cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
יעקב הורוויץ (מעליץ)
רבנות
אין יאר ה'תקס"ד (אומגעפער), האט זיין פאטער אריינגעזעצט רבי יענקלי אלס רב אין קאלבאסאוו, די איינוואוינער האבען אים זייער שטארק געשעצט, אין יאר ה'תק"ע ווען מען האט אויפגענומען רבי יענקלי אלס רב אין מעליץ, האט מען אים נישט געוואלט אוועק לאזן פון שטאט, האט ער זיך געמוזט ארויס כאפן אין מיטן פון דער נאכט.
הסתלקות
רבי יענקלי איז נפטר י"ט טבת ה'תקצ"ט.
עפרה חזה
גאַלעריע
קאַטעגאָריע:ישראלדיקע זינגערס קאַטעגאָריע:אייראוויזיע באטייליקטערס
הויפט זייט/ט' תשרי
תשרי 09 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:ט' בתשרי
פראפאגאנדע
די אינקוויזיציע האט געפירט פראפאגאנדע קעגן די וואס האבן נישט געהאט די ריכטיקע גלויבונג אין דער קאטוילישער קירכע.
די צייטונג
אין 2012 האבן זיי אביסל איבערגעארבעט די צייטונג און געמאכט א באזונדערע ביילאגע פון די ארטיקלען מיטן נאמען "די אידישע צייט", ווי אויך לייגן זיי קאלירטע בילדער פון רבי'שע הויפן אין די מיטלסטע בלעטער.
גרינדער
די צייטונג איז געגרינדעט געווארן און איז רעדאַקטירט דורך ר' אברהם פרידמאן, זון פון ר' ליפא פריעדמאן. ער איז א פראליפֿישער שרייבער, און ער פלעגט יארן ארבעטן פאר דער איד ביז איינמאל איז אים איינגעגעסן געווארן אז ער האט נישט געטארט שרייבן צופיל פאליטיק ווייל זיי האבן געוואלט זיין א פרומע צייטונג. האט ער געעפענט זיין אייגענע צייטונג די צייטונג.
דער טאטע הייסט לויפן
דאס ביכל אויף אידיש איז ארויסגעגעבן אין יאר תשס"ד, און פארמאגט פינף הונדערט פיר און פערציג זייטן.
וועלין נארד באן סטאנציע
וועלין נארד איז א נאציאנאלע באן סטאנציע וואס באדינט די דערעפער וועלין און דיגזוועל אין הארטפארדשיר, ענגלאנד.
טשערניגאוו גובערניע
געאגראפיע
טשערניגאווער גובערניע האט א שטח סה״כ פון 31.865 ק״מ, און געפינט זיך אין צפון אוקראינע. צום צפון איז האמל גובערניע (בעלארוס), צום צפון-מזרח – בריאנסק גובערניע (רוסלאנד), צום מזרח – סומי גובערניע, צום דרום – פאלטאווא גובערניע, און צום מערב – קיעוו גובערניע.
אומארגאנישע כעמיע
קליין|א פארבינדונג פון [[באר (עלעמענט)|באר]] אומארגאַנישע כעמיע איז די שטודיע פון כעמישע פארבינדונגען וואס זענען נישט ארגאניש. דאס פעלד נעמט איין אלע פארבינדונגען וואס אנטהאלטן נישט קוילנשטאף און אויך אלע וואס ווערן נישט שטודירט אין ארגאנישער כעמיע.
חיים צבי טייטלבוים (וויליאמסבורג)
ער האט חתונה געהאט מיט מרת רבקה חיה שרה, טאכטער פון רבי חנניה יו"ט ליפא טייטלבוים.
ער איז א מגי"ש אין ישיבה קטנה מבצר התורה דסאטמאר וויליאמסבורג, ברוקלין, ווי אויך זיצט ער אין בית הוראה אפאר שעה א טאג.
מלכה רוקח
איר לעבן
לויט איר מאַן, איז זי געווען א שותף אין זיין התמדה אין תורה, און אין די הויכע גייסטיקע מדרגות וואס ער האָט פארדינט. צום ביישפּיל, מען זאָגט, אַז אין דער צייט וואָס רבי שלום האָט געוואוינט אין סקאהל, האט די רביצין אים אראפגעלאזט אין דער פינצטערניש פון דער נאכט דורך א פענצטער, כדי ער זאל גיין לערנען חסידות, קעגן דעם ווילן פון זיין שוואגער, רבי ישכר דוב רמר"ז, וועלכער האָט עס נישט ליב געהאט. רבי מאיר פרעמישלאנער, וועלכער האָט עס אָנגערופן די פראַזע "ומלכי צדק מלך שלם" און האָט איבערגעטייטשט פּאָעטיש וועג: ווייל 'מלכי' - רביצין מלכה, 'צדק' - איז א צדיקת, 'מלך שלם' - רבי שלום קינג און האָט געוואונען רבנות.
עס הייסט נאָך איר די נעץ פון מיידל־שולעס פון בעלז חסידות "בית מלכה", אין ארץ ישראל און אַרום דער וועלט.
שעדליץ
צווילינג שטעט
שעדליץ האט די צווילינג שטעט:
וואנאדיום
250px|לינקס 250px|קליין|זילבערן גרויער וואַנאַדיום וואַנאַדיום (Vanadium) איז אַ כעמישער עלעמענט מיט כעמישן סימבאָל V און אטאם נומער 23. ער איז אן איבערגאנג מעטאל.
רעניום
באניצן
די הויפּט נוצן פון רעניום איז ווי אַ קאַטאַליסט ביים פראצעס פון באַזייַטיקן בליי פון ברענוואַרג און שאפן געשמעלצן פֿאַר דזשעט מאָטאָרן. אנדערע ניצט:
רבי צדוק
רבי צדוק, איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט צוואנציג מאל אין משניות.
זיין צייט
רבי צדוק איז געווען פון צווייטן דור תנאים, און פון אכטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה, דער דור וואס האט צוגעזען דעם חורבן פון צווייטן בית המקדש.
רעפרענצען
קאטעגאריע:תנאים קאטעגאריע:כהנים
נעוויל טשעמבערליין
אַרטור נעוויל טשעמבערליין (דעם 18טן מערץ 1869 - דעם 9טן נאוועמבער 1940) איז געווען א בריטישער פאליטיקער, און פרעמיער מיניסטער,
זיין פאליטיק
ווינסטאן טשערטשיל האט אים איבערגענומען, אבער דאס ווייסע פאפיר איז געבליבן ווי עס איז געווען, איידער טשערטשיל איז ארויף אויפן בענקל.
עספעראנטא
פרינציפן פון עספעראנטא
די גראמאטיק פון עספעראנטא איז גאנץ גרינג אין פארגלייך צו געוויינלעכע נאציאנאלע שפראכן: עס פארמאגט 16 יסודותדיקע גראמאטישע פרינציפן. דער וואקאבולאר איז געגרינדעט אויף א באגרענעצטער צאל ווארצלען, אן שום אויסנאמען. מחמת דעם איז עספעראנטא גרינגער צו לערנען ווי אנדערע שפראכן, ספעציעל פאר רעדער פון אייראפעישע שפראכן. אין אלגעמיינעם, א פאר מאנאטן לערנען עספעראנטא איז גלייך צו עטלעכע יאר לערנען אן אנדער שפראך, ווי למשל ענגליש אדער פראנצויזיש, און אפילו פאר רעדער פון נישט־אייראפעישע שפראכן איז גרינגער צו לערנען עספעראנטא ווי נארוועלכע אייראפעישע שפראך.
בני יואל
חתונה זאל
פון רבי אהרן'ס רבנים האט קיינער זיך געקימערט צו עמטליך נעמען א שטעלונג נאר איבערגעלאזט אלץ פארן ארגינעלן קרית יואל'ן דיין רבי געציל בערקאוויטש, וואס ערהאט זיך ארויסגעשטעלט און ער האט ברבים און בכתב גע'אסר'ט דאס סידור קידושין. איראניש איז געווען אז ביי דער קאראנא תקופה האט רבי געציל דארט מסדר קידושין געוועהן ווי קיינמאל בעפאר, דאס איז געווען נאך א רינגעלע אין קייט אז די מערכה איז נאר א פאליטישער. פאר א שיינע שטיק צייט פלעגן די בני יואל יודן דארטן חתונה מאכן, היינט צוטאגס, מאכן שוין די בני יואל אידן און זייערע סימפאטיקער דארט פיל ווייניגער חתונות, צוליב די גרעסערע אויסוואל פון זאלן, און געוויסע פעלער האבן מסדר קידושין געווען מעסיגע רבנים נאכן אפנעמען רשות פון רבי אהרן וואס ער געבט ווי נאר איינער בעהט.
סיקהיזם
רוב פון די סיקהן וואוינען אין פונדזשאב, אינדיע, וואס איז דער איינציקער ראיאן פון דער וועלט וואס האט א מערהייט פון סיקהן. אויך אין דער קאמאנוועלט און די פאר וואוינען אסאך סיקהן.
אינסברוק
אינסברוק (דייטשיש: Innsbruck) איז די הויפטשטאט פון דעם לאנד טיראל אין עסטרייך. די שטאט וועלכע שאצט אפ באפעלקערונג פון 130,000 איינוואוינערס (2016) געפינט זיך אויפן ברעג פון דעם אין טייך, אין דעם זעלבן פלאץ וואו דער טייך הארמאניזירט זיך מיטן "זיל טייך" טאל. די שטאט געפינט זיך אין א אונטערשייד פון 30 קילאמעטער פונעם ברענער פארבייגאנג  (דייטשיש: Brennerpass) הארט אין די אלפן בערג, און א דאנק דעם די שטאט האט זיך ערווארבן א נאמען פון א פאפולערער ציל פאר טוריסטן און אלס א בארימטן צענטער פון ווינטער ספארט.
