cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Oju-iwe Kiini
baptise:v; (He stood at the bank of a river.) (John the Baptist baptized Jesus Christ.) rì bo oni-sàmi sí gégé bí ùàmà kìrìsìteenì. Jòhánù onítèbomi ló se ìrìbomi fún Jésù kirisiti.
bar:n; (He was called to the bar.) irin tàbí igi gbooro; iyanrì tí n dí nu odò, ibi tí tóón tí n dúró rojó ní kootu, egbé àwon agbejórò Wón pèé sínú egbé àwon agbejó rò
bar:v; (Poverty bars the way to progress.) dénà Ìsé ló máa n dínà ìlosíwájú
barbed wire: n; (He fenced his house with barbed wire). irin tín-ún-tún-ún-rún tí a hun lónà tí nnkan kò lè koja nínú re. O fi ìrìn tín-ún-rún tún-ún-rún tí a hun pò se gbà jí ile rè ká
barber: n; (The man is a barber.) onígbàjámò Onígbàjámo ni okùnrin náà
bargain: v; (He bargained with girl over the price that he would sell it for.) dúnàá- dúrà; ná- se àdéhùn oje to fé san tabí fé rà á; sàdéhun O sàdéhùn pelu omobìnrin náà; oye tó fé ta á
bark: v; (He barked like a dog.) gbó O gbó bí ajá
barrack:n; (The government has built many barracks for our soldiers.) ibùgbé awon ológun tàbi àwon agbófuiró.Àwon ìjoba tí ko òpòlopo àwon ibùgbé fún àwon ológun wa
barrel:n; (The barrel of water is at the back of the house.) agbá Agbá omi náà léhìnkìnlé
barren: adj; (The woman was barren for three years.)yàgàn, se aláìléso Obinrin náà yagan fun odún méta
barrier: n; (There are barriers on that road.) ìdína; ìdènà Ìdínà wà ní ojú ònà yen
barrow: (He put the loads in the wheel barrow.) kèkè erù èwù omo owó; ojú orórì òkú. O kó awon erù náà sínú kèké erù barter:n; (Our forefathers used to trade by barter system.)pàsípàro; ìpààrò. Pàsípààrò ni àwon bàbá nla wa máa ni se láyé àtojo
Basis: n; (What is the basis for your opinion?) pàtó Kí ni pàtó èrò okàn re?
basket: n; (He filled the basket with fruits). apèrè àgbòn 	Ó fí èso kún inú apèrè náa
baskeball: n; (The child is playing basketball.) bóòlu alápèrè Omo náa n gbá bóòlu alápèrè
bat: n; (He killed two bats yesterday.) (He bough a pair of new bats) àdán, òòbè Ó pa adan méjì lánàá Pákó pèlèbe tí a fi n gbá eyin orí tábílè. Ó ra pákó pèkó pelebe tuntun méjì tí a fi n gbá eyin orí tábieì
batch: (He has completed the first batch.) owó kan, àpapò nnkan Ó ti pari òwó àkókó
bathe: (We often bathe in the river on hot days.) wè: lúwèé A máa n sábàa wè nínú odò naa nìgbà oru
bathroom: n; (The students built a bathroom in their school.) balùwè; ibi ìwe-ibì ti a n wè sí Awon akekòó náà kó balùwè ní ilé-ìwé won
battery: n; (He bought a new battery to his car.) ohun ìjà ogun, àpótí ìnúnáwa. Ó ra apótí ìmúnáwa túntun sí mótò ayókélé rè
battle: n; (They have stopped the battle). ìjà, ogun Wón ti dá ijà náà dúró
battle: v; (He battle with cancer for three years).bá jà; jagun Ó bá aisan jejere jagun fún Odún méta
be: v; (You don’t know what you will be tomorrow.) jé; dà’dì O kò mo ohun tí o le jé lóla beach: n; (I will go to the beach tomorrow.) etí òkun; èbá òkun N ó lo sí etí òkun lóla
bead: (She has bought new set of beads.) ìlèkè Ó ti ra àwon ìlèke tuntun
beak: n; (He cut away the beak of the bird.) enu eye; agógó eye	Ó gé enu eye náà dànú
bear: n; (Bear is not common in Africa.) bíárì-irufé erànko nlá kan tí ó n gbé ilè ótútù. bíárì ko wópò ní Ile Adúláw’`
bear: v; (Who is bearing John?) (He bears it all) jé orúk, fara dà Ta lo n jé Jòhánù Ó fara dà a gbogbo rè
beard: n; (The man shaved his beard.) irùngbòn Okùnrìn náa fá irùngbòn rè
Aniceto Esquivel Sáenz
thumb|Aniceto Esquivel Sáenz ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Oju-iwe Kiini
beat: v; (The teacher beat the child.) lù Olùkó lu omo náà
beautiful: adj; (The lady is beautiful) tí o rewa; tí o dara Omobìnrin náà rewà
beauty: n; (She has lost her beauty.) ewà, òsó, dídára Ó ti so ewà rè nù
beckon: v; (The beckoned to me to come.)  juwó sí; se àpeere sí Wón juwó sí mi kí n wá
become: (I want to become a lawyer.)dì Mo fé di agbejórò
because: conj; (I bought the book because of the child.) nítorí; tori tí Mo ra ìwè náà nítori omo náà
bed: n; ibùsùn (We have many beds in our house.) (The machine rests on a bed of concrete.) A ní ibùsùn púpò nínú ilé wa Odò; isale Èro náà sùn lé ìsàlè kannkéré náà
bed: v; (He bedded the bricks in concrete.) so pò dáindáin; to pò rémúrémú 	ó to àwon bíríkì náà pò rémúrémú pèlú kannkéré
beef: n; (He bought beef for me.) eran màálù     Ó ra eran màálù fún mi
beetle: (The beetle is dead.)olóbòn-ùn-bon-un Olóbon-ùn-bon-ùn náà ti kú.
before: adv; (I came before him.) saájú Mo dé saájú rè
beg: v; (He begged them.) sagbe: toro: bèbè Ó bè wón.
begin: v; (We shall begin the work tomorrow.) bèrè A ó bere isé náà ní òla
behave: v; (I want you to behave well.) hùwa, lò Mo fé kí o hùwa dáadáa
behind: prep; (He stood behind the Child.) léyin Ó dúró léyìn omo náà
believe: v ; (I believe in God.) gbàgbó; ní ìdánilójú Mo gbàgbó nínú olórun.
