cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
לאטיין
לאטיין היינט צו טאג
דער איינציגסטער ארט וואו לאטיין ווערט נאך באנוצט איז אינעם וואטיקאן אין רוים, אין וועלכן לאטיין איז די אפיציעלע שפראך פאר די גייסטלעכע, ווי אויך דער פויבסט רעדט נאר אויף לאטייניש ווען ער אדרעסירט די מאסן, אדער ווען ער פרעפעלט אין קירכע. עס איז פאראן א נייערער נסח פון לאטיין וואס מען האט באניצט צווישן בערך 1375 און בערך 1900 פאר וויסנשאפטליכע ליטעראטור. דער דאזיגער נסח הייסט ניילאטיין האט פארשידענע אותיות וועלכע דער קלאסישער נישט האט למשל "J/j" ("דזש"). אין קלאסישן לאטיין האט מען נאר "i/I" ("י-/יִ") אנשטאט באניצט. דאס הייסט אין ניילאטיין האט מען געשריבן צום ביישפיל "Jupiter" אבער אין קלאסישן לאטיין האט מען געשריבן "Iupiter".
עזריאל טויבער
ר' עזריאל טויבער (תרצ"ח - י"ד ניסן תשע"ט) איז געווען אן עסקן אין מאנסי וואס איז שטארק עוסק אין קירוב. ער האט געגרינדעט די שלהבת ארגאניזאציע צוזאמען מיט רבי שמשון פינקוס צו בויען אידישקייט איבער דער וועלט דורך מאכן בעלי תשובה. ער פירט שבתים סיי אויף אידיש סיי אויף ענגליש.
ביאגראפיע
זיין איידעם איז הרב ר' יצחק אלעזר מאסקאוויטש פון מאנסי. און האט א שטוב מיט קינדער אלעס שוין חתונה געמאכט וואס זענען רבנים און גרויסע גבירים.
פלאמבינג
פארמיידן פראבלעמען
א הייסע וואסער טאנק דארף ווערן געדרעינט יעדע עטליכע יאר און מען קען דאס אליינס טאן נאכדעם וואס א פלאמבער ווייזט וויאזוי דאס צו טאן. דאס איז זייער וויכטיג פאר די טאנק אלעס זאל קלאפן און עס זאל נישט מאכן קיין פראבלעמען. אויב מען באמערקט אז עס קומט ארויס (ליעקט) וואסער זאל מען באלד רופן א פלאמבער ווייל דאס קען זיין מער ווי א קליינע לעכל און אויב מען פאררעכט דאס נישט באלד קען עס צוברעכן די גאנצע טאנק און עס איז א שאד די געלט.
לאנגווייליגקייט
עס איז פארהאן אן אומטיילבארע בירושה'דיגע נעגעטיווער געפיל פון דרוקעניש אין לאנגווייליגקייט; מענשטן וועלן טאן אסאך אפמיטשענישען דאס צו פארמיידען אדער דאס צו היילן, אבער אין פארשידענע סירקומסאטאנסעס איז דאס אקצעפטירט אלס יסורים וואס מען מוז דורכגיין.
שפיכת דמים
שפיכת דמים מיינט פארגיסן דאס בלוט פון א לעבעדיגן מענטש און ברענגען אן ענדע צו זיין לעבן.
נאס
אפילו אז לויט טייל דאקטורים איז א נאָס פון א געזונטן מענטש נישט שעדליך און קען קיינעם נישט טאן קיין שאדן. אבער וויבאלד מ'קען דאך נישט וויסן ווער עס איז פארקילט, דארף מען זיך היטן און דאס נישט טאן נעבן אנדערע מענשטען, מען רעדט שוין נישט פון דעם וואס איז זייער נישט איידל, און עס איז זייער אומאנגענעם צו ווערן באשפּריצט פון א מבול פּיטשינקע נאסע שמוציגע שליימיגע טראָפּנס וואס קומען ארויס פון א פרעמדן מענטשנס מויל און נאָז, און דער גערוך און עקל וואס דאס ברענגט.
פלי מאנשאפט
פילאטן אויף א עראפלאן
דער צווייטער פילאט, וועלכער זיצט אויף די רעכטע זייט, איז דער קא-פילאט, ער ווערט אויך אנגערופן דער ערשטער אפיציר. אויך ער האט גארנישט ווייניגער ערפארונג ווי דער קאפיטאן, ער העלפט ארויס דעם פילאט אין זיין ארבעט און גיט א צווייטע פארשלאג ווען עס קומט צו מאכן באשלוסן. דער הויפט סיבה פארוואס עס איז פאראן צוויי פילאטן איז וועגן זיכערהייט. סתם א מענטש קען נישט פירן א פליגער און דערפאר פעלט זיך אויס א צווייטער פילאט אין פאל עפעס פאסירט מיט'ן ערשטן. די עלטערע פליגער וועלכע זענען געבויט געווארן בעפאר 980' פארמאגן אויך א דריטער פילאט, וועלכע איז דער פלייט אינדזשעניר (ווערט אויך אנגערופן דער צווייטער אפיציר). זיין ארבעט איז צו באטראכטן אלע אינסטרומענטן און זיכער מאכן אז אלעס קלאפט. דורכאויס די פלייט וועט דער פלייט אינדזשעניר אויסרעכענען אלע חשבונות וועגן די ווינטן און ווייטקייט, און פלאנירן די ריכטיגע וועגן פאר'ן פליגער. היינט ווערט די ארבעט געטאן דורך א קאמפיוטער, וועלכע שיקט אלע מעסעדזשעס צום פילאט אויף א סקרין. די נייערע פליגער פארמאגן טאקע נישט קיין פלייט אינדזשעניר, און איינמאל די עלטערע פליגער וועלן ארויסגיין פון באנוץ וועט מען מער נישט הערן פון אזא פאזיציע.
לופטליניע
פארשידענע לופֿטליניעס
די גרויסע געבן סערוויסעס צו מערערע און ווייטערע דעסטינאציעס און די קלענערע געבן נאר לימיטירטע סערוויס. לאמיר זיי באטראכטן נענטער:
ען קאלטער
left|thumb|250px|ען קאלטאר ען קאלטאר (געבוירן דעסעמבער 8 1961) איז אן אמעריקאנער קאנסערוועטיווער קאלומניסט און פאליטישער קאמענטאטור, און בעסטע סעלינג אויטאר. זי טרעט אפט אויף אויף טעלעוויזיע, ראידאו און ביי פאבליק פריוואטע אדער פארטייאישע אוועטען צו ארומרעדן איבער די אקטעועלע געשענישן.
פרץ מארקיש
פּרץ מאַרקיש (7טן דעצעמבער 1895 - 12טן אױגוסט 1952, מאָסקװע) איז געװען איינער פון די גרעסטע ייִדישע שרײַבערס, פּאָעטן און דראמאטורגן אין ראַטן־פֿאַרבאַנד. ער האָט געשריבן אױף ייִדיש.
פרעה
קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין דער תורה
משה דייטש
ר' משה איז פון גרינדער און אנפירער פון דעם צדקה מוסד אין וויליאמסבורג קרן עזר למשפחות הנצרכות, דער מוסד מאכט חתונה קינדער און צאלט פאר טעגליכע געברויכן פון ארימע שטיבער  ביז צאלן גראסערי בילס.
סאטאן קאמאן באן סטאנציע
באדינונגען
די באדינונג אין די נישט שפיץ שעה׳ן איז דורך טעמזלינק ווי פאלגנד:
אפריקע
עטימאלאגיע
לויט יוסף בן מתתיהו איז דער נאמען "אפריקע" פון אפר, אייניקל פון אברהם אבינו, וועמנס קינדער האבן אינוואדירט ליביע.
ווירטשאפט
אונטערן דרוק פון אינטערנאציאנאלע עקאנאמישע ארגאניזאציעס ווי דער אינטערנאציאנאלער געלטפאנד, האבן פילע לענדער אין אפריקע באוויזן צו ענדערן זייער עקאנאמיע, און אצינד ווייזן זיי אויסזען פון פאזיטיוון וואוקס נאך דורות פון נעגאטיוון אדער נישטיקן וואוקס. דאך, האבן פארשיידענע ארגאניזאציעס קריטיקירט די טעטיקייטן פון די אינדוסטריאליזירטע לענדער אין אפריקע, מיט דער טענה אז זיי טוען פאראייביקן די ארימקייט אינעם קאנטינענט דורך שאפן מאסיווע פראצענט־טראגעדיקע חובות, וואס די לענדער קענען נישט אויסהאלטן.
עקאלאגיע
אפריקע פארלירט אירע וועלדער גאר גיך, מער ווי פיר מיליאן העקטארן א יאר.
דעמאגראפיע
די אריגינעל פעלקער אין צפון אפריקע זענען געווען די בערבערן אין צפון־מערב, די עגיפטישע אין צפון־מזרח און נילא־סאהארישע אין מזרח.
שפראכן
אין אפריקע ווערן גערעדט היינט מער ווי טויזנט שפראכן. אפריקע איז דער מערסטער פילשפראכיק קאנטינענט אין דער וועלט. עכטע אפריקאנישע שפראכן ווערן צעטיילט אויף פיר פאמיליעס:
רעליגיע
די הויפט רעליגיעס אין אפריקע זענען קריסטנטום (45%), איסלאם (40%) און טראדיציאנעלע אפריקאנישע רעליגיעס (10%). דער עלטסטער מעטשעט אין אפריקע איז דער גרויסער מעטשעט פון קיירואן, געגרינדעט אין 670.
