cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
דענקמאל צו די יישוב וואלונטירער ביי דער צווייטער וועלט-מלחמה
קליין|250px|שמאל| דער דענקמאָל צו די יישוב וואלונטירער ביי דיר צווייטער וועלט-מלחמה אויף הר הרצל אין ירושלים איז דער צענטראַלער דענקמאל פּלאַץ אין זכּרון פון די  וואַלאַנטירער פונעם יישוב אין ארץ ישראל בשעת דעם בריטישן מאנדאט וואס וואַלאַנטירד צו דינען אין דער בריטישער אַרמיי, און עטלעכע פון זיי האבן מלחמה געהאלטן ווי טייל פון די אידישע בריגאַדע, אַראָפאַקן אויס צו ישראל און באערדיגט געווארן אין ארץ ישראל.
Directory Service
קאַטעגאָריע:ווייכווארג קאַטעגאָריע:קאמפיוטער נעצווערקן
שלמה לוריא
ער האט מחבר געווען עטליכע ספרים, צווישן אנדערן דעם באוואוסטן ספר ים של שלמה. אין רוב ש"סן ווערן געדרוקט זיינע הגהות אויף תלמוד בבלי אונטערן נאמען חכמת שלמה.
יואל ראטה
רבי יואל איז באוואוסט אלס זייער א פעסטן כאראקטער וועלכער דערשרעקט זיך נישט פון גארנישט און גייט זיך ווייטער זיין וועג נישט קוקנדיג אויף קיינעם ווען עס קומט צו זיינע פרינציפן.
רבי יואל איז אין די לעצטערע יארן באקאנט געווארן דורך די ווידעא קליפס פון זיינע ניגונים און דרשות אויף יוטוב.
יהודה צדקה
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:ספרדישע ראשי ישיבות קאַטעגאָריע:נקבר אין סנהדריה קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים
ליז טראס
זי איז פֿריער געווען הויפט-סעקרעטאר פֿארן קאנצעלעריי פֿון 2017 צו 2019 און שטאַטס סעקרעטאר פֿאר אויסערן, קאמאנוועלט און אַנטוויקלונג ענינים (אויסערן מיניסטער) פון סעפטעמבער 2021 אין באריס זשאנסאנ׳ס קאבינעט.
יצחק זאב הלוי סאלאווייטשיק
זיינע קינדער זענען
טייך פילץ
דער פילץ (פויליש: Pilica) איז א טייך אין צענטראל־פוילן וואס גיסט אריין פון מזרח צום וויסל. ער איז לאנג 319 קילאמעטער, און דער שטח פון זיין דרענאזש בעקן איז 9,273 קוואדראט קילאמעטער, און ער איז דער לענגסטער לינק־בייטייך פונעם ווייסל.
ארם צובא
טעקסט=|קליין|250x250פיקס| ארם צובא-חלאב סיריע
טאקלאבאן
קליין|לייטע פראווינץ טאַקלאבאַן איז א פארט שטאט אין די פיליפינען בערך 580 ק"מ דרום-מזרח פון מאנילא. זי איז די הויפטשטאט פונעם פראווינץ לייטע. זי איז די גרעסטע שטאט לויט באפעלקערונג און ווערט בארעכנט ווי דער ראיאן-צענטער פון מזרח וויזאַיאַס. אויף א קורצער צייט איז דארטן געווען דער זיץ פון דער פיליפינען קאמאנוועלט רעגירונג פונעם 20סטן אקטאבער 1944 ביזן 27סטן פעברואר, 1945.
כעמישער סימבאל
למשל: דער סימבאל O פאר זויערשטאף (אקסיגען) נעמט זיך פון לאטיין Oxygenium; דער סימבאל Hg פאר קוועקזילבער נעמט זיך פון גריכיש ύδράργυρος‏ (Hydrargyrum אויף גלחיש).
יצחק בן-צבי
שמאל|ממוזער|200px|[[יצחק בן-צבי (מימין) מיט דוד בן-גוריון טראָגן טורבאַנס-תרבושים בעשאַס זייער שטודיום אין טערקיי, 1912]] יצחק בן-צבי (י"ח כסלו ה'תרמ"ה - כ"ט ניסן ה'תשכ"ג) איז געווען דער צווייטער פרעזידענט פון ישראל.
22
קליין|לינקס|געלט פון יאהר 22
לאדזש
היסטאריע
לאדזש ווערט דערמאנט צום ערשטן מאל אום 1332. אום 1432 האט לאדזש באקומען די רעכטן פון א שטאט.
בילי קאנאלי
ביאגראפיע
קאנאלי איז געבוירן געווארן דעם 24סטן נאוועמבער 1942 אין גלאזגא, סקאטלאנד.
דיזנגאף גאס
די גאס פלעגט זיין א טייל פון דער קולטור אין ישראל, ביז אין די 1980ער יארן, ווען אסאך קאמערץ צענטערן זענען אויפגעבויט געווארן, און אוועקגענומען די גלאנץ פון דער גאס. גרויסע ישראל דענקער, דיכטער און פערזענליכקייטן פלעגן צו זיצן אין די קאפע הייזער, וואס האבן אנגעפילט די גאס.
קארעיש
קארעיש אדער קארעאיש (한국어/조선말) איז די אפיציעלע שפראך פון דרום קארעע און צפון קארעע. בערך 78 מיליאן מענטשן רעדן קארעיש אין דער וועלט. פאר מער פון א טויזנט יאר, איז קארעיש געווען געשריבן מיט כינעזישער אותיות. אין דעם 15טן יאהרהונדערט, איז א נייע נאציאנאלע שריפט באשאפן געווארען דורך דעם קעניג סעדזשאנג דער גרויסער, וואס הייסט האנגול, אבער די כינעזישע שריפט איז געווען גענוצט מער ביז דעם 20סטן יארהונדערט.
זשאנסאן & זשאנסאן
left|thumb|250px|זשאנסאן & זשאנסאן לאגא זשאנסאסן & זשאנסאן איז א גלאבאלער אמעריקאנער פארמעסיוטיקאל, מעדיצינישע געצייג און קאנסומער געפאקטע ארטיקלען פאבריקאנט געגרינדעט אין 1886.
דוד אלעווסקי
ביאגראפיע
שפעטער האט די משפחה זיך געצויגן קיין אמעריקע, און ער האט זיך באזעצט אין וויליאמסבורג, ברוקלין. ער האט געהאלפן גרינדן דאס ערשטע גערער חדר און אזוי אויך די ערשטע גערער מתיבתא אין בארא פארק.
שמואל שפירא
הסתלקות
רבי שמואל איז נפטר געווארן ה'תר"ך (אומגעפער).
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דינאוו
רוסישע רעוואלוציע
די רוסישע רעוואלוציע פון 1917 איז א קאלעקטיווער נאמען פאר דער סעריע פון רעוואלוציעס אין רוסלאנד אין 1917, וואס האבן איבערגעקערט די רוסלענדישע אימפעריע און ענדלעך אויפגעשטעלט דעם סאוועטן פארבאנד. די ערשטע רעוואלוציע איז געווען פעברואר 1917 (לויטן יוליאנישן קאלענדאר) אין פעטראגראד (היינט פעטערבורג), ווען מען האט אראפגעווארפן דעם צאר. אנשטאט דעם צאר איז געווען א פראוויזארישע רעגירונג אונטער אלעקסאנדער קערענסקי. אקטאבער 1917 האבן די באלשעוויקן אונטער וולאדימיר לענין אראפגעווארפן די פראוויזארישע רעגירונג. אין מערץ 1918 האבן די באלשעוויקן אונטערגעשריבן די בריסקער אפמאך צו קאנטשן די מלחמה מיט דייטשלאנד. נאכר האט אויסגעבראכן א בירגער קריג צווישן די רויטע (די באלשעוויקן) און די ווייסע (זייערע קעגנער).
בר מצוה יונגל
בר מצוה יונגל (ענגליש: Bar Mitzvah Boy) איז א בריטישע 1976 דראמע שפיל פון די בי בי סי טעלעוויזיע סעריע א שפיל פאר היינט געשריבן דורך דזשעק ראזענטאל.
נביאים
די ספרים פון נביאים
ס'איז דא תרגום פון יונתן בן עוזיאל אויף נביאים.
מגדל דוד
מגדל דוד איז אַ פאַרצייַטיק ציטאַדעל ליגן אין דזשאַפאַ גייט פון די ישן סיטי פון ירושלים. עס איז געווען ערידזשנאַלי בעשאַס די 2 יאָרהונדערט בק. עס איז געווען חרובֿ און דעמאָלט ריבילט עטלעכע מאל, אין דער קריסטלעך, מוסלים, מאַמלוק און אַטאַמאַן פּיריאַדז אין ירושלים. הייַנט די ציטאַדעל איז געניצט פֿאַר די געשיכטע פון ​​ירושלים מוזיי.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:ירושלים
אשר יעקב וועסטהיים
ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן אין גייטסהעד, ענגלאנד. ווען ער איז געווען א יונג קינד האט זיין משפחה זיך געצויגן קיין פאריז.
פראנסוא אראגא
וויסנשאפטלעכע שטודיום
אין 1834, אַראַגאָ ווידער באזוכט סקאָטלאַנד צו באַלייטן די זיצונג פון דער בריטישער אַסאָסיאַציע אין עדינבורג. פון דעם צייַט ביז 1848 ער געפירט די לעבן פון קאָמפּאַראַטיווע שטיל - כאָטש ער געצויגן צו אַרבעט אין דע אַקאַדעמיע און די אָבסערוואַטאָריע צו פּראָדוצירער ס פּלעטעראַ פון קאַנטראַביושאַנז צו אַלע דיפּאַרטמאַנץ פון גשמיות וויסנשאַפֿט - אָבער אויף די פאַל פון לוי - פיליפּפּע ער לינקס זיין לאַבאָראַטאָריע צו פאַרבינדן די פּראָוויסיאָנאַל רעגירונג ( 24 פעברואר 1848 ). ער איז געווען ענטראַסטיד מיט צוויי באַטייַטיק פאַנגקשאַנז, איידער אַז האט קיינמאָל געווען געגעבן צו איין מענטש, וויז. דער מיניסטער פון מאַרינע און קאַלאַניסט ( 24 פעברואר 1848 - 11 מאי 1848 ) און מיניסטער פון מלחמה ( 5 אפריל 1848 - מאי 11, 1848 ); געגרינדעט אין די קאַפּאַציטעט ער ימפּרוווד ראַשאַנז אין די יאַמ - פלאָט און אַבאַלישט פלאַגינג. ער אויך אַבאַלישט פּאָליטיש אָוטס פון אַלע קינדס און, קעגן די מענגע פון ​​מאָנייעד אינטערעסן, סאַקסידיד אין פּראָוקיורינג די אַבאַלישאַן פון לאַווערני אין דער פראנצויזיש קאַלאַניסט.
