cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
קאלציום
אייגנשאפטן
קאלציום איז א ווייכער אלקאלי־ערד מעטאל און זיין קאליר איז גרוי. קאלציום פלאקערט אין א געל־רויטן פֿלאם. ווען קאלציום איז אפן אין דער לופט ווערט ער ארומגעהילט אין Ca3N2. קאלציום רעאגירט מיט וואסער אויסשיילנדיג וואסערשטאף און שאפט קאלציום הידראקסיד (אפגעלאשענער ליים) ( 2(Ca(OH).
משה דוד טייטלבוים
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אוהעל
סעמיטישע שפראכן
שרשים
דער יסוד פון דער גראַמאַטיק פון סעמיטישע שפּראַכן איז אַ סיסטעם שרשים. אַ שורש באַשטייט בדרך כלל פון דריי קאָנסאָנאַנטן און פאַרשידענע ווערטער ווערן געשאַפן דורך דער כסדרדיקער אָנווענדונג פון משקלים: מוסטערן פון וואָקאַלן און אַפיקסן, וואָס גיבן איבער באַשטימטע באַדייטונגען און אַספּעקטן. אין אַ ברייטערן קאָנטעקסט שטאַמט די דאָזיקע סיסטעם פון אַ פריערדיקער סיסטעם פון צוויי־קאָנסאָנאַנטישע, וואָס מען טרעפט אין אַנדערע אַפראַזיאַטישע שפּראַכן. די שפּורן פון דער צוויי־קאָנסאָנאַנטישקייט קען מען אויך געפינען אין די סעמיטישע שפּראַכן גופא: אין אַ סך פאַלן איז דאָ אַ פאַראַלגעמיינערטער טייטש פאַר אַ גאַנצער ריי שרשים, וואָס שיידן זיך אונטער בלויז אין איין קאָנסאָנאַנט. אַזעלכע שרשים ווי "שם" אָדער "דם" באַשטייען לכתחילה פון צוויי קאָנסאָנאַנטן און זייערע קרובים קען מען געפינען אין אַנדערע אַפראַזיאַטישע שפּראַכן.
יואל דוב בער לאבין
אפשטאם
ער איז דער פערטער זון פון רבי סענדער ליפא לאבין, דער עלטסטער זון פון רבי נפתלי צבי לאבין, זידיטשובער רבי. ער איז אן איידעם פון רבי שלמה געשטעטנער דער זון פון רבי נתן געשטעטנער און א איידעם ביי רבי נפתלי האלבערשטאם דער טשאקעווער רבי פון ירושלים בעל דברי נפתלי דער זון און ממלא מקום פון רבי יעקב האלבערשטאם טשאקאווער רבי.
די יארן פאר דעם דראהביטשער רבנות
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים קאַטעגאָריע:חסידישע רבנים קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:זידיטשוב
גרוזיניש
גרוזיניש (ქართული, קאַרטולי) איז די אפיציעלע שפּראַך פון גרוזיע און זייַן באַאַמטער שפּראַך.
אין גרוזיע רעדן 3,900,000 גרוזיניש ווי מוטערשפראך, און נאך 500,000 מענטשן אַרויס גרוזיע אַזאַ ווי (טערקיי, איראן, רוסלאַנד, די פֿאַראייניקטע שטאַטן און אייראָפּע).
שווארצער ים
הידראלאגיע
קליין|רעכטס|250px| א בליק אויפן שווארצן ים פון א סאטעליט, געמאכט דורך [[NASA MODIS.]]
אוריאל צימער
הרב פרץ אוריאל צימער (ה'תרפ"א - ט' כסלו ה'תשכ"ב) איז געווען דער סעקרעטאר פונעם ליובאוויטשער רבי'ן, דער מהריי"ץ, און נאכדעם געווארן דער רעדאקטאר פון דער צייטונג דער איד. ער איז געווען א גרויסער געלערנטער און האט גערעדט זיבעצן שפראכן. ער איז געווען אן אפיציעלער דאלמעטשער אין די פאראייניגטע פעלקער. ער איז געווען א גרויסער קעגנער צו ציוניזם.
פארפרוירן (2013 פילם)
"פארפרוירענער פיבער" (2015)
"פֿאַרפֿרוירענער פֿיבער" (Frozen Fever) איז א קורצע פילם וואס קאנטינוירט די געשעענישן פֿון "פֿאַרפֿרוירן". ער איז באפרייט געווארן צוזאמען מיט די נייע ווערסיע פֿון "סינדערעלאַ" דעם 13טן מערץ 2015. אין די געשיכטע ליידט עלזאַ פֿון א פֿאַרקילונג, און זי שטרענגט זיך פּרובירן מאכן א סורפּריז פֿאַר אַנאַ'ס געבורטסטאג. "פֿאַרפֿרוירנער פֿיבער" דויערט בערך אכט מינוט און האט איין נייער ליד וואס עלזאַ זינגט.
וועבלינקען
קאטעגאריע:2013 פילמען קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאטעגאריע:מוזיקפילמען קאטעגאריע:דיזני אנימירטע פילמען
נפתלי טייטלבוים
פאמיליע
רבי נפתלי האט געהייראט מרת ברכה, א טאכטער פון הרב משה יוסף טייטלבוים, רב אין אוהעל. זייערע קינדער:
דעוונס ראד דל״ב סטאנציע
דעוונס ראד איז א דאקלאנדס לייכטע באן סטאנציע אין בראמלי-ביי-בוי, טאר האמלעטס, מזרח לאנדאן.
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 2.
בארדא
צווילינג שטעט
בארדא האט די פאלגנדע צווילינג שטעט:
טשארליוואוד סטאנציע
טשארליוואוד איז א לאנדאנער אונטערגרונט און נאציאנאלע באן סטאנציע אין טשארליוואוד אין דעם דריי טייכן דיסטריקט אין דער הארטפארדשיר גראפנשאפט. די סטאנציע ווערט געדינט פון דער מעטראפאליטאן ליניע פון לאנדאנער אונטערגרונט און פון טשילטערן באנען אויף דער לאנדאן קיין איילזבורי ליניע. טשארליוואוד איז איינע פון 14 אונטערגרונט סטאנציעס אינדרויסן פון לאנדאן.
באניהאד
יידישע היסטאריע
אין 1941 זענען יידן געווען 14% פון דער באפעלקערונג פון דער שטאט. היינט איז נישט געבליבן קיין איין ייד אין באניהאד.
רעפערענצן
קאטעגאריע:שטעטלעך אין אונגארן
יחיאל מיכל הלוי עפשטיין
קליין|200px|הרב יחיאל מיכל עפשטיין הרב יחיאל מיכל הלוי עפשטין (כ' שבט ה'תקפ"ט, (1829) - כ"ב אדר ב' ה'תרס"ח (1908) איז געווען רב פון נאווהארדאק, א פוסק און מחבר פונעם ספר ערוך השולחן אויף אלע פיר חלקים פון שולחן ערוך. ער איז באקאנט ווי דער 'ערוך השולחן' אויפן נאמען פון זיין ספר.
לעבנסגעשיכטע
אין תרמ"ג (1883), ביי דער עלטער פון 45, איז ער אריבער קיין נאווהרדאק וואו ער האט געדינט אלס שטאטס רב 34 יאר.
לאנדאנער אונטערגרונט
Post-war developments
Since January 2003 the Underground has been operated as a Public–Private Partnership (PPP), where the infrastructure and rolling stock are maintained by two private companies (Metronet and Tube Lines) under 30-year contracts, but it remains publicly owned and operated, by TfL.
שעה׳ן פון אפעראציע
אין די וואכנטעג ארבעט נישט דער אונטערגרונט 24 שעה'ן אין טאג ווייל רוב ליניעס האבן נאר צוויי גערעלסן (איינער אין יעדער ריכטונג) דעריבער דארף ער זיין פארמאכט ביינאכט אויף אויסהאלטונג. די ערשטע באנען הייבן אן בערך 5:00 פארטאגס ביז 1:00 נאך האלבער נאכט. פרייטיג צו נאכט, שבת צו נאכט און ניי יאר ביי נאכט ארבעטן יא עטלעכע ליניעס. די סוף וואך באדינונג ווערט גערופן ״נאכט טיוב״.
כ"ח כסלו
כ"ח כסלו איז דער פערטער טאג פון חנוכה.
קראי
שיטה פון חז"ל
לויט ווי דער רמב"ם זאגן אין הקדמה פון זיין פירוש המשניות אז יודען האבן פון אנפאנג אהן מקיים געווען די מצוות ווי די פרומע זענען עס היינט מקיים, דאס הייסט מען האט געלייגט תפילין ווי עס עס מקובל ביי די פרומע אידן, עס זאל זיין פיר פרשיות, און דער בית זאל זיין געמאכט פון הויט פון א בהמה און שווארץ ווי די הלכה למשה מסיני איז, אבער זיי האבן נישט געהאט דערין א רמז אין דער תורה, זיי האבן געלייגט אזוי תפילין ווייל זיי האבן געזעהן ווי משה רבינו און יהושע בון נון לייגט אזוי תפילין, און אזוי אויך א אתרוג האבן זיי גענומען די סארט פרי ווייל זיי האבן אזוי געזען ביי די פריערדיגע, נישט ווייל זיי האבן דאס געוואוסט פון דער תורה, ביז די חכמים האבן דאס ארויסגעלערנט פון פסוקים, זיי האבן געטראפען א רמז אז טוטפות הייסט פיהר, און אתרוג מיז דווקא זיין א פרי הדר באילנו משנה לשנה, אבער די קראים האבן דאס נישט אנגענומען, און האבן זייט דאן אויפגעהערט צו לייגן תפילין און נעמען א אתרוג ווי עס איז געווען מקובל, נאר האבן זיך געמאכט אייגענע פשטים.
דזשאן סטיוארט
ער איז באקאנט אלס א סאטיריסט און א פאליטישער קריטיקירער.
