical amplification of weak radio signals and audio signals possible with a non-mechanical device. Until 1950 this field was called "radio technology" because its principal application was the design and theory of radio transmitters, receivers and vacuum tubes.
Olawunmi Banjo
Ayé rè
Àwọn nǹkan tí ó fi ń yàwòrán ni èèdú àti akiriliki lórí kanfasi. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwòrán rẹ̀ jẹ́ àwòrán alálàyé àti àpèjuwe, àwon ènìyàn sì lè mọ nǹkan tí àwòrán náà túmò sí tàbí tí ó ń gbìyànjú láti sọ láìṣe pé ẹlọ̀mìíràn ṣàlàyé fún won. Ọlawunmi sọ pé àwon nǹkan tó jẹ́ ìwúrí fún òun láti máa yàwòrán ni awọn ohun ìṣẹ́dá lóríṣiriṣi, awon ènìyàn tí o yiká àti sísé akiyesi sí àwon nkan tí ó wà layika rè. Olawunmi jé okan lara omo egbe African Artists Foundation.
Ìṣiṣẹ́oníná
Today, most electronic devices use semiconductor components to perform electron control. The study of semiconductor devices and related technology is considered a branch of solid state physics, whereas the design and construction of electronic circuits to solve practical problems come under electronics engineering. This article focuses on engineering aspects of electronics.
4740 Veniamina
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4367 Meech
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Kemi Lala Akindoju
Kẹ́mi "Lala" Akindoju jẹ́ òṣèrè ọmọ Nàìjíríà kan. Ó gba ẹ̀bun Africa Magic kan fún ipa rẹ̀ nínu àṣàmùbádọ́gba fiimu Dazzling Mirage
81203 Polynesia
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9834 Kirsanov
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Kemi Lala Akindoju
Ìgbé ayé rẹ̀
A bí Akindoju ní ọjọ́ 8 Oṣù Kẹẹ̀ta Ọdún 1987 ní ìdílé àwọn ọmọ mẹ́rin. Ó jẹ́ ọmọ bíbí ìlú ondo. Ó lọ ilé-ìwé girama ti Queen's College, Ìpínlẹ̀ Èkó. Lẹ́hìn tí ó gba ìwé-ẹ̀rí tí ìdánwò West African Examinations Council (WAEC), ó tẹ̀síwájú láti kẹ́ẹ̀kọ́ nípa insurance ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásitì Èkó. Ó tún gba óyè gíga láti Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Pan-Atlantic, níbi tí ó ti kẹ́ẹ̀kọ́ media áti communication.
2772 Dugan
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Aisha Abubakar Abdulwahab
Dr. Aisha Abubakar Abdulwahab (tí a bí ní ọdún 1971) jẹ́ ọlọ́pá ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí UNESCO fún ní ẹ̀bùn owó láti ṣe ìwádìí nípa ààrùn ikó ààrùn Tuberculosis.
Ayé rẹ̀
A bí Aisha Abubakar Abdulwahab ní ọdún 1971 ó sì dara pọ̀ mọ́ egbé ọlọ́pá Nàìjíríà ní ọdún 1995. Ó ní àmì ẹyẹ nínú ìmò veterinary science.
23457 Beiderbecke
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Aisha Abubakar Abdulwahab
Ayé rẹ̀
Ní ọdún 2005, UNESCO fun ní ẹ̀bùn owó fún àbá rẹ̀ láti fi DNA wádìí ǹkan tó pa ààrùn tuberculosis tó ń pa ènìyàn lára àti èyí tó ń pa màlúù lára. Ó ní pé tó n bá gba omi lára ènìyàn àti lára màlúù, òun le mọ bí àwọn ọmọ Nàìjíríà ṣe ń kọ́ àìsàn nípa mí mu omi oyàn màálù tí wọn kò tí sè. UNESCO fun ní ẹ̀bùn owó náà láti parí ìwádìí rẹ̀ ní Yunifásitì tí ó bá fẹ́. Adbulwahab ní ọkọ àti ọmọ méjì.
Ahọ́n
Ahọ́n jẹ́ ẹ̀yà ara ìfọ̀ tí ó jẹ́ iṣan tí ó wà ní inú ẹnu ènìyàn tàbí ẹranko tí ó jẹ́ eléegun lẹ́yìn.