ישיבת אילת
אילת קאַטעגאָריע:אילת
באגאזש באהאנדלונג
באגאזש באהאנדלונג סיסטעם אין די לופטפעלדער איז זייער א וויכטיגער טייל פון די לופטפעלד און עירליין סיסטעם וועלכע טוט צופרידנשטעלן די פאסאזשירן ווען זיי קומען אן צו זייערע דעסטינאציעס און טרעפן זייערע פעקלעך אויפ'ן דרייעדיגן מאשין ביז עטליכע מינוט. די באגאזש באהאנדלונג סיסטעם באשטייט פון דריי באזונדערע אפעראציעס וועלכע מאכן איר ארבעטן: צום ערשט ווערן די באגאזשן געטראגן פון די טשעק-אין ביז די געיט וואו עס דארף גיין. אויב עס דארף טראנספערירט ווערן צו אן אנדערער פליגער וועט עס באזונדער אראפגענומען ווערן און גיין וואו עס באלאנגט. און צום לעצט קומען אלע באגאזשן ארויס צו די באגאזש אפנעם ארט (בעגעדזש קלעים). די וואונדערליכע ארבעט פון די באגאזש באהאנדלונג סיסטעם איז אז אלע פעקלעך דארפן גיין אויפ'ן זעלבן שנעלקייט ווי די פאסאזשירן גייען. אויב די פעקלעך ווערן פארלאנגזאמט וועלן די מענטשן דארפן ווארטן לאנג אז דער פליגער זאל אוועקפארן און וועלן נאך לענגער ווארטן ביים אפנעמען די פעקלעך אינעם לופטפעלד.
דער פראצעדור
ווען איר טשעקט אריין פעקלעך ביים טשעק-אין טאמבאנק וועט דער אגענט וואס שטייט דארט ארויספרינטן עטליכע צעטלן (טעגס) און דאס ארויפקלעבן אויף די באגאזשן. די צעטלעך פארמאגן אלע אינפארמאציע פון אייער פלייט, אריינגערעכנט אייער דעסטינאציע און אויך די עירפארטס וואו איר וועט זיך אפשטעלן. יעדעס צעטל פארמאגט אויך א באר-קאוד פון 10 נומערן וועלכע די קאמפיוטערס פון אלע לופטפעלדער קענען אפליינען.
ווען א פילע די-סי-ווי שאכטל דעגרייכט איר דעסטינאציע ווערט עס איבערגעדרייעט דורך א ספעציעלע מאכאניזם און אלע פעקלעך פאלן ארויף אויף די קאנוויארס. איינמאל עס איז ליידיג הייבט זיך עס צוריק אויף אויטאמאטיש און עס גייט ווייטער.
קינד
קליין|200px|א שטייגער פון א קינדער שמאל|ממוזער|250px|קינדער ממוזער|250px|קינדער ממוזער|250px|קינדער א קינד (בלשון רבים: קינדער, קינדערלעך) איז א יונגער מענטש. מען רופט אזוי עמיצן וואס איז נאכנישט דערוואקסן און יונג אין יארן. אבער אפילו עמיצער וואס איז קליין-געבליבן מיטן שכל קען מען רופן: "געבליבן א קינד".
שלעכטס
קליין|250px|א יאַפּאַניש געמאלן בילד פון [[יצר הרע דער שורש פון אלע שלעכטס אין רעליגיע]] קליין|200px|אין [[אַבראַהאַמיק רעליגיאָנס, שׂטן איז די פּערסאַנאַפאַקיישאַן פון אַלע רשעות און פאַרדאָרבן]]
אריה דרעי
אויפשטעלנדיג די ש"ס פארטיי
די ספרדים האבן זיך אפגעבריט פון דער באהאנדלונג פון די חרדישע אשכנזים צו זיי, האט מען זיך עקסטער גרופירט אין אויפגעשטעלט ש"ס "התאחדות הספרדים שומרי התורה" נאכן געווינען בענקלעך אין אסאך שטימען פאר די בירגערמייסטער ווי ירושלים און ניצחונות איבער אנדערע שטעט, האט דאס ערשטע מאל ש"ס צוגעלייגט זייער רשימה צום 11טן כנסת אין 1984, ווען דאס איז אונטער געשטיצט פון די תורה'דיגער פירער פון ש"ס און די ספרדים הרב עובדיה יוסף, און פון דעם ליטווישן גדול הרב שך,
זעט אויך
קאטעגאריע:כנסת דעפוטאטן קאַטעגאָריע:פרומע פאליטיקער קאַטעגאָריע:ש"ס פארטיי
קאנסטיטוציע
די קאנסטיטוציע פון א מדינה אדער א שטאַט זיינען גרונדענע שטארקע געזעצן פון דער רעגירונג וואס הערשט איבער אלע אנדערע פאליטישע געזעצן.
בלו טוט
קאטעגאריע:טעכניק
קלוגשאפט
קלוגשאפט אדער חכמה באדייט די מעגלעכקייט צו מיינען און ארויספירן מיט וויסן, איבערלעבונג, פארשטיין און קאמאן סענס. מען נוצט דעם מוח צו פאשטיין אלעס פארן לעבן. די פארקערטע פון נאריש. גיווענליך מיינט דאס איינער וואס האט א קאפ אויף די פלייצעס און ווייסט ווי אזוי דאס צי אויסנוצען.
סטאפסעלקלוב
ווען צוויי מיטגלידער פון אַזאַ אַ קלוב טרעפן, יעדער פון זיי קען פאָדערן אַז דער אנדערער זאל ווייַזן זייַן צאַפּן.
בונד
דער בונד איז אַ ייִדישע סאָציאַליסטישע באַוועגונג פֿון מזרח אייראָפּע. דער ערשטער קאָנגרעס פֿונעם בונד איז געווען אין ווילנע אין 1897.
סאפיע (נאמען)
סאפיע איז א פוילישער נאמען פאר זייערע גויטעס.
ריכטער
קליין|250px| [[אמעריקאנער ריכטער]] ריכטער איז דער אלגעמינער שופט וואס זיצט אין געריכט פאר די רעגירונג דן צו זיין פון אלעס ארום די מענשטן אין עניני ממונות און אלע אנדערע קרימינאליטעט.
מערב סאטאן באן סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 5.
אזיע
היסטאריע
דער איסלאמישער כאליפאט האט איבערגענומען דעם מיטל מזרח און צענטראל־אזיע ביי דער איסלאמישער עקספאנסיע אינעם 7טן יארהונדערט. די מאנגאלישע אימפעריע האט איינגענומען א גרויסן טייל פון אזיע אין דעם 13טן יארהונדערט, א שטח פון כינע ביז אייראפע. דער שווארצער טויט, פון די שווערסטע פאנדעמיעס אין דער מענטשלעכער היסטאריע, האט אנגעהויבן אייגענטלעך אין די פארטריקנטע פלוינען פון צענטראל־אזיע, פון וואנעט ער איז ווייטערגעגאנגן אדורך דער זיידן גאס.
געאגראפיע
דער לענגסטע טייך אין אזיע איז דער יאנגצע טייך אין כינע. די הימאלייע צווישן נעפאל און כינע איז די העכסטע בארג קייט אין דער וועלט.
רעליגיעס
די רעליגיעס הינדואיזם, בודהיזם, דזשייניזם און סיקהיזם שטאמען אלע פון אינדיע אין דרום אזיע. אין מזרח אזיע, איבערהויפט אין כינע און יאפאן, האבן אנגעהויבן די רעליגיעס קאנפוציאניזם, טאאיזם און זען בודהיזם. די גרעסטע רעליגיע אין אזיע איז איסלאם. אויך איז פאראן קריסטנטום אין דער מערהייט פון לענדער אין אזיע. יידישקייט טרעפט מען אין ישראל מיט זיבן מיליאן יידן, אויך אין א טייל אנדערע לענדער זענען דא יידן, למשל אין האנג קאנג.
יאגארט
קאַטעגאָריע:מילכיקע פראדוקטן
סינדי שעהין
left|thumb|250px|סינדי שעהין אין פארענט פון [[ווייסן הויז.]] סינדי שעהין (געבוירן 10טן יולי, 1957) איז אן אמעריקאנער אנטי-מלחמה אקטיוויסטקע וואס איר זון, קעסי איז געשטארבן אינדערמיט פון זיין דינסט אין דער איראק מלחמה אום 4טן אפריל, 2004, זייענדיג אין דער עלטער פון בלויז 24 יאר.
זי האט שוין אפיציעל זיך אפגעזאגט פון די שלום באוועגונג אין אמעריקע זאגענדיג אז די לינקע האבן איר אריינגעשטאכן פונקט אזויפיל מעסערס אין רוקן ווי די רעכטע.
אונגוואר
צווילינג שטעט
די היינטיקע צווילינג שטעט פון אונגוואר זענען:
על גאר
פאליטישע קאריערע
ער איז אין די לעצטע צייטן בעיקר באקאנט פון זיינע אקטיוויזם פארן סביבה און אויפוועקן דעם המון איבער דער סכנה פון גלאבאלע ווארעמונג אז דאס איז לויט אים א קריזיס. ער האט געשריבן א בוך און א דאקומענטערי וואס הייסט דער אומבאקוועמער אמת און נאך ביכער וואס זענען ווי פארגעטערט ביי די ליבעראלע קאלעדזש פראפעסארן און לינקע עלעמענטן פון לאנד.
מאראסט
עס טוט דינען ווי א קריטיש וויכטיגער ארטיקל פאר די פארשער און וויסנשאפטלער צו דערגיין די יארגאנג פון דער וועלט און אויך וואס איז מיט איר דורך זינט איר באשאפונג. שטיקער מאראסט וואס זענען פארטרונקעט געווארן טוען אנטהאלטן אין זיך גאר אסאך היסטאריע פון אירע געאלאגישע שיכטן און פאסיל רעקארדס.
שלום רוקח
ביים "חוזה"
כאטש רבי שלום איז נתקרב געווארן צו חסידות דורך רבי שלמה'ן איז אנגענומן אז זיין "רבי מובהק" (פולשטענדיגער לעהרער) איז געווען רבי יעקב יצחק הורוויץ דער חוזה פון לובלין וועלכער איז געווען אנגענומען אלס דער הויפט פירער פון די חסידישע באוועגונג זיינער צייט.