חיים באנעט
250px|קליין|חיים באנעט, 2019 חיים באנעט (געב' תש"ז) איז א קאמפאזיטאר און א לידער פארפאסער. ער איז א סערעט־וויזשניצער חסיד, און אנפירער פון דער סערעט־וויזשניצער קאפעליע.
חיים גראדע
קליין|חיים גראדע אין 1929 חיים גראַדע (4טן אפריל, 1910, ווילנע - 26סטן יוני, 1982, ניו–יאָרק) איז געווען איינער פון די אָנגעזעענסטע שרײַבער אויף ייִדיש פֿונעם צוואַנציקסטן יאָרהונדערט.
ה'רצ"ד
קאלענדאר
חשון און כסליו זענען מלא און אסתר תענית איז מוקדם.
דוד פרידמאן (פלויעשט)
הסתלקות
רבי דוד'ל איז אומגעקומען אויף קידוש השם כ"ז חשוון ה'תש"א הי"ד, זיין ארון האט מען ארויפגעברענגט אין יאר ה'תשכ"ט קיין ארץ ישראל אין ער ליגט אין חלקת נחלת יצחק אין תל אביב.
זיין רביצין מרת בת-שבע איז נפטר געווארן י"ז חשוון ה'תשכ"ד אין ליגט אין חלקת נחלת יצחק אין תל אביב.
אוואירו
קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט אין פארטוגאל
פראספער מערימע
קליין|200px פּראָספער מערימע (פראנצויזיש: Prosper Mérimée; י"ב תשרי ה'תקס"ד, 28סטן סעפטעמבער 1803 - כ"ז אלול ה'תר"ל, 23סטן סעפטעמבער 1869) איז געווען א פראנצויזישער דראמאטורג, ארכעאלאג און שרייבער.
האמערסמיט אונטערגרונט סטאנציע (האמערסמיט און סיטי און קרייז ליניעס)
היסטאריע
ביז יוני 2011 האט מען פארלענגערט אלע פעראנען כדי איינארדענען די נייע לענגערע S סטאק באנען וואס זענען געקומען אין באניץ אנהייב יולי 2012, מיט זיבן וואגאנען אנשטאט זעקס.
פעטער פאל רובענס
ביאגראפיע
רובענס איז געבוירן געווארן אין זיגן, דייטשלאנד צו זיין פאטער יאן רובענס און זיין מוטער מאריא פיפעלינקס. זיין פאטער איז געווען א קאלוויניסט, און די עלטערן זענען אנטלאפן פון אנטווערפן קיין קעלן אין 1568 נאך די רדיפות פון די פראטעסטאנטן ביי דער הערשאפט פונעם הערצאג פון אלבא איבער די שפאנישע נידערלאנדן. זיי האבן זיך געצויגן קיין זיגן אין 1570 און פעטער פאל איז געבוירן אין 1577. א יאר שפעטער אין 1578 זענען זיי זיך צוריקגעצויגן קיין קעלן. אין 1587 איז זיין פאטער געשטארבן, און אין 1589 איז זיין מוטער מיט אים צוריקגעצויגן קיין אנטווערפן.
קאַטעגאָריע:מאלערס
צענטראלע ארכיוון פון דער געשיכטע פונעם יידישן פאלק
די צענטראַלע אַרכיוון פון דער געשיכטע פונעם ייִדישן פֿאלק איז אַן אַרכיוו פון דער אַלגעמיינער געשיכטע פון די יידן וואס געפינט זיך אין דעם קאמפוס פונעם העברעאישן אוניווערסיטעט אין גבעת רם, ירושלים.
פינטשלי ראד אונטערגרונט סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יובילי ליניע סטאנציעס קאַטעגאָריע:מעטראפאליטאן ליניע סטאנציעס
בענזין אלטערנאטיוון
בענזין אלטערנאטיוון זענען עטליכע אלטערנאטיווע קוועלער פון ענערגיע וועלכע קען טרייבן אן אויטא אנשטאט בענזין וועלכע איז שמוציג און טייער.
הייבריד אויטאס
ווען די באטערי גייט אויס גייט עס צוריק צו בענזין און אזוי גייט עס אהין און צוריק צווישן צוויי גאר אנדערע ענערגיע טעכנאלאגיעס.
קומט אויס אז דער גרויסער קראפטיגער מאטאר איז נישט וויכטיג 90 פראצענט פון דער צייט און נוצט איבעריגע ענערגיע צוליב איר גרויסקייט און שטארקייט ווייל אין פאקט וואלט דער אויטא געקענט נוצן א פיל קלענערע מאטאר רוב פון די צייט.
עטאנאל
די איינציגסטע פלאץ אין די וועלט וואו מען באנוצט זיך מיט עטאנאל אין גרויסן איז אין בראזיל. דאס לאנד האט געמאנגעלט אין אויל און האט גרויסע אוצרות פון קארן פעלדער פון וועלכע מען האט אנגעהויבן פראדוצירן עטאנאל אויל. היינט צו טאג פארן 20 פראצענט אויטאס אין בראזיל מיט עטאנאל און צוויי דריטל אויטא מאדעלן וועלכע ווערן דארט פארוקויפט קענען ארייננעמען ביידע: עטאנאל און בענזין.
ביאדיזעל
אן אויטא זאל פארן אויף וועיטשטעיבל אויל קלינגט זייער מאדנע אבער אין פאקט איז עס שוין גארנישט אזוי מאדנע. שטודירער זאגן אז דער ערפינדער פון דעם דיזעל מאטאר, רודאלף דיזעל, האט גענוצט אויל פון ניסלעך צו טרייבן זיין דיזעל אויטא צוריק אין 890'. ער האט שפעטער געטוישט צו דיזעל אויל וויבאלד אין יענע צייטן איז עס געווען פיל ביליגער ווי ניס אויל. רוב דיזעל אויטאס קנען שוין היינט אריינעמען ביז 20 פראצענט ביאדיזעל געמישט מיט 80 פראצענט רעגולערע דיזעל אויל. אויב וועט מען דאס וועלן פארמערן וועט מען דארפן מאדיפיצירן די מאטארן און דאס איז א שטארקע מעגליכקייט אויב עטאנאל וועט ווערן א פראדוקט ביי ארגינעלע אויטאס. ביאדיזעל איז ריינער ווי דיזעל אויל אבער מאכט אביסל מער רויך ווי דיזעל. א שטארקע מעלה מיט ביאדיזעל וועט זיין אז מען וועט קענען נוצן גענוצטע אויל וועלכע רעסטוראנטן האבן גענוצט צו קאכן און דאס אריינלייגן אין אויטאס. די פרייזן זענען ביליגער פון בענזין און וועט זיין גאר ביליג אויב וועט מען קענען נוצן גענוצטע קאכן אויל. די פראגע איז נאר אויב מען וועט קענען נאכקומען דעם פארלאנג. עס זענען פאראן וואס שאצן אז עס וועט נעמען אלע תבואה פעלדער פון גאנץ אמעריקע צו טרייבן אלע דיזעל אויטאס פאר איין יאר. אבער אנדערש ווי בענזין קען תבואה צוריק וואקסן און די סופליי ענדיגט זיך נישט קיינמאל כאטש עס וועט זיין לימיטירט.
היידראדזשען
היידראדזשען איז דער חלום פון די אלטערנאטיוו ענערגיע וועלט. היידראדזשען איז א טעכנאלאגיע וואס איז שוין פאראן און ווערט גענוצט אין נאס"א'ס ספעיס פראגראם אבער וועט נעמען ווייניגסטענס 15 יאר ביז מען וועט דאס קענען פולקאם ברענגן צו אויטאמאבילן. היידראדזשען איז קראפטיגער ווי בענזין, עס איז זייער ריין, און האט אן ענדלאזע סופליי זינט עס איז געמאכט פון לופט אין די אטמאספערע אדער וואסער.
יואל מארגענשטערן
ער איז געווען א גאון עצום, ער פלעגט ענדיגן יעדן חודש די דריי בבא'ס פון אויסנווייניג, בלויז אויף די וועגן גייענדיג אהין-און-צוריק פון בית המדרש.
הערש דוד נאמבערג
נאָמבערג איז אַ באַוואוסטער יידישיסט. אין משך פֿון דער קאָנפֿערענץ פֿאָר דער ייִדישער שפּראַך האט נאָמבערג פֿירגעלעגן צו דעקלאַרירן יידיש ווי אַ יידישע שפראַך (נישט די יידישע שפראַך, נישט זשארגאן). די אונטערשטע שורה האט די קאָנפֿערענץ דאס אנָגענומען.
נאָמבערג איז געווען אַ פֿריינד מיט י.ל. פרץ.
קוואַלן
קאטעגאריע:יידיש-שפראך שרייבער קאטעגאריע:יידישע שרייבער קאטעגאריע:פוילישע יידן
דניאל קלער
דניאל קלער MD איז א בלוטגעפעס כירורג און דער פארזיצער פונעם דעפארטמענט פון בלוטגעפעס כירורגיע אין קליוולאנד קליניק זייט 2006.
