cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
מנחם מענדל בייליס
טו. שמועות
וואס איז באמת געשען איז געווען אזוי: אינ'ם פרילינג פון תער"ב האט זיך אנגעהויבן א נייע חקירה [פארשונג] דורך בראזול בראשקאפסקי, צוזאמען מיט א חבר זיינע מיט'ן נאמען קראסובסקי, וועלכע האט אנגעהויבן מגלה זיין דעם אמת פונ'ם פרשה.  בראזול האט געשריבן זיינע ראיות צום הויפט פארשער, און וועגן דעם האבן זיי געשריבן א נייעם "באשולדינגס פאפיר" קעגן דעם פרוי טשעביריאק און האבן איר איינגעזעצט.  ווען ר' מענדל האט דאס געהערט, איז זיין האפענונג זייער געשטארקט געווארן, אבער ליידער נישט אויף לאנג.  נאך אין דעם זעלבן זומער איז געשיקט געווארן [דורך די וואס האבן געהאט אן אינטערעס אין דעם] א נייעם "הויפט אנגלאגער" פון פעטערבורג, און ער האט שנעל איבערגעקענט דעם גאנצן חקירה על ראשו.  [בראזול האט טייער באצאלט פאר זיין ארבעט.  אלס "שכר" פאר'ן אויפדעקן דעם אמת, וואס דאס האט דער ממשלה בכלל נישט געוואלט, איז ער באשטראפט געווארן מיט רדיפות און איז אויך געזעסן אין תפיסה].
עס איז געווען א טאג אדער צוויי נאך דעם דערציילונג פון פאשלובסקי [זעה פריערדיגע קאפיטל]. ר' מענדל איז גערופן געווארן צום בית המשפט. ער איז געגאנגען צופרידנערהייט, פרייליך צו זיין אינדרויסן פון תפיסה אביסל און שעפן פרישע לופט. דאס מאל האט מען עם גענומען מיט'ן שטאט-באן, אבער אינמיטן וועג האט אויסגעבראכן א שריפה אין איינער פון די וואגאנען און זיי האבן געדארפט גיין דעם איבריגן וועג צופוס. אסאך מענטשן האבן געוויסט אז מ'פירט עם צום בית המשפט און עטליכע האבן זיך אפגעשטעלט עם אנקוקן און כאפן בילדער. ווען ער איז אנגעקומען האט מען עם אריינגענומען אין א גרויסע שטוב ווי עס איז געווען דעם נייעם אנקלאגער "מאשקעוויץ" מיט נאך עפעס א פראפעסאר.
טז. דער גענעראל
ר' מענדל האט גוט געוויסט אז די שלטונות זוכן עם פטור צו ווערן און וועלן נוצן יעדן מעגליכקייט אנצוקומען צו דעם. ער האט זייער זייער אכטונג געגעבן זיי נישט צו געבן קיין שום תירוץ צו גיין מיט עם בכח. ער האט געוויסט אז דא איז באשולדיגט דעם גאנצן יודישן פאלק און דער אחריות אנצוקומען צום משפט און אויפווייזן דעם שקר ליגט אויף עם. דאס איינציגע וועג ער קען ערפילן זיין אחריות איז דורכ'ן בלייבן ביים לעבן. ער האט געדארפט אלע כח וואס ער האט נאר געהאט כדי צו ליידן שטילערהייט און נישט געבן די נצחון צו די שונאים פון כלל ישראל.
יז. האפענונג
ר' מענדל האט גוט געוויסט אז כאטש עס זעט אויס ווי די ריכטיגע רוצחים ווערן אנפלעגט, וועט די זאך נאך געדוירן צייט. אויב די שלטונות - וועלכע זענען געווען אזוי פארנומען "מברר" צו זיין די שילד קעגן עם - וואלט געווען אינטערסירט צו טרעפן די אמת'ע רוצחים, וואלט דאך נישט געווען קיין פשוט'ערע זאך ווי דעם. זיי דארפן נאר איינזעצן טשעביריאק און איר כנופיא. דאס וואלט געקאסט אסאך ווייניגער געלט און צייט ווי פרובירן צו "נייען" עפעס קעגן עם. דאס אמת אבער, איז נישט געווען פונקטליך וואס די "הויכע פענסטערס" האבן דא געוואלט... דאס איז אבער אלס געווען בעבר, טראכט ר' מענדל, יעצט אבער, וועט דער אמת ארויסקומען און אלע, אפילו די "שווארצע הונדערטער" וועלן פארשטיין אז ער איז אין תפיסה על לא עול בכפו און זיי מוזן עם באפרייען. ער האט שוין מצייר געווען ביי זיך דעם מאמענט ווען די שומרים וועלן אריינקומען און עם זאגן "ביילוס, דו ביסט פריי! דו ביסט ריין פון זינד! דו קענסט אהיים גיין"..
כ. נייע פאפירן
ער קוקט אביסל אויף די פאפירן. אט! טראכט ער, דא איז פארהאן אלע מיינע זינד.. אזוי פיל ווערטער און בלעטער און טראץ דעם בין איך ריין פון דעם אלעם.. איך בין דא איינגעשפארט בשעת די אמת'ע רוצחים גייען ארום פריי און זענען באשיצט דורך דעם 'רוסישן גערעכטיגקייט'.. כנראה זיי האבן קיין צווייטן נישט געקענט טרעפן און ביי די 'הויכע פענסטערס' איז געפאלן די החלטה אז מענדל ביילוס דארף שטיין למשפט און ארויס גיין חייב [רח"ל]. נו! זאל שוין זיין די משפט.  זאל שוין דאס גאנצע וועלט זען די רשעות און פאלשקייט פון די רוסישע מלוכה.  ער איז ארויס פון בעט און פרובירט צו ליינען.  זיין ראי' איז געווארן זייער פארשוואכט פון דעם פינסטערנישט אינ'ם צימערל ווי ער איז שוין געווען אזא לאנגע צייט, און ער האט נאר געקענט ליינען די קליינע אותיות אביסל אויף אמאל.
כא. די פאפירן
יעצט גייט עס ווייטער.. יעצט דארף מען אויפווייזן אז די רציחה איז געטון געווארן פאר 'רעליגיעזע' סיבות. כדי מ'זאל קענען גלייבן דעם טענה, האבן די פאפירן געברענגט די דעת פון 'מומחים' פון די נוצרים, וועלכע זענען געווען גרייט 'פעסטצושטעלן' מיט א זיכערקייט און א קלארקייט אז די יודן באנוצן זיך מיט בלוט כדי צו באקן די מצות.. מער האט ער שוין נישט געקענט ליינען און ערשט צופרי האט ער ממשיך געווען.
כג. דער משפט דערנענטערט זיך
ר' מענדל האט טאקע אריינגעגעבן אזא בקשה. צומארגנס איז דער הויפט-חוקר מאשקעוויץ געקומען צו עם. "דו דארפט טאקע נאך א העתק פון די פאפירן" האט ער געוואלט וויסן. "יא! איך דארף דאס האבן". "אויב די וועסט דיך מתעקש זיין, וועטסו באקומען, אבער איך מוז דיר אנווארנען אז דאס קען דיר שאדן, דאס קען אפשטופן די התחלה פונ'ם משפט אויף נאך עטליכע חדשים".. ר' מענדל האט נישט געוויסט וואס דא צו טון. מצד אחד, אויב ער וועט דאס נישט באקומען, וועלן די אדוואקאטן נישט קענען דאס פונקטליך דורכליינען און וועלן נישט קענען גוט פלאנירן זייערע תשובות. מצד שני, אויב ער וועט זיך שטעלן דערויף, קען זיך אפשטופן די התחלה פונ'ם משפט. עס איז עם שוין אזוי שווער געווען צו ווארטן ביז יעצט און ער האט נישט געקענט אפילו משער זיין צו ווארטן נאך לענגער. אוודאי קען זיין אז מאשקעוויץ וויל עם פשוט דערשרעקן אבער עס קען דאך אבער אויך זיין אז עס איז דער אמת. אויב ער וויל לייגן מכשולות קען ער דאס ערלעדיגן. ר' מענדל האט גוט געוויסט אז ער וויל עם גורם זיין וואס מער צער און ליידן. נאך ער האט שוקל געווען דעם ענין האט ער מחליט געווען נישט צו בעטן די פאפירן. ער האט געגלייבט אז די אדוואקאטן וועלן שוין געפונען אן אנדערע וועג דאס צו באקומען. מן הסתם קענען זיי זיך בעסער אויס ווי אן איינגעשפארטער באשולדיגטער אויף רציחה..
כו. באשווערן די עדים
דער 'הויפט-פון-געריכט', באלדירעוו, האט צושטערט די שטילקייט. ער האט זיך געקערט צו ר' מענדל און געפרעגט "צו וועלכע גלויבונג געהערסט דו"? ר' מענדל דערקענט קוים זיין אייגענע קול ווען ער ענטפערט כמעט מיט א געשריי "איך בין א יוד".. ער האט באמערקט אז די אנגלאגער מיט שמאקאוו האבן געשמייכלט צווישן זיך ווען ער האט דאס געזאגט. עס האט זיך באלד אנגעהויבן א וויכוח צווישן די אדוואקאטן פון ר' מענדל און די אנגקלאגער. די אדוואקאטן האבן גע'טענה'ט אז די אנקלאגער זיצן צו נאנט צו די 12 באשוואוירענע. דאס איז עלול משפיע צו זיין אויף זיי ווען זיי געבן זייער פסק. דער 'הויפט-פון-געריכט' האט אנגענומען זייער טענה, כאטש די אנקלאגער האבן נישט מסכים געווען דערצו.
איינער פון די בעלי עגלה האט מעיד געווען: "מיר זענען געווען א גאנצן צייט אינ'ם פאבריק. מיר זענען אפילו געשלאפן דארט.  מיר ווייסן אלע אז ביילוס איז א ערליכע מאן".
