cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
קאמוניזם
קאמוניזם אין מזרח אייראפע
אלבאניע און יוגאסלאוויע האבן נאכגעפאלגט צום לעצט ערשט אין 1990. אין אלבאניע איז אלץ געגאנגען געשמירט אבער אין יוגאסלאוויע האט איבער דעם אויסגעבראכן א ציווילע קריג וועלכע האט זיך געשלעפט עטליכע יאר און האט געקאסט דאס לעבן פון הונדערטער טויזנטער מענטשן.
קאמוניסטישע איינפלוס אין נישט קאמוניסטישע לענדער
קאמוניזם האט אנגעהויבן אונטערגיין אין די ענדע 80ער און פריע 90ער יארן מיט דעם סאוועטישן צוזאמענפאל אלס דער מכה בפטיש. זינט דעמאלט האבן די קאמוניסטישע פארטייען מער נישט פרובירט נעמען די מאכט מיט געוואלד נאר עקזיסטירן אלס א טייל פון מולטי-פארטייען ליבעראלע דעמאקראטיעס, פרובירדיג צו דעגרייכן מאכט דורך פרייע וואלן.
די צוקונפט פון קאמוניזם
און אזוי איז טאקע געווען. די רייכע אייראפעאישע לענדער זענען געווען צופרידן און האבן נישט געזוכט צו אדאפטירן קאמוניזם. פון די אנדערע זייט האבן די נייע ארימע לענדער (לענדער וועלכע זענען נארוואס געווארן זעלבסטשטענדיג נאכ'ן זיך אפברעכן פון גרויסע אימפעריעס) זיך באלד צוגעכאפט צו קאמוניזם אלס אן אלטערנאטיווע עקאנאמיע סיסטעם און עס איז געווען א דורכפאל.
ווען סאוועטן־רוסלאנד איז ענדליך צוזאמענגעפאלן און מיטגענומען מיט זיך רוב קאמוניסטישע לענדער, האבן די פארבליבענע קאמוניסטישע לענדער זיך רעפארמירט צו קענען בלייבן ביים לעבן. די טראנספארמירונג איז טיילמאל געגאנגען אויף אזוי ווייט אז די רעגירונג איז נישט געווען צום דערקענען. די איינציגסטע צוויי לענדער וועלכע זענען געבליבן מיט די ארגינעלע ארטאדאקסישע קאמוניזם איז קובא און צפון קארעא, כאטש אויך זיי זענען געווען געצוואונגען צו טוישן גאנג עטליכע מאל צו קענען שפייזן דאס פאלק. אין ביידע לענדער זענען די ארגינעלע פירער נאך אלץ אין מאכט און דאס איז דער הויפט סיבה צו דעם פאקט. אין קובא איז פידעל קאסטרא נאך אלץ פירער, און ווען ער וועט שטארבן האט ער א ברודער וואס וועט אים איבערנעמען, און אין צפון קארעא איז קינג דזשאנג איל דער זון פון דעם גרינדער פון די רעזשים.
* קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
אליעזר יהודה פינקל (א)
ראש ישיבה אין מיר
ביי דער צווייטער וועלט-מלחמה איז ער אריבער מיט דער ישיבה קיין רוסלאנד. ווען ער האט באקומען א סערטיפיקאט פאר ארץ ישראל האט ער זיך באזעצט דארטן מיט דער כוונה אז ער וועט קענען פארזארגן סערטיפיקאטן פאר אלער מירער תלמידים. די ישיבה האט ער געלאזט אונטער דער הנהגה פון זיין איידעם רבי חיים שמואלעוויטש.
משפחה
קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אייראפע קאַטעגאָריע:מירער ישיבה קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:נקבר אין הר המנוחות קאַטעגאָריע:פינקל פאמיליע
בראטיסלאווא
הר"ר דוד לאקענבאך-ניימאן
וועלכער האט געדינט צווישן די יארן תר?"? ביז ????, און די צייטן פון דעם שבט סופר, און ער האט אויך געדינט אלס מגיד שיעור אין די ישיבה ווי ער האט אויפגעשטעלט אסאך תלמידים הגונים, צווישן זיי געפונט זיך הר"ר יונתן שטייף זצוק"ל ראב"ד קהע"י בודאפעס און שפעטר איז ער געווען ראש ישיבה אין נייטרא ישיבה אין אמעריקע, און סוף פון זיינע יארן איז ער געווען אבד"ק קהל עדת יראים וויען אין ווילימסבור וואס גלייכצייטיג האט ער געדינט אלס איינער פון די גרעסטע גדולים אין די תקופה נאך דער חורבן אייראפע.
חזנים
בערך 1900 איז געווען חזן אין פרעשבורג יאסעלע קאקאש. נאך אים איז געווארן חזן יאסעלע ראזנבלאט.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין סלאוואקיי קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
טריסקעוויץ
געשיכטע
די ערשטע בעדער האט מען געעפנט אין טרוסקעוויץ אין 1827, אונטער עסטרייכער הערשאפט. אין 1911 האט מען געעפנט א באן סטאנציע אין דער שטאט אויף דער מאסקווע - אדעס ליניע.
כרמל טונעלן שאסיי
די שאסיי וועט זיין לאנג, זעקס און א האלב קילאמעטער, פון זיי זענען איבער פיר און א האלב טונעלן. עס וועט ווערן איינקאסירט וועגנגעלט, דורך צופארן איין טונעל זעקס שקל, צוויי צוועלף שקל. די טונעל איז הויך 20 פיס בערך, דערמעגלעכינג ברייטע לאסט אויטאס צו קענען אריבער פארן, איינער נעבן צווייטן.
קאבינעט פון דאנאלד טראמפ
אנדערע פאזיציעס
קאַטעגאָריע:USA רעגירונג
קארפאטארוס
ווען די נאציס האבן איינגענומען אונגארן, זענען די קארפאטישע יידן געווען די ערשטע צו פארשיקט ווערן, אכציג פראצענט פון די קארפאטישע יידן זענען אומגעקומען ביים קריג.
שטעט אין קארפאטארוס
קאַטעגאָריע:אוקראינע *
פעטענהאז
יידישע היסטאריע
אין 1880 האבן געוואוינט אין פעטענהאז 125 יידן, און אין 1930, 85 יידן.
הר סיני
וויכטיגע געשעענישן
עס איז אינטערעסאנט צו באמערקן, אז די שטיינער פון יענעם בערגיגן געגנט האבן אין זיך אזעלכע שטריכן און צייכענעס אין א פארעם וואס זעט אויס ווי די צווייגן פון א 'סנה'. די שטריכן פילן אן דעם גאנצן אינהאלט פונעם שטיין, אזוי אז אפילו מען צושפלינטערט די שטיין אויף קליינע שטיקלעך, פארבלייבט נאך אלס דערויף די צורה פון א סנה.
מיכאל שומאכער
left|250px מיכאל שומאַכער (געב' 3טן יאנואר, 1969, הירט, דייַטשלאַנד) איז געווען אַ פאָרמולאַ 1 ראַסינג שאָפער פון דייַטשלאַנד. דערווייַל עס אַראָפּ מיט די מערסעדעס גראַנד פּרי מאַנשאַפֿט נאָך עס איז געווען ויסגעדינט טעמפּערעראַלי פון 2006 ביז 2009. פריער ער האט צייַט צו פארשטארקן די מאַנשאַפֿט יארדאניע, בענעטטאָן און פערראַרי. זיין יינגער ברודער, ראַלף, וואס איז דערווייַל ראַסינג אין דער ארענע פון דטם מיט מערסעדעס-בענז מאַנשאַפֿט, אויך געקענט גיין אַראָפּ ווי אַ צייַט פון פאָרמולאַ 1 פון 1997 ביז 2007. סטשומאַטשער ערשטער צייַט ראַסינג אין פאָרמולאַ 1 אין 1991, זינט דעמאָלט ער האט וואַן 91 ראַסעס און זיבן-צייַט פאָרמולאַ 1 וועלט טיטל (1994, 1995, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004). סטשומאַטשער איז איינער פון די פילע אגדות לעבן פאָרמולאַ 1 איז זייער פאפולער הייַנט.
ישראל שומאכער
אין 1946, זענען די צוויי פארשוינט געווארן, און צוויי יאר שפעטער איז געגעבן געווארן ערלויבעניש פאר זיי, צו פארלאזן רוסלאנד. און זיי האבן זיך אומגעקערט קיין פוילן.
אין 1960 האבן די צוויי פארטנערן זיך פארנאנדער געטיילט, נאכן האבן מערערע מיינונגס פארשידענהייטן. דאס איז שוין נאך א לענגערע צייט, וואס די צוויי האבן צוזאמען אויפן בינע, נישט אויסגעטוישט קיין ווארט צווישן זיך. שומאכער האט געגרינדעט זיין אייגענע טעאטער, און האט פארגעשטעלט "קידוש השם" פון שלום אש.
שמשון אהרן פאלאנסקי
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:נקבר אין סנהדריה קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:רוסישע רבנים קאַטעגאָריע:גדולי ישראל ארויף קיין א"י
בארג-קייט
אין א בארג־קייט טרעפט מען הויכלאנד אדער בארג-דורכגאנגען און טאלן. אפטמאל האבן די בערג אין א בארג־קייט מער ווי איין געאלאגיע.
ליבערטי, ניו יארק
עס אנטהאלט אין זיך די ליבערטי ווילידזש. עס איז פארהאן א שאפרייט אין ליבערטי.
אין דער פרעמד
אינהאלט
בס"ה אנטהאלט דאס בוך 202 זייטן.
קאמעראן בויס
בויס איז געבוירן געווארן דעם 28סטן מיי 1999 אין לאס אנדזשעלעס, קאליפארניע.
יצחק פוקס
ער איז בעיקר געווארן פאפולער ווען ליפא שמעלצער האט אויפגעכאפט זיין בארימטן ניגון אויף "הללו קל בקדשו". אויך זיין ניגון לה' הארץ ומלואה איז גאר פאפולער.