פרעסטאן פארק באן סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין סארי
סאבאטאזש
קליין|שניידן טעלעגראַף דראָט
משה הורוויץ
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דזשיקאוו קאַטעגאָריע:ראזוואדאוו
איילזבורי
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין ענגלאנד קאַטעגאָריע:גראפנשאפט-שטעט אין ענגלאנד
ישראל בערגער
יונגע יארן
רבי ישראל איז געווען א תלמיד פון רוב חסידישע רביים פון זיין דור ווי רבי יצחק אייזיק מקאמארנא און רבי יוסף מאיר ווייס פון  ספינקא. ספעציעל איז ער געווען געבינדן מיט רבי מנחם מענדל פאנעטה פון דעש, אויך איז ער געווען ביים דברי חיים פון צאנז און ביים ייטב לב. דער דברי חיים שרייבט אויף אים ווען ער איז אלט געווען אכצטן יאהר "ידידי ה"ה הרב המאה"ג, החריף ובקי, חכם ונבון לחש, החסיד המפורסם וירא ה' כש"ת". ביי עלף יאר איז ער שוין געווען א תלמיד פון רבי יקותיאל יודא ט"ב דער ייטב לב, ער האט געלערנט ביי אים דריי יאר, ווען ער איז אלט געווען פערצן יאר האט אים שוין דער ייטב לב געשריבן א כתר תורה, ער הייבט אן זיין בריוו "ישראל אשר בך אתפאר"
יוסף בן מתתיהו
זיין לעבן
ביי די זעכצן, האט ער באשלאסן אויסצופארשן, די דריי יידישע פארטייען צו יענע תקופה, די פרושים, צדוקים, און די איסיים. צום ענדע האט ער זיך אנגעשלאסן צו די פרושים. אלטזייענדיק 26, איז ער געשיקט געווארן קיין רוים, דורך פעליקס גובערנאטאר פון יהודה, אין די אדריאטישער ים, איז די שיף דערטרונקען געווארן, ער האט זיך אבער געראטעוועט, און אנגעקומען קיין רוים, ווי מיט פראטעקציע, האט ער זיך געטראפן מיט נירון קייסערס ווייב, וואס האט אים געשאנקן מתנות, און ער האט זיך אומגעקערט קיין ארץ ישראל
די אנגענומענקייט פון זיינע ביכער
דאס איז אמאל זיכער אז זיינע געאגראפיע באשרייבונגען זענען גענוי און ריכטיק, ווי עס שטעלט זיך ארויס היינט דורך די ארכעאלאגיע, זיינע מאפעס זענען זייער אקוראט.
וועקסילאלאגיע
איינער וואָס שטודירט פֿענער הייסט אַ וועקסילאָלאָג, איינער וואָס פורעמט אויס פֿענער הייסט א וועקסילאָגראַף און די קונסט פון פֿענער־פאָרמירונג הייסט וועקסילאָגראַפיע. איינער וואָס האָט ליב אָדער באַוואונדערט פֿענער הייסט א וועקסילאָפֿיל.
מיהאליפאלווא
באפעלקערונג
ביים צענזוס פון 2011 האבן געוואוינט 9,668 מענשטן אינעם שטעטל.
רבנים
רבי אלימלך שיף און רבי בן ציון שיף, פון דער ליזשענסקער דינאסטיע, האבן געפירט רעביסטעוועס אין מיהאליפאלווע.
קינגס קראס באן סטאנציע
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לאנדאנער וואקזאלן קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס
יהודה מאיר שפירא
לעבענסגעשיכטע
יהורה מאיר שפירא איז געבוירן אין שאץ, רומעניע אין יאר תרמ"ז, אן אייניקל פון דעם רבי'ן ר' פינחס שפירא פון קארעץ. שוין יונגערהייט איז ער געווען א טאלאנטירטער רעדנער. ביי פופצן יאר האט ער באקומען היתר הוראה.
אגודת ישראל
רבי מאיר איז געווען אנוועזנד ביי דער גרינדונג קאנפערענץ פון אגודת ישראל אין ה'תרע"ב, און איז שטענדיג געווען א שטארקער שטיצער פון דער אגודה. אין ה'תרפ"ג, דאס זעלבע יאר ווען ער איז אריין אין סיים, האט ער פארגעשטעלט זיין געדאנק פון דף היומי ביי דער כנסיה גדולה, פונוועגן דער חפץ חיים האט אים הויך געשעצט. דעם דף היומי האט די וועלט אנגעהויבן לערנען ראש השנה ה'תרפ"ד.
אין סיים
דער פראפעסאר איז געווען געפלעפט. "וועמענ'ס פארשטייערס? די יידנ'ס?"
רפאל פינקל
ייִדיש־שפראך קלאַװיאַטור
די ייִדיש־שפראך קלאַװיאַטור נוצט די ייוו"א אויסלייג אותיות און נישט סתם די לשון קודשדיגע אותיות, עס איז אויסגעשטעטלט אז מ'קען אריינקלאפן די לאטייןישע שריפֿטן אויף אן ענגלישער קאמפיוטער קלאַװיאַטור און עס װערט איבערגעזעצט אויף ייִדישע שריפֿטן אויפן עקראַן אדער אַפּליקאַציע. עס האט אויך אַן אױסלײג־הגהה (Spell Check) צו פארעכטן אױטאָמאַטיש די גראמאטיק און אויסלייג פון אייערע גרייזיקע ווערטער לויט די ייוו"א כללים פון יידיש. דאס הייסט די יידישע שרייב-מאשינקע.
14טן אויגוסט
פייערטעג
14
עמנואל קירשנער
קירשנער איז געבוירן אין ראקיטניץ, אויבער־שלעזיע אין א משפחה פון בעקערס. אין תרל"ד איז ער אריין אין דעם סעמינאר אין בערלין, וואו ער האט שטודירט צוויי און א האלב יאר. ער האט חתונה געהאט אין תרמ"ד.
זיין טויט איז געווען ספעציעל טראגיש, ווען מען האט פארטריבן די אידן פון זייער ביהכ"נ צוליב וואס אין שכנות איז געווען א באגרעבעניג פון די נאציס, און אינמיטן זינגען זיין לעצטן געזאנג האט ער פון גרויס צער און פארדרוס באקומען א הארץ אטאקע רח"ל און איז נפטר געווארן אויפן פלאץ.
רבי חנינא בן אנטיגנוס
רבי חנינא בן אנטיגנוס, איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט דרייצען מאל אין משניות.
לינץ
היסטאריע
אין די מיטל אלטער טעג, די שטאט פלעגט באדינען אלס דער ארטיגער הויפטקווארטיר פון דער הייליגער רוימישער אימפעריע, און גלייכצייטיג אויכעט אלס א צענטער פון האנדל, וועלכער האט פארבינדן צווישן צוויי ברעגן פון דעם דוניי טייך - צווישן פוילן און טשעכיי צוזאמען מיט די באלקאן לענדער און איטאליע. זייענדיג דאס וואוין-ארט פון דעם קייזער פון דער האפסבורגער אימפעריע, פרידריך דער דריטער, האט געמאכט אז דער שטאט זאל זיין "די וויכטיגסטע שטאט פון דער אימפעריע", ביז דעם טאג וואס דער קייזער איז געשטארבן, און דעם טיטל פון דער וויכטיגסטע שטאט האבן איבערגענומען וויען און פראג.
פומבדיתא
קאטעגאריע:אמוראים קאטעגאריע:אידישע יישובים
ישיבת פומבדיתא
קרויט
קאַטעגאָריע:גרינסן קאַטעגאָריע:צלם-בלומיקע
רוסישע ווערטער אין יידיש
טשאטשקע/צאצקע - Цацка
סורא
סורא איז איינע פון די שטעט אין בבל וואס די אמוראים האבן דארטן געוואוינט, ווי עס ווערט עטליכע מאל ערווענט אין די גמרא
דרעזדן
קאַטעגאָריע:שטעט אין דייטשלאנד
משולם זוסיא העשל (זשינקאוו)
רעפערענצן
העשל קאטעגאריע:מעזשביזש
משפט עברי
אין תורה שבעל־פה
אין סדר מועד - די הלכות פון קידוש החודש אין מסכת ראש השנה.
אין סדר נשים - די הלכות פון יבום און חליצה אין מסכת יבמות. די הלכות פון כתובה אין מסכת כתובות. די הלכות פון סוטה אין מסכת סוטה. די הלכות פון זיך גט'ן און חתונה האבן און מסכתות גיטין און קידושין.
דער קאמף פאר משפט עברי אין מדינת ישראל
משפט עברי איז אן אנדער מעשה ווי א "מדינה על־פי תורה". א מדינה לויט הלכה איז באמת היינט נישט מער ווי א חלום. היינט־צוטאגס זענען רוב אידן נישט קיין שומרי תורה ומצוות אזוי אז ס'זעט נישט אויס ס'זאל עפעס ווערן דערפון, אבער אין דעם קאמף איינצופירן אין מדינת־ישראל דעם משפט עברי האבן זיך דוקא אנגעשלאסן אפילו סעקולערע מענטשן.
א שטארקער שטופ פאר'ן אריינברענגען הלכה אין דער מדינה'ס לעגאלער סיסטעם איז געקומען פון די נאציאנאלע רעליגיעזע קרייזן, אריינגערעכנט דער ראש ישיבה פון ישיבת מרכז הרב, הרב צבי יהודה קוק, וועלכער האָט געזען פאר גאר וויכטיג דאס אריינברענגען די הלכה אין דער לעגאלער סיסטעם. ער האט זיך גאר שטארק באקלאגט אויף דעם וואס די געריכטן אין מדינת ישראל ציען זיך מער צו דעם בריטישן און טערקישן געזעץ, מער ווי דעם אידישן געזעץ.
די היסטאריע פונעם געזעץ אין מדינת־ישראל
אין ארץ־ישראל, פאר דער ערשטער וועלט מלחמה, ווען די טערקן האבן נאך געהערשט דארט, איז געווען איינגעפירט דאס טערקישע געזעץ, אויך באקאנט ווי דער Mecelle. די טערקן האבן אויך געגעבן גאר א שטארקע אויטאריטעט פאר די אידישע בתי־דינים, ווי עס איז געווען איינגעפירט פארצייטנס אין כמעט אלע לענדער וואו אידן האבן געוואוינט.
נאך דער ערשטער וועלט מלחמה, ווען די ענגלענדער האבן איינגענומען ארץ־ישראל, האבן זיי, ווי עס פאדערט זיך פונעם אינטערנאציאנאלן געזעץ ווען איין לאנד נעמט איין א צווייטע לאנד, איבערגעלאזט די אלטע געזעצליכע סיסטעם.