bellow: v; (The man was bellowing like a cow.) ke bíì máàlu Okùnrin náà n ké b’’I màálù
bellows: n; (The goldsmith bought a new bellows.) ewìrìAlágbède náa ra ewìrì tuntun
belly: n; (He stabbed the child in the belly.) ikùn Ó gún omo náà ní obè ní ikùn.
belong: v; (These books belong to me.) se tem; jé teni Tí èmi ni àwon ìwé yìí
beloved: adj; (I want there with my beloved wife.) olùfé; àyànfé. Mo lo sí ibè pèlú olólùfé ayà mi.
belt:n; (He has lost his belt.) láwàní; òjá àmùrè; ìgbànú; ìgbàjá. Ó ti so ìgbànú rè nù belt: v; (His dress was betted at the waist.) ìgbàja, so ìgbànú. Ó fi ìgbànú so aso to wò módìí dáadáa
bench:n; (He sat on a bench.) (The attorney turned to address the bench.)ìjokòó Ó jókòó lórí ìjokòó kan Ìjókòó tàbí egbé àwon adájó ni lé ejó Adájó agbà náà yí padà láti bá ìjokòó /egbé àwon adájó náà sòrò.
bend: v; (He bent the iron.) wó; tè Ó wó irin náà
bend: n; (He cut the bend from the tree.) ibi tí o wó, ibi tí o tè O gé ibi tí ó te lára igi náà
benefit: n; (I have not seen any benefit in my coming here.) aìfààní; èrè N ko tíì rí àìfààní kankan nínú wìwá sí ibí mí
beside: prep; (He stood beside me.) ní ègbé Ó dúró ní ègbé mi
besides: pre/adv; (Basides working as a doctor, he also writes novels.) pèlúpèlú; yàtó fún. Yàtó fún síse isé ìsègun, Ó tún máa n ko ìtàn arobo
best: adj; (This house is the best in our compound.) dara julo	Ile yìí ló dára julo ni adúgbò wa
better:adj; (This one is better.) sàn; sàn ju; dára ju 	Eyí sàn jú
between: prep; (There is a strife between them.) (He stood between us.)láàrin; lágbede méjì. Ìja wà láàrin won Ó duro lágbede méjì wa
beverage:n; (Give beverages to me.) ohun mí mu Fún mi ni ohun mímù
beware:v; (Beware of bad friends.) sóra; year; kíyèsára Sóra fún àwon oré burúkú
beyond: prep; (He stands beyond the house.) níwaju; ní ìkoja Ó dúro ní ìkojá ilé náà
beyond: (He did it beyond my expectation.) kojá: jù Ó se é ju bí mo ti se fé lo
bicycle: n; (My mother bought me a bicycle.) kèké Íyá mi ra kèké fún mi lose tó koja last week.
bible: n; (The child bought a new bible.) Bibeli –ìwe mímó onígbàgbó 	Omo náà ra Bíbélì tuntun
bid: v; (He bade me to come near.) (He bade us farewell.) fi àse fún; fi owó lé. So-òrò ìkeyin ó fase fún mi kí n sunmó tòsí Ó sòrò ìkeyin fún wa
bid: n; (Bids were invited for construction of a new government house.) ìfowóléWón pe àwon ènìyàn fún ìfowóle kíkó ilé ijòba tuntun náà.
big: adj; (The house very big.) tóbi Ilé náà tóbi púpò
bill: n; (It is a bill that becomes a law.) àbádòfin Àbádòfin ló máa n di ofin
bin: n; (The man bought a new dust bin.) irufé garawa tabi àpótí Okunrin naa ra garawa ìkólè tuntun kan
biography: n; (They have read the biography of that man that died yesterday.) Itan ìgbésí ayé èdá Wo ti ka ìtan ìgbésí ayé Okùnrin náà tó ku lánàá.
biology: n; (Akin is a biology teacher.) Ekó ìjìnlè lórí Ohun elemi bí irúgbìn ati eranko Olùkó ekó ìjìnlè lórí ohun elemi bí irúgbìn àti eranko ní Akin.
bird: n; (Birds builds their nest on the trees.) eye Awon eye máa n ko ité won sórí Igi.
biscuit: n; (He gave me a biscuit.) akara òyìnbó O fún mi ní akara òyìnbó je
bit: adj; (Ade gave me a bit of soup.) síún, tíún, gán-ún Ade fún mi ni obè tíún
bite: v; (He bit his finger.) bù je; gé je Ó gé ìka rè je.
bitter: adj; (It is as bitter as bitter leaf.) korò Ó korò bí ewúro.
black;adj; (The black dog is here.) dúdúAjá dúdú náà wà níbí.
black: n; (Black is his best colour.) àwo dídú Àwò dídú lo féràn jù. blackboard: n; (We have blackboards in our classroom.) pátákó ìkòwé A ní pátáko ìkòwé ní yàrá ìkàwé Wa.
blade:n; (He bought two blades yesterday.) abe; abefélé; Ó ra abefélé méjì lánàá.
Ilé ọba àwọn Nẹ́dálándì
Ilẹ̀ ọba àwọn Nẹ́dálándì (Dutch: ) jẹ́ orílè-èdè pẹ̀lú agbèègbè ní apá ìwoòrùn Europe (Netherlands) àti ní Karibeani (ẹ̀yún Aruba àti Netherlands Antilles).
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Oju-iwe Kiini
blame: v; (He blamed the child.) bá wí; dá lébi Ó bá omo náà wí
blanket: n; (He bought a new blanket.) aso ìbora; aso itésùn Ó ra aso ìbora tuntun
blast: n; (The blast is too much.) Iró kikan; fife èfúùfù; iró ipè. Iró kíkan kíkan náà ti n pò jù.
blast: (He didn’t allow the bomb to blast.) bú gbàmù Ko jé kí àdó olorí naa bú gbamu
blaze: n; (There was a blaze of fire at the company yesterday.) òwó iná Owó iná sé yo nílé isé náà lánàà
blaze: v; (The fire blazed out unexpectedly.) sé yo Òwó iná sé yo láìròtélè. bleach: v; (He bleached his clothes.) bo: so di funfun 	O bó aso re.
bleach: n; (He bought new bleach yesterday.) oògùn ibódòtí 	Ó ra oogùn ibódòti tuntun lanáà.
bleak: adj; (The future of a lazy man is bleak.) ti ko sí ìrètí àti dár tí kò dára; tutu; tí kò dájú
bleat: v; (He asked him to bleat like a sheep.) ké bí àgùntàn ó ní kí ó ké bí aùntan
bleat: n; (The lamb gave a faint bleat.) igbe àgùntàn Òdó àgùntàn náà kò lè ké jákè.
bleed: v; (The child is bleeding through the nose.) sèjè Èjè n jade láto inú omo náà
blend: v; (He blended the thour with milk to make it sweet.) dà pò mú dùn Ó da ìyèfun náà pò mó wàrà lati mú un dùn
blend: n; (A blend of beverages is very sweet.) adalu ohun mímu máa n dùn
bless: v; (God will bless you.) bù kún Olórun yóò bù kún fun o
blew: v; (He blew air at the hot food.) (He blew air with his mouth.) fé atégùn sí Ó fé ategun sí oúnje gbígbóná náa Ó fie mi fé atégùn
blind: adj; (The man is blind.) foju. Sòkùnkun sí Okùnrin náà fójú.
