cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
שמעון שמואל פרוג
דער בארימטער היסטאָריקער פון דער ייִדישער ליטעראטור ישראל צינבערג האָט געשריבן, אז "פרוג איז דער ערשטער לויט דער צײַט ייִדיש-שפּראכיקער דיכטער מיט א בולט אויסגעדריקטער אינדינווידועלקייט; ער האָט געגעבן דעם ייִדישן פערז שיינקייט פון מעלאָדישקייט, וועלכע זײַנען געווען אומבאקאנט פריִער". יעקב בירענבוים, איינער פון די רעדאקטאָרן פונעם "לעקסיקאָן פון דער נײַער ייִדישער ליטעראטור" האָט געשריבן וועגן פרוגס שעפערישן אויפטו: פרוגן איז אויסגעקומען דורכצופירן אין דער ייִדישער פּאָעזיע א מעשה-בראשית, אוועק פון פארטיקן און אָנהייבן קנעטן און פורעמען דאָס ליד אויפסנײַ אין א פּאָעזיע, וואָס האָט ניט געוווּסט פון מאָדערניזם". אויך אין זײַן רוסיש-שפּראכיקע שאפונג איז געווען הויך אָפּגעשאצט. שאָול טשערניכאָווסקי האָט געהאלטן, אז "איר אויפבלי האָט די רוסיש-ייִדישע ליטעראטור דערגרייכט אין שמעון שמואל פרוגס לידער". פרוגס דיכטונג האָט משפּיע געווען אויף די קלאסיקער פון דער הײַנטצײַטיקער העברעיִשער דיכטונג חיים נחמן ביאליק און שאָול טשערניכאָווסקי און אויף אנדערע ייִדישע און העברעיִשע דיכטער פון זייער דור. יוסף גדליה קלויזנער האָט געשריבן אין זײַן ארטיקל וועגן פרוגס דיכטונג, אז "ער איז א גאָלדענער רינג צווישן גאָרדאָן און ביאליק. גאָרדאָן איז נאָך זײַן לערער, און וואָס איז שייך צו ביאליקן און טשערניכאָווסקין, אין ביִאָגראפיעס סײַ פון דעם סײַ פון יענעם קען מען געפינען, אז פרוג האָט געהאט א באדײַטנדיקע השפּעה אויף אָט די צוויי באנײַער פון דער העברעיִשער דיכטונג". במשך פון זײַן גאנצן שעפערישן וועג האָט פרוג געשריבן אויף ייִדיש און אויף רוסיש, נאָר שטארבנדיק האָט ער אָנגעשריבן עטלעכע לעצטע לידער זײַנע אויף העברעיִש.
פון זײַנע ביכער
שמעון-שמואל פרוג, אויסגעקלעבענע שריפטן, בוענאָס-אײַרעס, 1972
Стихотворения С.Г.Фруга в трех томах, С.-Петербург, 1897
ברוך שוחט
ביאגארפיע
געבוירן אין ניו יארק צו הרב עזרא שוחט און רביצין פייגא שוחט. ער וואוינט אין גבעת זאב, ישראל.
פנחס קאריצער
רבי פנחס שפירא פון קאריץ (ה'תפ"ה - י' אלול ה'תקנ"א), מגיד אין קאריץ. באקאנט אלס רבי פנחס'ל קאריצער.
די טיילונג אין אונגארישן יידנטום
די קאנגרעס
פון י' ביז י"ט כסלו ה'תרכ"ט איז אין פעשט געהאלטן געווען א גרויסע זאמלונג פון 200 פרומע רבנים, אום צו ענטשיידן אירע פאליטישע ריכטונג אין די קאנגרעס. הילדעסהיימער האט פארזוכט די זעמינאר צו פארברענגען. ווען די אנדערע האט דאס אפילו נישט געבריינגט צום וואל, האבן ער און זיינע אנהענגער צוריקגעצויגן. קורץ שפעטער האט מען באקומען די וואל רעזולטאטן פאר די קאנגרעס: פון 220 פארטרעטער, זינד נאר 98 געווען פון די פרומע לאגער. מיט הילדעסהיימער ארויס, ס'נישט געווען קיין מעגלעכקייט צו האבן א מערהייט דארט. אין דעזיגער מאמענט, טויכטע מהר"ם שיק אלס פירער דער ארטאדאקסן, אפילו וואס ער האט קיין אפיציעלע אמט: ער האט ענטשידעט וואס מ'דארף שיקען די רעגירונג א דעקלעראציע וואס די פרומע וועט נישט אננעמען די קאנגרעס-באשלוסן אז זי וועט נישט פאסן די הלכה ווי אירע רבנים זי מפרשים זיין. פון איצט, איז ער געווען דער מנהיג.