דזשודא
היסטאריע
קאַטעגאָריע:קאמפקונסט קאַטעגאָריע:יאפאן
שלום משה הלוי אונגאר
אין אמעריקע
נאך א קורצע וויילע פון נאכאנאנדע פראבירן אויפצובויען דאס אידישקייט אין נייטרא, האט דער רב איינגעזען אז קיין צוקונפט פאר אידן אין סלאוואקיי איז שוין נישט פארהאן, און אין יענע צייט האט ער באקומען אן איינלאדנונג פון אלטע נייטרא תלמידים אין אמעריקע ווי זיי בעטן אים ער זאל אהינקומען מיט די ישיבה, האט ער דאס אנגענומען און ער איז אינאיינעם מיט עטליכע ארויסגעפארן קיין אמעריקע ווי ער האט ווייטער געפירט די ישיבה צוזאמען מיט זיין שוואגער ר' מיכאל בער ווייסמאנדל אין סאמערוויל, ניו יארק.
אוילער-אידענטיטעט
מענטשן האלטן דעם אידענטיטעט ווי דער שענסטער ארויסזאג אין מאטעמאטיק.
אייזל
אייזלען זענען ערשט געשטוביקט געווארן ארום 3000 פ"ק, אפשר אין עגיפטן אדער מעסאפאטאמיע, און האבן פארשפרייטן זיך איבער די וועלט. היינט האבן זיי וויכטיקע ראלעס אין א סך פלעצער נאך. כאטש אז דער צאל געשטוביקטע זגאלן גייט ארויף איז דער אפריקאנישער ווילדער אייזל א זגאל אין סכנה. אלס לאסט חיות און באלייגטערס האבן אייזלען געארבעטן מיט מענטשן פאר יארטויזנטער.
ווען (פארמיטל)
קליין|א פוילישער "לובלין III" ווען א ווען אדער פֿורגאָן (ענגליש: van) איז א גרעסער סארט אויטאמאביל פון א געווענליכן קאר. עס איז פאראן צוויי הויפט סארטן:
בלעקהארס ליין טראם סטאנציע
בלעקהארס ליין איז א טראמלינק סטאנציע אין קרוידן, באדינט דורך טראמלינק רוטעס 1, 2 און 4.
ארונאטשאל פראדעש
אַרונאַטשאַל פראַדעש איז איינער פון די 29 שטאטן פון אינדיע. ער געפינט זיך אין צפון־מזרח אינדיע, ארומגענומען מיט די לענדער בהוטאן אין מערב, כינע אין צפון און מיאנמאר אין מזרח, און די אינדישע שטאטן נאגאלאנד און אסאם אין דרום.
רובו ככולו
אויסנאמען
ביי בענטשן איז מען מזמן מיט א מנין אויב צען מענער עסן צוזאמען. פון די צען איז גענוג אז זיבן האבן געגעסן ברויט. (דא איז נישט גענוג דער נארמאלער רוב פון זעקס, נאר מ'דארף האבן א "רובא דמינכר", א קענטלעכע מערהייט.
פנחס גאלדשמידט
ביאגראפיע
דעם 27סטן יולי 2016 האט דער פראנצויזישער רעגירונג אים געמאכט פאר א טשעוואליער פונעם נאציאנאלן ארדער פון דער לעגיאָן פון כבוד פאר'ן ביישטייערן צו פארשטארקן די באציאונגען צווישן רוסלאנד און פראנקרייך.
אברהם יצחקי
זיין תלמיד איז געווען זיין ברודער'ס א זוהן ר' יצחק זרחיה אזולאי דער טאטע פון חיד"א.
יצחק לוי
הרב יצחק לוי (געבוירן 6טן יוני 1947) איז א ישראלישער פאליטיקער. ער איז געווען דער פארזיצער פון דער מפד״ל פארטיי, וועמען ער האט רעפרעזענטירט ווי א כנסת דעפוטאט און א מיניסטער, דערנאך איז ער געווען א כנסת דעפוטאט פאר דער איחוד לאומי.
אידישע טריבונע
אידישע טריבונע איז א וואכנטלעכע צייטונג אויף יידיש און ענגליש וואס דערשיינט אין לאנדאן יעדן דאנערשטאג. געגרינדעט אין תשכ"ב, די צייטונג האט א צירקולאציע פון 7000.
ציג
left|thumb|250px|א ציג עסנדיג [[אומקרויט]] א ציג איז א מין בהמה וואס מ'האלט שוין טויזנטער יארן אויף איר מילך, פלייש, האר און פעל. א ציג האט צוויי הערנער.
אין יידישקייט
קאַטעגאָריע:בהמות קאַטעגאָריע:בעלי חיים מיט טלאען
מאדקאן
left|thumb|250px|מאַדקאָן באַנד מאַדקאָן איז דער נאָמען פֿון אַ נאָרװעגישע היפ אפ/רעפ טרופע געגרינדעט 1992.
װעב־לינקען
קאַטעגאָריע:טרופעס קאַטעגאָריע:פאפ זינגערס קאַטעגאָריע:ראפערס
זארגע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:תבואה
ביאליסטאק
א יידישע אונטערגרונט איז געווען טעטיג אין דער געטא, אבער איז געווען פארטייאיש, אבער אין יולי 1943, איז אויפגעשטעלט געווארן א פאראייניקטע יידישע קאמפס ארגאניזאציע, מיטן אנפירערשאפט פון מרדכי טענעבוים-טאמאראוו, אויך איז אויפגעשטעלט געווארן אן ארכיוו, וואס האט באשריבן דאס לעבן אינעם געטא.
יצחק זרחיה אזולאי
ר' יצחק זרחיה אזולאי איז געווען א אייניקל פון ר' אברהם אזולאי־ דער בעל מחבר פונעם וואנדערבארן ספר חסד לאברהם. ר' יצחק איז געווען דער טאטע פון דעם גרויסן באקאנטן גאון און צדיק חיד"א. אין שו"ת אדמת קודש שרייבט ער אויף איהם "גזע היחס והמעלה, בנן של קדושים, החכם השלום" (ח"ב או"ח סי' י').
ער איז געבוירן אין יאר ה'תס"ב (מעגל טוב דכ"ה).
זיין משפחה
ר' יצחק זרחיה האט חתונה געהאט מיט זיין ווייב שרה, די טאכטער פון ר' יוסף ב"ר פסח מייאליר, זיין ווייב אין נפטר געווארן אין יאר ה'תצ"ב אין א מגפה, דערנאך האט ער חתונה געהאט מיט א צווייטן ווייב.
מרדכי הערשמאן
ביאגראפיע
ביי די אכצן יאר האט ער געמוזט איינרוקן אין מיליטער, און זייענדיג אין שטאט קרעמענטשאג, האט דער באוואוסטער קרעמענטשאגער חזן דוד רויטמאן דערהערט ווי שיין ער זינגט האט ער ערלעדיגט אז מ'זאל אים באפרייען, און ער איז דארט געבליבן זינגען אין דעם כאר פון חזן שלמה ראוויץ.
ער איז נפטר געווארן ב' שבט תש"א אין בלויזן עלטער פון דריי און פופציג יאר אלט.
מאדים
אטמאספער
מאדים האט א שיטערע אטמאספער: דער לופטדריק אויפן אייבערפלאך איז נאר 10 מיליבאר, אומגעפער נאר 1% פונעם דורכשנילעכן דריק אויפן אייבערפלאך פון דער ערד. די אטמאספער גייט ביז א הייך פון עטלעכע 11 ק"מ. די אטמאספער פון מאדים איז צוזאמענגעשטעלט פון 95% קוילן זייערס, 3% אזאט, 1.6% ארגאן און א ביסל זויערשטאף און וואסער. אין 2003 האט מען געטראפן באווייזן אז ס׳איז אויך פאראן מעטאן אין דער אטמאספער.
שיקן קאסמאס־שיפן קיין מאדים
קליין|אייבערפלאך פון מאדים מיט שטיינער אומעטום ווען מען האט געלאנדעט אויף דער לבנה האט מען געטראפן א רונדיגע ערד קוגל בערך האלב די גרייס פון דער וועלט פיל מיט זאמד און שטיינער און גארנישט עפעס אנדערש דערויף. עס איז שוין יארן וואס מען איז נישט געווען אויף די לבנה און עס איז נישט פאראן קיין פלענער צו גיין דארט נאכאמאל אין דער נאנטער צוקונפט. אבער דער גלוסט צו גיין קיין מאדים איז פיל שטערקער ערשטנס וויבאלד מען איז נאך נישט געווען דארט און צווייטנס ווייל עס זענען פאראן אזעלכע וואס פרובירן זיך איינרעדן אז דארט איז אמאל געווען לעבן און זיי וויל טרעפן עפעס איבערבלייבענישן ווי וואסער אבער דערווייל אן ערפאלג. דער מאדים איז אויף דערווייל אויך א ליידיגע פלאנעט מיט רויטע זאמד און שטיינער און גארנישט מער וועלכע שווימט ארום אין קאסמאס און קיין שום מענטשליכער מוח קען נישט מסביר זיין פארוואס.
לבנות
מאדים האט צוויי פארהעלטנמעסיג קליינע נאטירלעכע לבנות, פאבאס (אומגעפער 22 ק״מ דיאמעטער) און דעמאס  (אומגעפער 12 ק״מ דיאמעטער), וואס ארביטירן נאנט צום פלאנעט. ביידע לבנות האט אסף האל אנטפלעקט אין 1877; זייערע נעמען זענען די כאראקטערן פאבאס (פאניק/פארכט) און דעמאס (שרעק), וועלכע, אין גריכישער מיטאלאגיע, האבן באגלייט זייער  ארעס, געטשקע פון מלחמה, אין קריג. אין מאדערנעם גריכיש, הייסט דער פלאנעט טאקע ארעס (Άρης).
די ארביטן פון די צוויי לבנות זענען קיילעכדיק. פאבאס האט אן ארביט וואס איז נישט סטאביל.