גשר
קאַטעגאָריע:פאליטישע פארטייען אין ישראל
סצענאר שרייבער
די וועג וויאזוי מ'שרייבט א סקריפט, איז פארהאנען עטליכע סארטן:
דויד שפירא
הסתלקות
רבי דויד'ל איז נפטר געווארן י"ט אדר ה'תרל"ד.
פאמיליע
רבי דויד'ל האט געהייראט מרת רחל מינא, זייערע קינדער:
וויענער ניישטאט
היסטארישע איינצלהייטן
די שטאט איז געגרינדעט געווארן דורך דעם עסטרייכישן הערצאג לעאפאלד דער פינפטער, וועלכער האט פינאנצירט איר בוי פונעם אויסלייז-געלט וועלכע איז אים באצאלט געווארן דורך ענגלאנד כדי צו באפרייען זייער קעניג ריטשארד דער ערשטער (ענגליש: Richard I the Lionheart), וועלכער איז אפגעהאלטן געווארן ביי אים אלס א גייזל (ענגליש: hostage, העברעאיש: בן ערובה), אין דעם עסטרייכישן שטעטל דארנשטיין. דער נאמען "וויענער ניישטאט" איז באניצט געווארן אורשפרינגליך אלס א נאמען פון א פעסטונג וואס איז אויפגעשטעלט געווארן מיט א ציל צו באשיצן די שטאט פונעם דערנעבנדיגן לאנד אונגארן. די שטאט האט באקומען ספעציעלע רעכטן כדי צו דערלאנגען פאר איר די מעגליכקייט צו וואקסן און זיך אויסצואנטוויקלען.
קליין|לינקס|די פעסטונג און די מיליטערישע אקאדעמיע אין וויענער ניישטאט אום אויגוסט 1487 דער אונגארישער קעניג מאטיאס קארבינוס האט איינגענומען די שטאט נאך א צוויי יעריגער באלאגערונג. אין דעם 16טן יארהונדערט האט די שטאט פארלוירן איר סטאטוס אלס דער וואוינונג-ארט פון די קייזערן און איר באדייט האט זיך צימליך פארמינערט.
טראנספארט
קליין|לינקס|דער וואקזאל פון וויענער ניישטאט (Wiener Neustadt Hauptbahnhof)
בנימין בן אליעזר
חיים אישיים
קאטעגאריע:כנסת דעפוטאטן
תכלת
לויט די הלכה פון ציצית איז תכלת נישט מעכב, מען איז יוצא מצות ציצית אויב מען האט נישט קיין תכלת.
ט"ז כסלו
יארצייטן
קאַטעגאָריע:כסלו
באשער על אסאד
ביאגראפיע
באשער איז געבוירן 11טן סעפטעמבער 1965, אין די הויפטשטאט דמשק צו זיינע אלאווישע עלטערן, ער האט געלערנט אין א פראנצויזישע שולע, און ער רעדט א פליסיקע פראנצויזיש און ענגליש. צווישן די יארן 1988 ביז 1992, האט ער שטודירט מעדיצין אין דמשק אוניווערסיטעט. פון 1992 האט ער פראקטיצירט אויגן דאקטעריי אין לאנדאן, ווי ער האט באגעגנט זיין ווייב אסמא על אכערס, פון סוני מוסלמענישע אפשטאם.
אין יאר 2005 איז ראפיק על כארירי אומגעקומען אין לבנון, א לאנד וואס סיריע האט יארן געפירט מיט די צושטימונג פון די וועלט. מאסן דעמאנסטראציעס זענען פארגעקומען אין ביירוט און אין אנדערע שטעט, אז די סירישע זאלן זיך ארויסציען פון לבנון. צום ענדע נאך אסאך דרוק פון די וועלט, האט סיריע ארויסגעצויגן איר ארמיי פון לבנון.
רעגענסי ענטערפּריסעס'
רעגענסי ענטערפּריסעס ('ענגליש: Regency Enterprises) איז אַן אמעריקאנער פאַרווייַלונג פירמע געגרינדעט דורך אַרנון מילטשאַן. עס איז געגרינדעט אין 1982.
קרית מוצקין
די שטאט איז געגרינדעט געווארן אין יאר 1934, דורך חיפה מיטל קלאס פארדינער, זיי האבן געגרינדעט א פאראייניקונגס בונד פון איינוווינער, וואס איז געווארן אפגעשאפן אין יאר 1960. זיי האבן זיך גערופן מוצקין, אויפן נאמען פון א ציוניסט, מיטן נאמען ליא מוצקין. אין 1941, איז די געגנט געווארן א לאקאלע ראט, און אין 1976, געווארן א שטאט.
דער היינטיקער בירגערמייסטער הייסט חיים צורי, און אין שטאטראט דינען 15 מאנדאטן.
מאיר זעליג ריספלער
לעבנסגעשיכטע
נאך דער טראגישער פטירה פון דעם סאטמארער ראש הקהל יצחק ראזענבערג, איז ער אויפגענומען געווארן צו דינען אלס ראש הקהל, א פאזיציע וואס ער האט אנגעהאלטן בערך דריי און א האלב יאר.
דרויסנדיגע וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ראשי הקהילה קאַטעגאָריע:ארונים קאַטעגאָריע:וויליאמסבורג קאַטעגאָריע:יידישע ביזנעסלייט קאַטעגאָריע:קרבנות פון דער קאוויד-19 מגיפה קאַטעגאָריע:חשבון-פירער
דאלסטאן קינגזלאנד באן סטאנציע
דאלסטאן קינגזלאנד סטאנציע  איז א באן סטאנציע אויף דער נארד לאנדאן ליניע פון דער לאנדאנער איבערגרונט אין דער לאנדאנער בארא פון העקני אין צפון לאנדאן. די סטאנציע באדינט די געגנטן פון דאלסטאן. זי איז אין טראוולקארט זאנע 2.
25סטן מיי
דעם 25סטן מיי איז דער 145סטער טאג פון יאר (146סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 220 טעג.
די פאוערפאף מיידלעך
די פּאַוערפּאַף מיידלעך (ענגליש: The Powerpuff Girls) איז אַן אַנימירטע טעלעוויזיע סעריע אויף קאַרטון נעצווערק וועגן דריי קינדערגאַרטן מיידלעך מיט די נעמען בלאָסאָם, באַבלס און באַטערקאַפּ, וואס האבן סופער-כוחות. די סעריע איז געשאפֿן געוואָרן דורך קרייג מאַקראַקען און פּראדוצירט געוואָרן דורך האַנאַ-באַרבעראַ.
פלעדערמויז
קאטעגאריע:זויגערס
גאנצע ליקוי חמה פונעם 22סטן יולי 2009
קליין|250px|די ליקוי חמה אין [[ניי דעלי, אינדיע]] שמאל|ממוזער|250px|גאנג פון דער ליקוי די גאנצע ליקוי חמה פונעם 22סטן יולי 2009 איז א גאנצע ליקוי חמה ווען די זון איז געווען אינגאנצן באדעקט במשך 6:39 מינוט. דאס איז די 37סטע ליקוי פון סה"כ 71 אין דער 136סטער סאראס סעריע. די ליקוי איז געווען זעבאר בעיקר אינעם ראיאן פון כינע און צענטראל אזיע.
וועבלינקען
קאטעגאריע:ליקויים קאטעגאריע:2009
שרה שענירער
איר ערשטער קלאס האט געהאט 25 מיידלעך.
אריה לייבוש יצחק רובין
הרב אריה לייבוש יצחק רובין (תשי"ג – כ"ח תשרי תשפ"א) איז געווען דער גלאגאווער רב, אין בארא פארק, אויך האט ער געדינט אלס מנהל פון דעם ספינקער חדר אין בארא פארק, איבער פינף און פערציג יאר.
20סטן אויגוסט
דעם 20סטן אויגוסט איז דער 232סטער טאג פון יאר (233סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 133 טעג.
V-1 און V-2 ראקעטן
left|thumb|250px|V-1 ראקעט left|thumb|250px|V-2 ראקעט V-1 ראקעטן איז א ראקעטע וואס די נאציס האבן אויסגעטראפן, עס מאכט אן א גרויסע שאדן, און האט אומגעברענגט אסאך מענטשן, דורכאויס די צווייטע וועלט מלחמה. אנהייב מיטן שיסן די V-1 ראקעטן, שפעטער האבן די דייטשן אויסגעטראפן די V-2, דאס איז עטוואס מער פונקטליכער און מאכט מער שאדן.
וויליאם, פרינץ פון וויילס
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:פרינצן קאַטעגאָריע:פאראייניגטע קעניגרייך קאַטעגאָריע:לאנדאן קאַטעגאָריע:הויז פון ווינדזאר
עלבע (טייך)
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:טייכן אין אייראפע קאַטעגאָריע:טשעכיי קאַטעגאָריע:דייטשלאנד
משה סופר (ירושלים)
קינדער
קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה קאַטעגאָריע:אגודת ישראל
בעט
קליין|א בעט מיט צוגעפאסטע [[קישן.]] א בעט איז א סארט מעבל אויף וואס מען שלאפט. היינטיקע צייטן האט א בעט נארמאל א ווייכן מאטראץ אויף א בעט־ראם. אויך לייגט מען אויפן מאטראץ א ליילעך און נאך א ליילעך איבערן מענטש. אויך לייגט מען א קישן אונטערן קאפ.