אום כ"ו כסלו האט די קאנגרעס געעפנט. די עניינים געשמיסט זינד געווען די תקנות פון די געפלאנטע לאנדישער ארגאניזירונג, די אויסבילדונג פון קינדר - די רעגירונג האט קורץ פריער, אום ג' תמוז, אן אלגעמיינע שולפליכט געזעץ אנגענאמן - און אנדערע פארוואלטונג'ס זאכן. אין אנהייב האבן די פרומע מורא וואס עטוועש זאל ערצווינגען די קאנגרעס-תקנות, און דעריבער האבן זי געווען פשרות'דיק. שפעטער האבן זי פארזוכט דעם קאנגרעס צו פאראליזירן מיט פארשידענע פארשלאגן. אום כ"ב שבט ה'תרכ"ט האבן די ארטאדאקסן געמאכט אן אולטימאטום: די קאנגרעס זאל דעקלערירן וואס אלע תקנות וועט זיין געגרינדט "אויף די תורה און תלמוד, ווי זי איז מפרש געווען אין שולחן ערוך." היסטאריקער יעקב כ"ץ גלויבטע וואס דער אולטימאטום איז געווען א רייצונג, צו באווייזן דאס די זאמלונג מאכט א רעליגיאזע נייטונג, און אזוי וועט זי האבן אן אנלאס צו ארויסטרעטען. דער קאנגרעס פרעזידענט, הירשלער, האט אפגעזאגט די אולטימאטום צו בריינגען קיין וואל; ער האט געזאגט עס איז א רעליגישע זאך, און זי האבן נישט די אויטאריטעט דאס צו שמיסען. דער נעאלאגישע ר' יעקב שטיינהארט נאנטע די פרומע "חסידים שוטים" וואס זענן זעלבסט פארבלאנדזשען פון די שו"ע און "בודה חומרות מלבו." צווי טאגע שפעטער, אום כ"ד שבט, האט ליב האלענדער געפראגט אין זיין רעדע "אלס די רבנים זינד נישט קלוג גענוג צו האנדלען אונע שיטות קאפירט פון די לענדער ביסמארק'ס?", א רמז פאר רש"ר הירש'ס שטיצונג. דעם זעלען טאג האבן 48 פרומע דעלעגאטן ארויסגעטרטן אין פראטעסט. אום ה' אדר שיקטען זי א בריוו פון מחאה צו דעם מיניסטער. די קאנגרעס איז בעשלאסן געווען אום י"ב אדר ה'תרכ"ט. די ארטאדאקסישע דעלגירטן וואס האט געבליבן, ווי הילדעסהיימער, האבן מצליח געווען די זעמינאר פראגע אפווארפן, מיט די טענה וואס דאס איז אויך א רעליגיעזע זאך. אבער די מייסטע פארשלאגן פון די פארטשריט-פארטיי הירשלער'ס זינד געווען אקצעפטירט.
מייקל אקס
ער שרייבט מוזיק אין פארשידענע דזשאנערס אריינגערעכנט: פאפ, קאנטרי, ראק, דזשעז און זאגאר פאר די יודישע תפילות.
וועבלינקען
קאטעגאריע:יידישע קאמפאזיטארן קאטעגאריע:יידישע שרייבער קאַטעגאָריע:תפילות
אפמאך פון פאריז (1951)
קאַטעגאָריע:אפמאכן קאַטעגאָריע:אייראפעישער פארבאנד
נחום קוק
משפחה
זיין זון איז דער מקובל הרב דוב קוק. זיינע ברידער זענען די רבנים שלמה, שמחה און אברהם יצחק קוק. זיינע שוואגערס זענען די רבנים אברהם שערמאן און יעקב כ"ץ.