Ọ̀nà tí ahọ́n pín sí
Ahọ́n ọmọnìyàn pín sí ọ̀nà méjì, àkọ́kọ́ ni Ìpín ibùsọ̀rọ̀, èyí wá ní ọwọ́ iwájú nígbà tí ìpín kejì jẹ́ tááná tí ó wà lọ́ ẹ̀yìn mọ́ ọ̀nà ọ̀fin. Apá ọ̀tún àti apá òsì ni iṣan tí ó nà tẹ́ẹ́rẹ́ tí ó ń gbé ẹ̀jẹ̀ kiri gbogbo ara ahọ́n náà.
16969 Helamuda
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5989 Sorin
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Gani Adams
Ọ̀túnba Ganiyu Adams t́i fi ìgbà kan jẹ́ olórí ẹgbẹ́ ọmọ Odùduwà tí àwọn ènìyàn mọ̀ sí O.P.C, A bí Ọ̀túnba Ganiyu Adam ní (ọgbọ̀n ọjọ́ oṣù kẹrin ọdún 1970). Ó jẹ́ ajìjàngbara àti Ààrẹ Ọ̀nàkakaǹfò.
Ìgbẹ́ ayé rẹ̀
Wọ́n bí Gani Adams ni ọjọ́ kẹẹ̀dọgun oṣù kẹrin ọdún 1970, ní Arigidi-Akoko tí wọ́n pè ní Àkókò North-west local government,Ondo State ni òdé òní.
Ẹ̀kọ́
Gani Adams bẹ̀rẹ̀ ilé-ẹ̀kọ́ rẹ̀ ni Army Children's School, Otukpo, Ìpínlè Benue. Sùgbọ́n nítorí irú ìṣẹ́ bàbá rẹ, wọ́n kó lọ sí ìlú Eko níbi tí o ti parí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀bẹrẹ̀ ní Municipal Primary School ní Surulere ní Ìpínlẹ̀ Èkó ní ọdún 1980. Lẹ́yìn ẹ̀kọ́ alákọ̀bẹrẹ̀ rẹ̀, o tẹsìwàjú lọ sí Ansar-Ud-deen Secondary School, Randle Avenue, Surulere. Lẹ́yìn ẹ̀kọ́ girama ,ó lọ kọ́ nípa ṣíṣe àwọ́n ọ̀ṣọ́ ilé tí ó sì parí ní ọdún 1987.
19617 Duhamel
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6718 Beiglböck
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Adetokunbo Ademola
Adetokunbo Adegboyega Ademola, KBE, GCON (1 February 1906 - 29 January 1993) jẹ́ adájọ́ àgbà ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ adájọ́ àgbà ile Nàìjíríà tẹ́lẹ̀, àti ọmọ Ọba Ladapo Ademola II, tí ó jẹ́ Aláké ti Ẹ̀gbá tẹ́lẹ̀.
4366 Venikagan
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(9935) 1986 CP1
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Satyendra Nath Bose
Satyendra Nath Bose FRS (সত্যেন্দ্র নাথ বসু Shottendronath Boshū, ;1 January 1894 – 4 February 1974) je was an Indian asefisiksi ara India to imo otooto ni fisiksi onimathimatiki. Won bi ni Kolkata, to je kiko nigbana bi Kalkutta. O gbajumo fun ise re lori isiseero oniyebintin ni ibere orundun 1920, nibi to ti pese ipilese fun statistiki Bose-Einstein ati arojinle Bose–Einstein condensate. Bose to je Ẹlẹgbẹ́ ni Royal Society, o gba ebun keji togajulo ni India fun araalu, Padma Vibhushan ni 1954 lowo Ijoba ile India. .
14312 Polytech
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Satyendra Nath Bose
Awon eka awon eruku alapilese ti a mo bi bósónì je siso loruko fun latowo Paul Dirac.
27711 Kirschvink
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Sheik Muyideen Àjàní Bello
Sheik Muyideen Àjàní Bello jé Àfáà nlá oní wáàsí lójú ònà Mùsùlùmí, àti omo bíbí ìlú Ìbàdàn, ó jé omo àádórin odún.
Ìgbé ayé rè
Sheik Muyideen Àjàní Bello bèrè isé wáàsí ìta gbangba nígbà tí ó wà ní omo odún méwàá léyìn tí ó ti kó nípa ìmò Alùkùránì lábé bàbá rè tí ó jé Àfáà àgbà nílùú Àgberígbe tí ó jé ìletò kan nílùú Ìwó. Lásìkò tí ó wà ní omo odún mésàán ni ó lo gbé lófò àbúrò bàbá rè tí òun náà náà jé Àfáà oníwáàsí ìta gbangba tí ó sì tún nílé kéwú nílùú Ìbàdàn.
