cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Judith Audu
Judith Emike Audu-Foght tí a mọ̀ nídi iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi Judith Audu, jẹ́ òṣèré fiimu ará Nàìjíríà, afẹwàṣiṣẹ́, àti olùgbéré-jáde. Ó gbajúmọ̀ fún ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi Mofẹ́ nínu eré tẹlifíṣọ̀nù tí Nàìjíríà kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Emerald, pẹ̀lú àjọṣepọ̀ Joseph Benjamin, Carol King, Lilian Esoro àti Fẹ́mi Branch. Ó tún gbajúmọ̀ púpọ̀ fún àwọn iṣẹ́ takuntakun rẹ̀ nípa gbígbéréjáde. Lára wọn ni Just Not Married, Flipped àti The Sessions. Ní ọdún 2019, ó jẹ́ ọ̀kan lára àwon 100 tí YNAIJA yàn gẹ́gẹ́ bi àwọn tó ní ipa jùlọ nínu fiimu Ìlu Nàìjíríà.
Ìbẹ̀rẹ̀ ayé àti ẹ̀kọ́ rẹ̀
A bí Audu ní Ìlú àwzọn Navy ní Ọ̀jọ́ọ̀, ní Ìlú Èkò sí bàbá tí n ṣe òṣìṣẹ Navy kan tí orúkọ rẹ̀ jẹ́ Audu Ali Audu àti ìyá tí òun jẹ́ Gift Salamatu Audu. Ìya rẹ̀ jẹ́ oníṣòwò àti aládàni ilé ìtajà oúnjẹ. Ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ilé ìtajà oúnjẹ bẹ́ẹ̀, ó sì tún ṣiṣẹ́ ìpèsè àwọn oun ìyálò fún ìnáwó. Judith ní àwọn alájọbí méjì tí wọ́n ṣe arákùnrin Franklin Audu tí n ṣe ẹ̀gbọ́n rẹ̀ àti arákùnrin àbúrò kan Abdulmalik Audu. Òun ni ọmọ ẹ̀kejì àti ọmọbìnrin kan ṣoṣo ti àwọn òbi rẹ̀. Ó wá láti agbégbé Auchi ti Ìpínlẹ̀ Edó ní Nàìjíríà.
Audu lọ sí Ilé-ìwé alákọ́bẹ̀rẹ̀ Navy Town, Ọ̀jọ́ọ̀, láti ọdún 1988 sí 1993. Lẹ́hìn náà ló lọ sí Ilé-ìwé girama ti Navy Town bakan náà láti 1993 sí 1999, níbi tí ó ti gbájúmọ́ àwọn iṣẹ́ Arts. Lẹ́hìn náà ló lọ sí ilé-ìwé gíga kan tí ó wà ní Badagry ní ọdún 2001 tó sì gba oyè-ẹ̀kọ́, èyí tí ó lò láti wọ ilé-ìwé gíga University of Lagos ní ọdún 2002.
Ní ọdún 2005, Audu gba oyè-ẹ̀kọ́ B.A nínu ède Faranse láti Yunifásitì ti Èkó. Lẹ́hìn tí ó parí àgùnbánirọ̀ (NYSC) rè ní Ìpínlẹ̀ Kebbi ní ọdún 2007, Ó padà sí Yunifásitì tí Èkó láti lépa oyè gíga nínu ìmọ ọ̀rọ̀ ìlú àti ti káríayé láti ọdún 2008 sí 2010.
Elizabeth Olsen
Elizabeth Chase Olsen (tí a bí ní ọjọ́ kẹríndínlógún oṣù kejì ọdún 1989) jẹ́ òṣèrébìnrin ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Wọ́n bi ní Sherman Oaks, California, Olsen ti bẹ̀rẹ̀ ṣíṣe láti ìgbà tí ó ti jẹ́ ọmọ ọdún merin. Ó kópa nínú fíìmù fún ìgbà àkọ́kọ́ nínú fíìmù Martha Marcy May Marlene ní ọdún 2011, ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ Critics' Choice Movie Award nítorí ipa rẹ̀ nínú fíìmù náà. Olsen tún padà gba àmì-ẹ̀yẹ BAFTA Rising Star Award ní New York University lẹ́yìn ọdún méjì.
Olsen gbajúmọ̀ káàkiri àgbáyé fún ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Wanda Maximoff / Scarlet Witch nínu àwọn fíìmù Marvel Cinematic Universe, ó wà nínú àwọn fíìmù bi Avengers: Age of Ultron (2015), Captain America: Civil War (2016), Avengers: Infinity War (2018), Avengers: Endgame (2019), àti Doctor Strange in the Multiverse of Madness (2022), pẹ̀lú pẹ̀lú WandaVision (2021).
8530 Korbokkur
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2969 Mikula
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2581 Radegast
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Sarz
Osabuohien Osaretin (tí a bí ní ọjọ́ ketedilogun, Ọdún 1989), tí orúkọ inagije rẹ ń jẹ́ Sarz, jẹ ẹni tó ń gbé rẹkodi orin jáde. Ti a bí sì ìlú Benin City, Edo State, tí wọn sì mọ gẹ́gẹ́ bí gbajúgbajà Sarz On The Beat/"Really",ní ìbéèrè ati ìparí.
Ere àgbéléwò Lord of Ajasa tí ó jáde ní ọdún 2007 ni ise rẹ àkókò.oti ṣe foran fún Wizkid, Naeto C, Banky W, Skales, Shank, Reminisce, Goldie Harvey, eLDee, Wande Coal, YQ ati Niniola. ó ti kọkọ bá Trybe rekodi ṣiṣẹ́ rí ṣùgbọ́n ó padà kúrò ní ilé ìṣe náà nígbà tí ó parí pẹ̀lú wọ́n ní oṣù kọkànlá ọdún 2013.
(6393) 1990 HM1
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
14953 Bevilacqua
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Adalu
Àdàlú jẹ́ oúnjẹ ìbílẹ̀ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, tí o gbajúmò láàrín ẹ̀yà Yorùbá. Àwọn Igbó náà tún maa ń jẹ ẹ́ gẹ́gẹ́ bí óúnjẹ tàbí ìpanu. Oúnjẹ náà jẹ́ èyí tí a ṣe láti ara àgbàdo àti ẹ̀wà. Àdàlú jẹ́ óúnjẹ́ afúnilókún ati oúnjẹ amaradagba jẹ aládùn alailẹgbẹ.
Ìlànà
Àgbàdo jẹ ọkan nínú àwọn èròjà pàtàkì fun ounjẹ yii, àgbàdo ati ẹwà jẹ gbogbo ohun ti o nilo, lẹhinna ṣe ounjẹ. Awọn eroja miiran bii epo ọpẹ, alubosa, ata ati iyo ni a fi kun lati fun ounjẹ naa ni itọwo alailẹgbẹ.
Dodo tàbí ẹja le ṣee lo lati jẹ ounjẹ yii
Flex Alexander
Mark Alexander Knox (tí a bí ní ọjọ́ karùndínlógún oṣù kẹrin, ọdún 1970), tí àwọn ènìyàn tún mọ̀ sí Flex Alexander tàbí Flex, jẹ́ òṣèrékùnrin, apanilẹ́rì-ín, àti oníjó láti orílẹ̀-èdè Amerika. Ó bẹ̀ẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ lórí ẹ̀rọ amóhùn-máwòrán ní ọdún 2001 sí ọdún 2006. Alexander tún gbé ẹ̀dá-ìtàn oríṣiríṣi wọ̀ nínú àwọn fíìmù bíi Modern Vampires (1998), The Force (1999), Out Cold (2001), Book of Love: The Definitive Reason Why Men Are Dogs (2002), Gas (2004), Snakes on a Plane (2006), àti Trigger (2020).
Ayé rẹ̀
Alexander, gẹ́gẹ́ bíi àtúnbí fẹ́ olórin R&B kan, tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Shanice Wilson ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kejì, ọdún 2000. Wọ́n jọ bí ọmọ méjì, obìnrin kan, Imani Shekinah Alexander-Knox (tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹjọ, ọdún 2001) àti ọmọkùnrin Elijah Alexander-Knox (tí wọ́n bí ní ọjọ́ karùn-ún oṣù kẹta, ọdún 2004). Alexander jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Phi Beta Sigma.
10009 Hirosetanso
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2811 Střemchoví
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Nadia Petrova
Nadezhda Viktorovna Petrova (Надежда Викторовна Петрова; ojoibi June 8, 1982, in Moscow, Soviet Union) je agba tenis ará Rọ́síà.
Katsura Tarō
thumb|Katsura Taro je Alakoso Agba orile-ede Japan tele.
9495 Eminescu
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2375 Radek
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
San Antonio
thumb|SA Montage Nima je ilu kan ni orile-ede Amerika.
Ola Ullsten
thumb|200px|Ola Ullsten Stig Kjell Olof "Ola" Ullsten je oloselu ati Alakoso Agba orile-ede Swidin tele.
2163 Korczak
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4677 Hiroshi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(5559) 1990 MV
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
481 Emita
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
11124 Mikulášek
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
13009 Voloshchuk
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
San Diego
thumb|Àwọn Àwòrán Montage ti San Diego je ilu kan ni orile-ede Amerika.
Ingvar Carlsson
thumb|200px|Ingvar Carlsson Gösta Ingvar Carlsson je oloselu ati Alakoso Agba orile-ede Swidin tele.
11144 Radiocommunicata
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Naomi Broady
je agba tenis.
12481 Streuvels
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
940 Kordula
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
30879 Hiroshikanai
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
10325 Bexa
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
3231 Mila
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(6781) 1990 OD
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
283 Emma
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
2833 Radishchev
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4377 Koremori
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
San Jose, Kalifọ́rníà
thumb|Àwọn Àwòrán Montage ti San Jose, Kalifọ́rníà je ilu kan ni orile-ede Amerika.