אברהם אזולאי
ממוזער קליין| ציון חכם אברהם אזולאי באידישע בית עולם פון חברון
ישעיהו אזולאי
דער חיד"א ברענגט אסאך חידושים פון אים. ער שרייבט אויף אים "דער חסיד דער עניו" (דברים אחדים דרוש י"ב), אויך ברענגט ער פון אים פשטים אויף פסוקים (זעה נחל קדומים בראשית כה, יוסף תהלות מזמור צ'), ער שרייבט אויף אים אין שם הגדולים ער איז געווען א ראש ישיבה און געלערנט תורה מיט תלמידים, ער זעלבסט איז געווען א תלמיד פון דעם גאון ר' חזקיהו די סילוה דער בעל מחבר ספר פרי חדש.
ער איז געווען א חבר פונעם בית דין אין שטאט ירושלים, עס איז געבליבן פון אים כתבים פון פסקים און דינים.
קוואדראטישע גלייכונג
היסטאריע
אין יאר 628 האט דער אינדישער מאטעמאטיקער בראהמאגופטא געגעבן די ערשטע אויסדרוקלעכע לייזונג פון דער קוואדראטישע גלייכונג ax^2+bx=c אזוי:
עשרת הדיברות
די ערשטע 5 דברות אין בין אדם למקום, און די לעצטע 5 דברות איז בין אדם לחבירו.
יצחק ראזנבערג
אין תשע״ד האט דער סאטמארער רבי אים באשטימט ראש הקהל פון סאטמאר.
כעמיע
מאלעקול
א מאלעקול איז דער קלענסטער אומטיילבארער טייל פון א ריינער כעמישער סובסטאנץ וואס האט איר אייציגן געזעמל פון כעמישע אייגנשאפטן, ד״ה, איר פאטענציאל דורכצוגיין א געוויסע זאמלונג פון כעמישע רעאקציעס מיט אנדערע סובסטאנצן. (צום באמערקן אבער אז נישט אלע סובסטאנצן זענען צוזאמענגעשטעלט פון מאלעקולן.) מאלעקולן זענען טיפיש א געזעמל פון אטאמען צוזאמענגעבונדן מיט קאוואלענטע בונדן, וואו די סטרוקטור איז עלעקטריש נייטראל און אלע וואלענץ עלעקטראנען זענען צונויפגעפארט מיט אנדערע עלעקטראנען אדער אין בונדן אדער אין פארווייז פרייע עלעקטראנען.
די "אינערטע" אדער איידעלער-גאז עלעמענטן (העליום, נעאן, ארגאן, קריפטאן, קסענאן און ראדאן) באשטייען פון פרייע אטאמען אלס זייער קלענסטער דיסקרעטער איינס, אבער די אנדערע איזאלירטע כעמישע עלעמענטן באשטייען פון אדער מאלעקולן אדער נעצווערק פון אטאמען געבונדן איינער צו אנאנד. באקאנטע סובסטאנצן וואס אנטהאלטן דערקענבארע מאלעקולן זענען וואסער, לופט, פיל ארגאנישע פארבינדונגען ווי אלקאהאל, צוקער, בענזין און פארשידענע אפטייקווארג.
מאל
דער מאל איז אן איינס פון מאָס וואס באדייט א קוואנטיטעט פון סובסטאנץ (אויך גערופן א כעמישער קוואנטיטער). דער מאל ווערט דעפינירט ווי די צאל אטאמען געפונען אין גענוי 0.012 קילאגראם (אדער 12 גראם) פון carbon-12, וואו די carbon-12 אטאמען זענען אומגעבונדן, באוועגן זיך נישט און אין זייער גרונדצושטאנד. די צאל יש׳ן א מאל ווערט באוואוסט אלס דער אוואגאדרא-קאנסטאנט, און איז למעשה בערך 6.022×1023 מאל−1. מאל-קאנצענטראציע איז וויפיל פון א געוויסן סובסטאנץ געפינט זיך פער פארנעם פון צעפירונג, געמאסטן אין מאל/ד״מ3.
רעפערענדום
רעפערענדום (העברעיש: משאל עם) איז אזעלכע סארט וואלן ביי א רעגירונג פון א געזעץ וואס ווערט נישט באשטימט פון דער געזעץ-געבער אויטאריטעט, נאר מען שטעלט פאָר די געזעץ פאר דער גאנצער פאלק צו שטימען.
אחיה השילוני
אחיה השילוני איז געוועזן א נביא, געוווינט אין שילה. ער האט נבואה געזאגט צו ירבעם בן נבט אז גאט וועט צעטיילן די שבטים אויף צווייען: ישראלס קעניגרייך און יהודהס קעניגרייך (זעט מלכים א' י"א) די וויסנשאפטלעכע טענהען אז אחיה וואס האט אויך געשטאמט פון שבט אפרים (זעלבסט ווי ירבעם) האט צוגעשטופט ירבעמען צו זיך שטעלן קעגן שלמה המלךס קעניגרייך פון וועגן די הויכע שטייער.
בית דין
דין תורה
די פסקים וואס די דיינים געבן ארויס, זענען באזירט אויף די הלכות פון חושן משפט, ווען זיי באשולדיגן עמיצן, איז עס ווייל לויט ש"ך אדער נתיבות איז יענדער שולדיג.
מתדיין זיין איז ביי א פאנעל פון דריי אדער מער רבנים. וואס די מאיאריטעט אורטיילט, איז דער פסק, וואס דארף אויסגעפאלגט ווערן.
מענדעלע רימאנאווער
דער רבי ר' מענדעלע האט געפראוועט אין פריסטיק מורא'דיגע סיגופים, זיך געקוילערט יעדע נאכט אין שניי, און ביז צו דער צווייטער וועלט מלחמה פלעגן פריסטיקער אידן אנווייזן אויף דעם בארג, פון וואו דער רבי ר' מענדעלע האט יונגערהייט געפראוועט גלגול שלג. הגה"ק רבי אלחנן קאלאשיצער זי"ע הי"ד האט דערציילט, אז דער הייליגער אפטער רב זי"ע בעל "אוהב ישראל" פלעגט זיך אויסדריקן: "די ערד אין פריסטיק איז הייליג דריי טפחים טיף מיט קדושת ארץ ישראל פונעם גלגול שלג פון רבי'ן ר' מענדעלע!" (דברי חנה השלם עמ' שעב).
זיינע תלמידים
רבי מנחם מענדל היה פון די גרעסטע רבי׳ס אין גאליציע און א סך גרויסע רבי׳ס זענען געווען זיינע תלמידים.
אינדאנעזיע
היסטאריע
די געשריבענע היסטאריע פון אינדאנעזיע גייט צוריק צום 7טן יארהונדערט. די האלענדער האבן אנגעהויבן קאלאניזירן די אינזלען אין 1596, און האבן געהערשט איבער די ״נידערלאנדישע־אינדיע״ פונעם 17טן יארהונדערט ביז דער צווייטער וועלט-מלחמה.
נאך דער צווייטער וועלט־מלחמה
אין מערץ 1968 האט דער פירער פון דער מיליטער, סוהארטא, געפועלט אז מ׳זאל אים באשטימען פרעזידענט. ער האט געהאט די שטיצע פון די פאראייניגטע שטאטן און ער האט אנגעמוטיקט אויסלענדישע אינוועסטירונג אין אינדאנעזיע וואס דערפון האט אינדאנעזיע געזען דריי יארצענדליקן פון עקאנאמישע געוואוקס. נאכהער האט אינדאנעזיע געליטן עקאנאמיש און נאך פאפולערע פראטעסטירונגען האט סוהארטא רעזיגנירט דעם 21סטן מיי 1998. אין 1999 האט מזרח טימאר געשטימט ארויסצוטרעטן פון אינדאנעזיע נאך 25 יאר פון מיליטערישער אקופאציע. זייט סוהארטא׳ס רעזיגנאציע איז אינדאנעזיע געווארן מער דעמאקראטיש. די ערשטע גראדע פרעזידענט וואלן האט מען געהאלטן אין 2004 ווען מ׳האט געוויילט   סוסילא באמבאנג יודהאיאנא און נאכאמאל פאר א צווייטן קאדענץ אין 2009. זייט דעמאלסט איז די עקאנאמיע אין לאנד גוט שטארק.
קולטור
אינדאנעזיע האט עטלעכע 300 עטנישע גרופעס, יעדע איינע מיט א קולטורעלער אידענטיטעט אנטוויקלט דורך יארהונדערטער און באאיינפלוסט פון אינדישע, אראבישע, כינעזישע און אייראפעאישע קוואלן. למשל, טראדיציאנעלע דזשאוואנעזע און באלינעזע טאנצן שליסן איין אספעקטן פון הינדואישער קולטור און מיטאלאגיע.
ימים נוראים
דער פסק דין
יום כיפור ווערט דאס אפגעזיגלט.
יונתן שטייף
משפחה
ער האט חתונה געהאט מיט בלומא פישל. זיי האבן געהאט צוויי קינדער, א זון צבי יהודה און א טאכטער אסתר. און זיי האבן זיך משדך געווען צוויי מאל מיט דעם זעם זעלבן מענטש, הר"ר אהרן בלייער.
אונגוואר
אין יאר תרע"ב און א זונטאג ט"ז טבת איז ער ערוויילט געווארן אלס דיין אין אונגוואר ווי ער האט געדינט ביז.
אמעריקע
נאך דער קריג האט ער געוואנדערט קיין אמעריקע ווו די ווינער שול „קהל עדת יראים" האט אים ממנה געווען אלס רב (וועגן דעם איז ער באקאנט אלס „ווינער רב"). די ווינער שול, אין וויליאמסבורג, ברוקלין, ניו יארק, איז געגרינדעט געווארן פון חרדישע פליטים פון די שטאט ווין וואס האבן באזעצט אין ניו יארק.
צעל
צעל מאָרפֿאָלאָגיע
biological cell.svg (2) צעלקערן (3) ריבאָזאָמען (4) װעזיקל (5) גראַנולאַרעס ענדאָפּלאַזמישעס רעטיקולום (6) גאָלדזשי אַפּאַראַט (7) ציטאָסקעלעט (8) גלאַטעס ענדאָפּלאַזמישעס רעטיקולום
מויל
אויכט קען מען דערמיט פייפען, מאכן ברוגז, און זיין שטרענג.