Frederick John Robinson, 1st Viscount Goderich
thumb|Frederick John Robinson, Earl àkọ́kọ́ ti Ripon. ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Oju-iwe Kiini
blindness: n; (Blindness is troubling him.) àìrían ìfójú n dààmú rè.
George Canning
thumb|George Canning ni Alakoso Agba orile-ede Britani tele.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Oju-iwe Kiini
blink: v; (He blinks his eyes.) séjú Ó n se ojú rè
blister: n; (The accident has cause blister on his body.) ilérórò; oówo, wúwú. Ìjàmbá náà tí jé kí iléròró wàní are rè
block: n; (He removed the block.) ìdínà O mu ìdínà náà kúrò
blonde: adj; (The child has blonde hair.) pupa fúéúé Omo náà ní irun pupa fúéfúé
blood: n; (The child needs blood.) èjè Omo náà nílò èjè.
bloom: n; (The tree is in bloom.) ìrúwé; irudi; títanná Ìtaná igi náà famimóira.
bloom: v; (The tree is blooming.) tanná; rudi; ruwe Igi náà rudí
blossom: n; (The trees are all in blossom.) ìtànná ewèko; ìtànna igi; òdòdó Àwon igi náa wà ni àsìko ìtànná won
blossom: v; (The tree has stated blossoming since last week.) yo ìtànná; yo yètuyètu Igi náà ti n yo ìtànná láti òse to Koje
blot: n (There is a blot on the white cloth.) àbàwón Àbàwón wà lára aso funfun náà
blot: v; (He blotted his book with pen ink.) se àbàwón sí Ó se àbàwón sí wé re pèlú aró kálámù.
blouse: n; (She bought a new blouse.) èwù awòlékè obìnrin. Ó ra èwù àwàlékè tuntun.
blow: v; (He blew whistle.) (He blew air.) fun : fé Ó fun fèrè O fé atégun
blue: adj; (The cloth is blue.) (He bought a blue cloth.) òfefè Aso náà ní àwò ofefè O ra aso aláwò òfèfé
blue; n; (Blue is very good.) àwò ojú òrun; àwò ofefè Àwò ojú òrun/ èfefè dárà
blush: v; (He blushed because of the bad incidents.) bojú jé; pón lójú O bojú jé nítorí ìsèlè náà
blush: n; (She cannot hide her blush.) ibojuje; ìlejú koko Ko le fi ibójujé re pamo
boa: n; (The hunter killed a boa.) erè; ejò nlá. Ode pa erè
boar: n; (The hunter killed a boar yesterday.) ìmàdò; elédé egàn Ode náà pa ìmàdò nlá kan lánàá.
board: v; (He boarded a bus to his house.) wo; kó símú Ó wo okò lo sí ilé rè
board: n; (He put the poster up on the board.) (The board is/are unhappy about falling sales.) pátákó Ó le àwòrán náà mo ojú pátákó lókè Ìgbìmò Inú ìgbìmò náà kò dùn bí iye ojà tí wón n ní tà tí se n wale
boast: (His boast is too much.) Ìfónu Ifónnu rè ti p`dojù.
bob: v; (He was bobbing as if he wanted to sleep.) pààrà; rìn kiri. O n paara bí eni pe ó fe jale
bob: n; (The bob you have engaged yourself in cannot favour you.) ìpààrà: ìrìnkiri; ìrìnsótè-sódò Ipààrà tí gùnlé yìí kò lè sé o ri àn fààní.
body: n; (Esau had hair all over his body.) ara Esau ní irun ni gbogbo ara rè
boil: v; (He boiled the meats they gave him.) bò O bo eran tí won fún-un.
Oju-iwe Keji
bolt: n; (He bought three small boits.) ìdè O ra awon ìdè kékèéké méta
bómà: n; (He lead the cattle to their bana.) ògbà eran; ibùgbé eran Ó da awon màálù náà wo ibùgbé Won. bomb: n; (He killed his enemies with a bomb.) àdó olóró Ó pa àwon òtá rè pèlú adó olóró
bomb: v; (He bombed the quarters.) fi adó dóró parun Ó fi adó olora pa agbegbe náà run
bond: n; (Both of them have entered into a bond.) idè; ìmùle; iwé adéhùn Àwon méjèèjì ti se ìmùlè láàrin ara won.
bonfire: n; (The bonfire covers all this compound.) àkàndá má; iná nlá tí a tan síla lákòókò àriyá Akanda me nlá náà mole yìí gbogbo agbègbe yìí
bonnet:n; (He opened the bonnet of the car.) imú okò ayókélé Ó sí imú oko ayókélé náà sílè
book: n; (He was reading his book.) ìwé Ó n ka iwé rè
boo: v; (He has booked the accommodation for us.) Sètò sílè nípa sísanwo Ó tí seto ele tí a o gbé síle
boot: n; (The soldiers cottected new boots) (He locked the book of the car.) bàtà; èyìn okò-ibi ìkérùsí eéyìn okò. Àwon ome ológun náa gbe bàtá tuntun Ó ti èyìn okò ayokélé náà
border: n; (The stood at the border of the town.) ìpèkun : ibodè Won duro ni ìpekun ìlú nàá.
bore: v; (The bore can bore through rock.) (I have heard all his storied before they bore me/he bores me.) lu; gbé I hunnkan yìí lè lu òkútà kojá Sú; dá lágara Mo ti gbó awon ìtan ìtan re télè wón ti sú mi
bore: n; (Don’t be such a bore;) (He has a twelve-bore shotgun) ìdámilágara Má saya adámilágara báyen Oníhò; ihò gbígbéjìn Ó ní ìbon olójú/oníhò méjìlá
born: v; (He was born last year.) bí A bí I lódún tó kojá
borne: V; (He has borne three Children.) bí Ó bí omo mela
borrow:v; (I borrowed money from him.) yá; Mo yá owo lówó rè
boss: n; (The bose was annoyed with his secretary.) ogà elèisé Ogá ibi isé náà binú sí akòwé rè
botany: v; (Our teacher is very verse in botany.) èkó ìjìnlè nípa ohun ógbìn Olukó wa ni ìrò ìhìnlè nínú èjó ìjìnlè nípa ohun ògbìn.
