cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ùgándà
Translation results
Uganda wa ni guusu ila-oorun Afirika laarin 1º S ati 4º N latitude, ati laarin 30º E ati 35º E longitude. Ilẹ-ilẹ rẹ jẹ oniruuru pupọ ti o ni awọn oke oke-nla, awọn oke-nla, ati awọn adagun. Awọn orilẹ-ede joko ni aropin 900 mita loke okun ipele. Mejeeji awọn aala ila-oorun ati iwọ-oorun ti Uganda ni awọn oke-nla. Oke Ruwenzori ni tente oke giga julọ ni Uganda, eyiti a npè ni Alexandra ati iwọn awọn mita 5,094. Adagun ati odo Pupọ ti guusu ti orilẹ-ede naa ni ipa nla nipasẹ ọkan ninu awọn adagun nla ti agbaye, Adagun Victoria, eyiti o ni awọn erekuṣu pupọ ninu. Awọn ilu ti o ṣe pataki julọ wa ni guusu, nitosi adagun yii, pẹlu Kampala olu-ilu ati ilu Entebbe ti o wa nitosi.[75] Adagun Kyoga wa ni aarin orilẹ-ede naa ati pe o wa ni ayika nipasẹ awọn agbegbe alarinrin nla.[76] Botilẹjẹpe o wa ni ilẹ, Uganda ni ọpọlọpọ awọn adagun nla nla ninu. Yato si Adagun Victoria ati Kyoga, Adagun Albert, Adagun Edward, ati Adagun George ti o kere julọ wa.[75] Uganda da fere patapata laarin awọn Nile agbada. Omi Victoria Nile n ṣan lati Adagun Victoria sinu adagun Kyoga ati lẹhinna sinu Adagun Albert ni aala Congo. Lẹhinna o lọ si ariwa si South Sudan. Agbegbe kan ni ila-oorun Uganda jẹ ṣiṣan nipasẹ Odò Suam, apakan ti agbada omi inu ti Adagun Turkana. Apa ariwa ila-oorun ti Uganda ti o ṣan lọ si Basin Lotikipi, eyiti o jẹ akọkọ ni Kenya.[75] Oniruuru ati itoju
Nkan akọkọ: Itoju ni Uganda.
Oniruuru ati itoju
Nkan akọkọ: Itoju ni Uganda
Uganda ni awọn agbegbe idabobo 60, pẹlu awọn ọgba iṣere orilẹ-ede mẹwa: Egan Orilẹ-ede Bwindi Impenetrable ati Egan Orilẹ-ede Rwenzori (mejeeji Awọn aaye Ajogunba Aye UNESCO[77]), Egan Orilẹ-ede Kibale, Egan Orilẹ-ede Orilẹ-ede Kidepo, Egan Orile-ede Lake Mburo, Egan Orilẹ-ede Mgahinga Gorilla, Oke Elgon National Park, Murchison Falls National Park, Queen Elizabeth National Park, ati Semuliki National Park.
Uganda jẹ ile si nọmba nla ti awọn eya, pẹlu olugbe ti awọn gorilla oke ni Egan Orilẹ-ede Bwindi Impenetrable, gorillas ati awọn obo goolu ni Egan Orilẹ-ede Mgahinga Gorilla, ati awọn erinmi ni Egan Orilẹ-ede Murchison Falls.[79]
Orilẹ-ede naa ni Atọka Iṣeduro Ilẹ-ilẹ Ilẹ igbo kan ti 2019 tumọ si Dimegilio ti 4.36/10, ni ipo 128th ni kariaye ninu awọn orilẹ-ede 172.
Gerhard Herzberg
Gerhard Herzberg je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Lobamba
thumb|right|Location of Lobamba in Swaziland Lobamba ni oluilu asa ibile ati ibujoko ileasofin orile-ede Swaziland.
Àsìá ilẹ̀ Pólàndì
Àsìá ilẹ̀ Pólàndì je asia orile-ede Poland
Z
za zb zc zd ze zf zg zh zi zj zk zl zm zn zo zp zq zr zs zt zu zv zw zx zy zz
Uniform Resource Locator
Uniform Resource Locator tabi URL (tabi Universal Resource Locator) (Alawari Onaigbekele Abamu) je oro ti a n lo lori Internet
Charles Darwin
Charles Darwin jẹ́ onímọ̀ àdáyébá ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì (Ọjọ́ kejìlá Oṣù kejì Ọdún 1809 – Ọjọ́ ọkọkàndínlógún Oṣù kẹrin Ọdún 1882) tí ó mú àbá àti òfin tí ó de èrò ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ wipé gbogbo ohun ẹlẹ́mí pátá jọ wá láti ọ̀dọ̀ adẹ́dàá kan náà ni.. .
Umaru Farouk Abdul Mutallab
Umaru Farouk Abdul Mutallab je omo orile-ede Naijiria to je fifesunkan pe o tiraka lati yin bombu abefanka ninu ifoloke 253 baalu ti Northwest Airlines ni Ojo Keresimesi December 25, 2009.
Ṣèíhẹ́lẹ́sì
Ṣèíhẹ́lẹ́sì je orílè-èdè ni ìhà ìwọ̀-oòrùn ilẹ̀ Afríkà.
Christian B. Anfinsen
Christian B. Anfinsen je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Johann Bernoulli
Johann Bernoulli (tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹtàdínlógbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 1667, ó sìn di olóògbé ní Ọjọ́ kìíní oṣù kìíní ọdún 1748) jẹ́ ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Swiss onímọ̀ Ìṣirò àti ọ̀kan nínú àwọn onímọ̀ Ìṣirò pàtàkì nínú ẹbí Bernoulli. Ó gbajúmọ̀ fún ipa rẹ̀ sí kalkulosi ikerelailopin, ó sì kọ́ Leonhard Euler lẹ́kọ̀ọ́ nígbà èwe rẹ̀.
Àsìá ilẹ̀ Ròmáníà
je asia orile-ede
Adolphus Wabara
Adolphus Ndaneweh Wabara je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Husaini Abdullahi
Husaini Abdullahi
Wọ́n bí Abdullahi ní ọjọ́ Kẹ́ta Oṣù Kẹ́ta, ọdún 1939,(3, March 1939-9 July 2019). Òun ni Ọ̀gágun Àgbà Awoko-Ogun (tfyt), tí Ó sì fìgbà kan jẹ́ Gómìnà Ìpínlẹ̀ Bendel, tẹ́lẹ̀ nílẹ̀ Nàìjíríà látlati oṣù  kẹ́ta ọdún 1976 sí oṣù Kéje ọdún 1978 nígbà ìṣèjọba Ológun Ọ̀gágun Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́.
Mainz
je ilu ni orile-ede Jẹ́mánì.
Mbabane
Mbabane (ÉMbábáne), pelu idiye olugbe to 95,000 (2007), ni oluilu ati ilu totobijulo ni orile-ede Swaziland.
Carl Friedrich Gauss
Johann Carl Friedrich Gauss (Gauß, Carolus Fridericus Gauss) (30 April 1777– 23 February 1855) je ara Germany onimo-mathematiki ati onimosayensi ti o ko ipa to se koko ninu opo omo ijinle, bi iro nomba, statistiki, ituyewo mathematiki, Jeometria oniyato, geodesy, geophysics, electrostatics, itorawo ati iriran. Won pe ni Princeps mathematicorum (Latini, fun "Arole awon Onimo-mathematiki" tabi "asiwaju awon onimo-mathematiki") ati "onimo-mathematiki olokikijulo lati atijo", Gauss ko ipa gidigidi ninu opo papa imo mathematiki ati sayensi. He referred to mathematics as "the queen of sciences."
William Howard Stein
William Howard Stein je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Vittorio Emanuele Orlando
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Àsìá ilẹ̀ Rọ́síà
thumb|right je asia orile-ede
Ricardo Lagos
Ricardo Froilán Lagos Escobar (ojoibi March 2, 1938) je Aare orile-ede Tsile tele.
.li
.li jẹ́ ti ilẹ̀ Líktẹ́ństáìnì
Victor Oyofo
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Stanford Moore
Stanford Moore je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Paul Keating
Paul John Keating (ojoibi 18 January 1944) je Alakoso Agba orile-ede Austrálíà tele.
Osademe Osunbor
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
.lc
Itokasi
Toppdomän
Francesco Saverio Nitti
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Ìmọ́lẹ̀
thumb|250px|right
Ìmọ́lẹ̀ tabi titanina
Tripoli
Tripoli ni oluilu orile-ede Libya.
Ernst Otto Fischer
Ernst Otto Fischer je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Saarbrücken
thumb|right je ilu ni orile-ede Jẹ́mánì.
Àgùàlà
Àgùàlà (Venus) tí a tún ń pè ní Ajá òṣùpá, jẹ́ pílánẹ́ẹ̀tì kejì sí Oòrùn.
Roland Owie
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Àsìá ilẹ̀ Sérbíà
Àsìá ilẹ̀ Serbia je asia orile-ede Serbia
Luigi Facta
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Pietro Badoglio
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Motorhead
Motörhead je egbe olorin Geesi rock, O je diddasile ni England ni 1975 be sini o je ikan ninu awon olorin to yori si rere julo ati ti o gba ayewo daada julo ninu itan orin togbajumo.