Ètò èkó rè
Léyìn tí Muyideen dé òdò àbúrò bàbá rè, ó bèrè ilé iwé alákòó-bèrè níbàdàn, tí o sì tún n fojú sékòó Àlùkùránì ní ìròlé tí ó bá dé láti ilé iwé rè. Léyìn èyí, ó lo sí ilé èkó girama àtivilé èkó àwon olùkó (N.C.E). Ó sebisé olùkóni ní ilé iwé Ansa-ru-deen College tí ó wà ní ìlú Sakí ní ìpínlè Òyó. Ó tún se isé olùkó ní ìwé girama Abeokuta,níbi tí ó to kó èkó àti èkó Biology.
101 Helena
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
595 Polyxena
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
571 Dulcinea
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2213 Meeus
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
N-Acetylglutamic acid
N-Acetylglutamic acid (agékúrú sí NAcGlu) enzyme N-acetylglutamate synthase máa ń ṣẹ̀dá rẹ̀ nínú ara lati  glutamic acid àti acetyl-CoA. Arginine ni ó máa ń jẹ́ kí ìṣẹ̀dá yí bẹ̀rẹ̀.
Al Green (olóṣèlú)
Alexander N. "Al" Green (September 1, 1947) je oloselu ara Amerika ati Asoju ni Ile Asoju Amerika tele.
N-Acetylglutamic acid
NAcGlu sọ carbamoyl phosphate synthetase di aṣiṣẹ́ nínú urea cycle.
Alassane Ouattara
Alassane Dramane Ouattara (born 1 January 1942) is an Ivorian politician who has been President of Côte d'Ivoire since 2011. An economist by profession, Ouattara worked for the International Monetary Fund (IMF) and the Central Bank of West African States (Banque Centrale des États de l'Afrique de l'Ouest, BCEAO), and he was the Prime Minister of Côte d'Ivoire from November 1990 to December 1993, appointed to that post by President Félix Houphouët-Boigny.
3993 Šorm
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Lil Wayne
Dwayne Michael Carter, Jr. (born September 27, 1982), better known by his stage name Lil Wayne, or Weezy, is an American rapper. At the age of nine, Lil Wayne joined Cash Money Records as the youngest member of the label, and half of the duo, The B.G.'z, with B.G.. In 1997, Lil Wayne joined the group Hot Boys, which also included rappers Juvenile, B.G., and Young Turk. Hot Boys debuted with Get It How U Live! that year. Lil Wayne gained most of his success with the group's major selling album Guerrilla Warfare, released in 1999. Also in 1999, Lil Wayne released his Platinum debut album Tha Block Is Hot, selling over one million copies in the U.S.
7559 Kirstinemeyer
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Seyi Shay
Deborah Oluwaseyi Joshua (bí ni ọjọ́ kọkànlélógún, oṣù kejìlá ọdún 1985) tí orúkọ inagi rẹ jẹ́ Seyi Shay jẹ́ olórin, akọrin àti òṣèré ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó kọ orin tí wọn lò fún Crime Life:Gang Wars ni ọdún 2005. Ní oṣù kọkànlá ní ọdún 2013, ó gbà iṣẹ́ láti ọ̀dọ̀ Etisalat. Ní oṣù keje ọdún 2015, ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ olórin Island Records.
Ìgbésí ayé àti ètò-èkó rẹ̀
Wọ́n bíi Seyi sì ìlú Tottenham ni orílẹ̀ èdè England, àwọn òbí rẹ sì jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Command High School ni ìpínlè Èkó. . Ó gboyè nínú ìmò òwò ṣíṣe ni ilé ẹ̀kọ́ gíga tí University of East London.