הארמאן
א גרופע פון צעלן אין איין ארט וואס זייער עיקר צוועק איז צו שאפן הארמאנען ווערט גערופן א דריז. ענדאקרינע דריזן שיקן הארמאנען אינעם בלוט.
שעלדאן סילווער
אין אסעמבלי
דעם עלפטן פעברואר 1994 איז ער אויפגענומען געווארן אלס דער הונדערט און נייצנטן אסעמבלי ספיקער פון ניו יארק וואו ער האט געדינט איין און צוואנציג יאר – עלף טערמינען
לקט
קאַטעגאָריע:מצוות און מנהגים קאַטעגאָריע:מצוות התלויות בארץ
מאנטרעאל
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קוויבעק קאַטעגאָריע:שטעט אין קאנאדע *
אויפרוף
אויפרוף אדער אויפרופן אדער באווארפן איז די עליה צו דער תורה וואס מען רופט אויף א חתן דעם שבת פאר דער חתונה (געווענליך). אפטמאל גיט מען אים מפטיר.
פריוואטקייט
השגת גבול
דאס איז אן הלכה נישט צו קאפירן כדי צו מאכן געלט פון יענעם'ס ביזנעס איינפאל אדער פלאג.
ארגאניזם
בעלי־חיים און פלאַנצן געהערן צו די אייקאַריאָטן. ‏
מינוט
א מינוט איז א זעכציגסטעל פון א שעה.
אברהם גרשון פון קיטוב
פטירה
אין כ"ה אדר א' ה'תקכ"א איז ער נפטר געווארן, און מ'האט אים קובר געווען אין הר הזיתים. נאך דער זעקט טעג מלחמה אין ה'תשכ"ז האט מען אנפלעקט זיין קבר, ווי אויך דעם קבר פון זיין זיווג שני, בלומא.
גוגל דעסקטאפ
איינע פון די געוואלדיגע מעלות וואס דאס אפערט איז אז טאמער אייער קאמפיוטער גייט שלאפן אינמיטן ארבייטן אויף א בלאט, אדער טאמער א סיסאפ האט מיט אומרעכט אראפגעמעקט א געוויסער ארטיקל איז אייער שווערע ארבעט נישט לטמיון, דעסקטאפ וועט עס אייך אויפזיכן אויף די היסטאריע פאלדער ווייל אלעס ווערט געשפייכערט.
נאווהארדאקער ישיבה
אין די תש"י יארן האבן צוויי נאווהארדאקער תלמידים, רבי אלחנן פערלמוטער און דער מגיד רבי יעקב גאלינסקי, אויפגעשטעלט א נאווהארדאקער ישיבה אין חדרה, ישראל. די ישיבה האט געהאלטן ביז די תש"ל יארן.
ערי מקלט
עס איז געווען אין ארץ ישראל 6 ערי מקלט צעשפרייט אין די גאנצע לאנד, כדי מען זאל קענען שנעל דארט אנקומען פון א יעדע פלאץ פון לאנד
גמרא
אין ציפורי און אין טבריה אין ארץ ישראל האט מען צוזאמענגעשטעלט דעם תלמוד ירושלמי. א הונדערט יאר שפעטער האט מען אין בבל צוזאמענגעשטעלט דעם תלמוד בבלי. מען לערנט דעם בבלי אסאך מער ווי דעם ירושלמי.
באנקראטירונג
פארוואס באנקראטירן?
זייער פשוט, א פירמע מאכט נישט קיין געלט און זאמעלט אן חובות מער וויפיל זי קען באצאלן און פארבלייבט מיט די איינציגסטע ברירה פון באנקראטירן וואס מיינט אז זי באקומט לעגאלע באשיצונג פון אירע קרעדיטארס און זי קען פארמאכן די טירן אדער אנהייבן פון דאסניי און מאכן א פלאן וויאזוי זי וועט דאס עווענטועל באצאלן. וויאזוי אימער, איז דער הויפט געדאנק אז אלע חובות וועלכע די פירמע איז שולדיג פאר אירע קרעדיטארס גייט אריין אונטער די באנקראטירונג געזעץ וואס מיינט אז אלע פאליסיס וועלכע די קרעדיטאר פירמע האט איז נישט גילטיג און אלע דעטאלן וועט אויסגעארבעט ווערן אונטער די רעגירונג'ס געזעץ מיט די הילף פון אדוואקאטן און א געריכט. יעדע נארמאלע פירמע קען נישט עקזיסטירן פון איר אייגענע געלט און וועט דארפן צוקומען צו הלוואות פון בענק, פינאנציעלע פירמעס, און פריוואטע אינוועסטירער. ווען די פירמע וועט זען אז לויט איר הלוך ילך איז מער נישט פאראן קיין האפענונג צו קענען באצאלן וועט זי באנקראטירן. א ביישפיל איז געווען די ריטעיל פירמע קעי-מארט וועלכע האט געהאט אנגעזאמעלט אסאך חובות זינט וואל-מארט און אנדערע ריטעיל קייט געשעפטן האבן קאנקורירט מיט איר און זי האט אנגעהויבן פארלירן געלט וועלכע האט זיך אנגעזאמעלט מער און מער ביז עס איז געקומען צו א פונקט ווען די פירמע האט מער נישט געהאט גענוג געלט צו באצאלן אירע סופלייערס און האט באנקראטירט. טיילמאל פאסירן אזעלכע זאכן פון איין מינוט אויפ'ן צווייטן ווען א פירמע איז געוואנדן אויף עטליכע גרויסע קאסטומערס און אויב איינע פון זיי זאגט זיך אפ בלייבט די פירמע מיט אלע קאסטן פון פראדוקציע און אפעראציע און די פארדינסטן זענען ווייניגער פון דעם. א ביישפיל איז א דרוקעריי פירמע וועלכע פארמאגט א ריזיגע פובלישער און איין טאג וועט די פובלישער איבערלאזן דעם דרוקעריי און גיין צו א צווייטן און די פירמע וועט זיך טרעפן אין א פינאנציעלע חורבן איבערנאכט. א צווייטע ביישפיל קען זיין ווען א פירמע טרעפט זיך אין א סקאנדאל אדער אנקלאגע און ווערט געצווינגן צו צאלן א ריזיגע סומע געלט און בלייבט איבער מיט גארנישט. אין א פובליק פירמע וועלכע פארקויפט אירע שעירס אויפ'ן סטאק מארקעט קענען די זאכן פאסירן נאך גרינגער ווען א סקאנדאל שווימט ארויף און אינוועסטירער נעמען ארויס זייער געלט און די סטאק קראכט און די פירמע טרעפט זיך אן געלט. די געזעצן פון באנקראטירונג באשיצט ביידע צדדים און דערפאר וועט אין טייל פעלער די קרעדיטאר אריינצווינגן די פירמע אין באנקראטירונג וויבאלד זי זעט אז די פירמע פלאגט זיך און האט נישט קיין געלט צו באצאלן אדער אויב די פירמע באצאלט ערשט פאר א צווייטע פירמע וועלכע איז נישט יושר.
דוב בער פון מעזריטש
זיין הנהגה
אונטער דער הנהגה פון ר' דוב בער איז דער דרך החסידות פארשפרייט געווארן און גאר אסאך גרויסע אידן, רביים און צדיקים האבן זיך באהאפטן צום דעם נייעם דרך. אויך האט ר' דוב בער בפועל אונטערגענומען אקטיוויטעטן אויף צו פארשפרייטן תורת החסידות און ברענגן ווי מער נייע חסידים.
התנגדות
אין דער תקופה פון ר' דוב בער האט זיך, אינאיינעם מיט דער פארשפרייטונג פון חסידות, אויך געשטארקט דאס התנגדות, וואס איז געווארן אנגעפירט אין שפיץ פון דער ווילנער גאון און דער קהל פון ווילנא. ר' דוב בער האט געשיקט זיינע תלמידים ר' שניאור זלמן מליאדי און ר' מנחם מענדל מוויטעבסק קיין ווילנא אויף זיך צו טרעפן מיט'ן ווילנער גאון און אים ערקלערן אין די ריכטיגקייט פון די וואס גייען אין דעם דרך החסידות. די תלמידים זענען נישט ערלויבט זיך צו טרעפן מיט'ן גאון, און אהיים אן ערפאלג.
אין יאר ה'תקל"ב, איז אויסגערופן געווארן א חרם אנטקעגן חסידים דורך דעם קהל פון ווילנא, עס האט זיך אנגעהויבן א גרויס התנגדות קעגן חסידים, ספעציעל איז דאן גע'רודף'ט געווארן דער הייליגער בארדיטשובער רבי וואס איז דאן נאך געווען רב אין שטאט פינסק, די תלמידים פונעם מגיד האבן נישט געשוויגן און האבן אויסגערועפן א חרם קעגן דעם חרם פון די קהילה פון ווילנא, און ווי עס ווערט דערציילט אין ספר בית רבי האט דאן דער מגיד געזאגט פאר זיינע תלמידים אז וויבאלד זיי האבן עס נישט מקבל געווען באהבה נאר האבן זיך צוריקגעשלאגן מיט א חרם, וועלן זיי פארלירן זייער קאפ, און אייניגע חדשים שפעטע איז דער מגיד נסתלק געווארן אין אניפאלי. און דארט ליגט ער באגראבען.
Microsoft Word
און נאך פיל מער קאמפליצירטער זאכן וואס איז מער פארגעשריטן פארן דורכשניטליכן באנוצער.
שמואל פריעד
ביאגראפיע
ביי די זעכצן איז ער געגאנגען לערנען אין בית מדרש עליון.