10587 Strindberg
jẹ́ pálánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
8208 Volta
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
17881 Radmall
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Emmanuel Ifeajuna
Emmanuel Arinze Ifeajuna tí a bí ní ọjàọ́ kaẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù kẹsàán ọdún 1935 tí ó sì papò da ní ọdún 1967. Jẹ́ ọmọ ológun ni orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti eléré ìdárayá ní ẹ̀ka igi fífò. Òun ni ọmọ orílẹ̀-èdè Adúláwọ̀ àkọ́kọ́ tí ó gba àmì ẹ̀yẹ wúrà níbi ìdíje àgbáayé ní ibi eré ìdárayá ti Ìjọba Gẹ̀ẹ́sì gbé kalẹ̀ níọdún 1954. Ìwọ̀n ìfò ti ó mu gba àmì ̀ẹyẹ ̀wura ni ìwọ̀n ẹsẹ̀ bàtà méfà ó lé ìpín mẹ́jọ (6 ft 8) èyí ni ìwọn mítà méjì ó lé mẹta (2.03 m) eléyí sì jẹ́ ìgbà ákọ́kọ́ tí ẹnìkẹ́ni yóò fò irú ìwọn yíí.
Ó jẹ́ ọmọ bíbi ìlú Onitsha ní ẹ̀yà Igbo láti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà níṣe, ó sì kẹ́kọ́ gboyè nínú ìmọ̀ìjìnlẹ̀ sáyẹ́nsì láti ilè-ẹ̀kọ́ gíga ti Yunifásitì Ìbàdàn. Ó dára pọ̀ mọ́ òṣèlú, lẹ́yìn èyí ni ó tún gba iṣẹ́ ológun. Ó kó ipa pàtàkì nínú ìfipá gba ìjọba lọ́wọ́ olóṣèlú tí ó wáyé ní orílẹ-èdè Nàìjíríà ní ọdún 1966.
Eré ìdárayá ìfò fífò
Ọmọ bíbí ìlú Onitsha ni, ó lọ sí Ilé-ìwé Girama Dennis Memorial ni ilu abinibi rẹ o si fi awọn abuda ti yoo sọ ipa ti igbesi aye rẹ tọ han nigba naa. Olùkọ́ eré ìdárayá ni ile-iwe girama rẹ ni o kọ ọ ni ere idaraya ifo fifo. Bakanna ni o wa lara awon ti o fi ehonu han eleyi ti o mu ki won gbe ile-ẹkọ giga re fun saa ẹkọ kan. O jade ile-iwe girama ni ọdun 1951 Ile-iwe Girama ti Ilesa naa le ka a kun awon akeko ti o jade nibe, biotilejepe awon ariyanjiyan kan jeyo ninu iroyin yi, sugbon o daju wipe o ṣe ile ẹkọ fun saa akoko oorun nigba kan ri nibe.
Ní idije ere idaraya ni ọdun 1954 ni Vancouver, o dije pẹlu bata ẹsẹ kan, ẹsẹ osi, sibẹsibẹ, o bori nipa fifo ifo iwon ẹsẹ bata mẹfa o le mẹjo (mita 2.03), eleyi ti o ta yọ ohun ti ẹnikẹni ti fo ri boya ni ti ere idije ni tabi ni ti orilẹ-ede Gẹẹsi. Ami ẹyẹ wura ti o gba nidi eyi jẹ igba akọkọ ti alawọ dudu yoo gba nibi idije to laami laaka lagbaye. Idije ifo fifo yii gbajugbaja ni odun naa fun awon alawọ dudu nitoripe Patrick Etolu ti o jẹ ọmọ orilẹ-ede Uganda naa se ipo keji tẹle Ifeajuna tí Osagie, ti o je ọmọ orilẹ-ede Naijiria si ṣe ipo kẹta. T'iIu t'ifọn ni wọn fi ki Ifeajuna kaabọ nigba ti o pada de ilu Eko, ijo ati ayọ ni wọn fi gbe yipo ilu Eko kí o to dari si ibi a wẹjẹ-wẹmu kan nibi ti o ti sọ̀rọ̀. Aworan rẹ̀ si di ohun ti a ya si ẹyin iwe ajakọ ti awọn ọmọ ile-iwe alakọbẹrẹ ati girama n lo ni orilẹ-ede Naijiria.
Ipa rẹ̀ nínú ìṣèlú nílé Ẹ̀kọ́ gíga
Léyìn ígbà tí Ifeajuna gba àmì-ẹ̀yẹ wúrà, ó padà sí ilé ìwé gíga ti ìlú Ìbàdàn láti kàwé gboyè nínú ìmọ̀ sáyẹ́nsì ní odún 1954. Ó darapọ̀ mọ́ àwọn akegbe tí wọ́n jẹ́ olóṣèlú nínú ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti UniversityCollege Ìbàdàn.
Ó wà lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Sigma Club, tí o wà ní ilé-ẹ̀kọ́ University of Ibadan nígbà náà. Sigma Club jẹ́ ẹgbẹ́ tí àwọn ọmọ ilé-ẹ̀kó tó ríṣe láwùjọ dá sílẹ̀ láti ma fi ṣe apèjẹ orin tí wọ́n pè ní Havana Musical Carnival nínú ilé-ẹ̀kọ́. Lásìkò tí Ifeajuna jẹ́ akẹ́kọ́, ó jẹ́ ọ́rẹ́ pẹ̀lú Christopher Okigbo àti J.P. Clark, tí wọ́n padà di akéwì jànkàn ní orílẹ́-èdè Nàìjíríà. Bákan náà ni Ifeajuna tún jẹ́ ọ̀rẹ́ pẹ̀lú Emeka Anyaoku, tí ó padà di Commonwealth Secretary-General. Ó sì jẹ́ ọ̀kan gbòógì nínú àwọn akẹ́kọ́ olóṣelu inu ilé-ẹ̀kọ́ Fásití Ìbàdàn. Ó padà di adarí ìròyìn fún Egbe akeko tí ó sì ń ṣàtìlẹyìn fún ìfẹ̀hónúhàn oríṣirísi. . Bákan náà ni ó tún ṣàtìlẹyìn fún ẹgbẹ́   Dynamic Party, tí di onímọ̀ ìṣirò Chike Obi. Uche Chukwumerije, tí ó jẹ́ akẹgbẹ́ rẹ̀ tí òun náà padà di Sẹ́nétọ̀ fẹnu baá wípé Ifeajuna sábà ma ń ṣagbékalẹ̀ ìfẹ̀hónúhàn, amọ́ kìí kópa nínú rẹ̀. Bákan náà ni J.P. Clark náà tún sọ wípé ifẹ̀hónúhàn tí Ifeajuna gbé kalẹ̀ tí ó lágbára jùlọ nínú ilé ilé-ẹ̀kọ́ náà ni bí wọ́n ṣe ti ilé-ìgbé àwọn akẹ́ẹ́kọ̀ọ́ pa. Títi ilé-ìgbé náà pa ni ó ní ṣe pẹ̀lú bí àwọn kan tí wọn kò mọ̀ ṣe Ṣé kú pa akẹ́kọ̀ọ́ kan tí wọ́n pe orúkọ rẹ̀ ní Ben Obumselu tí ó jẹ́ ọ̀rẹ́ sí Ifeajuna. Ifeajuna ṣagbékalẹ̀ ìfẹ̀hónúhàn náà amọ́ kò bá wọn kópa nínú rẹ̀ nígbà tí ó di wàhálà.
Damon Wayans
Damon Kyle Wayans Sr. (ojoibi September 4, 1960) je alawada, osere, olukowe, ati atokun ara Amerika, ati ikan ninu awon Ẹbí Wayans. Wayans sise bi alawada ati osere ni gbogbo odun awon ewadun 1980, nigba to kopa ninu ere alawada Saturday Night Live.
Carl Bildt
thumb|200px|Carl Bildt Nils Daniel Carl Bildt je oloselu ati Alakoso Agba orile-ede Swidin tele.
Damon Wayans
Ninu ere alawada In Living Color gangan ni ebun re ti yo jade gege bi olukowe ati alawada lati 1990 di 1992. Lati igba na o ti kopa ninu filmu ati ere telifisan opolopo bii The Last Boy Scout ati Major Payne, ati ere telifisan My Wife and Kids. Lati 2016 de 2019, o sere gegebi Roger Murtaugh ninu ere telifisan Lethal Weapon.
2988 Korhonen
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
1611 Beyer
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4701 Milani
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
22982 Emmacall
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Seattle
thumb|Seattle Seattle je ilu kan ni orile-ede Amerika. O ni awọn olugbe 753,675 ni ọdun 2019.
Nina Bratchikova
thumbnail|right je agba tenis.
99070 Strittmatter
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Russo-Ukrainian War
Ogun Russo-Ukrainian je ogun ti Russia,Belarus ati Ukraine lowosi. Russia, ati Belarus l'egbe kan ati Ukraine l'egbe miran. Rogbodiyan yii bere ni osu February, 2014 leyin Isote ti Iyi, leyin ti otun dojuko ipo Crimea ati awon abala Dobeas, t'amo kariaye ni abala ti Ukraine. Rogbodiyan pelu afikun Crimea mo Russia (2014), ogun ni Donbas (2014-present), awon isele ogagun, ogun t'ayelujara, ati edofu t'oselu de. Nigba ti yo ma fi ilowosi re pamo, Russia se atiliyein t'ologun de fun awon oloto ni Donbas. Pelu pe o ti oni ogun nla ni l'eti aala lati opin 2021. Russia se ifilole igbogun ti (asekale nla) Ukraine ni ojo 24th February,2022.
65698 Emmarochelle
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
54237 Hiroshimanabe
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Yamamoto Gonnohyōe
Admiral Count Yamamoto Gonbee, GCMG (山本 権兵衛), also called Gonnohyōe je Alakoso Agba orile-ede Japan tele.
Ìgbéyàwó
Ìgbéyàwó jẹ́ ìdarapọ̀ṣọ̀kan ọlọ́mọge tó ti bàlágà, tàbí obìnrin adélébọ̀ àti àpọ́n tàbí ọkùnrin géńdé tó tójú bó láti di ọkọ àti aya.