ארגאניזאציע פאר עקאנאמישע קאאפעראציע און אנטוויקלונג
מיטגליד לענדער
אצינד האט די ארגאניזאציע 33 מיטגלידער, וואס וועט ווערן 34 ווען עסטלאנד טרעטן זיך אריין. פון די 34, ווערן טשילע, מעקסיקא, פוילן און טערקיי (באצייכנט מיט *) פאררעכנט העכערע מיטלשטאנד עקאנאמיעס דורך דער וועלט באנק. די איבעריגע מיטגלידער ווערן פאררעכנט אייבערשטאנד עקאנאמיעס.
שלמה טייטלבוים
הסתלקות
רבי שלמה איז אוועק געפירט געווארן מיט דעם צווייטן טראנספארט ב' אלול ה'תש"ב הי"ד.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אוהעל
קארסיקע
נאפאלעאן באנאפארטע איז געבוירן געווארן אין קארסיקע.
ציטרוס פרוכט
אין די פאראייניגטע שטאטן וואקסן זיי אין פלארידע און אין קאליפארניע.
פרשת פקודי
נאכהער ווערט דערציילט וויאזוי משה רבינו האט אויפגעשטעלט דעם משכן ראש חודש ניסן, און דער אייבערשטער האט געלאזט רוען זיין שכינה אויפן משכן.
בינארישע אפעראציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אלגעברע
סאלאר ענערגיע
קליין|א זונפאנעל פון [[BP אויף א בריק איבער אן אויטאסטראד]] סאָלאַר ענערגיע אדער זון ענערגיע איז עלעקטרישער ענערגיע פארוואנדלט פון ליכט פון דער זון דורך זאלאר פאנעלן אדער פֿאטאוואלטייק מאדול – א מאנטאזש פון זון צעלן. סאָלאַר ענערגיע איז שטארק ניצלעך וואו ס'איז נישט דא קיין עלעקטרישע קאבעלן, צו ביישפיל לעבן שאסייען.
זון פאנעלן איז היינט צו טאג'ס איינס פון די מערסט אויפגעכאפט אופנים צו שאפן ענערגיע אויף צוויי פראנטן, ווי עס ווערט אנגערופן אלטערנאטיווע ענערגיע:
מרדכי דוד טייטלבוים
הסתלקות
רבי מרדכי דוד איז נפטר געווארן אין צפת ו' כסלו ה'תר"ף.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אוהעל טייטלבוים, מרדכי דוד
גמ"ח יחיאל מיכל
קאטעגאריע:תורה טעיפס
שמעון שטיינבערג
לעבן
שמעון שטיינבערג איז געווען דער מוזיק-לייטער פון דעם אדעסער רוסישן מלוכה טעאטער, פון דעם אלאוקראינישן יידישן מלוכה טעאטער, פונעם קיעווער יידישן מלוכה טעאטער/שפעטער האט דער דאזיקער טעאטער געשפילט אין טשערנאוויץ/. אין אדעס איז ער יונגערהייט געווען א גרונטלייגער און א מיטגליד פון א "קאמפאזיטארישן ווארשטאט". די לעצטע יארן פון זיין לעבן האט ער שטארק געליטן פון א דעפרעסיע צוליב דעם טראגישן גורל פון זיינע צוויי זין /איינער איז אומגעקומען אויף דער מלחמה, דער אנדערער איז צוויי מאל רעפרעסירט געווארן בשעת דער קולט-תקופה פון יאסיף סטאלין/, איבערלאזנדיק צוויי קליינע אייניקלעך אונטער שמעונ'ס השגחה/, ווי אויך איבער דעם פאגראם איבער יידישער קולטור אין ראטנפארבאנד, וואס האט געלייגט פאקטיש אן ענד צו זיין קאמפאזיטארישער טעטיקייט. די לעצטע יארן פון זיין לעבן האט ער מיט גרויסע שוועריקייטן געקראגן א שטעלע אין דער טשערנאוויצער מוזיק-שול, ווו ער האט, פונדעסטוועגן, ארויסגעוויזן זיינע גרויסע פעיקייטן אלס א מוזיק-לערער.
ווערק
שטיינבערג האט פארפאסט מוזיק צו איבער א הונדערט בינע-ווערק, צווישן זיי :"ריסטאקראטן",  "סטעמפעניו",  "טביה דער מילכיקער",  "מזל-טוב",  "אגענטן",  "בלאנדנזדע שטערן" פון שלום עליכם,  "בעלי-טובות" לויט מענדעלע מוכר ספרים,  "אין ברען" פון מ.דניאל,  "שבתי-צבי" פון ז.זשולאווסקי,  "די משפחה אוואדיס", "כל-נדרי", "אויפשטאנד אין געטא" פון פרץ מארקיש, "די אן קיין שולד שולדיקע " פון א.אסטראווסקי, "דער קארגער" פון מאליער, "מאריא סטוארט" פון וו.הוגא, "שעפסן-קוואל" פון לאפע דע וועגא, "פרינצעסן טוראנדאט" פון ק.גאצי, "רוסישע מענטשן" פון ק.סימאנאוו, "אנפאל" פון ל.לעאנאוו, "דאס צוימען פון אן אנגעשפארטער", "דער סוחר פון ווענעציע"  פון שייקספיר, "דער דינער פון צוויי הערן" פון ק.גאלדאני  אאוו.
משה קליערס
ביאגראפיע
הרב קליערס איז נפטר געווארן אין תרצ"ד און ליגט אינעם אלטן בית עולם פון טבריה.
קליינפוילישע וואיעוואדעשאפט
שטעט און שטעטלעך
קאַטעגאָריע:וואיעוואדעשאפטן פון פוילן
דיזנילאנד
וועבלינקען
קאטעגאריע:וואלט דיזני פארקן און רעזארטן קאטעגאריע:שפילפארקן קאטעגאריע:קאליפארניע
קומאטא
ער וואקסט אין שפאניע, פראנקרייך, בעלגיע, האלאנד, שווייץ, קאנאדע און מעקסיקא.
אבערדין
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעט אינעם פאראייניגטן קעניגרייך קאַטעגאָריע:סקאטלאנד קאַטעגאָריע:פארט שטעט אינעם פאראייניגטן קעניגרייך
עליזאבעט די צווייטע
זי איז געווארן קעניגין אין 1952 מיטן טויט פון איר פאטער, געארג דער זעקסטער. אין 2012 האט זי געהאט געדינט אלס קעניגין 60 יאר, און מען האט געהאלטן צערעמאניעס פאר איר דיאמאנטן יובל.
זי איז געשטארבן אום 8טן סעפטעמבער 2022 אין באלמאראל שלאס, סקאטלאנד, און האט געקיניגט העכער 70 יאר.
דאני ראדריק
לעבנסגעשיכטע
דאני ראדריק איז געבויגן געווארן אין סטאמבול, טערקיי צו א ספרדישער משפחה. ער האט שטודירט אין ראבערט קאלעדזש, סטאמבול, און עקאל נארמאל סופעריער אין פאריז.
בארקינגסייד אונטערגרונט סטאנציע
די סטאנציע איז אין זאנע 4.
באדינונגען
אחוץ די שפיץ שעה׳ן שטעלן זיך אפ:
יוסף גאנז
ער איז געשטארבן אין 1967.
קדושת לוי
קליין|מרכז| חתימת הרב הקדוש מברדיטשוב דער ספר קדושת לוי איז איינע פון די בארימטסטע חסידישע ספרים געשריבן דורכן באוואוסטן חסידישער רבי'ן, רבי לוי יצחק בערדיטשובער.
פאריזער קלוב
דער פאַריזער קלוב איז אן אומפארמעלע גרופע פון פינאנץ־באאמטע פון 21 לענדער וואס זענען פון דער וועלטס גרעסטע עקאנאמיעס. דער קלוב פארזארגט געוויסע פינאנסיעלע דינסטן, מסדר זיין די חובות פון פארחובטע לענדער און זייערע קרעדיטארן.
די שטענדיקע מיטגלידער זענען: אויסטראליע, איטאליע, אירלאנד, בעלגיע, דייטשלאנד, דענמארק, האלאנד, יאפאן, ישראל, נארוועגיע, עסטרייך, דאס פאראייניגטע קעניגרייך, די פאראייניגטע שטאטןפינלאנד, פראנקרייך, קאנאדע, רוסלאנד, שווייץ, שוועדן און שפאניע.
באריום
קאַטעגאָריע:כעמישע עלעמענטן קאַטעגאָריע:אלקאלי ערד מעטאלן
גענאדי עסטרייך
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידישיסטן קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:פראפעסארן
1968
1968 איז געווען א נארמאל יאר וואס האט אנגעהויבן מאנטאג.
וואהלינער גובערניע
היסטאריע
נאך דער מלחמה איז דער געגנט, מיט גאנץ מערב אוקראינע, געווארן א טייל פונעם ראטן פארבאנד. ווען דער ראטן פארבאנד איז איינגעפאלן אין 1991, איז וואהלינער גובערניע געווארן א טייל פון דער אומאפהענגיקער אוקראינע.
דייוויד קאמעראן
דייוויד וויליאם דאנאלד קאמעראן (ענגליש: David Cameron; געב' דעם 9טן אקטאבער 1966) איז געווען דער פרעמיער מיניסטער פון בריטאניע. ער איז א דעפוטאט פון דער קאנסערוואטיווער פארטיי. ער האט געפירט די ערשטע קאאליציע רעגירונג אין דעם פאראייניגטן קעניגרייך זיין דעם צווייטן וועלט קריג, און איז דער יונגסטער פרעמיער מיניסטער אין די לעצטע 200 יאר.
קאמעראן איז א מיטגליד פון די "קאנסערוואטיווע פריינד פון ישראל".