קאטעגאריע:טוענים רבניים קאַטעגאָריע:געזעץ
רוסלאנד
סביבה־פראגעס
רוסלאנד פארמאגט זייער ווייניג פיש טראץ וואס זי האט דאס מערסטע וואסערן אין איר באזיץ. דאס איז ווייל אסאך וואסערן זענען אזוי שמוציג אז די פיש קענען נישט דארט לעבן. די וואסערן וואס זענען שוין יא ריין זענען זייער נישט גוט קאנטראלירט געווארן און עס זענען עטליכע מאל פארגעקומען קאמערציאלע פיש געיעג וואס האט אויסגעליידיגט די טייכן פון פיש. נאך עפעס וואס מאכט אסאך אויס, זענען די ריזיגע טייכן וואס זענען פארפרוירן רוב מאנאטן פון יאר.
מענטשן און געזעלשאפט
רוסלאנד'ס סך הכל באפעלקערונג איז געשאצט געווארן אין יאר 02' אויף 144,978,570, מאכנדיג עס דאס זעקסטע אנגעפילטסטע לאנד נאך כינע, אינדיע, די פאראייניגטע שטאטן, אינדאנעזיע, און בראזיל. זינט דער צוזאמענפאל פון סאוועטן פארבאנד איז די אימיגראציע ראטע קיין רוסלאנד געשטיגן צו מער וויפיל עס האבן פארלאזט רוסלאנד. וויאזוי אימער, איז אבער רוסלאנד'ס נאטורליכע וואוקס פון איר באפעלקערונג נעגאטיוו וויל איר געבורט ראטע שטייט ביי 9.7 פער טויזנט מענטשן אבער איר טויט ראטע שטייט ביי 13.9 פער טויזנט מענטשן, דאס טייטש אז מער מענטשן זענען געשטארבן ווי געבוירן.
עקענאמיע
די סאוויעט יוניאן האט געהאט א פלאנירטע עקענאמיע, וואס טייטש אז די רעגירונג האט קאנטראלירט אי די פראדוקציע און אי די פרייזן פאר די מארקעט. זי האט באשלאסן וואו מען דארף עפענען א נייע ביזנעס, וואס די ביזנעס זאל זיין סטאנציאנירט, ווער עס זאל דארט ארבעטן, און וויפיל געלט יעדער זאל באקומען. ווען קאמוניזם האט געהערשט אין גאנץ מזרח אייראפע האט רוסלאנד גענאסן פון גאנץ א סטאבילע עקענאמיע, א דאנק איר גוטע אנציאונגן מיט די אנדערע קאמוניסטישע לענדער וועלכע האבן געהאט אפענע טויערן פאר ביזנעס – פארשטייט זיך נאר פאר קאמוניסטן. פון ווען אן די ראיאן איז געווארן גערייניגט פון קאמוניזם אין די פריע 80'גער יארן האט רוסלאנד'ס עקענאמיע אנגעהויבן גליטשן. דער דעמאלטדיגער פארטיי סעקרעטערי גענעראל מיככעל גורבאטשאוו האט עטליכע מאל פרובירט צו מאכן עקענאמישע רעפארמס אבער אן ערפאלג. אין 91' ווען אויך רוסלאנד איז געווארן פריי איז די עקענאמיע געפאלן נאך מער צוליב די גענצליכע איבערטויש פון געזעצן און ביזנעס סטרוקטור וועלכע האט געעפענט א נייע וועלט פאר די אונטערגעדרוקטע רוסן. אין יענע צייטן האט באריס יעלצין געווינען פירערשאפט, צוזאגנדיג א בעסערע עקענאמיע, אבער דערווייל איז דער מצב פיל ערגער געווארן און דאס לאנד'ס דעפיציט האט געהאלטן ביי א פערטל פון די דזש.די.פי. ווען קאמוניזם איז געפאלן אין דעם זעלבן יאר האט יעלצין דורכגעפירט א נייע עקענאמיע רעפארם וועלכע איז באשטאנען פון 4 פונדאמענטאלע פרינציפן: 1)	ליבליראזאציע, וואס באדייט אין אנדערע ווערטער פרייהייט צו טאן ביזנעס מיט סיי וואס פאר סיי וועלכע פרייז. 2)	פינאנציעלע סטאביליזאציע, וועלכע האט געפאדערט צו שניידן די רעגירונג'ס אויסגאבן אין אלע אומוויכטיגע סעקטארס. מיליטער איז דעמאלט געווען די הויפט אויסגאבע פון די רעגירונג און איז אין עטליכע יאר געשניטן געווארן צו ווייניגער ווי א צענטל, ברענגנדיג א פלוס פון קעש אין די רעגירונג'ס קאסעס. 3)	פריוויטיזאציע, די רעגירונג האט פריוויטאזירט אלע קלענערע און מיטלגאטיגע ביזנעסער צו אינדיווידועלע ביזנעס לייט. דאס איז געווען א קלוגע שריט וואס האט אריינגעברענגט אסאך פאנדן פאר פרישע אינוועסטמענטס. 4)	אינטערנאציאנאליזאציע, די רעגירונג האט געעפענט אלע אירע טויערן צו די וועלט און געלאדענט יעדן צו טאן ביזנעס מיט איר.
וואלוטע, באנקירונג, און פינאנץ
היינט צו טאג קען א רוסישער קויפן אן אמעריקאנער דאלאר פאר 6.4 רובל.
באדינונגען
מיט די קאמוניסטישע געפלאנטע עקענאמיע איז סערוויס נישט געווען פון די וויכטיגסטע זאכן. איינמאל קאמוניזם איז געפאלן האבן אנגעהויבן אויפקומען מיליאנען סערוויס פירמעס און די פרייזן פאר סערוויס איז שטארק ארויף. ביזנעס פארבינדענע סערוויסעס, ווי באנקירונג, פינאנץ, און אינשורענס איז מיטאמאל געווארן איינע פון די וויכטיגסטע אינדוסטריס אין די ביזנעס וועלט און אירע פרייזן זענען געשטיגן מיט 86 פראצענט. פון די אנדערע זייט זענען אסאך רעגירונג'ס אנגעוויזענע סערוויסעס שטארק געפאלן ווייל די רעגירונג האט נישט געהאט גענוג געלט צו האלטן אלע ארבייטערס. אזעלכע סעקטארס ווי ריסוירטש, העלט, ערציאונג, טראנספארטאציע, און קאמיוניקאציע האבן געמוזט אויפזאגן זייערע לאנג יעריגע ארבייטערס וואס האט פארשטייט זיך עפעקטירט די עקענאמיע און געזונטהייט.
עקאנאמיע
אין יענע יארן וואלט רוסלאנד געקענט שטיין אויף פיל א בעסער'ן מצב ווען נישט די ביליאנען דאלארן אין פאנדן וועלכע זי איז געווען געצוואונגען צו בארגן פון אינטערנאציאנאלע בענק און רעגירונגען און האט זיך געפלאגט זיי צו באצאלן. פרעזידענט פוטין איז געווען דער ערשטער וועלכער האט פארשטאנען אז דאס לאנד ברויך מאכן לאנגע טערמין אינוועסטמענטס וועלכע וועט מיט דער צייט סטאביליזירן די עקענאמיע.
עווענטועל, אין אויגוסט 2006 האט רוסלאנד אפגעצאלט דעם פובליקן חוב וואס איז איבערגעבליבן פון דער סאוועטן פארבאנד תקופה צום פאריזער קלוב, איז דער עול פונעם חוב געפאלן אונטער 10% פונעם ברוטא אינלענדישן פראדוקט און,ריכטיק צום מאנאט אפריל 2007 האט זיך דער חוב געפונען אומגעפער 6-7% פונעם בא"פ.
רוסלאנד'ס אידישע היסטאריע
די אידן האבן זיך געהאט באזעצט אין דעם ראיאן וועלכע איז דעמאלט אנגערופן געווארן די "פעל אף סעטעלמענט", א רייע קליינע שטעטלעך צווישן מאסקעווע אין די רומענישע גרעניץ. אין די פעל אף סעטעלמענט האבן די אידן אויסגעמאכט 10 פראצענט פון די באפעלקערונג און די שטעט האבן געהאט די גרעסטע באפעלקערונג סטאטיסטיקס פון אלע שטעטלעך אין רוסלאנד (באלד דריי מאל די ראטע). די אידן האבן שטענדיג געהאט א הויכע געבורט ראטע און א גרעסערע לעבנ'ס שפאן ווייל זיי האבן געלעבט א געזונטערע לעבן. די הויכע ראטעס האבן פארשאפט אן ארימקייט פראבלעם ווייל די אידן זענען געווען פארבאטן אנצונעמען פראפעסיע'ס און דערפאר איז די קאנקורענץ שטארק געשטיגן וואס א יאר שפעטער. ווען ניקאלעס דער ערשטער איז געווארן פרעזידענט (ענדע פונעם 17'טן יאר-הונדערט) האט ער נאך מער פארמינערט די אידישע רעכטן און גוזר געווען אז אלע אידן מוזן דינען אין די מיליטער פאר א מינימום פון 25 יאר. אין 843' האט די רעגירונג נאך מער אונטערגעדרוקט די אידן און זיי גענצליך פארטריבן פון קיעוו וואו ארום 60,000 אידן האבן געוואוינט. די פארטריבענע אידן האבן זיך אלע באזעצט אין די שטעטלעך וואו זיי האבן געוואוינט אין גרופעס, עטליכע טויזנט אידן פער שטעטל. אין יעדע שטעטל איז די שטאטישע שול געווען אין צענטראל פון שטאט און יעדער האט געוואוינט קאנצעטרירט ארום די שול. די אידן האבן זיך ערנעגט דורך שמאטע הנדלונגן, קליינע געשעפטן, פעדלערס, און ארטיסטן. די ארבעט קראפט איז געשטאנען זייער הויך כאטש קיינער האט נישט פארדינט קיין ערנסטע זאכן. אויך ביי די פרויען און אפילו קינדער איז די ארבעט'ס ראטע געווען העכער וואו אין לאנד. ווי א יאר שפעטער איז די ארימקייט ערגער געווארן ווייל עס איז שוין נישט געווען מיט וואס צו האנדלן. די אידן האבן דאן ערלעדיגט א ספעציעלע וועילפעיר ארגאניזאציע אין וועלכע די רעגירונג האט זיי געגעבן ארבעט. מיט די יארן האט די רעגירונג טייל מאל נאכגעלאזט און ערלויבט די אידן צו געניסן פון פארשידענע בענעפיטן. אין איין פאל האט די רעגירונג ערלויבט די אידן צו שיקן זייערע קינדער אין די שטאטישע שולעס. אבער קיינער האט פארשטייט זיך נישט געוואלט שיקן די קינדער אין די גוי'אישע שולעס. זעענדיג אז קיינער שיקט נישט די קינדער אין די שטאטישע שולעס האט די רעגירונג איבערגעארבעט די סקול סיסטעם און רענאווירט די געביידעס כדי צו צוציען די עלטערן זיי זאלן שיקן זייערע קינדער. דאס געלט פאר די ארבעט איז געקומען פון א ספעציעלע פאנד וועלכע איז איינקאסירט געווארן פון א נייע שטייער אויף ליכט. למעשה האט גארנישט געהאלפן און די עלטערן האבן ווייטער געשיקט די קינדער אין חדר וועלכע די עלטערן האבן אליינס אויסגעהאלטן מיט די גרעסטע פלאג.