Ọjọ́ Orí Tó Tọ́ Láti Ṣe Ìgbéyàwó
Nílẹ̀ Yorùbá, ọkùnrin tàbí obìnrin níláti bàlágà tàbí tójúbọ́ kí wọ́n tó lè dábàá ìgbéyàwó. Ó kéré tán, ọkùnrin tàbí obìnrin níláti tó ọmọ ọdún méjìdínlógún, kí wọ̀n tó lè lọ́kọ tàbí láyà.
Ìgbéyàwó Láyé Àtijọ́
Láyé àtijọ́, ìgbéyàwó jẹ́ àṣà tó ní ìgbésẹ̀ tá à ń tọ̀. Àpọ́n tó bá bàlágà kì í ṣà dédé fẹ̀ ìyàwó. Àwọn àgbà bọ̀, wọ́n ní "Bọ́mọdé bá tó lọ́kọ́, àá lọ́kọ́", láyé àtijó, bọ́mọkùnrin bá ti bàlágà láti fẹ́ ìyàwó ó ní ìgbésẹ̀ tí a ní láti gbé.
5676 Voltaire
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ìgbéyàwó
Ìfojúsóde
Èyí ni ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ tí àwọn òbí ọmọkùnrin tó bá ti bàlágà máa ń gbé láti ṣe àwárí omidan tó bá yáyì tí wọ́n yóò fi ṣaya fún ọmọ wọn. Láyé àtijó, ọmọkùnrin kì í kọnu sí omidan tó bá wù ú. Lẹ́yìn tí àwọn òbí bá ti fojú sóde, tí wọ́n sì ti rí omidan tí wọ́n fẹ́ kí ọmọkùnrin wọn fẹ́ ní ìyàwó, ìgbésẹ̀ tó kàn ní ìwádìí.
Ìwádìí
Èyí ni ìgbésẹ̀ kejì nínú àṣà ìgbéyàwó nílẹ̀ Yorùbá láyé àtijó. Ẹbí ọkùnrin yóò ṣe ìwádìí ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́ nípa ọlọ́mọge tí wọ́n tí yàn láàyò láti fẹ́ fún ọmọkùnrin wọn. Wọ́n máa ń ṣe ìwádìí irú ìdílé tí omidan náà tí wá. Ṣé ìdílé tó dára ní tàbí tí kò dára?, wọ́n a ṣe ìwádìí bóyá ìdílé náà ní àrùn tàbí àìsàn kan tí ó máa ń ṣe wọ́n. Bí ìdílé bá yege nínú àwọn ìwádìí yìí, àsìkò yìí ni wọn yóò tó pinnu láti fẹ́ omidan náà fún ọmọkùnrin wọn.
Alárenà
Lẹ́yìn ìwádìí, yínyan Alárenà tàbí alárinà ni ìgbésẹ̀ tó kàn láṣà ìgbéyàwó láyé àtijó. Alárenà ni yínyan ẹnìkan tí ó lè ṣe agbódegbà fún ọkọ àti ìyàwó-ojú ọ̀nà. Ẹni bẹ́ẹ̀ sáà máa ń jẹ́ ọ̀rẹ́ ọkàn nínú àwọn tọkọ-taya-ojúọ̀nà. Òun ni àwọn méjèèjì maa rán níṣẹ́ ìfẹ́ títí títí ọkọ àti ìyàwó yóò fi mójú ara wọn. Ìdí nìyí tí Yòóbá fi máa ń paá lówe pé "bí ọkọ àti ìyàwó bá mọjú ara wọn tán, alárenà á yẹ̀ a"
Ìjọhẹn
Èyí ni ìgbésẹ̀ tí ẹbí ọkọ ìyàwó-ojúọ̀nà máa ń gbé láti ríi pé àwọn ẹbí ìyàwó-ojúọ̀nà gba láti fi ọmọbìnrin wọn fọ́kọ tí ó wá tọrọ rẹ̀. Ó dàbí ètò mọ̀mínmọ̀ọ́.
Ìdána
Lẹ́yìn Ìjọ́hẹn, ìdána ni ètò tó kàn nínú ayẹyẹ àṣà ìgbéyàwó láyé àtijó. Ìdána ni sísan àwọn ẹrù àti owó-orí tí ẹbí ìyàwó-ojúọ̀nà bá kà fún ọkọ-ojú ọ̀nà láti san.
Ẹkún-Ìyàwó
Èyí ni ayẹyẹ ìkẹyìn tí ìdílé ìyàwó máa ń ṣe fún omidan tí ó ṣetàn láti ṣe ìgbéyàwó kí ó tó forí lé ilé ọkọ rẹ. Omidan tí ó fẹ́ lọ ilé ọkọ ni ó máa ń sun ẹkùn ìyàwó. Omidan yìí a máa sún ẹkùn yìí láti dárò bí ó ṣe fẹ́ fi ilé bàbá rẹ̀ sílẹ̀ lọ sí ilé ọkọ. Ẹkún ayọ̀ ni èyí ẹkún ìyàwó máa ń jẹ́.
Ìgbéyàwó Gangan
Èyí ni ayẹyẹ tó kẹ́yìn láṣà ìgbéyàwó nílẹ̀ Yorùbá láyé àtijó. Ó máa ń wáyé lẹ́yìn tí àwọn ọkọ-ojúọnà bá ti san gbogbo ẹrù ìdána. Àwọn ìdílé ìyàwó-ojú ọnà yóò wa sètò láti sìn ìyàwó lọ ilé ọkọ rẹ. Ọ̀kan-ọ̀-jọ̀kan àwọn ẹbí ìyàwó àti ọkọ á máa wúre fún ìyàwó àti ọkọ rẹ̀ lọ́jọ́ ìgbéyàwó. Jíjẹ àti mímu máa ń pọ̀ lọ́pọ̀ yanturu.
http://edeyorubarewa.com/a%E1%B9%A3a-igbeyawo/
https://www.latestnigeriannews.com/news/6214514/asa-igbeyawo-ati-oju-ise-alarina-laye-atijo.html
Pàtàkì Ìbálé Nínú Àṣà Ìgbéyàwó Láyé Àtijọ́
Ìbálé ni bíbá ìyàwó-aṣẹ̀ṣẹ̀ gbé nílé láì tí bá ọkùnrin kankan sùn rí kí ó tó lọ ilé ọkọ. Ó jẹ́ àṣà tí ó gbajúmọ̀ tí ó sìn máa ń buyì kún ìyàwó-aṣẹ̀ṣẹ̀gbé. Ìwúrí ni ó máa ń jẹ́ fún ọkọ ìyàwó tí ó bá bá ìyàwó-aṣẹ̀ṣẹ̀gbé nílé. Lálẹ́ ìgbeyàwó, àwọn òbí ọkọ yóò tité aṣọ funfun sí orí ibùsùn nínú yàrá ọkọ ìyàwó-àṣẹ̀ṣẹ̀gbé láti fi gba ìbálé rẹ̀. Iyì ńlá ni fún àwọn òbí ìyàwó tí ọkọ rẹ bá bá nílé, ó túmọ̀ sí wípé ọmọbìnrin náà kò tíì mọ ọkùnrin rí. Odidi agbè ẹmu tàbí odidi páalí ìsáná, ìyàn àti ọbẹ̀ tí ó dára ní àwọn ẹbí ọkọ ìyàwó yóò gbé lọ fún àwọn òbí ìyàwó laarọ kùtùkùtù ọjọ́ kejì láti fi dúpẹ́ lọwọ wọn wípé odidi ni wọ́n bá ọmọ wọn, èyí ni oúnjẹ ìbálé, ìyàwó yóò tún gba owó ìbálé tíì ṣe ọ̀kẹ́ méjì lọ́wọ́ ọkọ rẹ̀. Ohun ìtìjú àti ìbànújẹ́ ni ó máa ń jẹ́ fún ìyàwó-aṣẹ̀ṣẹ̀gbé tí ọkọ rẹ̀ kò bá bá nílé àti ìdílé rẹ̀. Kódà, ònínàbì àti òníranù ni Yòóbá máa ń ka irú ìyàwó-aṣẹ̀ṣẹ̀gbé bẹ́ẹ̀ sì.
4485 Radonezhskij
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Eba
Ẹ̀bà jẹ́ óúnjẹ ní ilẹ̀ Yorùbá àti àwọn ẹ̀yà míràn tó yí wọn ká.Ẹ̀bà nínú àwọn ẹ̀yà óúnjẹ tí a mọ̀ sí òkèlè ní èdè Yorùbá, (Swallow) ní èdè Gẹ̀ẹ́sì. Àwọn Yorùbá àti àwọn ẹ̀yà míràn tó yí wọn ká fẹ́ràn ẹ̀bà pàápàá jùlọ àwọn àgbàlagbà nítorí wípé ó ma ń tètè yóni, kìí sì í tètè dà nínú ẹni,ẹ̀bà kìí ṣe óúnjẹ tí ń gbani lákòókò tàbí fúni ní wàhálà láti pípèsè tàbí jíjẹ. Ṣíṣe Ẹ̀bà aàrí ni wọ́n ma ń fi tẹ́bà, nígbàtí wọ́n yọ gaàrí látara ẹẹ̀gẹ́tàbí pákí tàbí gbágùúdá tí a lọ̀, tí a sìfún omi inú rẹ̀ gbẹ ṣe.
4357 Korinthos
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
14214 Hirsch
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Skales
Raoul John Njeng-Njeng (tí a bí ní ọjọ́ kìíní oṣù kẹrin, ọdún 1991) tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Skales (tí àpèja rẹ̀ ni Seek Knowledge Acquire Large Entrepreneurial Skills), jẹ́ olórin tàkasúféé àti akọrin kalè tí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ní ọdún 2000, ó bèrè sí ní ṣe àkọsílẹ̀ orin tàkasúféé ni ilu Kaduna, Nàìjíríà. Larin odun 2007 ati 2008, ó rin ìrìn àjò lọ sí ilu Jos láti sise pẹ̀lú Jesse Jagz àti Jeremiah Gyang. In 2008, ó kopa ninu ìdíje gbogbogbọ̀ tí àríwá Zain ó sì borí idije ọ̀hún. Àwọn èèyàn ṣe ìtẹ́wọ́gbà orin adákọ rẹ̀ "Must Shine" ní Ìpínlẹ̀ Èkó, Jos àti Abuja. Ó padà kó lọ sí Èkó láti máa ṣiṣẹ́ pẹ̀lú Empire Mates Entertainment (E.M.E) ní ọdún 2009.