וויעטנאם
וויעטנאם איז היינט א מיטגליד אין דער וועלט האנדל אריגאניזאציע, זייט 2007.
הושע יעקבי
מצבה
די פאלגנדע ווערטער אויף זיין מציבה. הרב הרמן יהושע הושע למשפחת יעקבי בן יעקב.
גאלדערס גרין אונטערגרונט סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:נארדערן ליניע סטאנציעס
איבערזעצונג
אפטייטש
אפטייטש קען צוטיילט/באניצט ווערן אויף צוויי באזונדערע באגריפן:
ברכי יוסף
קליין|225px|דער שער בלאט פון ספר ברכי יוסף, פאטאגראפישע איבערמאכונג פון ווינער אויסגאבע ברכי יוסף איז א ספר אויף שולחן ערוך וואס דער חיד"א האט געשריבן. כאטש דער חיד"א האט אסאך חיבורים אויף הלכה, קען מען זאגן אז דאס ספר איז די מערסטע שטערקסע און גרעסטע פונעם חיד"א אויף חלק הלכה. ער האט עס אנגעהויבן שרייבן נאך ווען ער איז געווען גאנץ יונג, נאך אין יאר ה'תקי"ד, און האט געשריבן דערין אסאך יאר, יעדע צייט, און האט אנגעהויבן עס צו דרוקן אין יאר ה'תקל"ד אין ליווארנא. במשך פון די צייט האט ער שטענדיג צוגעשריבן נאך און נאך, און עס איז ארויס פון דרוק אין יאר ה'תקל"ז.
באבאוו (הויף)
ס'זענען פאראן באבאווער שטיבלעך אין וויליאמסבורג, ברוקלין, מאנסי, [לינדען], [לעיקוואוד],מיאמי, מאנטרעאל טאראנטא, אנטווערפן און לאנדאן. אין ארץ ישראל זענען דא באבאווער שטיבלעך אין ירושלים, בני ברק, אשדוד און ביתר עילית און א באבאווער קווארטל קרית באבוב אין בת ים.
ר' שלמה האלבערשטאם - ערשטער באבאווער רב
רבי שלמה האלבערשטאם זצ"ל (ה'תר"ז - א' תמוז ה'תרס"ה), דער ערשטער באבאווער רב.
דריווש דער דריטער
אלס ערשטער שריט אפצוהאלטן די מיליטער פון מוקדן אריינצודרינגען אין קליין אזיע האט דריווש אהין געשקיט א גרויס מיליטער פון 40,000 סאלדאטען, ווען די פערסישע מיליטערישע כחות האבן זיך צוזאמען געשטויסן מיט די כוחות פון אלעקסאנדער דער גרויסער דער זון פון פיליפוס דער צווייטער, אין יאר 334 פאר דער ציווילער ציילונג האבן די פערסישע גענעראלען געליטן א וויסטע דורך פאל, און האבן פארלוירן רוב פון זייערע פיס גייער סאלדאטען צוזאמען מיט נאך 10,00 רייטער. די מוקדוניאים האבן באוויזן געוואלדיגע נצחונות קעגן די פערסישע און דריווש האט מחליט געווען זיך צו נעמען צו אלעקסאנדער פערזענליך אבער אין 333 פאר דער ציווילער ציילונג האט ער ווידער געליטען געוואלדיגע דארך פאלען אפילו ער האט געהאט סאך א גרעסער ארמיי פון אלעקסאנדער (בערך 1-5), נאך די געוואלדיגע נידערלאגעס האט דריווש פארגעשלאגען א שלום פלאן פאר אלעקסאנדער וועמען ער האט נישט געקענט באזיגען, אלס חלק פון די שלום פלאן האט אים דריווש געוואלט געבן גאנץ קליין אזיע, און חלקים אין מיטל מזרח וועלעכע זענען דאן געווען באהערשט דורך פרס, אלעקסאנדער האט דאס אבער צוריק געוויזן, זעהנדיג אז ער האט נישט קיין ברירה האט דריווש צוזאמען גענומען אלע חלקים פון זיין מיליטער און אפילו ער האט באוויזן צוזאמען צושלעפן א ריזן מיליטער 6-5 פרסים קעגן יעדען מוקדן, האט ער ווייטער פארלוירן אין 331 פאר דער ציווילער ציילונג און איז אנטלאפען פון שלאכט פעלד, ער איז דערמארדעט געווארן דורך איינע פון זיינע הערן מיטן נאמען בסוס, דער בסוס האט דערנאך געווארט פאר כבוד פון אלעקסאנדער פאר זיין ארבייט אבער דריווש האט אים געלאזט טויט'ן פארן זינד פון ווידערשפעניגען אין קעניג, (געמיינט האט ער דריווש, ווייל אלעקסאנדער האט אים שוין נישט געוואלט געטויען).
קאטעגאריע:מלכי פרס
תכון בית תפלתי
וועב לינקען
קאטעגאריע:אידישע טעיפס קאטעגאריע:באבוב
יהושע לייב דיסקין
ער איז געבוירן אין וואלקאוויסק, רוסלענדישע אימפעריע צו זיין פאטער, הרב בנימין דיסקין.
גיכקייט
אין פיזיק, איז גיכקייט א מאס וואס באשרייבט די באוועגונג פון א קערפער - דער דיסטאנץ אריבער וואס ער גייט אין אן איינץ פון צייט. מען טוט באצייכענען דעם ווערט מיטן אות "v" וואס הייסט דאס ענגלישע ווארט "velocity". די דימענסיעס פון גיכקייט זענען ווייטקייט/צייט.
דורכשניטלעכע גיכקייט
די זעלבע דעפיניציע ארבעט פאר דער דורכשנילעכער וועקטאר גיכקייט, וואס איז דער וועקטאר וואס הייבט אן דארט ווי די באוועגונג האט אנגעהויבן און האט זיין צווייטן עק ביים ענדפונקט פון דער באוועגונג, צעטיילט מיטן צייטגעדויער פון דער באוועגונג.
פארינגדאן סטאנציע
פֿאַרינגדאן איז א לאנדאנער אונטערגרונט און נאציאנאלע באן סטאנציע אין קלארקנוועל  אין דער לאנדאנער בארא פון איזלינגטאן, הארט לעבן דער סיטי פון לאנדאן, און איז אין טראוולקארט זאנע 1.
אלימלך בידערמאן
לעבנס געשיכטע
אין דער ענדע פונעם ערשטן צענדלינג פונעם 21סטן יארהונדערט, ווען רבי אלימלך'ס נאמען האט זיך שוין היפש פארשפרייט און באקאנט געווארן כמעט איבעראל, האט ער אנגעהויבן צו ווערן איינגעלאדנט צו אויפטרעטן און פארלערנען שיעורים אין פארשידענע ישיבות און בתי מדרשים, א שטייגער וואס גייט אן היינט צו טאגס אויכעט.
הרב ישראל אלטער
לעבענס געשיכטע
ער איז געבוירן אין שטעטל גער, פוילן, כ"ה תשרי תרנ"ו (1895) צו זײַן פֿאטער דעם „אמרי אמת" און זיין מאמע ראדע יהודית ווען זײַן זיידע דער „שפת אמת" האט נאך געלעבט. ער האט חתונה געהאט מיט א טאכטער פון זייו פעטער הרב יעקב מאיר בידערמן, מיט וועמען ער האט געהאט צווי קינדער. די רביצין מיט אירע קינדער און אייניקלעך זענען אומגעקומען אין דעם חורבן אייראפע.
וועבלינקען
ישראל קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם קאַטעגאָריע:מועצת גדולי התורה קאַטעגאָריע:נקבר אין הר הזיתים
18טן יוני
דעם 18טן יוני איז דער 169סטער טאג פון יאר (170סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 196 טעג.
חיים יהושע האלבערשטאם (באבאוו)
רבי חיים יהושע האלבערשטאם זצ"ל (ה'תרע"ב - ג' כסלו ה'תש"ג), פון באבאוו.
פאמיליע
רבי חיים יהושע האט געהייראט מרת לאה, א טאכטער פון הרב ברוך האלבערשטאם רב אין קשאנאוו. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:באבוב
שמואל אויערבאך
לעבנסגעשיכטע
ער איז געווען געהייראט צו מרת רחל, טאכטער פון הרב פנחס אליעזר פאקשער פון ירושלים (נפטר געווארן י"ד טבת תש"ן). זיי האבן נישט געהאט קיין קינדער.
די פטירה און די לוויה
אום שבת קודש פרשת זכור, ט' אדר ה'תשע"ח פארטאגס, האט רבי שמואל געכאפט א העפטיגן הארץ-שטילשטאנד, אבער טראץ די מערפאכע פארזוכונגען און אויפוואנד פונעם רעטונג-דינסט דורכצופירן אויף אים ווידערבאלעבונג, האט ער ליידער אויסגעהויכט זיין נשמה צום באשעפער אין הויכן עלטער פון נאענט צו זיבן און אכציג יאר. אויבוואויל דער מנהג אין ירושלים איז "שלא להלין את המת" (באערדיגן דעם נפטר אויפן זעלבן טאג פון דער פטירה ,און נישט לאזן איבערנאכט), צוליב דעם הארבן ענין פון סכנת נפשות, און כדי מ'זאל האבן די מעגליכקייט זיך צוצוגרייטן צו דער לוויה, האט מען עס אפגעשטופט אויף דעם קומענדיגן טאג און די לוויה איז ארויס פון דער 'שערי חסד' געגנט 11 אזייגער צופרי מיט דער באטייליגונג פון רבבות וואס זענען אהין געקומען אפצוגעבן דעם כבוד אחרון צום גרויסן פוסק און מנהיג. ער איז באערדיגט געווארן אין הר המנוחות סמוך ונראה צום ציון פון זיין פאטער רבי שלמה זלמן. דער בית דין פון עדה החרדית האט געהייסן צו מאכן א 'ביטול מלאכה' בשעת פון דער לוויה.