Saint Petersburg
thumb|Àwòrán Saint Petersburg.
.lr
.lr je ti ile Liberia
Àsìá ilẹ̀ Sloféníà
thumb je asia orile-ede
.lt
.lt
Gbenga Aluko
Daniel Olugbenga Aluko (ojoibi 20 July, 1963 - 20 November, 2021) je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Ivanoe Bonomi
thumb|Ivanoe Bonomi je Alakoso Agba ile Italia tele.
Francisco Ramón Vicuña
Francisco Ramón de Vicuña Larraín je Aare orile-ede Tsile tele.
Hyde Onuaguluchi
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003. O soju fun Iwoorun Enugu lati egbe oloselu APP
Ferruccio Parri
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Àsìá ilẹ̀ Spéìn
thumb je asia orile-ede
José Tomás Ovalle
thumb|José Tomás Ovalle je Aare orile-ede Tsile tele.
Max Weber
Maximilian Carl Emil Weber (21 April 1864–14 June 1920) je onimo eto inawole ati onimo awujo omo ile Jẹ́mánì ti a mo gege bi okan ninu awon oludasile eko nipa awujo ati iseijoba igboro.
Bozhe, Tsarya khrani!
thumb|Àmi ajẹmóhun-pàtó ti Ọlọ́run kó àwọn Tsar yọ.
Alcide De Gasperi
thumb|200px|Alcide De Gasperi je Alakoso Agba ile Italia tele.
Àsìá ilẹ̀ Swídìn
je asia orile-ede Sweden.
Émile Durkheim
Émile Durkheim (April 15, 1858 – November 15, 1917) je onimo awujo omo ile Fransi ti o ko ipa pataki ninu imo awujo ati imo eda. O ko opolopo iwe lori eko, iwa odaran, esin igbaemi araeni ati lori opolopo eka awujo.
Fidelis Okoro
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
David Hilbert
David Hilbert je mathimatiki ara ilu Jẹ́mánì.
Praia
Praia ni oluilu orile-ede Cape Verde.
Geoffrey Wilkinson
Sir Geoffrey Wilkinson (14 July 1921 – 26 September 1996) je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Paul Flory
Paul Flory je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Dresden
thumb|Aerial view of the city of Dresden
.mt
.mt
Henry Dunant
Jean Henri Dunant (May 8, 1828 – October 30, 1910), aka Henry Dunant, je ara Swiss onisowo ati alakitiyan awujo. Nigba irinajo owo to se ni 1859 o ri esi Ija Solferino ni Italy loni. O ko gbogbo iriri re sile ninu iwe to pe ni A Memory of Solferino eyi lo fa idasile Igbimo Kariaye Agbelebu Pupa (ICRC) ni 1863. Iwe Ipinnu Geneva odun 1864 duro lori adaro Dunant. Ni odun 1901 o gba Ebun Nobel Alafia akoko pelu Frédéric Passy.
Magdeburg
Magdeburg (local: ; Low Saxon: Meideborg, ), ni oluilu Ipinle Saxony-Anhalt, Jẹ́mánì.
Idris Abubakar
Idris Abubakar (1957 - 10 December, 2002) je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Kiel
thumb|Ìpínlẹ̀ Kiel. je ilu ni orile-ede Jẹ́mánì.
Wikipẹ́díà l'édè Yorùbá
Wikipẹ́díà l'édè Yorùbá ni àgbéjáde Wikipedia ní èdè Yorùbá. Ó bẹ̀rẹ̀ ní osù kẹwàá ọdún 2002, lọ́wọ́lọ́wọ́ ó ní iye àyọkà àti àwọn oníṣe aforúkọsílẹ̀ 0, Wikipẹ́díà l'édè Yorùbá ní Wikipedia ẹ̀kẹta tótóbijùlọ nínú àwọn Wikipẹ́díà l'édè Áfríkà lẹ̀yìn èdè Lárúwábá àti èdè Swahili, òhun ni Wikipedia 105k tótóbijùlọ nínú àwọn èdè lágbàáyé. Wikipẹ́díà l'édè Yorùbá ti jẹ́ ìkan nínú àwọn Wikipedia aṣíwájú 3 tàbí 4 Wikipedia l'édè Áfríkà bóṣejẹ mọ́ iye àwọn àyọkà tó ní láti ọdún 2008.
Amintore Fanfani
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Wikipẹ́díà l'édè Yorùbá
Ní ọdún 2012 ní ibi ìpàdé Wikimania 2012, Jimmy Wales fún ìkan nínú àwọn olóòtú Wikipẹ́díà l'édè Yorùbá ní ẹ̀yẹ ẹ̀bùn Wikipedian of the Year fún ìkópa àti iṣẹ́ rẹ̀ lórí Wikipẹ́díà l'édè Yorùbá.
Francisco Ruiz-Tagle
thumb|Francisco Ruiz-Tagle je Aare orile-ede Tsile tele.
Kísẹ́rò
Márkù Túllíù Kísẹ́rò (January 3, 106 BC – December 7, 43 BC; Marcus Tullius Cicero; sometimes anglicized as "Tully"), was a Roman philosopher, statesman, lawyer, political theorist, and Roman constitutionalist.
Ifeanyi Ararume
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
.ms
.ms
Alan Turing
Alan Mathison Turing, OBE, FRS (23 June 1912 – 7 June 1954), je ara Ilegeesi onimomathimatiki, onimo ogbon, aseatuwoipamo ati asesayensi komputa. O ko ipa pataki ninu idagbasoke sayensi komputa, nipa pipese isodimudaju awon itumo "algoritmu" ati "isiropo" ("computation") pelu ero Turin, to kopa pataki ninu idasile komputa odeoni. Turing je gbigba bi baba sayensi komputa ati laakaye afowoda.
Àsìá ilẹ̀ Swítsàlandì
Asia ile Switzerland
Jürgen Habermas
Jürgen Habermas (abi ni osu June ojo 18, odun 1929 ni ilu Düsseldorf) je amoye ati onimo awujo omo ile Jẹ́mánì nini eka imo oye to je mo agbeyewo ero ati asa amerika lori oyegangan. O gbajumo lati inu ise re lori igboro roboto ti o gbeduro lori ero ise ibanisoro.
Mario Scelba
je Alakoso Agba ile Italia tele.
.mr
.mr
George Maxwell Richards
thumb|George Maxwell Richards.
George Maxwell Richards, TC, CM (born 1931) ni Aare ikerin orile-ede Trinidad and Tobago. Onimo iseero kemika, Richards lo tije Oluko Agba Ogba St. Augustine ti Yunifasiti West Indies ni Trinidad ni 1996. Teletele o tun ti sise fun Shell Trinidad Ltd. ko to dipe o bo si Yunifasiti West Indies ni 1965. O di Aare ni March 17, 2003 fun igba odun marun. Richards ni Olori Orile-ede akoko ni Anglophone Caribbean to je Amerindian.
Arthur Nzeribe
(1938-2022) je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Antonio Segni
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Erfurt
thumb|Erfurt cathedral àti Ilé-ìjọsìn severi. je ilu ni orile-ede Jẹ́mánì.
José Joaquín Prieto
thumb|José Joaquín Prieto je Aare orile-ede Tsile tele.
Sùrìnámù
Sùrìnámù tabi Orílẹ̀-èdè Olómìnira ilẹ̀ Sùrìnámù je orile-ede ni apa ariwa Gúúsù Amẹ́ríkà.
Manuel Bulnes
Manuel Bulnes Prieto je Aare orile-ede Tsile tele.
Sùrìnámù
Surinamu budo lari Gùyánà Fránsì ni ilaoorun ati Guyana ni iwoorun. Ni apaguusu o ni bode pelu Brasil, Okun Atlantiki ni o ni ni apa ariwa.
Kàríbẹ́ánì
thumb|200px|Central America and the Caribbean
Kàríbẹ́ánì
John Cornforth
John Cornforth je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Àdìtú Olódùmarè
Àdìtú Olódùmarè jẹ́ orúkọ iwe ti D.O. Fagunwa kọ.
Ọ̀rọ̀ Àkọ́sọ Ìwé ìtàn-àròsọ yìí wà fún tọmọdé tàgbà lọ́kùnrin lóbìnrin tí wọ́n mọ èdè Yorùbá kà dáadáa. Òun pẹ̀lú àwọn ìyóòkù rẹ̀ bíi Ògbójú Ọdẹ nínú Igbo Irúnmọlẹ̀, Ìrèké Òníbùdó, Ìrìnkèridò nínú Igbo Elégbèje àti Igbó Olódùmarè, tí D.O Fagunwa kọ jẹ́ ọ̀kan gbòógì lára ìwé tí àwọn ọmọ Iléẹ̀kọ́ gíga yunifásítì tàbí Iléẹ̀kọ́ àwọn olùkọ́ni fún iṣẹ́ akadá lọ́pọ̀ ìgbà. Iṣẹ́ gbooro lórí ìwé bíi ìtúpalẹ̀, lámèyító, abbl bákan àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lè lo fún iṣẹ́ àpilẹ̀kọ fún àṣekágbá ẹ̀kọ́.