רבי שלמה לוצקער
רבי שלום'ס ערשטער לעהרער אין תורת החסידות איז געווען רבי שלמה דער מגיד פון לוצק.
רבי שלום קאמינקער
דער מערסט באקאנטער חסיד פון רבי שלום'ן איז געווען רבי שלום קאמינקער, וועלכער איז געווען א פייערדיגע חסיד זיינער און איז געפארן צו אים זעהר אפט.
שינאווער רב
רבי יחזקאל שרגא האלבערשטאם בעקאנט אלס דער "דברי יחזקאל" פון שינאווא, אדער "דער שינאווער רב", זון פון רבי חיים האלבערשטאם פון צאנז.
רבי אורי פון סאמבאר
רבי שלום האט ענטפלעקט אז צוויי מאל האט אליהו הנביא זיך באוויזן צו רבי אורי'ן ווען ער איז געווען אויפ'ן וועג צו בעלזא, נישט וואוסענדיג אז דאס איז אליהו הנביא.
הרב
הרב איז א טיטל פאר עמיצן וואס קען אסאך לערנען אדער איז א רבישע אייניקל.  קאַטעגאָריע:טיטלען
פארענהייט
די שיטה איז געבויט אויף דעם שמעלצונג פונקט פון אייניגע אויסמיש פון זאלץ מיט אייז און דער טעמפעראטור פון א געזונטן קערפער פון א מענטש.
דוד זילבערשלאג
ביאגראפיע
דאס איז געשען ווארשיינליך, ווען זיינע אלטע שותפים אין זיינע ארגאניזאציעס, האבן זיך ארומגעקריגט מיט אים, און האבן אים פרובירט שאנטאזשירן, דורך דינגען פריוואטע פארשער און זיי האבן אים אונטערגעשיקט דאס מיידל.
לופט פראכט
קארגא עראפלאן
מען רעכנט מען שיפינג פלאץ לויט די צאל פאלעטס. א נארמאלע טרעילאר קען ארייננעמען איבער 20 פאלעטס און עס זענען פאראן וועגן וויאזוי אריינצושטופן אפילו מער. דער 747 קארגא עראפלאן קען ארייננעמען 30 פאלעטס פון קארגא אויפ'ן הויפט שטאק אבער אירע פאלעטס זענען גרעסער און רעכענען זיך 96 ביי 125 אינטשעס און הויך 120 אינטשעס. די פאלעטס ווערן געפאקט מיט א ספעציעלע שאכטל וועלכע מען רופט עירסטעיבעלס וועלכע האלט צוזאמען אלע פאלעטס און איז געווענליך אויסגעמאסטן לויט די גרויס פון דעם עראפלאן. אויסער די 30 פאלעטס קען דער עראפלאן ארויפנעמען נאך 14 פאלעטס אויפ'ן נידעריגערן שטאק און נאך 14 ספעציעלע קארגא שאטלעך וועלכע מעסטן זיך ביז 64 אינטשעס הויך. די אלע משאות ווערן אנגעלאדענט דורך ספעציעלע עפענונגן מיט וועלכע די עראפלאנען קומען גרייט און ווערן אנגערופן העטשעס. אויסער די ספעציעלע העטשעס קען מען אויפהייבן דעם עראפלאנ'ס נאז אויב מען דארף אריינברענגן א אויסערגעווענליכע משא. די קארגא עראפלאנען קומען אויסגעשטאט מיט ספעציעלע ראלער בלעכן וועלכע דרייען זיך און פירן די פאלעטס אריין און ארויס. איינמאל די פאלעטס ליגן אינעווייניג פארט עס אויטאמאטיש און רוקט זיך צו צו די נעקסטע פאלעט. עס איז אינטערעסאנט צו זען ווי שנעל מען לאדענט אפ א קארגא עראפלאן. עס קומען אן צוויי היילא טראקטארן און נעמען אפ איין פאלעט נאך די צווייטע ווען זיי קומען פון זיך אליינס צו פארן צום עק וואו מען נעמט זיי אפ.
יהויכין
37 יאר נאך וואס יהויכין איז געפאנגען געווארן דורך בבל האט אים "אויל מרודך" (דער קעניג פון בבל) באפרייט פון תפיסה.
עשרת ימי תשובה
עשרת ימי תשובה - (10 צוריק-קער טעג), אזוי ווערן גערופען די ערשטע צען טאג פון יאהר אין די אידישע קאלענדער, וואס הויבן זיך אן מיט די יום טוב ראש השנה און ווערן פארענדיקט מיט יום כיפור.
כ"ח אדר
טעג ווען כ"ח אדר קען געפאלן:
יאַסיר אַראַפאַט
Yasser Arafat Արաֆաթ Յասեր არაფატი, იასირ Jesyras Arafatas Jasirs Arafats Арафат, Ясир Jásir Arafat யாசர் அராஃபத் Арафат Ясер
פאראײניגטע שטאטן
איינקונפט
צווישן די ראסן זעט מען אן אפשטאנד אין דער איינקונפט פון אפריקאנע אפשטאמיגע און היספאנישע (מערסטנס מעקסיקאנער) אנגעשטעלטע קעגן אייראפעישע און אזיאטישע (מערסטנס פון דעם ווייטן מזרח). די דורכשניטליכע איינקונפט פאר אן אזיאטישן פאמיליע איז די גרעסטע, $57,518, פאר ווייסע $48,977 און פאר אפריקאנער $30,134.
די עקזעקוטיווער אָרעם
3. (Defense), באשיצן, געגרינדעט 1947, זען אז נאציאנאלע און מילטערישע זיכערהייט זאל קלאפן (די פענטאגאן איז אין זייער באזיץ)
די הערשאפט
אין שפיץ פון לאנד שטייט א פרעזידענט וולעכער ווערט אויסדערוויילט אין דעמאקראטישע וואלן איינמאל אין פיר יאר, אין די הענט פונעם פרעזידענט איז קאנצעטרירט די רעגירונגס באפולמעכטיקונג, ער איז דער פאקטישער פירער פונעם לאנד. דאס איז אנדערש ווי רוב דעמאקראטישע מדינות וואס ביישטיין פון א פארלאמענט, און די רעגירונג אויטאריטעט איז אין די הענט פון דעם פרעמיער מיניסטער.
פאראייניגטע פעלקער
גרינדונג פון די יו-ען
די יו-ען איז די רעזולטאט פון א לאנגער היסטאריע פון ווילן צו פראמאטירן אינטערנאציאנאלע קאאפעראציע. אין די ענדע פונעם 18טן יארהונדערט האט א דייטשער פיליסאף, אימאנועל קאנט, פארגעשטעלט א פעדעראציע אדער ליגע פון דער וועלט'ס לענדער. קאנט האט פארשטאנען אז אזא פעדעראציע וועט ערלויבן זיך צו פאראייניגן און באשטראפן די לענדער וועלכע טוען אפ אגרעסיווע אקטן. ער האט אויך געזאגט אז די קאנצעפט פון אזא ארגאניזאציע וועט געבן די מעגלעכקייטן פאר דער וועלט'ס קליינע לענדלעך צו באשיצן זייערע רעכט וועלכע ווערן צושטערט און געשעדיגט דורך די גרויסע מאכטן.
כאטש די ליגע איז געווען א גרויסע דורכפאל איז אבער נאך נישט אוועקגעפאלן דער געדאנק פון אזא ארגאניזאציע. די ערשטע זאך וואס איז געטאן געווארן צו גרינדן א נייע ארגאניזאציע איז געווען אין 1941 ווען אמעריקע'ס פרעזידענט רוזוועלט און בריטיש פרעמיער מיניסטער ווינסטאן טשורטשיל האבן אונטערגעשריבן די אטלאנטיק טשארטער, אין וועלכע די צוויי לענדער האבן זיך אונטערגענומען צו טאן עפעס ממשות צו גרינדן א מער עפעקטיווע סיסטעם פאר וועלטליכע שלום און קאאפאראציע.
א יאר שפעטער, דעם 1טן יאנואר 1942, האבן א קאאליציע פון 26 אליאירטע לענדער, וואס האבן געקעמפט קעגן דייטשלאנד, אונטערגעשריבן א דעקלעראציע אין וועלכע זיי האבן אקצעפטירט די פרינציפאלן פונעם אטלאנטישן טשארטער. די דעקלעראציע איז געווען די ערשטע פארמאלע באנוץ פון דעם נאמען יונייטעד נעישאנס, וועלכע איז געגעבן געווארן דורך פרעזידענט רוזעוועלט. פון דארט און ווייטער איז עס געפארן ווי א באן ביז אלע דעטאלן זענען ערלעדיגט געווארן אפריל 1945 אין סאן פראנציסקא דורך 50 לענדער אריינגערעכנט דער ראטנפארבאנד, די פאראייניגטע פעלקער און די רעפובליק פון כינע. די פאראייניגטע פעלקער איז אפיציעל געגרינדעט געווארן דעם 24סטן אקטאבער ווען 51 לענדער האבן באשטעטיקט דעם טשארטער. די ערשטע זיצונגען פון דער אלגעמיינער פארזאמלונג און פון דעם זיכערהייטס ראט זענען פארגעקומען אנהייב 1946 אין לאנדאן.