both: adj; (Both of them are here.) méjèèjì Àwon méjèèjì wà níbí
bother: v; (Don’t bother yourself.) yo lenu; dààmú. Má yo arà re lému
bottle: (He put water in all the empty bottles.) ìgò; sago. Ó ro omi sínu gbogbo kòròfo ìgò náà.
bottom: n; (The bottom of the bottle is dirly.) ìsàle; ìpìlè; ìdí 	Idí ìgò náà dòtí
bought: v; (He bought a car yesterday.) rà O ra òkò ayókélé lánàá.
boulder:n; (The boulder cannot be moved.) òkúta nláribitì Òkúta nlá ribiti náà ko se e si nídìí
bounce: n; (He allow the baby a bounce before the put her on her back.)tito sókè, fifò sókè, Ó fún omo náà laaye itosoke èèkan kí o tó gbé e pòn séyìn
bounce: v; (The baby is bouncing on his mother’s back.) to; fò sókè omo náà n to sókè eéyìn ìyàá rè
boundary: n; (He showed the boundary between the two towns.) ààlà; òpin ó fí ààlá ààrin àwon ilú mejèèjì hàn mí. bouy: n; (The bouy is no more working Well.) amí lóju omi láti tóka ewu fún oko Àmì lójú omi tí ó n’tóka bí oke se ye kó rìn ko sisé dáadáa
bow: (The bowed down for their boss.) (The congregation bowed their heads in prayer.) teríba fún; tè bere Wó tè fún ogá won Ìjo ènìyan te orí won ba fún àdúrà.
bowl: n; (He bought a new bowl.) Opón; abó kolo Ó ra opón tuntun
box: n; (He packed his clothes in a box.) àpótí Ó pa aso rè mó sínú àpótí
boy:n; (The boy has left.) odómokùnrin Odómokùnrin náa ti lo
boycott:n; (There was a boycott of election by the political parties.) àsepatì Awon ègbé òsèlu náà se àpatì ìdìbò náà.
boyctt: v; (Don’t boycott my house.) pa ti má se pa ilé mi ti.
brace: ìdè; (The brace of my trousers cuit.) ojá ; ohun tí a fi gbá nnkan. Okùn tí mo fi mú sòkòtò mi lókè ti já.
brace: v; (He braced the door with iron rod.) dè; fi gbá ó fi irín gbá ilèkùn náà.
bracelet:n; (I  bought a golden bracelet yesterday.) ègbà owó mo ra ègbà owó olómi góòlù lánàá.
bracket:n; (He puts the word in a bracket.) àmì àkámó ó fi òró náà sínú àkámó
bracket: (Make sure you put all the borrwed words in bracket.) fi sínú àmì àkámó 	Rí ì dajú  pr o fí gbogbo awon òrò ayálò sínú àkámó brag: v; (He likes to brag.) hale, se féfé yangàn ó féràn látì maa hale
braid:v; (He likes to brag.) (The lady braids her hairs.) dì hun; omobínrin náà dì irun rè
braid:n; (She prefers braid to all other styles.) irun dídì; ìhun	ó feran irin dídì ju gbogbo awon àrà yòóku li a lè firun dá
brain: n; (The Child has a sharp brain.) opolo, omo náà pè.
branch: n; (He cut the branches of the tree) èka ó gé àwon èka igi náà
branch:v; (He branched to the right.) yà; peka o ya sí apá òtún.
brand:n; (The good have the same brand.) àmì tó wà lára ojà títa àmì ègan. Àwon ojà náà ní àmì kan náà
brand: (He branded his own products to differentiate them from other.) sàmì sí; sàmì ègàn sí láná; kégàn Ó sàmì sí àwon òjà re láti yà wón sótò lára àwon mìíràn
brittle:adj; (The bone is vey brittle.) rorùn láti Eegun náà ròrun láti fó
broad:adj; (The road is broad.) gbòòròònà nàá gbòòrò.
broadcast: v; (He broadcast the news on the television.) fán káàkiri, tàn káàkiri ó tan ìròyìn náà kaye lórí èro móhùn-máworan
broadcast: n; (He stood against the broadcast of the program.) ìtànkáàkìrí Ó ta ko ìràn kaakìri ètò náà
broken:adj; (He threw away the broken bottle.) fífó ó da efífó ìgò náà nù
broken:v; (The bottle has broken.) Ìgò náà ti fó bronze: (The wrist watch is made from bronge.) adàlu bàbà àti ide Àdàlù bàbà àti ide ní wón fi se aago owó náa
brooch: n; (The lady always uses broocher.) ìktí òsó tí àwon obìnrin náà máa n lo ikótí osò lati fi so èwu re lórùn nigbà gbogbo.
brood: v; b (The hen broods its eggs.) sàba; pa eyin Adìe náa pa àwon eyin rè.
brood: n; (The two chicken are of the same brood.) om eye tí ìyá won jo pa nígbà kan náà Ìgbà kàn náà ní won pa awon omo ad`ye mejéèji.
brook: v; (He brooked the suffering.) fara dà ó farad a ìnira náà
broom: n; (He gave me a broom.) owò; ìgbálè ó fún mi ní igbálè kan
broomstick:n (Give me a broomstick from the broom.) sasawo; eyo omo owo. fún mini eyo omo owo kan nínú owò yen
brother: n; (Adé is my brother) arákùnrin Arákùnrin mí ni Adé
brow: n; (The dangling stick hit my brow.) (He stood at the brow of the hill.) iwájùn orí; sónsó orí òkè Igi tó n jì dirodiro náà gbá mi níwàju orí. Ó dúró ní sónsó orí òkè.
bruis:v; (He bruised the head of the snake) tè ré; pa lara ó te ejò náà lórí mólè
bruise: n; (The ara bruises on the body of the thief.) ogbé ìtèré, ìpalára ojú ogbé wà lára olè náà
brush: v; (He brushed the dust off is cloth.) gbònnù ó gbon ìdòtí kúrò lara aso rè.