נוקלעארער וואפן
א נוקלעאַרער וואפֿן איז א וואפן וואס פלוצלונג פארלאזט די ענערגיע פונעם יאדער פון געוויסע אטאמען. דאס שאפט א מאסיווע אויפרייס. איין נוקלעארע באמבע איז גענוג שטארק צו פארטיליגן א גאנצע שטאט. די אטאמען וואס מען ניצט צו שאפן אזא אויפרייס זענען איזאטאפן פון אוראניום און פלוטאניום. נוקלעארע וואפן ווערן אויך גערופן "אטאם באמבעס" אדער "אטאמישע באמבעס".
קאַטעגאָריע:געווער קאַטעגאָריע:קערנפיזיק
קאטי סארק דל״ב סטאנציע
לאקאציע
קאַטי סאַרק איז די ערשטע סטאנציע פונעם לואישעם צווייג וואס איז דרום פונעם טעמז, און איז אונטער דער ערד. נאנט צו דער סטאנציע געפינען זיך דער נאציאנאלער ים-מוזיי, גריניטש שפיטאל און די קעניגלעכע אבסערוואטאריע.
יאד, בעלארוס
יידישע לעבן אין שטעטל ביז דער צווייטער וועלט־מלחמה
א טייל פון דער יידישער יוגנט האָט געפאָרן קיין ווילנע שטודירן אָדער ארבעטן.
דער חורבן
דעם 17 דעצעמבער 1941, כ"ז אין כסלו, אין חנוכה-צייט, האָבן די גויישע שכנים געפירט די יידן צו די צוגעגרייטע גריבער, אויסגעטאָן זיי פון די בגדים און עטלעכע דייטשן מיט דער הילף פון די היגע פאָליציי און הילפס-גרופע פאָליציאנטן פון ברעסלעב, זיי געשאָסן. נאָך א היפשע צייט זיינען די גריבער געשטאנן אָפן און מען האָט געבראכט צו זיי אנטלאָפענע יידן וואָס זיינען געכאפט געוואָרן אויף די וועגן דורך וויסרוסישע און רוסישע פויערים.
די געראטעוועטע יידן פון דער שחיטה האָבן געקעמפט אין די רייען פון די פארטיזאנער באהאלטן זיך אין די וועלדער אָדער ביי פרידלעכע גויים. נאָר א טייל פון זיי זיינען געבליבן לעבן. עטלעכע פון זיי האָבן נאָכן באפראיונג געקעמפט אין די רייען פון דער סאָווייטישער ארמיי.
דרום אקעאן
קליין|250px|דער דרום אקעאן דער דרום אקעאן איז דער פערט-גרעסטער ים אויף דער וועלט. דעם נאמען דרום אָקעאַן האט מען געגעבן אפיציעל נאר אין 2000, אבער מען ניצט דעם נאמען שוין 200 יאר. דער דרום אקעאן איז דער אקעאן ארום אנטארקטיקע וואו קאלט וואסער פליסט צפונדיק צו מישן זיך מיט ווארעמער וואסער פון די פאציפישן, אטלאנטישן און אינדישן אקעאנען.
מען נעמט אן אז דער דרום אקעאן ציט זיך פון דער 60ºS גארטל ליניע צו דרום.
נישט אלע זענען מסכים צו דער דעפיניציע. אינעם פאראייניגטן קעניגרייך מעסט מען דעם דרום אקעאן פון דער 55ºS גארטל ליניע. אין אויסטראלישע מאפעס ווייזט מען דער דרום אקעאן ביז דעם דרום בארטן פון אויסטראליע. אנדערע האלטן אז דער גרענעץ פונעם דרום אקעאן איז דער ארום־אנטארקטישער שטראם, וואס ענדערט זיך ווערנט דעם יאר.
פראגראמירן שפראך
א פראגראמירער שרייבט קוואל טעקסט אדער קאָוד אין א פראגראמירן שפראך. דער קוואל טעקסט ווערט פארוואנדלט אין מאשין קאד וואס דער קאמפיוטער פארשטייט.
היינט ניצט מען מערסטנס אביעקט אריענטירטע שפראכן צו שאפן נייע פראגראמען. אין דער סיסטעם שאפט מען פראגראם קלאסן וואס שליסן איין סיי דאטן סיי די פונקציאנען און פראצעדורן וואס באהאנדלען די דאטן.
אויך זענען דא עטליכע שפראכן ספעציעל פאר פראגראמירן אינטערנעט בלעטער.
וואלווערהאמפטאן
[[קאַטעגאָריע:שטעט אין ענגלאנד]
משה רוקח
פאמיליע
רבי משה האט געהייראט מרת שיינדל א טאכטער פון הרב פנחס זאב הורוויץ רב אין מיעכאוו, א זון פון רבי יוסף יאסקע פון יאס וואלטשיסק. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:בעלזא
פערלאפ אונטערגרונט סטאנציע
היסטאריע
פערלאפ סטאנציע האט געעפֿנט ערשט אום 1טן מיי 1903, אויף דער גרויס-איסטערן באן צווייג ליניע פערלאפ שלייף פון וואודפארד קיין אילפֿארד אדורך היינאלט. אום 29סטן נאוועמבער 1947 האבן אויפגעהערט די פארע באדינונגען און אום 31סטן מיי 1948 האבן אנגעהויבן עלעקטריפיצירטע פאסאזשירן באדינונגען אויף דער צענטראל ליניע.
באדינונגען
אחוץ די שפיץ שעה׳ן שטעלן זיך אפ:
נאגיב מאכפוז
ער האט ארויסגעגעבן 34 ראמאנען, מער ווי 350 מעשה'לעך און פינף פּיעסעס דורכאויס א קאַריערע פון זיבעציג יאהר. פון א סאך פון זיינע ווערק האט מען געמאכט פילמען.
מעסאפאטאמיע
געאגראפיע
דער ראיאן צעטיילט זיך אויף צוויי: אין צפון א נידעריגער פלאטא הויך פון 200 ביז 400 מעטער. די טייכן זענען עטלעכע צענדליגע מעטער נידעריגע פונעם פלאטא. דער דרום טייל הייבט אן אין געגנט פון באגדאד איז א נידעריגער פלוין וואס נידערט זיך צום פערסישן איינגאס. די טייך־געלעגערן זענען גראד מיט דער הייך פונעם פלוין, אזוי טוען די טייכן פארפלייצן דעם ראיאן.
ראדיום
פיער און מארי קירי האבן אנטפלעקט ראדיום ווען זיי האבן אנאליזירט אוראניום ארץ.
געטעבארג
קליין|250px|געטעבארג קליין|250px געטעבארג, מיט א באפעלקערונג פון 507,330 , איז די צווייטע גרעסטע שטאט אין שוועדן. געטעבארג איז א וויכטיגער טראנספארט קנופ אין שװעדן.
שלמה מאנדל
ביאגראפיע
ער האט געזינגען צום ערשטן מאל ביים טיש פונעם שינאווער רב. ער האט אנגעהויבן לערנען חזנות אין קאטאוויץ און אין ווארשע. פון דארט איז ער אויף די ראט פון משה קוסעוויצקי געפארן קיין ווילנע צו לערנען ביים בארימטן חזן דוד משה שטיינבערג וועלכער האט דארט געהאט א פאסטן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:חזנים קאטעגאריע:יידישע קאמפאזיטארן קאַטעגאָריע:גאליציאנער יידן קאטעגאריע:מענטשן וואס זענען געשטארבן אין ה'תשמ"א
מענסטרואציע
אבנארמאלע מענסטרואציע
אן אבנארמאלע מענסטרועל היסטאריע איז א סימן פון אוואולאציע פראבלעמען. ווען א מיידל'ס פעריאדן פאנגען זיך אן (וואס דאס איז געווענליך ביי די צוועלף יאר), זענען זיי נאטורליך זייער אומרעגולער. אבער ביז'ן עלטער פון פופצן–זעכצן יאר דארפן זיי שוין סטאביליזירט און אנקומען בערך יעדע 28 טעג, דויערן פיר ביז פינף טעג, געווענטליך זיין געדיכטער דעם ערשטן אדער צווייטן טאג און ווערן ווייניגער און ווייניגער ביז ס'ווערט נאר אביסל פלעקן דעם לעצטן טאג.
די סיבה פארוואס א רעגולערע ציקל ווייזט אויף אוואולאציע איז, אז פראגעסטעראן וואס ווערט ארויסגעלאזט נאר נאכדעם וואס אוואולאציע האט שוין פאסירט, מאכט ווייך די ליינינג פונעם יוטערעס, און ביים סוף פונעם ציקל וועט זיך עס בעסער און ריינער אפשיילן. ווען אוואולאציע איז נאכנישט פארגעקומען, און פראדשעסטעראן איז נישט פאבריצירט געווארן, איז די ליינינג פון יוטערעס עטוואס הארטער און שיילט זיך אין שטיקלעך. פיריאדס קענען זיין שוואך ביז ס'זאמלט זיך אן עטליכע חדשים פון די נישט געהעריגע אפגעשיילטע ליינינג. אומרעגולערע פיריאדס זענען אן אנדייטונג אז די ליינונג שיילט זיך שטאפלווייז, אנשטאט א שטארקע שיילונג פון די גאנצע דיקקייט, און זענען א צייכן פון הארמאן און אוואולאציע אומארדענונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רעפראדוקציע קאַטעגאָריע:פיזיאלאגיע קאַטעגאָריע:פרויען
מאלטא
מאַלטאַ, אפיציעל די רעפובליק פון מאלטא (מאלטעזיש: Repubblika ta' Malta; ), איז א קליין און שטארק באפעלקערט אייראפעיש לאנד וואס באשטייט פון אן ארכיפעלאג פון זיבן אינזלען. פלאצירט אין דרום אייראפע, 93 ק"מ פונעם בארטן פון סיציליע  (איטאליע), עס געפינט זיך אינעם מיטלענדישן ים, און נאך 288 ק"מ מערב פונעם אינזל איז טוניסיע און בערך 300 ק"מ צו דרום  איז ליביע.  די הויפטשטאט למעשה איז די היסטארישע וואלעטא.