סעקרעטאריאט
דאס ערשטע מאל וואס די יו-ען איז קריטיקירט געווארן איז געווען אין די 990' יארן ווען עטליכע לענדער האבן אנגעוויזן אז די ארגאניזאציע איז נישט גענוג עפעקטיוו לויט אירע קאסטן און טייל האבן איר אפילו באשולדיגט אלס א קארופטירטע ארגאניזאציע מיט אייגענע אינטערעסן. טייל פון די קריטיק איז געקומען פון די פאראייניגטע שטאטן זעלבסט וועלכע האט גע'טענה'ט אז זי צאלט דאס מערסטע געלט פאר די יו-ען און באקומט גארנישט דערפון. די קריטיקיזם האט געהאלפן און די גאנצע ארגאניזאציע איז רעפארמירט געווארן, אריינגערעכנט בודזשעט און שטאב רעדוקציעס. דער סעקרעטאר גענעראל האט די שווערסטע ארבעט אין די יו-ען און ער איז פאראנטווארטליכט פאר אלע פארמאלע צוזאמענקומונגן פון פיינטליכע פירער און זייערע ווייטערדיגע שלום פלענער. דער סעקרעטאר דזשענעראל מוז טויגן צו קענען נושא חן זיין ביי די פירער און מאכן שלום אין ערנסטע קאנפליקטן. אין די פארגאנגענהייט זענען עטליכע סעקרעטאר גענעראלן באקאנט געווארן מיט זייער שלום ארבעט אין אזעלכע קאנפליקטן ווי סאמאליע, יוגאסלאוויע, צענטראל אמעריקע, און פארשטייט זיך דער מיטל מזרח קאנפליקט.
אגענטורן
די פאראייניגטע פעלקער האט עטלעכע באזונדערע אגענטורן:
מיטגלידערשאפט אין די יו-ען
די צאל מיטגלידער האט זיך געדאפעלט אין יענע יארן און די נייע מיטגלידער האבן אריינגעברענגט נייע געדאנקן אין די יו-ען און האבן גע'טענה'ט אז די פאראייניגטע שטאטן פארמאגט צופיל מאכט און די יו-ען גיט זיי נאך צופיל מאל. אלס רעזולטאט האבן די צענדליגער קליינע לענדער פארמירט א שטארקע שטימע פאראיין און ביז 10 יאר האט די פאראייניגטע שטאטן געמוזט אנהייבן נוצן איר וועטא רעכט אפצושלאגן זייערע געדאנקן און פאליסיס.
אינטערנאציאנאלע השפעה
די שלום טרופן וועלכע ווערן געשיקט אין יו-ען מיסיעס ארבעטן אלס נוטראלע סאלדאטן וועלכע קומען העלפן די קאנפליקטן און ווערן געפירט דורך אן איינציגער קאמאנדיר וועלכע אפערירט אונטער יו-ען קאמאנד. שלום טרופן ווערן נאר געשיקט אויב די לענדער אינעם קאנפליקט זענען מסכים דערצו כדי צו פארמינערן דורכפעלער. די טרופן זענען לייכט באוואפענט און פארן ארום מיט ארמאר טרעקלעך אבער נישט קיין טאנקן אדער אנדערע שווערע ארטילערי. זייער ארבעט איז סכנות'דיג ווייל אויב איינע פון די צוויי זייטן זעט נישט איין זייער נוטראלקייט אדער אויב פייער-אפשטעלן צעפאלן און זיי בלייבן אינדערמיט דעמאלט קענען זיי אטאקירט ווערן אומוויליג אדער בייזוויליג. מער פון 1,600 שלום טרופן זענען אומגעברענגט געווארן אין די פארגאנגענהייט דורך פיינטליכע פייער.
עקאנאמישע אנטוויקלונג
די יו-ען אפערירט אונטער דעם פרינציפאל אז אויב מען וועט העלפן ברענגן א בעסערע עקענאמיע און סאציאלע לעבן אין די צוריקגעבליבענע לענדער וועט דאס צום מערסטן העלפן פארמיידן קאנפליקטן. די יו-ען גיט אויס א גרויסע טייל פון איר בודזשעט פאר עקאנאמישע אנטוויקלונג פראגראמען ארום די וועלט אין וועלכע זי העלפט די לענדער מיט עצות און געלטליכע שטיצע.
הייוון
קאטעגאריע:ביאלאגיע קאטעגאריע:פאנגי
חברה קדישא
די ארבעט פון דער חברה קדישא
אין תשובות חת"ם סופר (או"ח סי' קצ"ג) ווערט דערמאנט דער ציל און די ארבעט פון דער חברה אין פראנקפורט: אזוי ווי עס איז באקאנט ווען איינער שטארבט בעט מען פון אים אסאך געלד, צוליב די קבורה, מען בעט אייביג צו "הב הב", עס איז דא א ווערטל ביי מענטשן "אי אפשר לפתיחת קבר בלי דמים", דעריבער איז איינגעפירט מען זאל שטעלן א חבורה וואס יעדער זאל איינצאלן געלד, און דערפאר וועט ער האבן א זכות צו באקומאן א שטיקל ערד ווי מען זאל אים באערדיגן, מיט דעם געלד וואס מען באקומט העלפט מען ארויס יעדן פון די חבורה אויב ער ווערט קראנק שיקט מען אים א דאקטער, פאר רפואות, דינגען מענטשן זאלן שטיין דארט בשעת יציאת נשמה, זאגן מיט זיי ווידוי, געבן צו עסן ביי די סעודת הבראה, צו טרייסטן, זיך אומקוקן אויף די יתומים.
הערות
הרב יחיאל מיכל טוקטשינסקי, גשר החיים קאטעגאריע:לעבן קאטעגאריע:האנדל
צדקיהו
קליין| צדקיהו מלך יהודה צדקיהו, א זון פון יאשיהו מיט "חֲמוּטַל בַּת-יִרְמְיָהוּ" און א פעטער פון יהויכין, איז געווען דער 20סטער און לעצטער קעניג אויף מלכות יהודה אין פארלויף פון 11 יאר אין ירושלים. ער איז געווארן קעניג אין יאר ג'קס"ד. ער איז געווארן קעניג ווען ער איז געווען 21 יאר אלט.
תקיעת שופר
תקיעת שופר איז א מצות עשה פון דער תורה, צו בלאזן שופר ראש השנה. דער שופר איז אן אויסגגעלעכערטער הארן פון א ווידער. מען בלאזט דריי מיני קולות: תקיעה, שברים אן תרועה.
צדקיהו
קאַטעגאָריע:מלכי יהודה
תקיעת שופר
זעט אויך
קאַטעגאָריע:מצוות קאַטעגאָריע:ראש השנה קאַטעגאָריע:אלול
דור ישרים
דור ישרים איז אן ארגאניזאציע וואס פירט דורך גענעטישע טעסטס, אויף בחורים און מיידלעך, צו זען צי די קינדער וואס זיי וועלן געבערן וועלן נישט ליידן פון גענעטישע קראנקייטן.
געגרינדעט דורך א קרית יואל איד, ר' יוסף עקשטייין, וואס האט געהאט 9 קראנקע קינדער און האט געפענט די ארגאניזאציע אז אנדערע זאלן נישט דורך גיין די ביטערע שיקזאל.
קראפט
דער צווייג פון פיזיק וואס באשעפטיקט זיך אין דער באוועגונג פון קערפער דורך קראפט איז דינאמיק, און די טעאריע איז באזירט אויף ניוטאנס דריי געזעצן פון באוועגונג, וואס שילדערן די באציאונג צווישן קראפט און באוועגונג:
יצחק טוביה ווייס
ביאגראפיע
ער איז געוועזן יארן לאנג אין בית דין פון דער חרדישער קהילה "מחזיקי הדת" אין אנטווערפן. סוף האט מען אים גענומען קיין ירושלים נאכדעם וואס די ארונים מיט תולדות אברהם יצחק האבן געקעמפט קעגן רבי ישראל חיים מנשה פרידמאן, און צוזאמען מיט דושינסקי דעפוטאטן וואס זענען משפחה מיט רבי טוביה איז ער געווען דער אלטערנאטיווער קאנדידאט וואס האט געוואונען די אפשטימונג אין עדה החרדית הנהלה צו קרוינען פאר ירושלים רב.
נאך זיין וויב'ס פטירה האט ער געהייראט בזיווג שני רייזל, די אלמנה פון אוריאל צימער.
דער פשעווארסקער רבי ר' יעקב לייזער האט אמאל אין מיטן א שיעור פון פרקי אבות געזאגט פשט אין דער משנה ״כל הבורח מהכבוד הכבוד בורח אחריו״ מיינט אזא יוד ווי אונזער דיין רבי טוביה וואס איז בורח מכבוד וסוף הכבוד לבוא, און שפעטער איז דאס טאקע מקוים געווארן ווען ער איז געווארן דער גאב"ד עדה החרדית.
האריזאנטאל
האריזאנטאל מיינט פון רעכטס צו לינקס אדער פארקערט. מלשון האריזאנט, און נישט פון אויבן אראפ וואס דענאמלטס איז דאס ווערטיקאל.
צאל
אומראציאנעלע צאל
130px|קליין|2√ איז אומראציאנעל. אן אומראציאנעלע צאל איז א רעאלע צאל וואס איז נישט קיין ראציאנאלע צאל. דער קוואדראט ווארצל פון 2 איז אן אומראציאנעלע צאל. מען קען דערווייזן אז קוואדראט ווארצל פון יעדער נאטירלעכער צאל איז אדער א נאטירלעכע צאל אדער אן אומראציאנעלע צאל.
זעט אויך
קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק קאַטעגאָריע:נומערן טעאריע
אנקלאגע
ציווילע און קרימינאלע געריכטן
3) לייעביליטי טארט. א פירמע אדער פערזאן וועלכער איז פאראנטווארטליכט אויף שאדן וועלכע קען ארויסקומען פון די פירמע אדער זיינס א פראדוקט.
1)	פשרות (סעטעלמענט) אינדרויסן פון געריכט.
2)	אריינגעבן די קלאגע.
3)	דאס געריכט אויספארשונג.
אריינגעבן די קלאגע
אויב די קלאגע איז א גרויסע דעמאלט גייט עס אין די סטעיט געריכט וועלכע פארמאגט אויך פארשידענע שטאפלן, געוואנדן לויט יעדע סטעיט. דער אדוואקאט איז דער וואס מאכט דעם באשלוס אין וועלכע שטאפל געריכט דאס זאל געשיקט ווערן. דער אדוואקאט קען זיך געווענליך אויס מיט די ריכטער און וועט באלד וויסן צו וועלכע ריכטער עס לוינט זיך צו שיקן די קלאגע. ער וועט אויך באטראכטן די דזשורי און די פראדעצור פון דעם געריכט ווילאנג עס געדויערט זיי, די פראקורארן, און אלעס ארום.