brush: n; (He bought a new brush.) owò –owò ìgbòn-nnkan –nù	ó ra owò/ ìgbon-nnkan-nù tuntun
brutal: adj; (The man is too brutal.) rorò; níkà okùnrin náà rorò
brutality: n; (He showed his brutality by stabbing the Child.) ìrorò; ìsèka ó fi ìrorò rè han nípe gígún omo náà lobe
brute: n; (My husband is a brute.) ònrorò; ika onroro ni okò mi
buck: n; (Buck goes to drink at the river in the evening.) ako àgbònrín ; obúko;	Ako àgbònrin a máa nmimu ni odo ìsàn ní owó àsálé bucket: n; (He bought a new bucket.) garawa ó ra garawa tuntun
buckle: n; (The shoe has two buckles.) ìdè bàtà náà ní ide méjì
buckle:v; (He buckle his shoes.) ìdè nnkan 	ó de bata rè
bud: n; (He pruned the new buds from the tree.) eélù ó já àwon ìdì tuntun ara igi náà kúrò
bud; v; (The orange tree has budded.) rudí; rúwè Igí osàn náà ti rudi
budge: v; (He budged the big stone.) mi; sún ó mí òkúta nlá naa
budget: n; (The president of this counting has read the budget.) ìwé ìròyìn owó ; iwe ìròyìn ètó ìsíná. Aare orílè-ede yìí tí ka iwè ètò ìsúná owó.
buffalo :v; (Buffalo is a wicked animal.) efòn Eranko búburú ni efon
build: v; (He built a house.) kó ilé; mo o k\ó ilé building: n; (The building are very good.) ilé ti a kó Awon ilé tí wón kó náà dára
bulge: v; (when my mother came back from the market, her bag was bulging with things.) wú sóde; wú síta. Àpò ìyá mi wu pèlu orisìí awon nnkan tó rà nìgbà tí o ti ojà dé
burglear :n; (The police men have arrested the burglars.) afólé; fótéfólé –eni tí o wole onílé láti jí erù kó
Kenneth G. Wilson
je onimosayensi to gba Ebun Nobel ninu Fisiksi.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Oju-iwe Keji
bulgle : (The hunter lost his bugle.) fère ìpè ologun	ode náà so fèrè rè nù
bulk : (He bought it in bulk.) ìwon nlanlá; tìtobi ó rà a ní nlá
bull: n; He slaughter the bull.) ako màákù 	ó pa ako màálù naa
bulldoze: n; (The government has bought a new bulldozer.) èro ìpalèmó. Ijoba ti ra ero ìpalemó tuntun
bullet : n; (The bullet wounded him.) ota ìbon; ahaya ota ìbon náa pá eara
bullock: n; (He slaughter a bullock.) egboro ako màálù; odá màálu ó pa egboro ato màálù kan bully: (The man is a complete bully.) aninilára; ayonilénu Ayonilénu pómbélé ni okùnrin náà
bully goat: n’ (The man has a bully goat.) obúko tabi ako ewúre òkùnrin náa ni ako ewúré kan bump: n; (The bump is still there.) wíwú soke wiwu náà sì wa mibe
bump:v; (He bumped against chair.) ko lù ó ko lu àga
bunch: (He bounght a bunch of plantain.) siiri; akója nnkan ó ra siiri ògèdè àgbagbà bindle: n; (The bundles of stick are plenty.) ìdì; erù. Àwon ìdì igi náà pò
bungalow: n; (He has buit a bungalow.) irúfé ilé ile kan ó ti kó irúfé ilé ilè kan
Nicolas Sarkozy
Nicolas Sarkozy, Abase Omoba ile Andorra (pronounced, oruko abiso Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa ni 28 Osu kinni, 1955) ni Aare ile Fransi lati 2007 de 2012 ati nitorire Abase Omoba ile Andorra lati 2007 de 2012. O gun ori aga ni 16 Osu karun, 2007 leyin to bori candidate Ségolène Royal ti Egbe Sosialisti ni ojo 10 seyin.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Oju-iwe Keji
burial:n; (His burial will be on Tuesday.) ayeye ìsìnkú ojó ìségun ní ayeye ìsùn kú rè
burn: v; (Fires were burning all over they city.) (The house burned to the ground.) jònà; jó Iná n jò ní gbogbo ìlú naa Ile náà jóná pátápátá
Nicolas Sarkozy
Itan Ebi re
Sarkozy je ara Fransi aladalu eyan eniyan. Omo Pál István Ernő Sárközy de Nagy-Bócsa, to oloye ara Hungari, ati Andrée Jeanne "Dadu" Mallah (ojoibi 12 Osu kewa, 1925 ni Paris), to je ara Fransi elesin Katolik ati Ju Sefardik lati Ottoman. Won fe ra won ni Saint-François-de-Sales, Paris XVII, ni 8 Osu keji, 1950 won su kora won sile ni 1959.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Oju-iwe Keji
burrow: n; (I saw a burrow yesterday.) ihò ehoro mo rí ihò ehoro kan lanaa
burrow: v; (The rodent burrowed its way into the sand.) gbého Eku náà gbéhò rè sínú iyanrin burst: v; (The tyre will burst if you blow it up any more.) bé; fó; tú jade Táyà náa yóò bé tí o bá tún fé e sí
burst: n; (There was a burst of laugher from the child.) ìsè òjiji Awon omo náà bu sérìn-ín lójiji
bury: v; (He was buried in his home town.) (The dog buried the bone it had found.) sin; bò mole: sìnkú. Wón sin in ìlúu rè. Ajá náà bo eegun tó rí mole
bus : n; (Shall we walk or go by bus?) oko se kí a fí ese rin ni àbí kí a wo okò ?
bushfool : n; (He killed one bushfool yesterday.) àparò ó pa àparò kan lánàá business: n; (My business is selling fruit.) (leave me alone mind your business.) isé; òwò; nnkan tó kan ení. Èso títà ni òwò mi Fi mí sílè, gbájú mó ohun tó kàn ọ́.
busy :v; (I am busy.) sise lówó; mo n sise lówó busy: adj; (He is a very busy man.) náà láápon okùnrin náàláápon
butcher: n; (His father is a butcher.) alápata Alápatà nì bàbáa rè
bulter : n; (Fry the onions in butter.) orí (àmó) Dín àlùbósà náà òrí àmo
bulter : v; (She buttered four tick slices of bread.) fí orí (amó) sí buredi 	ó fi orí (amo) sí awon ègé buredi kíki merín
butterfly :n; (She is like a butterfly.) labalábá ó rí bí ì labalaba
button : (He pressed the button.) ìdè ó te ìdè náà
button: v; (She hurridly button her blouse.) fi ìdè dè ó yara de ìde èwu rè
buy : v; (My father but a new cloth.) rà bàbá mí ra aso tuntun.