דער געיעג קיין מאדים
די לעצטע מיסיעס זענען געווען די צוויי מארס ראווערס וועלכע זענען געשיקט געווארן אין 03' אין צוויי באזונדערע מיסיעס. ביידע זענען געווען סוקסעספול און זענען נאך היינט טעטיג אויפ'ן מאדים אבער ווי NASA זאגט עלטערן זיי זיך שוין און וועלן בקרוב שטארבן. NASA האט באשלאסן צו שיקן א צווייטע פאר ראווערס וועלכע זענען ארויסגעשיקט געווארן אום אוגוסט 2006. מיט יעדע מיסיע ווערן די בילדער קלארער און קלארער און NASA זאצט אז אויב אלע צוקונפדיגע מיסיעס וועלן זיין סוקסעספול וועט זי זיין גרייט צו שיקן א לעבעדיגע מענטש ביז 20 יאר.
באקוקן
אזוי ווי דער ארביט פון מאדים איז עקצענטריש, טוט זיין העלקייט ביים קעגנזאץ פון דער זון גרייכן פון −3.0 ביז −1.4. די מינימום העלקייט איז גרייס +1.6 ווען דער פלאנעט איז אין צונויפזאמלונג מיט דער זון. מאדים זעט אויס געוויינטלעך געל, אראנזש אדער רויט; דער פאקטישער קאליר פון מאדים איז נענטער צו געל, און דאס רויטקייט איז שטויב אין דעם פלאנעט״ס אטמאספער. נאס״א'ס ספיריט ראווער האט געמאכט בילדער פון גרין־ברוינלעכער לאנדשאפט מיט בלוי־גרא שטיינער און לאטעס פון העל־רויטן זאמד. די גרעסטע ווייטקייט פון דער ערד איז מער ווי זיבן מאל ווען ער איז נענטסט. ס׳איז מעגלעך פאר מאדים צו ווערן ״פארלוירן״ מאנאטן לאנג אין דעם אפשיין פון דער זון. די בעסטע מעגלעכקייטן צו זען מאדים קומען פאר נאך 15 אדער 17 יאר, אלעמאל צווישן סוף יולי און סוף סעפטעמבער, ווען מען קען זען פרטים פונעם אייבערפלאך מיט א — טעלעסקאפ. גאנץ מערקבאר, אפילו אן א סך פארגרעסערונג, זענען די פאלוס אייז־קעפלעך.
עסטלאנד פאלקלאר ארכיוו
ייִדישע און אַנדערע ניט-עסטנישע זאַנלונגען: 1927-1940
די לעצטע איז איינער זייער אַ באַזונדערער זשאַנער פֿון ״פֿייגל-שטימעס אימיטאציעס אין פֿאָלקלאָר״ אָדער, פשוט און פּראָסט: וואָס זאָגן די פייגל אין פֿאָלקלאָר. אין עסטלאַנד האָט אַזאַ ציקאַווע דערשיינונג דערפֿאָרשט עדוּאַרד לויגאסטע-טרוי. אין זיין בוך גיט ער, צװישן אַנדערש, עטלעכע ייִדישע באַשרייבונגען, למשל: זינגט אין עסטלאַנד ייִדישער סאָלאָוויי: ״צוויטשי צוויטש צוויטשערי, ס'קומט דער פֿרילינג״ (ERA Juudi 2, 52(2); ERA, Juudi 2, 81 (2)).
ייִדישע זאַמלונג נאָך דער צווייטער וועלט מלחמה
לויט דעם קאַטאַלאָג, נאָך דער צווייטער וועלט מלחמה האָט מען נאָר איין מאָל צוגעגעבן צו די נייע מאַטעריאַלן צו דער ייִדישער קאָלעקציע.
סיליציום
סיליציום איז דער אכטסטער מערסטער אנוועזנדער עלעמענט אין דעם אוניווערס, און דער צווייטער מערסטער אין דער ערד'ס סקארע, פון וואס ער פארנעמט 27.7 פראצענט. אין זאמד געפינען זיך סיליציום אטאמען, און פון זאמד מאכט מען גלאז.
1962
נאבעל פריזן
קאַטעגאָריע:20סטער י"ה
חיים האלבערשטאם
אפשטאם
רבי חיים'ס פאטער, רבי לייביש, האט זיך באשעפטיגט אין האנדל, זיך צו ערנערן פון זיינע אייגענע הענט. אין א געלעגנהייט ווען רבי לייביש איז געפארן קיין דאנציג האנדלען האט ער אנגעטרויטן ביי זיין רבי'ן הרב אברהם משה א זון פון הרב צבי הירש פון פשעווארסק, (באקאנט אלס "דער ערשטער רבי משה'לי פשעווארסקער"), האט ער געהערט ווי זיין רבי האט זיך אויסגעדריקט צו די רביצין אז זיי דארפען האבען א געוויסע סומע געלט צו קענען חתונה מאכן זייער טאכטער. רבי לייביש האבנדיג ביי זיך די סומע, האט ער דאס דירעקט געגעבן דעם רבי'ן, דארפער האט ער באקומען א ברכה פון זיין רבי'ן ער זאל געהאלפן ווערן מיט קינדער (ער האט דעמאלס נאך נישט געהאט קיין קינדער) און האבן א זון וואס וועט באלייכטן די וועלט.
זיינע רבי'ס
נאך א קורצע צייט איז רבי משה יהושע העשל אורנשטיין אוועק פון טארניגראד, אויף זיין פלאץ איז אויפגענומען געווארן אלס רב, רבי יוסף הורוויץ-שטערנפעלד, א ברודער פון רבי יעקב יוסף הורוויץ, דער חוזה פון לובלין, רבי חיים איז באלד צוגעצויגן געווארן צום נייעם רב, וועלכער האט אים אויסגעלערנט די פונדאמענטן (יסודות) פון דעם דרך החסידות.
ניקי העלי
קליין|ניקי העלי אין 2013 נימראַטאַ "ניקי" העלי (געבוירן דעם 20סטן יאנואר 1972) איז אַן אמעריקאנער פּאָליטיקער, וואס האט געדינט זינט 2011 ווי דער 116סטער גובערנאטאר פון דרום קאראליינע און פון 2005 ביז 2011 האט זי פאטרעטן לעקסינגטאָן קאָונטי אין די דרום קאראליינע הויז פון רעפּרעסענטאַטיוון.
נאט"א
דער ציל איז דער פיפטער פונקט פונעם פאקט. אויב איינע אדער מערערע לענדער אינעם פאקט, ווערט אטאקירט דורך אן אנדער לאנד, אין אייראפע אדער צפון אמעריקע, ווערט עס פארעכנט ווי אן אטאקע קעגן אלע לענדער. אלע לענדער האבן א רעכט זיך צו פארטיידיקן אלס זעלבסטשוץ. ווי עס ווערט דערקלערט אין פונקט 51 פון די פאראייניקטע פעלקער אפמאך. אלע לענדער וועלן קומען זיין בייהילפיג, צום אטאקירטן לאנד אדער לענדער. און וועלן זעלבסטשטענדיקערהייט, און פאראייניקטערהייט מיט די אנדערע לענדער, ווען עס וועט זיין נויטיק, קומען צו הילף אריינגערעכנט באוואפנטע קרעפטן. ביז די זיכערהייט וועט אומגעקערט ווערן, צום באטראפענעם לאנד אדער לענדער, וואס זענען מיטגלידער אינעם פאקט.
איבן כאלדון
קאַטעגאָריע:היסטאריקער
ריק פערי
קליין|ריק פערי אין 2015 דזשיימס ריטשארד "ריק" פּערי (ענגליש: James Richard "Rick" Perry; געבוירן 4טן מערץ, 1950) איז אַן אמעריקאנער פּאָליטיקער וואס איז געווען דער 47טער גובערנאטאר פון טעקסאס פֿון דעצעמבער 2000 ביז יאנואר 2015. פּערי האט געדינט דאס לענגסטע אלץ גובערנאטאר אין טעקסאַס היסטאריע.
אינטערנאציאנאלע קאסמאס סטאנציע
די סטאנציע איז באוואוינט כסדר זייט דעם 2טן נאוועמבער 2000.
היסטאריע
ווען דער סאוויעט פאראיין איז צוזאמענגעפאלן איז רוסלאנד איינגעלאדענט געווארן צו ווערן א הויפט טייל פון די אינטערנאציאנאלע קאסמאס סטאנציע.
אניקשט
ביז דער ערשטער וועלט מלחמה איז אַניקשט געווען א שטעטל אין דער קאוונער גובערניע פון דער רוסלענדישער אימפעריע. איר יידישע באַפֿעלקערונג איז געווען 2754 אין 1900.
סיגעט
דעמאגראפיע
די שטאט האט 44,185 אײַנוואוינער. לויטן 1910 צענזוס, האט די שטאט געהאַט 21,370 אײַנוואוינער; זיי זענען געווען 17,542 (82.1%) אונגאריש רעדער, 2,002 (9.4%) רומעניש, 1,257 (5.9%) דייטשיש, און  32 אוקרייניש רעדער. די צאל יידן איז געווען 7981 (37%); זיי זענען גערעכנט צווישן די אונגאריש און דייטשיש רעדערס.
יידן אין סיגעט
כאטש יידן זענען שוין געווען אין דעם זיבנבערגן פראווינץ זײַט דעם יאר 1571, האבן יידישע משפחות נישט געקומען קיין סיגעט ביזן 18טן יארהונדערט. א צענזוס אין 1728 ציילט נאר 4 יידישע משפחות אין דער שטאט. נאר אין יאר 1740 זענען געווען גענוג משפחות אין דער שטאט צו האבן א מניין קבוע. אין 1787 איז די באַפֿעלקערונג געווען 3,495 , צווישן זיי 142 יידן.