די פלענער פאר א קאנסטיטוציע פאר דער מדינה
למעשה איז פון די אלע פלענער פאר א קאנסטיטוציע גארנישט געווארן. דער פירער פונעם סוכנות, און דער שפעטערדיגער ראש הממשלה, דוד בן גריון, האט צוליב פארשידענע סיבות בכלל זיך קעגנגעשטעלט דעם געדאנק פון אדאפטירן א קאנסטיטוציע, און ווי באקאנט איז מדינת־ישראל ביז היינט פון די איינציגסטע לענדער אויף דער וועלט וואס האט נישט קיין פארמאלע קאנסטיטוציע, נאר אנשטאט דעם האבן זיי די "חוקי היסוד" וואס דער כנסת פירט דורך פון צייט צו צייט.
געזעצן אין מדינת ישראל געבויט אויף משפט עברי
פון די אנדערע געזעצן אין מדינת־ישראל געבויט אויף משפט עברי זענען די חוק השליחות – תשכ״ה, חוק איסור לשון הרע – תשכ״ה, חוק השומרים – תשכ״ז, חוק החולה הנוטה למות – התשס״ו, א"א.
רעליגיעזע געזעצן
חוץ די געזעצן אין מדינת־ישראל וועלכע זענען באזירט אויף משפט עברי זענען אויך דא אסאך געזעצן אין די מדינה וועלכע זענען דירעקט פון א רעליגיעזן כאראקטער ווי דער חוק שעות עבודה ומנוחה, חוק איסור גידול חזיר, חוק חג המצות, חוק בשר ומוצריו. די געזעצן זענען באקאנט מיטן נאמען "חקיקה דתית", ווי אויך, ווי דערמאנט, די געזעצן איבער דער אויטאריטעט פון דער רבנות בעיקר אויף עניני גירושין ונישואין און נאך וועלכע זענען נאך איבערגעבליבן פון די צייטן פון דער טערקישער און ענגלישער הערשאפט אויף ארץ־ישראל.
אידיאם
אין לינגוויסטיקס, זענען אידיאמען באטראכט פיל מאל אלס פיגורן פון שפראך וואס איז זיך סותר מיט די פרינציפן פונעם קאמאפאזיציע פון שפראך.
גאלבלאז
קליין|גאלבלאז דער גאַלבלאָז אדער גאַלפענכער (אפט גערופן סתם דער גאַל) איז אַ גליד אין דיין בויך וואס האט די פארעם פון א באַר. ער שפייכלט אומגעפער 50 מ״ל פון גאַל (א זויערע פֿליסיקייט) וואס דער גוף ניצט צו פארדייען פֿעטס וואס געפינט זיך אין דעם עסן. ביי מענטשן איז דער גאַלבלאָז לאַנג בערך 7-10 צ״מ. ער האט א טונקל גרין קאָליר פון דעם גאל דערין. דער גאלבלאז איז פארבונדן צו דער לעבער און דעם דואדענום.
ארסעניק
פון א כעמישן שטאנדפונקט איז ארסעניק ענלעך צו פאספאר.
נארמאל
אויב איינער וואונט אין א ציוויליזאציע מיט א אן אייגענארטיגער קאלטור וואס פירט זיך איין וועג און דער יחיד פירט זיך פארקערט איז ער נישט נארמאל רעלאטיוו צווישן זיין געזעלשאפט.
יהושע פלק כ"ץ
דער גאון רבי יהושע וַלְק הכהן כ"ץ זצ"ל איז געווען דער ראש ישיבה אין לעמבערג (לבוב) יצ"ו. ער איז געווען א זון פון ר' אלכסנדרי הכהן פון קראקא. זיין מאמע, מרת קרענדל, איז געווען א שוועסטער פון דער רמ"א'ס טאטע, רבי איסרל. דער באקאנטער מנהג צו צודעקן די אויגן ביי לעכט בענטשן פרייטאג צונאכטס, שטאמט פון זיין רביצין הרבנית בילא.
קרית יואל
עס וואוינען דארט היינט צוטאגס איבער זיבן און א האלב טויזנט פאמיליעס. לויטן אמעריקאנישן צענזוס פון 2020 ווערטדי צאל איינוואוינער אפגעשאצט פאר אריבער צוויי און דרייסיג טויזנט נפשות (32,954). דער אפיציעלער רב איז דער סאטמארער רבי אהרן טייטלבוים, וועלכער איז אויפגענומען געווארן דורך זיין פאטער רבי משה טייטלבוים בעל ״ברך משה״ אלס "מרא דאתרא" (אפיציעלער שטאטס רב) אין יאר תשמ"ה [1985]. אבער א פראצענט תושבים -ארום 35 פראצענט- פון שטאט קערן זיך אן צו זיין ברודער רבי זלמן לייב טייטלבוים און א קליינער טייל–ארום 10 פראצענט–זענען פון בני יואל–א קעגנעריש פליגל צו רבי אהרן. דער רב האט אבער א היבשע מאיאריטעט, און זיינע קאנדידאטן פארן שטאטראט האבן נאך קיינמאל נישט פארלוירן די וואלן. זיינע קאנדידאטן לויפן שוין די לעצטע 18 יאר אן קיינע קעגנער, צוליב וואס זיינע שונאים האבן איינגעזען אז זיי האבן בכלל נישט קיין מעגליכקייט צו געוואונען. ביי די וואלן תשס '' ה ווען אברהם ווידער דער בירגערמייסטער איז געלאפן מיט דער שטיצע פון די אהרוינים, האט ער געהאט באלד 4,000 שטימען און הרב באנדא וואס איז געלאפן קעגן אים האט געהאט עפעס מער פון 2000 שטימען, און זייט דאן האבן די ארונים פיל מער אויסגעברייטערט זייער מאיאראטעט, צוליב וואס פיל ארונים פון וויליאמסבורג ציען זיך כסדר קיין קרית יואל, און די זאלוינים ציען זיך מער ארויס צו די גלילות ארום אדער צו אנדערע שטעט.
דער אפציעלער דומ"ץ פונעם שטעטל מטעם די ארונים איז הרב געציל בערקאוויטש (ארונים). דער דיין פאר די זאלוינים איז הרב אריה ראזענפעלד. עס געפינען זיך היינט אין קרית יואל ארום 100 בתי מדרשים, רוב געהערן פאר סאטמאר, עס איז אבער אויך דא דערצווישן שולן פון אנדערע קרייזן און הויפן ווי למשל טאהש, ספינקא, תולדות אהרן און ברסלב.
דאס שטעטל איז געגרינדעט געווארן אין יאר תשל"ז [1977], און האט א זעלבסטעשטענדיגן לעגאלן שטאטראט. די פאליטישע פיגורן באשטייען פון א בירגערמייסטער און פיר ווילעדזש קוראטארן, וואס ווערן אריינגעוועלט פאר 4 יאריגע טערמינען. דער יעצטיגער ערוועלטער בירגערמייסטער איז אברהם ווידער און די פיר קוראטארן זענען גאלדשטיין, פריינד, רייזמאן, און לאנדא; אלע זענען שטיצער פון רבי אהרן טייטלבוים.
די ארטיגע קהילות
די בתי מדרשים זענען ביהמ"ד ישמח משה אויף שכונת ברך משה מיט ארום 500 מתפללים, ביהמ"ד אבני צדק אין שכונת עצי תמרים מיט ארום 400 מתפללים, אוהל פיגא מיט ארום 300 מתפללים, ביהמ"ד ברך משה, ביהמ״ד בית אלעזר אין שכונת ויואל משה וואס גייט פארמאגן בקרוב אריבער 2,000 זיץ פלעצער, ביהמ״ד מהרש״א, ביהמ"ד בית מרדכי, ביהמ"ד דברי יואל, ביהמ"ד בית דוב, ביהמ״ד בית ברוך, ביהמ"ד קדושת יו"ט, ביהמ"ד ויואל משה, ביהמ"ד רב טוב, ביהמ"ד בית שמואל בנימין, ביהמ"ד מנחם זאב, און נאך עטליכע לענגאויס דעם שטאט.
א בית הוראה מיט אריבער 30 דיינים וואס ענטפערן שאלות 24 שעה א טאג, און נאך ארום 40 דיינים מומחים און ספעציעלע מקצועות, ווי רבית, חושן משפט, שעטנז, מקוואות, עירובין, סופרות, און נאך, וואו אויך פארמאגט עס א באזונדערע כשרות אפטיילונג, און א באזונדערע בית דין פאר דיני תורה.
זעקסטאגיקע מלחמה
ישראל נאכן מלחמה
ישראל האט איינגענומען ריזיגע טעריטאריעס, און די לאנד איז געווארן דריי מאל אזוי גרויס, ווי פאר דער מלחמה: דער סיני האלב אינזל, און דער עזה שטרייף, פון עגיפטן; מזרח ירושלים, און די מערב ברעג, פון יארדאניע; די גולן הויכן, און די חרמון, פון סיריע.
לאנדאנער בארא פון בראמלי
דער  לאנדאנער בארא פון בראמלי איז א לאנדאנער בארא וואס געפינט זיך אין דרום־מזרח לאנדאן. עס איז באשאפן געווארן אין 1965.
דאטיוו
צב"ש דער דאטיוו אין דער יידישער שפראך: דער טאטע האט געגעבן דעם זון א צוקערל. די באלעבאסטע האט דערלאנגט דער דינסט דעם בעזים. די מאמע האט אנגעטון דעם קינד די שיך.
דאס ווארט קומט משורשו פון א לאטיין ווארט casus dativus וואס מיינט: "א פאל געאייגענט צו געבן", דערנאך איז דאס ווייטער געגאנגען צו אן ענדליך גריכיש ווארט ביז עס האט באקומען די מיינונג "צו געבן".