buzz : v; (The insects were buzzing around the room.)  kùn bí olóbòn-ùn-bon-ùn. Kòkòrò náà n kùn káàkiri iyèwù
buzz : n; (The buzz of the bees is too much.) kíkùn kíkùn awon oyin náà tip ò ju
by : prep; (A house is by the river.) lébàáIlé kan wà lébàá
by :and; (He came in by the door.) nípase ó gba ojú ònà wole
bring : v; (He wants to go and bring the money.) mú wá ó fé lo mú owó náà wá
bring up : v; (He brought up the child.) tó 	ó tó omo náà dàgbà
brisk : adj; (The man is very brisk.) já fafa; yára okùnrin náà já fáfá dáadáa
brass : adj; (He bought a brass plate.) oníde ó ra abó oníde
brave : v; (The child is very brave.) láyà: gbójú-gbóyà; gbóyà. Omo náà gbóyà dáadáa
bread : n; (I ate bread yesterday.) àkàrà Mo je àkàrà lánàá
breadth: n; (He calculated the breadth of the House.) ìbú; gbígbòòrò ó won ìbú ilé náà
break: v; (He broke the stick.) fo; sé; dá ó dá opá náà
break :n; (They have gone on long break.) ìsimi; dídá Wón ti lo nínú olójó gbooro.
breakfast : n; (I have eaten my breakfast.) oúnje òwúrò mo ti je oúnjè òwúrò
breast: n; (Covered her breat with cloth.) oyàn; omu. ó fi aso bo ọyàn rẹ.
3 (nọ́mbà)
Ẹta (3) jẹ́ nọ́mbà, iye ati glyph tó dúró fún nọ́mbà náà. Ó jẹ́ Nọ́mbà àdábáyé tó tẹ̀lé éji (2) sùgbọ́n tó síwájú ẹrin (4).
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Oju-iwe Keji
breastfeed: v; (She breastfeeds her baby everyday.) fún omo lóyàn ó máa n fún omo re lóyàn lójoojúmò
breath: n; (Breath is very important for all living things.) èémí Èémí se pàtàkí fun gbogbo ohun To bá n mí
Saturnino Lizano Gutiérrez
thumb|Saturnino Lizano Gutiérrez ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Atúmọ̀-Èdè (Gẹ̀ẹ́sì-Yorùbá): B
Oju-iwe Keji
breathe : (He breathed out.) mí ó mí jade
breed: n; (I like this breed of goats.) irufé ohun òsùn; eyà ohun òsìn mo feran eya ewúré yìí
breeder:n; (My father is a breeder of goats.) olùtójú; olùsìn olutójú ewure ni bàbà mi
breeze: n; (The breeze is very cool.) atégun tó n fé yéè Atégun náà tutu dáadáa
brew: v; (He brews all sorts of drinks.) pon otí ó máa n pon orisìírisìí otí mímu.
brewry: n; (He sets up a brewry.) ilé ìpon otí ó da ilé ìpon otí sílè
bribe: n; (He took bribe from the man.) àbètélè; owó èyìn; rìbá ó gba àbètéle lówó okùnrin náà
brick: n; (He used many bricks to build the house.) amò tí a gé tí a n fi kólé ó fi òpòlopo amò tí a gé kó ilé náà
bridal: adj; (The bridal party is very interesting.) tí ó je mo ti ìyàwó Àsè igbeyìwó náà dùn
bridegroom: n; (The bridegroom has arrived.) oko ìyàwó, oko ìyàwó ti dé
bride: n; (The bride has come.) ìyàwó asesegbé Ìyàwó àsèsègbé náà ti de
bridemaid: n; (The girl is a bridemaid.) egbé ìyàwó; omoìyàwó ní omobìnrin náà
bridge : n; (The built a bruge over the river.) afárá wón mo afárá sórí odò náà. bridge: (He bridged the river.) safárá sí; ó safárá sí orí odò náà
bridle:n; (The bridle of the horse is cut.) ìyánu; 	ìjánu esin náà ti já
brief: adj; (I want you to be very brief.) sékí; kíún; sókí Sékí ní mo fè kì o sòrò
briefcase:n; (He bought a new briefcase.) ohun èlò ìkérùsí ó rí ohun èlò ìkèrùsí tuntun
briefy: adv; (The man told us what happerened to him briefly.) láìfa òrò gùn ; ní kúkúrú	okùnrin náà so ohun tó sele sí i fún wa ní kúkúrú
brigade:n; (All the membery of brigade were there.) egbé omo-ogun elésin tàbí elésè Gbogbo awon omo ogun egbe elésìn ló wà níbè
bright: adj; (The sun is very bright.) (The Child is very bright.) tí ó tan imólè, tí ó mole, tí o dán, oòrùn náà mole dáadáa. Tí ó gbón; tí ó ní làá làáyè. Omo náà nì làákàyè dáadáa
brilliant: adj; (The child is very brillant.) lóye; dídán omo náà ní òye dáadáa
Remi Adedeji
Rẹ̀mí Àdùkẹ́ Adédèjì tí a bí ní ọdún 1937 jẹ́ Oǹkọ̀wé ọ̀jẹ̀-wẹ́wẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Mungu ibariki Afrika
"Mungu ibariki Afrika" ni orin oriki orile-ede Tanzania.
Swahili
Mungu ibariki Afrika Wabariki Viongozi wake Hekima Umoja na Amani Hizi ni ngao zetu Afrika na watu wake. CHORUS: Ibariki Afrika(x2)
Tubariki watoto wa Afrika. Mungu ibariki Tanzania Dumisha uhuru na Umoja Wake kwa Waume na Watoto Mungu Ibariki Tanzania na watu wake. CHORUS: Ibariki Tanzania(x2)
English translation
God bless Africa Bless its leaders Wisdom, unity and peace These are our shields Africa and its people CHORUS: Bless Africa Bless Africa Bless us, the children of Africa
God bless Tanzania Grant eternal freedom and unity To its women, men and children God bless Tanzania and its people CHORUS: Bless Tanzania Bless Tanzania Bless us, the children of Tanzania
Mobolaji Adenubi
je olukowe omo ile Naijiria.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Ẹ́gíptì
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Ẹ́gíptì je ti orile-ede Egypt.
Kole Ade-Odutola
je olukowe omo ile Naijiria.