המוציא
הַמוציא איז איינע פון די ברכות הנהנין, וואס מען מאכט איידער מ'הייבט אן עסן ברויט וואס איז געמאכט פון איינס פון די פינף ערליי תבואה מיט נאך עטליכע תנאים.
לעוו בערינסקי
לעבנסגעשיכטע
לעוו בערינסקי איז געבוירן געוואָרן אין 1939 צו זיין פאטער, שמואל בערינסקי, א צושנײַדער, אינעם בעסאַראַבער שטעטל קאשאני (דעמאלט אין באַשטאַנד פון רומעניע, איצט – אין באַשטאַנד פון מאָלדאָווע). מיט אַ יאָר שפּעטער איז בעסאַראַביע אַנעקסירט געוואָרן דורכן ראַטנפאַרבאַנד. בעת דער סאָוועטיש-דײַטשישער מלחמה איז די משפּחה בערינסקי געווען אין עוואַקואַציע אין טאַדזשיקיסטאַן און אויפן אוראַל און נאָך דער מלחמה זיך אומגעקערט קיין מאָלדאָווע. לעוו בערינסקי איז אויסגעוואַקסן אין קעשענעוו. אַלס דיכטער האָט ער דעביוטירט אויף רוסיש מיט אַ ליד אין דער קעשענעווער צײַטונג "יוני לענינעץ" אין 1953. לעוו בערינסקי האָט זיך געלערנט אינעם סמאָלענסקער פּעדאַגאָגישן אינסטיטוט און אינעם מאָסקווער ליטעראַטור אינסטיטוט אויף גאָרקיס נאָמען. אויף ייִדיש האָט ער דעביוטירט מיט לידער אינעם מאָסקווער זשורנאַל "סאָוועטיש היימלאַנד" אין 1981.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ישראלים קאַטעגאָריע:יידיש-שפראך שרייבער קאַטעגאָריע:רומענישע יידן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
אגאישער ים
דער אגאישער ים איז דער טייל פון דעם מיטלענדישן ים וואס איז צווישן גריכנלאנד און טערקיי. אין דער צפון זייט איז ער באהאפטן צום ים פון מארמארא דורך די דארדאנעלן. דער ים האט אסאך אינזלען וואס מען רופט די אגאישע אינזלען.
קאַטעגאָריע:ימען
פונט שטערלינג
קליין| פֿונט שטערלינג מטבע
דזשעסיקא סוטא
זי איז פֿון אַ קאַטױלישע און ייִדישע אָפּשטאַם, איר מאַמע איז אַ קאַטױלישע. דזשעסיקאַ האָט אָנגעהױבן טאַנצן װען זי איז געװען 3 יאָר אַלט. זי האָט זיך געלערנט טאַנצן אין דער "נײַע װעלט שולע פֿאַר קונסטן" װען זי איז געװען 14 יאָר אַלט. זי איז פֿאַרבונדן געװאָרן מיט דער פּוסיקאַט דאָלז טרופּע אינעם יאָר 2002. אין דער טרופּע איז זי באַקאַנט מיטן צוגאָב־נאָמען "פּין־אַפּ־דאָל" (Pin-up Doll).
מארק טוויין
לעבנסגעשיכטע
טוויין איז געבוירן געווארן אינעם שטעטל פלארידע אינעם שטאַט מיזורי, פאראייניגטע שטאטן, דאס פינפטער קינד פונעם אדוואקאט דזשאן מארשל און דזשיין לאמפטאן קלעמענס.
נייפעלד
געשיכטע
נײַפעלד איז געגרינדעט געוואָרן דורך ייִדישע איבערוואַנדערער אין 1928. אין 1929 זײַנען אויסגעבויט געוואָרן די ערשטע סטאַציִאָנאַרע הײַזער. מיט דעם זעלבן יאָר ווערט דאַטירט די ערשטע מצבה אויפן אָרטיקן בית-עלמין. דאָס דאָרף געפינט זיך 40 קילאָמעטער פון דער שטאָט ביראָבידזשאַן. זײַן באַפעלקערונג האָט באַטראָפן אין 1998 בערך אַנדערהאַלבן טויזנט נפשות. זינט דעמלט האָט זי זיך פאַרקלענערט און באַטרעפט, לויט די אָנגאַבן פון 2100, סך-הכל 1118 נפשות.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דערפער אין רוסלאנד קאַטעגאָריע:יידישע אויטאנאמע געגנט קאַטעגאָריע:אידישע געגנטן
בעסי טהאמאשעווסקי
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:יידישע אקטיארן קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:טעאטער אקטיארן
ליעזש
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט אין בעלגיע
ראדינג וואלי אונטערגרונט סטאנציע
ראדינג וואלי איז א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע אין באקהערסט היל, עסעקס, אויפן היינאלט שלייף פון דער צענטראל ליניע.
האנטבוך פון העברעיזמען
האַנטבוך פון העברעיִזמען איז א ווערטער בוך וועלכער נעמט צוזאם און פארטייטשט ווערטער פון לשון קודש אויף יודיש.
אינהאלט
עס אנטהאלט דריי טיילן. דער עהרשטער איז צעטיילט אין צוויי: איינצלנע ווערטער און זייערע פארטייטשונגען לויט די א"ב, און דערנאך באזונדער אויסדרוקן און אידיאמען וועלכע באשטייען פון צוויי אדער מעהרערע ווערטער.
בס"ה אנטהאלט דער בוך 252 זאהטן.
טאטערידזש און וועטסטאן אונטערגרונט סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
דוב-בער קערלער
לעבנסגעשיכטע
דוב-בער קערלער איז געבוירן געוואָרן אין 1958 אין מאָסקווע. ער איז דער זון פונעם ייִדישן דיכטער יוסף קערלער. אין 1971 איז ער צוזאַמען מיט די עלטערן עולה געווען קיין ישראל און האָט זיך באַזעצט אין ירושלים. נאָך דער אַרמיי-דינסט אין דער ישראלדיקער אַרמיי האָט דוב-בער קערלער זיך געלערנט אינעם העברעיִשן אוניווערסיטעט אין ירושלים און גראַדויִרט מיט אַ באקאַלאַוור דיפּלאָם אין אַלגעמיינער און אינדאָ-אייראָפּעיִשער לינגוויסטיק און אין יידישער ליטעראַטור. אין 1984 האָט ער אָנגעהויבן זיך לערנען אין דאָקטאָראַנטור פונעם אָקספֿאָרדער אוניווערסיטעט, וווּ ער איז געוואָרן דער ערשטער דאָקטאָראַנט, וואָס האָט זיך ספּעציִאַליזירט אין ייִדיש-שטודיעס. זײַן דאָקטאָראַט-אַרבעט וועגן מקורים פון דער הײַנטצײַטיקער ייִדישער ליטעראַטור-שפּראַך אין מזרח-אייראָפּע האָט דוב-בער פאַרטיידיקט אין 1988.
כאסני מובאראק
איז געווען זייער ליב געהאט דורך מרן רבי עובדיה יוסף, וואס אויך דערקלערט עטלעכע מאל צו דאַוונען פֿאַר די היילונג און הצלחה פון כאסאני מובאַראַק. מרן רבי עובדיה יוסף האט געזאגט אַז ער ליב ישראל און ליב שלום.
לואישעם סטאנציע
סאדאיסטערן (נאציאנאלע באן)
דרומדיק:
אסיפ צאדקין
זײַנע קינדערשע יאָרן האָט אָסיפּ פֿאַרבראַכט אין וויטעבסק, דער הױפּטשטאָט פֿון דער שכנישער גובערניע (איצטער אין װײַסרוסלאַנד). אין 1900-1904 האָט ער זיך געלערנט דאָרטן אין דער 4-יעריקער שטאָטישער שולע (אגב, די ערשטע צװײ יאָר - צוזאַמען מיט מאַרק שאַגאַל), און שפּעטער צו (אױכעט אײנצײַטיק מיט שאַגאַלן) - אין דער קינסטלערישער שולע פֿון יהודה פּען.
דרום טאטנהאם באן סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 3.
ישראל האפשטיין
רבנות
רבי ישראל איז געווען א תלמיד פון נודע ביהודא, פון הרב דובעריש כ"ץ דיין אין אפטא, פון הרב שמואל שמעלקא הורוויץ רב אין ניקאלשבורג.
הסתלקות
רבי ישראל האט זיך אנגעשמועסט מיט זיינע צוויי גוטע פריינד, דער חוזה פון לובלין און דער רבי ר' מענדעלע פון רימאנאוו, אז שמיני עצרת ה'תקע"ה וועלען זיי איינרייסען אינאיינעם צו ברענגען משיח, אבער ליידער האט מען נישט זוכה געווען דערצו, וויבאלד רבי ישראל איז נפטר געווארן ערב סוכות י"ד תשרי ה'תקע"ה.
משה אליקים בריעה האפשטיין
פאמיליע
בזיווג שני האט רבי משה אליקים בריעה געהייראט מרת חיה שרה, א טאכטער פון הרב אלעזר ווייסבלום א זון פון הרב אלימלך פון ליזשענסק, דער נועם אלימלך. זייערע קינדער:
עמערשאם סטאנציע
עמערשאם איז א לאנדאנער אונטערגרונט און נאציאנאלע באן סטאנציע אין שטעטל עמערשאם אין דעם טשילטערן דיסטריקט אין דער באקינגהאמשיר גראפנשאפט. די סטאנציע ווערט געדינט פון דער מעטראפאליטאן ליניע פון לאנדאנער אונטערגרונט און פון טשילטערן באנען אויף דער לאנדאן קיין איילזבורי ליניע. עמערשאם איז איינע פון 14 אונטערגרונט סטאנציעס אינדרויסן פון לאנדאן.
לאנדאנער אונטרעגרונט
א גאנצן טאג:
בארשא
בארשא אדער בארשע איז א שטעטל וואס געפינט זיך אין מזרח מארמאראשער געגנט, צפון רומעניע, אין דעם טאל פונעם ווישעווע טייך, נישט ווייט פון אויבער ווישעווע, צווישן זימבערגן און בוקאווינא.