מעץ
יידישע קהילה
הרב אריה לייב, דער "שאגת אריה", איז געווען אב"ד פון מעץ צווישן די יארן תקכ"ה - תקמ"ה.
אזטעק
עסן
די אזטעקן האבן געגעסן די פלאנצן און גרינסן וואס וואקסן גוט אין מעקסיקא. זייער הויפט מאכל איז געווען קוקורוזע. זיי האבן אויך געגעסן קאבאק און אוואקאדא.
אנגאלא
אַנגאלאַ (אפיציעל די רעפובליק פון אנגאלא) איז א לאנד אין  דרום־מערב אפריקע וואס גרענעצט נאמיביע אין דרום, די דעמאקראטישע רעפובליק פון קאנגא אין צפון, און זאמביע אין מזרח; די קאבינדע ענקלאווע גרענעצט אויך די רעפובליק פון קאנגא. די הויפטשטאט איז לואנדע. ביז 1974 איז אנגאלא געווען א קאלאניע פון פארטוגאל; נאך זיין באפרייאונג האט אויסגעבראכן א בירגערקריג וואס האט געדויערט 30 יאר.
פאוער ריינדזשערס
פּאַוער ריינדזשערס (ענגליש: Power Rangers, יידיש: "כוח פּאַטראָלן") איז אן אמעריקאנישער מאסן מעדיע קאָנצעסיע באזירט אויף א לייוו אקציע סופּערהעלדן טעלעוויזיע סעריע. די טעלעוויזיע סעריע איז ערשטנס פראדוצירט געווארן פון סַבַן פארוויילונג, דערנאָך פון BVS פארוויילונג, און היינט פון SCG פּאַוער ריינדזשערס, און נוצט מערסט פון איר ווידעא פונעם יאפאנישע טאָקוסאַצו "סופּער סענטײַ", פראדוצירט פון טאָעי קאמפאני. דעם ערשטן "פּאַוער ריינדזשערס" ארטיקל, "מײַטי מאָרפֿין פּאַוער ריינדזשערס", האט אויסגעוואַקסן דעם 28סטן אויגוסט 1993, און האט געהילפט צו אַוועקשיקן די פוקס קינדער פראגראמירונג בלאק פון די 1990ער, אין וועלכע האט ער אָפּגעליפֿערט צו פאפולערע קולטור צוזאמען מיט א ליניע פון אקציע פיגורן און אנדערע שפילכלעך פון באַנדײַ.
סאפי שאל
יונגע יארן
אין מיי 1942 איז זי געווארן א סטודענט פון ביאלאגיע און פילאסאפיע אין מינכן אוניווערסיטעט.
באלט (2008 פילם)
קליין באלט (ענגליש: Bolt) איז אן אמעריקאנישער קאמפיוטער אנימירטער אוואנטורע/אקציע קאמעדיע פילם פון 2008, וואס איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס און באפרייט געווען דורך וואלט דיזני פילמען. דער פילם איז וועגן א קליינע, ווייסע גלעטלינג הונט וואס האט געוואוינט אויף דעם סעט פון א טעלעוויזיע סעריע און גלייבט אז ער האט סופער כוחות. ווען ער גלייבט אז זיינע מענטשלעכע בעלים, פעני, איז געווארן אוועקגעכאפט, גייט ער אויף א רייזע צו "ראטעווען" זי.
דעב פילער
ביאגראפיע
זי איז געבוירן אין ניו זילאנד צו עלטערן מלחמה איבערלעבער, ישעיה פֿילער פון ברעזעווע, גאליציע און רות (געבוירן אדלער) פון הילדעסהיים, דייטשלאנד.
פריידא גיטל ראטנבערג
ביאגראפיע
יעדן שבת האט זי אריינגענומען אין איר שטוב צענדליגע בחורים בעלי תשובה'ס וואס האבן שטודירט אין ישיבה אוניווערסיטעט.