Èdè Fínlándì
Finnish (, or suomen kieli)
Adone Zoli
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Fernando Tambroni
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Baden-Württemberg
je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Giovanni Leone
jẹ́ alákòóso àgbà ilè Italia nígbà kan rí.
Mohammed Alkali
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Hayatu Bello
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Costas Simitis
Konstantinos Simitis (Κωνσταντίνος Σημίτης) (ojoibi 23 June 1936), ti a mo lasan bi Costas Simitis tabi Kostas Simitis, je Alakoso Agba orile-ede Griisi ati nigba kanna olori egbe oloselu Panhellenic Socialist Movement (PASOK) lati 1996 de 2004.
Manuel Montt
thumb|Manuel Montt Ààre kejí je Aare orile-ede Tsile tele.
Àsìá ilẹ̀ Ukréìn
je asia orile-ede Ukréìn.
José Joaquín Pérez
je Aare orile-ede Tsile tele.
Gottfried Leibniz
Gottfried Wilhelm von Leibniz (1 July 1646 [ OS: 21 June ] – 14 November 1716) je ara Jẹ́mánì onimoye, amoju ati onimo mathematiki ti o fi ede Latin ati Faranse ko we.
Kurt Gödel
Kurt Gödel (April 28, 1906, Brno, Moravia – January 14, 1978, Princeton, New Jersey, USA) je onimomathematiki, onimo-oye ati onimo-ogbon omo ile Austria. Gege bi enikan to se pataki larin awon onimo-ogbon, Godel ni ipa to se koko lori ironu sayensi ati imo-oye ni orundun 20, asiko ti opolopo eniyan bi Bertrand Russell, A. N. Whitehead ati David Hilbert n sefilole lilo ogbon ati ironusi akojopo lati ṣèyé àwon ifilole mathematiki.
Àsìá ilẹ̀ Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan
je asia orile-ede
Zine El Abidine Ben Ali
Zine El Abidine Ben Ali (زين العابدين بن علي, Zayn al-'Ābidīn bin 'Alī; 3 September 1936 – 19 September 2019), commonly known as Ben Ali (بن علي) or Ezzine (الزين), je Aare orile-ede Tunisia lati 7 November 1987 de 14 January 2011.
Bavaria
je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Mariano Rumor
je Alakoso Agba ile Italia tele.
.mp
.mp is the Internet country code top-level domain (ccTLD) for Northern Mariana Islands.
Alex Kadiri
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Vladimir Prelog
Vladimir Prelog (July 23, 1906 – January 7, 1998) je Kroati onimo kemistri to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Ìpínlẹ̀ Násáráwá
Ìpínlẹ̀ Násáráwá je ikan ninu àwon Ipinle 36 ni orile-ede Naijiria. Oluilu re ni Lafia.
Ítàn Ìdásílẹ̀
Ìpínlẹ̀ Nasarawa jẹ́ dídásílẹ̀ ní Ọjó kínní, osù kẹwàá, Ọdún 1996 nígbà ìsèjọba Abacha, tí wọ́n pín kúrò ní ìpínlẹ̀ Plateau odè oní.
Ijọba Ìbílẹ̀
Awọn ijọba íbílẹ̀ tí ó wà nì ìpínlẹ̀ Nasarawa jẹ́ mẹ́tàlá. (Afìhàn pẹ̀lú ònkà 2006 population ):
Ìpínlẹ̀ Niger
Niger jẹ́ Ìpínlẹ̀ kan ààrin gbùngbùn apá àríwá lórílẹ̀-èdè Nigeria. Ó jẹ́ Ìpínlẹ̀ tó tóbi jù lọ ní Nàìjíríà. Wọ́n pín Ìpínlẹ̀ Niger sí àgbègbè-ìṣèjọba mẹ́ta, ní ìpín A, B, D. Minna ni olú-ìlú Ìpínlẹ̀ Niger. Àwọn ìlú ńlá mìíràn tí wọ́n wà ní Niger; Bida, Kontagora and Suleja. Wọ́n dá Ìpínlẹ̀ Niger lọ́dún 1976. Ó jẹ́ ìlú àwọn Ààrẹ-àná ológun, ọ̀gágun Ibrahim Babangida àti Abdulsalami Abubakar. Àwọn ènìyàn Nupe, Gbagyi, Kamuku, Kambari, Gungawa, Hun-Saare, Hausa àti Koro ni wọ́n pọ̀jù ní Ìpínlẹ̀ náà.
Ìpínlẹ̀ Násáráwá
Awọn èdè
Awọn orísìrísí èdè tí ó wà ní ìpínlè Nasarawa jẹ́ mókàndínlógbọ̀n.
Ìpínlẹ̀ Niger
Orúkọ odò Niger ni wọ́n fi sọrí Ìpínlẹ̀ náà. Ìpínlẹ̀ náà ni odò tí wọ́n fi ń pèsè iná-ọba, Kainji Dam àti Shiroro Dam, bẹ́ẹ̀ náà, ibẹ̀ ni Zungeru Dam wà. Ibẹ̀ ni Jebba Dam tí ní ìpín ní Ìpínlẹ̀ Niger àti Ìpínlẹ̀ Kwara. Ibẹ̀ náà ni Gurara Falls, tí wọn fi orúkọ odò Gurara sọrí wà. Also situated there is Kainji National Park, the largest National Park of Nigeria, which contains Kainji Lake, the Borgu Game Reserve and the Zugurma Game Reserve.
Ìpínlẹ̀ Násáráwá
Awọn èdè
Awọn èdè na wa nínú tábìlì yi ní nítítò Ijọba ìbílẹ̀ ìpínlè Nasarawa:
Ìpínlẹ̀ Niger
Àwọn èdè wọn
Àwọn wọ̀nyí ni èdè tí wọ́n ń sọ ní Ìpínlẹ̀ ní ìpín ìjọba-ìbílẹ̀ wọn:
Ìpínlẹ̀ Násáráwá
Awọn èdè
Ní ìpínlè Nasarawa, orísìrísí ẹ̀yà marundinlogbon ló wà. Àwọn tí wọn ma n sọ jù nì Miligi (Koro), Alago, Mada, Gwandara, Kunari, Hausa Fulani, Gwari, Rindre, Afo, Eggon and Ebina
Ilé ẹ̀kọ́
Ìpínlẹ̀ Nasarawa ni awọn Ilé ẹ̀kọ́ bí: Ìpínlè Nasarawa ní awọn ilé ẹ̀kọ́ alakobere àti girama bí the Federal Government Girls College, Kea.
Ìpínlẹ̀ Niger
Àwọn èdè wọn
Sorko and Zarma are also spoken.
Aldo Moro
thumb|200px|Aldo Moro je Alakoso Agba ile Italia tele.
Àsìá ilẹ̀ Ilẹ̀gẹ̀ẹ́sì
je asia orile-ede Ilegeesi.
Ìrànwọ́:Ìforúkọsílẹ̀ àti ìwolé
Ìforúkọsílẹ̀ àti ìwolé si Wikipedia
AK-47
The AK-47 is a selective-fire, gas-operated 7.62×39mm assault rifle, first developed in the USSR by Mikhail Kalashnikov. It is officially known as Avtomat Kalashnikova (Автомат Калашникова). It is also known as a Kalashnikov, an "AK", or in Russian slang, Kalash.
Ahmed Zuruq
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Emilio Colombo
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Blaise Pascal
Blaise Pascal (June 19, 1623 – August 19, 1662), je onimo mathimatiki, sefisiksi, oludasile, olùkọ̀wé ati amoye Katoliki ara Fransi.
Pétérù 1k ilẹ̀ Rọ́síà
Peter I the Great or Pyotr Alexeyevich Romanov (Пётр Алексе́евич Рома́нов, Пётр I, Pyotr I, or Пётр Вели́кий, Pyotr Velikiy)
.lu
.lu je amioro orile-ede top-level domain (ccTLD) fun Internet ti Luxembourg.
Itokasi
Toppdomän
.ly
.ly je ti orile-ede Libya.
Itokasi
Toppdomän
Havana
Havana (, IPA: [la aˈβana], officially Ciudad de La Habana, ) ni oluilu orile-ede Kúbà.
Lucky Dube
Lucky Dube
Omo ile South Africa ni Lucky Dube Orin Reggae ni Lucky Dube maan ko nigba aye re
Lucky Dube
Olórin Reggae ní South Africa kú ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹ́wàá ọdún 2007.
Àsìá ilẹ̀ Wales
thumb je asia orile-ede Wales
.lv
.lv ni amioro orile-ede top-level domain (ccTLD) lori Internet fun Latvia.
Ògún Lákáayé
right|thumb Ògún nínú ìtàn aròsọ àtẹnu-dẹ́nu ní ilẹ̀ Yorùbá jẹ́ òrìṣà tó ní agbára lórí ina, irin, ìsọdẹ, ìṣèlú àti ogun.
