cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
כינע
די קולטורעלע רעוואלוציע
צווישן די הויכע רעגירונג אפיצירן וועלכע זענען באזייטיגט געווארן איז געווען ליאו שאאוקי, א וועטעראן פלאנירער אין מאא'ס רעגירונג וועלכער האט זיך קעגן געשטעלט קעגן א טייל פון דער רעוואלוציע. אנשטאט אים איז אויפגענומען געווארן לין ביאא וועלכער איז געווען א שטארקער מאכער אין דער קאמוניסטישער רעגירונג און איז געווען א פערזענלעכער גוטער פריינט מיט מאא און איז באטראכט געווארן אלס מאא'ס נאכפאלגער. דאס איז אבער געווען א פאטאלער טעות, לין האט זיך געהאט זיינע אייגענע פלענער און אויסגעארבעט א פלאן אומצוברענגען מאא און ווערן כינע'ס פירער. זיין פוטש איז אבער דורכגעפאלן אינמיטן דער פלאנירונג ווען איינער פון זיינע מיטארבעטער וואס האט שפיאנירט פאר מאא האט ארויסגעגעבן די פלענער. לין איז באצייטנס אנטלאפן צו די סאוועטן אבער ער איז אומגעקומען אין א פליגער קראך אויפן וועג קיין רוסלאנד.
אלמאטיע
אַלמאַטיע איז די גרעסטע שטאָט אין קאַזאַכסטאַן. 2.2 מיליאָן פּערזאָנען ווױנען אין אַלמאַטיע.
מ
זעט אויך
קאַטעגאָריע:אלף בית
ניו יארק
קאונטיס
קלינטאן קאונטי
סדום
די געשיכטע אין דער תורה
גאט האט באשלאסן איר צו פארטיליגן.
שווארמא
קאַטעגאָריע:פלייש
ראסיזם
ראסיזם איז די גלויבונג וואס טוט אויפקלערן אז א געוויסע ראסע אדער פאלק איז מער ווערטיקער פון אנדערע ראסן אדער פעלקער.
די אנטקעגנדיקע אידיאלאגיע פון ראסיזם איז גלייכרעכטיקייט.
ראשיזם עקזיסטירט דורכאויס מענטש לערער היסטאריע, און האט באאיינפלוסט מלחמות און דאס צוזאמענשטעלן פון פעלקער.
ראסיסטישע געזעצן
קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט קאַטעגאָריע:אנטיסעמיטיזם קאַטעגאָריע:ראסיזם
יעקב יוסף האלבערשטאם
קליין|300x300פיקס|רבי יעקב יוסף האלבערשטאם רבי יעקב יוסף האלבערשטאם איז דער רב פון ביהמ"ד בית חיים יהושע אויף דער 17טער גאס אין בארא פארק. ער איז דער פאטער פון רבי חיים יהושע האלבערשטאם אב"ד סאטמאר מאנסי.
וועבלינקען
האלבערשטאם, יעקב יוסף קאַטעגאָריע:באבוב
שמואל טייטלבוים
קליין|385x385px|ר' שמואל טייטלבוים שטייט הינטער דעם סאטמארער רבי׳ן
בארטן
שמאל|thumb|300px|[[פאציפישער אקעאן: דער מערב בארטן פון ניי זילאנד]] שמאל |thumb|300px|[[Atlantic Ocean: די ביסקיי בוכטע בארטן לעבן טאפיא דע קאסאריעגא, שפאניע]] דער בארטן איז דער טייל פון דער יבשה לעבן דעם אקעאן. א בארטן-ליניע איז די ליניע אויף א מאפע וואס ווייזט ווי דער בארטן זעט אויס.
קאַטעגאָריע:געאגראפיע
פלאשינג, ניו יארק
פלאשינג איז א געגנט אין צפון קווינס פון נו יארק סיטי, עס וואוינען דארט אסאך אזיאנע מיט כינעזע אימיגראנטן. עס געפינט זיך דארט דאס לופטפעלד לאגווארדיע, אויך איז דארט דא די א גרויסע פארק וואס רופט זיך פלאשינג מעדאוס פארק, אויך איז דארט די בעיסבאל סטאדיום פון די נו יארק מעטס, עס רופט זיך סיטי פילד.
שארף
שארף
ארמעניע
ארמעניע גרענעצט טערקיי, גרוזיע, אזערביידזשאן און איראן; די גרענעצן מיט טערקיי און אזערביידזשאן זענען פארמאכט. ארמעניע איז אן אוראלט לאנד וואס האט אמאל אויך באדעקט שטחים פון היינטיגע טערקיי, סיריע, לבנון, איראק, איראן און אזערביידזשאן. פון 1920 ביז 1991 איז ארמעניע געווען א מיטגליד אינעם סאוועטן פארבאנד.
קוגל
אווערנייט קוגעל
דער טעכניק ווערט בעיקר גענוצט אויף קארטאפל קוגל, באריכטן פון ניצן דעם טעכניק אויף אנדערע קוגלען צייגן אז עס איז נישט גאר ווירקזאם.
ווען עסט מען קוגל
אסאך האלטן אז עסן קוגל איז א מצוה בפרט אויף שבת קודש. ס'איז באוואוסט דער גודל החשיבות וואס נשיאי עולם וגדוליהם האבן מייחס געווען צום עסן פון קוגל. בשעת מ'עסט אויך א געשמאקע קוגל, איז מען מקיים אויך מצות עונג שבת.
HTML
די לעצטע ווערסיע פון HTML איז באשטימט געווארן אין יאר 1999, מען קלערט נישט צו מאכן קיין נייע ווערסיעס. אצינד ארבעט מען אויף מער מאדערנע שיטות פון באצייכענען בלעטער ניצנדיק, למשל, XHTML צוזאמען מיט CSS.
אויפבויען א HTML דאקומענט
א HTML דאקומענט ווערט אויפגעבויט היערארכיש, יעדער טאג וואס מען עפנט דארף ווערן פארמאכט איידער מען פארמאכט פריערדיגע טאגן. אזוי זעט אויס א גרונטלעכערHTML דאקומענט:
ווענעציע
ווענעציע (אויך ווענעדיק) איז א שטאט אין איטאליע מיט א פערטל מיליאן איינוווינערס.
ווענעדיק איז געבויט אויף 118 קליינע אינדזלען וואס זיינען אפגעזונדערט דורך 150 קאנאלן. מענטשן גייען אדורך די קאנאלן דורך פיל (400) קליינע בריקן אדער דורך קליינע באזונדערע גאנדעל-שיפן.
קאַטעגאָריע:שטעט אין איטאליע
וואלפיש
געבוי און אטעם-סיסטעם
דער וואלפיש פארמאגט א ריזיגע וויידל וועלכע ווערט צעטיילט אין צוויי ביי די עק גענוי ווי דער הינטערשטער פליגל פון א פליגער. מיט זיין וויידל שווימט ער אבער אנדערש ווי אלע אנדערע פישן רוקט ער די צוויי טיילן ארויף און אראפ אנשטאט זייטיג. ער פארמאגט אויך צוויי אזויגערופענע פליפערס וועלכע זענען ווי זיינע הענט און מיט דעם קאנטראלירט ער זיך פון רעכטס צו לינקס. געוויסע וואל פישן פארמאגן אויך שווים פענכער ווי אלע פיש וועלכע העלפט זיי באלאנסירן זייער קערפער בשעת זיי שווימען.
פאר א מענטש צו זען זיין אטעם איז אינטרעסאנט. ווען ער בלאזט ארויס זיין גענוצטע לופט קומט דאס ארויס מיט א שטארקע קראפט און מאכט א הויכע גערודער וועלכע קען געהערט ווערן פון זייער ווייט. מיט די אויגן זעט מען ארויסקומען וואסער אבער אין פאקט איז דאס לופט וועלכע ווערט פליסיג וויבאלד דער טעמפרעאטור פון זיין לופט איז פיל ווארימער ווי די לופט העכער'ן ים און דאס ווערט פארע. טייל וואל פישן האבן צוויי בלאזלעכער און יעדע וואל פיש האט אן אנדערע וועג וויאזוי ער בלאזט ארויס זיין לופט אן די וואס קענען זיך אויס מיט וואל פישן וועלן דערקענען וואספארא סארט פיש דאס איז דורך זען זיין לופט ארויסקומען.
סטאטוע פון ליבערטי
נאכגעמאכטע סטאטוע פון ליבערטיס
אין פאריז, פראנקרייך האבן אמעריקאנער איינוואוינערס אויפגעשטעלט א נאכגעמאכטע סטאטוע פון ליבערטי וועלכע איז אויפגעשטעלט געווארן אין 889' ארום 1.5 קילאמעטער ווייט פונעם אייפעל טורעם אויף א קליינע אינזל אינעם סיען טייך. די סטאטוע איז נאר 35 פיס הויך און ליגט אויף א צעמענטענע טורעם בערך 50 פיס הויך. די סטאטוע איז באצאלט געווארן דורך די אמעריקאנער איינוואוינער אין פראנקרייך און האבן דאס געגעבן אלס א צוריק באלוינונג.
ווינסטאן טשערטשיל
ציונות
גלייך נאך דער אויפרוהר האט טשערטשיל אויספארמירט א נייע דיפלאמאטיע און געשריבן דאס ערשטע ווייסבוך וואס האט באשטימט נייע תקנות פאר דעם ציוניסטישן געדאנק.
היפנאזיע
ווערט געניצט
און ווי דערמאנט איז דארט איינגעקריצט אלע נאטורן און זכרונות פונעם מענטש, און ווער דער מענטש איז, קען ער דעריבער מיט'ן כח פון 'היפנאזיע' זיך העלפן טוישן זיינע נאטורן און געוואונהייטן שנעל און גרינג. וואס פאסירט ווען מען ווערט 'היפנאטיזירט' ?