Skales ti kọrin pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ gbajúgbajà akọrin bíi Akon, eLDee, tekno, Harmonize, Jeremiah Gyang, Banky W àti Knighthouse. Orin rẹ̀ tí ọ̀pọ̀ èèyàn mọ̀ ni "Shake Body", "Mukulu", "Keresimesi", "Komole", "My Baby", "Take Care of Me" ati "Denge Pose". Lẹ́yìn tó dẹ́kun máa ṣiṣẹ́ pẹ̀lú E.M.E ní oṣù karùn-ún ọdún 2014, ó dá ilé-iṣẹ́ agbórinjáde tirẹ̀ kalẹ̀ tí ó sọ ní OHK Music record label. Ọdún 2015 ni ó gbé álíbọ́ọ̀mù rẹ̀ jáde tí àkọlé rẹ̀ ń jẹ́ Man of the Year was released.
Tucson
thumb|Tucson, Arizona, pẹ̀lú w: Santa Catalina òkè ní abẹ́lẹ̀. , Arizona, jẹ́ ìlú kan ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.
Òjògbón
Ojogbon jé ipò èkó tí o ga jù ní yunifásitì tàbí ilé-èkó miran, àwon ojogbon ma ún jé oloye gíga/pupo ní aaye èkó won , kí ènìyàn tó Le di ojogbon, o gbodo kókó keko láti di Dokita tí ìmòye(PhD)
Olga Govortsova
je agba tenis.
6281 Strnad
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
1605 Milankovitch
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Terauchi Masatake
je Alakoso Agba orile-ede Japan tele.
1628 Strobel
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
21643 Kornev
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ìjàpá lọ jẹ àsè ní ilé Àdán
Ìfáàrà
Ní ìgbà láéláé, tí àwọn àròsọ fi yé wa wípé àwọn ẹranko a máa sọ̀rọ̀ bí ènìyàn, Ìjàpá jẹ́ ẹranko tí ó kún fún ọgbọ́n ẹ̀wẹ́ púpọ̀ púpọ̀. Ní akoko yi, itan sọ fun wa wipe ọrẹ timotimo ni Ijapa ati Àdán. Ijapa n gbe ilẹ, nigbati Adan n gbe ori igi kan lẹba ọsa. Ṣugbon iṣẹlẹ kan ṣẹ ni akoko yii laarin awọn mejeeji.
5391 Emmons
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ìjàpá lọ jẹ àsè ní ilé Àdán
Ìtàn
Ni igba iwasẹ, ti Ijapa ati Adan nṣe ọrẹ minu, Ijapa a maa pe Adan si ibi inawo gbogbo ti o ba nse, yala isọmọlorukọ, iṣile tabi irufẹ inawo yowu ti ko ba maa ṣe. Ṣugbon o n ka Ijapa lara wipe oun kii le lọ si ibi inawo yowu ti Adan ba n se nitori wipe Ijapa ko le fo debi wipe yoo de ile Adan lori igi.
Nigba ti ọrọ yii ka Ijapa lara, ninu ọgbọn ẹwẹ rẹ, o pinnu lati wa nkan ṣe si ohun ti o n dun lọkan. Ori kuku ba Ijapa ṣe, nitori wipe ohun ti Adan ti n woju Eledua fun lati ọjọ to ti pẹ wọle wẹrẹ. Ọmọbinrin ni iyawo Adan ti n bi ṣaaju asiko yii, ṣugbon Eledumare fi ọmọkunrin lanti ta a lọrẹ ni akoko yii. Inu Adan dun tobẹẹ gẹ, nitori naa, kuku-kẹkẹ isọmọlorukọ yii kàmọ̀nmọ̀n. Iroyin ipalẹmọ yii lo ta si Ijapa leti ti o fi pinnu wipe bo ṣe gbigbe, bo ṣe wiwọ, oun o de ile Adan lori igi lati wa nibi isọmoloruko naa.
Ijapa ọlọgbọn ẹ̀wẹ́ kuku ri ọgbọn ta si i. Ohun ti o ṣe ni wipe o lọ wa aṣọ alaari to jọju, o wa ranṣe pe Adan wipe ki o wa gbe ẹbun ti oun fẹ fun lati fi ba a yọ wipe o bi ọmọkunrin lanti. Nigbati Ijapa gburo wipe Adan ti n bọ wa gba ẹbun naa, o sọ fun Yannibo aya rẹ wipe ki o we oun mọ inu aṣọ naa ni idi eyi, nigbati Adan gbe aṣọ de ile rẹ lori igi, wuya ni Ijapa yọ si. Eleyi jọ Adan loju pupọpupọ o si wi fun Ijapa wipe oun gba wipe ọlọgbọn ẹwẹ ni nitootọ. Ijapa jẹ, o mu, o ranju bọnbọn nibi ase isọmọlorukọ naa. Odidi ọjọ mẹta gbako ni won fi ṣe ayẹyẹ naa. Ni igbati ọti tan, ti ọka ko si mọ, Ijapa wa ranti ile, o ku bi yoo ti ṣe dele.
Ijapa ro ninu ara rẹ wipe ọgbọn ni oun o tun ta lati ri wipe oun de ile, nitori ile koko ni ti agbe. Ijapa pe Adan, o ni ọrẹ mi, ṣe o ṣe akiyesi wipe a kere pupọ ju awọn ẹranko miran lọ, Adan da lohun wipe oun naa ti n ro. Ijapa ni àrùn lo fa o! Arun ọhun si wa ni idi gbogbo ẹranko, awọn ti o ba ti yọ ti wọn ni won n tobi bii Erin, Ẹfọn, Igala, ati bẹẹbẹẹ lọ, ni idi eyi, Adan ati Ijapa yoo ba ara wọn yọ arun naa. Inu Adan dun o si imọnran ti Ijapa mu wa yii, ko tilẹ yiri rẹ wo ti o fi gba a.
3923 Radzievskij
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
23199 Bezdek
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
George Carlin
George Denis Patrick Carlin (May 12, 1937 – June 22, 2008) je ara Amerika alawada ori itage, ayewo awujo, osere ati olukowe, to gba Ebun grammy marun fun awon awo awada re.
James Gandolfini
James Joseph Gandolfini, Jr. (ojoibi Oṣù Kẹ̀sán 18, 1961 – Kẹfà 19, 2013) je osere ara Amerika. Fún ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi "Toni Sọ̀pránò" Alága àwon Ńsọmí tó jé Itálíán-Amẹ́ríkàní nínú eré HBO tí wọ́n pè ní "Awọn Sọ̀pránósì". Ogbẹ́ni Jákọ́bu Gàndólfínì jr. jẹ ẹ̀yẹ Emmy Mé̩ta, ẹ̀yẹ SAGA Márùn-ún, ẹ̀yẹ GGA ẹyọ kan. Ipa rẹ́ gẹ̀gẹ̀ bí "Toni Sọ̀pránò" tó̩ka si gẹ́gẹ́ bí Olósèré tí ó tóbi jù àti tó lọ́lá jùlọ nínú amóhùnmáwòrán wa.
Ògbẹ́ni Gàndólfínì pẹ̀lú gẹ́gẹ́ bi àgbàjọ ènìyàn ọ̀tún Virgil nínu eré True Romance (1993), lẹ́ftẹ́nántì Bọ́bì Douhertì nínu Krímsọ́n Tīde (1995), Kọ́nẹ́lì Wíńtà nínu The Lāst Kástù (2001), àti Alákoso ìlu Nēw Yọ̀rk nínu Thē Tákíng of Pẹ́lhàm 123 (2009). Awọn eré rẹ̀ míràn pẹ̀lú Gẹt Shọrti (1995), Whẹre the Wild Things Are (2009), Ẹnough Said (2013). Ọgbẹ́ni Gāndolfini gba ẹ̀yẹ Skreen Aktors Guild Award àti yíyàn Boston Sosiety of Film Kritiks Award fún olósèré tí ó sé àtìlẹyìn lẹ́yìn iku rẹ̀. Ní ọdún 2007, Ogbẹ́ni Gāndolfini
Ime Bishop Umoh
Ime Bishop, tí wọ́n tún pè níOkon Lagos tàbí Udo Yes, jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé, aláwàdà ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Nigeria.
14072 Volterra
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ime Bishop Umoh
Ìyànsípò ìṣèlú rẹ̀
Wọ́n yan Ime sí ipò olùdámọ̀ràn pàtàkì sí Gómìnà Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom, ìyẹn Udom Gabriel Emmanuel lórí ìlanilọ́yẹ̀ fún ará ìlú.
Àwọn àṣàyàn eré rẹ̀
Ime kópa nínú fọ́nrán fídíò kan tí wọ́n oè ní Pregnant Man lẹ́yìn tí ìsémọ́lé ajàkálẹ̀ àrùn COVID-9 rọlẹ̀ díẹ̀.