.lv
Itokasi
Toppdomän
Brandenburg
Brandenburg (Lower Sorbian: Bramborska; Upper Sorbian: Braniborska) je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Ògún Lákáayé
“Ọmọ ti yóò j’aṣàmú, kékeré ló ti ńjẹnu ṣámúṣámú lọ.” Owe àwọn àgbà yìí ló bá ẹni tí ó kọ ìwé yìí mu ọ̀gbẹ́ni Ọlátúbọ̀sún Ọládàpọ̀, nitori àkókò ti o ńkẹ́kọ̀ọ́ ni ilé-ìwé àwọn olùkọ́ ti Lúkù Mimọ́ ni ó kọ ìwé yìí, nílùú Ìbàdàn. Lákòókò yìí, mo ni àǹfàní àti jẹ́ olùkọ́ọ rẹ̀ nínú ẹ̀ka ẹ̀kọ́ Yorùbá, àti láti tún jẹ́ alábòjútó Ẹgbẹ́ Ìjìnlẹ̀ Yorùbá ti Kọ́lẹ́ẹ̀jì náà. Lọ́nà méjèèji yii ni Ọ̀gbẹ́ni Ọládàpọ̀ ti fi ara rẹ̀ hàn bii akọni nínú èdèe Yorùbá. dé ibi pé ni ọdún kẹta rẹ̀ ni Kọ́lẹ́ẹ̀jì, òun ni a fi jẹ alága Ẹgbẹ́ Ìjinlẹ̀ Yorùbá ti Kọ́lẹ́ẹ̀jì náà. Nígbà tí ó sì dip é ki á máa wá eré ti ẹgbẹ́ yóò ṣe ní ọdún 1967, eré tirẹ̀ yii ni a yàn pé ó gbayì jù nínú gbogbo àwọn eré ti a yẹ̀wò nígbà náà. Àwọn ti ó wo eré náà nígbà ti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ṣe é ni Gbọ̀ngàn Sẹ̀ntínárì ní Aké, Abẹ́òkútà àti ni Gbọ̀ngàn Àpèjọ ti Ilé-Ẹkọ́ giga tí ìlú Ayétòrò ni, “àrímá -leèlọ àwò-padà-sẹ́hin” ni eré náà í-ṣe. Eyi ló fún mi ni ìdùnnú láti lè kọ ọ̀rọ̀ àsọsiwájú yìí lórí ìwé ÒGÚN LÁKÁAYÉ. Eré náà kọ́ ènìyàn ni ògidìi Yorùbá. o fi oriṣiriṣI àṣà Yorùbá hàn; ju gbogbo rẹ̀ lọ, ó kọ́ ènìyàn lọ́gbọ́n lóríṣiríṣi ọ̀nà.
Ogoun
Pretoria
Pretoria je ilu kan ni apaariwa ni  Igberiko Gauteng, ni orile-ede Guusu Afrika. O je ikan larin awon ilu oluilu meta, oun ni ibujoko ijoba wa (amojuto) ati de facto oluilu orile-ede; awon yioku ni Cape Town, ibujoko ile asofin, ati Bloemfontein, ibujoko onidajo.
Adeseye Ogunlewe
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Àsìá ilẹ̀ Skọ́tlándì
thumb je asia orile-ede
Ìrànwọ́:Àwọn ìfẹ́ràn oníṣe
Àwọn ìfẹ́ràn oníṣe
Federico Errázuriz Zañartu
thumb|Federico Errázuriz Zañartu (ìkẹta) je Aare orile-ede Tsile tele.
Suleiman Ajadi
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Ẹ̀wù Àgbà
Thomas Makanjuola Ilesanmi
Thomas Mákánjúọlá Ilésanmí (2002) Ẹ̀wù Àgbà Ibadan; University Press PLC Ibadan, ISBN 978-030-823-7 Ojú-iwé 68.
Ìfáárà
Ohun gún-ún mọ́ ń sọnù nílẹ̀ yìí.
Àwọn ènìyàn ní ò fura.
Ohun ràbàtà ń pòórá láwùjọ aṣùwàdà,
Ọmọ adáríhunrun ni kò náání
Àwọn àfín olókun wọlé tọ̀ wá wá.
Àsìá ilẹ̀ Írẹ́lándì Apáàríwá
thumb je asia orile-ede
Ẹ̀wù Àgbà
Wọ́n fara nù wá lára,
Wọ́n ṣe bí eré bí eré,
Rabat
Rabat ni oluilu orile-ede Morocco.
Ẹ̀wù Àgbà
Wọ́n pọ́ mìnì mìnì bí ológìnní,
Wọ́n gbé iṣẹ́-ọnà ìṣẹ̀ǹbáyé lọ
Mọ́ gbogbo ọmọ Oòduà lọ́wọ́.
Agọ̀ eégún ń pòórá nígbó ìgbàlẹ̀,
Ilé orí ọlọ́jọ́ gbọọrọ ti báfẹ́fẹ́ wọn lọ.
Ẹdan tó ní láárí ń bẹ ní mùsíọ́ọ̀mù,
Ilya Prigogine
Ilya Prigogine je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Pythagoras
Pythagoras of Samos (Ὁ Πυθαγόρας ὁ Σάμιος, or simply Ὁ Πυθαγόρας O Puthagóras; c. 570-c. 495 BC )
Wahab Dosunmu
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Swítsàlandì
Swítsàlandì tabi Orile-èdè Ìdàpapọ̀ ilẹ̀ Swítsàlandì je orile-ede ni apa iwoorun Europe.
Èdè Kroatíà
Èdè Kroatíà (hrvatski) je ede Guusu Slafits to unje siso ni latowo awon Kroati ni Kroatíà, Bosnia ati Herzegovina ati awon orile-ede itosi be ati bakanna lowo awon omo Kroati kakiriaye.
Ẹ̀wù Àgbà
Ní ilé ààbò fún ìtọ́jú nǹkan ìṣẹ̀nbáyé, tí àwọn ẹni funfun
Tí wọ́n dira bí asínwín
Fi jí wa lóhun ribiribi lọ.
Àsìá ilẹ̀ Kósófò
thumb je asia orile-ede
Eduardo Frei Ruiz-Tagle
Eduardo Alfredo Juan Bernardo Frei Ruiz-Tagle (ojoibi June 24, 1942) je oloselu ati oniseero abele ara ile Tsile to je Aare ile Tsile lati 1994 di 2000.
Bremen (ìpínlẹ̀)
Bremen je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Germany.
Giulio Andreotti
thumb|200px|Giulio Andreotti je Alakoso Agba ile Italia tele.
Rómù Olómìnira
Orílẹ̀-èdè Olómìnira àwọn ará Rómù (Latini: Res publica Romanorum) ni a n pe igba itan Romu ti awon ara Romu le oba ikeyin won kuro lori ite lati sepilese oselu. Igba oselu tabi igba olominira bere pelu iwolulo oba tokeyin ara Etruski, eyun Tarkuinu Onigberaga (Tarquinius Superbus) ni 509 kJ o si dopin pelu ibori Oktabiani lori Marku Antoni ni Ija Aktiomu ni 31 kJ.
Òfin Mẹ́wàá
Àwọn Ọ̀fin Mẹ́wàá jẹ́ àkòjọ àwọn òfin mẹ́wàá ìwùwà tí Bíbélì sọ pé Ọlọ́run fún Mose lórí Òkè Sinai nínú pátákó òkúta méjí.
Àwọn òfin mẹ́wàá
Àwọn ẹsẹ òfin mẹ́wàá bí wọn ṣe wà nínú ìwé Eksodu àti Deuteronomi.
Abdullah Gül
Abdullah Gül, GCB, GColIH, Ph.D. (ojoibi October 29, 1950) ni Aare ikokanla lowolowo orile-ede Turki lati 28 August 2007. Teletele o ti je Alakoso Agba ile Turki lati 2002 de 2003, o si tun je Alakoso Oro Okere ile Turki lati 2003 de 2007.
Ipinle Kano
Ìpínlẹ̀ Kánò jẹ́ olú ìlú Ìpínlẹ̀ Kánò àti ìlú tí ó tóbijùlo ẹ̀kẹta ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà lẹ́yìn ìlú Ìbàdàn àti ìlú Èkó. Gẹ́gẹ́ bí ìkànìyàn ọdún 2006, Kano jẹ́ ìpínlẹ̀ tí ó ní èrò jùlọ ní orílẹ̀̀ èdè Nàìjíríà. Àwọn ibi tó lajú níbẹ̀ gba ìlẹ̀ tó tóbi tó 137 km2 tí ó sì ní àwọn ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́fà — Kano Municipal, Fagge, Dala, Gwale, Tarauni àti Nasarawa — pẹ̀lú olùgbélú 2,163,225 ní ìkànìyàn ọdún 2006.
Shehu Shagari
Shehu Usman Aliyu Shagari (bíi ní ọjọ́ karùndínlọ́gbọn Oṣù Keji Ọdún 1925-2018) jẹ̣́ olóṣèlú ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà àti Ààrẹ ilẹ̀ Nàìjíríà lati ọjọ́ kínni oṣù Kẹwá ọdún 1979 títí di ọjọ́ Ọ̀kàndínlọ́gbọ̀n Oṣù Kejìlá ọdún 1983 nígbàtí àwọn ológun gba ìjọba.
Ìgbà tí òkú
Ni ó jọ méjì dín lọ gbọn oṣù Kejìlá ni ọdún 2018 ni ọwọ irole. Ìṣàn rán pé ní o pá Ogbeni Shehu Shagari ni ìwòsàn àpapọ̀ kàn ní Abuja.