אבי בערקאוויץ
בילדונג און אנהייב קאַריערע
בערקאָוויץ איז אויפֿגעוואַקסן אין לאָרענס, אַ שטעטל אין לאָנג איילאַנד. ער האָט געלערנט אין דער לאקאלער יידישער שולע און אין פאר ראקאוויי ישיבה. דערנאָך האָט ער געלערנט אין דער קול תורה ישיבה אין ירושלים.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:חרדים קאַטעגאָריע:אדוואקאטן
חיים בר-לב
אין יאר 1992 איז ער געווען דער ערשטער ישראל אמבאסאדאר, צו די קהל פון זעלבשטענדיקע שטאטן, און געדינט אויף דעם אמט ביז צו זיין טויט דעם 7טן מיי 1994.
אנאטיווקא
ווידעראום אנאטעווקע וואס איז באקאנט פונעם מאווי שפיל 'טעוויע דער מילכיקער' אדער 'דער פידלער אויפן דאך', וואס איז פארפאסט געווארן דורכן היסטארישער פיעסע שרייבער שלום עליכם, וואס האט אליין געוואוינט אין יענעם אומגעגענד, און האט געשטאמט פון חסידישע אור עלטערן פונעם טשערנאבלער דינאסטיע. דעריבער קען גאר זיין אז עס איז עפעס א צווייטע דערפל מיט דעם נאמען, אדער גאר קען זיין אז עס איז יא דאס זעלביגע.
31סטן דעצעמבער
פאסירונגען
31
אריה פינקל
משפחה
זיין ברודער, הרב משה פינקל, איז געווען א מגיד שיעור אין דער מירער ישיבה.
דזשעקי מעסאן
ער איז געווען פאפולער דאן איז ער אראפ פון די ארענע פאר בערך דרייסיג יאר ווען ער איז צוריק געקומען מיט א פולער קראפט.
דזשוסעפע אטאלענגי
אטאלענגי איז געבוירן צו זיין פאטער אהרון און זיין מוטער זשענטילא-אסתר פֿארטי, אין א יידישע משפחה אין פיעמאנטע. אין 1877 האט ער חתונה געהאט מיט עליסא סעגרע.
קאסמאסשיף
קליין|ספוטניק 1, די ערשטע קאסמאסשיף א קאסמאסשיף איז א פארמיטל אדער מאשין וואס איז געמאכט צו פליען אין קאסמאס. קאסמאסשיפן ווערן געניצט פאר פארשידענע צוועקן, איינשליסנדיק טראנספארט פון מענטשן און פראכט, מעטעאראלאגיע, נאוויגאציע, ערד־אבסערוואציע, פלאנעטן־אויספארשונג און קאמוניקאציע.
היינט האבן 24 לענדער קאסמאסשיף־טעכנאלאגיע.
מאריס הירש
קאטעגאריע:יידישע ביזנעסלייט קאטעגאריע:פילאנטראפן קאטעגאריע:דייטשע יידן
4טן אפריל
דעם 4טן אפריל איז דער 94סטער טאג פון יאר (95סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 271 טעג.
יידישע קאלאניזאציע אסאציאסיע
יידישע קאלאניזאציע אסאציאסיע אדער אין קורצן יק"א, איז געווען א יידישע ארגאניזאציע, געגרינדעט אין יאר 1891, דורך דער פילאנטראפ מאריס הירש, ארויסצוהעלפן יידן אנטלאפענע פון די פאגראמען, אין די רוסלענדישער אימפעריע, וואס זענען אנגעקומען צו די פאראייניקטע שטאטן און ארגענטינע, איינע פון די הויפט פראיעקטן זייערע איז געווען, אויפשטעלן אגריקולטור שולעס אין גאליציע.
יוסף ישראל אייזנבערגער
רבי יוסף ישראל אייזנבערגער איז דער היינטיגער דיין פון שיכון סקווירא און אומאפציעל דער הויפט רב פונעם אומגעגנד, צו וועמען אלע יונגע רבנים קומען זיך לערנען הוראה און נעמען שימוש.
דזשייסן גרינבלאט
דזשייסן דוב גרינבלאט (געבוירן 1967) איז אַן אמעריקאנער אַדוואָקאַט. ער איז געווען דער עקזעקוטיוו וויצע־פּרעזידענט און הויפּט לעגאַלער באאמטער צו דאָנאַלד טראַמפּ און די טראַמפּ ארגאניזאציע, און זיין עצה־געבער וועגן ישראל. אין יאנואר 2017, איז ער באשטימט געווארן אלס אסיסטענט צום פרעזידענט און ספעציעלער פארשטייער פאר אינטערנאציאנאלע פארהאנדלונגען דורך פרעזידענט דאנאלד טראמפ.
אביב כוכבי
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שעפן פון גענעראל שטאב פון צה"ל קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אונטערן קעניגרייך
אונטערן קעניגרייך איז א אידישע שפיל און איז דער פערטער אין דער סעריע פון "אונטער" שפילן אנגעפירט דורך נייהויז פראדוקציעס. אונטערן קעניגרייך איז 4 מאל געשפילט געווארן אין דעם 'מילעניום' זאל במשך צוויי טעג חול המועד סוכות תשע"א.
מנחם מענדל שניאורסאהן
לעבנסגעשיכטע
רבי מנחם מענדל שניאורסאהן איז געבוירן פרייטיק י"א ניסן תרס"ב (1902) אין דער שווארצער ים פּאָרט שטאט ניקאלאיעװ אין די רוסישע אימפעריע (היינט מיקאלייעוו אין אוקראינע) צו זיין פאטער, רבי לוי יצחק שניאורסאן, וואס איז געווען דער שטאטס רב פון יעקאטרינעסלאוו, היינט דניפרא צווישן די יארן תרס"ז-תרצ"ט (1907-1939), און זיין מוטער חנה, א טאכטער צום רב פון ניקאלאיעוו, הרב מאיר שלמה יאנאווסקי. זיין פאטער איז געווען זיין הויפט רבי. ער האט געלערנט ש"ס און פוסקים, און אויך קבלה פון א חסידישן שטאנדפונקט. צו זעכצן יאר האט ער אנגעהויבן לערנען מאטעמאטיק.
מיט א אידישען טעם
ליסטע פון ניגונים
געזונגען דורך שמואל פריעדמאן, קאמפאזירט ר' פנחס וועבער און לידטעקסט ביי ר' אברהם האנדלער.
פארטוגעזיש
קאַטעגאָריע:שפראכן
אונטערן אויווען
סיפּור־המעשה
די שפיל הייבט זיך אהן אין האלאנד וואו עס איז דאן געווען א מקום מקלט פאר די אנטלאפענע אידן פון שפאניע. און דאס האלאנדישע קעניגרייך האט נישט ערלויבט פאר דער אינקוויזיציע אריינצודרינגען אין זייער לאנד. דערנאך גייט די שפיל איבער קיין שפאניע, און צום סוף צוריק קיין האלאנד.
סצענע 6 - אין אינקוויזיצע קעלער - שפאניע
ווארטענדיג אויף זייער אויספארשונג אין אינקוויזיציע קעלער פרובירט דער מעיאר זיך צו בארואיגן אז מיט אים וועט קיין שלעכט נישט פאסירען, און ווארנט עמנואל אז ער זאל אין קיין פאל נישט מודה זיין אין זיין אידישע אפשטאם. צולייגענדיג, אז אויך אויב ווערט מען יא געוואויר אז עמנואל איז א איד, טאר ער נישט פארציילן אז די אורזאך פון זייער באזוך איז צוליב דעם אוצר, סטראשענענדיג אז אויב וועט ער פארציילן וועט ער נקמה נעמען אין זיין פאמיליע און אזוי אויך אין אלע אידן פון האלאנד. זיי האבן טאקע אנהייב פרובירט צו לייקענען, אבער דער אויספארשער האט זיך ארויסגעשטעלט צו זיין נישט קיין צווייטער ווי דער גלח ראמידיוס דע קורטעס, וואס האט זיי ביידע נאך געקענט בעפאר מ'האט אים פארשיקט פון האלאנד.
סצענע 10 - ביים מעיאר - האלאנד
דער שפאנישער גאווערנערס זון קומט אן צום פארטי, און זאגט פאר פתחי' אז ער האט אים א גריס פון זיין עמנואל, און שילדערט אים די פראצעס פון עמנואל.
OJPAC
ביאגראפיע
די ארגאניזאציע טוט פון צייט צו צייט אריינשטעלן אנאנסן אין דער מידיע, און געבן ארויס באריכטן פאר דער פרעסע.
יהושע העשיל וואלהענדלער
באשעפטיגונג
ראב"ד פון בי"ד הרבני לעניני אישות, מסדר גיטין, א גרויסער בקי אין שמות גיטין.
סאוטגייט אונטערגרונט סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט דעם 13טן מערץ 1933 מיט אויף דער קאקפאסטערס פארלענגערונג פון דער פיקאדילי ליניע.
גוואנטאנאמע בעי
היסטאריע
די בריטישע זענען אבער נישט לאנג פארבליבן אין גואנטאנאמע ווייל נאך 4 מאנאטן האט אויסגעבראכן אן עפעדימיק און די איבער 2,000 סאלדאטן וועלכע האבן זיך דארט אויפגעהאלטן זענען אנגעשטעקט געווארן דערמיט און זייערע באזעס זענען פארוואנדעלט געווארן אלס איין גרויסער שפיטאל. די בריטישע מיליטער האט אהינגעשיקט דאקטוירים און באפוילן אז ווער עס איז אויסגעהיילט זאל אפטראגן פון דארט. נאך א משך פון עטליכע מאנאטן איז דאס גאנצע ארט געבליבן ליידיג. די בריטישע האבן כמעט פארגעסן פון דעם ארט און האבן דאס נישט צוגערירט ביז 100 יאר שפעטער אין 854' ווען די שוין דעמאלטדיגע פאראייניגטע שטאטן האט דאס ווידער גענוצט אלס א שפיטאל פאר קראנקע סאלדאטן וועלכע מען האט געדארפט האלטן אפגעזונדערט. די מיליטערישע שפיטאל איז דאן באקאנט געווארן אלס האספיטאל קעי און דער נאמען איז פארבליבן ביז'ן היינטיגן טאג. די שפיטאל איז היינט פיל קלענער ווי דעמאלט אבער איז פארבליבן מיט דעם סימבאלישן נאמען און היסטאריע.