Nkwobi
Àwọn èròjà tí a fi n pèsè rẹ̀
Àwọn èròjà tí a ní lò láti fi se ohun ìpanu àwọn ni epo pupa, kaun, èròjà nọ́tmẹẹ̀gì, ewé utazi, ata, alùbọ́sà àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ọ̀nà míràn tí a lè potash ni ngu, a lè lo ewé lespinach dípò  utazia tí kò bá sí ní tòsí. A sábà máa ń se Nkwobi ní ilé, bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé ó wọ́pọ̀ ní Ilé àwọn oloúnjẹ. Ọbẹ̀ náà wáyé látara ẹsẹ ẹran màlúù tí a ti bọ̀ pẹ̀lú alùbọ́sà àti àwọn oríṣiríṣi èròjà Edé Calabash nutmeg àti ata lílọ̀ ní a ma fi kun lẹ́yìn ẹ̀ Ẹ̀sẹ̀ màlúù tí a ti bọ̀ náà ní a ó pòpọ̀ mọ́ òróró, sì rọra ròó kó má báà jóná
Urea cycle
Urea cycle (tí wọ́n tún mọ̀ sí ìpòyì ornithine) jẹ́ ìpòyì àwọn ìbáṣepọ̀ kẹ́míkà àgọ́ ara tí ó má a ń ṣẹlẹ̀ lára ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹranko tí ó máa ń jẹ́ kí urea ((NH2)2CO) jade láti inú ammonia (NH3). Ìyípo yìí jẹ́ ìpòyì ìbáṣepọ̀ kẹ́míkà àgọ́ ara àkọ́kọ́ tí wọ́n máa kọ́kọ́ ṣàwárí (Hans Krebs àti Kurt Henseleit, 1932), ní ọdún marún sẹ́yìn kí wọ́n tó ṣàwárí Ìyípo TCA. Ní àwọn ẹranko tó lè bímọ, ìyípo urea máa ń ṣẹlẹ̀ nínú ẹ̀dọ̀, bíi díẹ̀ máa ń ṣẹlẹ̀ nínú kídìrín.
Ìṣẹ́ rẹ̀
Àwọn oun ẹlẹ́mí tí kò rọrùn fún láti yọ ammonia kúrò lára máa ń sọọ́ dí àwọn nkan míràn bíi urea tàbí uric acid, tí kò ní májèlé púpọ̀. Àìtó ìyípo urea yìí  máa ń wáyé látàrí àṣìṣe ìbínimọ́ (àṣìṣe ìbínimọ̀ nínú ara), àti tí ẹ̀dọ̀ bá dáwọ́ iṣẹ́ dúró. Èsì ìdáwọ́ iṣẹ́ ẹ̀dọ̀ dúró ní ìkójọpọ̀ àwọn ẹ̀gbin tí ó ní ṣe pẹ̀lú nitogen, pàtàkì jùlọ ammonia, tí ó máa ń fa ààrùn hepatic encephalopathy.
Àwọn ìbáṣepọ̀
Ìyípo urea ní àwọn ìbáṣepọ̀ marún: méjì ń ṣẹlẹ̀  nínú mitochondra tí mẹ́ta sì ń ṣẹlẹ̀ nínú  cytosol. Ìyípo yìí máa ń sọ àwọn ẹgbẹ́  amino méjì, ìkan láti NH4+ àti ìkan lati  Asp, àti átọ́mù carbon kan láti HCO3−, sí àwọn ẹ̀gbin tí kò ní májèlé urea ní iye "agbára nlá"  àwọn àsopọ̀ phosphate ( ATP mẹ́ta tí ó pín sí ADP méjì àti AMP ẹyọ kan). Ornithine ló máa ń gbé àwọn átọ́mù carbon àti nitrogen yìí. center|thumb|725x725px
1 L -ornithine 2 carbamoyl phosphate 3 L -citrulline 4 argininosuccinate 5 fumarate 6 L -arginine 7 urea L -Asp L -aspartate CPS-1 carbamoyl phosphate synthetase I OTC Ornithine transcarbamoylase ASS argininosuccinate synthetase ASL argininosuccinate lyase ARG1 arginase 1 Ní ìbáṣepọ̀ àkọ́kọ́, NH4+ + HCO3− jẹ́  NH3 + CO2 + H2O.
Gbogbo oun tó ṣẹlẹ̀ nínú ìyípo urea jẹ́: Níwọ̀n ìgbà tó jẹ́pé a máa ń rí fumarate tí a bá yọ NH3 kúrò nínú aspartate (nínú ìbáṣepọ̀ kẹta àti ìkẹrin), àti PPi + H2O →  Pi méjì, ó lè rọrùn báyìí:
Ìmọ̀ nípa àìsan tí ó rọ̀ mọ
Ìṣàìtó àwọn enzymes àti àwọn ọlọ́kọ̀ tí ó ní ṣe pẹ̀lú ìyípo urea lè fa àwọn àìsàn tí ó rọ̀ mọ́ ìyípo urea bíi:
Celestial Church of Christ
Benin - batism ceremony in Cotonou.jpg The Celestial Church of Christ tí a tún mọ̀ sí Ìjọ Mímọ́ ti Kristi(CCC) jẹ́ ilé-ìjọsìn tí Samuel Oshoffa dá sílẹ̀ ní Áfríkà ní ọjọ́ 29 oṣù kẹsàn-án ní ìlú Porto-Novo, nih Benin. Ó wà ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè àgbáyé pẹ̀lú Orílẹ̀ èdè America àti àwọn orílẹ̀-èdè púpọ̀ ní Africa.
Ìtàn
Oshoffa tí a bí sí Dahomey ní ọdún 1909 fìgbà kan jẹ́ gbẹ́nàgbẹ́nà tí ó ti di Benin báyìí. Ìjọ Methodist ni ó dàgbà sí. Ó ní ìṣípayá àtọ̀runwá nígbà tí ó sọnù sínú igbó ní ọjọ́ 23 oṣù karùn-ún, ọdún 1947 tí ìṣẹ̀lẹ̀ eclipse ṣẹ̀. Ó nímọ̀lára láti gbàdúrà, láti mú àwọn aláìsàn lára dá, àti láti jí àwọn òkú dìde. Ó dá ìjọ rẹ̀ sílẹ̀ ní oṣù kẹsàn-án, ọdún 1947. Lẹ́yìn tí ó ti yan ara rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi wòlíì, Olùṣọ́-àgùtàn, àti Olùdásílẹ̀. Ipò tí ó ga jù lọ ni ó wà nígbà náà.
CCC gba ìdánimọ̀ àti àṣẹ láti tẹ̀síwájú nínú iṣẹ́ wọn láti ọwọ́ orílẹ̀-èdè Dahomey ní ọdún 1965. Láti ọdún 1976, ìjọ náà bẹ̀rẹ̀ ìpolongo ìhìnrere ní orílẹ̀-èdè yẹn, tó fìgbà kan jẹ́ French West Africa, tó ti gba òmìnira ní ọdún 1960. Láti òpin ọdún 1960, ìjọ náà bẹ̀rẹ̀ sí ní lo ẹ̀rọ-ayélujára fún ìpolongo ìhìnrere, èyí sì mú kí ìbánisọ̀rọ̀ wà láàárín ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀ka ìjọ náà tó ti wà ní ìdásílẹ̀ káàkiri ilẹ̀ òke-òkun tí ọmọ Africa wà, bíi United Kingdom, Germany, Austria, France àti United States. Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni ìjọ yìí gbajúmọ̀ sí.
Lẹ́yìn ikú Oshoffa, ìjọ náà ń tẹ̀síwájú, àmọ́ kò ṣàìrí àwọn ìdojúkọ kọ̀ọ̀kan, èyí tó wọ́ pọ̀ jù lọ ní ọ̀rọ̀ olórí àti adarí ìjọ náà lẹ́yìn ikú Oshoffa. Lẹ́yìn Bàbá Oshoffa, Alexander Abiodun Adebayo Bada ló jẹ́ adarí ìjọ náà títí di ìgbà ikú rẹ̀ ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹsàn-án, ọdún 2000. Lẹ́yìn náà ni Philip Hunsu Ajose gorí ipò náà fún ìgbà díẹ̀, torí ikú rẹ̀ ní oṣù kẹta, ọdún 2001. Awuyewuye ṣẹlẹ̀ lórí arọ́pò Ajose. Àwọn ọ̀wọ́ ènìyàn kan kéde Gilbert Oluwatosin Jesse gẹ́gẹ́ bíi olórí tuntun, nígbà tí ọ̀pọ̀ ènìyàn mọ Reverend Emmanuel Oshoffa, tí ó jẹ́ ọmọ Samuel Oshoffa Bada bíi olórí tuntun. Lẹ́yìn ikú Jesse, ẹgbẹ́ rẹ̀ polongo pé Ajíhìnrere Gíga Jù Lọ Paul Suru Maforikan ni aṣáájú ẹ̀mí tuntun ti ìjọ. Ní ìlòdì sí ìlànà ìtẹ́lọ́rún ní Naijiria, Porto-Novo tó jẹ́ olú ilé-ìjọsìn gíga jù lọ, yan Benoit Agbaossi (1931–2010) láti jẹ olórí ilé-ìjọsìn, ẹni tí ó wá yan Benoit Adeogun ní àkókò tirẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi Olùṣọ́-àgùtàn láìpẹ́, kí ó tó kú ní ọdún 2010.
3172 Hirst
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Tulsa
thumb|Skyline ti àárín ìlú Tulsa, Oklahoma, ní oṣú Karùn ún ọdún 2008. je ilu kan ni orile-ede Amerika.
Hara Takashi
je Alakoso Agba orile-ede Japan tele.
27764 von Flüe
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(6963) 1990 OQ3
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
3571 Milanštefánik
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
17285 Bezout
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
3835 Korolenko
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5001 EMP
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6437 Stroganov
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Virginia Beach
je ilu kan ni orile-ede Amerika.
Arsenio Hall
Arsenio Hall (ojoibi February 12, 1956) je alawada, osere, atokun eto ibanisoro, olukowe ati olootu ara Amerika. O gbajumo nigba to se atokun eto The Arsenio Hall Show, eto ale ibanisoro lori telifisan lati 1989 de 1994, ati lati 2013 de 2014.
706 Hirundo
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ibrahim Olanrewaju Layode
Ibrahim Ọláńrewájú Láyọdé (ni a bí ní Ọjọ́ kẹwàá oṣù kọkànlá ọdún 1973)tí ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ OIL jẹ́ òṣèlú ọmọ Yorùbá láti ìlú Badagry, ní ìpínlẹ̀ Èkó lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn méjì tó ń ṣojú ìjọba-ìbílẹ̀ Badagry nílé ìgbìmọ̀ aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkó. Sáà ẹ̀kẹ́rin ló ń lórí àléfà gẹ́gẹ́ bí aṣojú ẹkùn kìíní Àgbádárìgì nílé ìgbìmọ̀ aṣòfin Ìpínlẹ̀ Èkó.