Orílẹ̀-èdè Tìjọbaolóṣèlú Olómìnira ilẹ̀ Armẹ́níà
Orílẹ̀-èdè Tìjọbaolóṣèlú Olómìnira ilẹ̀ Armẹ́níà (DRA; Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետութիւն, Hayastani Demokratakan Hanrapetut'yun)
Ìmọ̀ Ẹ̀rọ
Sàláwù Ìdáyàt Olúwakẹ́mi
ÌMỌ̀ Ẹ̀RỌ Bí a bá ń sọ̀rọ̀ nípa ìmọ̀ ẹ̀rọ bí akò bá sọ̀rọ̀ nípa ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì, a jẹ́ pé à ń rólé apá kan nìyẹn. Báwo ni a ó ò ṣe pé orí ajá tí a kò níí pe orí ìkòkò tí a fi ṣè é? ìmọ̀ sáyáǹsì ló bí ìmọ̀ ẹ̀rọ. Sáyáǹsì ni yóò pèsè irinsé tí ìmọ̀ ẹ̀rọ máa lo láti fi se agbára. Ọ̀nà méjì ló yẹ kí á gbé àlàyé wa kà nígbà tí bá ń sọ̀rọ̀ nípa ìmọ̀ ẹ̀rọ.
(2)	Ìmọ̀ ẹ̀rọ ìgbàlódé (Modern technology)
ÌMỌ̀ Ẹ̀RỌ ÀBÁLÁYÉ Ní ìgbà àwọn baba ńlá wa, tí ojú sì wà lórúnkún, ọ̀nà láti wá ojútùú sí ìsòro tó wà láwùjọ bóyá nípa ilẹ́ gbígbé, asọ wíwọ̀ oúnjẹ jíjẹ ló fà á tí àwọn baba ńlá wà fi máa ń lo ìmọ̀ sáyéǹsì tiwańtiwa láti sẹ̀dáa àwọn nǹkan àmúsagbára lásìkò náà. Ọ̀pọ̀ nínú àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ ìgbà náà ló di iṣẹ́ ò òjọ́ tí àwọn baba ńlá wa ń ṣe lásìkò náà. Ẹ jẹ́ ki á mú lọkọ̀ọ̀kan.
Oúnjẹ jíjẹ
Yorùbá bọ̀ wọ́n ní:
“Ohun tá a jẹ́ làgbà ohun táá ṣe. Wọ́n á tún máa sọ pé bí oúnjẹ bá kúrò nínú ìṣẹ́, ìsẹ́ bùṣe”. Ìdí nìyí tí wọ́n fi wá ohun èlò lati máa ṣe àwọn iṣẹ́ òòjọ́ wọ́n bi Isẹ́ àgbẹ̀. Ìṣẹ́ àgbẹ̀ ni isẹ́ ìlè wà. Àwọn baba ńlá wa máa ń lo oríṣìíríṣìí irin ìṣẹ́ láti wá ohun jíjẹ lára wọn ni àdá, ọkọ́, agbọ̀n, akọ́rọ́ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Iṣẹ́ ọdẹ jẹ́ iṣẹ́ idabọ fún ìran Yorùbá. Ìdí ni péwu ló jẹ́ nígbà náà. Iṣẹ́ àgbẹ̀ gan an ni ojúlówó iṣẹ́ nígbà náà lára àwọn irin-iṣẹ́ tí àwọn ọdẹ máa ń lo ni, ọkọ́, àdá, ìbon, òògùn àti àwọn yòókù.
IṢẸ ARỌ́ (ALÁGBẸ̀DẸ) Bí a bá ń sọ̀rọ̀ nípa ìmọ̀ ẹ̀rọ láwùjọ Yorùbá bí a kò mẹ́nu bà isẹ́ alágbẹ̀dẹ, a jẹ́ pé àlàyé wa kò kún tó. Iṣẹ́ arọ́ túmọ̀ sí kí a rọ nǹkan tuntun jáde fún ìwúlò ara wa. ọ̀pọ̀ nínú irinṣẹ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ tí àwọn àgbẹ̀ ńlò ló jẹ́ pé àwọn alágbẹ̀dẹ́ ló máa ń ṣe e. Irinsẹ́ àwọn ọ̀mọ̀lé, ahunsọ, àwọn alágbẹ̀dẹ ni yóò rọ̀ọ́ jáde. Irinse àwọn ọdẹ, àwọn ọ̀mọ̀lé àwọn alágbẹ̀dẹ ló ń rọ gbogbo rẹ̀. Ìmọ̀ ẹ̀rọ gan-an lọ́dọ̀ àwọn alágbẹ̀dẹ ló ti bẹ̀rẹ̀. Tí a bá ṣe àtúpalẹ̀ Ẹ̀RỌ̣ yóò fún wa ni
ẹ 	-	mofiimu àfòmọ́ ìbẹ̀rẹ̀
rọ 	-	ọ̀rọ̀-ìṣe adádúró
ẹ 	+	rọ  > ẹrọ.
Rírọ́ nǹkan ntun jáde ni èrọ ìmọ̀ sáyéǹsì gẹ́gẹ́ bí ń ṣe sọ ṣáájú ló bí ìmọ̀ ẹ̀rọ. Ó yẹ kí á fi kun un pé, ọpọ́n ìmọ̀ ẹ̀rọ ti sún síwájú báyìí. Ìdí èyí ni pé ìmọ̀ ẹ̀rọ to ti ọ̀dọ̀ àwọn òyìnbó aláwọ̀ funfun wá ti gbalégboko. Àwọn ọ̀nà tí a ń gbà pèsè nǹkan rírọ ti yàtò báyìí.
ÌMỌ̀ Ẹ̀RỌ ÌGBÀLÓDÉ Lẹ́yìn ìgbà tí ọ̀làjú wọ agbo ilẹ́ Yorùbá ni ọ̀nà tí a ń gba ṣe nǹkan tó yàtọ̀. Ìmọ̀ ẹrọ àtòhúnrìnwá tí mú àyè rọrùn fún tilétoko. Ṣùgbọn ó yẹ kí á rántí pé ki àgbàdo tóó dáyé ohun kan ni adìyẹ ń jẹ. Àwọn nǹkan tí adìẹ ń jẹ náà lati ṣàlàyé nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ àbáláyé. Iṣu ló parade tó diyán, àgbàdo parade ó di ẹ̀kọ. Ìlosíwájú ti dé bá imọ̀ ẹ̀rọ láwùjọ wa. Ẹ jẹ́ kí á wo ìlé kíkọ́ àwọn ohun èlò ìgbàlódé ti wà tí a le fi kọ́ ilé alájàmẹ́ẹ̀dọ́gbọ̀n tàbí ju bẹ́ẹ̀ lọ. Ìmọ̀ ẹ̀rọ náà ló fáà tí àwọn mọ́tọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ fi dáyé. Àwọn nǹkan amáyédẹrun gbogbo ni ó ti wà. Ẹ̀rọ móhùnmáwòrán, asọ̀rọ̀mágbèsì, ẹ̀rọ tí ń fẹ́ atẹgun (Fan), ẹ̀rọ to n fẹ́ tútù fẹ́ gbígbóná (air condition) Àpẹẹrẹ mìíràn ni ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀, alagbeeka, ẹ̀rọ kòmpútà, ẹ̀rọ alukálélukako (Internet). Gbogbo àwọn àpẹẹrẹ yìí ni ìmọ̀ ẹ̀rọ ìgbàlódé tíì máyé dẹrùn fún mùtúmùwà. Àwọn àléébù ti wọn náà wa, ṣùgbọ́n iṣẹ́ àti ìwúlò wọn kò kéré rárá.