ספעציעלע מיסיעס
אין 991' האט די באזע אונטערגענומען א נייע מיסיע אין וועלכע 34,000 האיטיער איינוואוינער האבן גענוצט די באזע אלס אן אנטלויף וועג פון די פאליטישע איבערקערעניש וועלכע האט איינגעשטעלט זייערע לעבנ'ס. די באזע איז באערט געווארן דורך פארשידענע ארגאניזאציעס פאר איר נאבעלם אקט.
די ארבעט אין די קאמף קעגן טעראריזם ווערט אנגעפירט דורך א פאראייניגונג פון דזשוינט טעקס פארס 160 און 170 וועלכע ווערן צוזאמען גערופן די דזשוינט טעקס פארס גוואנטאנאמא.
אביגדור הורוויץ
רבי אביגדור הורוויץ זצ"ל (ה'תר"ן - ה'תש"ב), רב אין בארניוו.
צווילינג (פילם)
געשיכטע
זיין ברודער ווינסענט געט זיך אפ מיט גנב'נען קארס און ער טרעפט דארט א מאטאר וואס איינער באצאהלט דערפאר פינעף מיליאן דאלאר. דזשוליעס מאכט אים עס צוריקגעבן.
גראץ
היסטאריע
אין דעם 16סטן יארהונדערט, די פלאנירוג און די פארמירונג פון דער שטאט, זענען אויסגעפירט געווארן הויפטזעכלעך דורך איטאליאנישע מייסטערן און ארכיטעקטן אונטער דעם איינפלוס פון דעם רענעסאנס. איינע פון די מער באקאנטע געביידעס וואס זענען אויפגעבויט געווארן אין יענער עפאכע איז דאס "לאנדהאוז" (דייטשיש: Landhaus)
בארימטע טוריסטישע ערטער אין גראץ
קאַטעגאָריע:שטעט אין עסטרייך
סלאווישע שפראכן
צווייגן
כאטש די סלאווישע שפראכן האבן זיך געשפאלטן פון איין קדמונישער שפראך אסאך שפעטער פון אלע אנדערע אייראפעישע שפראכן, די חילוקים צווישן זיי איז גענוג גרויס אז עס קען זיין שווער פאר א רעדער פון איין סלאווישע שפראך צו פארשטיין א צווייטן.
עיבור יאר
עיבור יארן אין יידישן לוח
בכדי די לוח פון דער לבנה זאל זיך צופאסן צום זון קאלענדאר מאכט זיבן עיבור יאר יעדע 19 יאר. ביז בערך די ד'ק' יארן פלעג מען מעבר זיין די יארן אין דעם בית דין פון דעם נשיא, אבער היינט איז דא א סדר וואס רופט זיך "מחזור קטן". דאס הייסט, אין א מחזור פון 19 יאר זענען דאס 3טע, 6טע, 8טע, 11טע, 14טע, 17טע און 19טע יארן עיבור יארן, און אלע אנדער זענען פשוטע יארן.
אהרן קאטלער
נוסח מציבה
קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אמעריקע קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה קאַטעגאָריע:ליטווישע רבנים קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות
מיינקראפט
וועבלינקען
קאטעגאריע:ווידעא שפילן
רבי אלעזר המודעי
זיין צייט
דער רמב"ם אין זיין הקדמה רעכענט אויס צוויי מאל דעם נאמען רבי אלעזר המודעי, איין מאל פון די ערשטע חבורה נאכן חורבן, מיט ראשי תיבות ר"א המודעי, אין איין מאל פון דער צווייטע חבורה ארויסגעשריבן רבי אלעזר המודעי. רבי אליעזר המודעי איז געווען פון דריטן דור תנאים, און פון אכטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה, דער דור וואס האט צוגעזען דעם חורבן פון צווייטן בית המקדש, א תלמיד פון רבן יוחנן בן זכאי
רבי אלעזר המודעי איז געווען פון פערטן דור תנאים, און פון ניינטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה, דער צווייטער דור נאך דעם חורבן פון צווייטן בית המקדש, א חבר פון רבי טרפון.
אקוואוד אונטערגרונט סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס
סוני איסלאם
סוניס זענען די עיקר און די גרעסטער אפטיילונג פון די אלע איסלאמישע שטרעמנוגן.
קאַטעגאָריע:איסלאם
מישעל ראדריגעז
מישעל ראדריגעז (ענגליש: Michelle Rodriguez; געב' 12טן יולי 1978) איז אן אמעריקאנער אקטריסע און סצענאר שרייבער.
בחה יאר
א בחה יאָר איז איינע פון די פערצן סארטן יארן אינעם יידישן קאלענדאר. א יאר פון סארט בחה הייבט אן מאנטיג (ב, דער צווייטער טאג פון דער וואך), איז "חסר" (ח) דאס הייסט סיי חשוון סיי כסלו האבן 29 טעג, און פסח געפאלט דאנערשטיק (ה). א יאר פון סארט בחה איז אן עיבור יאר (מיט צוויי אדרים) און איז לאנג 383 טעג, מיט 54 שבתים. דאס יאר פאר א בחה יאר איז אלעמאל א הכז יאר.
חד גדיא
פירוש א' על חד גדיא
"כלבא" מיינט מען, כורש דער קעניג פון פרס, דער טעם פארוואס ער ווערט אנגערופן "כלבא" איז ווייל ווען ער איז געווען א קינד, האט ער געטרונקען מילך פון א הונט, און א הונט הייסט א "כלב".
"חוטרא הכה לכלבא" דאס קעניגרייך פון יון, האט אומגעווארפן דאס קעניגרייך פון פרס, (ווייל נאכדעם וואס כורש פון מדי האט האט געקעניגט, האט דאך דריוש פון פרס איבערגענומען זיין מלוכה, און פון אים האט עס שפעטער יון צוגענומען).
האנגול
האַנגול (한글 אין דרום קארעע, אדער 조선글 "טשאסנגול" אין צפון קארעע) איז דער אלפאבעט פון קארעיש. עס איז די אפיציעלע שריפט פון דרום קארעע און צפון קארעע. האנגול איז אן אמתער אלפאבעט מיט 24 אותיות. מען שרייבט די אותיות אין בלאקן פון טראַפֿן. יעדער בלאק האט פון צוויי ביז פיר אותיות; כאטש איין אות אין א בלאק מוז זיין איינער פון די 10 וואקאלן און איינער מוז זיין איינער פון די 14 קאנסאנאנטן. די בלאקן קען שרייבן אדער פון לינקס אויף רעכטס אדער פון ארויף אראפ.
צוועלף יאר א קנעכט (פילם)
צוועלף יאר א קנעכט (ענגליש: 12 Years a Slave) איז א בריטיש אמעריקאנער היסטארישער 2013 דראמא פילם, געבויעט אויף אן אמתע געשיכטע באשריבן אין א בוך מיטן זעלבן נאמען.
יצחק מאיר
יונגע יארן
יצחק מאיר איז אויך געווען פון די גרינדער פון צעירי אגודת ישראל אין בני ברק און איז געווען פארזיצער פונעם צווייג.
אלבערטא
דער הויפט שטאט פון אלבערטא איז עדמאנטאן.
איר באפעלקערונג איז 4,436,258
צ
"צ" איז איינער פון די מנצפ"ך אותיות וואס ווערן געשריבן אנדערש ביים סוף פון א ווארט—מען ניצט דארט דעם לאנגן "ץ".
פארשטעלונג פון אות צ'
לינקס|פא׳ען דער אות צ' ווערט פארגעשטעלט דא אין די פאלגנדע פאנטן (פון רעכטס אויף לינקס): פראנק-ריהל, אריאל, דוד, כתב רש"י, כתב סת"ם, האנטשריפט, חיים.
ספר שמואל
ספר שמואל איז דאס דריטע ספר אין נביאים. דאס ספר דערציילט די געשיכטע פון כלל ישראל אין דער תקופה פון שמואל הנביא, שאול המלך, און דוד המלך. דער אנהויב פון ספר שמואל קאנצעטרירט זיך בעיקר אויף דעם פערזענליכן לעבן פון שמואל, פון די געשיכטע פון זיינע עלטערן און זיין געבורט, און ווייטער זיין לעבן און שאפן דורכאויס זיינע יארן אלס שופט און מנהיג פון כלל ישראל.
חיים דוד בערנהארד
יונגע יארן
דאס פאר-פאלק האבן זיך דערנענטערט צום שוועל פון דער שול צו הערן. מען האט זיי באקאנט געמאכט אז פאר ווייבער איז דא א באזונדערע ווייבער־שול. בלית ברירה האבן זיי זיך צעשיידט און זי איז ארויף אין דער ווייבער־שול.
דער רבי פון לובלין האט אים געהייסן ווייטער אנצוגיין מיט זיין דאקטעריי פאך, אבער ער האט זיך פראבירט ארויסצודרייען פון צו גיין צו פריצים און גויים.
ער האט געדאוונט אינעם "שארפֿע יינגעלייט" שטיבל אין פיעטרקאוו.