איינמאל די קלאגע ווערט געפיילט אין געריכט באקומט דער ניתבע א סאמענס פון געריכט וועלכע ערקלערט די קלאגע און עצה'ט אים צו קומען אין געריכט זיך פארטיידיגן. דער פראדעצור ווערט אנגערופן די סערוויס אוו פראסעס.
אמאל איז פאראן אז דער ניתבע קען צוריק קלאגן דעם תובע מיט אן אנדערן זאך וועלכע האט אויך צו טאן מיט דעם סכסוך. דאס ווערט אנגערופן א קאנטער-ניתבע און ווערט באהאנדלט אין די זעלבע קעיס כאטש עס איז א באזונדערע זאך. אויב דער ניתבע מאכט זיך נישט וויסנדיג ביז די באשטימטע צייט פון געריכט דעמאלט קען דער אדוואקאט פארלאנגן א דיפאולט אורטייל אין וועלכע דער ריכטער מוז צוטיילן פאר'ן תובע אלעס וואס ער פארלאנגט. וויאזוי אימער, וועלן רוב ריכטער נאך לאזן דעם ניתבע קומען אין געריכט אפילו שפעטער ווי די באשטימטע צייט אויב ער וועט האבן א נארמאלן תירץ דערפאר.
דיסקוסיעס און מאטיוון פאר'ן פראצעס
2)	אויב איינע פון די צוויי פארטייען זעען אז עס גייט זיי גוט אויפ'ן מינוט קען איר אדוואקאט בעטן דעם ריכטער פאר א "מאושן פאר דזשאדזשמענט" וואס טייטש אז די פאקטן און ראיות זענען שוין גענוג קלאר און דער ריכטער קען שוין מאכן זיין אורטייל. דער ריכטער וועט באטראכטן די מאושן און ער וועט דירעקט באשליסן אויב ער זאל דאס אקצעפטירן אדער נישט. אויב יא דעמאלט קען ער געבן זיין אייגענע אורטייל אן די מיינונג פון די דזשורי אזויווי בי א סאמערי אורטייל.
אפיעל
אן אפיעל געריכט גייט געווענליך שנעלער ווייל רוב אינפארמאציע איז שוין פעסגעשטעלט און דער ריכטער דארף נאר צושטעלן די נייע אינפארמאציע אדער באשליסן צי דאס ערשטע געריכט האט גוט געאורטיילט. עס מאכט זיך אסאך אז א ריכטער פארזעט עפעס און דער אפיעל ריכטער טוישט דעם אורטייל צוליב דעם.
שווארצע שאכטל
פלי דאטן רעקארדירער
יעדע פליגער איז עקוויפטעט מיט טויזענטער סענסארס וועלכע רעקארדירן אלע סארט אינפארמאציע וועלכע דער פילאט נויטיגט זיך צו וויסן ווי ספיד, די פליגלן פאזיציעס, ספיד ארויפציען, טעמפרעאטורן פון אינעווייניג און פון אינדרויסן, לופט דרוק, די מאטארן פארשטעלונג, און נאך צענדליגער וויכטיגע זאכן. די אלע סארט אינפארמאציע ווערט כסדר רעקארדירט אויפ'ן פלייט דאטא רעקארדירער און ווען עס ווערט איבערגעפילט מעקט זיך אויס די אלטע און די פרישע ווערט רעקארדירט אזוי אז שטענדיג זאל דער פליגער האבן אלע אינפארמאציע אויף טעיפ פון די לעצטע צאל שטונדן. די ארגינעלע רעקארדירער האבן נאר געקענט רעקארדירן 100 פאראמיטערס ( א וועג פון רעכנען דאטא) פון אינפארמאציע ווען די נייע סאליד סטעיט רעקארדירער קענען רעקארדירן מער ווי 700 פאראמיטערס. די אלע אינפארמאציע פון איבער דעם גאנצ'ן פליגער ווערן געשיקט צו א ספעציעלע דיווייס וואס ליגט אונטער'ן פילאט'ס קאבינע און ווערט אנגערופן די פלייט דאטא עקוואזישן. די עקוואזישן שיקט ווייטער אלע אינפארמאציע וואו עס דארף גיין און שיקט זיי אויך צו די דאטא רעקארדירער וועלכע ליגט אינעם אונטערשט'ן טייל פונעם פליגער אונטער'ן וויידל. (אגב, ביידע רעקארדירער ליגן אונטער'ן וויידל ווייל יענער טייל פון דעם פליגער האט בעסערע שאנסן ארויסצוקומען ווייניגער געשעדיגט ווי דער פילאט'ס קאבינע).
איסור גיורא
די גמרא פארציילט (ב”ב קמט) אז איידער ער איז געשטארבן האט ער געהאט דרייצן טויזנט רענדלך און האט עס געוואלט איבערלאזן א ירושה פאר זיין זון רב מארי בר רחל, אבער ער איז דאך געווען א גר, און די הלכה איז א גר קען נישט יורש זיין פאר זיין קינד, האט ער געלאזט שרייבן א שטר אז דעס געלט געהערט זיין זון. קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין גמרא
זשימי וויילס
ער פלעגט האנדלען מיט פינאנץ אלס בערזע-מעקלער.
קעשענעוו פאגראם
left|thumb|250px|טאוול פון דעם קינות פון דעם פאגראם קעשענעווער פאגראם איז געוועזן אן אויסטערלישע פאגראם אנטקעגן די אידן אין רוסלאנד אין דעם יאר ה'תרס"ג ; 1903.
קאַטעגאָריע:פאגראמען קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע
שלום אליעזר טייטלבוים
ער ווארפט זיך אונטער ר' אהרן ווייל ער ווייסט די ווילן פון טאטן. ער איז אבער נישט אריינגעלאזט געווארן צום טאטן געהעריג פארן שטיצן ר' אהרן, און ר' אהרן האט אים צאמגעשטעלט חתונה מאכן די קינדער.
אגודת ישראל
אגודת ישראל היסטאריע
אגודת ישראל איז געגרינדעט געווארן אין קאטאוויץ י"א סיון ה'תרע"ב (1912) מיטן ציל צו קעמפֿן פאר תורה'דיגער אידישקייט, בעיקר אין פוילן און דייטשלאנד. פריער איז געווען אין פוילן די ארגאניזאציע אגודת שלומי אמוני ישראל. די אגודת ישראל פארטיי אין פוילן פלעג שטעלן קאנדידאטן סיי פאר'ן סיים (פוילישער פארלאמענט) און סיי פאר די שטאטישע וואלן. פארשטייט זיך אז אגודת ישראל האט געהאט א ליסטע ביי די קהילה-וואלן אין די פארשידענע קהילות. צווישן די אגודת ישראל דעלעגאטן אין סיים זענען געווען אלכסנדער זושיא פרידמאן (מחבר פון דער תורה קוואל), הר"ר מאיר שפירא (לובלינער רב), הר"ר יוסף נחמיה קארניצער (קראקעווער רב) און הר"ר אהרן לעווין (ריישער רב).
זשאן קעלווין קולידזש
ער האט געדינט ווי פרעזידענט פון: 2טן אויגוסט 1923 ביז: 4טן מערץ 1929
פענסטער
left|thumb|150px|א גלאזיקע פענסטער פענסטער איז א לאך אין א וואנט וואס מען לייגט דארטן א גלאז אדער פלאסטיק צו עפנען ווען מען ברויך לופט פון דערויסען אדער סתם פאר שיינקייט אדער פאר זון און ליכטיגקייט שיין זאל אריינקומען אין שטוב דורך די דורכזיכטיגקייט פון גלאז.
אייכלערס
די געשעפטן האבן באלאנגט פאר צוויי ברידער, זיי האָבן זיך שׁפעטער צוטיילט. איין ברודער האט באקומען דעם פלעטבוש געשעפט און דעם דאמעין נאמען "eichler.com" און דער צווייטער האט באקומען דעם בארא פארק געשעפט און די 800 נומער 1800EICHLER.
נטרונא
זיי טוען אויך פארשפרייטן צעטליך און קונטרסים ווי אויך האבן זיי א גרויסע טייל און די גרויסע פראטעסטן וואס איז אפגעהאלטן געווארן דורך סאטמאר און אמעריקא און ווי אויך אין אייראפע.
האקברידזש באן סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 4.
מסירת נפש
די ברכה
עס איז דא א מיינונגס פארשידנהייט אויב מען דארף מאכן די ברכה פון "המקדש שמו ברבים" מיט שם ומלכות ווען איינער לאזט זיך הארגענען און איז מקיים די מצווה פון קידוש השם. עס זענען דא וואס זאגן אז מען זאל עס נישט זאגן מיט שם ומלכות, ווייל ביזן לעצטן מינוט קען ער נאך געראטעוועט ווערן, וועט אויסקומען אז ער האט געזאגט א ברכה לבטלה.
פריקווענט פלייער פראגראם
א פריקווענט פלייער פראגראם איז א מיטגלידער פראגראם פאר לופטליניע רייזענדע מיט וועלכע זיי קלויבן פונקטן און קענען דאס שפעטער איינטוישן פאר אומזיסטיגע לופטליניע בילעטן אדער אנדערע ווערטפולע זאכן.