Ààrẹ ilẹ̀ Nàìjíríà
Itan
Nigbati Naijiria di ile apapo oselu olominira ni odun 1963 larin Awon Orile-ede Ajoni, o diwo mo ona ijoba igbimo asofin ti o jogun lat'owo ile Britani. Nnamdi Azikiwe ti o je Gomina Agba nigbana di Aare, ipo to je fun ayeye, nigbati ti Abubakar Tafawa Balewa si di ipo Alakoso Agba mu.
Patrick Aga
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Patricio Aylwin
thumb|Patricio Aylwin (2011) Patricio Aylwin Azócar je Aare orile-ede Tsile tele.
Mósè
right|200px|nbóòò Ninu Bibeli Mósè ni asiwaju esin, amuofinwa ati woli.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikot-Abasi
wa ni Naijiria
Adegoke Adelabu
Gbàdàmọ́sí Adégòkè Adélabú tí a bí ní ọjọ́ Kẹta osù Kẹsàn an ọdún 1915 ní ìlú Ìbàdàn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jẹ́ olóṣèlú àti Mínísítà tẹ́lẹ̀ ohun àlùmọ́nì ati ìgbáyé-gbádùn fún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láàrín osù Kínní ọdún 1955 sí oṣù Kínní ọdún 1956, tí ó sì padà di olórí alátakò ní ilé ìgbìmọ̀ọ̀ aṣòfin ní ẹkún ìjọba Ìwọ̀ Oòrùn nígbà ayé rẹ̀. Ó di ìlú-mòọ́ká látàrí akitiyan ati ipa malegbagbe tí ó kò nínú ìṣèlú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Adélabú lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Government College, Ibadan ó sì di oníṣòwò lẹ́yìn ẹ̀kọ́ rẹ̀. Ó pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ sínú ìjàmbá ọkọ̀ lẹ́yìn ìgbà diẹ̀ tí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà gba òmìnira lọ́wọ́ ìjọba àmúnisìn Brítènì.
Ọdún 1949–1953
Adélabú bẹ̀rẹ̀ ìṣèlú nígbà tí ó ṣe ìkúnlápá fún akitiyan àwọn olóyè ati àwọn Mọ́gàjí ẹgbẹ́ rẹ̀ tako Salami Agbájé. Àwọn ènìyàn gbàgbọ́ wípé orí Adélabú pé púpọ̀, ó sì kàwé, òun gan ni ó yẹ nípò tí Salami Agbájé wà. Àwọn olóyè ati awọn Mọ́gají wọ̀nyí nílò ẹni tí ó lè bá wọn kọ̀wé ati àríwísí láti lè fẹsẹ̀ ẹ̀hónú wọn múlẹ̀, wọ́n tọ Adélabú lọ fún ìrànlọ́wọ́. Adélabú gbà láti ràn wọ́n lọ́wọ́ pẹ̀lú àdéhùn wípé wọn yóò fun ní ipò akọ̀wé wọn. Salami Agbájé ni ó jẹ́ oníṣòwò tí ó dipò Ọ̀tún Balógun Ilẹ̀ Ìbàdàn mú, òun sì ni ẹnì kẹ́ta tí ipò Ọba Olúbàdàn kàn. Ó kàwé, ó lówó, ó sì gbajúmọ̀ pẹ̀lú,àmọ́ púpọ̀ nínú àwọn olóyè wọ̀nyí ni wọn kò fẹ́ràn rẹ̀ látàrí wípé wọn kò lè wojú rẹ̀. Àwọn olóyè kékèké ati àwọn Mọ́gàjí bẹ̀rẹ̀ sí polongo takòó kí wọ́n lè yọ ọ́ nípò kí ó má ba di Olubadan. Adélabú ni ó ń ṣe agbátẹrù fún àwọn akọsílẹ̀ ati ìwé ìtakoni tí wọ́n fi ń ṣọwọ́ sí àwọn òyìnbó amúnisìn tí wọ́n ṣe ìjọba nígbà máà nípa Salami Agbájé. Lásìkò yí, wọ́n yan Adélabú sí ipò akọ̀wé Ẹgbẹ́ Ọmọ Ìbílẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ́ ìbílẹ̀ tí ó tako Agbaje, tí Bello Asasi tí ó jẹ́ ọ̀kan lára ọmọ Alẹ́ṣinlọ́yẹ́ Olúbàdan àná. Nígbà tí òrọ̀ yí d'étí ìgbọ̀ awọn òyìnbó amúnisìn, wọ́n gba Agbájé níyànjú kí ó yẹ̀bà fún kíkópa nínú ẹgbẹ́ ìbílẹ̀ awọn ọ̀yínbó yí lo ànfaní yí láti ṣe atúntò sí ẹkùn Ilẹ̀ Ìbàdàn nípa yíyọ ẹkùn Ọ̀ṣun kúrò lára Ìbàdàn. Ìgbésẹ̀ awọn ìjọba àmúnisìn yí kò tẹ́ àwọn ènìyàn ati ẹlẹ́gbẹ́jẹgbẹ́ ilẹ̀ Ìbàdàn lọ́rùn, wọ́n sì kóra jọ nílanà ti ìṣèlú láti dáàbò bo ẹkùn Ìbàdàn.
Lásìkò ìdìbò abẹ́lé ní ọdún 1951, Adélabú ọmọ oyè Ẹgbẹ́ Ọmọ ìbílẹ̀, Augustus Akinloye, àti ẹgbẹ́ awọn ọ̀dọ́ tí wọ́n ya kúrò láti ara Ibadan Progressive Union láti gbéná wojú àgbà-gbà ẹgbẹ́ náà dá ẹgbẹ́ Ibadan People's Party sílẹ̀. Adélabú gbẹ́kẹ̀lé bí ẹ̀nu ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ Ilẹ̀ Ìbàdàn kò ṣe kò lẹ́yìn tí awọn òyìnbó àmúnisìn ti yọ ẹkùn Ọ̀ṣun tí ẹgbẹ́ òṣèlú Action Group kún lápá kúrò lára ilẹ̀ Ìbàdàn. and a youth group from Ibadan Progressive Union formed the Ibadan People's Party as a challenge to the old guards of the Ibadan Progressive Union. Adelabu capitalized on some anti-Ijebu sentiments among native Ibadan residents especially after the loss of Oshun division which was supported by Action Group leaders such as Awolowo, an Ijebu-man and Akintola. The new party won all six seats to the Western Regional Assembly. However, an informal alliance proposed by Adelabu to support NCNC fell apart and four of the elected members joined AG. Adelabu then became more active in the organization of NCNC in Ibadan and became the secretary of the party's Western Province Working Committee while earning recognition within the party as the only IPP legislator who stayed with NCNC. Soon his profile began to rise nationally that in 1952, he published a book, Africa in Ebullition about his political thoughts. To provide a formidable organization to challenge AG in the 1954 elections, Adelabu formed a new organization, the Ibadan Taxpayers Association which was an attempt to attract mass following based on tax reform. The group then formed an alliance with some a farmers group called Maiyegun to become Mabolaje Grand Alliance.
Ọdún 1954–1958
Ní àárín ọdún yí, Adélabú àti àwọn ọmọ lẹ́yìn rẹ̀ tako ẹgbẹ́ IPU àti AG tí wọ́n pọ̀ ju ní ni inú ìgbìmọ̀ Ilé-Aṣòfin. Ó sì fi àtìlẹyìn rẹ̀ hàn sí àṣà àti ìṣe nípa wípé kí àwọn lọ́ba lọ́ba nípa pe kí wọ́n Ma ṣe san owó-orí.Ní àsìkò ìdìbò abẹ́lé ní ọdún 1954, ẹgbẹ́ òṣèlú Alliance ni ó wọlé jùlọ sí àwọn àga ẹkùn ìjọba ìbílẹ̀ Ìbàdàn, èyí ni ó sọ Adélabú di Alága gbogbo gbò fún ẹkùn náà. Adélabú borí nínú ìdìbò sílé aṣojú-ṣòfin àgbà ní ọdún 1954. Lẹ́yìn èyí, ó di igbá kejì Ààrẹ ẹgbẹ́ òṣèlú NCNC akọ́kọ́ tí wọ́n sì tún yàn án sípò Mínísítà fún iṣẹ́ òde tí ó sì tún dipò yí mú gẹ́gẹ́ bí Alàgbà ẹkùn Ìbàdàn láti inú oṣù kíní ọdún 1955 sí oṣù kíní ọdún 1956.
Abubakar Sodangi
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Giovanni Spadolini
je Alakoso Agba ile Italia tele.
.mc
.mc ni amioro orile-ede top-level domain (ccTLD) ori Internet fun Monaco.
Itokasi
Toppdomän
Herbert C. Brown
Herbert C. Brown je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Santo Domingo
thumb|Santo Domingo.
Santo Domingo ni oluilu orile-ede Dómíníkì Olómìnira.
Peter D. Mitchell
Peter Dennis Mitchell, FRS (29 September 1920–10 April 1992) je onimo kemistri elemin ara Britani to gba Ebun Nobel fun Kemistri ni 1978 fun iwari re ona isise kemiosmotiki ti idapapo ATP.
Mitchell je bibi ni Mitcham, Surrey, Ilegeesi.