מאזשיארן
קאַטעגאָריע:אונגארן
דזשעז
עטימאלאגיע
קאַטעגאָריע:מוזיק זשאנערס
יהודה אלקבץ
לעבנסגעשיכטע
זיין מאמע האט אים געפראוועט א בר מצווה ער איז אנטלאפן דאס ערשטע מאל פין זיין טאטע זיכן ארבעט און תל אביב און זיין טאטע האט איהם גערופען אז אויב ביז 24 שעה איז ער נישט צוריק לייגט ער איהם אוועק און איז שנעל אהיים געלאפן.
ער האט זיך דערקייקלט קיין לב לאחים
תמיכה גרופע
אַ תּמיכה־גרופּע איז אַ סאָציאָלאָגישע גרופּע װאָס איז צונױפֿגעשטעלט פֿון חברים װעלכע טײלן זיך מיט עפּעס אַ זעלבע פּראָבלעם אָדער פּײַן און זײ העלפֿן אַרױס אײנער דעם אַנדערן.
ספרונזשינע
א ספרונזשינע איז אן עלאסטישער אביעקט וואס שפייכלט איין מעכאנישע ענערגיע, און איז געמאכט געוויינטלעך פון פארהארטעוועט שטאל. ספרונזשינעס האבן א ברייטן באניץ אין אינזשעניריע בפרט פאר אויטאמאבילן.
פערלי באן סטאנציע
פערלי באן סטאנציע  איז א נאציאנאלע באן סטאנציע אויף דער ברייטאן הויפטליניע וואס געפינט זיך אין קרוידן, דרום לאנדאן. זי איז אין טראוולקארט זאנע 6. די סטאנציע איז א קנופ מיט צווייגן קיין קעטערהאם און טעטנהאם קארנער.
ברוניי
‫‫
אברהם אלקנה שפירא
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:הויפט רבנים קאַטעגאָריע:רבנים אין ישראל קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין ישראל
סאנטא קלויז
קליין סאַנטאַ קלויז אדער סאַנטאַ קלאַוס (Santa Claus, אין רוב ענגליש רעדנדיקע לענדער), ווײַנאַכטסמאן (Weihnachtsmann, אין דייטשלאנד) אדער פֿאָטער ניטל (Father Christmas, אין דעם פאראייניקטע קעניגרייך) איז א פיקטיווער כאראקטער וואס איז אפשר באזירט אויף א טראדיציע וואס איז געווארן איינגעפירט דורך אייַנוווינער פון האלאַנד, און פארבונדן מיט ניטל אין די פאראייניקטע שטאטן.
עזרת נשים ארגאניזאציע
דרויסנדע וועבלינקען
קאַטעגאָריע:בארא פארק קאַטעגאָריע:אידישע קאנטראווערסיעס קאַטעגאָריע:ארגאניזאציעס
עופות
250px|קליין|א געבראָטן הינדל[ עופות זענען אזעלכע פויגלען וואס מען האדעוועט פאר זייער פלייש, אייער און פעדערן. דאס איז כולל הינער, אינדיקעס, גענז און קאטשקעס. אויך טויבן און פאזאנען זענען עופות. דאס פלייש פון עופות קען מען קאכן גאנץ גרינג; אפטמאל טוט מען עס בראטן אדער פרעגלען.
לילא און סטיטש
לילאָ און סטיטש (ענגליש: Lilo & Stitch) איז אן אנימירטער פילם פון 2002 וואס איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס און באפרייט געווען דורך וואלט דיזני פילמען. ער איז דער 42סטער פולער לענג דיזני אנימירטער פילם.
מאטראס
א מאַטראס אדער מאַטראז (מערצאל: מאטראסן, מאטראזן) איז איינער וואס ארבעט אויף א שיף וואס פארט אויפן וואסער, סיי אויף א האנדלשיף סיי אויף א מיליטערישער שיף.
מאטראסן דינען אויף א שיף פאר לאנגע רייזעס וואס קענען דויערן עטלעכע מאנאטן. אזוי ווי מען דארף ארבעטן אויף א שיף 24 שעה'ן אין טאג, ווערט דער טאג צעטיילט אויף זעקס וואכן, יעדערע איינער פון פיר שעה'ן. דער ערשטער וואך איז 12 ביז 4 פארטאגס, דער צווייטער פון 4 ביז 8 אינדערפרי, דער דריטער פון 8 אינדערפרי ביז 12 חצות, אא"וו.
קאראנאווירוס
=היילונג= באלד ווען מ'ווערט אנגעשטעקט, איז דא פארשידענע היילונג, צו לינדערן דעם שלעכטן אפעקט. סיי נאטורליכע היילונג, ווי וואסער-זאפט וואס איז אפגעבריהט געווארן פון קנאבל, און אינגבער. אזוי אויך וויטאמינען ווי וויטאמין C און וויטאמין D, און צינק טאבלעטן.
פיניאס און פערב
קאַטעגאָריע:דיזני טעלעוויזיע סעריעס קאטעגאריע:אנימירטע טעלעוויזיע סעריעס
ראפאעל קארעא
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פרעזידענטן קאַטעגאָריע:עקוואדאר קאַטעגאָריע:עקאנאמיסטן
ש. אנ-סקי
סאָציאַליזם
1908 האָט ער חתונה מיט אסתר גלעזערמאַן. דער זיווג איז אָבער אַ קינדערלאָזער און די פּאָרפאָלק גייט זיך שפּעטער פונאַנדער.
אום קולטום
ביאגראפיע
אום קולטום איז געבוירן געווארן אינעם דארף טאמאי ע־זאהיירא, וואס געהערט צו דער שטאָט סענבעלאוויין אין דער נילוס דעלטע, אין א רעליגיעזער פֿאמיליע. איר פֿאָטער איבראהים על־סאייד על־בעלטאגי איז געווען אן אימאם. איר מוטער איז געווען פֿאטמא על־מאליגי. זי האט זיל אויסגעלערנט זינגען פון הערן איר פֿאטער לערנען איר עלטערן ברודער זינגען.
קליין|200x200פיקס| אום קולטום
פייל קרייץ
אין אקטאבער 1944, זענען זיי געקומען צו דער מאכט, און האבן געהערשט דריי מאנאטן, ביז די סאוועטן זענען אריין, אין דער צייט וואס זיי זענען געווען ביי דער מאכט, זענען איבער 70,000 יידן פארטריבן געווארן פון דער בודאפעשטער געטא, צום עסטרייכישן גרענעץ, אין א טויט מארש, און 15,000 אנדערע זענען אומגעקומען אינעם דוניי טייך.
בודאפעשטער געטא
איידער די נאציס זענען אריין אין אונגארן האבן געוווינט איין בודאפעשט איבער 200,000 יידן. פערצן טויזנט יידן האבן זיך געביטן זייער רעליגיע, צו קריסטנטום, מיינענדיג אז זיי וועלן אזוי ארום, אויסמיידן די גזירות אויף יידן, און וועלן געראטעוועט ווערן, צווישן די יארן 1943-1938.
ישעיה טווערסקי
משפחה
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער אדמורי"ם ישעיה קאַטעגאָריע:מענטשן פון בארא פארק
שלאכט פון כארקעוו
רוסלענדישע אינוואזיע קאַטעגאָריע:2022
רעכטס און לינקס פארקער
קליין|300px| רעכטהאנטיקער פארקער און לינקהאנטיקער פארקער באדייטן תקנות וואס פאדערן אז דער פארקער דארף בלייבן אדער אויף דער רעכטער זייט אדער אויף דער לינקער זייט פון דער גאס. דאס איז א פונדאמעטאלע תקנה וואס מאכט גרינגער דעם פארקער און טוט פארמיידן די ריזיקע פון צוזאמענשטויסן. אריגינעל פלעג מען פירן אויף דער לינקער זייט אין כמעט דער גארער וועלט, היינטיקע טעג בערך 66% פון דער וועלט'ס באפעלקערונג וואוינען אין רעכטהאנטיגן פארקער לענדער און 34% אין לינקהאנטיגן פארקער לענדער.
בעטסי דעוואס
מישיגן רעבופליקאנער פארטיי
זייט 1982, איז דעוואָס א מיטגליד אין דער רעפּובליקאַנער פּאַרטיי פון מישיגן. זי האט געדינט ווי אַ לאקאלע דעלעגאַט. זי איז געווען אַ רעפּובליקאַנער קאָמיטעט־פרוי פֿאַר מישיגן פון 1992 ביז 1997, און געדינט ווי די טשעירפרוי פון די מישיגן רעפּובליקאַנער פּאַרטיי פון 1996 ביז 2000.
נאמינאציע פאר אויסבילדונג סעקרעטאר
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער קאַטעגאָריע:פילאנטראפן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
שמונה עשרה
עס הייסט אזוי ווייל אמאל איז דאס געווען 18 ברכות מען האט צוגעלייגט דערנאך אבער די מינינם.
מגן אברהם
דאס ספר איז איינער פון די פראמינענטע נושאי כלים פארן שלחן ערוך. ער ברענגט אויך קבלה פון זוהר און אריז"ל. פוסקים ווי דער ערוך השלחן און משנה ברורה פסק'ענען אסאך ווי ער.