היסטאריע
עס האט זיך אנגעהויבן א גרויסע קאנקורענט וועמענ'ס פראגראם איז דאס בעסטע און יעדע פירמע האט זיך גענומען אן אנדערע האטעל קייט אלס א שותף. אבער מיט דער צייט זענען די האטעלן קלוגער געווארן און האבן זיך געגרינדעט זייערע אייגענע פראגראמען אין וועלכע מען האט געזאמעלט פונקטן יעדעס מאל מען האט גענעכטיגט ביי זיי און מען האט באקומען אומזיסטיגע נעכט אין די האטעל אלס קאמפענסאציע. טייל האטעלן זענען נאך אלץ פארבליבן שותפים מיט די ערליינס ווייל דאס ברענגט זיי נאכמער ביזנעס. נאך די האטעלן זענען די אויטא רענטל פירמעס אריין אין די שטענדיגר פלייער פראגראם ביזנעס, רוב אלס שותפים מיט גרויסע עירליינס. מיט דער צייט איז עס געווארן א טייל פון ביזנעס און אן דעם האט מען נישט געקענט קאנקורירן. די פירמע הוירץ האט איינמאל פרובירט אויפגעבן דעם פראגראם צוליב הויכע קאסטן וועלכע זי האט געברויכט צאלן די עירליינס. אבער די פירמעס האט דאס באלד געשפירט און האט שנעל דאס צוריק גענומען. היינט האט הוירץ א שותפות אין 20 ערליי פריקווענט פלייער פראגראמען. די לעצטע צו מאכן די סארט פראגראמען זענען געווען די בענזין סטאנציעס אבער רוב פון זיי האבן זיך זייערע אייגענע פראגראמען און גיבן אמזיסטיגע סערוויס אלס קאמפענסאציע. אינטערנאציאנאלע עירליין פירמעס האבן אין ערשט נישט געוואלט הערן פון דעם פראגראם און האבן דאס גאר קריטיקירט אלס א א זאך וועלכע מאכט ביליגער די פירמע'ס ביזנעס אויסקוק. מיט דער צייט האבן אבער אמעריקאנער עירליינס אנגעהויבן אריינכאפן אסאך נייע קאסטומערס אויף אירע פלייטס ארום די וועלט און די אינטערנאציאנאלע עירליינס זענען געווען געצווינגן נאכצוטאן דאס זעלבע און איינע נאך די אנדערע האבן זיי אנגעהויבן פארשידענע סארט פריקווענט פלייער פראגראמען. היינט איז פריקווענט פלייער א טייל פון וואס קאסטומערס זוכן ווען זיי טראכטן פון אן עירליין. יעדער וויל א גוטע לופטליניע מיט ביליגע פרייזן, גוטע סערוויס, זיכערהייט, און א פריקווענט פלייער פראגראם.
קלויבן א פראגראם
עס זענען פאראן פארשידענע שטענדיגר פלייער פראגראמען און מען דארף טראכטן בעפאר מען הייבט אן צו נוצן איינע פון זיי וויבאלד געווענליך בלייבט מען מיט די זעלבע פראגראם פאר א לאנגע צייט וואס מיינט אז מען וועט פארן מיט די זעלבע עירליין כדי צו באקומען די פונקטן אינעם זעלבן פראגראם. אמאל האט מען ערשט געברויכט פארן מיט אן עירליין און מען האט באקומען אן אקאונט אין איר פראגראם. היינט קען מען זאמלן גענוג פונקטן צו באקומען אן אומזיסטיגע טיקעט אפילו מען איז קיינמאל פריער נישט געפארן מיט די עירליין. ווען עס קומט צו וועלן א פריקווענט פלייער פראגראם דארף מען זיך מאכן א חשבון וועלכע עס לוינט זיך דאס בעסטע, געוואנדן לויט וויפיל איר פארט און וויפיל פונקטן איר קענט באקומען. איינער וואס פארט אסאך וועט וועלן פארן מיט א גוטע עירליין וועלכע גוט סערוויס אין זיין שטאט און אפילו ער וועט מאכן ווייניגער פונקטן לוינט זיך דאס נאך אלץ. ווייטער איינער וואס פארט ווייניג וועט דארפן קלויבן א פראגראם מיט וועלכע מען קען זאמלן פונקטן אין געשעפטן און מיט א קרעדיט קארד אויב ער פלאנט אמאל אנצוקומען ערגעץ דערמיט. מען דארף אויך אויסרעכנען די פאליסיס פון די פריקווענט פלייער פראגראמען ווייל נישט יעדע ארבעט אויף די זעלבע סיסטעם. איין פירמע גיט פונקטן און א צווייטע מיילן. די צוויי סיסטעמען ארבעטן די זעלבע אבער מיט איין פירמע קען מען שנעלער זאמלן פונקטן ווי א צווייטע און מיט איין פירמע קען מען שנעלער באקומען אן אומזיסטיגע טיקעט ווי א צווייטע. געוויסע עירליינס זענען בעסער צוגעשטעלט וואס מיינט אז אן אומזיסטיגע טיקעט מיט זיי איז פיל מער ווערט ווי פון א צווייטע טיקעט. אבער טיילמאל וועט די גוטע עירליין נישט האבן אזעלכע גוטע סקעדזשועלס אין אייער שטאט וועט זיך דאס ווייטער נישט לוינען.
אויסלייזן פונקטן צו געלט
קאטעגאריע:טראנספארט
סענדער דייטש
ר' סענדער דייטש ז"ל איז געווען דער סאטמארער ראש הקהל, א תלמיד חכם, א רעדנער און שרייבער.
דער איד
ער איז נישט בלויז געווען איר לאנג יעריגער רעדאקטאר נאר ער האט זי געפירט יארן און זי געדרוקט אין זיין דרוקעריי "דייטש פרינטינג" און מיט דער צייט ווען דער איד האט זיך אויסגעברייטערט און עס האט פארנומען א סך צייט און ארבעט, און זייענדיג דער רעדאקטער פון דער צייטונג האט ער זיך נאר אפגעגעבן מיט דער צייטונג און ער האט מער נישט געקענט אננעמען אנדערע דרוקעריי ארבעט.
דורות
קאטעגאריע:סאטמאר קאטעגאריע:יידיש שפראך שרייבערס קאַטעגאָריע:רעדאקטארן
שיצפאס
דער קאנצעפט
די טבע ווערט אנגערופן אינערציע. אין אונזער ביישפיל אויב די פאסאזשירן וועלן נישט זיין צוגעבינדן מיט סיט בעלטס וועלן זיי געווענליך שטארבן פון דעם אימפאקט. אין דער סעקונדע ווען דער מענטש קלאפט זיך אן אין סיי וואס פארענט פון אים וועט זיין קערפער פאלן מיט א כוח פון בערך 120 מאל די וואג פון זיין קערפער. אפילו אין אן עקסידענט אויף א נארמאלע גאס ווען מען פארט 30 מ.פ.ש. און מען קראכט אריין וועט דער מענטש פאלן מיט א כוח בערך 60 מאל די וואג פון זיין קערפער וועלכע איז גענוג שטארק אים אומצוברענגן.
אין אנדערע ווערטער איז טייטש אז די אינערציע פון יעדע זאך וואס רירט זיך אינאיינעם איז באמת א זעלבסשטענדיגע אינערציע. ווען דער אויטא פארט 60 מ.פ.ש. פארט אויך דער מענטש 60 מ.פ.ש. אבער ווען דער אויטא קומט צו א פלוצלינגן אפשטעל וועט דעם מענטש'נס אינערציע זיך נישט אפשטעלן און ער וועט ווייטער פליען ביז ווילאנג אויך ער וועט אנטרעפן אין עפעס און אפגעשטעלט ווערן. אויב איינער זאל זיצן אויפ'ן דאך פון אן אויטא ווען עס פארט אויפ'ן הייעוועי און דאן וועט דער אויטא אריינקראכן אין א נידעריגע אביעקט וועלכע וועט נישט גרייכן דעם מענטש אויפ'ן דאך וועט דער מענטש ווייטער פליען הונדערטער פיס וויבאלד זיין אינערציע וועט אים ווייטער שטופן אויף פאראויס ביז עס וועט אויסוועפן און ער וועט אראפפאלן. דאס איז טאקע דער סיבה פארוואס ביי אן עקסידענט טרעפט מען טייל מאל זאכן וואס זענען געלעגן אין דעם אויטא הונדערטער פיס ווייט ווייל די זאכן פליען ארויס פון די פענסטער מיט זייער אייגענע אינערציע.
די פריטענשענער
צו דעם איז פאראן נאך א מעכאניזם וועלכע ארבעט שוין אינאיינעם מיט דעם אויטאס קאמפיוטער סיסטעם וועלכע שלעפט גאר צוריק די סיט בעלט ווען עס פאסירט אן עקסידענט. די ערשטע פראגע איז וויאזוי ווייסט דער אויטא אז עס האט פאסירט אן עקסידענט?
קלינישער טויט
געווענליך ווען דער פאציענט געפונט זיך דאן אין שפיטאל, לייגן די דאקטוירים ארויף אויף אים רעספערעיטאר רערן, וואס צווינגט דעם מענטש צו אטעמען, און דורכדעם זיך דערהאלטן ביים לעבן, ביז דאס מאקסימום וואס איז מעגליך.
די נויט
די נויט (שװעדיש: Nöden) איז אַ שטאָטטײל אין לונד וואס געפֿינט זיך דרומדיק פֿון מיטן שטאָט. מען האָט אָנגעהײבן אויסבויען דעם שטאָטטײל אין יאָר 1873, כאָטש עטלערע בנינים זײַנען שוין דאָ. די נויט איז פֿון אָנהײב געווען אַן אָרעם שטאָטטײל - אָפֿיציעל האָט מען עס גערופֿן "נײַשטאָט". אַ סך יידן האָבן זיך געצויגן קײן לונד, און די נויט, זיך אַרײַנגעקלײַבן. צװישן בערך 1870 און דער צווייטער וועלט-מלחמה איז געווען א שטארקע אימיגראַציע קײן לונד. אין 1910-1914 איז די יידישע באַפֿעלקערונג אין לונד צום גרעסטן מיט בערך 400 מענטשן. צוליב האָט מען דעמאָלט גערופֿען לונד פֿאַר "ירושלים פונעם צפֿון". די יידן זײַנען געקומען פֿון רוסלאַנד מחמת פּאָגראָמען. אַ סך פֿון זײ זײַנען געקומען פֿון ליטע, למשל פֿון לאַצקאָװאַ, קאָװנע, פּומפּיאַן און טרישקי. הײַנטצוטאָג אָבער װוּינען ניט אַ סך יידן אין לונד - און די נויט איז געװארן אַ רײַך און חנעװדיק שטאָטטײל.