ישעיה שטיינער
ביאגראפיע
ערב שבת פ׳ תזריע, ד' ניסן ה'תרל"ה האט ער חתונה געהאט מיט מרת שרה, טאכטער פון  הרב יצחק יונה וויינשטאק פון מאד. די חתונה איז פארגעקומען אין ליסקא, כדי דער “טל חיים“ זאל קענען זיין דער מסדר קידושין.
זיין פטירה
צו דער לוי‘ פון רבי ישעי‘לע זענען זיך צוזאם געקומען טויזנטער אידן פון אלע געגנטער ארום קערעסטיר. יעדער האט באגלייט מיט גרויס געוויין. דער עולם איז געווען אזוי גרויס אז ס‘איז נישט געווען מעגליך צו פירן דעם נפטר צו דער מקוה אים צו טובל‘ען פאר דער קבורה. דערפאר זענען שנעל געקומען מענטשן וואס האבן שנעל אויף געגראבן א מקוה אינעם הויף ווי דער צדיק האט געוואוינט און מ‘האט אים דארטן גע‘טובל‘ט. ביי דער לוי‘ זענען נישט געזאגט געווארן קיין הספדים ווייל אזוי האט רבי ישעי‘לע געהאט פארלאנגט. דארט האט זיך אויך באטייליגט א גוי, דער פאסט טרעגער פון קערעסטיר. און ער האט דערציילט: “אזוי ווי איך פיהר דא אין געגנט אלע פאסט וואס קומט און גייט, קען איך עדות זאגן אז דער ראבינער ר‘ ישעי‘ האט געשיקט בריוון מיט אסאך געלט צו אסאך פלעצער ארום דער וועלט צו העלפן מענטשן, און טאקע אמת אז אסאך מענטשן האבן אים אויך געשיקט געלט, אבער ס‘קומט בכלל נישט צו, צו די סומעס געלטער וואס דער ראבינער האט ווייטער געשיקט, ווייל ער האט אוועק געשיקט אסאך מער געלט ווי ער האט באקומען“. זיין נוסח המצבה האט געשריבן איש ימינו החסיד רבי שמואל אהרן דייטש הי"ד שו"ב וואס האט געדינט אלס זיין פריוואטער שוחט און ש"ץ.
וועבלינקען
http://kehilalinks.jewishgen.org/Bodrogkeresztur/Welcome.html
פליסיגע אויפרייס
צוזאמענשטעל פון כעמיקאלן
ווען עס קומט צו געוואוקסן זענען דאס כעמיקאלן וועלכע פארמירן דעם געוואוקס. די לופט אליינס פארמאגט איז זיך פארשידענע כעמיקאלן (אקסיגן, ניטראדזשין און נאך) און אזוי איז וואסער, ערד, פרוכט, גרינצייג, בלומען, און אלעס אנדערש וואס וואקסט. כעמיקאלן זעלבסט זענען שוין א געמיש פון אטאמען וועלכע איז די יסוד פון יעדע זאך וואס געפינט זיך אויף די וועלט. אפילו די אטאמען אליינס זענען צעטיילט צו ביליאנען קלענערע חלקים וועלכע פארמירן דעם אטאם.
מאיר אמסעל
פטירה
ביים עלטער פון 100 יאר איז ער נפטר געווארן, ש"ק פ' שמות (כ"ג טבת) תשס"ז.
משביע
חודש תשרי תשס"ז אין משביע
במשך די ימים טובים אין גאנץ חודש תשרי זענען טויזנטער סעודות סערווירט געווארן אין דעם לאקאל פון משביע. די הנהלה פון משביע מיט אירע גוטע פארנט, וואלענטירען און געלט שטיצערס, ארבעטן שטענדיג אז משביע זאל זיין אנגענעם פאר ווי מער מענטשן און העלפן ווי מער מענטשן. אין זיכען אלץ אויף-צוקומען מיט וועגען צו מאכען משביע זאל העלפען פאר מער מענטשן און עס זאל זיין אייגענעם צו געניסען פון משביע פאר ווי מער מענטשן פון משביע האט מען ארויס געשיקט פאסט קארטלעך פאר הונדרעטער משפחות וואס מיר האבן זיך דערוויסט אז זיי קענען הנאה האבן פון משביע במשך ראש השנה, יום כיפור, סוכות, שמיני עצרת אין שמחת תורה, זיי מודיע געווען אז מיר וועלען זיין אפען במשך די הייליגע טעג און מיר וועלען סערווירען פון די בעסטע און די שענסטע מאכלים, אויך האבן מיר אריין געלייגט מודעות און אלע תומכי שבת און עונג שבת דעליוועריס, אויך האבן מיר געשטעלט עדווערטייזמענט און די חרדישע מידיא.
פרשטייט זיך אז מען האט אויס געטיילט הונדרעטער שטיקלעך מזונות אין הונדרעטער שטיקלעך הייסע קיגעל מיט פערפעל אין די סוכה גאנצטע קאונטענערס פון פרישע פיקעלס, צענליגער פלעשער זיסע סאדע מיט גרעפ דזו'ס. דער טעם פון חסידישע ניגונים וואס האט זיך געהערט אויף די גאנצע גאס, דארך די ספיקערס איז נישט צו ביישרייבען.
שמאי הזקן
אין משניות
אויסער די דריי הונדערט זיבן און דרייסיג מאל וואס עס ווערט דערמאנט די בית שמאי אין דער משנה, ווערט שמאי הזקן אליין דערמאנט צוויי און צוואנציג מאל:
קאַטעגאָריע:תנאים
נאז-גריבלונג
אין רוב ציוויליזירטע געזעלשאפטן, זענען פארנעכליסגטע מענטשן וואס זענען נישט מיט אלעמען, ווישן זיך נישט אפ די גריבלונג ווען עס רינט, דעריבער רופט מען א מענטש פון די גרופע א ראציגער.
קאנצענטראציע לאגער
פארניכטונג לאגער
קאַטעגאָריע:לאגערן קאַטעגאָריע:חורבן אייראפע
דעניס פרעגער
ער האט זיך געגט פון זיין אייגן ווייב און חתונה געהאט מיט זיין גויטע סעקראטאר.
בעזעם
אמאליגע צייטן פלעגט מען מאכן א בעזעם פון שטרוי, וואס מען האט צוזאמען געבינדן ארום א שטעקן. היינטיגע צייטן איז דאס מער פראפעסיאנאל, אבער ס'איז נאך אלץ דא צו באקומען שטרויענע בעזעמער.
אפאזיציע
געוויינטלעך איז זייער שטרעבונג אומצוווארפן די רעגירונג פארטיי, אבער זיי קענען דאס נישט טאן וויבאלד רוב מאנדאטן זיינען אין דער קאאליציע, און כדי צו אומווארפן דאס רעגירונג ברויכט מען רוב פארלאמענט מיטגלידער.
ווארשעווער געטא
אויפשטעל אומשאנדן
די עסן איז געווארן טייערער פון דעם, די שווארצע מארק האט זיך געשטארקט, א טייל דערפון איז געווען מיט די שטיצע פונעם יודנעלטעסטע, און געלט, און שטיצע וואס איז געקאמען פון אנדערע פלעצער האבן אויפגעהערט אנצוקאמען אין געטא, און מענטשן האבן אנגעפאנגען אויסצוגיין פאר הונגער.
חזיר
אידישקייט
דער חזיר ווערט דערמאנט אין דער תורה אלץ א טמא'נע חיה, עס האט געשפאלטענע קלעים, אבער עס איז נישט מעלה גרה. די גמרא מסכת חולין ד' נ"ט זאגט אז דאס איז די איינציגסטע חיה וואס איז אזוי. א איד טאר נישט אויפציען ביי זיך א חזיר חושן משפט סי' ת"ט. מען מעג הנאה האבן פון א חזיר מסכת פסחים דכ"ג ע"א. אבער מען טאר נישט מאכן האנדל דערמיט שולחן ערוך, יורה דעה סי' קי"ז. עס געפינט זיך א מדרש וואס זאגט אז ווען משיח וועט קומען וועט דער חזיר ווערן טהור.
מרדכי בנעט
זיין יוגנט
מהר"ם באנעט איז געבוירן אין דארף שורגע, אונגארן. זיין טאטע האט געהייסן ר' אברהם ביה"א (ר"ת בן יהודה אשכנזי) און איז געווען א בן-אחר-בן אייניקל פון ה"חכם צבי" ר' צבי הירש אשכנזי. זיין מאמע מרת פראדל איז געווען א טאכטער פון די רבני באנעט פון ניקאלשבורג, וואס לאנגע דורות איז פון דער משפחה געווען רבנים אין ניקאלשבורג.
זיין שטארבן
אום י' אדר איז ער אריבער געפירט געווארן קיין ניקאלשבורג. אויך שטייט (בשו"ת חת"ס הנ"ל) אז דער מהר"ם באנעט האט געזאגט קודם פטירתו, אז אויב מ'וועט דארפן א ישועה, זאל מען קומען משטתח זיין אויף זיין קבר.
קאמפיוטער
זעט אויך
קאטעגאריע:פארוויילונג
*
וואל
כאטיג דאס קומט על פי רוב פון שאף קענען אבער אנדערע מאמאלס פעל אויך אנגערופן ווערן וואל וו.צ.ב.ש. פון ציגעלעך און רעביטס א.א.וו.
ברוך מרזל
קליין|250px| ברוך מרזל מיט איתמר בן-גביר ברוך מרזל איז דער הויפט סימבאל היינט צוטאגס פון א מסירת נפש מתנחל וואס לעבט די מצוה פון יישוב ארץ ישראל און אידיאל פון ציונות איינשטעלנדיג זיך און זיין משפחה פון ניין מיידלעך.