Iṣẹ́
Ó bẹ́ẹ̀rẹ̀ sì ni di gbajúmọ̀ ni ìgbà tí ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ olórin tí  No Apology . Ní ọdún 2006, ó dá ẹgbẹ́ olórin fún àwọn obìnrin tí ó pè ní Boadicea, ẹgbẹ́ náà sì tú ká lẹ́yìn ọdún méjì. Ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ olórin  From Above  kí ẹgbẹ́ náà to tú ká. Ó pàdé Sound Sultan ni ọdún 2011 ni London, ìyẹn sì gbá ni ìmọ̀ràn pé kí ó wà sì Nàìjíríà láti lè tú ń bọ̀ tẹ̀ síwájú ní iṣẹ́ orin tí ó ń kọ. Ó kọrin ni ayẹyẹ tí COSON ni ọdún 2013. Ní oṣù kẹjọ ọdún 2013, ó tún kọrin ni orí ètò Big Brother Africa àti ní Star Music Trek ni ìlú Asaba. Ní oṣù kọkànlá ọdún náà, ó kọrin ni ayẹyẹ tí Step Up to Vip Lifestyle. Ó ti kọrin ni àwọn ayẹyẹ orin bíi Harp Rythm Unplugged  àti Love like A Movie. Seyi tí kọ àwọn orin bíi Loving Your Way , No Le Le ,Irawo  ,Killin' Me Softly ,Ragga Ragga  àti Murda
Àwọn Ìtọ́kasí
<references group="upper-alpha" />
Journalism
Iṣẹ́ ìròyìn jẹ́ kíkọ àti pínpínká àwọn àpilẹ̀kọ bíi : ìtàkurọ̀sọ, ìṣẹ̀lẹ̀, òkodoro-ọ̀rọ̀, ìròrí àti àpilẹ̀kọ nípa àwọn ènìyàn tí wọ́n jẹyọ nínú ìròyìn ojoojúmọ́ láti fi ṣe ìfitónilétí fún àwọn ènìyàn àwùjlóòrèkóòrè. Gbólóhùn ìròyìn jẹ́ ohun tí a lè fi sọrí àwọn tí wọ́n ń kó ohun tí a mọ̀ sí ojúlówó ìròyìn jọ kí etí àwọn ènìyàn àwùjọ ó má ba gbófo, òníọ̀hún jẹ́ akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ ni tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́. Iṣẹ́ oníròyìn yàtọ síra wọn ní ìlú ati orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè. Ní àwọn orílẹ̀-èdè kan, iṣẹ́ ìròyìn àti àwọn oníròyìn kò dá dúró nítorí wípé ìjọba ni ó ń ṣakóso rẹ̀. l. Bá kan náà ni iṣẹ́ ìròyìn ati àwọn oníròyìn náà ń da ṣíṣẹ́ tí wọn kò sì sí lábẹ́ àkóso ìjọba ní orílẹ̀-èdè míràn. Bẹ́ẹ̀ sì ni orísiríṣi òfin tí ó ń de iṣẹ́ ìròyìn yàtọ̀ síra wọn ní orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè èyí ti ó nííṣe pẹ̀lú ànfaní ẹ̀tọ́ ìsọ̀rọ̀ láìsí ìfòyà, ẹ̀tọ́ ìkóròyìn jọ tàbí fífi ìròyìn lède, tí ó fi mọ́ ìbanilórúkọ jẹ́ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Dídé internet ati awọn fóònù ti mú ìyàtọ̀ tó pinminrin bá iṣẹ́ ìkóròyìn jọ láti ibẹ̀rẹ̀ ẹgbàá ọdún tí a wà yí (2000). Púpọ̀ àwọn ònkàròyìn ni wọ́n yí padà kúrò níbi kí wọ́ ma ka ìròyìn láti oríÌwé-ìròyìn olójoojúmọ́, Ìwé-ìròyìn àtìgbà-dégbà, tàbí kí wọ́n jókòó sídí ẹ̀rọ rédíò láti gbọ́ ìròyìn tí wọ́n sì ti ń ka àwọn ìròyìn ọlọ́kan-ò-jọkan lórí fóònù wọn. Gbogbo ilé-iṣẹ́ ìròyìn pátá náà ni eọ́ ti gbọ́n já ìlànà ọ̀tun tí internet mú wọ inú iṣẹ́ wọn tí àwọn náà sì tj sọ gbogbo ojú òpó ìròyìn wọn dowó, nítorí wípé tìrẹ Ìwé-ìròyìn jáde kò fi bẹ́ẹ̀ gbajúmọ̀ mọ́ tí owó tí wọ́n ń pa níbẹ̀ náà ti dínkù jọjọ.