דאס האט אזוי אנגעהאלטן ביז די דייטשע עוועקואציע, וואס דאן האבן זיך אלע גרעניצן אומגעקערט ווי בעפאר דעם ערשטן וועלט קריג. און בארשא מיט די גאנצע געגנט זענען אריבער קיין אונגארן.
היסטאריע
די היסטאריע פון בארשא פאנגט זיך אהן נאך פון פיל פריער, נאך פון די צייטן ווען דער בעש"ט האט זיך דארט אויפגעהאלטן. ביז היינט איז נאך פארהאנען אין בארשא א הייל וואו - לויט דער לעגענדע - האט זיך דער הייליגער בעש"ט דארט אויפגעהאלטן און עוסק געווען אין זיין עבודה.
די בארשא קמיע
מיט יארן שפּעטער האט מען אויפגעבויעט אויפן ארט א גרויסן בית מדרש הארט נעבן דעם אלטן היסטארישן שוהל. און כאטש מערסטנס תפילות זענען פאָרגעקומען אין דער גרויסער שוהל, דאך האט מען זיך נישט געקענט גענצליך אפּשיידן פונעם בּאליבטן אלטן בית מדרש און ביי ספּעציעלע געלעגנהייטן ווי ר"ח בענטשן אדער יזכור וכדו' האט מען געדאוונט דוקא אינעם אלטן שוהל'כל.
דאס לעבן אין בארשא
פארשידענע פאבריקן און אינדוסטריע צענטערס זענען געווען אין בארשא. ווי דער סאדע-וואסער פאבריק, אדער האלץ-זעגעריי וואו מען האט אויסגעארבעט האלץ און טראנספארטירט צו אנדערע שטעט. אין בארשא איז געווען אן אפטייק, א דאקטאר און אלע צוגעהערן וועלכע פאדערן זיך פאר א שטאט.
חנוך דוב פאדווא
משפחה
די קינדער פון הרב חנוך דוב פאדווא זענען:
בעסאראבער לידער
עס אנטהאלט זעקס קאפיטלען אין א ס"ה פון פינעף-און-נאַהנציג זאַהטן.
העפלה
דאס בריטישע הערשאפט, האט פארלייגט גרויסע כוחות, צו שטערן דאס ארויפקומען קיין פאלעסטינע דורך יידן, און אזוי ארום אפגעהאלטן פון טויזענטער יידן געראטעוועט צו ווערן, פון די נאצישע מארד מאשין.
יענס געלעכטער
יענס געלעכטער איז א זאמל פון קורצע ווידעא קליפס, פונעם חסידישער פיזישער אקטיאר און קאמידיאנט - מנשה לוסטיג פון ניו יורק.
הארינגיי גרין ליינס באן סטאנציע
הארינגיי גרין ליינס איז א לאנדאנער איבערגרונט סטאנציע אויף דער גאספל אק – בארקינג ליניע, אין הארינגיי, צפון לאנדאן, ענגלאנד.
אדיס אבאבא
אין דער שטאט זענען הויפטקווארטירט דער אפריקאנער פארבאנד און נאך אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס.
קאזשניץ (הויף)
דער קאזשניצער בוים
רבי ישראל האפשטיין זצ"ל (ה'תצ"ג - י"ד תשרי ה'תקע"ה), מגיד אין קאזשניץ.
גרשון לאפיאן
ביאגראפיע
ער האט עוסק געווען בויען די ערשטע מקווה טהרה אין עדזשווער.
טשערנין (דארף)
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:דערפער אין אוקראינע
הענרי דער זיבעטער פון ענגלאנד
ביאגראפיע
הענרי דער זיבעטער האט אינוועסטירט אסאך געלט און אויפגעבויט דעם ערשטן ים־פלאט וועלכע האט אנגעהויבן פאטראלירן די וואסערן ווייטער פון די ארומיגע בריטישע אינזלען.
אפער האלאוויי באן סטאנציע
באדינונג
אין ביידע ריכטונגען פארט איין באן יעדע 15 מינוט.
חיים יעקב ראטנבערג
זייער זון הרב מרדכי איז אב"ד אין פאריז.
מזרח פינטשלי אונטערגרונט סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט מיטן נאמען איסט ענד דעם 22סטן אויגוסט 1868 דורך גרויס־נארדערן באן אויף איר ליניע צווישן פינזבורי פארק און. נארדערן ליניע באדינונגען האבן אנגעהויבן אום 3טן יולי 1939. אין 1941 האבן אויפגעהערט די לאנדאן נארד־איסטערן באן באדינונגען.
שמואל איבן תיבון
קאַטעגאָריע:יידן קאַטעגאָריע:איבערזעצער קאַטעגאָריע:פילאסאפן
ליבל'ה ולדמן - שירי עם באידיש
ליבל'ה ולדמן - שירי עם באידיש (ענגלישער טיטול: leibale waldman - in jewish songs) איז א קאסעטע וואו לייבעלע וואלדמאן זינגט יודישע לידער, ארויסגעגעהבן דורך ישראל מיוזיק אין יאהר 1991.
נתנאל ווייל
קליין|הרב נתנאל ווייל, קארלסרוער רב הרב נתנאל ווייל (ה'תמ"ז, 1687 – ל' ניסן ה'תקכ"ט, 1769) איז געווען ראש ישיבה אין פראג און שטאטס רב פון קארלסרוע.
ירושלים פליפעלד
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טראנספארט אין ישראל קאַטעגאָריע:פליפעלדער
בערעזאווע רודקע
געשיכטע
דאָס דאָרף בערעזאָווע רודקע איז געגרינדעט געוואָרן אויפן רעכטן ברעג פונעם טײַך פּערעוואָד אין 1717 דורך העטמאַן פון אוקראַיִנע איוואַן סקאָראָפּאַדסקי. זינט 1752 איז אין דעם געווען דער שטאַם-מאַיאָנטעק פון דער אוקראַיִנישער אַריסטאָקראַטישער משפּחה זאַקרעווסקי. באַנאַנד מיט אוקראַיִנער האָבן אינעם דאָרף געוווינט עטלעכע ייִדישע משפּחות. דעם 18טן מײַ 1942, בעת דער נאַציסטישער אָקופּאַציע זײַנען אין בערעזאָווע רודקע דערשאָסן געוואָרן 21 ייִדן. אין 1946 איז אויף קבר-אחים אויפגעשטעלט געוואָרן אַן אָנדענק-צייכן. לויט די אָנגאַבן פון דער אוקראַיִנישער פאָלקסציילונג פון 2001, זײַנען אינעם דאָרף געווען 1971 אײַנוווינער.
ירחמיאל בריקס
ביאגראפיע
ווען די נאציס זיינען באפאלן פוילן, גייט בריקס פארטיידיקן ווארשע. ער ווערט געפאנגען פון די דייטשן. נאך אכט וואכן געפאנגען-לאגער, ווערט ער באפרייט.
דעם 2טן מאי 1945, האט אים די אמעריקאנער ארמיי באפרייט פון ווערבעלין א האלב-טויטן. ער איז באלד גענומען געווארן אין שפיטאל אריין. און אין יולי האט אים דער רויטער קרייץ גענומען פון שפיטאל אין בערגען בעלזען קיין שוועדן צו ניילן. אין די שפיטעלער און אין די סאנאטאריעס האט בריקס פארגעזעצט זיין ליטערארישע טעטיקייט און ער האט געזאמלט פאלקלאר און דאקומענטען. ער האט אויך געפירט א קולטור טעטיקייט ביי דער שארית הפליטה.
יצחק באשעוויס-זינגער האט געשריבן:" "א קאץ אין געטא" פון ירחמיאל בריקס באזיצט א טראגישן הומאר וועס מען קען קיין ענלעכן נישט געפינען אין דער וועלט-ליטעראטור".
דאס בך "אויף קידוש השם" איז מיט באגייסטערונג אויפגענומען געווארן פון ארטאדאקסישן ייד ביז דער פריידענקער, און עס איז אין א קורצער צייט דערשינען אין פיר אויפלאגעס. דאס איז א זעלטענע-זעלטענהייט אין דער יידישער ליטעראטור אין די 1950-טע יארן.
חוץ דיכטער און נאוועליסט, איז בריקס אויך א פאלקלאריסט. ער האט געהערט צום "פאלקלאר קלוב" אין "ייווא" ווו דער מורה דרך איז געווען פראפ' מאקס וויינרייך.
אלעזר האפשטיין
רעפערענצן
קאטעגאריע:פוילישע אדמורי"ם קאטעגאריע:קאזשניץ
היסטאריע פון אייראפע
איבערבליק
אינעם סוף פונעם מיטל־אלטער האט די אטאמאנישע אימפעריע באזיגט די ביזאנטישע אימפעריע, און די סוחרים פון אייראפע האבן געדארפט געפונען אנדערע האנדל־רוטעס וואס פארן נישט אדורך דעם מיטל מזרח. און טאקע אין 1492 האט קאלומבוס געטראפן דעם וועג אין די אמעריקעס, און אין 1498 איז וואשקו דא גאמא ארומגעפארן אפריקע און אנגעקומען אין אינדיע.
טשעשאם אונטערגרונט סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 8טן יולי 1889 ווען די מעטראפאליטאן באן האט פארלענגערט איר ליניע פון.
לאנדאנער אונטרעגרונט
אין די פרי שפיץ־שעה׳ן:
שפעט ביינאכט פארן נישט די באנען דעם גאנצן וועג ביז אלדגייט.
בעט סצענעס
בעט סצענע'ס (פראנצויזיש: Scènes de lit, ענגליש: Bed Scenes) איז א קורצער 1997 אדער 1998 פראנצויזישער פילם.
איסר זלמן מעלצער
ער ווערט פאררעכנט איינער פון די גדולי הדור פון די סוך ת"ר יארן.