קאַטעגאָריע:מתנחלים קאַטעגאָריע:חברון
אינטערנעט
מלוכה פֿון דער אינטערנעץ
מיט די צייט האט זיך די אינטערנעץ אנטוויקלט ווי רוב זאכן אין די וועלט, א ביישפיל איז די סאציאלע מידיע ווי פעיסבוק און אינסטאגראם און מענטשן האבן אנגעהויבן נוצן די פלאטפארמעס אלס א מיטל פון זיך ארויסגעבן אויף פארשידנארטיגע אופנים און ווי אויך איז דאס געווארן גאר געאייגנט פאר ביזנעסער.
גומע
פראדוקציע
גומע האבן וויסנשאפטלער אויסגעפינען פאר בערך 600 יאר צוריק. מען פלעגט עס דאן ווייניג נוצן. ערשט 300 יאר צוריק האבן בריטישע וויסנשאפטלער אויסגעארבעט די סיסטעם וויאזוי צו מאכן גומען אויף די אויבנדערמאנטע וועג. ערשט 100 יאר צוריק האט מען זיך ערנסט אנגעהויבן באנוצן מיט גומען פאר טויזענטער ערליי פראדוקטן.
אין די לעצטע 40 יאר פראדוצירט מען שוין אויך גומען וואס איז געמאכט בלויז פון כעמיקאלן. פארשטייט זיך אבער אז דאס איז נאכגעמאכט די נאטורליכע און ווען נישט די ביימער געבן ארויס די קלעבעדיגע פליסיקייט וואלט נאך היינט נישט געווען אזא זאך ווי גומען.
אינטערנעט
אידישקייט
א סך יִידישע רבנים האָבן ארויסגעגעבן אן איסור אויפן אינטערנעץ ווייל דאס קען ברענגען צו הארבע עבירות. דאס שאפט א פראָבלעם ווייל אין דער הײַנטיגער וועלט מוזן רוב ביזנעסער האָבן אינטערנעץ. דערפֿאַר פארלײַגט זיך דער איסור בעיקר אויף האבן אינטערנעץ-צוטריט אינדערהײַם, און שטרייכט אונטער אז אין ביזנעס זאל מען האבן נאר כשר אינטערנעץ, וואס זיפט דורך די אינפאָרמאציע און באגרעניצט צוטריט בלויז צו "רײַנע" זייטן.
צדקה
צדקה איז איינע פון די מצוות אין די תורה. לויט די הלכה דארף מען געבן יעדער ארימערלייט צדקה.
פעך
קאַטעגאָריע:לעבנסשטייגער קאַטעגאָריע:אינדוסטריע קאַטעגאָריע:מאטעריאלן
אינטערנעט
פארשקלאפט דעם מענטש צו זיינע תאוות. (ווי נייגער און סעקס א.א.וו.)
90 פראצענט פון אלע זוכונגען אויף אינטערנעט סוירוטש ענזשין'ס ווי גוגל און יאהו איז דאס ווארט סעקס. אויך איז די מערסטע באזוכטע סייטס אזאלכע ברעיקינג נייעס ווי דראדזש רעפארט און סי.ען.ען. וואס טוישט זיך כסדר אויף די סעקונדע וואס ס'געשענט. דאס אינטערנעט זאגט פארן מענטש דו ביסט נישט בעל הבית, די נייעס און די תאוות געוועלטיגן איבער דיר. און די סטאטיסטיקס פון אינטערנעט סייטס ווייזן דאס אלס פאקט.
ווארדער קרעסאן
היסטאריע
ווארדער קרעסאן אדער ווי ער האט יעצט געהייסן אין אידיש מיכאל בועז ישראל בן אברהם איז צוריקגעקומען קיין אמעריקע צו פארהאנדלען זיין פארמעגן און כדי זיך צוריק צו קערן צו זיין ווייב.
די אפעל
די געריכט האט אנגעהאלטן זעקס טאג, די זשורי פון 12 מענער האט זיך צוריקגעקערט אז ווארדען קרעסאן איז נארמאל. די פילידעלפיע העראלד האט דאס באשריבן: די באשולדיגונג איז געווען א פארזוך צו פארשטיפען די זינען, דורך די גיהנום פון מאכן איינעם אלס א משוגענעם, און אוועקנעמען פון א מאן זיינע ציווילע און רעליגיעזע רעכטען, און באזיגלען די אידישע גלויבן, אבער די זשורי מיט א ערליכע קלארע און פרייע אפענע טראכטן (ווייל זיי זענען אלע געווען קריסטן) וואס רופט פאר לויב, האט מיט דעם געוויזן די ריטיגקייט פון אמעריקאנער רעכטען, און אונזער רעפאבלוקאנער קאנסטיטוציע.
זיין לעבן אין ארץ ישראל
ער איז געווען זייער אקטיוו אין אויפבויען אן אגריקולטורער געזעלשאפט אין עמק רפאים, זיינע במיאונגען זענען דורכגעפאלן צוליב ווייניג געלט.
סודאן
די רעפובליק פון סודאן (אראביש: جمهورية السودان) איז אן איסלאמיש לאנד אין צפון־מזרח אפריקע,וואס האט די גרעסטע טעריטאריע אין אפריקע, און פון אלע אראבישע לענדער, און דאס פופצנטע גרעסטע לאנד אין דער וועלט לויט שטח. סודאן גרענעצט עגיפטן צו צפון, עטיאפיע און עריטרעע צו מזרח, דרום סודאן צו דרום, די צענטראלע אפריקאנער רעפובליק צו דרום־מערב, טשאד צו מערב און ליביע צו צפון־מערב. די הויפטשטאט איז כארטום.
שמשון פינקוס
ביאגראפיע
ער האט חתונה געהאט מיט חיה מינדל, טאכטער פון הרב מרדכי מאן, א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון דגל התורה. נאך דער חתונה האט ער געוואוינט אין בבני ברק. שפעטער האט ער זיך געצויגן קיי תפרח, און איז געווארן דער בתקופה זו היה משגיח אין דער אופקים ישיבה. דערנאך האט מען אים באשטימט ראש ישיבה אין ירוחם. הרב יעקב ישראל קאניעווסקי און הרב שך האבן אים געבעטן אריבערגיין קיין אופקים, און ער איז געווען רב דארט העכער פון צוואנציג יאָר.
ער איז אוועק פריצייטיג י"ב ניסן ה'תשס"א. ער ליגט אין הר המנוחות.
פידלער אויפן דאך
בײַם ערשטן קינד, צייטל, וועלכע פאַרליבט זיך אין מאָטל קאַמזױל דעם שניידער, גיט איר עס דער טאַטע נאָך נאָכדעם וואָס זי האָט זיך געבעטן בײַ אים אַז זי וויל נישט חתונה האָבן מיט לייזער וואָלף אַ קצב אַן אַלמן ווי עס איז געװען אָפגעשמועסט צװישן יענטע, לײזער װאָלף און טבֿיה. אַזוי אויך בײַ דער צווייטער טאָכטער האָדל, וואָס וויל חתונה האָבן מיט פּערטשיק, אַ ייִדישער בחור אַ סאָציאַליסטישער רעוואָלוציאָנער, גיט טבֿיה איר אויך נאָך. זי איז אַפֿילו גרײט צו פאָרן קיין סיביר באַזוכן פּערטשיקן אין לאַגער און טבֿיה ווייסט אַז מעגלעך וועט ער זי מער נישט זען און זי וועט לכאורה נישט האָבן קיין טראַדיציאָנעלע חתונה.
ניר שטיין
250px|קליין|שטיין אין [[אוריניר פענכער]] שטיינער אין די נירן איז אַ ווייטאגליכע קרענק ווען שטיינער ווערן איינגעזאַמעלט אין א ניר אָדער אין דעם פענכער און קען נישט אַרויסגיין פֿון דאָרטן. שטיינער גרעסער ווי 2 מ"מ קענען גורם זיין שמערצן.
מארטין לוטער קינג
ער איז געשאסען געווארען דורך א ווייסע גוי שטייענדיג אויף א טעראסע אין מעמפיס טענעסי, ווינטער, תשכ"ח.
היטשין
היטשין איז א שטעטל אין הארטפארדשיר, ענגלאנד, בערך א שעה וועג פון לאנדאן.
ברכת המזון
די מצוה פון בענטשן שטייט אין די תורה, ספר דברים ח', - איבערזעצונג: און איר וועט עסן און זיך אנזעטיגן און נאכער זאלט איר בענטשן דעם אייבירשטן אייער גאט אויף די גוטע לאנד וואס ער האט אייך געגיבן.
די ברכה פון הָאֵל אָבִינוּ מַלכֵּנוּ, איז נישט פון די ארגינעלע מצוה, דאס האט שפעטער רבן גמליאל ובית דינו נאכן חורבן בית שני אין יבנה מתקן געווען. ווי עס ווערט אנגערופן ברכת הטוב והמטיב, צוליב וואס די ארגינעלע נוסח פון די ברכה איז בלויז געווען "ברוך אתה ה' אמ"ה הטוב והמטיב". די ברכה איז ספעציעל געווידמעט פאר די גענאדע וואס גאט האט באותו זמן געטאן, ווען די טויזענטער דערמארדעטע אידן פון די שטאט ביתר וואס זענען געלעגן פאר א וויילע אומבאערדיגט, האט מען געקענט באערדיגן און זיי זענען נישט פארשטונקען געווארן.
פאול וואלפאוויטש
אידישקייט
זיין פאטער איז א ניו יארקער איד אן אימיגראנט פון פוילן, און זיין גאנצע משפחה פון פאטערס זייט זענען פארטיליגט געווארן אין אוישוויץ, דאס האט שטארק באיינדרוקט אים צו ווערן אקטיוו אין גלאבאלע וועלט פאליסי.
האנטוך
א האנטוך איז אן אפוויש טיכל, געווענליך אויסצוטרוקענען פון פייכקייט און נאסקייט, אדער פון שמוץ. עס קען זיין גרויס, וואס מען ניצט נאכן באדן, טושן, שווימען און טובל'ן, אדער קליין ספעציעל פאר אפווישן די הענט.