9797 Raes
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Ìṣọ̀lá Oyènúsì
Ìṣọ̀lá Oyènúsì tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Dọ́kítà Oyènúsì (Dr. Oyènúsì) jẹ́ ògbóǹtarìgì adigunjalè tó fìgbà kan yọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà lẹ́nu kí ọwọ́ ṣìnkún òfin tó tẹ̀ ẹ́. Iṣẹ́ adigunjalè tó yàn láàyò jẹ́ kó di ìlúmọ̀ọ́kà lọ́dún 1970s. Nígbà ayé adigunjalè rẹ̀, Oyènúsì gbajúmọ̀ nínú dídigunjalè ilé ìfowópamọ́, àwọn ilé ìṣe ńláńlá àti ìdigunjalè gba ọkọ̀-ayọ́kẹ́lẹ́. Ọrọ́ rẹ̀ dàbí "Àjànàkú kọjá, mo rí nǹkan fìrí, bá a bá rérin, ká gbà pé a rí erin", ó jẹ́ adigunjalè tí gbogbo ènìyàn bẹ̀rù lọ́pọ̀lọpọ̀, kódà, àwọn agbófinró bẹ̀rù rẹ̀ gidigidi.
Bí Oyènúsì Ṣe Gba Orúkọ Ìnagijẹ Rẹ̀, Dókítà Oyènúsì
Àkọsílẹ̀ ìtàn kan sọ pé Oyènúsì kò kàwé gboyè dókítà rárá, ìṣe lo dédé sọ ara rẹ̀ ni orúkọ Ìnagijẹ òun. Oǹkọ̀wé náà jẹ́rìí pé, Oyènúsì fún ara rẹ̀ jẹ́wọ́ èyí lẹ́yìn tí owó ṣìnkún òfin báà kí wọ́n tó pa á. Ó ní Oyènúsì jẹ́wọ́ pé òun kò kàwé rárá nítorí àwọn òbí òun kò lowo lọ́wọ́ láti rán òun, ìdí nìyí tí òun fi yan iṣẹ́ adigunjalè láàyò.
Bí Oyènúsì Ṣe Bẹ̀rẹ̀ Iṣẹ́ Adigunjalè
Ìṣọ̀lá Oyènúsì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ adigunjalè nígbà tí ó ń wá owó láti fún olólùfẹ́bìnrin rẹ̀. Lásìkò yìí, ó fẹ̀ẹ́ tálákà ju èkúté ṣọ́ọ̀ṣì lọ. Èyí ló mú un digun jalè gba ọkọ̀-ayọ́kẹ́lẹ́ àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó tà ní irínwó náírà (N400), tí ó sì lówó náà fún ọ̀rẹ́bìnrin rẹ̀ náà.
Bí ṣìnkún òfin Ìjọba ṣe Tẹ Oyènúsì
Taló jẹ́ gbéná wojú ẹkùn Oyènúsì nígbà tí ó ń digun jalè. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀mí ló tọwọ́ rẹ̀ bọ́. Ọ̀pọ̀ lọ ti pá ni ìfọnnáfọṣu, ọ̀pọ̀ ló pa lẹ́kún bákan náà. Ògbójú olè tí gbogbo ènìyàn ń sá fún ni Oyènúsì. Kódà, ọlọ́pàá fúnra wọn bẹ̀rù rẹ̀. Ayeta rẹ̀ gbóná débi pé ìbọn ọlọ́pàá, bí ó tilẹ̀ wù kó lágbára tó, kì í rán án. Olè Oyènúsì gbówọ́ tó bẹ́ẹ̀ gé tí àwọn agbófinrò fi ń sá fún un. Òun ni ọ̀dájú àti ògbójú olè àkókò tí òkìkí rẹ̀ kàn káàkiri ilẹ̀ Káàárọ̀-o-jíire àti orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Yorùbá bọ̀, wọ́n ní "ìgbà ò lọ bí òréré, ayé ò lọ bí ọ̀pá ìbọn", lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìyànjú, ọwọ́ bá Oyènúsì nígbà tí ó lọ digun jalè lọ́jọ́ kan pẹ̀lú àwọn ẹgbẹ́ adigunjalè rẹ̀ mẹ́fà mìíràn. Ọjọ́ burúkú èṣù gbomi mú lọjọ́ náà. Oyènúsì pa kọ́sítébù ọlọ́pàá kan nígbà tí òun àti àwọn ẹgbẹ́ rẹ̀ fijà pẹ́ta pẹ̀lú àwọn ọlọ́pàá. Ṣùgbọ́n, èwe sunko, ọwọ́ àwọn ọlọ́pàá sì tẹ̀ ẹ́. Lẹ́yìn ìgbẹ́jọ́, ilé ẹjọ́ dájọ́ ikú fún Oyènúsì àti àwọn ẹmẹ̀wà rẹ̀ lọ́dún 1971. Ìta gbangba ni wọ́n tí pa wọ́n ní ìlú Èkó.
85195 von Helfta
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
128036 Rafaelnadal
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
27706 Strogen
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6152 Empedocles
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(9947) 1990 QB
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Uchida Kosai
jẹ́ Alákòóso Àgbà orílẹ̀-èdè Japan tẹ́lẹ̀.
1855 Korolev
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Pauline Parmentier
je agba tenis ara Fransi.
3699 Milbourn
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Patricia Mayr-Achleitner
je agba tenis.
1963 Bezovec
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Bosede Bukola Afolabi
Bosede Bukola Afolabi jẹ́ Dókítà ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó jẹ́ onímọ̀ nípa àìsàn ojú ara àwọn obìnrin, òjògbón àti adarí ẹ̀ka àwọn olóyún àti àwọn àìsàn ti ojú ara obìnrin ní ilé ìwòsàn ti Yunifásitì Ìpínlẹ̀ Èkó, Èkó, Nàìjíríà. Òun tún ni ọ̀lùdásílẹ̀ àti alága MRH (Maternal and Reproductive Health) Research Collective.
Takahashi Korekiyo
je Alakoso Agba orile-ede Japan tele.
8408 Strom
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
7493 Hirzo
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
157473 Emuno
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
18664 Rafaelta
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6094 Hisako
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4883 Korolirina
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Àtòjọ àwọn ilé ìjọsìn, Ṣọ́ọ̀ṣì ní Nàìjíríà
Àwọn wọ̀nyí ni àtòjọ àwọn Ṣọ́ọ̀ṣì tó gbajúmọ̀ jùlo ni Nàìjíríà,pẹ̀lú ọdún tí wọ́n dá wọn sílẹ̀ àti olùdásílẹ̀ wọn.
3096 Bezruč
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
6441 Milenajesenská
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9134 Encke
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Clovis 1k
jẹ́ Oba awon Frank àkọ́kọ́ tó ṣè parapọ̀ gbogbo ẹ̀yà awon Frank sí abẹ́ ìjọba kan.
Òjògbón Abdulrasheed Na'Allah
Òjògbón Abdulrasheed Na'allah tí a bi ní ìlú Ilorin, ìpínlè kwara, Nàìjíríà, a bi ní ojó kokanlelogun, osu kejila(December 21), odun 1962. Òjògbón Abdulrasheed ni olori yunifásitì ìpínlè Kwara lati odun 2009 dé odun 2019(odún mewa), ósì di olori Yunifásitì ti ìlú Àbújá ní odun 2019, ipò tí o dimú di òní. Ojogbon Abdulrasheed keko gboye nínú ìmò Art(Bachelor of Art) ní yunifásitì Ìlorin ní odun 1988, o si tún tè siwaju ní ìmò literature in English(Master of art) ní yunifásitì kanáà ní odun 1992 ., Òjògbón Abdulrasheed ti ko ìwé tí ópò, apere ìwé tí o ko ni; Seriya, Omolekewu àti Ilorin ò
14181 Koromházi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
26761 Stromboli
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
21589 Rafes
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
73700 von Kues
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
10762 von Laue
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Peng Shuai
je agba tenis.
10224 Hisashi
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Àtòjọ àwọn aláṣeyọrí Ìdíje Wimbledon àwọn obìnrin ẹnìkan
Ìdíje Wimbledon tàbí The Championships, Wimbledon 'ni ìdíje ọdọọdún tẹ́nìs tí wọ́n kọ́kọ́ ṣe ìjàdù rẹ̀ ní ọdún 1877, tí wọ́n sì úngbá lọ́rí pápá koríko nítagbangba ní All England Lawn Tennis and Croquet Club (AELTC) ní àdúgbò Wimbledon ní London, United Kingdom. Ìdíje àwọn Obìnrin Ẹnìkan bẹ̀rẹ̀ ní 1884.
Ẹkún Ìyàwó
Ẹkún Ìyàwó jẹ́ ewì-àbáláyé nílẹ̀ Yorùbá. Ó jẹ́ ẹkún tí omidan tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ fẹ́ lọlé ọkọ máa ń sún láti dárò bí ó ṣe fẹ́ filé àwọn òbí rẹ̀ sílẹ̀ lọlé ọkọ àti láti súre fún wọn fún titọ́ ọ dàgbà di àkókò náà. Ẹkún Ìyàwó jẹ́ pàtàkì àṣeyẹ nínú àṣà ìgbéyàwó láwùjọ ọmọ Oòduà.
Ọjọ́ wo ni Ẹkún Ìyàwó máa ń wáyé?
Nílẹ̀ Yorùbá, alẹ́ ìgbéyàwó ku ọ̀la ni ìyàwó tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ fẹ́ lọlé ọkọ máa sun Ẹkùn Ìyàwó
Àwọn olùkópa nínú Ẹkùn Ìyàwó
Ìyàwó tí ó ń lọlé ọkọ, àwọn wọn ẹbí àti ọ̀rẹ́ rẹ̀ ló máa ń kópa níbi ayẹyẹ Ẹkún Ìyàwó. Lóòótọ́, omidan tó ń lọlé ọkọ ni Olú-ẹ̀dá Ẹkún Ìyàwó, àmọ́ àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ máa ń gbè é lẹ́yìn, wọ́n á máa yẹ́ ẹ sí nígbà tí ó bá ń sun ẹkún yìí. Àwọn òbí rẹ̀ á sì máa rọ̀ ọ́ nígbà tí ó bá ń dárò wọn nínú ẹkún yìí.