פאלאנעז
קליין| (1888) thumb|טיפישער ריטעם פון א פאלאנעז דער פאלאנעז (פון פראנצויזיש: polonaise) איז א פוילישער טאנץ וואס האט אנגעהויבן ווי א פאלקס־טאנץ און איז געווארן פארשפרייט ביי די פוילישע אדעלן. ער האט א 3/4 ריטעם. געוויינלעך גייט א פאלאנעז אויפן סדר  A-B-A. די A טיילן זענען גלייך אדער גאנץ ענלעך. דער B טייל איז גאר אנדערש. די קלעזמארים פלעגן שפילן אין דער גאלעריע אויבן און מ׳האט געטאנצט אינעם זאל.
דער פאלאנעז איז איינער פון די פינעף נאציאנאלע טאנצן פון פוילן.
טריק-טראק
היסטאריע
היינט איז דער שפיל זייער פאפולער ביי גרוזיאנער, ארמענער, אראבער און טערקן.
ווערטערבוך פאר שול און היים
וועב לינקען
קאַטעגאָריע:לינגוויסטיק קאטעגאריע:יידישע ביכער קאטעגאריע:ענגליש
אברהם הורוויץ (שענדישאוו)
רבי אברהם הורוויץ זצ"ל (אדר ה'תקפ"ג - ל' שבט ה'תרס"ה), רב אין שענדישאוו.
ס
ס' (סמך, ארויסגערעדט ״סאַמעך״) איז דער פֿיפֿצנטער אות פון אלף בית.
די איבערראשונג
די איבערראשונג איז א דיקער בוך אין די יודישע שפראך, ערשינען אום ניסן תשע"ב, וואו עס ווערט באשריבן א שפאנענדע פיקטיווע ערציילונג.
די מעשה
אין זיינע מיסיעס ווערט ער פארכאפט אין א קאמף צווישן מאפיא באנדעס.
אספארגוס
היסטאריע
אין עגיפטן פלעגט מען עס עסן פארפרוירן און אזוי אויך אין גריכנלאנד, שפאניע, סיריע און אין דער רוימישער אימפעריע.
סארטן
עס זענען פאראן אויפן מארק צוויי סארטן: די גרינע און ווייסע.
ווען מען קאכט עס אין וואסער, ברויך מען אכטונג געבן עס נישט צו קאכן צו לאנג. נאר צום מערסטנס פינעף מינוט.
אויפ'ן שאך ברעטל
עס האט א הסכמה פון רבי שלמה יודא הירש.
פויליש (ראמאן)
וועגן נסתּרס באַשרײַבונג
די באַשרײַבונג גופא קען מען צעטיילן אויף 5 הויפּט טיילן, אין דעם פאָלגנדיקן סדר:
דער זיידע
דער זיידע ווערט געשילדערט ווי אַן אַלטער צדיק: "... די גרײַז-גרויע, הייליק-זויבערע באָרד וואָס... רוט רויִק אויפן ברוסט און לאָזט זיך אַראָפּ... ווי אַ האַנט פון א כּשרן עדות אויף אַ כּשר האַרץ אַרויפגעלייגט...", און ווײַטער, מיט ווערטער וואָס דערמאָנען אין הייליקייט, און טהורה: "...ווי אַן אַרויסגעוואַקסענע שטיק קדושה..." און "ציכטיקייט און ריינקייט" און "די ריינע האַנט". און כאָטש ער איז אַן אַלטער, ווערט ער געמאָלן מיט אייגנשאַפטן פון יוגנט, צי אפילו קינדערישקייט: "קינדערשן איבערנעמען זיך", "זײַן ריינע יוגנט", און זײַנע אויגן וואָס "... דערזעען עפּעס קינדערשעס-לאַכנדיקס". עס קען זײַן, אַז דאָ, אויף דער חתונה, פילט ער זיך ייִנגער, אָדער דערמאָנט זיך אין זײַן יוגנט, און דאָס פארייִנגערט אים.
רמת השרון
קאַטעגאָריע:שטעט אין ישראל
ליכטנשטיין
ליכטנשטיין איז א מיטגליד אין דער אייראפעאישער פרייהאנדל אסאסיאציע.
הידראגען עקאנאמיע
די הידראגען עקאנאמיע איז א פארגעשלאגענע סיסטעם אין וועלכע רוב ברענשטאף וועלכע טרייבט די עקאנאמיע וועט איבערגיין צו הידראגען.
א הידראגען עקאנאמיע
עלימינירן עקאנאמישע אנגעוואנדנהייט - דאס עלימינירן אויל, אפילו נאר אין טייל, מיינט אז מען וועט מער נישט זיין געוואנדן אויפ'ן מיטל מזרח און אירע אויל רעזערווארן. פארשפרייטע פראדוקציע – הידראגען קען ווערן פראדוצירט סיי וואו עס געפינט זיך עלעקטריציטעט און וואסער. מענטשן וועלן עס אפילו קענען פראדוצירן אין זייערע אייגענע היימען מיט גרינגע אנווייזונגן.
הידראגען באהאנדלונג
ווי געזאגט וועט נאך געדויערן זייער א לאנגע צייט ביז די וועלט וועט גרייכן א ריינע הידראגען עקאנאמיע. אויף דערווייל האלטן די פירמעס זייער ווייט מיט פיול סעל געטריבענע אויטאס וועלכע נוצן דעם ערטשן מיטל פון רעפארמירן פאסיל גאזאלין צו הידראגען. דאס איז שוין א גרויסער טריט ווייל עס גיט ארויס מער קראפט מיט ווייניגער ברענשטאף און איז ריינער פאר די אטמאספערע.
דער צווייטער לייכטער
דער צווייטער לייכטער איז א שפאנענדע ערציילונג באזירט אויף א היסטארישן אונטערגרונד געשריבן דורך ע. וואלערשטיין און ארויסעגעבן אין א בוך אין יאר תשע"ג דורך "נר למאור פאבלישונג".
די ערציילונג
קאַטעגאָריע:יידישע ביכער
כראם
ביאלאגישע ראלע
וויסנשאפטלער זען נישט קיין ביאלאגישע ראלע פאר כראם.
אמינא-זייערס
קליין|230x230פיקס| די אַלגעמיינע סטרוקטור פון אַן α-אַמינאָ־זייערס, מיט די אַמינאָ גרופּע צו לינקס און די קאַרבאָקסיל גרופּע צו רעכטס. אַמינאָ-זייערסן זענען די כעמישע סובסטאנצן פון וואס פּראָטעינען ווערן געבויט. אין אייקאַריאָטן זענען פֿאַראַן 20 סטאַנדאַרטע אַמינאָ־זייערסן פון וואָס כּמעט אַלע פּראָטעינען זענען צוזאמענגעשטעלט.
אהרן שעכטער
רבי אהרן משה שעכטער (געב׳ תרפ״ח) איז ראש ישיבת רבי חיים בערלין אין פלעטבוש, ברוקלין. ער איז א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה אין אמעריקע.
ביאגראפיע
אהרן משה שעכטער איז געבוירן געווארן אין ברוקלין אין יאר תרפ״ח. ער האט געלערנט אין ישיבת רבי חיים בערלין ביי רבי יצחק הוטנער.
רבי אלעזר ברבי צדוק
זיין צייט
רבי אלעזר בן רבי צדוק איז געווען פון צווייטן-דריטן דור תנאים, און פון אכטן דור נאך די אנשי כנסת הגדולה, דער דור וואס האט צוגעזען דעם חורבן פון צווייטן בית המקדש.
ער איז געווען אין דער צייט פון רבן גמליאל פון יבנה. אין מסכת יבמות (טו:) זעט מען אז ער האט געלערנט תורה פון רבי יוחנן החורני.
קאקפאסטערס אונטערגרונט סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פיקאדילי ליניע סטאנציעס
ה'שי"ח
קליין|לינקס|שער בלאט פונעם ערשטן דרוק פונעם ספר הזוהר
ישראל סאלאנטער
קאוונע און במערב אייראפע
ישיבות וואס האבן א נאמען נאך הרב ישראל סאלאנטער שליסן איין אור ישראל אין פתח תקווה, ישיבת נר ישראל אין באלטימאר און נשמת ישראל אין פאריז.
מערי פאפינס (פילם)
קליין|[[דזשולי ענדרוז אלס מערי פּאָפּינס]] מערי פּאָפּינס (ענגליש: Mary Poppins) איז אן אמעריקאנישער מוזיקפילם פון 1964 מיט די באַטייליקונג פון דזשולי ענדרוז און דיק וואַן דײַק. ער איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני, און איז באזירט געווען אויף די "מערי פּאָפּינס" ביכער פון פּאַמעלאַ לינדאָן טראַווערס. דער פילם איז פילמירט געווארן ביי די וואלט דיזני סטודיאס אין בערבאַנק, קאליפארניע.
דזשולי ענדרוז האט געוואונען דער אַקאַדעמיע פּריז פֿאַרן בעסטע אַקטריסע פֿאַר איר ראלע אלס מערי פּאָפּינס. אויך האט דער פילם געוואונען אָסקאַר פּריזן פֿאַר די בעסטע פילם רעדאַקטירונג, אָריגינעלע מוזיק, בעסטער ליד ("טשים טשים טשירי") און בעסטע וויזואַלע עפֿעקטן. דער פילם האט געהאט א סאַך 13 נאָמינאַציעס.
בורידאן'ס אייזל
200px|קליין|א פאליטישע קארטון פון די 1900 יארן וועלכער צייגט די קאנגרעס פון די פאראייניגטע שטאטן ווי בורידאנ'ס אייזל, נישט קענעדיג מחליט זיין צי די קאנאל וועלכע פירט פון אטלאנטיק אקעאן צום פאציפישן אקעאן זאל געבויט ווערן אין [[פאנאמא אדער אין ניקאראגוא.]] בורידאנ'ס אייזל איז אן אילוסטראציע פון א פאראדאקס אין פילאסאפיע, לגבי דער הבנה אין בחירה.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פילאסאפיע
געווירץ
געשיכטע פון בשמים
די נויט פֿאַר בשמים איז געווען אַ הויפּט שאָפער פון אַרומפאָרן צו די מזרח אפילו אין די מיטל עלטער דורך אייראפעישע סוחרים, רייזע וואָס זענען מאל קאָמפּליצירט און געפערלעך. עס איז געווען די רייזע וואָס שפּעטער געפירט צו דער אנטדעקונג פון די אמעריקאנער קאָנטינענט, און די בשמים וואָס קומען פון אים. ביז היינט האנדלט מען אין דער וועלט בשמים אין גרויסע קוואנטים, און עס זענען פאראן בשמים ווי סאפראן אדער טראפלעס וואס ווערן באטראכט ווי באזונדער טייער.