קריסטאל נאכט
די נאציס האבן אויסגעניצט ווען א יונגער פוילישער איד, מיטן נאמען הערשל גרינשפאן, האט דערשאסן אויף טויט 2 נאציס, דייטשע דיפלאמאטן אין פאריז, צו פירן דעם פאגראם מיט וואס עס האט זיך אנגעהויבן חורבן אייראפע.
1668 שולן זענען געווארן חרוב און פארברענט.
לאטעריע
א לאטעריע (אדער לאטא) איז א פאפולערע פאָרעם פון אזארטשפיל וועלכע ווערט געווענליך אדמיניסטרירט דורך א רעגירונג מיט שטרענגע רעגולאציעס.
וואס באקומט מען?
איינער וואס געווינט א צען מיליאן דאלאר'דיגן לאטעריע וועט איר באקומען נישט מער ווי 2.5 מיליאן. ניו יארק סטעיט איז באקאנט אלס די קאמפליצירסטע לאטעריע שפיל מיט די אינטערעסאנטסטע אויסצאלונג. ווען איר קויפט א לאטעריע טיקעט אין ניו יארק דארפט איר אויסוועלן אויב איר ווילט דאס געלט צעטיילט אויף א צירקע פון יארן אדער דאס גאנצע אויפאיינמאל. איינמאל די לאטעריע איז אין מאשין קענט איר מער נישט צוריקציען אייער מיינונג.
ווער קויפט לאטעריעס
רוב מענטשן רעדן זיך איין אז די ארימע קויפן דאס מערסטע לאטעריעס און טייל מענטשן שעמען זיך פון דעם פאקט אז זיי האבן געקויפט לאטעריעס. דאס איז אבער אלעס נישט ריכטיג. סטאטיסטיקס ווייזן אז ווי רייכער מענטשן זענען אלס מער לאטעריעס קויפן זיי. א גאלאפ אנקעטע וועלכע איז גענומען געווארן מיט עטליכע יאר צוריק האט געוויזן אז 57 פראצענט אמעריקאנער קויפן לאטעריעס כאטש איינמאל א יאר. פון דעם האבן די וואס פארדינען צווישן 45,000$ און 75,000$ אויסגעמאכט 65 פראצענט און די וואס פארדינען אונטער 25,000$ האבן נאר אויסגעמאכט 53 פראצענט. די שטודיע האט אויך געוויזן אז די וואס פארדינען איבער 75,000$ קויפן דריי מאל אזויפיל ווי די ארימע וועלכע פארדינען אונטער 25,000$.
האט א איד שוין געווינען א לאטעריע?
קאַטעגאָריע:פינאנץ קאַטעגאָריע:לעבנסשטייגער קאטעגאריע:אזארטשפילן
ספר במדבר
דער סדר פון פרשיות אין ספר במדבר
אין ספר במדבר איז דא 10 פרשיות:
קלאוויאטור
א קלאַװיאַטור (ענגליש: keyboard) איז דאס ברעטל (פלאטע) וואס קומט ארגינעל פונעם שרייבמאשין. ער האט א סאך קלאווישן (קוואדראטישע קנעפלעך) אויסצוכאפן די אותיות און סימבאלן פארן קאמפיוטער דאס איבערטייטשן פונעם מענטש צום עקראן און פראצעסער. דאס האט איבערגענומען אין דער היינטיגער מאדערנער עפאכע דעם פעדער אנשטאט שרייבן טייפט מען. thumb|300px|נארמאלער [[העברעישער קלאוויאטור מיט די קלאווישן געצייכנט סיי אויף העברעיש סיי אויף QWERTY.]]
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:הארטווארג
שפין
ער לעבט פון פאנגען אלע מיני זשוקעס, אינסעקטן, פליגן שטויב און שמוץ וואס ווערן פארכאפט אין זיין שפין געוועב, און ער לאזט דאס צומאלן ווערן דורך א געוויסער טעכניק ביז זיי ווערן פליסיגקייט דאן קען ער דאס אויסטרונקען.
אינפלאציע
וויאזוי פאסירט אינפלאציע?
ביז בערך דעם יאר תש"ל פלעגט מען מסביר זיין אינפלאציע דורך אנדערע וועגן, ווי דורך סופליי און פארלאנג פאר פראדוקטען, אבער דאס איז נישט מער אונגעמען דורך עקאנאמיסטען.
וויאזוי באקעמפט מען אינפלאציע?
ווי געזאגט אינפלאציע פאסיערט בעיקר דורך די סופליי פון די וואלוטע.דעריבער ווען מען פארקלענערט די סופליי פון די וואלוטע ברענט עס אראפ אינפלאציע. די הויפט מעטאד צו באקעמפן אינפלאציע איז צו הייבן די אינטערעסט ראטעס וועלכע פארקלענערט די סופליי פון די וואלוטע אין דאס ווועט הייבן די ווערט פון די וואלוטע און זאכן וועלן באלד ביליגער ווערן זינט די וואלוטע איז מער ווערט.
קאַטעגאָריע:עקאנאמיע קאַטעגאָריע:פינאנץ
פלארידע
א דאנק איר ווארימער קלימאט וואס הערשט אין פלארידע אויך אין קאלטע ווינטער טעג, שטראמען אהין הונדערטער טויזנטער אמריקאנער פון די קאלטע צפון שטאטן צו דער ווארימער פלארידע.
דער הויפט שטאט פון פלארידע איז טאלאהאסי.
מיאמי איז דער עקסטרעמער דרום שפיץ פון פלארידע און אויך אמעריקע, עס איז קנאפע 70 מייל אוועק פון קובא, דעריבער שווערצן זיך אהין אסאך אומלעגאלע קובאנע אימיגראנטן ווי זיי קומען אהין אן מיט היימיש-געמאכטע שיפלעך, אסאך פון זיי לעבן עס נישט איבער און דערטראנקען זיך.
אטאווא
אָטאָװאַ איז די הױפּטשטאָט פֿון קאנאדע. אטאווא געפינט זיך אויפן דרום ברעג פונעם אטאווא טייך.
שאנק
thumb|left|200px|צוויי ליידיגע אויסשטעל שענק א שאנק (אדער א שאפע אדער אן אלמער) איז אזא קאסטן פון האלץ, א שטיק מעבל, אמאל שטייט ער אליין, אמאל ווערט ער אריינגעבויט אין א וואנט. מען נוצט א שאנק איינצושפייכלערן פארשידענע זאכן, למשל עסן, קליידער, געשיר, ספרים אדער ביכער.
ערלה
ערל
ערל א נישט ייד וואס איז אויך א גוי הייסט ערל ווייל ער איז פארשטאפט צוליב זיין נישט פארשניידן דעם ברית.
אדלערפיש
דער אָדלערפֿיש איז אַ גרױסער ים–פֿיש (ביז 5 פֿוס די לענג) װאָס געפֿינט זיך אין די װאַסערן אַרום אײראָפע און אין מיטלענדישן ים. שװימט סטאַדעװײַז. געשמאַק צום עסן. בײַם שװימען זאָל אַרױסגעבן קלאַנג װאָס דערמאָנט אין אָדלער–געשרײ. Sciaena aquila.
חומש
אין די ספֿרי הנבֿיאים און כּתובֿים געפֿינען מיר דעם אױסדרוק „תּוֹרה משה“ און „ספֿר משה“ (יהושע ח’ און דבֿרי הימים ב’ כ”ה); אין דער גמרא מסכת מגילה ט”ו און אַנדערע ערטער װערן זײ אָנגערופן „חמשה חומשי תורה“; אין גיטין ס’ הײסן זײ „חומשים“. עס װערט געמאַכט אַן אונטערשײד אין דעם נאָמען: אױב זײ זענען געשריבן אױף פאַרמעט אַלץ ספֿר תורה הײסן זײ תורה, און אױב אײַנפֿאַך, נישט לױט די דינים פֿון שרײַבן אַ ספֿר תורה, הײסן זײ חומשים. אין גטין ס’ קלערט די גמרא „מהו לקרות בחומשים בבית הכנסת“ (צי מען טעג לײענען אין שול פֿון חומשים אַרױס); אין ירושלמי מגילה פרק ג’ געפֿינען מיר דײַטלעך די צװײ װערטער צוזאַמען „תורה וחומשים“; װעגן יעדן חומש געבן מיר בײַם זוכװאָרט פֿון זײַן נאָמען („בראשית“, „שמות“ און אַזױ װײַטער);  װעגן די מײנונגען פֿון די ביבל–קריטיקער געבן מיר אין תנ”ך-קריטיק, װאוּ מיר געבן אױך די מײנונגען פֿון די געלערנטע, װעלכע טרעטן אַרױס קעגן דער תנ”ך–קריטיק. אין דער גמרא װערט אױך דער תהלים אײַנגעטײלט אין „חומשים“ (קידושין ל”ג „שני חומשין שניתי לו בספֿר תהלים“).