רעדינג באן סטאנציע
רעדינג באן סטאנציע איז א הויפט טראנספארט קנופ אין רעדינג, בארקשיר, ענגלאנד. זי געפינט זיך אויפן צפון עק פון דעם שטאט־צענטער, נאענט צום הויפט פארקויף און האנדל געגנטן  און דעם טייך טעמז, 58 ק״מ (36 מייל) פון.
רעדינג איז איינע פון 19 סטאנציעס פארוואלטעט דורך נעצווערק באן. פֿיר באן אפערירן פירמעס באדינען די סטאנציע: גרויס-מערבדיקע אייזנבאן, קראסקאנטרי, דרום-מערבדיקע אייזנבאן און די עליזאבעט ליניע.
באהוש (הויף)
דער באהושער בוים
רבי ישראל פרידמאן, (ג' תשרי ה'תקנ"ז - ג' חשוון ה'תרי"א) פון רוזשין, באקאנט אלס דער רוזשינער.
סידאר בעלראסקי
ער איז געבוירן ישראל ליפשיץ אין שטעטל קריזשאפאל, רוסלענדישע אימפעריע (היינט אין וויניצער גובערניע, אוקריינע).
אברהם דאנציג
לעבענסגעשיכטע
ער איז נפטר געווארן ד' תשרי תקפ"א ביי דער עלטער פון דריי און זיבעציג. ס'איז דא א רמז פון דעם נאמען פון זיין עיקרדיקער ספר "חיי אדם" וואס האט גימטריא דריי און זיבעציג.
זיינע ספרים
ער האט אויך געוואלט ארויסגעבן א קיצור פון דיני ממונות מיטן נאמען משפטי צדק און א  קיצור פון דינים אין אבן העזר מיטן נאמען בית הנשים, אבער ער האט נישט געענדיקט די ספרים; וואס ער האט יא געשריבן פון די ספרים איז געדרוקט אין דעם חכמת אדם.
טאנזאניע
עקאנאמיע
די עקאנאמיע איז באזירט אויף לאנדווירטשאפט, וואס נעמט איין העלפט פון דעם GDP, פארזארגאט 85 פראצענט פון עקספארט און באשעפטיקט אומגעפער 80 פראצענט פון דער ארבעטקראפט. נאר 4 פראצענט פון דעם ערד שטח איז קולטיווירט.
העקני צענטראל באן סטאנציע
באדינונגען
די באדינונג אחוץ פון די שפיץ שעה׳ן איז:
בעדפארדשיר
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:גראפנשאפטן אין ענגלאנד *
ווענוס
אטמאספער און קלימאט
ווענוס האט א גאר געדעכטן אטמאספער וואס באשטייט פון 96.5% קוילן זייערס, 3.5% אזאט, און שפורן פון אנדערע גאזן, ספעציעל שוועבל דיאקסיד. די מאסע פון זיין אטמאספער איז 93 מאל אזוי פיל ווי די מאסע פון דער ערד, און די דרוק ביי זיין אייבערפלאך איז אומגעפער 92 מאל אזוי פיל ווי אויף דער ערד—א דרוק וואס איז די גלייך פון א טיף פון נאנט צו 1 קילאמעטער אונטער דער ערד׳ס אקעאנען. די געדעכטקייט ביים אייבערפלאך איז 65 ק״ג/מ3, 6.5% פון דער געדעכטקייט פון וואסער אדער 50 מאל אזוי געדעכט ווי דער ערד׳ס אטמאספער ביי א טעמפעראטור פון (293K (20 °C; 68 °F ביים ים־פלאך.
רכסים
געשיכטע
אין 1959 האט רכסים באקומען דעם סטאטוס פון א לאקאלן ראט.
ווידרע
קאַטעגאָריע:זויגערס
אילן רמון
ער איז געווען דער לאַסט ספּעציעליסט פֿון קאָסמאָס שאַטל קאָלאָמביע ביי מיסיע STS-107 און איז אומגעקומען צוזאַמען מיט זעקס אַנדערע אַסטראָנויטן אין די צוריקקער אַקצידענט.
האלשטאט
היסטאריע
וויבאלד דער געביט פון האלשטאט איז געווען רייך אין זאלץ, איז האלשטאט און איר ארומיגע געגנטער באזעצט געווארן שוין יארן צוריק, דורך א באפעלקערונג וואס פלעגט אויסהאקן דעם זאלץ, אים איינפאקן אין א פארמע פון הערצער, און דערנאך אים פארקויפן. די רייכקייט פון דער האלשטאט אומוועלט אין זאלץ און דער האנדל אין אים האבן געברענגט צו אן אנטוויקלונג פון א פארגעשריטענע קולטור אין לויף פון דעם ערשטן טויזנט פאר דער קריסטלעכער ציילונג, וועלכע האט געטראגט דעם נאמען "האלשטאט קולטור" (דייטשיש: Hallstattzeit). די קולטור וואס איז געווען אויסגעשפרייט איבעראל אין צענטראלער אייראפע, איז געווען פארבונדן מיט די קעלטן און זייערע אפשטאמפאטערס, און פלעגט צימליך שטארק בליען אין דער פריצייטיגער אייזן עפאכע. אין יאר 1846 איז אנטפלעקט געווארן נעבן האלשטאט אן אור-אלטער צווינטער וואס האט אנטהאלט אין זיך 4,000 גראבשטיינער, ווי אויך האט מען אנטדעקט א פארצייטישן ווערק-הויז פאר שמידעריי. ביידע פריערדערמאנטע אנטדעקונגען זענען פארבונדן מיט דער האלשטאט קולטור.
קאטעגאריע:יישובים אין עסטרייך קאטעגאריע:דערפער
אמסטערדאם, מיזורי
געאגראפיע
די סיטי איז נאר לאנד מיט א שטח פון סה"כ 0.57 קוואדראט מייל (1.48 קוואדראט ק"מ).
מארוועל קאמיקס
מאַרוועל קאמיקס (ענגליש: Marvel Comics) איז א פירמע וואס פאבריצירט "סופערהעלדן" קאמיקס ביכער. איר הויפט קאנקורענט איז DC קאמיקס. אין 2009 האט די וואלט דיזני פירמע געקויפט מארוועל פאר $4 מיליאן.
עולם התורה
לינק צו דעם אינדקס עולם התורה.
ספר אדם וחוה
קאַטעגאָריע:ספרים חיצונים
מערב ירושלים
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:ירושלים
שלמה הדרשן
זיין שטענדיגע טראגע אלץ בדחן, איז א ראש הקהל'ישן הוט, און א גאלדענע בעקיטשע. קאַטעגאָריע:בדחנים קאטעגאריע:חרדישע הומאריסטן
כארדאטן
ביי טייל כארדאטן גייט דער צענטראלער נערוו אדורך דער רוקן סטרונע. כארדאטן האבן א וויידל וואס קומט אראפ פונעם פעלוויס, אבער ביי א סך מינים זעט מען דאס נאר אינעם עמבריאן.
חיים מאיר האגער (רבי מענדל'ס)
ביאגראפיע
אין תשנ״ט האט ער געהייראט מרת נחמה מירל, טאכטער פון רבי נפתלי צבי ווייס, ספינקער רבי פון בארא פארק. די גרויסארטיגע חתונה איז געפראוועט געווארן אין תל אביב, אין באטייליגונג פון צענדליגע טויזנטער חסידים פון איבער דער גארער וועלט, אין א ריזיגן שאטער וואס מ׳האט אויפגעשטעלט ספעציעל לכבוד דער חתונה.
נאך דער חתונה האט ער זיך געצויגן אין אמעריקע, וואו האט ער אנגעהויבען צו לערנען הוראה מיטן בעלזער דיין.
סאלאניקי
געשיכטע
קליין|250x250פיקס| דער ווייסער טורעם, סימבאָל פון דער שטאָט סאַלאָניקי איז געגרינדעט געווארן אין יאר 316 פאר דער ציווילער רעכענונג דורך קסאנדראס מלך פון מאַקעדאָניע,, וואס האט געמאכט אים די הויפּטשטאָט פון דער רעגירונג. טהעססאַלאָניקי איז געהייסן נאָך סאַלאָניקי ווערט גערופן אויפן נאמען פון טעסאלאניקא, די פרוי פון קסאַנדראָס, און שוועסטער פון אלעקסאנדער דער גרויסער. טעסאַלאָניקאַ האט באקומען איר נאָמען פון איר פאָטער, פיליפאס דער צווייטער, וואָס האָט זיך אומגעקערט פון אַ זיג איבער טהעסאַליע, דערפאר האָט ער זי גערופֿן מיט אַ נאָמען צוזאמענגעשטעלט פון דעם וואָרט טהעססליע און דעם וואָרט "ניקא" (זיג). סאַלאָניקי איז באַלד געווארן דער וויכטיקסטער פּאָרט אין מאַקעדאָניע.
ספר היובלים
אין די אנטפלעקונג פון די מגילות ביים ים המלח האט מען געטראפן פופצן מגילות פונעם ספר, רוב דערפון נאר א חלק, מיטן ארגינעלן לשון.
הילל היל
ער פלעגט אסאך אויפטרעטן צוזאמען מיט יואלי לעבאוויטש ביי שמחות און גרעסערע פארוויילונג פארברענגנס.
גמונדן
גמונדן (דייטשיש: Gmunden), איז א שטעטל אין דעם דרומ'דיגן טייל פונעם פעדעראלן לאנד אויבער עסטרייך אין עסטרייך. דער שטעטל באדינט אויכעט אלס די הויפטשאט פונעם גמונדן באצירק וועלכע הייסט פונק אזוי ווי דער שטעטל. דער שטעטל ליגט אויפן נארדליכן ברעג פונעם טראון טייך, אין דעם צפונ'דיגן חלק פונעם גרויסן קורארט צענטער זאלצקאמערגוט (דייטשיש: Salzkammergut), נישט ווייט פון באד אישל.