Juan Negrín
thumb|Juan Negrín ní Barcelona ọdún 1938 je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Kayode Aderinokun
je olukowe omo ile Naijiria.
Rotimi Amaechi
Chibuike Rotimi Amaechi,Je oloselu ni orile ede naijiria ati gomina Ipinle Rivers state ni igba kan ri,O si je minisita fun eto irin oko.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Guinea Alágedeméjì
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Guinea Alágedeméjì je ti orile-ede Guinea Alágedeméjì.
Mombasa
Mombasa ni ilu Ekeji ti o tobijulo ni orile ede Kenya, lehin Ilu Nairobi, ti o je OluIlu Orile Ede naa. Ilu naa wa ni eti Bebe okun India, ni iha Ila Orun si Ilu Nairobi.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Ẹritrẹ́à
je ti orile-ede Ẹritrẹ́à.
Ogun láàrin Ùgándà àti Tànsáníà
Ogun larin Uganda ati Tanzania (tabi ni uganda gege bi Ogun Igbominira) je ija to sele larin Uganda ati Tanzania ni 1978-1979, to fa igbajoba lowo Idi Amin.
Ramón María Narváez, 1st Duke of Valencia
thumb|General Narváez ọdún1860 je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Hasan Saka
je Alakoso Agba orile-ede Turki tele.
Angola Avante
je orin oriki orile-ede
Próspero Fernández Oreamuno
thumb|Próspero Fernández Oreamuno ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Ọba Ìrágbìjí
Oba Iragbiji
ORIKI OBA ÌRÁGBÌJÍ
Kábíyésí Oba
Oba tótó Oba ìrágbìjí
Àbíyèsí Oba
Oba mo fé pè n kò ní mu emu
Oba ni mo fé pè n kò mu gòrò
Àbè togún ràlú onmo ará lósìn
Téní wíjó ará lóbòkun sá loba ìrágbìjí n jé.
Ònkókóló omo oníyán kónkólóyo
Omo bárígídí níyán ògún
Gbéléwadé mo gbélé se bí Oba
Omo Òké gbélé wùsì lónà tòrà
Anal mo kéde jègbe
Ará mú lege ará òkun esè kè
Omo òkan ti yí lulè Ó kù okan
Omo olórò kan òrò kàn
Èyí tí fáwù lógànjó yányán
Gódógódó Ilé won kò gbodò sowó odó poro
Béè ni alògì kan won kò gbodò solo ògì sàrà
Omo kékèké Ilé won o gbodò sunkún omú
Èyì tí ò bá sunkún mo lórò ni yoo mo gbe lo.
Omo òkè kékéké ni yíkè yíkè yí láyé.
Àbè togún ràlú omo arà lósìn
Téní wíjò ìjèsà kò rídìí ìsáná
Ilé loní Owá ti mú iná roko
Àbè togún ràlú omo arà lósìn.
Mo tún yí yun tì kédéngbé
Ònyín mo tún lo re dé òkè àgbò.
Oba tótó mo lémi kò perí Oba
Oba won n perí e ní Sókótó
Oba ni wón n perí rè ní Sàbàrà
Oba ni wón n perí rè nílè ìrágbìjí
Narciso Fernández de Heredia, 2nd Count of Heredia-Spínola
thumb|Narciso de Heredia, conde consorte de Ofaliai je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Şemsettin Günaltay
je Alakoso Agba orile-ede Turki tele.
Ọba Ìrágbìjí
ORIKI OBA ÌRÁGBÌJÍ
Ará Ilé mi abi ìrù esin mi tìèmì
A gbún esin ní késé à ló mò jó édòko
José Joaquín Rodríguez Zeledón
thumb|José Joaquín Rodríguez Zeledón ni Aare orile-ede Kosta Rika tele.
Ọba Ìrágbìjí
ORIKI OBA ÌRÁGBÌJÍ
Gbogbo ara esin wón wá koná sasa
Oba kólérán tí n retí eni tí yoo tè fun.
Oba n náà ní í be lónà ti òkè àgbò.
Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Ethiópíà
je ti orile-ede Ethiopia.
Ọba Ìrágbìjí
ORIKI OBA ÌRÁGBÌJÍ
Èyin lomo olóyè nílé omo olóyè lóde.
Oyè náà won kò ní pare mó yin lówó.
Orí àpéré yoo gbé yín dòyè baba èyin
Àsìá ilẹ̀ Kẹ́nyà
Àsìá ilẹ̀ Kenya (Swahili: Bendera ya Kenya) je didasile ni December 12, 1963.
Adnan Menderes
je Alakoso Agba orile-ede Turki tele.
Ọba Ìrágbìjí
ORIKI OBA ÌRÁGBÌJÍ
Èyí tó n be níbè won kò ní kú mo yin lówó
Oba tótó àágbìgí mo lémi kò perí oba
Oba ni n be lónà ti ìjèsà àbè
Juan Bravo Murillo
thumb|Juan Bravo Murillo je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Ọba Ìrágbìjí
ORIKI OBA ÌRÁGBÌJÍ
Ìjèsà àbè togún ràlú omo arà lósìn
Téní wíjó ará lódò kánkán.
Mo onípokítí Ide Ikú kò ni pa Oyàdókùn wa
Ìjèsà ìsèrè onílè obi Omo ojú rábe sá mó gbódó pea be lórúko.
Omo ojú réjò ata wàrà
Sòbòrò la bí ìgbín kò fi abe kan ara.
Àwon ni omo olóbìkan òbìkàn
Àsìá ilẹ̀ Kẹ́nyà
Flag of Kenya National flag 12 december 1963
Segismundo Moret
je oloselu ara Spain ati Alakoso Agba ile Spain.
Fatshe leno la rona
je orin oriki orile-ede
Ọba Ìrágbìjí
ORIKI OBA ÌRÁGBÌJÍ
Eranko igbó á mu soko je
A kì ki Ìjèsà kí a má je Obi tógbó.
Tí e kò bá rí obì tógbó