יונגע יארן
הרב איסר זלמן מעלצער איז געבוירן ה' אדר תר"ל (1870) אין דער מיר (היינט אין בעלארוס), צו זיין פאטער הרב ברוך פרץ (דעם אכטן דור פונעם פנים מאירות) און זיין מוטער מורקא רייזל (א טאכטער פון הרב דוד הוטנער). מען פלעג רופן אים "זונדל". צו צען יאר האט ער אנגעהויבן לערנען ביים שטאטישן רב פון דער מיר, הרב יום טוב ליפמאן, מחבר ספר "מלבושי יום-טוב". ביי די עלף יאר האט ער אנגעהויבן לערנען אין דער מירער ישיבה.
לערנען אין ישיבה
בשעת זיינע יארן אין דער ישיבה איז ער געווען טעטיג אין דער ארגאניזאציע "נס ציונה" מיט דער ציל פון גיין וואוינען אין ארץ ישראל (דאס איז געווען א געהיימע ארגאניזאציע-ווען די רוסישע רעגירונג האט זי אנפלעקט, האט זי פארמאכט די ארגאניזאציע). אין שפעטער יארן האט רבי איסר זלמן מיט זיין שוואגער רבי משה מרדכי עפשטיין אנטייל גענומען אין דער גרינדונג פו דער שטאט חדרה, וואו ער האט געקויפט א פארצעל, און האט געפֿלאנצט דארטן א סאָד פון אתרוגים.
סלוצקער ישיבה
אין תר"ף האט הרב מעלצער באקומען א בריוו פון הרב הערש פסח פראנק פון ירושלים מיט א בקשה אז ער זאל אריבערפירן זיין ישיבה דארטן. אבער דעמאלסט איז נישט געווען קיין שעת הכושר.
אין ארץ ישראל
ער איז געווען נאענט מיט הרב אברהם יצחק הכהן קוק, מיט וועמען ער האט א סך פארברענגט.
סאן דיעגא
אין סאן דיעגא געפינט זיך דער אוניווערסיטעט פון קאליפארניע, סאן דיעגא.
זון (משפחה)
ירושה
קאַטעגאָריע:משפחה
שואדית
וועב לינקען
קאַטעגאָריע:יידישע שפראכן קאטעגאריע:פראנקרייך קאטעגאריע:אלף בית
יפו גאס (ירושלים)
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:ירושלים קאטעגאריע:גאסן
קאלקולוס
ביישפיל
דא קען מען די דאזיגע ערשטע דיפערענציאל נאך ווייטער דיפערענצירן:
f"'(x) = 0
דא איז נאך א ביישפיל פון א פונקציע אבער מיט עלעמענטן אן די x פארענדערליכע (ענגליש: "variable", דײַטש: "Veränderliche"):
זאל זיין געלעבט
אינהאלט
אויך איז פארהאנען אריבער 150 סלאגאנען, וואס זענען ווי ראשי פרקים צו מחשבות און טעמעס וואס מנשה לוסטיג באזירט דערויף זיינע פילצאליגע מעמוארן.
בוסק
היסטאריע
אין פארשונג צווישן די יארן 2000-2013 האט מען געפונען ארכעאלאגישע אויסגעפינען (קריגלעך און אנדערע זאכן) וואס ווייזן אז שוין אינעם 7טן יארהונדערט האבן מענטשן געוואוינט אינעם שטח וואו די היינטיקע שטאט געפינט זיךר. אין 10טן יארהונדערט איז געווען א באפעסטיקטע שטאט אויפן ארט. אינעם 11טן יארהונדערט, ווען בוסק האט געהערט צו [[קיעווער רוס], ווערט די שטאט דערמאנט ווי א פעסטונג שטאט.
וואליד זשומבלאט
ביז ווען כאפעז על אסאד איז געשטארבן אין יאר 2000, איז ער געווען שטיל מיט זיין אפאזיציע, צו די סירישע אקופאציע אין לבנון. איינמאל כאפעז איז געגאנגען, און באשער על אסאד האט איבערגענומען, האט ער אנגעפאנגען צו רעדן קעגן סיריע, זיין נאנטער פריינט איז אומגעקומען אין א סירישן אטענטאט, ער האט געטענהט, אז ער האט באקומען סטראשונגען, אויף זיין לעבן, פונעם סירישן פרעזידענט. אויך האט ער געזאגט, נאכדעם וואס ראפיק על כארירי איז אומגעקומען, אז ראפיק האט אים געזאגט, עטליכע חדשים פאר דעם, אז באשיר זעלבסט האט געסטראשעט כארירי, אז ער וועט אים הרגנען.
ירושלים לייכטע באנען
דער פלאן האט געלויטעט אז די יפו גאס וועט פארמאכט ווערן פאר אנדערן פארקער, און בלויז די באן וועט קענען אריבער פארן די גאס, איינמאל די באן פאנגט אן צו פונקציאנירן.
מאנראו (אוואקאדאו)
די מאָנראָו אַוואָקאַדאָו (ענגליש: Monroe Avocado) איז א סארט קאמערציעלער אוואקאדאו וועלכער שטאמט פון דרום פלארידע. די פרוכט וועהגט ארום צוויי פונט ווען עס איז גענצליך ערוואקסן. זיין סעזאן איז פון דעצעמבער ביז יאנואר אין פלארידע. די דרויסנדיגע שאלאכץ ווען עס איז רייף איז גרין, גלאנצעדיג און דיק.
שלמה רובין
ביאגראפיע
פון יאר 1895 ביז זיין טויט, האט ער געוואוינט אין קראקע, שרייבנדיג נאך פילע ספרים און מאמרים, ווי אויך איבערטייטשנדיג אסאך קלאסישע ספרים.
החא יאר
דאס יאר נאך א החא יאר איז א גכה יאר.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:יידישער לוח
קאראל-ים
220px|קליין|מאפע פון קאראַל-ים -18°N, 158°W דער קאראַל־יַם איז א קליינער ים אינעם פאציפישן אקעאן ביים צפון־מזרח בארטן פון אויסטראליע. צו זיין מערב זייט געפינט זיך קווינסלאנד און די אינדזלען וואנואטו און ניי קאלעדאניע צו מזרח. פון דער צפון זייט זענען די סאלאמאן אינזלען און אויף דער דרום זייט איז דער טאסמאן-ים. אין קאראל-ים געפינט זיך דער גרויסער באריער ריף. צווישן די ים באשעפענישן אין ים זענען הייפיש, טונא, באראקודא, וואלפיש און דער זעלטענער נויטילוס.
טראנספארט אין ישראל
מיטלענדישער ים
קליין|דעם [[ראיעל איריס אויף חיפה פארט]]
דמשק
היסטאריע
די שטאט איז אריבער אסאך הענט, ווי די רוימער, גריכן אין די גאר אלטע צייטן, שפעטער אנדערע הענט, די אלטשטאט איז עטליכע מאל חרוב געווארן ביז צום גרונד. אין 638 האבן די אראבער איינגענומען די שטאט. אונטער דער הערשאפט פון סאלאדין אין דעם סוף פונעם 12טן יארהונדעטר איז דמשק געווארן די הויפטשטאט. די שטאט האט זיך ברייט אנטוויקלט מיט גרויסע פעסטונגען.
דעפאליע
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רומעניע קאַטעגאָריע:דערפער
קיימאן אינזלען
די קיימאן אינזלען האבן נישט קיין דירעקטע שטייערן, נישט קיין איינקומפט שטייער אדער פארמעגן שטייער, און זיי זענען דערפאר א פאפולערער שטייער האוון.
קלאפהאם דרום אונטערגרונט סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
מאריופאל
עטימאָלאָגיע
דער מאָדערנער נאָמען פון «מאַריופּאָל» קומט פון דעם וואָרט «פּאָלי» (אין גריכיש «Πόλη» — «שטאָט») און מיטל «שטאט פון מרים» (אין ערע פון דער יורשטע צו דעם טראָן מאַריאַ פעדאָראָוונאַ).
ארכיטעקטור
ונטערשטאָט באשטייט דער הויפּט פון פינף-געשיכטע בנינים, נייַ רעזידענטשאַל דיסטריקץ אַז זענען געבויט אַרויף מיט הייזער פון צען אָדער צוועלף פלאָרז, זענען ליגן אויף דער פּעריפעריע און אַוועק פון די אינדוסטריע. העלפט פון די האָוסינג דערלאנגט אַ מאַנער איינער-געשיכטע הייזער. א גרויס טעריטאָריע איז אַקיאַפּייז דורך אינדוסטריעלע ענערפּרייזיז.
מאקס וועבער
מאַקסימיליאַן קאַרל עמיל וועבער (21סטן אפריל 1864 – 14טן יוני 1920) איז געווען א דייטשער פאליטישער עקאנאמיסט און סאציאלאג גערעכנט איינער פון די גרינדער פון דער מאדערנער שטודיע פון סאציאלאגיע. ער האט אנגעהויבן זיין קאריערע אינעם אוניווערסיטעט פון בערלין, און שפעטער איז ער געווען אין די אוניווערסיטעטן פון פרייבורג, היידלבערג, ווין און מינכן.
לעמבערגער געטא
די לעמבערגער געטא, דעמאלט אין פוילן, היינט אין אוקראינע, איז געווען די דריטע גרעסטע געטא אין פוילן נאך דער ווארשעווער געטא און דער לאדזשער געטא. עס האבן זיך געפונען אין אט דער געטא איבער הונדערט טויזנט יידן.
היסטאריע
די רוסן האבן פארטריבן אסאך פון די יידן אין טיפן רוסלאנד, וואו זיי זענען פארהאלטן געווארן ביז נאכן קריג. עס ווערט געשאצט, אז ווען דייטשלאנד האט אטאקירט דעם סאוועטן פארבאנד, האבן זיך געפונען נאך 100,000 פליטים וואס זענען נישט פארשריבן געווארן.