היסטאריע
אין יאר 1217,נאך איידער גמונדן איז געווארן א שטאט, האט איר געגנט באקומען ספעציעלע רעכטן. גמונדן איז פארוואנדלט געווארן פון א פעסטונג אין א שטאט אין יאר 1278 און איז געווען באפעסטיגט אין לויף פון אלע מיטל אלטער טעג. אין יאר 1300 איז אויפגעבויט געווארן א קירכע. דער פאליטישער און ווירטשאפטליכער אנפירער פונעם שטאט איז געווען דער "שטאט'ס ריכטער" (דייטשיש: Stadtrichter). דורך דער צווייטער טערקישער באלאגערונג אויף וויען אין יאר 1683 האט גמונדן אויפגענומען פילצאליגע פליכטלינגען וואס האבן אהין געשטראמט פון וויען. אין יאר 1862 איז גמונדן עמטליך געווארן א ספא און אפרו שטאט.
העראלד קושנער
ראביי העראָלד שמואל קושנער (ענגליש: Harold Kushner) איז א שרייבער און פראמינענטער אמעריקאנער ראביי וועלכע געהערט צו דער קאנסערוואטיווער באוועגונג.
ספר טוביה
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ספרים חיצונים
יעדוואבנער פאגראם
לויטן ריבענטראפ מאלאטאוו אפמאך, איז די געגנט אריבער צו די סאוועטן פארבאנד, ווען די צווייטע וועלט מלחמה האט אויסגעבראכן. אבער נאך דער דייטשע אינוואזיע אויף סאוויעט רוסלאנד יוני 1941, איז די געגנט אריבער צו די דייטשן. דייטשע איינזעצגרופען האבן גלייך אנגעהויבן מיט זייער סיסטעמאטישע ארבעט פון אומברענגען יידן. אין יולי 1941, זענען צווישן 380 אין 1,600 יידן, פון א דארף מיט 2,500 איינוווינער, פארברענט געווארן לעבעדיקערהייט אין שטאלן.
היינט איז זיכער, אז פוילישע האבן געהאט א האנט, אין די מאסן מארד. די פראגע אויב נאציס זענען געווען איז ביז היינט נישט פארענטפערט.
יעליסאוועטגראד
יעליסאוועטגראד איז די הויפטשטאט פון דער קיראוואגראדער גובערניע.
ברוך שמשון האגער
רבי ברוך שמשון האגער (געבוירן ז' שבט ה'תשכ"ד), איז דער הויפט מאנסי-וויזשניצער רבי אין ארץ ישראל (בית שמש און בני ברק).
קינדער
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם אין ארץ ישראל ברוך שמשון
לאטיינישער אלפאבעט
מיט דער אייראפעישער קאלאניזאציע צוזאמען מיטן קריסטליכן מיסיאנעזירן, האט זיך דער לאטיינישער אלפאבעט פארשפרייט אין אנדערע קאנטינענטן און איז געווארן געניצט פאר אלערליי שפראכן. אזוי אויך שרייבט מען היינט אויך טערקיש מיטן לאטיינישן אלפאבעט.
קלענסטע געמיינזאמע טאפלונג
באנוצונג
דער קלענסטער געמיינזאמער טאפלונג נוצט מען בעיקר כדי צוצוגעבן צוויי ברוכטיילן. למשל אויב מיר האבן צוויי ברוכטיילן: און מיר ווילן וויסן וואס זיי באטרעפן, זוכן מיר דער קלענסטער געמיינזאמער טאפלונג פון 6 און 21, וואס דאס איז 42, און מיר טאפלען דעם דענאמינאטאר פון יעדן עלעמענט מיט א צאל זאל דער דענאמינאטאר ווערן 42. דעם טאפלען מיר מיט 7, און דעם  מיט 2, און מיר נעמען זיי צוזאמען אזוי:
היסטאריע פון דייטשלאנד
נאציאניליזם און פאראייניגונג
נאך די מלחמות האבן סייענטיסטן פון דער גאנצער וועלט געארבעט אויף נייע מאפעס וועלכע איז צוזאמענגעשטעלט געווארן דורך צענדליגער ספעציאליסטן וועלכע זענען געפארן הונדערטער מיילן צו קענען אויסמאלן און רעכנען די גרויסקייט פון אלע לענדער. די צייטן האבן זיך גערוקט און די צענדליגער שטעט אין פרייסן און ארום האבן אנגעהויבן פארלאנגן א פאראייניגונג און דאס גרינדונג פון א לאנד. עס איז טאקע אזוי געשען ווען 18 דייטשע שטעט האבן זיך פאראייניגט אונטער די פרייסישע רעגירונג. עסטרייך איז נישט איינגעגאנגן אויף דעם געשעפט און צוגעקוקט ווי דייטשלאנד הייבט זיך אן בויען. עסטרייך איז פון דעמאלט אן פארבליבן אליין אויפ'ן וואסער און האט פארלוירן איין קריג נאך די אנדערע מיט אירע שכינים. די עסטרייכישע רעגירונג האט געהאט ווייניג מיליטערישע מאכט אבער האט געפירט בלוטיגע מלחמות וועלכע האבן זיך געצויגן פאר לענגערע צייטן. פרייסן האט זיך מער נישט אנגענומען פאר עסטרייך און איז געזיצן שטיל א לענגערע צייט ווען זי האט זיך דערווייל אויפגעבויט א שטארקע ארמיי. פראנקרייך האט אבער דערשמעקט וואס פרייסן טוט אונטער'ן טיש און האט אין א שיינעם אינדערפרי אריינמארשירט קיין פרייסן וואו עס האט איר שוין אפגעווארט איר דורכפאל ווען די גוט טרענירטע ארמיי האט איר ארויסגעטריבן פון לאנד און איר נאכגעיאגט ביז אין פאריז און ווידער דערקלערט א זיג. אין יענע יאר האט זיך די מאפע ווידער דראסטיש געטוישט און כמעט אלע אייראפעאישע לענדער האבן ארומגעריקט זייערע גרעניצן אהין און צוריק עטליכע מאל. אין 871' איז דער דעמאלטדיגער דייטשער גענעראל וויליאמס באשטימט געווארן אלס דער פירער פון די נארוואס געגרינדעטע צווייטע רייך.
מאדערנע דייטשלאנד
דער דייטשער קאנצלער וויליאמס דער צווייטער האט אריינגעלייגט כוחות אויפצובויען דייטשלאנד'ס אימפעריע און איר מיליטער. ספעציעל האט ער אריינגעלייגט כוחות אהערצושטעלן א מעכטיגע מיליטערישע ים פלאטע וועלכע ער האט געהאלטן פאר וויכטיג פאר זיין מיליטער (קיין פליגערס איז נאך דעמאלט נישט געווען). וויליאמ'ס פאליסיס האט דערצערנט בריטען און רוסלאנד וועלכע זענען דעמאלט געווען די גרעסטע אימפעריעס אויף די וועלט און האבן געהאט א פארמעסט וועלכע לאנד קען האבן מער קאלאניעס. דייטשלאנד האט געציטערט פון די צוויי גרויסמאכטן און האט געגרינדעט די טריפל אליאנץ מיט דער עסטרייך־אונגארישער אימפעריע און איטאליע אין 1882. די טריפל אלייענץ איז געווען ווי אן אפמאך אז די דריי לענדער וועלן זיך העלפן איינע די אנדערע אין פאל פון א קאנפליקט. עטליכע יאר דערויף האבן פראנקרייך, רוסלאנד, און בריטען געגרינדעט אן ענליכע אלייענץ וועלכע זיי האבן אנגערופן די טריפל ענטענטי. ביים אריינטרעטונג אינעם 20'טן יאר-הונדערט איז אייראפע געווען צוטיילט צו צוויי באוואפנטע קעמפס וועלכע זענען גרייט געווען איינצושלינגן איינע די אנדערע. אין קאנטראסט צו זיין אומבארעכנטע אויסערן פאליסי וועלכע האט אנגעצינדן א פלאם אין אייראפע, האט וויליאם אייגעפירט אן עקסטרעמע קאסערוואטיווע דאמעסטיק פאליסי. ער האט ווייניג ערלויבט די פארברייטערונג פון סאציאלע סערוויסעס, און האנדל יוניאן געזעצן און האט געשטיצט די אינדוסטריאלע סעקטאר. פארשטייט זיך אז די רייכע קאפיטאליסטן האבן געשטיצט די מעכטיגע מיליטערישע אויפבוי אבער די סאציאליסטן זענען געווען זייער אומצופרידן און האבן געמאכט פראבלעמען, פרובירנדיג צו שטערן וויליאמס'ס פלענער. דאס האט אבער זייער שלעכט אויסגעקלאפט אין די ארבעט'ס קראפט ווייל די נאציאניליסטן זענען געווען ברוגז אויף די סאציאליסטן און האבן נישט געוואלט ארבעטן צוזאמען מיט זיי. די ברוגז טאנץ צווישן די צוויי באוואפנטע קעמפס האט נישט גענומען לאנג עס זאל עקספלאדירן. דאס איז געווען אין 1911 ווען עס האבן אויסגעבראכן קאנפליקטן אין די באלקאן לענדער און אין מאראקא. דייטשלאנד'ס פירער וויליאם האט זיך אריינגעמישט און פרובירט צו העלפן פאר פרידן אבער פראנקרייך איז געווען שטארק דערקעגן אויס מורא אז דייטשלאנד וועט עווענטועל אריינרוקן א פיס אין אפריקע. א קורצע צייט דערנאך האט עסטרייך אנעקסירט די אטאמאן פראווינצן אין באסניע אויף וועלכע סערביע האט שוין לאנג געהאלטן אן אויג. פון דארט האט שוין נישט געדויערט לאנג ווען אן איינציגע אסאסינאציע דורך די סערבן אויף דעם יורש (פרענסיס פערדינאנד) צום עסטרייך-אונגארנ'ס טראן איז געווען דער פונק וואס האט אויפגעפלאקערט די ערשטע וועלט קריג אין עטליכע טעג. דייטשלאנד האט באלד אנגעבאטן איר שטיצע פאר עסטרייך-אונגארן און די עסטרייכער האבן געשיקט א נארישע אולטימאטום צו סערביע וועלכע סערביע האט נישט געקענט אקצעפטירן. פארשטייט זיך אז עסטרייך האט דעקלערט קריג קעגן סערביע און רוסלאנד, א פארבינדענער פריינט מיט סערביע, האט באלד דעקלערט קריג אויף עסטרייך און אויף דייטשלאנד. א טאג דערויף האט דייטשלאנד געגעבן אן אולטימאטום צו רוסלאנד אז זי מוז זיך דעמאביליזירן ביז 12 שטונדן און ווען דאס איז נישט צושטאנד געקומען האט דייטשלאנד דעקלערט קריג אויף רוסלאנד און אויף איר פריינט פראנקרייך. דעם אנדערן אינדערפרי האט פראנקרייך דעקלערט קריג אויף דייטשלאנד און עווענטועל האט אויך בריטען דעקלערט קריג קעגן דייטשלאנד און עסטרייך-אונגארן.