מישעל אאון
זיין יוגנט
געבוירן 17טן פעברואר 1935, צו א מאראן קריסטליכער פאמיליע, זיין משפחה איז געווען אן ארעמע, זיי האבן געוווינט אין א געמישטע ארעמע געגנט, אין דרום ביירוט, מיט שיאטן, און סוניס. ער האט געלערנט אין א פראנצויזישע שולע, און שפעטער איז ער געגאנגען לערנען, אין א מיליטערישע אקעדעמיע, ווי ער איז געווארן אן אפיציר, אין ארטילעריע טייל פון מיליטער. שפעטער האט ער געלערנט אין פראנקרייך, און אין די פאראייניגטע שטאטן.
זיין אומקערן צו לבנון
אויף די וואלן 2005, האט אוען זיך אנגעשלאסן צו פרא סירישע פארטייען, צום ווונדער פון אלעמען. ער האט געטענהט אז סיריע איז שוין נישטא, און דערפאר איז דאס מער נישט קיין פראבלעם. ער האלט זיך פאר איינער וואס שלאגט זיך פאר מינאריטעטן, אין 6טן פעברואר 2006, האט ער אונטערגעשריבן, א פארשטענדעניש אפמאך מיט כעזבאלא, וואס אין דער פארשטענדעניש, ווערן צד"ל זעלנער פארשוינט, און מעגן צוריק קומען קיין לבנון.
קאַטעגאָריע:פרעמיער מיניסטארן
האריאנא
האַריאַנאַ (הינדי: हरियाणा) איז איינער פון די 29 שטאטן פון אינדיע. ער געפינט זיך אין צפון-אינדיע, ארומגענומען מיט פונדזשאב און ארונאטשאל פראדעש אין צפון, אוטאראקהאנד אין מזרח, און ראדזשאסטהאן אין דרום און מערב. האַריאַנאַ איז געשאפן געווארן דעם 1טן נאוועמבער 1966 פון א טייל פון פונדזשאב.
מאיר פרעמישלאנער
ביאגראפיע
ער איז געבוירן געווארן צו רבי אהרן אריה לייב, א זון פון רבי מאיר הגדול פון פרעמישלאן, און יענטא. פון זיין יוגנט איז ער געווען פאַרנומען מיט דער מצוה פון צדקה און זאָרגן פאַר די אָרעמעלייט. ביזן סוף פון זיין לעבן האָט מען אים גערופן "ר' מאיר'ל".
זיין משפּחה
ער האט חתונה געהאט מיט שלאמצא, דער טאכטער פון ר' צבי מייזלס פון פאדהייץ, וואס האט אים געבוירן א זון און פינף טעכטער:
זכריה חנא בערגנער
געבוירן אין יאר 1893, אין רעדים אין גאליציע, פוילן. פון יונגווייז אן איז ער שוין געווען א דיכטער. אין 1912 איז ער מאביליזירט געווארן אין מיליטער, פון עסטרייך אונגארישע אימפעריע, און געדינט אלס זעלנער ביי די ערשטע וועלט מלחמה.
אין 1935, האט ער עמיגרירט קיין אויסטראליע. אין 1933, איז ער שוין געווען אין אויסטראליע, צו באטראכטן דעם קימבערלי פלאן, וואס די טעריטאריעליסטן האבן פארגעשלאגן, ווי יידן וועלכע ליידן פון די אנטיסעמיטיזם אין אייראפע, ספעציעל נאכדעם וואס אדאלף היטלער איז געקומען צו די מאכט אין דייטשלאנד. זאלן קענען אויפשטעלן א יידישע אטאנאמיע, אין מערב אויסטראליע. ער איז געקומען צום איבערצייגונג, אז עס איז מעגליך עס דורכצופירן. פונעם פלאן איז גארנישט געווארן שפעטער, נאכן אויסבראך פון צווייטע וועלט מלחמה.