סטודענט
זעט אויך
תלמיד
כורש
left|250px כורש איז געווארן קעניג פון פרס אין יאר ג'ר"א. אין יאר 539 פאר'ן ציילן (ג'רכ"א) האט בבל'ס קעניגרייך אומגעפאלן, און כורש דער ערשטער קעניג פון פרס האט איבערגענומען גאנץ בבל און אירע פארשקלאפטע פעלקער ווען צווישן זיי איז געווען מלכות יהודה. כורש האט באפרייט א סך פארשקלאפטע פעלקער פון געצווונגענע דינעריי וואס בבל האט איינגעפירט.
נאך כורש'ס דעקלאראציע האבן אומגעפער 50 טויזנט אידן זיך אומגעקערט קיין ארץ ישראל.
ערבוס
ערבוס איז איינע פון די צוויי וועלט'ס גרעסטע פליגער פראדוצירער (באואינג אלס די צווייטע) וועלכע איז הויפטקווארטירט אין טולוז, פראנקרייך.
סאנא
קאַטעגאָריע:תימן קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אזיע
אפרים שמעון לייכטאג
קאַטעגאָריע:דיינים קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים
בעריש מייזליש
ער איז א גביר פון גרונטאייגנס, און איז מער פארנומען מיט ביזנעס ווי מיט די רבנות,
2 (נומער)
left|thumb|250px|אנטוויקלונג פון שרייבן דעם נומער 2 איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 1 און פאר 3.
וויקיפּעדיע:אלע נייעס/תשס"ו/שבט
'''געביט! ס'איז פארלוירן געווארן פיל נייעס פון דער חודש, ביטע העלפט צו זיי טרעפן'''
עלעקטריע
עלעקטרישע לאדונג
עלעקטרישע לאדונג איז א סקאלארע פיזיקאלישע גרייס וואס קען האבן פאזיטיווע אדער נעגאטיווע ווערטן.
פראדוקציע
*
גלעזל
א פאום קאפ איז א ספעציעלע קאפ צו האלטען הייסע געטראנקען, געמאכט פון א ספעציעלע מאטריאל (פאום), וואס לאזט נישט דורך היץ קאטעגאריע:געשיר
אהרן בערנשטיין
ביאגראפיע
רבי אהרן איז אויך דער שווער פון אדמו"ר רבי משה לייב ראבינאוויטש דער מונקאטשער רבי.קליין|250px|הגאון רבי אהרן זצ"ל מיט זיין איידעם האדמו"ר ממונקאטש
יחזקאל ראטה
משפחה
די קינדער פון הרב יחזקאל און זיין ווייב חיה רעכל זענען:
קאפנהאגן
קאָפּנהאַגן איז די הױפּטשטאָט פֿון דענמארק, מיט א באפעלקערונג פון 1,213,822 (אום 1טן יאנואר 2012).
ארבעה מינים
קליין|200px|די פיר מינים די פיר מינים זיינען לולב, אתרוג, הדס און ערבה. אין די יידישע תורה איז עס איינע פון די מצוות און מען דארף זיי ביי די אלע זיבן טעג פון יום טוב סוכות, אזוי ווי עס שטייט:
מיטשעם איסטפילדס באן סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 3.
ענגליש
די שטאַטן ווו ענגליש איז אן אפיציעלע שפראך זיינען: גרויסבריטאניע, אירלאנד, קאנאדע, ניו זילאנד, אינדיע, פאקיסטאן, מאלטא, די פיליפינען און סינגאפור, און געציילטע שטאטן אין אפריקע. די פאראייניגטע שטאטן און אויסטראליע האבן נישט קיין אפיציעלע שפראך, אבער פראקטיש ניצט מען ענגליש.
היסטאריע
די נענטסטע שפראך צו ענגליש צווישן די שפראכן וואס מ׳רעדט נאך היינט איז פֿריזיש, א שפראך וואס עטלעכע 500,000 מענטשן רעדן אין האלאנד, דייטשלאנד און דענמארק. דאך קענען ענגליש רעדער און פריזיש רעדער נישט פארשטיין איינער אנאנד. אנדער שפראכן וואס געהערן צו דער מערב־גערמאנישער פאמיליע אזוי ווי ענגליש זענען האלענדיש (וואס מ׳רעדט אין האלאנד און בעלגיע) און דייטש (וואס מ׳רעדט אין דייטשלאנד, עסטרייך און שווייץ).
ווערטער־אוצר
אין טאג-טעגלעך לעבן ניצט מען נישט מער ווי 5000 ווערטער, און אין שרייבן ניצן דורכשניטלעכע מענשטן נאך 15,000 ווערטער.
חיים יהושע האלבערשטאם
ביאגראפיע
ער איז א זון פון הרב יעקב יוסף האלבערשטאם, דער רב פונעם ביהמ"ד בית חיים יושע אין בארא פארק, און זיין ווייב מרת שרה (טאכטער פון רבי אהרן טייטלבוים).
ער איז אן איידעם פון רבי משה טייטלבוים, דער ״ברך משה״ פון סאטמאר. קליין|416x416px|רבי חיים יושע גיט די הענט פאר זיין שוואגער רבי זלמן לייב ביי א שמחה זיין שפראך איז שטארק גאליציאנער ווייל ער שטאמט פון באבאוו, ער איז אן אייניקל פונעם צווייטן באבאווער רבי דעם קדושת ציון זצ"ל הי"ד.
יעקב קאפל חסיד
רבי יעקב קאָפל חסיד זצ"ל ( - ט"ו אלול ה'תקמ"ז).
ניסן
קאלענדאר פאר ניסן ווען דער ערשטער טאג געפאלט דינסטאג
אין א נארמאל יאר ווען ראש השנה געפאלט מאנטאג און דאס יאר איז א שנה חסירה (ד"ה בח"ג פשוטה) אדער ראש השנה געפאלט שבת און דאס יאר איז א שנה שלימה (ד"ה זש"ג פשוטה); אויך אין אן עיבור־יאר ווען ר"ה געפאלט דאנערשטאג און דאס יאר איז א שנה שלימה (ד"ה הש"ג מעוברת) אדער ר"ה געפאלט שבת און דאס יאר איז א שנה חסירה (ד"ה זח"ג מעוברת), געפאלט דער ערשטער טאג ניסן דינסטאג.
דער אינהאלט פון חודש
דער צירוף פון חודש ניסן גייט ארויס פון דער אנפאנג פון די ווערטער ישמחי השמים ותגל הארץ.
מאנטעווידעא
יידישע קהילה
הרב אברהם לייטנער איז געווען רב אין מאנטעווידעא.
אמאן, יארדאניע
קליין אַמאַן (אַראַביש: عمان), איז די הויפטשטאט פֿון יארדאניע. ריכטיג צו 2008 איז דא אין אַמאַן 1,135,733 איינוווינער.
סטארעט סיטי
קליין|250px|סטארעט סיטי ווערט געזען פון [[קאנארסי זייט פון קליינעם פרעש טייך וואס שיידט אפ צווישן די 2 געגנטן.]] סטארעט סיטי איז א געגנט פאר ארימע שווארצע אייינוואונער ביים ברעג ברוקלין וואס גרעניצט זיך מיט איסט ניו יארק און קאנארסי.
דאס איז געווארן איצט אפגעקויפט דורך ר' דוד ביסטריצער בשותפות מיט ר' מענדל שווימער פון קרית יואל וואס וועלן ווארשיינליך דאס איינקעשן אלס א לוקסוס געגנט צו דעוועלאופן נייע וואלקן קראצערס אויף די פילע ליידיג שטחים וואס איז נאך פארבליבן.
סטאמפארד היל
ביז בערך תר"ס (1900) האבן די יידן געוווינט מייסטענס אין איסט ענד געגנט פֿון לאנדאן, אבער נאכהער האבן זיך א טייל אריבערגעצויגן קיין "סטאמפארד היל". היינט וואוינען א סך חרדישע יידן דארט. טייל פון זיי האנדלען מיט נכסי דלא ניידי.
עירוב אין סטאמפארד היל
אנדערע זאגן, אז ער האט אויך געהאט טעמים על פי השקפה, פארוואס ער האט נישט געלאזט מאכן אן עירוב.
באהאמאס
די באַהאַמאַס איז אַ לאַנד אין צפון אמעריקע וואס איז אן ארכיפעלאג פון 700 אינזלען. די הױפּשטאָט איז נאסױ.
15 (נומער)
אין יידישקייט
פופצן שיר המעלות'ן אין תהלים.
שולע
א שולע איז אן אינסטיטוט פאר בילדונג.
יצחק יעקב ראבינאוויטש (דינאוו)
רבנות
די נאמען דינאוו איז נאך זיין זיידע דער בני יששכר מדינאוו, דער מייסד פון דער דינאוו (הויף)
18 (נומער)
אין יידישקייט
אכצן איז א סימן ביי אידן פון לעבן, ווייל עס איז גימטריא פון חי.
דער שטערן
קאנטראווערסיע
דער שטערן טענה'ט אז זיי האבן די השגחה פון וועד לפיקוח חומר הקריאה און אז עס איז קלאר נישט געמאכט פאר בחורים נאר פאר מיידלעך מיט אינגעלייט זיי זאלן נישט ליינען גויאישע אומאויסגעהאלטענע מאגאזינען און אז זיי זענען גרייט צו טוהן וואס די רבנים וועלן הייסן.