נאכווייען פון דעם קריג
ביז 1933 איז דייטשלאנד געווען גאר גרויס אין דער וועלט פון פיזיק. צווישן די בארימטע דייטשע פיזיקער זענען געווען הערמאן פאן העלמהאלץ, יאזעף פאן פראנהאפער, דניאל פארענהייט, ווילהעלם קאנראד רענטגען, אלבערט איינשטיין, מאקס פלאנק און ווערנער הייזנבערג.
צוויי שטאטן
אין די צוויי דייטשע שטאטן האט זיך נאך די קריג אנגעהויבן בויען צוויי אנדערע עקאנאמיעס וואס איז געוען א פארמעסט צווישן די אליאירטע און די סאוויעט יוניאן. אמעריקע אין בריטען האבן זיך שנעל פאראייניגט זייערע זאנעס און עס איז געווארן די ברייזאניע. פראנקרייך האט נאכגעטאן און האט זיך אויך פאראייניגט, פארמירנדיג די אזוי גערופענע טרייזאניע. אמעריקע אין בריטען האבן באזייטיגט די דייטשע אומסטאבילע וואלוטע און האבן איינגעשטעלט די דייטשע מארק און אנגעהויבן אינוועסטירן שווערע געלטער צו די ווידער-אויפבוי פון דייטשלאנד'ס עקאנאמיע. אמעריקע און אירע שותפים האבן דייקא געוואלט ווייזן פאר די קאמוניסטן אז זיי וועלן מאכן מערב דייטשלאנד פאר א עקאנאמישע וועלט מאכט ווען די סאוויעטן האבן געטאן דאס זעלבע און אויסגעפארעמט א ריכטיגע קאמוניסטישע עקאנאמיע וועלכע האט נאציאנאליזירט אלע פריוואטע ביזנעסער און אלע גרויסע אונטערנעמונגן זענען צוטיילט געווארן צו עטליכע קלענערע לאגערן. למעשה האבן ביידע זייטן שטארק מצליח געווען און אלס רעזולטאט איז דייטשלאנד ארויסגעקומען אייראפע'ס מערסט בליענדיגע לאנד. די מארשאל פלאן האט אויך גאר אסאך געהאלפן קליינע און פריוואטע ביזנעסער וועלכע וואלטן פארלוירן געגאנגן ווען נישט די הילף וואס זיי האבן באקומען.
שראדער'ס צייטן
א מאנאט נאך די איבערנעמונג פון די סאציאלע דעמאקראטישע פארטיי האט זיך די פארטיי פאראייניגט מיט דייטשלאנד'ס דריטע גרעסטע פארטיי, די גרינע פארטיי. די פאראייניגונג, וועלכע איז אנגערופן געווארן די רויט-גרין יוניאן, האט אריינגעברענגט די גרינע פארטיי אין די רעגירונג צום ערשטן מאל. די נייע רעגירונג'ס לעגיסלאטיווע פראגראם האט אריינגערעכנט מאסנאמען קעגן די ארבעטסלאזיקייט, רעפארמען צו פארגרינגערן די פראדעצור צו ווערן א דייטשער בירגער, און א פלאן צו פארמאכן אלע נוקלעארע פלענטס אין דייטשלאנד.
משה דיין
נאך דער מלחמה
ער איז געווען גענעראל פונעם דרום, און די צפון, דערנאך איז ער געווארן הויפט פון אפעראציעס גענעראל, און ער האט איבערגענומען מרדכי מקלף און דיין איז געווארן שעף פון גענעראל שטאב, אין יאר 1953, אבער פאליטיק האט אים נישט געלאזט אויספירן, פנחס לבון האט אים געשטערט אויף טריט און שריט, משה שרת דער פרעמיער מיניסטער, האט געהאלטן פון פרובירן שלום מאכן, בעת דיין האט געוואלט בויען די ארמיי אלס א מאנסטער, כדי די אראבער זאלן מורא האבן.
ווען דוד בן גוריון איז צוריק צו דער מאכט, האט דיין מיט דער ארמיי אונטערגענומען אקציעס, און נקמות קעגן די אראבישע אריינשווערצן זיך, און זייער דורכפירן בליטיקע אטאקעס קעגן ציווילע.
פאליטיק
ער איז געווארן אגריקולטור מיניסטער, נישט זייענדיג צוגעפאסט פאר אזא סארט ארבעט, און ווען לוי אשכול איז געווארן פרעמיער, האט ער געהאפט צו ווערן זיכערהייטס מיניסטער, אבער אשכול האט געהאלטן די פארטפעל פאר זיך, ביז די זעקסטאגיקע מלחמה, ווען ער איז ענדליך געווארן זיכערהייטס מיניסטער, צו געבנדיק די קרעדיט פארן זיג אויף זיין נאמען, און נאכן מלחמה איז ער געווארן א וועלטס מענטש, ער האט פארגעזעצט אלס זיכערהייטס מיניסטער אין גאלדא מאירס רעגירונג, און די קריג פון אפשוואכונג און די טעראר פון די ארומיגע לענדער, האט ער אונטערדריקט מיט אן אייזערנעם פויסט, די יום כיפור מלחמה האט אים געכאפט אין א סופריז, וואס האט געברענגט צום רעזיגנירונג פון דוד אלעזר, גאלדא מאיר, און נאך מיליטערישע הויך איינגעשטעלטע.
באסטאן
אין 1630 קאלאניסטן פון ענגלאנד האבן מייסד געווען די שטאט אויפן שאוומוט האלבאינזל. ווערנט דעם סוף פון דעם 18טן יארהונדערט האבן פאסירט אין באסטאן עטלעכע וויכטיגע פאסירונגען פון דער אמעריקאנער רעוואלוציע, איינשליסנדיק די באסטאנער שחיטה און די באסטאנער טיי פארטי. נאך דער אמעריקאנער זעלבשטענדיגקייט איז באסטאן געווארן א הויפט פארט און צענטער פון פאבריצירן.
מערקור
250px|קליין|מערקור מערקור (ענגליש: Mercury; סימבאל: ) איז דער נענטסטער פלאנעט צו דער זון און דער קלענסטער פלאנעט (אזוי ווי פלוטאן ווערט הײַנט נישט גערופֿן קיין פלאנעט); זײַן אָרביט דויערט 88 ערד טעג. ער איז גאנץ ליכטיג קוקנדיג פון דער ערד, מיט א גרייס צווישן 2.0- און 5.5, אבער איז דאך שווער צו זען ווײַל ער איז קיינמאל נישט ווײַטער פון דער זון ווי 28.3º, דערפֿאר קען מען אים זען נאר בין השמשות (אינדערפרי אדער פארנאכט). קיין סך ווייסט מען נישט וועגן דעם פלאנעט.
נומערן טעאריע
אפטמאל אין נומערן טעאריע איז גאנץ גרינג צו פארשטיין דעם פראבלעם אבער גאר שווער צו לייזן. למשל, פערמאס לעצטער טעארעם, די גאלדבאך השערה (אז יעדע גראדע צאל גרעסער פון 2 איז דער סכום פון צוויי פרימצאלן) און נאך אזעלכע השערות.
אנווענדונגען
* קאַטעגאָריע:מאטעמאטיק
ברייען מעי
קליין ברייען מעי (ענגליש: Brian Harold May) איז אן ענגלישער מוזיקאנט, קאמפאזיטאר און זינגער. אויך איז ער אן אסטראנאם
תבונה
פירוש אויפן ירושלמי
רבי שלמה זלמן אויערבאך האט אויך געשריבן א שיינע הקדמה צום ספר.
אברהם יעקב פרידמאן (עקבי אבירים)
ביאגראפיע
נאך זיין פאטער פטירה אין תשל"ט האט ער אנגעהויבן פירן די סאדיגורער רביסטעווע אין זיין פאטערס בית מדרש אין פנקס גאס, תל אביב, בערך דרייסיק יאר. די לעצטע יארן האט ער געוואוינט ער אין בני ברק, וואו ער האט אויפגעשטעלט א נייעם בית מדרש.
קאדיע מאלאדאווסקי
ועבלינקען
קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:יידיש שפראך שרייבערס קאַטעגאָריע:ליטווישע יידן
ישראל האגער (מאנסי)
לעבענסגעשיכטע
ער האט גוטע פארבינדונגען מיט די עשירים פונעם חסידות, און מיט זייער הילף צווישן די אנדערע, האט ער אויפגעבויעט דעם "ווילחאוויץ" זאל אין מאנסי, וואס ווערט געניצט פאר שמחות אין ספעציעלע נידעריגע קאסטן. טראצדעם וואס דער זאל געהערט אפיציעל צו וויזשניץ מאנסי, ווערט ער ארויסגעדינגט אפטמאל אויכעט צו נאכפאלגערס פון אנדערע חסידותן. לויט דעם באפעל פונעם פריערדיגן רבי'ן און מיט דער ערמוטיגונג פון רבי ישראל, בלויז אידישע אנגעשטעלטער זענען באשעפטיגט אין דעם זאל.