יוחנן שוחט
הכתרה
אין ה'תשנ"ו האט א גרופע חסידים באקרוינט רבי יוחנן הלוי שוחט, דער ברודער פונעם קארלינער רבי'ן, ווי דער רבי פון לוצק, מיט דער ברכה פונעם ברודער מיט פרייד און גוטהארציקייט.
אליהו הנביא שוהל
ספעציעל אין יאהר תשע"ב איז געווען א קאנטראווערסיע, ווען ס'האט געהייסן אז די רעגירונג לאזט מער נישט דאווענען דארט צוליב אנגעבליכע זיכערהייטס סיבות.
Windows Live
Windows Live (װינדאָס־לײַװ) איז דער קאלעקטיװער מארקע־נאמען פאר עטלעכע באדינונגען און קאמפיוטער פראגראמען פראדוקטן פון מײקראָסאָפֿט. די מערהײט פון די באדינונגען זײנען װעב־אפליקאציעס (צוטריטלעך פון א בלעטערער), אבער עס זײנען דא אױך אפליקאציעס װעלכע מען דארפ אינסטאלירן. עס זײַנען פֿאַראַן דרײַ װעגן מיט װי אזױ Windows Liveס באַדינונגען זײנען אָנגעבאָטן: אַלגעמײנע װינדאָס־לײװ אַפליקאציעס, װעב באַדינונגען און מאביל באדינונגען.
קאנווענץ פאר קינדער-רעכט
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:אינטערנאציאנאלע באציאונגען קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
חוש-סיסטעם
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:חושים
לי באי
ער איז פארטרונקען געווארן אינעם יאנגצע טייך.
אינטערנאציאנאלע געריכט פון יוסטיץ
קאַטעגאָריע:אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס קאַטעגאָריע:פאראייניגטע פעלקער קאַטעגאָריע:געריכט
קענסאל גרין סטאנציע
היסטאריע
די סטאנציע האט געעפנט אום 1טן אקטאבער 1916 אויף דער נייער וואטפארד ליניע.
מיינע שפריכווערטער
אינהאלט
עס האט אן אילוסטרירט בילד צו יעדע סלאגאן, און דערונטער איז פארהאנען ווערטער פון אויטענטישע הייליגע קוועלער, וואס צייגן ביילייפיג צו, צום זעלבן געדאנק.
יוסף דוב סאלאווייטשיק (ירושלים)
ביאגראפיע
אין תש"ם איז ער נפטר געווארן, און מען האט אים באגראבן אין הר המנוחות. זיין זון רבי אברהם יהושע סאלאווייטשיק האט איבערגענומען זיין קיבוץ. זיין ברודער רבי משולם דוד סאלאווייטשיק, וואס איז געווען א מגיד שיעור ביי רבי יאשע בערל, האט געעפנט זיין אייגענעם קיבוץ.
ספרים
רבי יאשע בערל האט נישט פארשריבן זיינע חידושים, אבער זיינע תלמידים האבן געדרוקט זיינע שיעורים אויף מסכת זבחים מיטן נאמען "חידושי הגרי"ד".
געראנימא דע סאנטא פע
מקורות
קאַטעגאָריע:משומדים קאַטעגאָריע:דאקטוירים קאַטעגאָריע:שפאניער
ווילבור ראס
קאַטעגאָריע:באנקירן
דוד משה ראזענבוים (קריית גת)
רבי דוד משה ראזנבוים (געבוירן ה'תשל"ג, 1973 ) איז דער קרעטשענעווער רבי אין קרית גת.
אינטערנאציאנאלער רעד ווי א פיראט טאג
דער אינטערנאציאנאלער רעד ווי א פיראט טאג (ענגליש: International Talk Like a Pirate Day) איז א פאראדישע חגא וואס איז געשאפן געווארן אין 1995 דורך דזשאָן באָר און מאַרק סאַמערס פון אלבעני, ארעגאן, די פאראייניקטע שטאטן. זיי האבן דעקלארירן דעם 19טן סעפטעמבער יעדע יאר אלס דער טאג אויף וואס יעדער איינער אין די וועלט זאלן רעדן ווי א ים-רויבער. צום ביישפיל, איינער וואס פייערט די חגא וואלט באגריסן "אַהוי, חבֿרים" אנשטאט "שלום עליכם". די חגא און די פייערונג שטאמען פון א פארפוצטע פערספעקטיוו איבער די גאלדענע עפאכע פון ים-רויבעריי.