גרינוויטש וויליזש
כשר עסן
קאַטעגאָריע:ניו יארק סיטי
פאקשיווניץ
thumb|left|130px|הערב פאקשיווניץ איז א שטעטל אין קאנגרעס פוילן נישט ווייט פון דעם ווייסל טייך, אקעגן איבער דזשיקאוו. דאס שטעטל געפינט זיך בערך 12 ק"מ דרום-מזרח פון קלימענטוב און 15 ק"מ דרום-מערב פון צויזמיר. אין יאר 1900 איז די יידישע באפערלקערונג פון פאקשיווניץ געווען 836.
ליגן
שקר לבן
יוסף אפאטאשו
left|thumb|250px|יוסף אָפאַטאָשו יוסף אָפאַטאָשו (געבױרן אין ה'תרמ"ו (1886), טױט: יום כיפור ה'תשט"ו (1954)) איז געװען אַ פּױלישער איינגעבױרענער ייִדיש מחבר און דערצײלונג שרײַבער. ער איז געבױרען געװאָרן אין שטעטל מלאַװאַ, אין צפֿון־צענטראַל פּױלן. זײַנע באַרימסטע װערק זענען "אין פּױלישע װעלדער", "ראָמאַן פֿון אַ פֿערד גנבֿ", און "אַ טאָג אין רעגענסבורג", אַ קאָלעקציע פֿון דערצײלונגען. ער איז געבױרן געװאָרן װי אַ חסיד אָבער איז שפּעטער געװאָרן פריי. ער האָט אײן זון, דוד.
אינדיע
געאגראפיע
צוויי גרויסע טייכן פליסן פון דער הימאלייע אדורך אינדיע, דער גאנגעס און דער בראהמאפוטרא, און ביידע רינען אפ אין דער בוכטע פון בענגאל. צוויי וויכטיגע בייטייכן פונעם גאנגעס זענען די יאמונע און דער קאסי.
פאליטיק
אינדיע איז די מערסטע באפעלקערטע דעמאקראטיע אין דער וועלט. אינדיע איז א פארלאמענטארע רעפובליק מיט זעקס נאציאנאלע פארטייען, כולל די אינדיאנישע נאציאנאלע קאנגרעס און די בהאראטיא דזשאנאטא פארטיי (BJP), און מער ווי 40 ראיאנישע פארטייען.
איסלאנד
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:איסלאנד קאַטעגאָריע:אינדזלען
סאוועטן פארבאנד
קליין|פאן פונעם סאוועטן פארבאנד דער פֿאַרבאַנד פֿון סאָוועטישע סאָציאַליסטישע רעפּובליקן  (רוסיש: Союз Советских Социалистических Республик, סאָיוז סאָוועטסקיך סאָציאַליסטיטשעסקיך רעספּובליק), אינקורצן פֿסס"ר (רוסיש: СССР, סססר), באַוואוסט אויך ווי דער סאָוועטן־פֿארבאנד אָדער ראַטן־פֿאַרבאַנד (רוסיש: Советский Союз, סאָוועטסקי סאָיוז) איז געווען אַ סאָציאַליסטישע גרופע פון פופצן לענדער אין צפון־מזרח אייראפע און צפון־צענטראל־אזיע. ער האט עקזיסטירט פון י"א טבת ה'תרפ"ג ביז ט' טבת ה'תשנ"ב (1922 צו 1991). די גרעסטע מלוכה אין דער מלוכות־גרופע איז געווען רוסלאנד. די הויפטשטאט פונעם סאוועטן פארבאנד איז געווען מאסקווע.
טרייבעקע
טרייבעקע (ענגליש: TriBeCa ראשי תיבות: ט'רייענגל ב'יניט ק'אנאל — דרייעק אונטער קאנאל סטריט) אירע גרעניצערן: קאנאל - צפון. פארק פלעיס - דרום. בראדוויי - מזרח. האדסאן טייך - מערב.
שלאף
כאראקטעריסטיש פון שלאף
אויסער די אלע זאכן וועט די הארץ אויך פארלאנגזאמען איר קלאפעניש און דער מוח וועט אנהייבן צו טאן אינטערעסאנטע פארשטעלונגן וועלכע איז באקאנט אלס חלומות. לויט די חכמים איז א שלאפנדיגער מענטש ווי א זעכציגסטל פון טויט. אין אנדערע ווערטער איז טייטש אז דער שלאפענדיגער מענטש איז גארנישט אנדערש ווי א באוואוסטלאזע מענטש אדער איינער וואס איז אריינגעפאלן אין א קאומא ר"ל. דער איינציגסטער חילוק איז נאר אז דער שלאפנדיגער מענטש קען אויפגעוועקט ווערן דורך א שטארקע אויפשאקלונג אדער א הויכע גערודער און ער וועט באלד זיין צוריק א לעבעדיגער מענטש.
שלאף און דער מוח
טריט נומער 4 – דער שלאף ווערט נאך טיפער און דער מענטש הייבט אן אטעמען נאך לאנגזאמער. דער מוח בלייבט אויפ'ן זעלבן שטאפל ווייל איין שטאפל ווייטער אויפ'ן עלעקטראענסעפהאלאגראף איז שוין דער מענטש אין א סכנה. דאס איז דער טיפסטער טייל פון שלאף וועלכע פארנעמט צווישן 12 און 15 פראצענט. טריט נומער 5 – די אויגן הייבן זיך אן רירן זייער ווילד, די מוח קומט צוריק ארויף צו העכערע שטאפלן, די חלומות הייבן זיך אן, די מוסקלן בארואיגן זיך נאכמער, די הארץ הייבט אן אביסל שנעלער פאמפן, מען אטעמט שנעל און קורץ. סך הכל צייט: 20 ביז 25 פראצענט.
פראבלעמען מיט שלאף
ארום 40 מיליאן אמעריקאנער ליידן פון שלאפן פראבלעמען און נאך 20 מיליאן ליידן פון צייט צו צייט. די באטראפענע זאגן אז די פראבלעמען עפעקטירן זייער ארבעט, דרייוון, און סאציאלע אקטיוויטעטן. די מעדיצינען צו באהאנדלן די באטראפענע באטרעפט 16 ביליאן דאלאר א יאר און עס ווערט געשאצט אז די פארלוסטן וואס מען ליידט פון ווייניגער אויסגעבונג פון די פארשלאפענע ארבייטער איז אסאך מער. איבער די יארן האבן דאקטוירים אויסגעמאלן 70 אנדערע שלאפן פראבלעמען פון וועלכע מענטשן ליידן. די הויפט פראבלעמען זענען: אינסאמניע, סליפ אפניע, רעסטלעס לעגס סינדראם, און נארקאלעפסי. לאמיר זיי נענטער באטראכטן:
אינסאמניע
פונקטליך וואס ברענגט אינסאמניע ווייסט מען נישט אבער אסאך שטודיעס האבן געוויזן אז מענטשן וועלכע האבן אנגעהויבן ליידן פון אינסאמניע האבן שפעטער אנטוויקעלט א מחלה. עס קען אויך קומען פון מוח אנגעשטרענגטקייט אדער אנדערע פראבלעמען וועלכע עפעקטירן דעם מוח.
שלאף אפניע
דאס איז א פראבלעם אין שלאף ווען מען קען נישט געהעריג אטעמען. דער פראבלעם פאסירט געווענליך ביי פעשע מענטשן אדער ביי עלטערע מענטשן וועלכע'ס מוסקלן זענען שוין אפגעשוואכט. די מענטשן וועלכע ליידן דערפון שנארכן עפעס אויסערגעווענליך און קענען זיך אויפכאפן פון צייט צו צייט מיט אטעמען פראבלעמען.
איטאליע
איטאַליע (איטאַליעניש: Italia איטאַליאַ), אפיציעל איטאליענישע רעפובליק (Repubblica Italiana רעפובליקאַ איטאַליאַנאַ), איז אַ לאַנד אין דרום אייראָפּע, א דעמאקראטישע רעפובליק. איר הױפּטשטאָט איז רױם. איטאליע איז א גרינדער מיטגליד פונעם אייראָפעישן פאַראיין, און אויך א מיטגליד אין גרופע 8, מיט דעם אכטן גרעסטן ברוטא אינלענדישן פראדוקט אין דער וועלט.
היסטאריע
דאס קעניגרייך פון איטאליע איז געשאפן געווארן אין 1861. אין 1922 בעניטא מוסאליני איז געווארן איר הערשער. אין 1940 איטאליע איז אריין אין דער צווייטער וועלט מלחמה מיט די דייטשן. אום 25סטן יולי 1943 האט מען אפגעזאגט מוסאליני פון זיין אמט, און איטאליע איז אריבער צו די אליאירטע קראפטן. אין 1946, נאך דער צווייטער וועלט מלחמה, איז איטאליע געווארן א רעפובליק. איטאליע איז געווען א גרינדער מיטגליד פונעם אייראפעישן פארבאנד.
ראיאנען פון איטאליע
איטאליע ווערט צעטיילט אין 20 ראיאנען (regioni, איינצאל regione), וואס פינף פון זיין זענען אויטאנאמיש. אויך איז דאס לאנד צעטיילט אין 110 פראווינצן (province) און 8,100 מוניציפאליטעטן (comuni).
אידן אין לאנד
אידן וואוינען שוין גאר לאנג אין איטאליע, נאך זייט דעם צווייטן חורבן בית המקדש. פון די גאר באקאנטע שטעט פאר אידן זענען מאנטובה, פאדובה, ליווארנא, מאדינא.
לעבער
די לעבער פון א מענטש וועגט דריי פונט.
1. כעמישע אויפרייסן פון ענזימען וואס אַקטיוויזירן פאַרשידענע כעמישע אַנטוויקולינגען. 2. צענטראַלער הייצונג סיסטעם, עס וואַרעמט אָן די בלוט דורך די פילע נאכאַנאַנדיגע עקספּלאָוזענס וואס גייט נאכדעם אַרום אין דאַס גאנצער באַדי צו וואַרעמען.