מזרחי
די הסתדרות המזרחי איז געווען א רעליגיעזע ציוניסטישע פאליטישע באַוועגונג, געגרינדעט אין 1902. נאך דעם באשלוס פונעם ציוניסטישן קאנגרעס אז די ציונים דארפן זיך פארנעמען מיט א וועלטליכער ציוניסטישער דערציאונג, האט א גרופע רעליגיעזע ציוניסטן אנגעפירט דורך רבי יצחק יעקב ריינעס באשלאסן אז נאר אין קיום מצוות וועט מען אויפהיטן דאס אידישע פאלק. ד י גרופע האט באשלאסן צו װײטער האנדלען לויט אירע פרינציפן אין דער ראמער פון דער צױניסטישער באװעגונג. דעם 22טן יאַנואַר 1957 האָט זי זיך צונויפגעמישט מיט "הפועל המזרחי" אין דער נאַציאָנאַל-רעליגיעזער פּאַרטיי מזרחי-הפועל מזרחי. קאַטעגאָריע:יידישע באוועגונגען קאַטעגאָריע:ציוניזם
שרעדינגער גלייכונג
די גלײַכונג איז אַרױסגעדרונגען געוואָרן אין 1926 דורך דעם באַוואוסט פֿיזיקער, ערווין שרעדינגערן. שרעדינגער האָט געוואונען די נאָבל־פּרעמיע צוליב דעם.
די כוואַליע־פֿונקציע
טאָ, דער מאָמענטומישער אַרוסקוק ווערט:
באלמאז אויוואראש
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
דראהביטש
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:זידיטשוב קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט אין אוקראינע קאַטעגאָריע:גאליציע
שלמה דוד יהושע וויינבערג
רבי שלמה דוד יהושע וויינבערג (כ"א שבט ה'תרע"ב - ו' חשוון ה'תש"ד) איז געווען דער פערטער סלאנימער רבי, און דער לעצטער אין ליטע.
רביסטעווע
רבי שלמה דוד יהושע האט געפירט די סלאנימער רביסטיווע אין באראנאוויטש. ער איז געווען דער מנהל פון דער "תורת חסד" ישיבה וואס זיין פאטער האט געגרינדעט. חסידים זענען געקומען צו אים פון גאנץ פוילן. ער איז געווען נאנט מיט רבי אלחנן וואסערמאן, ראש ישיבה פון דער אוהל תורה ישיבה אין באראנאוויטש און פון די גרעסטע מרביצי תורה אין ליטע. רבי שלמה דוד איז געווען א שטארקער שטיצער פון אגודת ישראל, און האט זיך באטייליקט אין דער דריטער כנסיה גדולה פון דער אגודה אין מארינבאד, טשעכאסלאוואקיי.
ביים אנהייב פון דער צווייטער וועלט מלחמה האבן די סאוועטן אינוואדירט באראנאוויטש. די סלאנימער חסידים אין ארץ ישראל און אמעריקע האבן געבעטן דעם רבי ער אנטלויפן אין ווילנע, און פון דארטן ווייטער צו ארץ ישראל, אבער ער האט נישט מסכים געווען צו פארלאזן די יידן אין באראנאוויטש.
סעוון סיסטערס סטאנציע
די סטאנציע געפינט זיך אין טראוולקארט זאנע 3, אויפן סעוון סיסטערס אפצווייג פון די לי וואלי ליניעס.
פון א וועלט וואס איז נישטא מער
קאַטעגאָריע:יידישע ביכער קאַטעגאָריע:נישט פארענדיגטע ביכער
יולי טאוובין
זײַנע לידער-זאַמלונגען
קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער קאַטעגאָריע:ליטווישע יידן
בעלסייז פארק אונטערגרונט סטאנציע
דער קעניגלעכער פרייער שפיטאל געפינט זיך נישט ווייט צפון פון דער סטאנציע.
טוקאן
קאַטעגאָריע:פויגלען
מאקסוועלס גלײכונגען
די מאַקסוועלס גלייכונגען זײַנען פֿיר גלייכונגען וואָס מאָלן אויס קלאַסישע עלעקטראָדינאַמיק.
מיקאלייעוו
היסטאריע
אויף די קרים קריג, איז מיקאלייעוו א וויכטיקע פארטשטאט פאר רוסלאנד.
קארל שווארצשילד
קאַרל שוואַרצשילד (9טן אקטאבער 1873 - 11טן מאי 1916) איז געווען אַ יידיש־דייטשער פיזיקער און אַסטראָנאָם. ער איז געווען דער פאטער פונעם אסטראפֿיזיקער מארטין שוואַרצשילד.
חיפה בת גלים באן סטאנציע
היסטאריע
חיפה בת גלים באן סטאנציע איז געעפנט געווארן אין 1975, צוזאמען מיט חיפה בת גלים אויטאבוס סטאנציע, אלס א גרויסן קהלשן טראנספארט צענטער צווישן דעם הויפט שאסיי וואס פארט אדורך חיפה (שאסיי 4) און דעם בת גלים געגנט. אזוי איז די סטאנציע געווארן די הויפט באן סטאנציע אין חיפה.
טאמעס סילווערסטין
טאמעס סילווערסטין (ענגליש: Thomas Silverstein; געבוירן: 4טן פעברואר 1952), איז א אמעריקאנער באשולדיגטער פארברעכער וועלכער ווערט שוין געהאלטן אין איזאלאציע זינט 1983, די לענגסטע צייט אין דער היסטאריע פון דעם פעדעראלן ביורא פון ארעסט הייזער.
יידיש-וויקיפעדיע
ענציקלאפעדיע
די יידישע וויקיפעדיע האט בלויז איין ציל פון פארשפרייטן וויסן, דורך דינען אלס א פרייע און אפענע ענציקלאפידיע אין דער יידישער שפראך.
ביישפיל
אבער איר וועט באמערקן אז וואס טוען זיי דארטן די באנוצער? לאמיר גיין צו די סאטטיסטיקס זייט און עס אנטפלעקט זיך אז די ארטיקל זשארזש דאבליו בוש איז דאס מערסטע גענדערט און רעדאגירט דארטן.
אהרן טייטלבוים
זייער אסאך ארטיקלען טראגן דערווייל נאך א סלענט לטובת סאטמאר און אויך לטובת די ארונים פארטיי פון סאטמאר, און רוב פערזענליכקייטן באשריבן זענען פון דא פון די סאטמאר מחלקות וואס דאס באשעפטיגט איצט דעם וועזן פון אידיש שפראך.
אידישקייט קעגן די פרינצים פון פריי און אפען
וויאזוי איז דאס פריי פון צענזור און אויסגעהאלטן לויט אידישקייט?
וויפל באנוצער?
לענגאויס די קורצע צייט אפשניט זינט איר עקזיסטענץ, האבן זיך שוין אין איר באטייליגט פילע אידיש שרייבער וואס זייער צאל איז שווער צו אפשאצאן, ווייל אסאך פון זיי האבן בלויז פאראכטן א קלייניגקייט וואס האט זיי געעגבערט בשעתן ליינען, דינענדיג אלס רעדאקטאר פון אנדערע. און בכלל קען מען דערין שרייבן אן א באנוצער נאמען, דורך בלויז פונעם אייפי אדרעסע ממילא איז נישט שייך צו דאקומענטירען א צאל פון באטייליגער אין דעם אידישען ווירטואלען פענאמענאן וואס רופט זיך אידישער וויקיפעדיע.
לעפצונג
וואוין
קאַטעגאָריע:קערפער פון וואסער
פארטיידיקונגס-מיניסטעריום (ישראל)
װעבלינקען
Ministry of Defense (Israel) משרד הביטחון
קאלינינגראדער אבלאסט
דער אבלאסט איז דער מערב'סטער טייל פון דער רוסישער פעדעראציע, וואס האט אבער נישט קיין יבשה פארבינדונג מיט גאנץ רוסלאנד. זייטן איינפאל פונעם סאוועטן פארבאנד איז ער אן עקסקלאווע פון רוסלאנד ארומגענומען מיט ליטע, פוילן, און דעם באלטישן ים.
וועקער
קאטעגאריע:פרומע מאגאזינען קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאלן
לייקוואוד
לייקוואוד (אויך: לייקוואָד; סטאַנדאַרט ייִדיש: לײקװוּד) איז א שטאט אין אקעאן קאונטי, ניו זשערסי, פאראייניגטע שטאטן.
אינטערסאנטע פלעצער אין לייקוואוד
קאטעגאריע:אידישע יישובים קאַטעגאָריע:ניו זשערסי קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין די פאראייניגטע שטאטן
הגדה של פסח
הגדה של פסח
הקדמה: יעצט גייט דער בעל ההגדה אויפווייזען אז דער חיוב פו סיפור יציאת מצרים פסח ביינאכט איז מן התורה, פון דער פסוק והגדת לבנך ביום ההוא לאמר, וואס פון דארט זעהן מיר אז דער חיוב פון סיפור יציאת מצרים איז נישט נאר אויב דער קינד פרעגט, נאר סתם דערציילען איז אויך א חיוב. וויבאלד מען ברענגט אראפ דעם פסוק ברענגט מען שוין אלע פסוקים פון די תורה פון דעם ענין פון סיפור יציאת מצרים. וויבאלד מען גייט דאך יעצט אנהייבן צו דרש'ענען דרשות פון די הייליגע תורה, ווילען מיר צום ערשט געבן א שבח והודאה צום אייבערשטען וואס איז דער "נותן התורה", און מיט דעם כוונה זאגן מיר:
וַיְהִי שָׁם לְגוֹי. וויבאלד עס שטייט נאך א מאל אין פסוק "שם", עס שטייט דאך שוין פריער "ויגר שם", וואלט דאך געקענט שטיין ויהי לגוי" מְלַמֵּד לערנט מען פון דעם ארויס פון דעם ווארט "שם" שֶׁהָיוּ יִשְׂרָאֵל מְצֻיָּנִים שָׁם: מען האט געקענט דערקענען ווער עס איז א יוד, דאס מיינט אז מיר האבן זיך נישט אויסגעמישט מיט די גוים, כאטש מיר זענען דארט געווען אזא לאנגע תקופה, און דאס לערנט מען ארויס פון דעם ווארט "שם" דאס הייסט אז יעדער האט געקענט אנווייזען "שם" דארט גייט א יוד.