לינקען
קאטעגאריע:הלכה ספרים
פי
רעכענען
קליין|דורך ארכימעד׳ס אויסשעפונג מעטאד קען מען רעכענען דעם ווערט פון פי ווי גענוי מען וויל, ניצנדיק רעגלמעסיקע [[פילעקן וואס דער קרייז איז אדער זייער ארומקרייז אדער זייער אינקרייז. אין דעם בילד זעט מען איין זעקסעק וואס דער קרייז איז זיין ארומקרייז און איין זעקסעק וואס דער קרייז איז זיין אינקרייז.]] מען האט געוואוסט בערכדיקע ווערטן צו פי שוין אין בבל און אין אוראלט עגיפטן, אבער ארכימעד האט געוויזן צום ערשטן מאל א מעטאד וואס דערמעגלעכט רעכענען \ \piצו נארוועלכער גענויקייט (דער אויסשעפונג מעטאד). דער מעטאד איז באזירט אויף דעם וואס דער ארומנעם פון דעם קרייז איז קלענער ווי דער ארומנעם פון דעם פילעק וואס דער קרייז איז זיין אינקרייז, און גרעסער ווי דער ארומנעם פון דעם פילעק וואס דער קרייז איז זיין ארומקרייז. מיטן רעכענען דעם ארומנעם פון די ביידע פילעקן, וואס דער פילעק קען האבן וואס מער ריפן, קען מען רעכענען דעם ארומנעם פונעם קרייז וואס מער גענוי, און במילא רעכענען \ \pi וואס מער גענוי. ארכימעד האט געניצט זיין מעטאד מיט א זעקסעק, און דערנאך האט ער געטאפלט די צאל ריפן (ניצנדיק כסדר רעגלמעסיקע פילעקן). מיט א פילעק פון 96 ריפן האט ארכימעד געקומען צום ארויסקום (וואס דערשיינט אינעם בוך וועגן מעסטן דעם קרייז):
ניצנדיק א פילעק מיט 12,288 עקן. דער ווערט 3.141592920 איז געהעריג אין די ערשטע זיבן ציפערן, און האט געהאלטן 800 יאר.
אין דעם אנהייב פונעם 15טן יארהונדערט האט דער פערסישער מאטעמאטיקער און אסטראנאם אל-קאשי גערעכנט \ 2\piצו 9 ציפערן אין דעם סעקסיגעסימאל-באזע, א גענויקייט וואס איז גלייך צו 16 ציפערן אין דעצימאל.
נאשוויל
נאַשוויל איז די הויפּטשטאָט און די גרעסטע שטאָט אין דעם פֿ״ש שטאַט טענעסי. ער געפינט זיך אויפן קומבערלאַנד טייך אין דאַווידסאָן קאָונטי. נאַשוויל איז די היים פון Grand Ole Opry און די Country Music Hall of Fame.
פי
אומענדלעכע סעריעס
טעקסט=א פארמעלער פארטרעט פון א מאן מיט לאנגע האר|קליין|[[אייזיק ניוטאן האט געניצט אומענדלעכע סעריעס צו רעכענען
דרום אויסטראליע
דער שטאט איז געגרינדעט געווארן דעם 28סטן דעצעמבער 1836 ווי א פרייער פראווינץ דורכן גובערנאטאר דזשאן הינדמארש.
גראדנע
אין 1900 האבן געוואוינט אין גראדנע 22,684 יידן.
סאטעליט
די סאטעליטן אין קאסמאס
ווי יעדער ווייסט פארמאגט די וועלט אן כוח המשכה וועלכע שלעפט אלעס אראפ צו די ערד. אין ענגליש ווערט דאס אנגערופן גראוויטי. אין קאסמאס (קאסמאס מיינט העכער די וועלט'ס אטמאספערע) איז נישט פאראן קיין גראוויטי און דערפאר קען מען דארט ארומגיין און דער לופטן וויבאלד גארנישט שלעפט נישט אראפ. די סאטעליטן פליען אין א נידעריגערע פונקט אין קאסמאס וואו די גראוויטי איז נאך יא פאראן אין זייער א קליינע מאס.
סאטעליט ארביט פאזיציעס
נאס"א האט א גענויע חשבון פון יעדע סאטעליט וואו עס געפינט זיך יעדע סעקונדע אין טאג און עס איז פאראן א סאפטוועיר מיט וועלכע יעדער קען אויסרעכנען ווען א סאטעליט וועט זיין העכער זיין קאפ. אויב זיי דארפן האבן א בילד אדער אנדערע דאטא פון א געוויסע פלאץ פון די וועלט וועלן זיי ווארטן ביז די סאטעליט קומט אן צו יענע ארט און דאן וועט מען סיגנאליזירן די סאטעליט זאל נעמען די אינפארמאציע וועלכע ווערט דערנאך אראפגעשיקט צו די קאסמאס סטאנציעס דא אונטן אויף די ערד.
מיסט אין קאסמאס
אין קאסמאס פליט אלעס, אנגעהויבן פון די זון און געענדיגט ביי א שטיקל פאפיר. דאס מיינט אז אויב אן אסטראנאט לאזט בטעות אראפ א צווענגל וועט דער צווענגל פארבלייבן אין קאסמאס און פליען אינאיינעם מיט אלע סאטעליטן. איבער די יארן האט זיך אנגעזאמעלט טויזענטער אזעלכע שטיקער שמוץ און יעדעס מאל א ראקעט קומט אן אין קאסמאס אדער אויב א סאטעליט צוברעכט זיך פאלן נאך אסאך שטיקער אייזן און מעטאל אין קאסמאס. די אלע זאכן פליען מיט א שנעלקייט פון 6 מייל פער סעקונדע וואס מיינט אז אויב א שטיק אייזן קראכט אריין אין א סאטעליט מאכט עס א גרויסע שאדן. אלע קאסמאס שאטלס האבן די עפענונגן פון אונטן כדי צו פארמינערן אזעלכע אינצידענטן. אויב א צווענגל זאל אריינפליען אין אן אסטראנאט וועט יענער דורכגעלעכערט ווערן און ווערן א טייל פון אלע מיסט וועלכע פליען ארום אין קאסמאס.
חנוך ערנטרוי
הרב הדיין חנוך הכהן ערנטרוי (ענגליש: Chanoch Ehrentreu; כ״ח כסלו תרצ"ג – ל׳ מרחשון תשפ"ג) איז געווען א בריטישער רב, דיין און מוהל וואס האט געשטאמט פון דייטשלאנד. יארן לאנג איז ער געשטאנען ביים שפיץ פונעם לאנדאנער בית דין, ביז ער האט זיך פענסיאנירט אין 2007. שפעטער איז ער געווען דער ראב"ד פונעם אייראפעאישן בית דין פון דער קאנפערענץ פון אייראפעישע רבנים, וואו ער איז פאראנטווארטלעכט פאר ענינים פון גירות.
ביאגראפיע
ער האט געליטן פון א בלוטשטורץ אין יאר ; מרחשון תשפ"ג איז ער ווידעראמאל אינעם רויאל פֿרי שפיטאל, לאנדאן, וואו ער איז נפטר געווארן ערשטן טאג ר״ח כסלו.
סאטעליט
דער צוקונפט
Satélite (dixebra)
איסיים
אַנטשטייונג
װען די איסײם סעקטע איז אַנטשטאַנען איז נישט באַװאוסט. טײל מײנען, אַז דאָס איז גאָר אַן אַלטע סעקטע, װאָס שטאַמט נאָך פֿון די צײטן פֿון 1טן בית המקדש, מעגלעך פֿון די „בני רכב” װאָס װערן דערמאָנט אין ספֿר מלכים און אין ירמיה ל״ה אז זײ האָבן געפֿירט אַ באַשײדן לעבן, װי אױך פֿון די „אביונים”, װאָס האָבן געהאַלטן, אז אַלע מענטשן זענען גלײך (װעגן די „אביונים” שרײבן מיר אין זוכװאָרט „אביונים”). לױט דער מיעונג פֿון אײזיק הירש װײס אין „דור דור ודורשיו” זענען די איסײם אַנטשטאַנען באַלד אין אָנהױב פֿון צװײטן בית המקדש, פֿון זײער פֿרומע ײדן, חסידים און זײער אָפּשײדנקײט פֿון דער װעלט און פֿרומקײט האָט זיך נאָך מער פֿאַרשטאַרקט אין דער צײט פֿון די חשמונאים (אין דערמיט פֿון 2טן בית המקדש) װען עס איז געפֿירט געװאָרן דער קאַמף קעגן די גזירת שמד אױף ײדן. דאָס ערשטע מאָל װערן דערמאָנט די איסײם אין דער צײט פֿון חשמונאים־פֿירשט יונתן, און דערנאָך װערן זײ שױן דערמאָנט בײ יאָסיפֿוסן כסדר, דורך דער גאַנצער צײט פֿון דער 2טער העלפֿט פֿון 2טן בית המקדש, סײ אין זײן בוך „מלחמת היהודים” סײ אין זײן „אלטערטימער”. נאָכן חורבן פֿון 2טן בית המקדש װערן די איסײם װײניקער דערמאָנט, און װאַרשײנלעך באַלד דערנאָך זענען זײ פֿאַרשװאונדן געװאָרן.
הינטערגראבער
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אינזשעניריע פארמיטלען קאַטעגאָריע:קאנסטרוקציע
קוואלע לומפור
קוואַלע לומפור (מאלייאיש: Kuala Lumpur) איז די פעדעראלע הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט אין מאלייזיע. אין 2012 האבן געוואוינט אין דער שטאט 1.6 מיליאן איינוואוינער. די שטאט האט גאסטירט די אלימפיאדע אין 1998.
נאריש און נארישער
וועבלינקען
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאטעגאריע:קאמישע פילמען קאטעגאריע:1994 פילמען קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
שמואל ענגיל
רבנות שטעלעס
אין תרל"א האט די קהילה אין בילגוריי, קאנגרעס פוילן, גענומען אים פאר זייער רב. אבער ער איז געווען אן עסטרייכער (פון גאליציע) און דערפאר האבן די רוסן (וואס האבן געהערשט אין קאנגרעס פוילן) פארטריבן אים און ער איז צוריק אין גאליציע וואו ער האט זיך באזעצט אין רודניק. אין תרמ"א איז ער געווארן רב אין דוקלא. אין תרמ"ח איז ער געווארן אב"ד אין ראדאמישל. ביי דער ערשטער וועלט מלחמה האט ער איבערגעלאזט ראדאמישל און האט געוואוינט אין ווייטצען, אונגארן. נאך דער מלחמה אונטערוועגס אהיים איז ער געווען אין קאשוי, אונגארן (היינט סלאוואקיי), וואו מען האט אים געבעטן צו בלייבן און ער געווארן ראש בית דין דארט.
משפחה
הרב אלחנן היילפרין אין גאלדערס גרין, לאנדאן איז געווען זיין אייניקל.