קא גע בע
פונקציעס
אין אויסערן שפיאנאזש האט די אגענטור גענוצט די מערסט פארגעשריטענטע געצייג וועלכע האבן קאנקורירט מיט די סי.אי..עי.'ס שפיאנאזש נעטווארק. איר אויסערן אויפגאבע איז געווען צו זאמלן פאליטישע און מיליטערישע סודות'דיגע אינפארמאציע און עס איבערגעבן פאר די סאוויעטישע פירערשאפט. די אגענטור האט אויך אנגעפירט א גרויסע פראפאגאנדע אין די אייראפעאישע לענדער קעגן די מערב לענדער.
סטרוקטור
די קא־גע־בע האט פארמאגט באזונדערע אפטיילונגן נאכגעמאכט אויף דעם זעלבן אויפן ווי אין מאסקעווע אין יעדע פון די 14 נישט רוסישע רעפאבליקס אין די יו.עס.עס.אר. די אגענטור האט פארמאגט אפיסעס אין יעדע דיסטריק, ראיאן, און שטאט און האט געהאט ספעציעלע אפטיילונגן אין יעדע איינציגע רעגירונג אפיס און אין יעדע איינציגע ביזנעס. קיינער האט זיך נישט געקענט באהאלטן פון די גרויסע אויערן פון די טויזענטער אגענטן וועלכע האבן זיך געדרייט אונטער די פיס 24 שטונדן א טאג. די אקטיוויטעטן, סיסטעם פון אפעראציע, און די צאל פון אגענטן איז פארבליבן אין געהיימניס. די מערב לענדער שאצן אז די אגענטור האט פארמאגט צווישן 400,000 און 700,000 אגענטן אין די 70'גער און 80'גער יארן.
שמאטשיק
קליין|250px|א שמאטשיק א שמאטשיק, סמאטשיק אדער סמאטשקע איז א גומינער אדער סיליקאן פיטם וואס איז אנגעהאלטן ביי א קאלירט פלאסטיק וואס מען שטיפט דאס אריין אין מויל פון א קינד וואס וויינט כדי ער זאל דאס זייגן, אים אויסצופאפן און בארואיגן אז דאס איז כאילו די מאמעס ברוסטן ניפל. ווען זיי ווערן עלטער ווערן זיי שוין צוגעוואונט צום דעם און בארואיגן זיך אפילו זיי ווייסן אז דאס איז נישט די מאמעס עסן.
יוסף יצחק זאב קאלקאווסקי
קאַטעגאָריע:בעלי תשובה קאַטעגאָריע:חסידים
תשעה באב
וואס איז געשעהן אין תשעה באב
איינגעטליך זענען די גוים אריין אין בית המקדש תשעה באב, אבער אנגעצינדן האבן זיי עס הערש פארנאכט, נאנט צום צענטן טאג, און עס האט געברענט דעם צענטן טאג, ר' יוחנן האט געזאגט ווען איך בין ווען אין יענעם דור וואלט איך ווען געמאכט דעם טרויער טאג דעם צענטן טאג, אבער די חכמים האלטן "אתחלתא דפורעניות עדיפא" מען רעכנט ענדערש ווען עס האט זיך אנגעהויבן.
שאפונג
שאפונג מיינט מאכן א נייע זאך.
הארטקייט
אידישקייט
קאַטעגאָריע:חומר
צבי מאיר זילבערבערג
רבי צבי מאיר זילבערבערג איז א חסידישער בעל דרשן און עובד ה' מיט פייערדיגע חסידים איבעראל, ער אליין איז א חסיד פון אמשינאווער רבי'ן פון ארץ ישראל. ער פירט די נחלת יעקב חבורה.
ער פראוועט היינט אין אן אייגענעם בית המדרש, אינדערוואכן אין דער בעלזא-מאכניווקער שול אין ירושלים, און שבת אין דעם בנין פון דער וויזשניצער תלמוד תורה. ביי שלוש סעודות קומען זיך יעדע וואך צוזאם בערך 150 אינגעלייט און בחורים, אזוי אויך אין די ימים נוראים האט ער בערך 200 מתפללים.
משה וויינבערגער
אין די איגענט איז ער געווען א מאדערן ארטאדאקס און זיך געלערנט אין וויי יו צו ווערן א לויער. ווען ער האט גענדיגט האט ער זיך מיישב געווען אז א לויער איז זייער נישט קיין ערליכע פאך האט ער דאס איבערגעלאזט אין אנגעהויבן צו לערנען תורה.
אתרוג
אין דער תורה ווערט דער אתרוג גערופן "פרי עץ הדר".
עסנווארג
זאלצן
זאלצן מיינט, שיטן א הייבש ביסל זאלץ אויף די עסנווארג. איר צוועק איז:
פאנטאזיע
פאנטאזיע איז אנדערשט ווי רעאליטעט, צוליב דעם וואס פאנטאזיעס קען זיין בלויז ריין כל כולו גליק און גוט.
שרייבן
וויבאלד שרייבן איז אנדערש ווי רעדן, וואס מ'קען נישט נוצן דערביי די הענט, פנים, און ניגון צו מסביר זיין וואס די ווערטער באדייטן, ברויך מען זיך האלטן גאר שטרענג צו כללים, כדי די ווערטער, טינט, פינגערקלאפעריי זאלן נישט זיין להבל ולריק.
דער וואס שרייבט ביכער הייסט א שרייבער.
צואה
מרכז|ממוזער| צואת אנשים מרכז|ממוזער| צואת בהמות (סוסים) צואה אדער גללים אדער רעי איז איינע פון די אפפאל פון בעלי חיים וואס דער מאגן פארדייט און דערנאך גייט דאס ארויס אין אפגרונד.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:אפפאל
ספר מלאכי
מלאכי
פעדאפיליע
פראבלעם וואס קען אנהאלטן אייביג
וויבאלד אונזער חרדישער לאגער איז זייער פארמאכט, און די רודפים זענען געווענליך גאר קלוגע און זיי לאקערן נאר אויף קרבנות וואס האבן א היסטאריע פון א צובראכענע שטוב אדער נפשיות'דיגע פראבעלמען, גלייבט קיינער נישט דעם קרבן און דער רודף קען אנגיין יארן. איבערהויפט אז מען דארף זיך רעכענען מיט לשון הרע און מסירה און אויך די שאנדע אויף די פאמיליע'ס סיי פון די קרבנות און סיי פון די רודפים.
אויסטראליע
היסטאריע
דעם 1טן יאנואר 1900 האט מען פאראייניגט די קאלאניעס פון אויסטראליע אין א פעדעראציע, די "קאמאנוועלט פון אויסטראליע", וואס איז געווארן א "דאמיניאן" פון דער בריטישער אימפעריע.
אויסטראליע האט באטייליגט אין ביידע וועלט מלחמות אונטערן בריטישן קרוין.
פאליטיק
אויסטראליע איז צוזאמענגעשטעלט פון זעקס שטאטן און צוויי טעריטאריעס. די זעקס שטאטן זענען:
עקאנאמיע
די וואלוטע פון אויסטראליע און נארפאלק אינדזל איז דער אויסטראלישער דאלאר, וואס דינט אויך ווי די וואלוטע פון די אומאפהענגיקע פאציפישע אינדזל-לענדער קיריבאטי, נאורו און טואוואלו. די אויסטראלישע בערזע איז די 9טע גרעסטע אין דער וועלט. אויסטראליע האט די 12טע גרעסטע עקאנאמיע אין דער וועלט.
שטיבל
זעט אויך
קאַטעגאָריע:שולן קאטעגאריע:חסידות
בית מדרש גבוה
דער קאמפוס איז כולל פיר געביידעס מיט אכט בתי מדרשים און פיל וואוינזאלן.
ווערן אנגענומען אין בית מדרש גבוה
כדי צו ווערן אנגענומען אין בית מדרש גבוה, דארף מען אויספילן אן אפליקאציע וואס קאסט $100 די אפליקאציע קען מען אריינשיקן ביז ז' אלול פאר דעם ווינטער זמן, און ז' אדר פאר דעם זומער זמן (אלול זמן נעמט מען נישט אן קיין נייע בחורים). דערנאך ווערט די אפליקאציע אדורך געקוקט דורך ר' יעקב פאללאק און ער גיבט דעם ערשטן יא אויף צו גיין צו פארהער.
בארד
קליין|מרכז|בארד פון ג'וזפה ורדי קליין|אן [[ארטאדאקסישע יידנטום|ארטאדאקסישער איד מיט א לאנגער בארד.]]
בערד אין היסטאריע
דאס געפירעכץ פון לאזן וואקסן א בארד איז אנגעוואנדן אין די סאציעלע און קולטוראלע ווינטן, אריינגערעכנט די מאמענטיגע מאדע.
איבונגען
דער ערשטער טריט - דיעטע
ווי אזוי אימער, דארף זיך דער מענטש מאכן א סדר היום מיט זיין עסן. ער מוז נישט עסן דריי מאלצייטן א טאג, אבער ער דארף יא עסן זיין הויפט מאלצייט יעדן טאג אין די זעלבע צייט צי זאל דאס זיין פרישטאג, מיטאג, אדער נאכטמאל. א מענטש וואס עסט היינט פרישטאג, מארגן נאכטמאל, און איבערמארגן עסט ער 5 קליינע מאלצייטן אינעם זעלבן טאג, מאכט ער זיך אליינס חרוב זיין קערפער און איבונגען וועט אים קיין סאך נישט העלפן. וועגן געזונטע עסן דארף מען אפילו נישט דערמאנען און יעדער פארשטייט אליינס די רעזולטאטן פון געזונטע און נישט געזונטע עסן. די עסן וואס מיר עסן היינט איז שוין בכלל נישט די זעלבע וואס מען האט געגעסן אמאל און די אלע נאשעריי וואס זענען היינט פאראן אויף די מארקעט האט אמאל נישט עקזיסטירט און ווער עס רעדט זיך איין אז די נאשעריי שאדט אים נישט איז אן אומוויסנדיגער מענטש און די רעאליטעט וועט אים דאס איבערצייגן אין לויף פון די יארן.