וְאֶת עֲמָלֵנוּ. "עמלות" מיינט זאכן וואס א מענטש פלאגט זיך פאר גארנישט, מוז דאך זיין אז דאס גייט ארויף אֵלּוּ הַבָּנִים אויך די גזירה וואס פרעה האט געהייסן דעטרינקען די קינדער, קומט אויס אז זיי האבן זיך געמוטשעט פאר זייערע קינדער פאר גארנישט ווייל צום סוף האט מען זיי דעטראנקען [אלעס וואס א מענטש מוטשעט זיך איז דאך פאר זיינע קינדער, אז זיי זאלען זיין ערליך] כְּמָה שֶּׁנֶּאֱמַר: ווי עס שטייט אין אן אנדערע פסוק מער מפורש, ווי פרעה האט געהייסען אז כָּל-הַבֵּן הַיִּלּוֹד הַיְאֹרָה תַּשְׁלִיכֻהוּ, יעדער געבוירענע זוהן זאל מען דעטרונקען וְכָל-הַבַּת תְּחַיּוּן: און יעדער טאכטער קען מען לאזן לעבען. (עס זענען דא וואס זאגען אז דאס וואס ער האט געלאזט לעבן די טעכטער איז אויך געווען מיט א שלעכטע כוונה, ווייל ער האט דאך שוין געזעהן אז לבן וואס האט געוואלט הרג'נען אויך די טעכטער האט נישט מצליח געווען, האט ער געטראכט אז אויב ער וועט לאזן די טעכטער לעבן, אפשר וועט דער אייבערשטער איהם יא צולאזן) [איך שטייט אז זיין חשבון איז געווען אז אויב אלע מענער וועלען שטארבן, וועלען אלע מיידליך חתונה האבן מיט מצריות, און אזוי וועלען זיי אינגנאצען פארגעסן אז זיי זענען אמאל געווען יודן].
וַיּוֹצִאֵנוּ יְיָ מִמִּצְרַיִם. וויבאלד עס שטייט דא דעם שם הוי' וואס לכאורה וואלט דאך דאס נישט געדארפט שטיין, און עס וואלט געקענט שטיין "ויוצאנו ממצרים" ווייל מיר ווייסען דאך דאס פון די פריערדיגע פסוקים אז דער אייבערשטער איז דער וואס האט אונז געראטעוועט, מוז זיין אז דאס קומט אונז צו לערנען לֹא עַל יְדֵי מַלְאָךְ, אז דער גאולה איז נישט געווען דארך א מלאך וְלֹא עַל יְדֵי שָׂרָף. און נישט דארך א שרף (דאס איז אויך א מין מלאך) וְלֹא עַל יְדֵי שָׁלִיחַ און נישט דארך א שליח (דאס איז דער מלאך מט"ט וואס הייסט שליח) אֶלָּא הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא בִּכְבוֹדוֹ וּבְעַצְמוֹ נאר דער הייליגער באשעפער בכבודו ובעצמו שֶׁנֶּאֱמַר: אזוי ווי עס שטייט אין א פסוק (שמות יב-יב) וְעָבַרְתִּי בְאֶרֶץ מִצְרַיִם בַּלַּיְלָה הַזֶּה, איך וועל אריבערגיין אין דעם לאנד מצרים אין דעם נאכט פון הקרבת קרבן פסח וְהִכֵּיתִי כָל בְּכוֹר בְּאֶרֶץ מִצְרַיִם, און איך וועל שלאגן יעדן בכור אין דעם לאנד מצרים מֵאָדָם וְעַד בְּהֵמָה, סיי די מענטשן און סיי די בהמות וּבְכָל אֱלֹהֵי מִצְרַיִם אֶעֱשֶׂה שְׁפָטִים און אין די אפגעטער פון מצרים וועל איך טוהן שטראפונגען אֲנִי יְיָ: איך בין ה', איז וויבאלד עס שטייט דריי לשונות פון מיעוטים, וועלען מיר ממעט זיין דריי מיעוטים, וְעָבַרְתִּי בְאֶרֶץ מִצְרַיִם בַּלַּיְלָה הַזֶּה, וויבאלד עס שטייט "ועברתי" וועלען מיר ממעט זיין אֲנִי נאר איך וועל אריבערגיין וְלֹא מַלְאָךְ און נישט קיין מלאך. וְהִכֵּיתִי כָל בְּכוֹר בְּאֶרֶץ מִצְרַיִם. וויבאלד עס שטייט "והכיתי" וועלען מיר ממעט זיין אֲנִי נאר איך וועל שלאגן וְלֹא שָׂרָף און נישט קיין שרף. וּבְכָל אֱלֹהֵי מִצְרַיִם אֶעֱשֶׂה שְׁפָטִים, וויבאלד עס שטייט "אעשה" וועלען מיר ממעט זיין אֲנִי נאר איך וועל טוהן וְלֹא הַשָּׁלִיחַ און נישט קיין שליח אֲנִי יְיָ, איך ה' אליין וועל זיי אויסלייזען. אֲנִי הוּא נאר איך וועל זיין דער אוסלייזער וְלֹא אַחֵר און נישט קיין צווייטען. יעצט פארשטייען מיר שוין פארוואס עס שטייט "ויוציאני ה' ממצרים", און נישט "ויוציאני ממצרים".
וּבְאֹתוֹת. צייכענעס זֶה הַמַּטֶּה, דאס מיינט דער שטעקען פון משה רבינו כְּמָה שֶּׁנֶּאֱמַר: אזוי ווי עס שטייט אין אן אנדערע פסוק (שמות ד-יז) וְאֶת הַמַּטֶּה הַזֶּה תִּקַּח בְּיָדֶךָ. אֲשֶׁר תַּעֲשֶׂה בּוֹ אֶת הָאֹתֹת: דער אייבערשטער האט געזאגט צו משה רבינו ווען דו וועסט שטיין פאר פרעה זאלסטו טוען מיט דעם שטעקען די אלע צייכענעס.
רות אלון
רות אלון (געבוירן אפיסדורף; 5טן אפריל, 1919 - 2טן פעברואר 2016) איז געווען איינער פון די גרינדער פון קיבוץ גינוסר, און די ווייב פון יגאל אלון.
הגדה של פסח
הגדה של פסח
רַבִּי יְהוּדָה הָיָה נוֹתֵן בָּהֶם סִמָּנִים: רבי יהודה האט געגעבן סימנים צו די מכות און זיי זענען דְּצַ"ךְ עֲדַ"שׁ בְּאַחַ"ב: ער האט דווקא צוטיילט די מכות אויף דער אופן, ווייל די צען מכות זענען געווען איינגעטיילט אין דריי, די ערשטער צוויי מכות האט מען געווארענט פרעה פאר דעם, און די דריטע נישט, די פערטע און די פיפטע האט מען יא געווארענט און די זעקסטע נישט, די זיבעטע און די אכטע האט מען יא געווארענט און די ניינטע נישט, דערפאר האט רבי יהודה זיי אזוי איינגעטיילט. די צענטע מכה האט ער צוזאמען געשטעלט מיט דער לעצטער גרופע, כדי אז ער זאל נישט זיין אליין, ווייל ווען ער איז אליין קען מען אים נישט ליינען.
יעקב צבי האלבערשטאם
אפשטאם
רבי יעקב צבי איז געבוירן אין יאר ה'תרנ"ו (אומגעפעהר), צו זיין פאטער הרב יצחק ישעיה האלבערשטאם, רב אין טשחויוו, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים. און צו זיין מוטער מרת אסתר א טאכטער פון הרב יעקב צבי רבי פון פאריסאוו.
רבנות
רבי יעקב צבי איז געווען רב אין סוכא, אויף דעם פארלאנג פון זיין פאטער האט ער געגרינדט די ישיבות "דברי חיים" אין קראקא, סוכא און קשאנאוו.
מאנטענעגרא
פאליטיק
מאנטענעגרא האט אויפגענומען זיין נייע קאנסטיטוציע דעם 22סטן אקטאבער 2007. מאנטענעגרא איז א פארלאמענטארישע דעמאקראטיע. דער פרעזידענט ווערט געוויילט איינמאל צו פינף יאר. דער פארלאמענט ווערט געוויילט אויף א פראפארציאנעלן אופן איינמאל צו פיר יאר, מיט איין דעפוטאט פאר יעדע 6,000 שטימען.
אינפראסטרוקטור
די אייראפעאישע רוטעס E65 און E80 גייען אדורך מאנטענעגרא, אבער זענען נישט אויפן סטאנדארט פון אויטאסטראדעס. די צוויי פליפארטן זענען אין פאדגאריצע און טיוואט. אין באר איז א ים פארט.
זכריה באומל
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:צה"ל
ארימקייט
דער וועלט באנק האלט אז איינער וואס האט נישט $1.25 א טאג לעבט אין עקסטרעמער ארימקייט.
הלל קאזאווסקי
רשימה פון פּובליקאַציעס
"Chagall and the Jewish Art Programme". – In: Marc Chagall. The Russian Years 1906-1922. Catalogue of the Exhibition (Frankfurt/Main, 1991), pp. 53-60.
מצה בעקעריי
מאכן דאס טייג
די וואסער שטוב איז די פלאץ וואו מען מעסט דאס "מים שלנו" וואסער, אין צוגרייטונג צום קנעטען.