Ìgbéjade ìròyìn
Ìpinu nípa gbígbé ìròyìn jáde yàtọ̀ síra w9n ní orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè, ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, àwọn ilé-iṣẹ́ ńlá ńlá ni wọ́n ń gbé ìròyìn jáde, bákan náà ni àwọn èyàn kan tí Won ń pe ní búlọ́gà náà ma ń gbé ìròyìn jáde bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé ó wà lábẹ́ ofin Federal Trade Commission ti Amẹ́ríka kí àwọn búlọ́gà ó gba ẹ̀bùn bí owó tabi nkan miran fún ìròyìn tàbí ìpolówó tí wọ́n bá ṣe fún àjọ tàbí ènìyàn kan, wọ́n sì gbọdọ̀ sọ ohun tí wọ́n bá gbà náà gẹ́gẹ́ bí ẹ̀bùn ọ̀fẹ́. Ìjọba Amẹ́ríkà gbé òfin yí kalẹ̀ láti lè dáàbò bo irúfẹ́ ìròyìn tí àwọn ènìyàn ń kà lórí ẹ̀rọ ayélujára. Àwọn ìròyin tó fẹsẹ̀ múlẹ̀ ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ni wọ́n ma ń ti ilé-iṣẹ́ ìròyìn gidi jáde tí wọ́n sì ní awọn olóòtú ìròyìn lóríṣirí, tí wọ́n sì tún ní ẹ̀ka ìpolówó ọ̀jà tí ìṣeẹ́ wọn kò sì papọ̀ tàbí tako ara wọn. Púpọ̀ ní irúfẹ́ àwọn ilé-iṣẹ́ ìròyìn ńlá ńlá wọ̀nyí ni wọ́n ma ń gba àwọn akọ́ṣẹ́-mọṣẹ́ nípa iṣẹ́ ìròyìn síṣẹ́ nílé iṣẹ́ wọn, tí àwọn náà sì wà lábẹ́ àkóso American Society of News Editors, Society of Professional Journalist,  Investigative Reporters & Èsì tó rà, Inú tàbí Oline News Association. Bákan náà ni àwọn ilé-iṣẹ́ Ìwé-ìròyìn kọ̀ọ̀kan ni wọ́n ní òfin àti àlàkalẹ̀ tí yóò ma jẹ́ ìlànà fún gbogbo òṣìṣẹ̀ wọn. Àpẹẹrẹ irúfẹ́ ilé-iṣẹ́ Ìwé-ìròyìn bẹ́ẹ̀ ni The New York Times. Nígbà tí wọ́n bá ń ṣàpilẹ̀kọ ìròyìn, ìkọ̀ròyìn òtítọ́ kí ó sì má fi ìròyìn ṣ'ègbè ni ó jẹ ònkàọ̀ròyìn lógún. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé àwọn ìròyìn kan ma ń ṣàfihàn èrò ònkọ̀ròyìn, àmọ́ èyí tí ó jẹ́ ojúlówó ni kí wọ́n gbé ìròyìn kalẹ̀ láì fi síbì kan. Ìròyìn ma ń wà ní ìsọ̀rí ìsọ̀rí yálà nínú Ìwé-ìròyìn ni tabi torí ẹ̀rọ ayélujára, èyí ma ń jẹ́ kí ìròyìn ó fẹsẹ̀ múlẹ̀ kí ó sì yàtọ̀ sí èrò ònkọ̀ròyìn lásán. Àwọn ònkaròyìn gbọ́dọ̀ ní àkíyèsí sí àwọn àkòrí ìròyìn kí wọ́n lè mọ ìyàtọ̀ sí èrò lásán ati òkodoro ọ̀rọ̀. Àwọn àròkọ tí wọ́n jẹ́ èrò ònkọ̀ròyìn tàbí ti olóòtú ni wọ́n sábà ma ń wà ní abẹ́ Èrò tàbí Èrò tiwa. Àwọn ìròyìn tó jẹyọ, ìròyìn yàjó-yajó àti ìròyìn tó le koko ni wọ́n ma ń wà ní inú Ìwé-ìròyìn. Gẹ́gẹ́ bí Robert McChesney, sọ wípé iṣẹ́ ìròyìn tó lálàáfíà tó ń fi ìjọba awa ara wa hàn gbọ́dọ̀ lè yànàná èrò àwọn tó dipò ìjọba mú ati àwọn tí wọ́n fẹ́ dipò ìṣèjọba mú. Ó gbọ́dọ̀ ṣafihan èrò orísirísi kí ó sì kọ nípa àwọn ohun tí ó ṣe pàtàkì fún aráàlú láti gbọ́.