.md
.md je ti ile Moldofa
Bettino Craxi
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Haruna Abubakar
jě Àgbà ní Ilé ìgbìmọ̀ Aṣòfin àgbà Nàìjíríà]] láti 1999 dé 2003.
Georg Wittig
Georg Wittig je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikpoba-Okha
wa ni Naijiria
Giovanni Goria
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Wolof
Awon Wolof je eya ni Afrika.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikot Ekpene
thumb|Ọjà iṣẹ́ ọnà ní Ikot Ekpene, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. wa ni Naijiria
Hesse
Hesse tabi Hessen je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Ciriaco de Mita
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Ibrahim Kuta
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Vladimir Putin
Vladimir Vladimirovich Putin (bibi 7 October 1952) jẹ́ Aàre èkejì ilẹ̀ Russia tó jẹ́ Alákòóso Àgbà tí ilẹ̀ Russia lọ́wọ́lọ́wọ́ lati ọdún 2008.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikwo
Agbegbe Ijoba Ibile Ikwo je ijoba ibile ni Ipinle Ebonyi ni Nigeria.
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikwuano
Agbegbe Ijoba Ibile Ikwuano wa ni Naijiria
Lower Saxony
Lower Saxony je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Giuliano Amato
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Nouakchott
Nouakchott (Arabic: نواكشوط or انواكشوط ni oluilu ati ilu totobijulo ni orile-ede Mauritania.
Isa Mohammed
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
.mk
.mk
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ila
Agbegbe Ijoba Ibile Ila je ijoba ibile ni Ipinle Osun ni Naijiria. Ibujoko re wa ni Ila Orangun.
Carlo Azeglio Ciampi
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Nuhu Aliyu
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
.mh
.mh ni amioro orile-ede ti Internet fun top-level domain (ccTLD) fun Marshall Islands.
Itokasi
Toppdomän
Agbègbè Aladawa Tibet
Agbegbe Aladawa Tibet (Tibet Autonomous Region, TAR), bakanna bi Xizang Autonomous Region (Fáìlì:Tibet Autonomous Region name.svg; Wylie: Bod-rang-skyong-ljongs; je igberikoijoba ti agbegbe aladawa ti orile-ede Saina (PRC) to je didasile ni 1965.
Himalaya
Himalaya tabi Awon Himalaya
Femi Okurounmu
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
.ml
.ml ni amioro orile-ede lori Intrnet fun Mali
Itokasi
Toppdomän
Hispaniola
Hispaniola (lati ede Hispani, La Española) je erekusu ninla ni Karibeani, to damupo Haiti ati Dominiki Olominira.
Mecklenburg-Vorpommern
Mecklenburg-Vorpommern je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Lamberto Dini
jẹ́ Alákòso Àgbà ilẹ̀ Italia tẹ́lẹ̀. A bi ni ọjọ́ kìnní oṣù kẹta ọdún 1931. Òun ni Mínísítà Àgbà kọkàn-lé-laadọta fún orílẹ̀-èdè Italia laarin ọdụn 1995 sí 1996 àti Mínísítà fún ilẹ̀ òkèèrè láti ọdún 1996 si 2001.
Ìbèrè ìgbésí ayé
Lẹ́yìn ti o k'ẹko ninu ìmò ètò ìṣúná owò
Salvador Allende
je Aare orile-ede Tsile tele.
Àsìá ilẹ̀ Brunei
je asia orile-ede
Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ilejemeje
Agbegbe Ijoba Ibile Ilejemeje je ijoba ibile ni Ipinle Ekiti towa ni Nigeria. Ibujoko re wa ni ilu Iye-Ekiti.
Dmitry Medvedev
Dmitry Anatolyevich Medvedev (, Dmitrij Anatol′jevič Medvedev; ; bibi 14 September 1965) jẹ́ Ààrẹ ẹ̀eketa orílẹ̀-èdè Russia. Ó gun orí àga ní ọjọ́ keje oṣù karún ọdún 2008.
René Descartes
René Descartes (31 March 1596 – 11 February 1650) (Kiko ni Latin: Renatus Cartesius; oro aponle: "Kartesi" tabi "Cartesian" ni geesi), je amoye ara Fransi, onimo mathimatiki, onimo fisksi, ati olukowe to gbe opo igbesiaye agbalagba re ni orile-ede Hollandi Olominira. Won ti pe ni bi "Baba Imoye Odeoni", beesini opo Imooye apaiwoorun je bi esi si awon iwe to ko, ti won si tun unje gbigbeka momomo doni. Agaga, iwe re Meditations on First Philosophy si je doni iwe pataki ni awon ipin-apa imoye ni awon yunifasiti. Ipa Descartes ninu mathimatiki han kedere; ohun lo seda sistemu ajofonako Kartesi—ungba irisi jeometri laaye lati je gbigbekale ni isedogba aljebra. Ohun lo je sisawin bi baba jeometri alatuwo. Descartes na tun je ikan ninu awon to se bere Ijidide Sayensi.
Lawrence Ayo
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Olabiyi Durojaiye
(1933-2021) je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Romano Prodi
je Alakoso Agba ile Italia tele.
Fyodor Dostoyevsky
Fyodor Mikhaylovich Dostoyevsky (Фёдор Миха́йлович Достое́вский, Fëdor Mihajlovič Dostoevskij, ), nigba miran bi Dostoevsky, Dostoievsky, Dostojevskij, Dostoevski, Dostojevski tabi Dostoevskij (11 November 1821 – 9 February 1881) je olukowe ati alaroko omo Rosia, to gbajumo fun awon iwe itan aroko re Iwa odaran ati Ijiya ati Awon Arakunrin Karamazov.
Sósíálístì Káríayé
thumb|190px|Countries governed by an SI member or consultative parties (as of June 2010). Sósíálístì Káríayé (Socialist International) je agbajo kakiri aye awon egbe oloselu oseluarailu alawujo, sosialisti ati osise. O je didasile ni 1951.
Antonio Starabba, Marchese di Rudinì
Antonio Starabba, Marchese di Rudinì je Alakoso Agba ile Italia tele.
Kenichi Fukui
Kenichi Fukui je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Massimo D'Alema
' je Alakoso Agba ile Italia tele.
Nordrhein-Westfalen
North Rhine-Westphalia je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Àsìá ilẹ̀ Myanmar
je asia orile-ede
Gbenga Ogunniya
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
.mn
.mn je ti ile Mongolia.
Recep Tayyip Erdoğan
Recep Tayyip Erdoğa (tí a bí ní ọjọ́ kẹrindínlógbọ̀n oṣù kejì ọdun 1954) jẹ́ olóṣèlú àti Ààrẹ orílè-èdè Turki láti ọdun 2014. Òun ni mínísítà àgbà orílè-èdè Turki láàrin ọdun 2003 sí 2014 àti mayor instabul láàrin ọdun 1994 sí 1998. Ní ọdun 1998, wọ́n yọ́ kúrò ní ipò Mayor Instabul wọ́n sì ran lọ sí ẹ̀wọ̀n fún oṣù mẹ́rin lórí ẹ̀sùn pé ó ń fa wàhálà ẹ̀sìn.
Tibet
Tibet je agbegbe ni Ásíà ati agbegbe to n fa ijawaye ni ariwa Himalaya. Ibe ni awon omo Tibet n gbe ati awon eya eniyan miran bi Monpas ati Lhobas, Hui ati Han. Tibet ni agbegbe to gajulo laye pelu igasoke 4,900 metres, won n pe bi aja aye.
Omolulu Meroyi
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Àsìá ilẹ̀ Orílẹ̀-èdè Olómìnira àwọn Ará ilẹ̀ Ṣáínà
je asia orile-ede
Iowa
Ipinle Iowa je ikan ninu awon ipinle adota ni orile-ede Amerika.
Àsìá ilẹ̀ Ìlàòrùn Timor
je asia orile-ede
Eduardo Frei Montalva
thumb|Eduardo Frei Montalva je Aare orile-ede Tsile tele.
Augusto Pinochet
Augusto José Ramón Pinochet Ugarte, to gbajumo lasan bi Augusto Pinochet, (25 November 1915 – 10 December 2006) je Ogagun ajagun ara Chile ati apase to fipa gbajoba ninu kuupu 11 September 1973. He was the Commander-in-Chief of the Chilean army from 1973 to 1990, president of the Government Junta of Chile from 1973 to 1974 and President of the Republic from 1974 until transferring power to a democratically elected president in 1990.
Domingo Santa María
je Aare orile-ede Tsile tele.
Rhineland-Palatinate
thumb|Mainz Deutschhaus. je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Luigi Einaudi
jẹ́ Ààrẹ orílẹ̀-èdèItalia nígbà kan rí.
Leo Tolstoy
Leo Tolstoy, tabi Count Lev Nikolayevich Tolstoy (, ; September 9 1828 – November 20 1910), je olukowe ara orile-ede Russia to je gbigba gege bi ikan ninu awon olukotan aroko to je olokikijulo. Awon iwe re Ogun ati Alafia ati Anna Karenina.
Ààrẹ ilẹ̀ Làìbéríà
Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Olómìnira ilẹ̀ Làìbéríà (President of the Republic of Liberia) ni olori orile-ede ati olori ijoba ile Laiberia. Aare ni olori eka ijoba apase ati alase ogun ti Ile-ise Ologun ile Laiberia.