Carbamoyl phosphate
Carbamoyl phosphate jẹ́ kẹ́míkà tí ó lágbára tí ó sì wúlò ní ìbáṣepọ̀ kẹ́míkà nínú ara. Ní àwọn ẹranko tó ń gbé inú ilẹ, ó wà lágbede méjì ní ìyọ nitrogen kúrò nínú ara látàrí Ìyípo urea ìṣètò pyrimidines.
Ìṣètò rẹ̀
Wọ́n máa ń ṣètò rẹ latí inú bicarbonate, ammonia (tí a yọ kúrò nínú glutamine), àti phosphate (láti ATP). Enzyme carbamoyl phosphate synthetase, máa ń jẹ́ kó ṣeṣe báyì :
5443 Encrenaz
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Kánádà
Kánádà
1422 Strömgrenia
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4119 Miles
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
5354 Hisayo
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(7057) 1990 QL2
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
National Youth Service Corps
thumb|A Corps member and his students thumb|Tap water project done by Corps members thumb|Corp members at their community development service Àjọ eletò Agùnbánirọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà tí a mọ̀ sí  (NYSC)  The National Youth Service Corps jẹ́ ètò tí ìjọba ilẹ̀ Nàìjíríà gbé kàlẹ̀ fún àwọn ọ̀dọ́ langba tí wọ́n ti kẹ́kọ̀ọ́ jáde ilé ẹ̀kọ́ ńlá ńlá jáàkiri ilẹ̀  Nàìjíríà, léte àti lè jẹ́ kí àwọn ọ̀dọ́ wọ̀yí ó lè mú iṣẹ́ ìdàgbà sókè ilẹ̀ baba wọn ní ọ̀kúnkún dùn. Bì ó tilẹ̀ jẹ́ wípé àwọn ológun ilẹ̀  Nàìjíríà, kìíbfipá múni láti dara pọ̀ mọ́ iṣẹ́ kgun. Àmọ́, ní ọdún 1973 ìjọba ilẹ̀ Nàìjíríà fòté lé wípé kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ gboyè ilé ẹ̀kọ́ Fásitì àti Pólì ilẹ̀ Nàìjíríà ó ma kópa nínú iṣẹ̀ agùnbánirọ̀ ní ikẹ̀ Nàìjíríà fún ọdún kan péré. Èyí bi a mọ̀ sí ọdún ìsinlẹ̀ baba ẹni. Ọ̀gbẹ́ni Ahmadu Ali ló kọ́kọ́ jẹ́ adarí àgbà àkọ́kọ́ fún àjọ náà títí di ọdún 1975. Tí èni tó eà níbẹ̀ lásìkò yí jẹ́ Director-General ìyẹn ọ̀gágun Brig. Gen. Sule Zakari Kazaure.
Bí ó ṣe bẹ̀rẹ̀
Wọ́n dá NYSC kalẹ̀ ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù Karùún, ọdún 1973 gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà kan pàtàkì láti mú ìfọwọ́-sowọ́pọ̀, àtúnṣe àti àtúntò bá orílẹ̀ èdè Nàìjíríà lẹ́yìn ogun abẹ́lé tó kọjá. Ìdá àjọ yìí kalẹ̀ wà níbàámu pẹ̀lú ìlà òfin orí No. 24 tí ó sọ wípé " Pẹ̀lú ìwòye láti fẹsẹ̀ ìwúrí àti ìdàgbà-sókè tó lọ́ọ̀rìn múlẹ̀ pẹ̀lú ìbáṣepọ̀ tó pegedé láàrín àwọn ọ̀dọ́ langba tì wọ́n wá láti àwùjọ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ fún ìlọ síwájú ìṣọ̀kan orílẹ̀ èdè Nàìjíríà".
Bí wọ́n ṣe ń ṣiṣẹ́
Gbogbo àwọn Agùnbánirọ̀  pátá ni wọ́n ma ń gbé kọ sí ibi tí wọn yóò ti ṣiṣẹ́ sin ilẹ̀ baba wọn yàtọ̀ sí ìlú tí wọ́n ti bí wọn kí wọ́n lè dà pọ̀ mọ́ àwọn akẹgbẹ́ tí ẹ̀yà wọn yàtọ̀ sí tiwọn ní ìlú rí wọ́n bá gbé wọn sí. Ìgbésẹ̀ yí ni ìjọba gbà lérò láti mú ìṣọ̀kan àti láti lè jẹ́ kí àwọn Agùnbánirọ̀ ó mọ àpọ́nlé  àṣà àwọn tẹ̀yà tó kù. Wọ́n ma ń ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ àti ìgbaradì fún gbogbo àwọn Agùnbánirọ̀ dún ọ̀sẹ̀ mẹ́ta gbáko ní agbo tí àwọn ológun ń ṣàkóso rẹ̀, bí ó bá sì ti di òpin ọ̀sẹ̀ kẹ́ta wọn yóò ṣe ayèyẹ ìjáde fún wọn, lẹ́yìn ẹyí ni wọn yóò gbé wọn lọ sí ìjọba ìbílẹ̀ tí wọn yóò ti si ilẹ̀ baba wọn tí wọ́n ń pè ní (PPA). Níbí ni àwọn Agùnbánirọ̀ ti gbọ́dọ̀ ṣiṣẹ sinlẹ̀ baba wọn gẹ́gẹ́ bí òṣìṣẹ́ ìjọba tí wọn yóò sì ma pa ọjọ́ kan jẹ nínú ọjọ́ ọ̀sẹ̀ fún iṣẹ́ ìdàgbà-sókè agbègbè wọn, lẹ́yìn tí wọ́n bá ti ṣe èyí fún ọdún kan gbáko ni ìjọba yóò tó yànda wọọn tí wọn yóò sì gbàwé ẹ̀rí lìfọkàn-sìn  láti ọwọ́ ìjọba àpapọ̀.
Àǹfàní ètò náà
.Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ kẹ́kọ̀ọ́ jáde ilé ẹ̀kọ́ gíga kò ní àǹfàní kan kan láti wáṣẹ́ tàbí ṣiṣẹ́ lábẹ́ ìjọba tàví àdáni láì ṣe wílé wọ́n parí ìsinlẹ̀ baba won fún ódún kan gbáko yìí, tàbí kí ẹni tí ó bá ti kọjá ọmọ ọgbọ̀n ọdún tàbí tí kò oé lára nínú wọn ó gba lẹ́tà àdáyanrí. Bákan náà sì ni àwọn Agùn-bánirọ̀ ní àǹfàní láti kọ́ nípa àṣà ibòmíràn tí wọ́n bá gbé wọn lọ.
Àwọn Èròngbà Àjọ Agùnbánirọ̀
Wọ́n ṣe àkóónú àwọn èròngbà àjọ Agùnbánirọ lọ́kan-o-jọọ̀kan sábẹ̀ iwé ofin orí Kọkànléláàdọ́ta (Decree No. 51) ti ọjọ́ Kẹrìnlá oṣù Karùún ọdun 1993 báyìí:
Criticisms
Ìgbésẹ̀ àjọ Agùnbábirọ̀ yí ti bá ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìfẹnu ṣátá pàdé láti ọ̀dọ̀àwọn ọ̀dọ́ Agùnbánirọ̀ náà nípa ọowó ọ̀yà tí kò tó ǹkan tí ìjọba ń san fún àwọn ọ̀dọ́ Agùnbánirọ̀ náà. Ọ́pọ̀ àwọn ọ́fọ́ Agùnbánirọ̀ ló sì yi ké gbàjarè nípa bí àjọ náà ṣe rán wọn lọ síbi tí ẹ̀mí wọn kò ṣe dè látàrí ìjà ẹ̀sìn, ẹ̀yà àti tòṣèlú ṣe ń ṣekú pa wọn láìrò tẹ́lẹ̀. Ọ̀pọ̀ nínú àwọn alẹ́nu-lọ́rọ̀ láeùjọ ló yi pè fún ìwagbọò dẹ́kun sí iṣẹ́ àjọ náà látàrí ètò àbò tó mẹ́hẹ ní orílẹ̀ -èdè Nàìjíríà., tí ọ̀pọ̀ sì sọ wípé àjọ náà ti kùnà níbi èrò tí wòn fi gbe kalẹ̀, tí wọ́n sì ri gẹ́gẹ́ bí ọ̀bà ìfàkókò, ìfọ̀mọ nìyàn àti ohun àlùmọ́nì ìlú ṣòfò lásán  àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
69286 von Liebig
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
158 Koronis
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9957 Raffaellosanti
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Chlothar 1k
je Oba ile Fransi tele.
Evangeline Lilly
Nicole Evangeline Lilly (tí a bí ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹjọ ọdún 1979) jẹ́ òṣèrébìnrin àti òǹkọ̀wé ọmọ orílẹ̀ èdè Kanada. Ó gbajúmọ̀ nígbà tí ó kó ipa Kate Austen nínú eré tí àpèlé rẹ̀ jẹ́ Lost (2004–2010), òun sì ló jẹ́ kí wọ́n yán fún àmì-ẹ̀yẹ Golden Globe Award for Best Actress in a Drama Series.
Lilly ti kópa nínú ọ̀pọ̀lopọ̀ fíìmù bi The Hurt Locker (2008), Real Steel (2011), gẹ́gẹ́ bi Tauriel nínú àwọn fíìmù The Hobbit, nínú The Desolation of Smaug (2013) àti The Battle of the Five Armies (2014). Ó kó ipa Hope van Dyne nínú fíìmù Marvel Cinematic Universe tí àkòrí rẹ̀ jẹ́ Ant-Man (2015). Lilly tún jẹ́ òǹkọ̀wé ìwé àwọn ọmọdé tí àpèlé rẹ̀ jẹ́ The Squickerwonkers.
12686 Bezuglyj
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
4282 Endate
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
(6394) 1990 QM2
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
11163 Milešovka
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Petra Cetkovská
je agba tenis.