וויינוכה
קאטעגאריע:רעליגיע קאטעגאריע:ניטל קאטעגאריע:חנוכה קאטעגאריע:קריסטנטום קאטעגאריע:יידישקייט
דזשונדאלא
אין יאר ס"ט האט איר די אמעריקאנער רעגירונג ארויפגעשטעלט אויף דער ליסטע פון טעראר ארגאניזאציעס.
טייף אפמאך
די אפמאך באצייכענט צווישן אנדערע, דאס ספעציעלע צוזאמענארבעט צווישן סיריע און לבנון, און באטאנט אז סיריע וועט פארבלייבן אין לבנון, פאר צוויי יאר, ביז עס וועט הערשן א פולשטענדיקע שלום, צווישן די פארשידענע פארטייען.
דעם 4טן נאוועמבער 1989, איז דער אפמאך אדאפטירט געווארן דורך די דעפוטאטן. אויפצומארגנס האבן זיי אויפגענומען רענא מאוועד אלס פרעזידענט. 409 טעג נאכדעם וואס אמין זשומייעל האט איבערגעגעבן דאס פרעזידענטשאפט פאר מישעל אאון.
מארטאל קאמבאט
דאס באנוץ פון K אנשטאט C אין דאס ווארט combat איז געווען א געדאנק פונעם פּינבאל אויספארמירער סטיוו ריטשי, א וואריאציע פונעם אריגינעלער נאמען וואס איז געווען נאר Mortal Combat. זינט דאס, די סעריע אפט שרייבט K אין פארשידענע ווערטער מיט א שווערער C קלאנג. לויט עד בון, די ווערטער ווערן געוויינטלעך אויסגעלייגט נארמאל אין דער אנטוויקלונג פון די "מארטאל קאמבאט" שפילן און זענען נאר געטוישן אויב איינער אנטוויקלער מיינט אז זיי זאלן ווערן. די ערשטע שפילן אין די סעריע זענען געווען זייער מערקווערדיק, בפרט פאר זייערע רעאליסטישע גראפיק וואס אונטערשיידן זיי פון אנדערע שפילן, און אויך דאס באנוץ פון קאלירן פארבייטונג צו שאפן נייע כאראקטערן. די סעריע איז געשאפן געווארן צו קאנקורירן מיט די "סטריט פייטער" שפילן.
מרדכי צאנין
וועב לינקען
קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאַטעגאָריע:יידיש שפראך לינגוויסטן קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאליסטן קאַטעגאָריע:פוילישע יידן
עקיבא וויינגארטען
עקיבא וויינגארטן (געבוירן ל' כסלו ה'תשמ"ה) איז דער רב פון דרעזדן אין דייטשלאנד און פון דער "מגוון" רעפארמער געמיינדע אין באזעל, שווייץ. ער האט געגרינדעט די ישיבת בעש"ט דרעזדן, א ישיבה פאר יונגע בחורים און מיידלעך וועלכע זיינען אפגעפארן פון דעם ארטאדרקסישן שטייגער.
דער שווערד אין דער שטיין (פילם)
שטימע אקטיארן
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאַטעגאָריע:מוזיקפילמען קאַטעגאָריע:דיזני אנימירטע פילמען קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
שמואל בן ארצי
שמואל בן ארצי (י"ד בטבת תרע"ה, 14טן דעצעמבער 1914, בילגאריי, פוילן -  י"ב חשוון תשע"ב, 9טן דעצעמבער 2011, נפטר ירושלים) איז געווען א ישראלישער שרייבער, דיכטער און דערציער.
צבי הירש האלבערשטאם
רבנות
רבי הערשעלע איז געווען אויסגעקאכט אין תורת הקבלה ווי זיין זון רבי זלמן לייב (שפעטער באקאנט אלס דער  קלויזנבורגער רב) דערצייילט, מאנכע מאל האט ער אים געזאגט טיפע זאכען, ער האט זיך געווינדערט, אז ס'איז נאך פארהאן אין דעם דור א מענטש וואס זאל קענען דאס דערגרייכן.
טאראנטא אינטערנאציאנאלער פילם-פעסטיוואל
קליין דער טאָראנטאָ אינטערנאציאנאלער פֿילם-פֿעסטיוואַל (אין ענגליש: Toronto International Film Festival אין קורץ: TIFF), איז דער גרעסטער פילם-פעסטיוואל אין דער גאנצער וועלט, אוואו עס ווערן אויפגעשפילט איבער 400 פילמען, אין 20 סינעמאַס לענגאויס טאָראָנטאָ.
דאס קומט פאר יערליך אינעם מאנאט סעפטעמבער, אין דאוינטאון טאראנטא, אנטעריא, פאר איבער צען טאג, אוואו עס ווערן אויפגעשפילט, צום ערשטן מאל, די טייערסטע קוואַליטעט פילמען.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:פילם-פעסטיוואלן קאַטעגאָריע:טאראנטא
נחום אפרים טייטלבוים
רבי נחום אפרים טייטלבוים, דער וואלאווער רב, גיבט זיך אפ מיט כשרות.
ברוך האלבערשטאם
פאמיליע
ווינטער ה'תר"ט האט רבי ברוך'ל געהייראט מרת פעסיל א טאכטער פון סיגעטער רב, הרב יקותיאל יהודה טייטלבוים, דער ייטב לב. זייערע קינדער.
עזרא עטייה
משפחה
אין ה'תרס"ח האט ער חתונה געהאט מיט בוליסה סאלם (טאכטער ​​פונעם חכם אברהם סאלם), איבערלאזנדיג זעקס זין און איין טאכטער. איינער פון זיינע זין, הרב דוד עטיה, איז געווען א חבר פונעם ירושלימער הויף און האט געגרינדעט א בית מדרש אין זיין בית המדרש זכּרון עזרא.
ראשונים
זייער אויפטוה איז געווען צו איבערטייטשן און מסביר זיין די גמרא צו אוזער פראקטישער און אקטועלער לעבן וואיזוי זיך צו פירן לויט די גמרא.
9טן יאנואר
דעם 9טן יאנואר איז דער נײַנטער טאג פון יאר, אין דער צווייטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 356 טעג (357 אין אן עיבור־יאר).
געשטארבן
09
נפתלי טראפ
ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן י"ג ניסן, ה'תרל"א (1871), צו ר' משה און זיין ווייב נעשא, אין דער שטאט גראדנע, רוסלענדישע אימפעריע (היינט אין בעלארוס). אין זיין יוגנט האט ער געלערנט תורה ביי זיין פאטער. ווען ער איז געווארן אלט 15 יאר האט מען אים געשיקט לערנען אין דער קעלמער ישיבה, אונטער רבי שמחה זיסל זיו, דער  "אלטער פון קעלם". צוויי יאר נאכהער איז ער אריבער לערנען אין טעלז, וואו ער האט געלערנט א סך פון דעם ראש ישיבה רבי אליעזר גארדאן. נאך צוויי יאר שפעטער איז ער אריבער לערנען אין סלאבאדקע, אונטער דעם ראש ישיבה רבי נתן צבי פינקל - דער "אלטער פון סלאבאדקע". אין יענער צייט איז רבי איצעלע פאניעוועזשער געווען א מגיד שיעור אין דער ישיבה; ער איז געווען א גאון אין דרך הלימוד, וואס רבי נפתלי האט געלערנט פון אים.
ביי די 22 יאר, איז ער געווארן א חתן ביים ראש ישיבה (הרב פינקל), אבער א פאר חדשים שפעטער איז די כלה געווארן קראנק און איז נפטר געווארן, נאך איידער זיי האבן חתונה געהאט. א צוויי יאר שפעטער איז ער געווארן א חתן נאכאמאל, און האט געהייראט פעשא לאה, די טאכטער פונעם חרדישן עסקן ר' אליעזר יעקב חווה׳ס. נאך זיין חתונה איז ער געגאנגען צוריק לערנען אין קעלם, וואו ער האט זיך איינגעווייקט אינעם דרך פון דער מוסר באוועגונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רבני רוסלאנד קאַטעגאָריע:ליטווישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:ראשי ישיבות אין אייראפע
אהרן מאיר פרידלאנדער
רעפערענצן
האברך - רבי אהרן מאיר פרידלנדר מבאלחוב
קאַטעגאָריע:גאליציאנער רבנים קאטעגאריע:חסידישע רבנים
אינדיק
אינדיק אלס לעבנס-מיטל
אין די פאראייניגטע שטאטן עסט מען אן אינדיק ביי דער מאלצייט פון דאנקסגעבן טאג. אין ישראל גרייט מען שווארמע מיט אינדיק פלייש, ווי אויך שניצל. מען קען אויך רייכערן אינדיק פלייש.
באזעל
טראנספארטאציע
באזעל איז אן ערשט קלאסיק ארט פאר טראנספארטאציע, מיט גוטע פארבינדונגען פאר לופט-פֿראכט, שיפֿן פונעם צפון ים ברענגען סחורה איבערן ריין, אחוץ דעם וואס די הויפט שאסייען און באן רוטעס קומען צוזאם אין באזעל.
ירושלים ראדיא
ירושלים ראדיא איז די לאקאלע ראדיא סטאַנציע פון ירושלים און די סביבה, וואָס איז געגרינדעט געווארן דעם 3טן סעפטעמבער 1995.
אלוועלטלעכע ציוניסטישע באוועגונג
די באוועגונג ווערט פארעכנט, צוזאמען מיט די נאציאנאלע אגענטורן אין ארץ ישראל, אלס די הויפט ארגאניזאציעס וואס האבן געשאפן אינטערנאציאנאלע אנערקענונג אין א יידיש דעמאקראטיש לאנד, און אלס גרינדערס פון מדינת ישראל.
איינע און דאס וויכטיקסטע, איז דאס ברענגען עולים קיין ישראל, און דאס פארבינדונג צווישן ישראל אין די יידן איבער דער וועלט.