.mm
.mm ni àmì ọ̀rọ̀ orílẹ̀-èdè ti ìpele tí ó ga jùlọ lórí ẹ̀rọ ayélujára (ccTLD) fún Burma (lónìí gẹ́gẹ́bí  ìṣọ̀kan ilẹ̀ Myanmar). Ó jẹ́ fífifún ní ọdún 1997. Síwájú 1989, àmì ọ̀rọ̀ ISO 3166-1 fún Burma ní BU, ṣùgbọ́n .bu ccTLD kọ̀ jẹ́ lílò rí rárá.
Itokasi
Toppdomän
Saarland
je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Port-au-Prince
right|thumb|270px|Port-au-Prince, Haïtiright|thumb|270px|A taptap (shared taxi) in central Port-au-Prince.
Port-au-Prince (Haitian Creole: Pòtoprens) ni oluilu ati ilu titobijulo ni orile-ede Haiti.
José Manuel Balmaceda
José Manuel Emiliano Balmaceda Fernández je Aare orile-ede Tsile tele.
Àwọn Gríìkì
Àwọn Gríìkì tabi awon ara Griisi (Έλληνες, ), tabi bi Hellenes, je ile abinibi ati eya eniyan ti won je abinibi ni Griisi, Kipru ati ni awon agbegbe ayika nibe.
Julius Nyerere
Julius Kambarage Nyerere (13 April, 1922 - 14 October, 1999) fi igba kan je Aare ile Tanzania ati ti Tangayika tele.
Roald Hoffmann
Roald Hoffmann (ojoibi July 18, 1937) je onimo kemistri oniriro ara Amerika to gba Ebun Nobel ninu Kemistri ni 1981. He currently teaches at Cornell University in Ithaca, New York. je onimo sayensi
Apisai Ielemia
Apisai Ielemia (ojoibi August 19, 1955) je oloselu ati Alakoso Agba orile-ede Tuvalu lati 2006.
Àsìá ilẹ̀ Índíà
Àsìá ilẹ̀ Índíà je asia orile-ede India
Jorge Montt
thumb|MonttJorge je Aare orile-ede Tsile tele.
Àsìá ilẹ̀ Ìránì
je asia orile-ede
Àsìá ilẹ̀ Indonésíà
je asia orile-ede Indonésíà
Henry Taube
Henry Taube je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Federico Errázuriz Echaurren
thumb|Federico Errázuriz Echaurren je Aare orile-ede Tsile tele.
Pericles
Pericles (tabi Perikles) (Περικλῆς, itumo: "ogo yimika"; "surrounded by glory"; c. 495 – 429 SK).
Àsìá ilẹ̀ Ìrák
je asia orile-ede
Sandro Pertini
je Aare orile-ede Italia tele.
Aláìléegunẹ̀yìn
right|thumb|The fossil coral Cladocora from the [[Pliocene of Cyprus.]] Aláìléegun ni àwon ẹranko ti won ko ni opaegun ara. Adipo yi mupo mo 95% gbogbo awon iru eranko.
Kansas
250px|right|thumb| [[Winter wheat fields in western Kansas awaiting harvest, May 1972 ]]
Saxony
thumb|300px|The climate of [[Dresden, the capital of Saxony and situated on the Elbe in eastern middle Germany, as measured and recorded in Klotzsche (altitude 227 m)]] Free State of Saxony (Freistaat Sachsen ; Swobodny stat Sakska) je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Saxony-Anhalt
thumb je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Germán Riesco
je Aare orile-ede Tsile tele.
DVD
DVD tabi Digital Versatile Disc tabi Digital Video Disc je oniru akaba awo tariran amohunmaworan, o si je sisodi adasaye ni 1995. Ilo re je fun akaba filmu ati data.
Nollywood
Nollywood, Èyí jẹ́ àkàǹpọ̀ orúkọ Nigeria àti Sinimá orílè èdè America ti wọ́n mọ̀ sí Hollywood, tí orúkọ rẹ̀ sí ń kọ́kọ́ jẹ́ Sinimá tí orílè èdè Nàìjíríà tàbí ilé iṣé fíìmù Nàìjíríà. Ìpilẹ̀ṣẹ̀ tí a lè ṣe ìtọpinpin fún ọ̀rọ̀ náà ní ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ọdún 2000, tí o tọpa rẹ̀ sí àkọọlẹ kàn ní inú ìwé ìròyìn The New York Times. Látàrí ìtàn, ìdàgbàsókè àti bí ayé tí ń yìí, kò ì tí sí ìtumò kan ní pàtó tí wọ́n faramọ̀ fún orúkọ náà láti máa lò, èyí sí jẹ́ òun àríyànjiyàn.
Robert Bruce Merrifield
thumb|R. B. Merrifield Robert Bruce Merrifield je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Nat King Cole
Nathaniel Adams Coles (March 17, 1919 – February 15, 1965), to gbajumo nibise bi Nat "King" Cole, jeolorin ara Amerika to koko gbajumo bi okan ninu awon atepiano jazz. Botilejepe o yorisirere bi atepiano, 0hun baritonu re ni awon eniyan se mo, to unlo lati korin larin agbo nla ati awon iru orin jazz. Ohun ni eni alawodudu ara Amerika akoko to je agbalejo ere orisirisi lori telifison, beesini o ti gbajumo kakiri agbaye nitori iku aitojo re; o je gbigba bi ikan ninu awon olorin pataki to koja ni orile-ede Amerika.
Oscar Luigi Scalfaro
(1918-2012) je Aare orile-ede Italia tele.
Àsìá ilẹ̀ Japan
je asia orile-ede
Selena
Selena Quintanilla-Pérez (April 16, 1971 – March 31, 1995), to gbajumo lasan bi Selena, je olorin-akorin omo Meksiko Amerika.
Àsìá ilẹ̀ Ísráẹ́lì
Àsìá ilẹ̀ Ísráẹ́lì jẹ́ àsíá orílẹ̀ èdè Israel. Wọ́n gbaá wọlé ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n Oṣù kẹwá ọdún 1948, oṣù karún lẹ́yìn tí wọ́n dá olúìlú Israel sílẹ̀.
Schleswig-Holstein
thumb|Àwòrán Holstentor. je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Sunday Fajinmi
thumb|Senator Sunday Fajinmi je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Pedro Montt
thumb|Retrato de Pedro Montt Pedro Elías Pablo Montt Montt je Aare orile-ede Tsile tele.
Emiliano Figueroa
Emiliano Figueroa Larraín je Aare orile-ede Tsile tele.
Herbert A. Hauptman
Herbert A. Hauptman je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Kentucky
Ipinle Kentucky je ikan ninu awon adota ipinle ni orile-ede Amerika.
Johnson Aguiyi-Ironsi
Johnson Thomas Umunnakwe Aguiyi-Ironsi (Ọjọ́ 3,oṣù Ẹ̀rẹ̀nà, ọdún 1924 - ọjọ́ 29, oṣù Agẹmọ, ọdún 1966) jẹ́ ológun ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Lẹ́yìn tí ológun gba ìjọba ní ọjọ́15, Oṣù Ṣẹrẹ, ọdún1966, Aguiyi-Ironsi di Olórí Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà títí di ọjọ́ 29, oṣù Agẹmọ, ọdún1966 nígbà tí wọ́n dìtẹ̀ sí ìjọba rẹ̀ tí wọ́n sì pa á..
Ìgbà èwe
A bí i ní ìlú Umuahia tó wà ní Ìpínlẹ̀ Abia lónìí ní ọjọ́ kẹ́ta, osù kẹ́ta ọdún 1924 fún Mazi àti Ezugo Aguiyi. Nígbà tó pé ọmọ ọdún mẹ́jọ̀, Aguiyi-Ironsi kó lo sí ọ̀dọ̀ ẹ̀gbọ́n rẹ̀ obìnrin Anyamma ẹni tó jẹ́ aya Theophilius Johnson to jẹ́ òṣìṣẹ́ asojú ìjọba fún ilẹ̀ Sierra Leone ní Umuahia. Nígbà tó tó ọmọ ọdún méjìdínlógún Ironsi bọ́ sí iṣẹ́ ológun Nàìjíríà botilejepe egbon re lodi si.
Iṣẹ́ rẹ̀ nínú iṣẹ́ ológùn
Ní ọdún 1942, Aguiyi-Ironsi dara pọ̀ mọ àwọn ológun gẹ́gẹ́ bí àwọn ọmọ ogun onípò méje Ó gbà ìgbéga lẹ́nu iṣẹ́ rẹ̀ ní ọdún 1946 sí ipò méjọ̀ ságéńtì. Bẹè náà ni wọ́n rán Aguiyi-Ironsi lọ sí ilé-ìwé Staff College, Camberley, England ní ọdún 1946. Lẹ́yìn tí ó parí ìwé rẹ̀, ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ọ̀gágun kejì ní Royal West African Frontier Force, ní ọjọ́ kejìlá, oṣù Ogúdù, ọdún1949.