Orísiríṣi aríyànjiyan ni ó ti wáyé lórí Ṣé ó yẹ kí oníròyìn fi èròngbà rẹ̀ hàn tàbí kí ó yẹra fún ìṣàfikún èrò sínú ìròyìn. Aríyànjiyan yí tún fi múlẹ̀ wípé ònkọ̀ròyìn ma ń kọ ìròyìn lórí kókó kan tí ó jẹyọ nínú awùjọ tí òfin ati ìlànà ìṣeẹ́ ìròyìn sì ma ń jẹ́ atọ́nà wọn láti kọ ohun tí ó jẹ́ ojúlówó ìròyìn látara kókó ọ̀rọ̀ náà fún àwùjọ náà. Láfikún, aríyànjiyan yí tún fi múlẹ̀ wípé iṣẹ́ ònkọ̀ròyìn ni láti kọ ìròyìn pẹ̀lú àwọn ọnà-èdè tó peregedé láti inú àgbàọ́nọ̀gbẹ ìmọ̀ èdè rẹ̀ láti fi yànàná kókó-ọ̀rọ̀ náà fáyégbọ́.
Ayo Makun
Ayodeji Richard Makun, tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ AY, jẹ́ òṣèré ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, apanilẹ́rìn-ín, òńkọ̀wé, olóòtú àti olùdarí ere,́ ó sì máa ń ṣe ètò lórí rédíò àti lórí ẹ̀rọ̀ amóhùn-máwòrán. Ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kẹsàn-án ọdún 1971 ni a bí Ayo. Ìlú Ifon, ti ìjọba ìbílẹ̀ Ose ní Ìpínlẹ̀ Òndó ni ó ti wá. Òun ni agbátẹrù ètò “AY live shows” àti ”Ay comedy skits”. Fíìmù àgbéléwò àkọ́kọ́ rẹ̀ ni 30 Days in Atlanta, òun sì ni olóòtú fíìmù náà, àmó, Robert Peters ni olùdarí rẹ̀. Ó ti fìgbà kan rí jẹ́ aṣojú àlááfíà àwọn UN
Journalism
Ìsọ̀rí iṣẹ́ ìròyìn
Lára àwọn ìsọ̀rí náà ni:
Ìròyìn ẹlẹ́jẹ̀
Ìròyìn ẹlẹ́jẹ̀ ni a lè pè ní ìró tàbí ìròyìn òfegè tí kìí ṣe òótọ́ tí àwọn ènìyàn kan tàbí àwọn ẹgbẹ́ kan tí wọ́n fẹ́ fi ìròyìn ọ̀hún da rúgúdù sílẹ̀ láàrín ìlú tàbí agbègbè kan, tí ìròyìn náà sì ma ń ràn mọ̀ọ̀ bí iná inú pápá. Wọ́n ma ń gbé ìròyìn ẹlẹ́jẹ̀ kalẹ̀ pẹ̀lú èrò láti fi ṣi àwọn ènìyàn lọ́nà nípa nkan tàbí ènìyàn. Àpẹẹrẹ ni bí wọ́n ṣe gbé ìròyìn kan tí kìí ṣe òótọ́ jáde ní arabìnrin Hillary Clinton tí ó tún jẹ́ adíje dupò nínú ìdìbò sípò ààrẹ ní ọdún 2015 ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà léte ati fi ba obìnrin náà lórúkọ jẹ́. Púpò nínú àwọn ìròyìn wọ̀nyí ni wón ma ń lo ojú òpó ìbánidọ́rẹ́ Facebook, Twitter ati TikTok láti fi pín irúfẹ́ ìròyìn náà ká láti fi bani lórúkọ jẹ́. Àwọn alámùúlò àwọn ojú-òpó ìbánisọ̀rọ̀ tí a ti mẹ́nu bá wọ̀nyí lánfàní láti ṣe àgbéyẹwò irúfẹ́ ìròyìn tí wọ́n bá bá pàdé lórí àwọn ìkanì náà.
The phrase was popularized and used by Donald Trump during his presidential campaign to discredit what he perceived as negative news coverage of his candidacy and then the presidency.
In some countries, including Turkey, Egypt, India, Bangladesh, Iran, Nigeria, Ethiopia, Kenya, Cote d’Ivoire, Montenegro, Kazakhstan, Azerbaijan, Malaysia, Singapore, Philippines, and Somalia journalists have been threatened or arrested for allegedly spreading fake news about the COVID-19 pandemic.
Radio