יבנה מזרח באן סטאנציע
31.86083°N, 34.74333°W קליין|300פיקס|סטאנציע געביידע יבנה מזרח באַן סטאַנציע איז א ישראל באנען סטאנציע פאר פאסאזשירן אויפן לוד-אשקלון צווייג וואס באדינט די אינדוסטריעלע זאנע אין דרום יבנה. די סטאנציע האט געעפנט אין 1992 און מען האט זי אינגאנצן איבערגעבויט אין 2009.
דער ניו יארקער
דער זשורנאל ווערט היינט געדרוקט דורך דער קאנדע נאסט קארפאראציע, די דריקער פון די מאגאזינען וואג, דזי-קיו, וועניטי פֿער, און נאך פאפולערע מאגאזינען.
קאַטעגאָריע:זשורנאלן קאַטעגאָריע:פאראייניגטע שטאטן
מאגל
א מאַגל אדער מוגל (ענגליש: Muggle) איז אײנער װאָס פֿאַרמאָגט נישט די טאַלאַנט צו מאַכן כּישוף.
הארי פאטער
געשיכטע
לויט ווי די לעגענדע לויטעט זענען הארי'ס עלטערן אומגעבראכט געווארן דורך דעם מערדער װאָלדעמאָרט וואס האט גענוצט די שרעקעוודיגע אוואדא כדברא, אריגינאל א קבלה'ישער אויסראטונג קללה זיי אומצוברענגען, און אזוי ארום צו באהערשן אלעמען. הארי האט זיך אבער באווייזן ארויסצודרייען פון אט די קללה, און האט נאך אויסגעדרייט דעם וואפען קעגן װאָלדעמאָרט, וועלכער איז זעלבסט אומגעברענגט געווארן דורך דעם.
קעטסקילס
דער נאמען
2)	דער נאמען איז אין עהרע פאר דזשעיקאב קעט וועלכע איז געווען א גרויסער ריעל עסטעיט מאגנאט אין די געגענט מיט 200 יאר צוריק.
היסטארישע האטעלן
די קעטערסקיל האטעל איז געווען גאר א רייכער האטעל וועלכע איז געשטאנען צווישן די יאר'ן 881' ביז 924'. נאר גאר רייכע מענטשן האבן זיך געקענט ערלויבן צו דינגען דארט א צימער און ווען די רייכע האבן אנגעהויבן פארלאזן די קעטסקילס איז דער האטעל אונטערגעגאנגען.
אטראקציע ערטער
די קעטסקילס איז באוואוסט מיט אירע אינטערעסאנטע מוזעאומס וועלכע זענען צעשפרייט אין אלע ווינקלען און ברענגען צענדליגער טויזענטער באזוכער פער יאר. באקאנט איז די רעילוועי מוזעאום אין פאנעיסיע וועלכע אנדעקט די היסטאריע פון די רעילוועי סיסטעמען וועלכע זענען געווען אין די קעטסקיל בערג יארן פריער. אין מט. פלעסענט איז פאראן א רעילראוד רייד וועלכע טראגט מיילן אין די קעטסקילס צייגנדיג די קעטסקילס היינטיגע לעבן און אמאליגע צייטן. די שטאט קינגסטאן פארמאגט אויך א מוזעאום פון איר היסטאריע וועלכע איז זייער אינטערעסאנט פאר די וואס זענען אינטערעסירט אין די היסטאריע פון די קעטסקילס.
פסח
הגדה
זאגן די הגדה, באזירט אויפן פסוק "והגדת לבנך", כדי צו פארציילן די כראניקאלן פון יציאת מצרים, עס פירן זיך אידן צו פארציילן אפילו די מופתים און ניסים וואס זיי האבן מיטגעלעבט היינט צו טאגס, ווי למשל חורבן אייראפע איבערלעבער פארציין מיט טרערן אין די אויגן ווי גליקליך זיי זענען געווען צו ווערן געראטעוועט איינס פון זייער גאנצע משפחה. ווייל די מצרים מיינט נישט דוקא איינמאל אין היסטאריע נאר שבכול דור ודור חזר'ט זיך דאס איבער.
קריג'ס געזעצן
איבערבליק
בעפאר דעם 19'טן יאר-הונדערט האט יעדע לאנד געהאט אירע אייגענע געזעצן פאר די ארמיי וויאזוי זיי זאלן פירן מלחמות און וואס די סאלדאטן מעגן יא טאן און וואס נישט. יעדע לאנד האט זיך אבער געהאט אנדערע געזעצן און ווען עס האט אויסגעבראכן א מלחמה צווישן צוויי לענדער זענען אלע געזעצן צעפאלן ווייל אויב דער פיינט האט געטאן עפעס וואס איז באטראכט געווארן אלס אומגעזעצליך דורך די אנדערע לאנד האבן זיי פארלעצט דאס אייגענע געזעץ און זיך נוקם געווען מיט די זעלבע מיטלן.
אין טייל פעלער, ספעציעל אין לאנג פארצויגענע מלחמות, האבן די לענדער וועלכע האבן זיך געשלאגן צווישן זיך ארויסגעשיקט דימפלאמאטן צו א נוטראלע ארט וואו די צוויי זייטן האבן אויסגעשמועסט און זיך אליינס געמאכט געזעצן וואס ביידע וועלן פאלגן כדי צו פארמינערן די פאטאליטעטן. אין רוב פעלער האט דאס פיין געארבעט אבער איינמאל די קריג איז געווען פארטיג זענען אלע געזעצן געווארן אויס און דאס נעקסטע מאל מען איז געגאנגן אין קריג האט מען זיי מער נישט געהאט.
די האג קאנווענשאנס
אין די ערשטע צוויי קאנפערענצן אין די האג האט מען ארומגערעדט וועגן דער באנוץ פון וואפן וואס מען מעג יא און נישט נוצן. זינט די ערשטע צוויי קאנפערענצן האבן נישט געברענגט קיין רעזלוטאטן האט מען פאררופן א דריטע קאנפערענץ אין יאר 939' אבער יענער קאנפערענץ איז אפגערופן געווארן צוליב די אויסברעך פון די צווייטע וועלט מלחמה.
קאמפן און וואפן
אויך די דזשעניווע קאנווענשאנס פארבאטן דער באנוץ פון כעמישע אדער ביאלאגישע וואפן און אין יאר 972' האט א פרישע געזעץ פארלאנגט אז א לאנד מעג דאס אפילו נישט האבן אין באזיץ און ווער עס האט דאס שוין מוז דאס פארניכטן.
שרעק
אנאטאמיע פון שרעק
א ביישפיל קען צוניץ קומען: איינער וועקט זיך אויף אינמיטן די נאכט צו די גערודער ווי איינער זאל זיך פרובירן איינברעכן פון די אונטערשטע טיר. דער מוח ווייסט אז עס קען זיין א רויבער און ער ווייסט אויך אז עס קען זיין א שטארקע ווינט. אבער עס איז מער פארזיכערט צו טראכטן אז עס איז א רויבער און נאכדעם אויסגעפינען אז עס איז געווען די ווינט ווי טראכטן אז עס איז א ווינט און דערנאך איבערראשט ווערן אז עס איז גאר א רויבער. דערפאר וועט דער מוח ערשט נוצן זיין שטייפע וועג צו טראכטן אז דאס איז א רויבער און מאכן דעם קעמפן אדער אנטלויפן באשלוס און נאר אויב עס וועט זיך ארויסשטעלן צו זיין א בלויזע שרעק וועט דער מוח נוצן זיין צווייטע וועג צו טראכטן לאנגזאם וויאזוי זיך אן עצה צו געבן מיט די טיר וועלכע שאקעלט זיך פון די ווינט. די סעקונדע דער מוח דערשפירט די גערודער פון די טיר וועלכע ווארפט זיך וועט עס אנאליזירן און דערשפירן וואספארא סארט גערודער דאס איז און דערנאך וועט עס באשליסן אויב דאס איז א סכנה אדער נישט, געבויט אויף די אינפארמאציע וועלכע דער מענטש האט אין זיין מוח און פון וואס ער האט מורא. איינער האט מורא פון א מייז און א צווייטער נישט. דער וועמענ'ס מוח האט נישט מורא פון א מייז וועט זיך נישט וויסנדיג מאכן אפילו עס וועט זען א מייז וויבאלד דער מענטש האט נישט מורא און ער איז אזוי פראגראמירט אין מוח.
ווען דער באשלוס איז געמאכט וועט אבער די מוח צוריק נעמען די אינפארמאציע פון די צייטווייליגע מעמארי צעלן און דאס ווייטער אנאליזירן אויב עס איז טאקע א סכנה אדער נישט. דער מוח וועט וועגן אלע שאנסן פארוואס דאס איז יא א סכנה און אלע שאנסן פארוואס דאס איז נישט א סכנה אזוי לאנג ווי די חושים וועלן איבערגעבן וואס איז געבליבן. עס קען זיין די אויגן וועלכע זעען אז דאס איז א רויבער, עס קען זיין די אויערן וועלכע הערן די ווינטן בושעווען, אדער איינע פון די אנדערע חושים וועלכע וועלן געבן דעם ענטפער.
פארוואס האט מען מורא?
שרעק איז א טייל פון די עמאציאנאלע געפילן וועלכע א מענטש פארמאגט און דאס איז קריטיש וויכטיג פאר אים צו קענען איבערלעבן. אין אנדערע ווערטער, איז עס א נאטורליכע אינסטינקט מיט וועלכע דער מענטש איז געשאנקן געווארן כדי ער זאל וויסן זיך צו ראטעווען פון א סכנה און איבערלעבן.