John Anderton (athlete)
John Anderton (28 Kejìlá 1929 – 24 May 1991) jẹ́ asare ilẹ̀ South Africa. O dije ninu ere mita 400 awọn ọkunrin ni Olimpiiki Igba ooru ni 1952.
5116 Korsør
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Steven Spielberg
thumb|Steven Spielberg 2017 Steven Allan Spielberg, KBE , OMRI (ti a bí ni ọjọ́ Kejìlá 18, 1946) jẹ olùdarí Améríkà kan, olùdásiṣẹ́, àti onkọwe. A kà si ọkàn nínú àwọn aṣojú ìpínlẹ̀ ti New Hollywood àkókó, àti pe a ṣe akiyesi bi ọkan nínú àwọn olùdarí ti o ṣe pàtàkì jùlọ àti àwọn olùdẹ́lọ́pọ̀ ni ìtàn orin. O tún jẹ ọkàn nínú àwọn olùdásí-àkọ́ọ́lẹ́ tí Àwọn ilé-iṣẹ́ DreamWorks.
Nínú iṣẹ́ ti o wa lórí àwọn ọdun mérin, awọn fíìmú fíìmú Spielberg tí sàlàyé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àkórí àti àwọn ẹ̀yà. Àwọn ìtàn-ìmọ̀-ìmọ̀-ọjọ́-tẹ̀tẹ̀ tí Spielberg àti àwọn ìwọ̀-ìdárayá adventure, gẹ́gẹ́bí àwọn Jaws (1975), Àwọn atókùn ti Ota Mẹ́ta (1977), Awọn Raiders of the Lost Ark (1981), àti ET the Extra-Terrestrial (1982), ìgbà otutu Hollywood escapist filmmaking. Ni àwọn ọdun ti o ṣehin, àwọn fíìmú rẹ bẹ̀rẹ̀ si sọ̀rọ̀ àwọn ọ̀ràn ẹ̀dá ẹ̀nìyàn gẹ́gẹ́bí Bíbàjẹ́ Bìbàjẹ́, ìṣòwò ẹrú traatlantic , ẹ̀tọ̀̀ ìlú , ogún, àti ìpaniláyà ní irú àwọn fíìmú bí The Color Purple (1985), Empire of the Sun (1987), Schindler's List (1993) ), Amistad (1997), Saving Private Ryan (1998), Munich (2005), Ogun Ogun (2011), Lincoln (2012), àti Bridge of Spies (2015). Àwọn fíìmú miiran pèlú Jurassic Park (1993), ATI Artificial Intelligence (2001), àti Ogun ti Àwọn Àgbáyè (2005).
Spielberg gbà Ẹ̀ye Ààmì ẹ̀kọ́ fún Olùdarí tí o dára jù fún Ṣiṣiri Schindler ati Idaabobo Ikọkọ privani Ryan, bakanna pèlú gbígbà àwọn fífùn miiran marun. Mẹ́ta nínú àwọn fíìmú Spielberg - Jaws, ÀTI Àlà-ilẹ́-nla , àti Jurassic Park-awọn ìgbàsílè àpótí ìgbìmọ̀ ọṣọ , tí o ti bẹ̀rẹ̀ àti pé o wa láti ṣe àpẹ̀júwe àwọn fíìmú ti o ni ààbò. The unadjusted gross tí gbogbo Spielberg-directed fíìmú koja $ 9  bílíọ́nù ní gbogbo àgbáyè, ti o jẹ olùtọ́jú gíga jùlọ nínú ìtàn. Àwọn òṣùwọ̀n ọjà tí ara rẹ ní a ṣe pe o wa ju $ 3 bílíọ́nù lọ. O tún mọ fún àwọn ẹgbẹ́ tí o ní pípẹ́ pèlú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn òṣèré, àwọn olùdẹ́lọ́pọ̀, àti àwọn oníṣé, jùlọ ti o ṣe àpìlẹ́ṣẹ̀ John Williams, tí o ní orin tí o kọjù fún gbogbo àwọn mẹ́ta ṣùgbọ́n mẹ́ta tí àwọn fíìmú Spielberg ( The Color Purple , Bridge of Spies, and Ready Player One ).
2350 von Lüde
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
804 Hispania
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9197 Endo
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Katō Tomosaburō
Viscount Katō Tomosaburō (加藤 友三郎) jẹ́ Alákòóso Àgbà orílẹ̀-èdè Japan tẹ́lẹ̀.
4310 Strömholm
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
21351 Bhagwat
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Olúṣọlá Ìṣọ̀lá Ògúnṣọlá
Olúṣọlá Ìṣọ̀lá Ògúnṣọlá, tí ọ̀pọ̀ ènìyàn mọ̀ sí Isho Pepper ni wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹrìnlá oṣù  kọkanlá  ọdún 1942 sí ìdílé ọ̀gbẹ́ni Sámúẹ́lì Ògùnṣọlá, ní agbolé Baàlà Dáṣàolú lẹ́yìn Mọ́sálásí Ìta Ìgbẹ̀yìn ládùúgbò Òkè Ìtokú ní ìlú Abẹ́òkúta ní Ìpínlẹ̀ Ògùn.
Ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀
Olúṣọlá gẹ́gẹ́ bí àbígbẹ̀yìn nínú ọmọ mẹ́rin tí àwọn òbí rẹ̀ bí, abúlé Olókuta, ní ẹ̀bá Aláhọ̀ tó wà ní ìjọba ìbílẹ̀ Olúyọ̀lé nílú Ìbàdàn ló ti lo ìgbà èwe rẹ̀, bákan náà ló lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti Christ School, ti ìlú Olókúta.
Ìṣọwọ́ gbé eré rẹ̀ kalẹ̀
Olúṣọlá ma ń ṣe eré pàá pàá jùlọ àwọn eré tí a lè rí kà lákà gbádùn nínú àwọn ìwé eré oníṣe, tabí eré onítàn bí:
Bákan náà ni ó jẹ́ òṣèré tíátà ẹlẹ́kẹrin tó ya eré sinimá àgbéléwà lẹ́yín tí Hubert Ogunde, jẹ́ ẹni akọ́kọ́ tó kọ́kọ́ ṣe bẹ́ẹ̀,  eyi to gbe lọ si orílẹ̀-èdè United Kingdom
Ipa rẹ̀ nínú ẹgbẹ́ òṣèré tíátà
Olúṣọlá jẹ́ ọ̀kan pàtàkì lára àwọn àgbà ọ̀jẹ̀ òṣèré tíátà tó dá ẹgbẹ́ ANTP sílẹ̀ lọ́dún 1976. Òun ni akọ̀wé owó àkọ́kọ́ fún ẹgbẹ́ náà ní ọdún 1976 sí 1989.
Àwọn òṣèré tí òun náà kọ́ níṣẹ́ ni
Lára àwọn tí Olúṣọlá kọ́ ní iṣẹ́ ni: Samson Elúwọlé (Jinadu Ewele), Adéníyì Òrofó (Ewéjókó) àti Gbọ́lágadé Adédèjì (Àró Oní fìla gogoro).
Okú rẹ̀
Ó kú ní ọjọ́ Kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá, ọdún 1992, ní ọmọ àádọ́ta ọdún, lẹ́yìn àìsàn ránpẹ́. Kí Ọlọ́run ó dẹlẹ̀ fun.
5609 Stroncone
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Kiyoura Keigo
jẹ́ Alákòóso Àgbà orílẹ̀-èdè Japan tẹ́lẹ̀.
Petra Martić
je agba tenis.
Napoleon 2k
je Oba ile Fransi tele.
2746 Hissao
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
16144 Korsten
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Lilian Esoro
Lilian Esoro tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹwàá oṣù Kẹta ọdún 1982. jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé àti sinimá ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Wọ́n yàn án fún ipò òṣèrébìnrin aláwàdà tó peregedé jùlọ nínú amì-ẹ̀yẹ ti '2013 Africa Magic Viewers Choice Awards'.
Ìbẹ̀rẹ̀ ayé àti ẹ̀kọ́ rẹ̀
Esoro kẹ́kọ́ jáde nípa ìmọ̀ Ìṣèlú ní Yunifásitì ti Àbújá.
Iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí òṣèré
Lilian bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré ṣiṣẹ́ ní ọdún 2005, nígbà tí ọ̀rẹ́ rẹ̀ Bovi fun ní ayè láti kópa nínú eré àtìgbàdégbà ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ tí wọ́n pe àkọ́lé rẹ̀ ní Clicn Matters, tí ó sì kópa bí Nọ́ọ̀sì Abigail nínú eré náà.. Esoro wà lára àtòjọ àwọn òṣèré tunrun tó peregedé jùlọ ní Nollywood gẹ́gẹ́ bí Ìwé-ìròyìn Vanguard ṣe ṣe àtòjọ wọn.
Ìgbé ayé rẹ̀
Ìpínlẹ̀ Èkó ni Esoro dàgbà sí, Ó kọ́ nípa Integrated Science ní ilé-ẹ̀kọ́ 'Bida Polytechnic'.
Ó ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú Ubi Franklin, ọ́ Esoro ti bí àwọn ọmọ tẹ́lẹ̀ kí tó ṣe ìgbéyàwó ní ọdún 2015.
1630 Milet
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
1644 Rafita
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
9816 von Matt
jẹ́ plánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì.
Akani Simbine
Akani Simbine (ti a bi ni ojo 21 Oṣu Kẹsan ọdun 1993) jẹ ẹlẹsẹ-ije South Africa kan ti o ṣa ere mita 100. O gbe ipo karun ni Olimpiiki Igba ooru 2016 ni mita 100 ti awọn ọkunrin ati pe o jẹ eniti o fi itanbalẹ 100 mita Afirika pẹlu iṣẹju Aaya 9.84  ti a ṣeto ni Oṣu Keje ọdun 2021 titi di igba ti  Ferdinand Omurwa gba lowo re ni Oṣu Kẹsan ọdun 2021.
Katō Takaaki
je Alakoso Agba orile-ede Japan tele.