טשערנאוויצער קאנפערענץ
קליין|200px|מיטטיילער ביי דער טשערנאוויצער קאנפערענץ די טשערנאוויצער קאנפערענץ, איז פארגעקומען אין דער שטאט טשערנאוויץ, הויפטשטאט פון בוקאווינע, דעמאלט אין דער עסטרייך־אונגארישער אימפעריע,צווישן דעם 30סטן אויגוסט און דעם 3טן סעפטעמבער 1908.
אלעקסיי נאוואלני
אין אויגוסט 2020 איז ער פארגיפטיגט געווארן אויף א פליגער אינמיטן וועג פון טאמסק קיין מאסקווע דורך נאוואטשיק גאז. מען האט אים אראפ געלייגט אין בערלין זיך צו היילן.
דאן ריקלס
ביאגראפיע
ריקלס איז געבוירן און אויפגעוואקסן אין קווינס צו יודישע עלטערן וואס האבן אימיגרירט פון אייראפע.
שמעלקא פינטער
לעבנסגעשיכטע
ער איז נפטר געווארן י״א תמוז תשנ״ד און מען האט אים באגראבן אין דעם עדת ישראל בית עולם אין ענפילד, לאנדאן.
ווילנער גאון
דער גאון אין אלע חכמות
לויט געוויסע קוועלן האָט ער גוט געקענט כירורגיע און חכמת הרפואה, אָבער זיין פאָטער האָט אים פאַרבאָטן זיך צו פאַרטיפן דערין, כדי עס זאָל אים נישט שטערן פון לערנען.
בענין
עקאנאמיע
די עקאנאמיע פון בענין איז פון די אפהענקיק אין לאנדווירטשאפט, באוול פראדוקציע, און ראיאנישן האנדל. דער ברוטא אינלענדישער פראדוקט וואקסט פון יאר צו יאר.
קול יעקב
ישיבת קול יעקב איז אַ ישיבה גדולה וואָס געפינט זיך אין בית וגן געגנט אין ירושלים. אין דער ישיבה לערנען 250 תלמידים.
שלום דוד אונגאר
רבי שלום דוד אונגאר זצ"ל (ה'תר"ך – ב' דראש חודש אלול ה'תרפ"ג), רב אין זשאבנא.
די ראטעווערס אין אויסטראליע
די ראַטעווערס אין אויסטראליע (ענגליש: The Rescuers Down Under) איז אן אנימירטער פילם פון 1990. ער איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס און באפרייט געווען דורך וואלט דיזני פילמען. ער איז דער 29סטער וואלט דיזני אנימירטער פילם אין פולער לענג, און דער המשך-פילם פון "די ראַטעווערס" (1977).
קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאַטעגאָריע:דיזני אנימירטע פילמען קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:פילמען איבער בעלי חיים
רומבולער הריגה
די רומבולער הריגה איז געשען צוויי טעג (30סטן נאוועמבער, 1941 און 8טן דעצעמבער, 1941) ווען מ'האט געהרגעט 25,000 ייד אין און אונטערוועגס דעם רומבולע וואלד לעבן ריגע, לעטלאנד, במשך חורבן אייראפע. אויסער דער פארנאנטער באבי יאר רציחה אין דער אוקראינע, איז דאס געווען דאס גרעסטע צוויי טעג אכזריות טאט ווערנט דעם חורבן. בערך 24,000 פון די קרבנות זענען געווען לעטישע יידן פון דער ריגע געטא און ארום 1,000 זענען געווען דייטשע יידן טראנספארטירט צום וואלד אין א פראכט באן. די רומבולע הריגה האבן אויסגעפירט די נאצי איינזאצגרופע A צוגעהאלפן מיט ארטיגע קאלאבארירער פון דער אראס קאמאנדא, געשטיצט דורך אנדערע לעטישע העלפער. די אפעראציע האט אנגעפירט דער עס עס פירער פרידריך יעקלן, וואס האט פריער אנגעפירט אנדערע הריגות אין דער אוקראינע. אויך רודאלף לאנגע און דער לעטישער הערבערטס צוקורס האבן אנטייל גענומען אין דער רציחה. די רומבולע מארדן זענען געווען א חשובער טייל פון דעם איינזאצגרופן פראצעס.
ישראל געאגראפיע-פארבאנד
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ישראל
13טן דעצעמבער
געשטארבן
13
סקאטלאנד
סקאָטלאַנד איז אמאל געװען אן אומאפהענגיק לאנד מיט אן אײגענער רעגירונג. יעצט אבער איז עס איינער פֿון די פיר טײלן פֿון דעם פאראײניגטן קעניגרײך. אין יאָר 1603 איז דער מלך פון סקאָטלאַנד זשיימס דער זעקסטער פון סקאטלאנד געװארן אױך מלך איבער ענגלאנד. אין 1707 האָט דער פארלאמענט פון סקאָטלאַנד באהאפֿטן מיטן ענגלישן פארלאמענט צו װערן דער פאלאמענט פֿון גרויסבריטאניע, און אין 1801 האָט גרויסבריטאניע פֿארבונדן מיט אירלאנד צו װערן דאָס פאראײנגטע קעניגרײך פֿון גרױסבריטאניע און אירלאַנד. כאטש סקאָטלאַנד איז נישט אומאפהענגיק, דורכאױס זײַן היסטאריע האָט סקאָטלאַנד געהאט אן אײגענע געזעץ סיסטעם און אן אײגענע שולע סוסטעם, און אן אײנציקע קולטור.
פערנאנדא אלאנסא
אַלאָנסאָס דעבוט אין 2001 מיט דער מאַנשאַפֿט מינאַרדי. אין די יאָרן 2002 ביז 2006 איז ער געווען אייַנגעשלאָסן אין דער רענוי מאַנשאַפֿט. ווייל האט צייַט צו פאַרבינדן די מאַנשאַפֿט מאַקלעראַן בשעת דעם 2007 סעזאָן, אַלאָנסאָ ס רענוי און דאַן אומגעקערט צו די מאַנשאַפֿט אין 2008 און 2009 צייטן. זינט דעם יאָר 2010 ער געשטארקט די איטאַליעניש מאַנשאַפֿט, סקודעריאַ פעראַרי מיט פעליפּע מאַסאַ.
שניימענטש
קליין|א שניימענטש א שניימענטש אדער שניימאַן איז א סקולפטור אזא פון א פערזאן וואס ווערט געמאכט פון שניי. רוב שניימענטשן בויט מען פון דריי באלן פון שניי אין פארשידענע גרייסן (אין יאפאן, מאכט מען שניימענטשן פון צוויי שניי באלן). זיי לייגן די באלן ווי א טורעם צו מאכן א שניימענטש, און שטעלן א טייל זאכן אויף אים צו מאכן אים קוקן ווי א פערזאן.
אברהם יהודה הכהן שווארץ
ביאגראפיע
רבי נתנאל פריד פון באלמאז אויוואראש איז געווען זיינס א תלמיד.
מטבע
ייִדישע מטבעות
די ײדישע נומיזמאַטיק איז אַ זײער װיכטיקער טײל פֿון דער ײדישער געשיכטע־פֿאָרשונג. פֿון תנ״ך־צײט האָבן מיר הײנט ניט קײנע ײדישע מטבעות, הגם אין תנ״ך װערן דערמאָנט די װאָגן „שקל“, „בקע“, „קשיטה“ און אַנדערע. מיר האָבן הײנט נאָר געפֿינען ײדישע מטבעות פֿון יהוד מדינתא, פון די חשמונאים־הערשער און אַנדערע פון דער צװײטער העלפֿט פֿון בית שני, און װארשײנלעך אױך מטבעות פֿון בר כוכבא.
חיים קרייזווירטה
הרב חיים קרייסווירטה (ה'תרע"ח - ט"ז טבת ה'תשס"ב) איז געווען דער אב"ד פון דער מחזיקי הדת קהילה, אנטווערפן קנאַפע פֿופֿציג יאר.
לעבנסגעשיכטע
ער איז נפטר געווארן אין אנטווערפן ט"ז טבת תשס"ב. מען האט אים אריבערגעפירט אין ארץ ישראל און באערדיגט אין הר המנוחות. זיין אלמנה איז נפטר געווארן כ' סיון תשע"ב אין לייקוווד, אמעריקע.
ליכט-ארויסגעבנדיקער דיאד
250px|קליין|LED לאמטערל א ליכט־ארויסגעבנדיקער דיאד (LED - Light-Emitting Diode) איז אַ האלב-דורכפירער מיטל וואס גיט ארויס ליכט. ליכט ספּעקטרום איז באשלאסן אויף אַ קאַמפּאַונד סעמיקאַנדאַקטער.
פּרינציפּ פון אָפּעראַציע
אין באַזונדער LED קאַמפּערד צו אַ סטאַנדאַרט דיאד, איז אַז עס איז אַ ווייַזן ענערגיע ריס צווישן די שפּיץ ענערגיע אין די וואַלענטקייַט באַנד און לאָואַסט קאַנדאַקשאַן באַנדע ענערגיע פון די סעמיקאַנדאַקטער. ווייַזן ענערגיע ריס מיטל זי קענען פאַל סטריק עלעקטראָן קאַנדאַקשאַן צו די וואַלענטקייַט באַנדע בשעת פּראַזערווינג זייַן מאָמענטום און ענערגיע פאָוטאַן ימישאַן מיט ענערגיע ריס איז צונעמען - אַז איז ליכט דיאד וועט פאָרשטעלן פאָרורטייל ווען עס איז אין פאָרנט.
דער ערשטער קאַמפּאַונד האלב־דורכפירער LED פּראָדוקציע איז געווען גאַליאַם-אַרסעניק, וואָס ביטנייַ ליכט אַרום די רויט געגנט. הייַנט, מיט טעכנאלאגישער אַנטוויקלונג קענען פּראָדוצירן LED וועט לאזן אַרויס ליכט אין פארשידענע פארבן אין די קענטיק, ינפראַ-רויט און אין די פּאָסטן-לילאַ.