גראבמאשין
גראבמאשינען זענען פאראן אין פארשידענע גרייסן לויט דעם סארט ארבעט וואס זיי פֿירן אויס. טייל גראבמאשינען ניצן קאַבעלן, און טייל האבן רעדער אנשטאט קייטן.
הויפט זייט/כ"ה כסלו
כ"ה כסלו דאס ערשטע חנוכה ליכטל
תל אביב לייכטע באן
די לילע ליניע איז א באן וואס וועט לויפן פון צענטער שטאט תל אביב ווען ביים אנהייב פון דער ליניע טרעפט זיך די באן מיטן רויטע ליניע, ביי די ארלאזאראוו סטאנציע, אין ארומקרייזן די דרום חלק פון שטאט, דערנאך קיין מזרח ריכטונג צו די שטעט אור יהודה און יהוד, ווי אויך א פארבינדונג צו גבעת שמואל און בר אילן אוניווערסיטעט. די ערשטע צוגרייטונגען זענען שוין געמאכט געווארן און וועט לויטן פלאן געעפנט ווערן אין יאר 2024
די ברוינע ליניע איז א ליניע וואס לויפט אין דרום גוש דן, און איז די איינציקסטע וואס וועט נישט דורכגיין תל אביב זעלבסט. די באן הייבט זיך אן אין מערב ראשון לציון און וועט דורכפארן די משה דיין באן סטאנציע, אריבערפארן לענגאויס די צענטער פונעם שטאט און די מזרח פון שטאט, דארט וועט די באן אריבער קיין באר יעקב, דערנאך צו רמלה און קיין לוד. און די לעצטע פאר חדשים איז באשטעטיגט געווארן א פארלענגערונג צום פלאן, וואס וועט ברענגען די לייכטע באן ליניע צו בן גוריון פליפעלד. די טראנספארטאציע מיניסטעריום האט געגעבן רעכט פארן ראשון לציון שטאטראט פארצוגיין מיטן פלאן און אויפטרייבן געלט, צו פארשנעלערן דאס בויען און עפענען פארן ציבור. דערביי ארבעטענדיג זעלבסטשטענדיק פונעם רעגירונג'ס געשטעלטע געזעלשאפט נת''ע
באלהאם סטאנציע
לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע
באַלהאַם אונטערגרונט סטאנציע ווערט באדינט דורך דער נארדערן ליניע. די סטאנציע האט מען געעפנט דעם 6טן דעצעמבער 1926 אויף דער מארדן פארלענגערונג פון דער סיטי און דרום לאנדאנער באן, וואס איז שפעטער געווארן א טייל פון דער נארדערן ליניע.
וואנואטו
געאגראפיע
וואנואטו איז אן ארכיפעלאג פון 82 קליינע אינזלען, פון וואס זענען 65 באפעלקערט. פון צפון ביז דרום איז א מהלך פון 1,300 ק"מ.
מנחה גדולה
דער זמן פון דאווענען מנחה
אין די ליטווישע ישיבות איז דער מנהג צו דאווענען מנחה גדולה. אויך אין ארבעטספלעצער מאכט מען אפט א מנין צו מנחה אין דער מיטאג פויזע (בפרט אין ווינטער ווען ס'איז צו שפעט צו דאווענען מנחה נאך דער ארבעט) קומט אויס אז מען דאווענט מנחה גדולה.
פאמעלא
דער געווענליכער פאמעלא איז גרין-געהל ווען ס'איז רייף און אינעווייניג האט ער רויטע אדער געהלע רעפטלעך ווי אנדערע ציטרוס פרוכטן. דער ווייכער ווייסער טייל אונטערן שאלעכטס איז זייער דיק. עס איז עטוואס זיסער ווי דער מעהר באקאנטער גרעיפ-פרוכט. ער איז אויך דער גרעסטער ציטרוס היינט צו טאג.
צמח אטלאס
צמח אַטלאַס [די ישיבה] איז לכאורה די מערסט באקאנטע ראמאן געשריבן דורכן באריהמטן יודישן שרייבער חיים גראדע ערשינען אין צוויי דיקע בענדער אין יאהר 1967 און 1968 דורכן יידיש-נאציאנאלן ארבעטער-פארבאנד אין לאס אנדזשעלעס געדריקט אין ניו יארק ביי די ברידער שולזינגער.
געשיכטע
די ערציילונג פאלגט נאך צמח אטלאס, א לאמזשער בחורל פון די גרעסטע אויפטוער צו גרינדן ישיבות אין די קליינע שטעטלעך.
וואלטער קראנקייט
thumb|left|וואלטער קראנקייט וואלטער לעלאַנד קראנקייט (4טן נאוועמבער, 1916 – 17טן יולי, 2009 ) איז געווען אן אמעריקאנער זשורנאליסט און פאר לאנגע יארן דער אנקער מאן אויף דער סי בי עס נייעס סטאנציע.
טאנגא
דעמאגראפיע
די באפעלקערונג פון טאנגאַ איז 98% פאלינעזער, 2% אייראפעישע אדער געמישט אייראפעיש און פאלינעזיש.
הנה באהל
עס באשטייט פון זיבן חלקים אין א ס"ה פון פינעף הונדערט און פינעף-און-צוואנציג זייטן.
פראנצויזישער מאנדאט
די פראבלעמען
לויטן פלאן האט פראנקרייך באקומען דעם צפון טייל אין ארץ ישראל, וואס ווערט גערופן די פינגער פון גליל, אראבישע אויפשטענדלער האבן נישט געוואלט זיין אונטער פראנקרייך נאר ליבערשט אונטער דעם בריטישן מאנדאט, האבן דורכגעפירט אטאקעס קעגן פראנצויזישע קרעפטן, די תל חי פאגראמען, זענען פארגעקומען אין די שטרייטן צווישן די אראבישע אויפשטענדלער. צום סוף זענען בריטישע זעלנער אריינגעקומען דארט, און האבן פארנומען די גרענעץ, וואו עס איז היינט צווישן לבנון, און ישראל.
סיבילאנט
קאַטעגאָריע:פאנעטיק
עטרות
נאך דער זעקסטאגיקער מלחמה, איז עטרות איינגענומען געווארן, אין די מוניציפאליטעט פון ירושלים. די שטאטראט האט באשלאסן אויפצושטעלן דארט אן אינדוסטריע געגנט, און די פליפעלד האט ישראל איבערגעבויט, אבער די פראבלעם פון די שכנים איז נישט אוועק, און די פאבריקן האבן שטענדיק געהאט צו ליידן פון אראבישע וואנדאלן, אין די על אקצא אינטיפאדע, זענען אסאך פאבריקן אוועק פון געגנט.
וויגעניזם
ממילא איז עס מעהר ווי בלויז א דיעטע, ס'איז א סארט לעהבנסשטייגער מיטן ציהל נישט צו נעמען אנטייל אין די צער און פּײַן פון אנדערע באשעפענישן וואס וועהרט פאראורזאכט דורך די מאסן פראדוקציע - אויף ווי ווײַט מעהגלעך.
אלטערנאטיוון
די אלטערנאטיהוון זענען פילע. צ.ב.ש.: פילע מאכלים געמאכט פון סאָי ווי טאָופו און מילך און קעז.
האר
די האר אויפן קאפ קען וואקסן גאר לאנג, דערפאר טוט מען זיי שערן מיט א שערל אדער א שער מאשין.
מאדעל פון ירושלים בימי הבית השני
קליין|250px|שמאל| שאפֿן מאדעל פון ירושלים בימי הבית השני איז אַ דרייַ - דימענשאַנאַל ירושלים אין די סוף פון די צווייטע המקדש אין דעם יאָר 66, פיר יאר איידער דער צעשטערונג פון די המקדש אין 70. דער מאָדעל איז געווען געבויט צווישן 1966-1962, לויט צו די ינטערפּריטיישאַן פון פּראַפעסער מיכאל אַווי - יונה טעאָריע פון דזשאָסעפוס.
תל אביב פארט
קליין|300px| תל אביב פארט איז געווען אַן אַלט פּאָרט אין תּל אביב, ישראל. עס איז געניצט צווישן די יאָרן 1938 און 1965. עס איז ווייַטער צו די יאַרקאָן טייך מויל. נאָך אים פארשלאסן אין 1965, עס איז אריבערגעפארן צו אַשדאָד פּאָרט און געווארן אַ וואַרעהאָוסע געגנט. אין די 2000ס, עס איז געווען רענאַווייטיד און געווארן אַ געשעפט און רעקרייישאַנאַל געגנט.
וובלינקען
קאַטעגאָריע:תל אביב
קוק קאונטי, אילינאי
אין דעם 2010 צענזוס איז די באפעלקערונג געוועהן ביי 5,194,675, וועלכע איז מעהר ווי פערציג פראצענט פון דער פאפולאציע פון דעם גאנצן שטאַדט.
וועב לינקען
קאטעגאריע:פאראייניגטע שטאטן קאטעגאריע:אילינאי
וואסער באמבארדירער
250px|קליין|לינקס א וואַסער באָמבאַרדירער איז א לופטמאשין באנוצט אין לופט פייערלעשעריי, און בפרט צו קעמפן וואלד פייערן. דאס קען זיין א העליקאפטער אדער א ים-עראפלאן. געוויינטלעך איז עס אן איבערווייז פון געוועזן א מיליטער אדער פראכט לופטמאשין, אבער א טייל זענען לכתּחילה אויסגעפֿורעמט געווארן פאר וואסער באָמבאַרדירן. דאס איז דער צוועק פונעם קאנאדישער קאַנאַדייר CL-215. וואסער באמבארדירערס ווערן באנוצט דורך לופטפלאטן, אדמיניסטראציעס און פּריוואַטע פֿירמעס.