דיק טשעיני
ער איז געווען פון דעם ווייסע-הויז שטאב אונטער פרעזידענט ראנעלד רעיגען. אויך ער האט געארבייט אינעם פענטאגאן אלץ מלחמה מיניסטאר. טשעיני איז פאר א צייט אויך געווען א קאנגרעסמאן אין וואיאמינג. נאכדעם איז ער אריין אין פריוואטן ביזנעס און אנגעפירט מיט דער גרויסער העליבארטן פירמע, ביז'ן יאר תש"ס, ווען בוש האט אים גענומען צו לויפן אויף זיין טיקעט אלץ וויצע פרעזידענט.
אורי זוהר
משפחה
ער איז געווען פון די הויפט עסקנים פאר דער לב לאחים קירוב ארגאניזאציע.
א שיהל
אָ שיהל איז די גרעסטע אשכנזישע שול אין סאן פאַולאָ, בראַזיל. די שוהל איז א בית חב"ד װאס איז געגרינדעט געװארן 20 יאר צוריק דורך דעם ליובאװיטשער רביס שליח אין בראַזיל, הרב ר' יוסף שילדקרויט.
היינט צו טאג באקומט עס אן עולם פון ארום 400 מענער און פרױען יעדן פרייטיק צו נאכט װאס די מערהייט באשטייט פון פרייע יידן. אין ראש השנה און יום כיפור דערגרייכט דער עולם 1800 מענטשן.
דער נאמען "אָ שיהל" איז געגעבן געװארן נאך דער מערהייט פון די מתפללים פון דער שול װאס באשטייט פון דרומדיגע יידישע דיאלעקט רעדערס, אין ביי זיי דער אױסלייג פון דאס װארט שול װערט ארױסגערעדט שיל.
אייר
דער נאמען פון חודש
גענוי וויאזוי צושרייבן דאס ווארט אייר איז נישט פארהאן א קלארער מקור, אין שולחן ערוך ווערט אבער געפסקנט, אייר דארף מען שרייבן מיט צוויי יו"ד'ן, אויב מען האט געשריבן אין א גט איר נאר מיט איין יו"ד, איז דער גט נישט גילטיג (פסול), ס'איז אבער פארהאן אזעלכע וואס האלטן זיך צוריק פון שרייבן א גט אין אייר. דער בית שמואל ווייזט אָן א רמז צו שרייבן מיט צווי יו"ד'ן פון די קדמונים וועלכע שרייבן א רמז אויף די ראשי תיבות פון אייר: אברהם יצחק יעקב רחל.
ספעציעלע טעג פון חודש אין חז"ל
דער בני יששכר שרייבט, חודש אייר איז מסוגל אויף רפואה, וויבאלד אין חודש אייר האט אנגעהויבן צו פאלן דער מן פאר יידישע קינדער אין מדבר, וועלכע ווערט אנגעריפן און פסוק "לחם אבירים" (תהלים עח כה), שפייז וואס איז דירעקט איינגעזאפט געווארן אין די גלידער, איז דערפון געבליבן אין די נאטאר (טבע) פון דעם חודש א סגולה פאר רפואה.
רעפערענצן
*
רשימה: ספרים
ספרים
23 (נומער)
איז גימטריא כג
תשרי
דער אינהאלט פון חודש
דער צירוף פון חודש תשרי גייט ארויס פון דעם ענדע פון די ווערטער (סופי תיבות) ויראו אתה שרי פרעה (בראשית יב. טו.).
דער מזל פון תשרי ווערט אנגערופן תאומים.
25 (נומער)
* איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 24 און פאר 26.
עמיר פרץ
עַמיר אַרמאַנד פרץ (געבוירן י"ב אדר ה'תשי"ב, 9 מערץ 1952) איז מיניסטער פון עקאנאמיע און פאבריקאציע, פארזיצער פון ארבעטס-פארטיי און א כנסת דעפוטאט אין ישראל. ער האט אמאל געדינט ווי וויצע פרעמיער מיניסטטער, פארטיידיקונגס-מיניסטער, מיניסטער פאר דער סביבה, פארזיצער פון דעם נייעם הסתדרות און פארזיצער פון דעם לאקאלן ראט פון שדרות.
ביאגראפיע
אין די ערשטע חודש ווען מען האט געוואלט מחדש זיין די אויפגאבע, האבן די חאמאס אפגעהאלטן זיין אויפגאבע ווען קריג האט אין די עזה-פּאס אויסגעפלאצט. א וואך ארום, האבן די חיזבאלא אויך ארויס מלחמה קעגן "ישראל" און זיך פערמיטלט מיט די פאלעסטינער אוטאריטעט.
זיינע מיינונגען
ער איז א לינקער סאציאליסט און געוועזן פירער פון ההסתדרות החדשה.
האולוויט
עס מער געזונט ווי דאס געווענליכע ווייסע ברויט ווייל עס אנטהאלט אסאך פיברע וואס איז אויך גוט פאר ארויסגיין.
אפגאניסטאן
דורכאויס דער היסטאריע איז אפגאניסטאן געווען דער ארט פון מיליטערישע אקציעס, דורך אלעקסאנדער דער גרויסער, איסלאמישע אראבער, מאנגאלן, די בריטישע,  סאוויעטישע רוסלאנד און די מערבדיקע מאכטן.
חסידישע מוזיק
אויך חזנות מיט כלעזמער ווערט גערעכנט אלץ חסידישע מוזיק, (זעהט מער אין זייערע לינקען).
רוים
רוים האט א היסטאריע וואס ציט זיך איבער 2,500 יאר. די שטאט איז געווארן די הויפטשטאט פון דעם רוימישן קעניגרייך, דער רוימישער רעפובליק און ענדלעך רוים פון דער רוימישער אימפעריע.
אפגאניסטאן
געאגראפיע
אין צפון־מזרח געפינט זיך דער הינדו קוש בארגקייט וואו ערדציטערנישן פאסירן כמעט יעדע יאר, וואס טיילמאל שאפן לאווינעס אין ווינטער. די לעצטיקע שטארקע ערדציטערנישן זענען געווען אין 1998, וואס האט געהרגעט עטלעכע 6000 מענטשן אין באדאשקאן נאענט צו טאַדזשיקיסטאַן.
רוים
טאפאגראפיע
דורכאויס דער געשיכטע פון רוים זענען די שטאט גרענעצן געווען גערעכנט דער שטח אינערהאלב די שטאט מויערן. אריגינעל זענען די מויערן געווען דער סערווישער מויער, געבויט צוועלף יאר נאך ווען די גאלן האבן צעראבעוועט די שטאט אין יאר 390 פאר דער ציווילער רעכענונג. דאס האט איינגעהאלטן דעם גרעסטן טייל פון די עסקווילינע און קעלישע בערגלעך ווי אויך גאר די אנדערע פינעף בערגלעך. רוים האט געוואקסן אינדרויסן פונעם סערווישן מויער, אבער מ׳האט נישט געבויט קיין נייע מויערן ביז נאך 700 יאר, אין יאר 270 ווען דער קייסער אוירעליאן האט אנגעהויבן בויען די אוירעליאן-מויערן, וואס זענען געווען לאנג כמעט 19 ק״מ, און זענען געבליבן ביז 1870 ווען די מיליטער פונעם קעניגרייך פון איטאליע האט דורכגעבראכן דעם מויער כדי אריינצוגיין אין דער שטאט.
אפגאניסטאן
שפראכן
אנדערע שפראכן וואס מען רעדט אין לאנד זענען אוזבעקיש, אראביש און טורקמען, וואס זענען מוטערשפראכן פון קלענערע עטנישע גרופעס.
בעלגרייוו וואלק טראם סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:טראמלינק סטאנציעס
פיזיק
אויך קען פיזיק זיין דעפינירט ווי "דער אפטייל פון וויסן וואס איז שייך צום סדר פון נאטור, אדער, אין אנדער ווערטער, צום רעגולערן נאכאנאנד פון געשעענישן".
אוראלטע אסטראנאמיע
אסטראנאמיע איז די עלטסטע נאטור-וויסנשאפט. די שומערן און די אוראלטע עגיפטער האבן שטודירט די שטערן, מערסטנס כדי פאראויסזען געשעענישן און ווי א טייל פון זייער רעליגיע. די ערשטע בבלישע שטערן מאפעס האט מען געמאכט בערך אין יאר 1200 פאר דער רעכענונג. אז אסטראנאמישע געשעענישן זענען פעריאדיש האבן שוין די בבליים געוואוסט. זייער פארשטאנד איז נישט געווען וויסנשאפטליש, אזוי ווי מען פארשטייט דאס היינט, אבער זייערע אבזערוואציעס האבן באאיינפלוסט שפעטערע אסטראנאמיע. פיל אסטראנאמיע שטאמט פון מעסאפאטאמיע, מלכות בבל, אוראלט עגיפטן און אוראלט גריכנלאנד. אסטראנאמען פון עגיפטן האבן געבויט מאנומענטן וואס האבן געוויזן ווי הימלישע קערפערס באוועגן זיך. די נעמען פון די שטערן־גרופעס אין דעם צפון האלבקיילעך שטאמען מערסטן פון גריכישע אסטראנאמען.
מאנגאליי
שפראכן
היינט ווערט מאנגאליש געשריבן מיטן קירילישן שריפט, אבער מען פלעגט עס שרייבן מיט די מאנגאלישע אותיות. עס איז געווען אויספלאנירט אן אפיציעליער צוריקברענגען פון די אלטע אותיות ביים יאר 1994, אבער וויבאלד אז עלטערע מענטשן האבן פארשידענע פראבלעמן געהאט, עס איז נאך נישט צוריקגעבראכט געווארן. פונדעסטוועגן, די טראדיציאנעלע אלפאבעט ווערט צוביסלעך גענוצט מער אין מאנגאלישע שולן.