נענאעט
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מוניציפאליטעטן אין ניו יארק קאַטעגאָריע:ראקלענד קאונטי
יעקב צבי וואלדמאן
קשר מיט מנהיגי הדור
רבי יעקב צבי האט זיך געשריבן בריוון און שאלות ותשובות מיט די גרויסע לייבן אין זיינע צייטן ווי לדוגמא דער דברי חיים פון צאנז און דער ייטב לב פון סיגעט, און ער איז געווען א חבר מיטן קול ארי' פון בערעגסאז.
מערכות
רבי יעקב צבי איז געווען א ריכטיגער אונגארישער רב מיט דעם וואס ער האט מקיים געווען ולא תגורו מפני איש, ער האט זיך געשטעלט מיט א פעסטקייט דארט ווי ער האט געהאלטן אז עס ווערט געטון מעשים קעגן דער תורה.
21סטן דעצעמבער
פאסירונגען
21
אינדוסטריעלע רעוואלוציע
דער דאמפמאטאר
די חשובסטע נייע ערפינדונג פון דער אינדוסטריעלער רעוואלוציע איז געווען דער דאמפמאטאר. אין 1776 האט דזשיימס וואט ערפינדן דעם דאמפמאטאר צו שאפן קראפט פאר די פאבריקן און אויספאמפען די טיפערע מינעס. מ'האט אויך געניצט דעם דאמפמאטאר אין באן מאטארן. דער עיקר מקור פון קראפט איז געווארן היץ פון פארברענען קוילן.
דזשאמבא
דזשאַמבאָ (ענגליש: Jumbo; פֿון סוואַהילי: Jambo, "פֿריד"; אַרום 25סטן דעצעמבער 1861 - 15טן סעפטעמבער 1885) איז געווען אַן אַפֿריקאַנישער העלפֿאַנד וואס איז געבוירן געוואָרן אין פֿראַנצויזישע סודאַן, אימפּאָרטירט געוואָרן צו דער זאָאָ אין זשאַרדען דע פּלאַנט אין פּאַריז און באַוועגט געוואָרן צום לאָנדאָנער זאָאָ אין 1865, וואו ער איז זייער באַוווסט געוואָרן. שפּעטער איז זיין נאָמען געוואָרן אַן ענגליש וואָרט וואס באַדייַט אַ זייער ריזיקער אָביעקט, ווי אַ ברייט-קערפּער פּאַסאַזשירן עראָפּלאַן. דזשאַמבאָ דער העלפֿאַנד איז געווען דער אָפֿיציעלער מאַסקאָט פֿון דער טאַפֿטס אוניווערסיטעט.
אין קולטור
צוליב דער העלפֿאַנד'ס פּאָפּולאַריטעט אין דער לאָנדאָנער זאָאָ איז זיין נאמען געוואָרן אַן ענגליש וואָרט וואס באַדייַט "זייער ריזיק" - שפּעטער איז דאָס וואָרט געוואָרן דער עפּיטעט פֿון דער באָואינג 747 עראָפּלאַן צוליב זיין גרייס. פּאַניע דזשאַמבאָ, די מוטער פֿון דאַמבאָ אין דער פֿילם מיטן זעלבן נאָמען פֿון די וואָלט דיזני פֿירמע, הייסט נאָך דער העלפֿאַנד.
בהימראא ראמזשי אמבעדקאר
קאַטעגאָריע:פילאסאפן קאַטעגאָריע:אדוואקאטן
שאלות ותשובות מן השמים
עס איז געדרוקט אין אסאך פלעצער, און אויך מיט הגהות און הערות פון הרב ראובן מרגליות, וואו ער שרייבט מקורות ווער נאך עס ברענגט יעדע תשובה, און וואו עס האט א מקור אין הלכה. קאַטעגאָריע:הלכה ספרים
אפמאך
אן אפמאך וואס איז געבויט אויף א פריעריקן אפמאך ווערט גערופן א פראטאקאל.