די טבע פון שרעק גייט אויך א טריט ווייטער ווען דער מענטש'נס געזיכט מאכט אויטאמאטיש א מאדנע אויסזען וועלכע קען באמערקט ווערן פון זייער ווייט. וויסנשאפטלער גלייבן אז דאס איז א טייל פון די וואונדער וועלכע איז אריינגעלייגט געווארן אינעם מענטשליכ'ן טבע כדי צו אינפארמירן אנדערע מענטשן אז עס איז פאראן א סכנה. מיט א געזיכט אויסדרוק קען מען שנעלער אינפארמירן ווי דורך רעדן אדער ווייזן מיט די הענט. אויך וועט דאס מעלדן די סכנה אפילו צו מענטשן וועלכע רעדן נישט די זעלבע שפראך ווייל דער מענטש פארמאגט אן אינסטינקט וועלכע ליינט די געזיכט אויסדרוקן אויף א צווייטן און מיט דעם פארשטייט ער וואס עס גייט פאר.
קריג'ס געזעצן
קאנסקעווענצן פאר פארלעצונגן
נאך די צווייטע וועלט קריג איז אויפגעשטעלט געווארן אן אינטערנאציאנאלע מיליטערישע טריבונאל פאר די נאצישע קרימינאלן אין נורעמבערג. אמעריקע, פראנקרייך, רוסלאנד, אין בריטען זענען געווען די אנקלעגער לענדער קעגן 22 באשולדיגטע, די העכסטע אין ראנג אין די נאצישע רעגירונג, וועלכע זענען באשולדיגט געווארן פאר'ן פארלעצן די געזעצן און פאר'ן אויספירן פארברעכנ'ס קעגן די מענטשהייט. דריי פון זיי זענען באפרייט געוארן, 8 זענען באשטראפט געווארן מיט טורמע, און 11 זענען באשטראפט געווארן מיט טויט.
שרעק
פארוואס האט מען מורא?
דער מענטש איז אויך באשאנקן מיט אן אינסטינקט אז ער פארשטייט די סכנה אפילו ער איז נאך נישט געווען אין איר. מען איז קיינמאל נישט געביסן געווארן דורך א שלאנג אבער ווען מען וועט דאס זען וועט מען לויפן פאר דאס לעבן. מען איז נאך נישט געווען פארמישט אין א עראפלאן קראך אבער ווען דער פליגער שאקעלט זיך דראסטיש כאפט מען זיך אן שטארק ווי מען וואלט גענוי פארשטאנען די סכנה.
מורא פון וואס?
אין 920' האט א גרויסע פראפעסאר, וועלכער האט שטודירט שרעק, גענומען א קליין קינד וואס האט נאך נישט געקענט רעדן און אים געטראגן צו א לאבאטאריע וואו מען האט שטודירט מעדיצין אויף ווייסע ראטן. דאס קינד איז געווען אנוועזענד ווען מען האט גענומען די ראטן און זיי באהאנדעלט און ביז עטליכע וואכן האט דאס קינד געקענט שפילן מיט די ראטן ווי עס וואלט געווען א שפילצייג. דער פראפעסאר האט דאן געוואלט זען אויב ער וועט קענען פראגראמירן א שרעק פאר ווייסע ראטן אין דאס קינד'ס מוח. ער האט ארויפגעלייגט אן אלארם אויף דאס קינד און יעדעס מאל וואס דאס קינד האט געוואלט צורירן צו א ראט האט ער געדרוקט דעם קנעפל און די אלארם האט געקלינגן הויך פון וועלכע דאס קינד האט זיך דערשראקן. דאס איז אנגעגאנגן פאר עטליכע וואכן און צו זיין וואונדער האט דאס קינד באקומען א שרעקליכע ציטער צו א ווייסע ראט. אויף אזוי ווייט אז יעדעס מאל דאס קינד האט געזען עפעס מיט ווייסע האר האט ער געוויינט יאמערליך פון שרעק.
עס זענען פאראן ערוואקסענע מענטשן וואס האבן מורא פון טונקל און דאס קומט ווייל זייערע עלטערן האבן זיי געסטראשעט מיט טונקל. יענעמ'ס מאמע האט געווארענט אז אויב מען שלאפט נישט איין וועט זי צומאכן די טיר און עס וועט ווערן טונקל. דאס קינד באקומט א שרעק פון טונקל און דאס פארבלייבט אויפ'ן גאנצן לעבן. עס איז טאקע וויכטיג צו וויסן אז מען זאל נישט דערשרעקן די קינדער מיט קליינע זאכן. עס וועט אפשר העלפן אויף די מינוט אבער מען פראגראמירט אומזיסטיגע שרעק וועלכע וועט נאכלויפן די גאנצע לעבן.
איבערקומען שרעק
איינע פון די בעסטע עצות וויאזוי איבערצוקומען שרעק איז צו נעמען א מענטש וועלכע האט נישט מורא פון וואס איר האט מורא און יענער זאל אייך דורכפירן די שרעק. עס איז קיינמאל נישט גוט צו שטודירן וואס האט געברענגט די שרעק ווייל דאס וועט ברענגן נאך שרעק און מען דארף ארויסרעדן וועגן שרעק וועלכע העלפט דאס איבערקומען.
פראנקרייך
פראנקרייך איז א דעמאקראטישע רעפובליק און האלט שטארק פון מענטשנרעכטן. עס איז אן אנטוויקלט לאנד, מיט דער נײַנטער גרעסטער עקאנאמיע אין דער וועלט. פראנקרייך איז א גרינדער מיטגליד פונעם אייראפעישן פארבאנד און א גרינדער מיטגליד פון די פאראייניגטע פעלקער. אויך איז עס א מיטגליד אין דער גרופע 8 און א סטאבילער מיטגליד אין דעם זיכערהייט ראט פון די פ"פ.
היסטאריע
אין די צייטן פון די רוימען איז געווען א לאנד גאליע מיט מער אדער ווייניגער די זעלבע גרענעצן ווי היינטיקע פראנקרייך. די איינוואוינער פון אוראלטן גאליע זענען געווען קעלטן. אין דעם ערשטן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג האט יוליוס קייסער איינגענומען גאליע, וואס איז געווארן א טייל פון דער רוימישער אימפעריע. די גאלן האבן אנגעהויבן רעדן לאטיין אזוי ווי די רוימער, פון וואס איז אנטוויקלט געווארן פראנצויזיש.
עקאנאמיע
לויט דער וועלט האנדל ארגאניזאציע איז פראנקרייך געווען אין 2009 דער וועלטס זעקסטער גרעסטער עקספארטירער און דער פערטער גרעסטער אימפארטירער פון פאבריצירטע גוטער. אין 2008 האבן פראנצויזישע פירמעס אינוועסטירט $220 ביליאן אין פרעמדע לענדער, אזוי איז פראנקרייך דער צווייטער גרעסטער אויסערן־אינוועסטירער אין דער ארגאניזאציע פאר עקאנאמישע קאאפעראציע און אנטוויקלונג, נאך די פאראייניגטע שטאטן (מיט $311.8 ביליאן). פראנקרייך האט 39 פון 500 גרעסטע פירמעס אין דער וועלט.
היברובוקס
היברובוקס (hebrewbooks) איז א ווירטואלער אוצר הספרים וואס טוט פארמאגן איבער פינף און פופציג טויזט ספרים, אנגעהויבן פון די ערשטע דרוקן ביז צו היינטיגע ספרים, צו וואס יעדער קען דערגרייכן פאר פריי פון אפצאל.
פראפעסאר
ממוזער|250px|פראפעסאר [[אלבערט איינשטיין אין וויען, 1921|טעקסט=]]פראפעסער איז איינער וואס געבט זיך אפ זיין לעבן צו א געוויסע שטודיע און ער ווערט א לערער און מבין אין דעם פעלד, פאר די אוניווערסיטעטען און מידיע איבער די אישוס פון זיין עקספערטיז.
אבסעסיוו קאמפאלסיוו דיסארדער
דאס קומט פון באנעמעניש וואס ווערט א געוואוינהייט און בלויז ווילד היציגע אקטיווע מענטשן וואס זענען עוסק אין די זאל ווערן אריינגעדרייט אין צוואנג. ווי למשל ביי פרויען מאכט זיך דאס מערסטע די קרענק לגבי ריינקייט אדער ביי פרומע מאכט זיך דאס איבער מצוות און מנהגים איבערצוטאן הונדערט מאל די זעלבע זאך.
קאַטעגאָריע:גייסטיקע קרענק
הערץ פרענקל
ביאגראפיע
ער האט געוואוינט אין בארא פארק, אין זיינע עלטערע יארן האט ער זיך געצויגן קיין לעיקוואוד, וואו ער האט געוואוינט ביז זיין פטירה, ווען ער איז נפטר געווארן אין עלטער פון ניינציג יאר.
מילא וויאדוקט
פאקטן
וואג = 290,000 טאן
אבי שאפראן
ער איז א תלמיד פון נר ישראל ישיבה אין באלטימאר, און וואוינט אין סטעטן איילענד. פריער איז ער געווען מנהל פון דער יידישער שולע אין ראוד איילענד.
קראכמל
קאטעגאריע:עסנווארג
אידעאלאגיע
אידעאלאגיעס זענען סיסטעמען פון אבסטראקטן טראכטן אנגעווענדט צו ציבורדיקע ענינים און אזוי מאכט מען דעם באגריף צענטראל צו פאליטיק. יעדע פאליטישע טענדענץ ברענגט מיט נישט בפירושדיקערהייט אן אידעאלאגיע צי זי וועט פראפאנירט צי נישט.
אפריל
אפריל (פון לאטייניש Aprilis) איז דער פערטער מאנאט אין יאר אין דעם גרעגאריאנישן קאלענדאר.
אייזערנעם פארהאנג
קאַטעגאָריע:היסטאריע
מיידל
ממוזער|250px|מיידלעך א מיידל איז א נקיבה קינד וואס איז נאכנישט דערוואקסן. א נקיבה אין די צענערלינג יארן קען אויך גערופן ווערן מיידל טראץ וואס איר קערפער איז שוין מעגליך דערוואקסן, ווען זי ווערט גענצליך אנטוויקלט ווערט זי אנגערופן א "פרוי".