דריי-שלוכטן-דאמבע
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:כינע קאַטעגאָריע:הידרא-עלעקטרישע קראפט קאַטעגאָריע:דאמבעס
דוד טווערסקי
לעבנסגעשיכטע
זיינע חסידים זענען פארגלייבט פאר יעדעס ווארט וואס ער זאגט, און האלטן פון אים גאר שטארק, און וועלן באשיצן זייער רבי'ן פאר יעדן פרייז. דער סקווערער רבי איז באקאנט אלס א פועל ישועות, וואו פילצאליגע אידן ווערן ערמוטיגט, אויפגעראכטן, און געהאלפן פון זיינע ברכות.
דער רבי איז באוואוסט מיט זיין אהבת ישראל. ווען טאג טעגליך שטראמען צו אים זיך פראווען מענער און פרויען, אפילו פון די שוואכסטע שטאפל, פון אלע קרייזן און סארטן, רייכע און ארימע, פרומע און רעליגיעז-שוואכערע, וועלכע ער נעמט אייביג אויף מיט א ליבער שמייכל. און דערפאר הייסט ער היינט פון די גרעסטע קוויטל פראווענער'ס, זייענדיג אפן פאר'ן ברייטער ציבור כמעט יעדן טאג - אכט שעה.
משמשים בקודש
געוועזענע גבאים:
פאראנטווארטליכקייט
קאַטעגאָריע:מידות
סובמארין
רוב מאדערנע מיליטערישע סובמארינען זענען באכוחט מיט יאדערלעכע רעאקטארן. די סובמארינען האבן א סיסטעם צו באקומען לופט פונעם ארומיגן ים-וואסער, אזוי קענען זיי בלייבן אונטער דעם וואסעט ביז עס בלייבט נישט קיין עסן. זייערע וויכטיקסטע פונקציאנען זענען אטאקירן שיפן אדער ארויסשיסן ראקעטן, למשל קרייס מיסלען אדער יאדערלעכע מיסלען. זענען פֿאראן צוויי ערליי סובמארינען: אטאק סובמארינען, וואס זענען קליין און גיך און אטאקירן אנדערע סובמארינען און אויבערפלאך שיפֿן מיט אן אונטערוואסער באמבע וואס הייסט א טארפעדע, און מיסלען סובמארינען, וואס זענען גרעסער און פאמעלעכער, און אויספלאנעוועט בעיקר צו שיסן מיסלען צו ווייטע צילן אויף דער יבשה. מיסלען סובמארינען זענען גענוג גרויס צו טראנספארטירן קאמאנדאס.
יידוואקאנס
זינגען
יידוואקאנס איז געווען א געמישטער כאר, וועמענס באשטאנד האט באטראפן פון 30 ביז 60 זינגער. ער האט געזונגען א-קאפעלע. א חוץ כארקאוו און קיעוו, האט יידוואקאנס גאסטראלירט איבער אנדערע שטעט, אריינגערעכנט מאסקווע און לענינגראד. זיין זינגען האט מען געלויבט פאר טעכנישער ראפינירקייט און עמאציאנעלער אויסדריקלעכקייט.דער רעפערטואר האט באשטאנען פון יידישע פאלקס-לידער, לידער פון היינטצייטיקע יידישע קאמפאזיטארן אין ראטן-פארבאנד, לידער פון אנדערע פעלקער פונעם אמאליקן ראטן-פארבאנד און א-קאפעלע באארבעטונגען פון קלאסישער מוזיק. עס זיינען פאראן עטלעכע רעקארדירונגען פון דעם כאר.
מונדליך
קאטעגאריע:שפראך
מעדיטאציע
מעדיטאציע איז א פאָרעם פון התבוננות וואס נעמט אריין זיצן אין פארשידענע טראדיצינאלע פאזיציעס, געווענליך אויף די ערד מיט די שדרה גראָד אויפגעשטעלט אויף ארויף, אבער מ'קען זיך זעצן אויף א בענקל אויך, דער עיקר געדאנק דערפון איז די קאנצעטראציע...
רבי חנינא בן דוסא
איבער אים
רבי חנינא בן דוסא האט זיך באניגנט מיט א מעסטל באקסער א גאנצע וואך, די חז"ל פארציילן: יעדן טאג איז ארויס א בת קול "די גאנצע וועלט ווערט געשפייזט אין זכות פון מיין זון חנינא, און מיין זון חנינא האט גענוג א מעסטל באקסער פון ערב שבת צו ערב שבת.
רעפערענצן
קאטעגאריע:תנאים
קווין
היסטאריע
מערקורי האט זיך איינגעשריבן דער באַנד באַלד דערנאָכדעם, געביטן דעם נאָמען פון די באַנדע צו 'קווין', און אנגענומען זיין באַקאַנט בינע נאָמען.
דער באַנד האָבן באפרייט אַ גאַנץ פון 18 נומער איין אַלבומס, 18 נומער איין סינגגאַלז, און 10 נומער איין דוודס. עסטאַמאַץ פון זייער רעקאָרד פארקויפונג בכלל קייט 150,000,000-300,000,000 רעקאָרדס, מאכן זיי איינער פון די וועלט'ס בעסטער-סעלינג מוזיק קינסטלער.
אברהם חיים הורוויץ (פלאנטש)
רבנות
רבי אברהם חיים איז געווען באקענט אין זייינע יונגע יארן אלס גרויסער למדן, אין ראזוואדאוו האט ער געלערנט מיט זיין שוואגער רבי שלום דוד אונגאר. יונגעהייט האט ער זיך געלאזט פארהערן ביים צאנזער רב, וועלכער האט אים אנגעזאגט, "זאלסט לערנען אסאך ש"ך, ס'שארפט אויס דעם שכל". רבי אברהם חיים איז אופגענומען געווארן רב אין פלאנטש, וואס געפינט זיך אויף דער פוילישער זייט. נאך זיין פאטער'ס פטירה אין יאר ה'תרנ"ד האט ער אנגעהויבן פראווען דארט רביסטעווע, ס'ווערט דערציילט אז ער האט דארט געהאט צענדליגע טויזנט חסידים.
ווען קאנגרעס פוילן האט פארטריבן אלע פרעמדלינגען האט רבי אברהם חיים זיך באזעצט אין ראדאמישל און דארט אנגעפירט מיט זיין רעביסטעווע. אין ראדאמישל האט זיך געשאפן א שפאנונג צווישן רבי אברהם חיים אין דעם ארטיגן רב רבי שמואל ענגיל, ווען די חסידים פון שטאט האבן געוואלט אויפנעמן רבי אברהם חיים אלס רב. אין יאר ה'תרע"א איז רבי אברהם חיים אריבער וואוינען קיין ריישא.
נייהייזל
היסטאריע פון דעם שטאט
די עסטרייך אונגארישע אימפעריע האט אנגעהאלטן ביז יאר ביז 1918. אין יאר 1920, נאך וואס די עסטרייך אונגארישע אימפעריע איז צעפאלן געווארן, איז דאס שטעטל געווארן א טייל פונעם דעמאלט געווארענעם טשעכאסלאוואקיי, אז ס'געווארן צוזאמגעשטעלט טשעכיי מיט סלאוואקיי אינאיינעם. און ווידער ביים צווייטן וועלטס קריג, צווישן די יארן 1938–1945 איז עס אריין אונטער אונגארן. און נאכ'ן קריג ביז 1993, האט עס ווידער געהערט צו דער טשעכאָסלאָוואַקישער רעפובליק. אום 1 יאנואר 1993, האט זיך טשעכאסלאוואקיי צעשפאלטן פֿרידלעך אויף טשעכיי און סלאוואקיי.
די יודישע געמיינדע אין שטעטל
ס'געווען יארן וואס ס'איז איבערהויפט נישט געווען קיין יודן אינעם גאנצן שטעטל, צוליב די פארבאט פאר יודן צו וואוינען דארט, ווי ס'זענען געווען מינעראל גרוב פראדוקציעס, וואס מ'האט דערפון אסאך פארדינט.
נאכן קריג
אום יאר תשנ"ב איז די ארטאדאקסישע שול פריש רענארווירט געווארן, און איז היינט פאררעכענט אלץ א היסטארישע פלאץ, זייענדיג פון די געציילטע שולען אין סלאוואקיע וואס עקזיסטירן נאך, און זענען נאך היינט אקטיוו פאר לערנען און דאווענען.
יהודה הורוויץ
וועבלינקען
הורוויץ, יהודה קאטעגאריע:דזשיקאוו
נעפטון
מ'האט אנטדעקט נעפטון דעם 23סטן סעפטעמבער, 1846, נאך דעם וואס מען האט גערעכנט לויטן ארביט פון אנדערע פלאנעטן אז ס'איז דא נאך א פלאנעט.
טרומייט
מען שפּילט דעם טרומייט אין קלאסישער מוזיק און אין דזשעז.
וואטערלו און סיטי ליניע
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לאנדאנער אונטערגרונט
ישיבת חובבי תורה
די ראש ישיבה איז רבי דוב לינזער, א תלמיד חכם און א פוסק.
א כשר-טאנץ
אַ כּשר-טאַנץ - פון לייב נײַדוס
און רונד-אַרום אַ רײַכער קראַנץ