עמא בונטאן
קליין|250px|דעקל־טײפּ פֿון דעם פּאָפּולערן ליד "What Took You So Long
איבונגען
ווען און וויפל
פארגעסט נישט אז שלאפן איז איינע פון די זאכן וואס איז וויכטיג אין די אפרו טעג. אויב מען איז מיד און אויסגעמוטשעט איז א שאד צו מאכן איבונגן ווייל עס וועט זיין "יצא שכרו בהפסדו". אן ערוואקסענער מענטש מוז שלאפן ווייניגסטנס 6 שטונדן א נאכט און א קינד דארף האבן כאטש 8 שטונדן (דאקטוירים רעקאמענדירן מער אבער דאס איז דער מינימום וואס מען מוז האבן).
דער סדר פון איבונגען
עס זענען פאראן הונדערטער וועגן ווי אזוי אויסצושטעלן א פראגראם צו מאכן איבונגען און יעדער זאל נעמען א טרענירער אין אנפאנג וועלכער וועט אים גיבן א פראגראם געוואנדן לויט זיין עלטער און קערפער געבוי סארט. די חכמה פון מאדערנע איבונגן איז צו טאן יעדע זאך עטליכע מאל אין עטליכע גרופעס און צווישן יעדע זאל מען זיך אפרוען בערך א מינוט. עס גייט ווי פאלגענד (ביי איבונגען פון הייבן א וואג):
בערלינער וואנט
קאַטעגאָריע:היסטאריע פון אייראפע קאַטעגאָריע:בערלין קאַטעגאָריע:דייטשלאנד
רשימה:הויפטשטעט
ש
הויפטשטעט
ישיבה אוניווערסיטעט
דער אוניווערסיטעט איז געגרינדעט געווארן אין 1927, מיט ריאט"ס און דער ניי-געגרונדערטער ישיבה קאלעדז אלס די ערשטע חלקים.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אוניווערסיטעטן קאַטעגאָריע:ישיבות
קרבן
פון די דינים וואס גייט אן ביי א קרבן
עס זענען פארהאן פארשידינע דינים וועגן ברענגן א קרבן.
שפריצן די בלוט
נישט אלע קרבנות האט מען געשפריצט די בלוט אויף די זעלבע פלאץ פון מזבח.
באהאלטן
דער ציל איז צו האלטן דעם זאך אדער לאקאציע אדער מענטש א סוד.
קאַטעגאָריע:זיכערהייט
אידעע
אידעעס געבן די אויפשטייג פאר באגריפן, וואס איז דער יסוד פון סיי וואסערע דעת, צי איז דאס וויסנשאפט כללית, אדער מער בפרטית ביזנעס, געזונטהייט, פילאסאפיע. א.א.וו.
קאטעגאריע:קאגניציע
רבי שמעון בר יוחאי
זיין קאמף מיט די רוימער
רבי שמעון איז געווען אן אויסגעשפראכענער און אפענער געגנער צום ברוטאלן רוימישן רעזשים וואס האט דאן געהערשט אין ארץ ישראל. פאקטיש איז זיין רבי, רבי עקיבא, געווען אן אקטיווער שטיצער פון בר כוכבא און זיין אויפשטאנד קעגן די רוימער, זייענדיג ביי דער מיינונג אז ער איז דער משיח וואס איז געשיקט געווארן אויסצולייזן די אידן. אויך רבי שמעון איז געבליבן כל ימיו אויסגעשפראכן קעגן זיי.
ער ווערט פאר'מסר'ט
עווענטועל האט דאס געפירט אז ווען רבי יהודה האט זיך אמאל אויסגעדרוקט אין לויב פון די רוימער און זייערע אויפטוען צו פארבעסערן דאס לעבן האט רבי שמעון אים שארף אפגעענטפערט: "אלעס וואס די רומיים האבן געטאן האבן זיי נאר געטאן פאר זיך זעלבסט. זיי האבן פארראכטן די גאסן - אריינצוזעצן דערין זונות. בעדער - זיך צו באדן דארט פאר זייער פארגעניגן. בריקן - זיי זאלן קענען נעמען שטייערן" (שבת לג:).
אין דער מערה
ווען עס זענען אריבער צוועלף חדשים האבן זיי געהערט א בת קול אז זיי קענען ארויסגיין דען רשעים ווערן אויך נישט געמשפט מער ווי צוועלף חדשים אין גיהנום.
אין משניות
סדר זרעים - (אכט און פופציג מאל)
16טער י"ה
דער 16טער יארהונדערט איז די צייט צווישן די יארן 1501 - 1600.
יידישע פערזענלעכקייטן
קאַטעגאָריע:יארהונדערט
שאץ
שאצער יידנטום
צווישן די חשובע רבנים וואס האבן געפירט אין שאץ זענען: הרב שלום מאסקאוויטש, וואס איז געווען דער רב אין די ת״ר יארן, און איז געווארן באקאנט ווי דער שאצער רבי און האט געוואוינט אין זיינע שפעטערע יארן אין לאנדאן, הרב משה חיים לוי (פאטער פון הרב ישראל מאיר לאו), הרב משולם ראטה, והרב זאב וואלף הלוי טירנויער (דער שווער פון רבי אהרן יחיאל לייפער, נאדווארנער ר רבי אין צפת און א זון פון רבי דוד פון באניע) וואס האבן געדינט ווי שטאטס־רב פון שאץ; אדמו"רים פון דעם שאץ-וויזשניצער הויף: רבי משה האגער (אייניקל פונעם צמח צדיק, גרינדער פון דעם וויזשניצער הויף און אן אייניקל פון רבי מנחם מענדיל קאסאווער וואס האט געגרינדעט די דינאסטיע) און זיין זון רבי חיים וואס האט געפירט דעם הויף נאך אים; הרב יעקב מאשקאוויטש, אן אייניקל פון רבי מאיר פרעמישלאנער, איינער פון די גרויסע בעלי מופתים אין חסידות, וואס האט געפירט א חצר מיט א גרויסן בית-מדרש וואו תלמידי חכמים האבן עוסק געווען אין תורה. זיין באבע מרים-חיה, א טאכטער פון רבי מאיר פרעמישלאנער, וואס האט גע׳ירשנ׳ט איר פאטער׳ס שטעקן, האט געלעבט אין דער שטאט און איז אליין געווען א בעל מופת. זי האט געבעטן אז נאך איר פטירה זאל מען לייגן איר פאטער׳ס שטעקן אין איר קבר פאר א שיץ פאר דער שטאט; ביי דער ערשטער וועלט-מלחמה זענען אלע שטעטלעך אין דעם אומגעגנט פארברענט געווארן אחוץ שאץ וואס איז געבליבן גאנז. זי איז נפטר געווארן כ"ה אדר תרס"ג (1903) און אויף איר קבר אין דעם אלטן בית עולם האט מען אויפגעשטעלט אן אוהל.
יופיטער
יופיטער האט 69 לבנות. גאלילעא גאלילעי האט געפינען די פיר גרעסטע פון זיי. די גרעסטע, גאנימעד, האט א דיאמעטער גרעסער ווי דער פלאנעט מערקור.
אינעווייניגע סטרוקטור
עס ווערט גערעכענט אז יופיטער באשטייט פון א געדעכטן יאדער מיט א געמישעכץ פון עלעמענטן, אן ארומיגע שיכטע פון פליסיגן מעטאלישן וואסערשטאף מיט עפעס העליום, און א דרויסנדיגע שיכטע וואס איז מערסטנד מאלעקולארישן וואסערשטאף. אין 1997, איז געווארן פארגעשלאגן דורך גראוויטאציע מעסטונגען אז יופיטער דארף האבן א יאדער, מיט א מאסע 12 צו 45 אזויפיל ווי די ערד, ד״ה אומגעפער 4%–14% פון דער גאנצער מאסע פון יופיטער. די מאדעלן פון פלאנעטן פֿארמאציע פאדערן אז א פלאנעט זאל האבן א יאדער פון שטיין אדער אייז וואס איז גענוג גרויס צו זאמלען זיין וואסערשטאף און העליום. ס׳איז אבער גאנץ מעגלעך אז יופיטער האט א מאל געהאט א יאדער וואס איז היינט געווארן איינגעשרומפט, אדער איז אינגאנצן מער נישט דא, ווייל מען קען נישט מעסטן גראוויטאציע אזוי גענוי. קליין|אינפֿרארויט בילד סעקווענץ פון יופיטערדער יאדער איז אפשר ארומגענומען מיט געדעכטן מעטאלישן וואסערשטאף, וואס פארברייטערט זיך דרויסנדיק ביז אומגעפער 78% פונעם ראדיוס פונעם פלאנעט. העכער דער שיכטע פון מעטאלישן וואסערשטאף ליגט א דורכזיכטיגן אינעווייניגע אטמאספער פון וואסערשטאף.
סדר זרעים
דער סדר איז צעטיילט אין 11 מסכתות:
סדר נשים
סדר נשים איז כולל 7 מסכתות. נשים איז טייטש ווייבער, אלע מסכתות אין דעם סדר האבן צו טון מיט דינים וואס זענען נוגע ווייבער. חוץ מסכת נדרים און נזיר, וואס איז נוגע סיי צו מענער די זעלבע ווי ווייבער, נאר נדרים האט א שייכות מער צו ווייבער ווייל דער מאן קען צושטערן נדרים פון די ווייב, בלויז נדרים וואס האט א שייכות צו עינוי נפש און צו דברים שבינו לבינה, און אגב נדרים האט מען שוין געשטעלט דערנעבן נזיר, אויך האט עס עפעס מער שייכות צו פרויען צוליב די גמרא הרואה סוטה בקילקולה יזיר עצמו מן היין, אזוי שטייט אין די מפורשים.
דער סדר איז צעטיילט אין 7 מסכתות:
כ"ב אדר
געבוירן
לינקס|150px|הרב יחיאל מיכל עפשטיין