יצחק כדורי
ספרים
קאַטעגאָריע:ספרדישע רבנים קאַטעגאָריע:מקובלים
יונה מעצגער
קליין|250px|הרב יונה מעצגער הר"ר יונה מעצגער איז געבוירן ה'תשי"ג אין חיפה. ער איז געווען דער הויפט רב פון מדינת ישראל מצד די אשכנזים פון תשס"ג ביז תשע"ג.
ער איז שטארק נאנט מיט חב"ד.
פרייד
וואס מאכט א מענטש פרייליך?
די ערשטע ארט וואו מען טרעפט א חילוק אין פרייליכקייט איז די עלטער. כאטש די יונגע מיינען אז זיי זענען די פרייליכסטע מענטשן אויף די וועלט איז אבער א פאקט אז עלטערע מענטשן זענען פרייליכער אין דורכשניטליך און זארגן זיך ווייניגער טראץ וואס ווייניג פון זיי האבן געלט. א שטודיע וועלכע איז גענומען געווארן דורך די צענטער אוו דעזיז קאנטראל צייגט אז מענטשן צווישן די יארן פון 20 ביז 24 זענען צעבראכן 3.4 טעג אין א מאנאט און די מענטשן צווישן 65 און 74 יאר זענען צעבראכן נאר 2.3 טעג פער מאנאט.
אמעריקאנער סטאטיסטיק
"נישט געפערליך" 15 פראצענט.
פאמיליע = 17 פראצענט
ווי פרייליך זענט איר?
31 ביז 35 = איר זענט אויסערגעווענליך צופרידן מיט אייער לעבן.
אנצינדונג
אָנצינדונג איז ווען עס פאלט אריין אומרייניגע זאכן אינעם קערפער, וואס פון דעם ווערט אנגעצונדן ביי דעם פלאץ פונעם אנצינדונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:קרענק
סאול בעלאו
ביאגראפיע
זיין קאריערע האט ער אנגעהויבן דורך שרייבן בוך רעצענזיעס פאר צען דאללער א שטיק. ער איז געווען באקאנט אלץ א זעלטענער ליבהאבער פון יידיש און האט אליין גערעדט יידיש בא'טעם'ט און זאפטיג.
שפעטער האט ער געדינט אלץ לערער אויף ענגליש ליטעראטור אין דער אוניווערסיטעט אוו שיקאגא, ניו יארק אוניווערסיטעט, פרינצטאן, בארד קאלעדז, און באסטאן אוניווערסיטעט.
הלל הזקן
הלל הזקן (אַרױסגערעדט: הילעל האַזאָקן) איז געװען אײנער פֿון די גרעסטע מענטשן אין דער ייִדישער געשיכטע, געלעבט אין דער צװײטער העלפֿט פֿון דער צײַט פֿון בית–המקדש שני אין ארץ–ישׂראל, געװען נשיא פֿון סנהדרין, געפֿירט מיט דער ישיבֿה, װאָס האָט געהײסן „בית הלל“, און זײַנע מאָראַלישע לערעס זענען דער יסוד פֿון דער ייִדישער רעליגיעזער עטיק.
אין משניות
אויסער די דריי הונדערט און צוואנציג מאל וואס עס ווערט דערמאנט די בית הלל אין דער משנה, ווערט הלל הזקן אליין דערמאנט ניינצן מאל:
קאַטעגאָריע:תנאים קאַטעגאָריע:סנהדרין
יעקב מאיר שעכטער
ער איז פון די ראשי ישיבות און ישיבת המקובלים שער השמים אין ירושלים.
קינות
די קינות וואס אשכנזישע אידען זאגען תשעה באב באשטייט פון 40 קינות, 19 דערפון איז געשריבן דורך ר' אליעזר הקליר, די ערשטע 15 (ביז ארזי הלבנון) זענען אלע פון ר' אליעזר הקליר, די איבריגע איז געשריבן דורך אנדערע פארפאסער דורך אויס די גלות.
אסאך פון די קינות וואס ר' אליעזר הקליר האט געשריבן זענען געבויעט אויף די פסוקים פון איכה.
אלעזר מנחם מן שך
שפעטער
נאך דער חתונה האט ער געוואוינט א שטיק צייט אין מיר, וואו זיין שווער האט געוואוינט. אין יענער תקופה איז ער געווארן נאנט מיטן מירער רב, הרב אברהם צבי קאמאי. דער קשר צווישן זיי איז געבליבן לאנגע יארן; טייל פון די בריוו וואס זיי האבן געשריבן איינער מיט אנאנד זענען פארעפנטלעכט געווארן אין רב שכ'ס ספר "אבי עזרי".
אין שבט תשמ״ו, איז נפטר געווארן הרב יעקב לאנדא, שטאטס רב פון בני ברק. הרב לאנדא איז געווען א חב״דסקער חסיד. אין זיין צוואה הרב לאנדא אז מען זאל באשטימען זיין זון, הרב משה יהודא לייב לאנדא, ווי זיין ממלא מקום. הרב משה לאנדא איז געווען אן אויסגשפראכענער חב״דסקער חסיד און א מגיד שיעור אין דער תומכי תמימים ישיבה אין כפר חב"ד. די ליטווישע האבן זיך דערקעננט שטארק אז ער זאל ווערן רב און האבן געפאדערט וואלן פארן רבנות פון דער שטאט. דער בירגערמייסטער משה אירנשטיין אבער האט זיך געמאכט נישט וויסנדיק פון זייער שטעלונג און האט אויסגערופן דעם זון ווי דער נייער שטאטס רב ביי זיין פאטער׳ס לוויה. הרב שך האט נישט געפאלן די מעשה. ביי די נעקסטע וואלן פאר בירגערמייסטער פון בני ברק האט דגל התורה געשטעלט זייער אייגענעם קאנדידאט, און האט אויסגערופן אז זיי וועלן נישט אנערקענען דעם נייעם שטאטס רב. אין פאראלעל האט ער געהייסן רב חיים שאול קארעליץ אויפצושטעלן א באזונדערע קהילה, מיט אן אייגענעם בית דין, לאקאלע רבנים, א כשרות סיסטעם און נאך. די קהילה "שארית ישראל" עקזיסטירט נאך היינט.
אל על
אין 2005 האט אל על טראנספארטירט מער ווי 3.5 מיליאן פאסאזשירן.
רב (אמורא)
זיין משפחה
א ווייב האט ער געהאט נישט צו א גוטע, זיין פלעגט אים צוגערייטן פונקט דאס פארקערטע וואס ער האט געוואלט, ווען ער האט געבעטן איין זאך האט זי געמאכט א אנדערע, אין גמרא ווערט פארציילט אז ווען זיין זוהן איז אינטערגעוואקסן איז אים בייגעפאלן ער זאל זאגן פאר זיין מאמע דאס פארקערטע, דאס הייסט ווען ער האט געוואוסט אז זיין טאטע דארף למשל באנדל זופ האט ער געזאגט פאר די מאמע זי זאל מאכן טשיקן זופ, האט זי דאך געמאכט דאס פארקערטע זי האט געמאכט באנדל זופ, אזוי האט רב געהאט וואס ער האט געוואלט, ווען דער טאטע רב האט דאס געזעהן האט ער אויסגלערנט זיין קינד, ניין עס איז נישט גוט, ווייל די געוויינסט דיך צו זאגן ליגענט. ער האט געזאגט איך האב גענוג פון מיין ווייב דערמיט וואס זי ערציט מיינע קינדער און זי איך מיך מציל פון זינדיגן.
טויט
וועבלינקען
*
שריפת התלמוד
יוני 17 1242 - ט' תמוז (ו' חקת) שנת ה' ב' מען האט פארברענט אין פאריז 24 וועגענער פול מיט אידישע ספרים.
פארדייאונג סיסטעם
אין דעם מויל פאסירט דאס קייען, ווען דאס עסן ווערט אויסגעמישט מיט שפייעכץ, וואס הייבט אן דעם מעכאנישן פראצעס פון פארדייאונג.
אלע גלידער וואס נעמען אנטייל אים דער סיסטעם
קאטעגאריע:פארדייאונג סיסטעם
ליקוטי מוהר"ן
ווער האט עס געשריבן
אסאך מאמרים איז אנגעצייכט "לשון רבינו ז"ל", דאס הייסט די מאמרים איז דער לשון פון ר' נחמן, ער האט געשריבן די לשון הקודש דערפון. אויב שטייט נישט "לשון רבינו ז"ל", דאן האט דאס זיין תלמיד ר' נתן געשריבן, און האט עס דערנאך געוויזן פאר ר' נחמן. פון סי' ע"ג ביז סימן ק"ח שטייט "לשון החברים", דאס מיינט אז די חברים האבן עס געשריבן פאר ר' נתן איז געווען ביי ר' נחמן צווישן זיי ווערט פארעכנט איינער פון די תלמידים פון ר' נחמן מיטן נאמען ר' אברהמ'לע פעטערבורגער. עס געפינט דארט אויך עטליכע תורות וואס ר' נחמן האט געזאגט פאר ער איז געפארן קיין ארץ ישראל [ה'תקנ"ח]. ר' נחמן איז נישט צופרידן געווען פון זייער שרייבן, און האט געזאגט אזוי: די בעסטע שרייב איך מיינע תורות, נאך מיר שרייבט נתן. דער פונקטליכער סדר און וועלכע יום טוב און שבת עס איז געווארן געזאגט שטייט אין ספר חיי מוהר"ן סי' נ"ט, און אין ליקוטי מוהר"ן דפוס משך הנחל צום סוף. אויך שטייט עס בפרטיות צושפרייט אין די ברסלבע ספרים און אין ספר ימי מוהרנ"ת. זעה אויך ספר פעולות הצדיק.
פינפטע עליה
די פינפטע אימיגראציע פון יידן קיין ארץ ישראל איז געווען פון אזיע, מזרח אייראפע און א טייל פון צענטראל אייראפע איבערהויפט פון דייטשלאנד. דאס איז פארגעקומען צווישן די יארן נאך פרעות תרפ"ט (1929) ביז ווען עס האט אויסגעפלאצט דער צווייטער וועלט קריג (ה'תרצ"ט ; 1939). אין די אימיגראציע זיינען געקומען קיין ישראל ארום 300 טויזנט יידן.