Aguiyi-Ironsi gba àṣẹ ìgbìmọ̀ ní ọjọ́ kẹrìndínlógún, oṣù Èbìbí, ọdún 1953. Aguiyi-Ironsi jẹ́ ọ̀kan lára ọmọ-ogun tí ó sin Ọbabìnrin Elizabrth II tí United Kingdom àti ìgbà tí ó wà ní ilẹ̀ Nàìjíríà ní ọdún 1956.
Ní1960, Aguiyi-Ironsi di ọ̀gá fún àwọn ọmọ-ogun onípò karùn-ún ní ìlú Kano, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, pẹ̀lú ìpò ọgáju. Nínú ọdún 1960 náà ni Aguiyi di adarí àwọn ọmọ-ogun àpájàwìrì ti ìlú United Nations Operation in the Congo.
NÍ oṣù Ṣẹrẹ, ọdún 1966, ọ̀gágu Chukwuma Nzeogwu, darí àwọn ọmọ-ogun láti gba agbára lọ́wọ́ àrin-gbùngbùn àti ìjọba agbègbè orilè-èdè Nàìjíríà, wọ́n pa olórí ìjọba, wọ́n sì gbìyàjuh láti gbà ìjọba ṣùgbón wọ́n kùnà nínú ọ̀tẹ̀ wọ́n. Ọ̀gágun Aguiyi-Ironsi ṣégun Nzeogwu, ó sìn tì í sẹ́wọ̀n.
Ọjọ́ mẹ́tàdínlógún, oṣù Ṣẹrẹ, ọdún 1966, Aguiyi-Ironsi dí olórí orílẹ̀-èdè. Ó sì di ipò yìí mú títí di ọjọ́ kankàndílọ́gbọ̀n, oṣù Ṣẹrẹ, ọdùn 1966, nígbà tí àwọn ológùn Àríwá gbógùn ti ìjọba rẹ̀ tí wọ́n sì pa Aguiyi-Ironsi.
Àsìá ilẹ̀ Jọ́rdánì
je asia orile-ede
Jerome Karle
Jerome Karle (born June 18, 1918) je onimo sayensi to gba Ebun Nobel ninu Kemistri.
Ramsey Nouah
Ramsey Tokunbo Nouah, (ojoibi 16 July 1973) je osere omo Naijiria to gbajumo ni Nollywood.
Vladimir Lenin
Vladimir Ilyich Lenin (Владимир Ильич Ленин) (22 April 1870 – 21 January 1924), born Vladimir Ilyich Ulyanov (Владимир Ильич Ульянов), je Olori Bolshevik ti Ijidide Osukewa, 1917 ati Olori Orile-ede akoko Isokan Sofieti.
Adébáyọ̀ Sàlámì
Adébáyọ̀ Sàlámì tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Ọ̀gá Bello  (tí wọ́n bí ní Ọjọ́ Kẹ̀sán-án oṣù karùn-ún ọdún 1953) jẹ́ gbajúmọ̀ òṣèré olùdarí àti olóòtú sinimá àgbéléwò ọmọ ìpínlẹ̀ Kwara lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Thuringia
thumb|Erfurt cathedral àti Ilé-ìjọsìn sever, Ìpínlẹ̀ Thuringia. je ikan ninu awon ipinle 16 orile-ede Jẹ́mánì.
Ramón Barros Luco
je Aare orile-ede Tsile tele.
San Juan, Púẹ́rtò Ríkò
thumb|San Juan, Puerto Rico.
San Juan (,, láti San Juan Bautista "Jòhánnù Onítèbomi Mímó") ní olúìlútitóbijùlo ní Puerto Rico. Juan Ponce da sílè ní odún 1521. Orúkọ áílándì ní Púẹ́rtò Ríkò, tí orúkọ ìlú s̀i jẹ San Juań. San Juan ní ibi gbóógì méta: San Juan àtijó, bííṣì àti agbègbè ríṣọ́ọ́tì àti bẹẹbè lọ. Óhun ni ó tóbi jù ní ààrin gùngùn Áílándì tí ó ní ilé iṣẹ́ bíi: epo rọ̀bì àti `súgà, ilé ìpọtín, síméntì,apo ògùn òyì́nbó,Ilé isé irin, aṣo àti tábà.
CD-ROM
thumb|CD-ROM.
CD-ROM (, orokuru fun "compact disc read-only memory") je awo  titepelebe to n gbaa ounpese tosewoleba si, sugbon ti ko sekolelori latowo komputa fun akaba ounpese ati orin kiko, opagun to je sisodi amudagbasoke latowo  awon ile-ise Sony ati Philips  mu se oniru yi ni 1985 lati fi mu irukiru ounpese alaayemeji.
Yunifásítì ìlú Èkó
Ìtàn yunifásítì ìlú Èkó
A dá UNILAG silẹ ni ọdún 1962, ọdún méjì lẹ́yìn òmìnira Naijiria independence of Nigeria láti ọwó àwọn Britain. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn yunifásítì márùn-ún tí a dá lè ní orílè-èdè Nàìjíríà, tí a mò sí "first generation universities". Eni Njoku ni a yàn gẹ́gẹ́ bí alákòóso àkọ́kọ́ ní yunifásítì ní ọdún 1962, èyí tí ọ́ ṣe títí di ọdún 1965 tí a sì ni ipò pada pẹ̀lú Saburi Biobaku. síbẹ̀síbẹ̀, nítorí àwọn àríyànjiyàn nípa bí a sè yàn sí ipò, ọ̀gbẹ́ni Kayode Adams gún Saburi pa , akẹ́kọ̀ọ́ tí ó gbàgbọ́ pé ááyan Saburi nítorí ẹyà ti ọ sí bójú mu.
Láti ọdún 2017 Títí di ojo òní, igbakeji olórí ni ọ̀jọ̀gbọ́n Oluwatoyin Ogundipe.ni ọdún 2019, Telifísàn BBC sọ̀rọ̀ nípa "female reporters were sexually harassed, propositioned and put under pressure by senior lecturers at the institutions – all the while wearing secret cameras". yíyọ àwọn obìrin oníròyìn lẹ́nu lórí ìbálópọ̀ àti ìfúgunmọ́ láti ọwọ́ àwọn olùkọ́ àgbà ní yunifásítì ní àwọn ilé-ìwé - láti ìgbà yìí wa ni wọ́n gbé kámẹ́rà pamọ́ sára.
Yunifásítì tí gbé oríṣiríṣi ọ̀jọ̀gbọ́n tí ó yanrantí jáde nínú ìmọ̀ síyẹ́ǹsì, òṣèlú, amòfin, àwọn oníṣòwò ńlá, òǹkọ̀wé, àwọn eléré ìdárayá, àwọn ọba, ìmọ̀-ẹ̀rọ,ti ìlú Nàìjíríà àwọn olóye gbogbo , àti àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ilé ìwe mìíràn pẹ̀lú. Ni oṣù kẹsàn-án ọdún 2020, ọ̀kan lára àwọn nobel laureate àti ọ̀kan lára Pulitzer prize laureate ni wọ́n kà gẹ́gẹ́ bí i ọmọ ilẹ́ ìwé yunifásítì ìlú Èkó, ọmọ ilẹ́ ìwé, olùkọ́, tàbí òṣìṣẹ́.
Ìran
Láti jẹ ile ẹkọ tó Dára jù lọ nínú títà yo imo, ìwà ati rí ran àwon eniyan lowo.
Iṣẹ
Láti ṣe ibùgbé tí ó dára fún ẹ̀kó, ìwé kika, Ìwádìí àti ìdàgbàsókè, níbití òṣìṣẹ́ àti akẹ́kọ̀ọ́ yóò ní Àjosepò tó dán mọ́rán láti kojú ẹlẹ́gbẹ́ won ni gbogbo àgbáyé
Àsìá ilẹ̀ Kòréà Àríwá
je asia orile-ede
Peter Olawuyi
je Alagba ni Ile Alagba Asofin Naijiria lati 1999 de 2003.
Juan Luis Sanfuentes
Juan Luis Sanfuentes Andonaegui je Aare orile-ede Tsile tele.
Yoweri Museveni
Yoweri Kaguta Museveni (ojoibi 1944) ti fìgbà kan jẹ́ Olórí Ológun ati Ààrẹ orílẹ̀-èdè Uganda láti ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kìíní ọdún (26th January 1986).
Ẹ̀bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀bùn Nobel nínú Físíksì (Nobelpriset i fysik) je bibun ni ekan lodun latowo Akademy àwon Sayensi Oba Swidin. O je ikan ninu Ebun Nobel marun ti won je didasile latowo akoole ijogun Alfred Nobel ni 1895 o si unje bibun lati 1901; awon yioku ni Ebun Nobel ninu Kemistri, Ebun Nobel ninu Litireso, Ebun Nobel Alafia, ati Ebun Nobel fun Iwosan. Ebun Nobel ninu Fisiksi akoko je bibun fun Wilhelm Conrad Röntgen, ara Jemani, " fun idamo ise iwofa pataki to ti se nipa iwari àwọn ìranná (tabi ìranná-x tabi x-rays)." Ebun yi unje mimojuto latowo Nobel Foundation beesini won gba kakiri bi ebun oniyijulo ti onimosayensi kan le gba ninu fisiksi. Won unfihan ni Stockholm ni bi ajoyo ododun ni 10 Osu Kejila, to je ajodun iku Nobel. Físíksì