סאלט לייק סיטי
צווילינג שטעט
סאלט לייק סיטי האט די פאלגנדע צווילינג שטעט:
סי בי עס
סי בי עס (CBS) איז איינע פון די דריי גרעסטע נאציאנאלע מעדיע נעצווערק אין די פאראייניגטע שטאטן (די אנדערע צוויי זענען עי בי סי און ען בי סי) ביז ווען פאקס איז אנגעקומען און זיי אוועק גענומען דעם קרוין ווי איר וועט ליינען שפעטער און דעם ארטיקל.
שלמה קלוגער
רבי שלמה קלוגער זצ"ל (ה'תקמ"ה - ל' סיון ה'תרכ"ט). ראב"ד פון בראד, באקאנט ווי דער "בראדער מגיד".
אפשטאם
רבי שלמה איז געבוירן אין חודש תמוז ה'תקמ"ה צו זיין פאטער הרב יהודה אהרן קלוגער, רב אין קאמאראוו (נפ' כ"ו אייר ה'תקנ"ט), א זון פון הרב יצחק אייזיק פון זאלקאוו. און צו זיין מוטער מרת גיטל אן איינציגע טאכטער פון הרב יוסף רב אין ביאלא, פוילן. רבי שלמה האט מען געריפן ביים ברית שלמה יעקב יוסף אבער מיט די ציט זענען די אנדערע צוויי נעמען פארגעסן געווארן.
רבנות
אין יאר ה'תקע"ה איז רבי שלמה אויפגענומען געווארן רב אין יאזעפאף אבער דארט האט ער נישט געהאט קיין מנוחה, וויבאלד ער האט געאסר'ט דעם דארטיגן שוחט, און אין יאר ה'תק"ף איז רבי שלמה אויפגענומען געווארן אלס רב אין בראד.
הסתלקות
רבי שלמה איז נפטר געווארן אין ל' סיון ה'תרכ"ט.
מעריצים
קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע קאַטעגאָריע:פארוויילונג
אויבערלאנד
די יידן זענען אלע געווען אשכנזים, וואס מייסטנס זענען זיי געווען קעגן די רעיון החסידות, און זענען געגאנגען אויפן דרך פונעם חתם סופר.
רעגענט
היינט צוטאגס זענען דא נאר צוויי הערשנדיגע רעגענטן אין דער וועלט: ליכטנשטיין און דער מאלייזער שטאט טערענגאנו.
ארמעניש
אַרמעניש (հայերեն האַיערען) איז אן אינדא-אייראפעאישע שפראך פון די ארמענער. ארמעניש איז די אפיציעלע שפראך פון ארמעניע און דער נאגארנא-קאראבאך רעפובליק. היינט רעדן ארמעניש די ארמענער איבער דער וועלט. ארמעניש האט זיין אייגנארטיקע שריפט, דער ארמענישער אלפאבעט, מיט 36 אותיות, וואס מעסראפ מאשטאץ האט איינגעפירט אין יאר 405.
בעטאן-מישער
וועבלינקען
קאטעגאריע:בעטאן קאטעגאריע:אינזשעניריע פארמיטלען קאטעגאריע:קאנסטרוקציע געצייג קאטעגאריע:לאסטאויטאס
יאפפעד
מיסיע
לויט נפתלי מאסטער, איז יאפפעד'ס סטראַטעגיע "צו מאכן מענטשן פון די חסידישע קאמיונטי ארויסצוקומען און פאָדערן אַ ענדערונג אין דעם יעצטיגע בילדונג סיסטעם, ווי 14יעריגע בחורים פאַרברענגען 14 שעה אַ טאָג אָן לערנען אַ וואָרט פון ענגליש, מאטעמאטיק, וויסנשאפט, היסטאריע אָדער געאגראפיע."
גרינלאנד
דער פרעמיער מיניסטער פון גרינלאנד הייסט קואופיק קלייסט.
דער אינזל האט אסאך בערג. די שטעט זענען אויפן בארטן ווייל דער אינזל איז באדעקט מיט אייז אומעטום.
וועלט פּרעמיער
דאס מיינט אז עס ווערט געוויזן דאס ערשטע מאל אין די עפענטליך, פאר א ריזן פארזאמלונג. געווענליך ביי א פעסטיוואל.
הויפט זייט/כ"ו כסלו
כסלו 26 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:כ"ו בכסלו
יצחק לייפער
אפשטאם
רבי איציקל איז געבוירן אין יאר ה'תק"ל (אומגעפער) צו זיין פאטער רבי אהרן אריה לייב לייפער פון פרעמישלאן, א זון פון רבי מאיר (הגדול) פון פרעמישלאן. און צו זיין מוטער מרת יענטע.
נפתלי מאסטער
יונגע יארן
מאָסטער איז אויפגעוואקסן אין באָראָ פּאַרק, ברוקלין, אין אַ חסידישער משפּחה פון זיבעצן קינדער. ייִדיש איז זייַן מוטער שפּראַך.
גאליאנס ריטש דל״ב סטאנציע
היסטאריע
גאליאנס ריטש דל״ב סטאנציע האט געעפנט דעם 28סטן מערץ 1994.
באדינונג
אין די נישט שפיץ שעה׳ן פארן
דארא בלאך
געשיכטע
דארא בלאך האט געהאט סיי ישראלישע סיי בריטישע בירגערשאפט. זי איז געווען א פאסאזשיר אויפן ער פראנס פליגער 139 פון בן גוריון פליפעלד קיין פאריז, זונטיק 27סטן יוני 1976. אונטערוועגס האט דער עראפלאן געלאנדעט אין אטען. דארט האבן פאלעסטינער טעראריסטן געכאפט דעם עראפלאן און געהייסטן פליען קיין בענגאזי, ליביע. דארט איז דער עראפלאן געבליבן זיבן שעה, און מען האט אנגעפילט מיט מער ברענשטאף און אויך זענען נאך טעראריסטן ארויפגעקומען אויפן עראפלאן. זיי האבן געהייסן דעם קאפיטאן פליען קיין קאמפאלא, אוגאנדע. עטלעכע טעג האבן זיי געזוימט דארט. דארא בלאך האט זיך דערשטיקט אויף א הינדל ביין און מען האט זי געשיקט אין שפיטאל אין קאמפאלא.
ווען מען האט באפרייט די פארכאפטע יידן אין דער ענטעבע אפעראציע האט דער פרעזידענט אידי אמין געהייסן מערדן דארא בלאך. איר קערפער האט מען נישט ארויסגעלאזט פון לאנד נאר דריי יאר שפעטער נאכדעם וואס מען האט אידי אמין פארטריבן פון אוגאנדע.
סייפרוס דל״ב סטאנציע
לאקאציע
סייפרוס סטאנציע געפינט זיך א ביסל צפון פונעם דאקלאנדס קאמפוס פונעם אוניווערסיטעט פון מזרח לאנדאן.
אברהם דוד גליק
ספרים
ער האָט זוכה געווען צו פאַרפּאַסן אסאך ספרים, וואס טויזנטער אידן זענען באַהאַוונט געוואָרן אין די מנהגי קודש פון סאטמארער רבי'ן זי"ע דורך זיינע פילצאָליגע חיבורים, דהיינו: - "סידורים לימות החול ולשבת ויום טוב" - וואס אין יענע יארן ווען ער האט אנגעהויבן איז עס געווען אן עבודת הפרך און נישט אזוי גרינג ווי די היינטיגע מאשינען - וואס ער האט ב"ה די זעלטענע זכיה דאס אז צענדליגער טויזענטער אידן האבן געדאווענט אין זיינע סידורים במשך די אלא יארן, און טוען נאך טאג טעגליך דאווענען צום בוכ"ע דריי מאל א טאג אין זיינע סידורים, וואס איז זיכער א גרויסער זכות פאר זיין נשמה. און ווי אויך די הערליכע - "זמירות לשבת ויו"ט ומנהגי קודש", די הערליכע  - "מחזורים דברי יואל על מועדי השנה", וואס די אלע אויבערדערמאנטע זאכן איז געווען פונעם ערשטן סארט מיטן היימישן נוסח פון רביה"ק זי"ע וואס האט אסאך גרינגער געמאכט פאר אנ"ש, - "הגדה של פסח - סאטמאר - ומנהגי קודש", א יופי פון אן ארבעט וואס ער האט ארויסגעגעבן אין זיין לעצטן יאר. - "סדר סליחות ומנהגי קודש", - "הושענות והקפות ומנהגי קודש", - "הדלקת נר חנוכה ומנהגי קודש", - "סדר ימי הפורים ומנהגי קודש", ווי אויך די בארימטע - "מחזורים מועדי קדשיך" אויף די מועדי השנה, אין א קלענערן פארמאט גרינגער צו האלטן, און דאס איז נאך ביזן היינטיגן טאג דער איינציגסטער סארט מחזור מיטן היימישן נוסח וואס מען דארף נישט ארוממישן ביים דאווענען וואס דער עולם און אויך ספעציעיל די קינדער און בחורים האבן דערפון זייער הנאה.
בעקטאן פארק דל״ב סטאנציע
זי איז אין טראוולקארט זאנע 3 און האט די ווייניקסטע צאל פאסאזשירן אויף דער דל״ב.
אונטערטיטל
עס שרייבט זיך אויף דערונטער, און ס'דא געווענליך עטלעכע שפראכן פון וואס צו וועלן.
ליטווישער יידיש
ליטווישער, אָדער צפון־מזרחדיקער, יידיש איז איינער פון די מאָדערנע דיאַלעקטן פון יידיש, היסטאָריש אַנטוויקלט אין צפון־מזרח אייראָפּע, אין דער יידישער ליטע. ליטווישער יידיש געהערט צו דער מזרחדיקער צווייג פון יידיש, וואָס איז אויך כולל פּוילישן און אוקראַאינישן/וואָלינער דיאַלעקטן.
ווערבן
די באַזונדערקייט פון ליטווישן יידיש איז דער כסדרדיקער נוצן בלויז איין הילפסווערב האָבן צו בויען דעם זמן עבר: איך האָב געגעסן, איך האָב געזעסן.