אראבישע ליגע
פראבלעמען
אום נאוועמבער 2011, האט די אראבישע ליגע ארויסגעשטעלט סיריע פון דער ליגע, דאס קומט נאכדעם וואס באשער על אסאד, דער פרעזידענט פון סיריע, האט אלץ רעזולטאט צו די רעוואלט אין זיין לאנד, אונטערגענומען גאר ברוטאלע שריט קעגן זיינע בירגער, וואס רעכנט אריין אומברענגען אסאך ציווילע אומשולדיגע בירגער.
פירערשאפט
די הויפטקוואטיר געפונט זיך אין קיירא.
יערעוואן
קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אזיע קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אייראפע קאַטעגאָריע:ארמעניע
עמלק
עמלק איז דער מאנסטער וואס האט געוואלט אומברענגן דעם אידישען אידיאל, זינט דעמאלטס איז ביי יעדן שווערן מלחמה מיט א שונא פאר דת אדער אידן, ווערט דער שונא נומער איינס אנגערופן עמלק און איינמאל ער הייסט אזוי איז ער שוין אנגעצייכענט און מען קען אים שוין דערשיסן און צילן אלע פיילן פון שנאה און האס ווייל ער איז דאך עמלק.
מחיית עמלק
קאטעגאריע:פורים
אייזבארג
דעטאלן און פאקטן
איבער דער ווינטער זענען די אקעאנען פארפרוירן צו איין שטיק אייז און איינמאל עס ווערט אביסל ווארימער הייבן זיך אן טיילן פון די אייז צוצוברעכן און שווימען ארויס צום אקעאן. די גרויסע שווימנדיגע שטיקער אייז ווערן גערופען אייזבערג ווייל זיי טאקע גרויסע בערג פון אייז וועלכע שווימען ארויף צום אויבערפלאך און פאלן אריין אין די ווארימערע טיילן פונעם אקעאן וואו זיי ווערן צעלאזט צוריק צו וואסער.
אברהם לויפער
יונגע יארן
ער האט חתונה געהאט צו א טאכטער פון ר' אריה לייבוש שווארץ, וואס איז געווען מנהל מוסדות סאטמאר אין בני ברק, און שפעטער האט ער זיך אריבערגעצויגן קיין בארא פארק, וואו ר' לייבוש האט דארט געהאלפן אויפשטעלן די סאטמארער מוסדות, און ספעציעל די ארטיגע סאטמארער ישיבה.
אתרוג סוחר
אזויווי זיין פאטער און זיין גאנצע פאמיליע, טוט ער אימפארטירן אתרוגים פון קאלאבריע, און עס פארקויפן.
שלמה פאפנהיים
ביאגראפיע
ער איז נפטר געווארן ד' אייר ה'תשע"ז ביי דער עלטער פון 91 און מען האט אים באערדיגט אין הר המנוחות אין ירושלים.
דראמאטורג
פון די ערשטע ערקענטע דראַמאַטורגן זיינען די וואס האבן געפועלט אין אוראלט גריכנלאנד אין דעם 5טן י"ה פארן ציילן, ווי סאפֿאקלעס און אריסטאפֿאנעס. דער מערסט באקאנט דראמאטורג אויף דער ענגלישער שפראך איז געווען וויליאם שייקספיר.
טינעק
עס ווערט פארעכענט ווי דער מאדערן ארטאדאקס שטערקסעטער און מערסער באוואוינטער געגנט אין דער וועלט.
אויג
קאלירן
הינטן פון אויג איז דא די "רעטינא" און אין פארנט דאס הארנהייטל,
קוילנשטאף
קוילנשטאף איז דער עיקר און הויפט עלעמענט אויף וואס די כעמיע פון לעבן איז באזירט.
קרבן פסח
ווען איינער איז טמא אדער ווייט פונעם מקום המקדש ערב פסח, האט ער א צווייטע געלעגנהייט צו ברענגען דעם קרבן פסח שני.
אסקאר
צווישן די געווינער זענען איינגעטיילט: בעסטער רעזשיסאר; בעסטער אקטיאר; בעסטער פילם; און נאך קלענערע אפטיילונגען.
דיין
א דיין אין די תורה
אמאל ווען יעדער פלעגט אליין שחט'ן, און כשר מאכן די פלייש ביי זיך אין שטוב, האט א דיין נישט געהאט קיין סאך רוה, ס'האט זיך כסדר געמאכט איסור והיתור שאלות, אויף וואס ער האט געדארפט צו קענען אלע צדדים און שיטות, צו קענען ענטפערען שנעל און גוט, אן קיין טעות.
אסימא
וואס איז אַסימאָ?
אנשטאט בויען א פרישן ראבאט אלס א שפילצייג האט האנדא שטענדיג געארבעט אז די ראבאט זאל זיין א העלפער פאר מענטשן צי זאל דאס זיין מיט די ארבעט פון הויז אדער עלטערע און דיסעיבעלט מענטשן. אסימא איז בערך 4 פיס הויך כדי ער זאל זיין פנים אל פנים מיט א געווענליכער מענטש וואס זיצט אויף א בענקל. לצים זאגן אז ער זעט אויס ווי א קינד מיט א ספעיס אנצוג אנגעטאן. אבער האנדא זאגט אז זי האט טאקע דאס געוואלט ווייל אזוי איז ער נישט קיין גרויסע כלי וואס שטייט אין וועג ווען מען דארף אים נישט.
זיין מענטשליכער געבוי
איינע פון די גרעסטע קונצן פון אסימא איז זיין וואקן. האנדא האט יארן לאנג נאכגעפארשט עטליכע סארט לעבעדיגע באשעפענישן וויאזוי זיי גייען און קריכן. האנדא האט גענומען אין באטראכט די דזשאונטס וואס יעדע הענט און פיס פארמאגט און די קערפער וואג באלאנס וואס רוב לעבעדיגע באשעפענישן נוצן ווען זיי גייען. האנדא האט געוואלט אסימא זאל גיין ווי א מענטש און נישט ווי א בהמה און דערפאר האט זי געמוזט אנטוויקלן א קנעכן וועלכע זאל האלטן דעם אסימא ענליך צו מענטשליכע פיס. די ספעציעלע קנעכן איז געמאכט פון א ווייכע סארט מאטריאל וועלכע זאפט איין די אימפאקט פון וואקן גענוי ווי אונזערע ווייכע פלייש.
גייט ווי א לעבעדיגער
ווי דערמאנט איז זיין גיין איינע פון זיינע גרעסטע און וואונדערליכסטע קונצן וועלכע האט יעדן באגייסטערט. איבעראל ווי אסימא איז אנגעקומען זענען מענטשן פשוט געשטאנען פארגליווערט זעענדיג ווי דער קליינער ראבאט שפאצירט אהין און צוריק ווי יעדער מענטש. רוב געוועזענע ראבאטן וואס זענען אויך באטראכט געווארן אלס געלונגענע ראבאטן האבן זיך געמוזט אפשטעלן אויב זיי האבן זיך געוואלט דרייען צו אן אנדערע זייט אבער אסימא בייגט זיך איין ווי א מענטש און דרייט זיך אהין און צוריק ווי גארנישט.
זיין לעבנס געשיכטע
האנדא האט אנגעהויבן דעם אסימא פראיעקט אין 986' און האט צום ערשט אנטוויקעלט זיינע פוס און וואקן סיסטעם איינמאל זיי האבן שוין געהאט א ראבאט וואס קען גיין האבן זיי צוביסלעך צוגעשטעלט זיינע הענט בויך און קאפ און האבן דאס נישט געוויזן פאר קיינעם ווילאנג די ארבעט איז געווען אינגאנצן פארטיג און אסימא איז געווארן א מושלם.
אין דעם קומענדיגן יאר האט האנדא אנטוויקעלט 3 נייע סעמפלן וועלכע יעדע איז געווען א שריט אויף פאראויס אין זיין וואקן סיסטעם. די סעמפלן האבן זיך גערופן פראטאטיפ אי-1, אי-2 און אי-3. אין 991' נאך פרישע 3 סעמפלן האט האנדא ענדליך דעגרייכט איר ציל און די פרישע סעמפל איז געגאנגן ווי א מענטש. ביי דעם פונקט האט עס אבער נאכנישט אויסגעקוקט ווי א מענטש נאר איז געווען א גרויסע שאכטל מיט מאטארן און סענסארס. די ארבעט פאר א מענטשליכער געשטעל ראבאט איז ווייטער אנגעגאנגן.
שמשון רפאל הירש
ער איז געווען א זון פון רפאל הירש, א גרויסער עושר אין האמבורג, וואס איז געווען א זון פון מענדל פראנקפורטער, דער מייסד פון דער תלמוד תורה אין האמבורג.
ישראל חיים מנשה פרידמאן
ביאגראפיע
רבי ישראל חיים מנשה איז געבוירן געווארן צו רבי יעקב צבי פרידמאן און זיין ווייב ביילא.
ער איז געווען א מגיד שיעור אין דער סיגוטער ישיבה אונטער רבי משה טייטלבוים, דער שפעטערדיגער סאטמארער רבי. און מיט די שתדלנות פון דער ברך משה איז ער געווארן אויפגענומען אלץ דיין אין סאטמאר בארא פארק, אין יאר ה'תשל"ד איז ער געווארן דיין אין סאטמאר, וויליאמסבורג.
ער איז געווען דער רבי מובהק פון די סאטמארער רבי׳ס, רבי זלמן לייב טייטלבוים און אויך רבי אהרן טייטלבוים, און ביי זיין הכתרה אלס אב"ד קרית יואל האט ער זיך אויסגעדריקט אויף אים מיט גאר גרויסע הפלגות, עד יומו האחרון איז ער געבליבן מיט א אהבה צו זיין חשובן תלמיד.