וואו מען ניצט LED
קאַטעגאָריע:עלעקטריע
נחמן האראדענקער
רעפערענצען
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם קאַטעגאָריע:גדולי ישראל ארויף קיין א"י
דא נאנג
קאַטעגאָריע:שטעט אין וויעטנאם קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אזיע
יהודה לייב גראנער
הרב יהודה לייב ״לייבל״ גראנער (ח' אייר תרצ"א–י"ד ניסן ה'תש"ף ) איז געווען א בארימטער לובאוויטשער חסיד, וועלכער האט געדינט פערציג יאר אלס איינער פון די סעקרעטארן פון דעם ליובאויטשער רבי׳ן, רבי מנחם מענדל שניאורסאן.
די פרינצעסין און די זשאבע
קאטעגאריע:2009 פילמען קאטעגאריע:אמעריקאנישע פילמען קאַטעגאָריע:מוזיקפילמען קאַטעגאָריע:דיזני אנימירטע פילמען קאַטעגאָריע:ענגליש שפראכיגע פילמען קאטעגאריע:פילמען איבער בעלי חיים
יחזקאל פויגל
200px|קליין|ר' יחזקאל פֿויגל יחזקאל פויגל (געב' 1946) איז דער גרינדער פונעם מרכז חרדי, דער ערשטער אנשטאלט אין ישראל פאר פראפעסיאנעלער טרענירונג פאר חרדים, און דער מנהל פונעם אונו חרדישן קאמפוס.
אברהם ישכר בער אביגדור
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי"ם קאַטעגאָריע:לינסק
יהודה אונגאר
רבי יהודה אונגאר זצ"ל (ה'תרכ"ב – י"ז סיון ה'תרצ"ט), רב אין סאקאלאוו.
ישראל אקסנפעלד
לעבנס-געשיכטע
ישראל אַקסנפעלד איז געבוירן געוואָרן אינעם שטעטל נעמיראָוו (דאַן – אין באַשטאַנד פון דער רוסלענדישער אימפּעריע, איצט – אין באַשטאַנד פון אוקראַיִנע). אין דער יוגנט איז ער געווען אַ חסיד פון רבי נחמן בראַסלעװער. אין 1812 – 1813 איז ער אַלס ליפעראַנט פון דער רוסישער אַרמיי געווען אין דײַטשלאַנד. שפּעטער האָט ער באַזוכט בראָד (דאַן – אין באַשטאַנד פון דער עסטרײַכישער אימפּעריע), וועלכע איז געווען איינער פון די צענטערס פון דער השכלה. קאָנטאַקטן מיט דײַטשישע און גאַליצאַנער משכילים האָבן אים פאַרוואַנדלט אין אַ פאַרביסענעם שונא פונעם חסידות. אין 1824 האָט ישראל אַקסנפעלד זיך באַזעצט אין אָדעס, וווּ ער האָט זיך פאַרנומען מיט אַדוואָקאַטור און מסחר. אין 1864 איז ער אַריבערגעפאָרן קיין פּאַריז, וווּ ער איז געשטאָרבן מיט צוויי יאָר שפּעטער.
ריישעכץ
אין היינטיגן יידיש ווערט דאס אנגערופן "געדינסטע צוויבל". מען נוצט דאס אין אסאך עסנווארג אריינצוגעבן א גוטן טעם, ווי צום ביישפיל אין צודריקטע קארטאפל.
ביאמאלעקול
קלארמאכונג
אלע באוואוסטע פֿארעמען פֿון לעבן זענען צוזאמענגעשטעלט נאר פֿון ביאמאלעקולן. למשל, מענטשן האבן הויט און האר. דער הויפט באשטאנדטייל פֿון האר איז קעראטין, א צוזאמענשטעל פֿון פראטעינען וואס זענען אליין פאלימערן געבויט פֿון אמינאזייערסן. אמינאזייערסן זענען פֿון די וויכטיגסטע בויענטיילן באניצט אין נאטור אויסצובויען גרעסערע מאלעקולן. נאך א סארט בויענטייל זענען די נוקלעאטידן, יעדער איינער מיט דריי ביישטאנדן: אדער א פורין אדער פירימידין באזע, א פענטאז צוקער און א פֿאָספֿאַט גרופע. די דאזיגע נוקלעאטידן פֿארמירן בעיקר די נוקלעאישע זייערסן.
הארינגטאן ראד טראם סטאנציע
צפון פון דער סטאנציע ווערט די טאפעלטע אייזנבאן אן איינציגע אייזנבאן וואס דרייט זיך הארט צו מזרח און גייט פאראלעל צו דער באן ליניע פון קיין.
חוט המשולש (דרוש)
דרוקסאגראפיע
קאטעגאריע:ספרי קודש
חן הדסה
דער ספר אנטהאלט הונדערט פערציג זייטן.
מנחם מענדל שנייבאלג
ביאגראפיע
נאך דער מלחמה האט ער חתונה געהאט מיט זיין ווייב, א טאכטער פון רבי משה יהודה עהרנרייך, דער שימלויאער רב. זי איז ליידער יונגערהייט נפטר געווארן, און ער האט חתונה געהאט א צווייט מאל, מיט דער טאכטער פון רבי שרגא פייוויל שטיינמעץ.
רא"ש
לעבנסגעשיכטע
אין יאר ה'מ"ו (1286) האט מען אריינגעלייגט זיין רבי דעם מהר"ם אין תפיסה מיט א באשולדינג פון אנטלויפן פון דייטשלאנד און א קאנספיראציע צו ארגאניזירן א מאסן אנטלויף. דער קייסער האט געמאָנט פון די יידן אן אויסערגעוויינלעכן סכום געלט פון 20,000 מארק כדי אים אויסצולייזן, און דער רא"ש האט אונטערגענומען צו ברענגען דאס געלט און האט טאקע געזאמלט דאס אויסלייז-געלט. צום סוף האט מען נישט געקענט אויספירן ווייל דער מהר"ם האט נישט געלאזט אז מען זאל אים אויסלייזן פאר אזויפיל געלט, וואס וועט אוודאי ברענגען אז די רעגירונג וועט פרובירן דאס זעלבע נאכאמאל, לויט דער הלכה אז "אין פודים את השבויים יתר על כדי דמיהן" (מען טאר נישט אויסלייזן געפאנגענע מער פון זייער ווערט)(משנה, מסכת גיטין, פרק ד', ו').
יחיאל מיכל פון זלאטשאוו
הסתלקות
רבי מיכלי איז נפטר געווארן כ"ה אלול ה'תקמ"א, אין ער ליגט אין יאמפאלא.
פיזיאלאגיע
פיזיאלאגיע ווערט צוטיילט אין פלאנצן פיזיאלאגיע און פיזיאלאגיע פון בעלי חיים.
ֿ
מכון המקדש
קליין|250px|הכניסה קליין|250px|מנורת בית המקדש שהוקמה על ידי מכון המקדש במדרגות היורדות אל הכותל המערבי מכון המקדש איז אַן אינסטיטוט וואס באהאנדלט ענינים פונעם בית המקדש און זיינע כלים אין ירושלים אלטשטאט. דער באַאַמטער אָביעקטיוו איז בנין דריט המקדש, און אין פיר עס דילז דער הויפּט מיט די רעסטעריישאַן טעמע "די המקדש" און פּראַמאָוטינג ציבור וויסיקייַט אויף דעם אַרויסגעבן טעגלעך געשעפט. עס איז געגרינדעט אין 1987 און איז כעדאַד דורך רבי ישראל אריאל.
וובלינקען
קאַטעגאָריע:ירושלים קאַטעגאָריע:מוזייען אין ישראל קאַטעגאָריע:בית המקדש
לעא פולד
איידער דער צווייטער וועלט מלחמה האט אויסגעבראכן, איז ער געווען דער מערסט רעקארדירסטער זינגער אין אייראפע און אין די פאראייניגטע שטאטן. נאכ דער מלחמה האט ער ווידער אויפגעטרעטן, ביי קאנצערטן און גרויסע קלובן.
אין 1932, האט לעא עמיגרירט קיין לאנדאן, ענגלאנד. ער האט אויפגעטרעטן אויף בי.בי.סי., ער האט דערנאך אויפגעטרעטן אין באוואוסטע טעאטערס איבער בריטאניע.
אין 1949, האט ער געמאכט קאצערטן איבער דער וועלט, אויפטרעטנדיק אין בראזיל, ארגענטינע, און טשילע. צפון אפריקע, ישראל און לבנון.
קאטעגאריע:יידיש שפראך זינגערס קאַטעגאָריע:האלענדישע יידן
ארום די וועלט אין אכציג טעג
די מעשה
ער קומט דעריבער אהן קיין לאנדאן מיט פינעף און צוואנציג מינוט שפעט. אבער למעשה ווערט ער שפעטער געוואויר אז עס איז נאך מיט א טאג פריהער, ווייל ער האט גערייזט קעגן די זון ממילא האט ער פארדינט א טאג.
ענדריע מארקאוויטש
שטימע
זי האט גאר א דינע הויכע שטימע מיט א קאלאראטור אפערע סטייל.
סניאטין
היסטאריע
די שטעט ווערט ערשט דערמאנט אין 1158, און האט באקומען מאגדעבורג רעכטן אין 1448. ביי דער ערשטער טיילונג פון פוילן איז סניאטין אריבער צו דער האפסבורגער מאנארכיע.
לארעם איפסום
אזוי פרי ווי אין די 1500 יארן האבן שוין דרוקערס גענוצט די ווערטער פאר דוגמאס, און ס'איז נישט קלאר ווער ס'איז געווען דער מחדש און וויאזוי ס'איז אזוי פארשפרייט געווארן.
הר ברכה
דער נאָמען פונעם ישוב שטאַמט פון פסוק: "וְנָתַתָּה אֶת הַבְּרָכָה עַל הַר גְּרִזִים וְאֶת הַקְּלָלָה עַל הַר עֵיבָל"
פרינץ פיליפ, הערצאג פון עדינבורג
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:הויז פון ווינדזאר קאַטעגאָריע:בריטישע מענטשן קאַטעגאָריע:פרינצן