וויליאם שייקספיר
ביאגראפיע
מען קלערט אז שייקספיר האט געלערנט אין דער ״קעניג׳ס נייע שולע״,  א פרייע שולע 400 מעטער פון זיין היים.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דיכטער קאַטעגאָריע:דראמאטורגן קאַטעגאָריע:שרייבער קאַטעגאָריע:ענגלענדער
עדה החרדית
קליין|250px|דאס שטעמפל פון דער עדה'ס וועד הכשרות די עדה החרדית איז אן ארגאניזאציע וואס נעמט אריין עטליכע חרדישע קהילות אין ארץ ישראל, וועלכע זענען אייגנארטיג אין זייער קעגנערשאפט צו ציוניזם און מיטארבעט מיט מדינת ישראל און אירע אינסטיטוציעס. פון אַן אידעאָלאָגישן שטאַנדפּונקט, באַטראַכטן זיך די מיטגלידער פון דער עדה פאַר די נאכפאלגער פונעם אלטן יישוב אין לעבן א באזונדערע און פארמאכטע לעבנסשטייגער.
היסטאריע
די עדה החרדית איז געגרינדעט געווארן אין ירושלים דורך די רבנים און גדולים פון שטאט, פאר איבער הונדערט יאר צוריק, בראש פון הרב יוסף חיים זאנענפעלד זצ"ל. דער ראב"ד איז היינט הרב משה שטערנבוך, דער יו"ר וועד הכשרות איז הרב נפתלי הלברשטאם און דער אלגעמיינער פארוואלטער איז גבריאל צבי פאפנהיים מנכ"ל וועד הכשרות.
קאסינא
מער איבער קאסינאס
- אדער באטייליגטע
בערל פרידמאן
נישט לאנג צוריק איז ערשינען פון אים א ספר מיט'ן נאמען "יד שלום".
ציבל
קאַטעגאָריע:גרינסן
ו' ניסן
יארצייטן
6. nisán
שביעי של פסח
דעם זיבעטן טאג פון ווען די אידן זענען ארויס פון מצרים איז געשען א נס און די ים סוף האט זיך געשפאלטן פאר זיי, די מעשה איז צוגעגאנגען ווי פאלגענד
אבו מוסאב אל-זארקאווי
ביאגראפיע
אין 01' איז זארקאווי נאכאמאל ארעסטירט געווארן אין ירדן אבער האט זיך ארויסגעדרייט און ווידער אנטלאפן. א קורצע צייט דערויף האט א ירדן געריכט אים באשולדיגט אין די פלאנירונג פון די אטאקע אויף די רעדיסאן האטעל און אים געגעבן א טויט שטראף אורטייל. זארקאווי איז שוין דעמאלט נישט געווען צום געפינען אבער דער פאקט אז א טויט שטראף אורטייל האט געהאנגן אויף זיין קאפ האט אסאך צוגעהאלפן פאר אמעריקע ווען מען האט געזאמעלט אינפארמאציע איבער אים. די ירדן אויטאריטעטן זענען געווען די הויפט קוואל פאר אינפארמאציע איבער זיין לעבן און נאר א דאנק זיי האט מען אים עווענטועל געכאפט.
וואו ער איז אנטלאפן נאך זיין לעצטע ארעסט איז נישט קלאר, אבער עווענטועל איז ער אנגעקומען קיין איראק וואו ער האט ווייטער געווירבעלט מיט טעראריזם. זיין נאמען איז צום ערטשן מאל אויפגעקומען אין אמעריקע ווען קאלין פאועל האט געגעבן זיין היסטארישע רעדע צו די פאראייניגטע פעלקער אין פעברואר 03' אין וועלכע ער האט באשולדיגט איראק צו האבן א פארבינדונג מיט אל-קאידא. פאועל האט גענוצט דעם נאמען זארקאווי אלס א ביישפיל פון א אל-קאידא פליגל ארגאניזאציע וועלכע האלט זיך אויף אין איראק און באקומט שטיצע פון די איראקער רעגירונג. אינעם רעדע האט פאועל געטייטעלט זארקאווי אלס א פאלעסטינער אבער דאס איז געווען א פשוט'ער טעות און די אינפארמאציע פון די בוש אדמיניסטראציע האט יא געוואוסט אז ער איז פון ירדן.
זארקאווי האט געהייראט צוויי מאל און זיין צווייטע פרוי, איזראא, איז געווען אינגאצן 13 יאר און האט געבוירן זיין ערשטע קינד ביי די 15. זיין פרוי און זיין קינד זענען ביידע אומגעקומען אין די באמבע אטאקע וועלכע האט אומגעברענגט זארקאווי. זיין פרוי איז אלט געווען 16 יאר און דאס קינד ארום 18 מאנאטן. עס איז אויך אומגעקומען דארט א קינד פון 5 יאר וועלכע איז נאך נישט אינדענטיפיצירט געווארן.
שפעקולאציע איבער זיין עקסיזטענץ
באריכטן פון די ניו יארק טיימס און אנדערע שפעקולירן אז אל-קאידא האט גאר פארראטן זארקאווי צוליב זיין אנטי-שיא שטעלונג און זיינע אטאקעס אויף ציווילע איראקער.
עראפלאן
א פליגער הייבט זיך אין די לופט 30,000 פיס מיט א גיך פון 400 - 500 מייל א שעה און דאס איז דערווייל די שנעלסטע מיטל פון טראנספארטאציע.
קארלאס סלים
ער איז א זון פון לעבאנעזער אימיגראנטן ער האט אנגעפאנגען זיי קאריערע אין ריעל עסטעיט און ער האט דערנאך איינגעקויפט שותפות אין א סטאק בראקערעדזש פירמע. דורכאויס דעם לאטיין אמעריקאנער עקאנאמישן קריזיס אין די אנפאנג 80'ער יארן האט סלים אפגקויפט און ערהוילט מערערע פראבלעמאטישע ביזנעסער, וועלכע ער האט איינגעגלידערט אין זיין "קארסא גרופע".
באל-פאוינט פעדער
היסטאריע
אין א געוויסן טאג האט ביראו באזוכט א דרוקעריי אין בודאפעסט און באוואונדערט וויאזוי די פאפירן וואס ווערן געדרוקט קענען באלד גענוצט ווערן וויבאלד די טינט דערפון טרוקנט זיך אויס גאר שנעל. אזויפיל האט ער געוואוסט אז מען קען אזא טינט נישט נוצן אין א פעדער וויבאלד אלע טינט וועט אויסטרוקענען. אבער ער האט באשלאסן אז וועט דאס דורכברעכן און האט אנגעהויבן אריינלייגן זיין קאפ וויאזוי ער קען יא נוצן די סארט טינט אין א פעדער און עס זאל דאך נישט אויסטרוקענען אדער ארויסרינען.
די איבעריגע איז היסטאריע. ביק איז פארבליבן די גרעסטע פעדער פראדוצירער אין די וועלט פראדוצירנדיג ביליאנען פעדערס פער יאר.
אנדערע סארט באלפאוינט פעדערס
אין די 980' יארן האבן כעמיסטער ערצייגט א באל-פאוינט פעדער וועלכע'ס טינט קען אויסגעמעקט ווערן. דאס איז געווען די ערטשע אזא ערפינדונג. ביז אהין האט מען אלע יארן געוואוסט אז וואס עס ווערט געשריבן קען נישט אויסגעמעקט ווערן. דער פעדער איז די זעלבע נאר די טינט אינעווייניג איז פון אן אנדערע סארט. אנשטאט טינט פון אויל איז עס געמאכט פון ראבער צעמענט וועלכע איז נישט קיין פערמענאנטע טינט נאר לאזט איבער א צייכן וועלכע קען גרינג באזייטיגט ווערן וויבאלד עס קלעבט נישט און איז מער פליסיג. אבער אויך די סארט טינט האט א שיעור און נאך 10 שטונדן טרוקענט עס אויס און מען קען עס מער נישט אויסמעקן.
קאַטעגאָריע:ארט
וולאדימיר פוטין
נאציאנאל
אזוי ווי ער איז געווען א קא גע בע מאן, איז ער זייער נאציאנאליסטיש געשטימט, די מיליטער גלייכט אים און ער נעמט זיך שטארק אהן פאר די אינטערעסין פון די רוסן ווי אימער ער איז אין אויסלאנד. מאנכע זאגן אז ער איז געשטאנען אונטער די אקציע אין דרזשאזידע אין יאר 2008.
פוטין איז דער פארלייגער פון פוטיניזם.
שטרוי אנקעטע
קאטעגאריע:פאליטיק
כארעאגראפיע
כאָרעאָגראַפֿיע איז די קונסט צו באשאפן טענץ. אַ כארעגראף איז דער וואָס פירטאָן און לערנט די טענצער ווי אזוי צו טאַנצן לויט די ספּעציפֿישע מוזיק.
צעטיל קטן
צעטיל קטן אין אידיש א קליין צעטל איז א צעטל פון 17 סעיפים, מיט הנהגות פון רבין ר' אלימלך פון ליזשענסק, וואו ער שרייבט וויאזוי א איד דארף זיך פירן און טראכטן. אויך האט ער אריינגעלייגט עטליכע קורצע תפילות. ער שרייבט דארט אז מען זאל כסדר לערנען די צעטל (סעיף י"ב און סעיף י"ד).
יישוב הישן
יישוב הישן איז די גאר אלטע שטעט אין ארץ ישראל נאך פאר די ציונים האבן זיך דארט באזעצט ביי דער ערשטער עליה אין יאר ה'תרמ"א. די פיר שטעט זיינען: ירושלים, חברון, צפת, טבריה. רוב פון די איינוווינער זיינען געווען פרומע אשכנזים און ספרדים. רוב פון זיי האבן עוסק געווען אין לימוד התורה און האבן זיך אויסגעהאלטן פון שנאר פון די כספי החלוקה.