בארימטע אפמאכן
*
וואלטער
וואלטער איז געווען פון די וואס האבן נישט מסכים צו גלייבן אלץ וואס די רעגירונג און די קירכע האבן געהייסן, נאר זיי האבן געהאלטן אז יעדער איינער אויסטראכטן פאר זיך זיין אייגענע דעה.
צוליב א מעשה ווען מען האט וואלטער אריינגעלייגט אין טורמע אין דעם באסטיל האט ער געבעטן מען זאל אים שיקן ענדערשט אין גלות, און אין 1726 האט מען אים געשיקט קיין ענגלאנד ביז 1729. דארט האט ער געטראפן דעם ענגלישן פילאסאף דזשאן לאק.
איך האב א חלום
אינעם ערשטן טייל פארלאנגט ער פון אמעריקע צו איינהאלטן איהר צוזאג אין די קאנסטיטוציע קעגן דיסקרימינאציע.
די נאמען איך האב א חלום הייסט נאך די ענדע פון די דרשה ווי ער איז אוועק פונעם פארגעשריבענעם סקריפט און גערעדט פון הארץ ארויס אז ער טרוימט אויף די ענדע פון ראסיזם.
לינקען
קאטעגאריע:ראסיזם קאטעגאריע:געזעץ קאטעגאריע:רעדעס
מאנארייל
קליין|דער מאָנאָרייל ביי [[וואלט דיזני ווארלד|וואָלט דיזני וואָרלד]] א מאָנאָרייל (ענגליש: monorail) איז א סארט אייזנבאן סיסטעם אין וועלכע די ליניע ווערט געבויט פון איין שינע אדער געלענדער. דער טערמין ווערט אויך באנוצט צו באשרייבן דאָס געלענדער פונעם סיסטעם, אדער די באנען וואס פֿאָרן אויף אזא געלענדער אדער שינע. דער טערמין שטאמט פון די ווערטער "mono" ("איין") און "rail" ("שינע").
ברייען דאונען
בּרייען דאַונען (ענגליש: Brian Downen) איז א אפערע זינגער וועלכע זינגט כסדר אין די אפערע הייזער אין די פאראייניגטע שטאטן און קאנאדע. אויך איז ער א טייל פון די קביעות'דיגע כאר אין צענטראל סינאגאג.
וועב לינקען
קאטעגאריע:זינגער
ווילזדן קנופ סטאנציע
ווילזדן קנופ (Willesden Junction) איז א נעצווערק באן סטאנציע אין הארלזדן, צפון־מערב לאנדאן, באדינט דורך דער בעקערלו ליניע פון לאנדאנער אונטערגרונט און דורך לאנדאנער איבערגרונט. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנעס 2 און 3.
מאדאגאסקאר
מאַדאַגאַסקאַר איז אן אינזל לאנד אין דעם אינדישן אקעאן, לעבן דעם דרום־מזרח בארטן פון אפריקע.
ליקער
עס איז פאפולער אין א"י, אבער אין אמעריקע טרינקען עס בעיקר נאר די פרויען.
חיים מערץ
ביאגראפיע
נאך זיין טאטנ'ס פטירה האט ער איבערגענומען די תולעת יעקב קהילה אין וויליאמסבורג, און געפירט רבי'סטעווע.
שטורעם ביי דער לויה
ביי זיין לויה וואס איז פארגעקומען אינמיטן דער קאראנא פאנדעמיע, האבן זיך טויזנטער אידן צוזאמגענומען און שווארץ געמאכט די ארומיגע גאסן פון זיין שול, קעגן די רעגירונג געזונטהייט באווארונונגען קעגן פארזאמלונגען אין צייט פון א מגיפה.
מאלייזיע
מאלייזיע איז א פעדעראלע קאנצטיטוצאנעלע מאנארכיע אין דרום-מזרח אזיע. זי האט דרייצן שטאטן און דריי פעדעראלע טעריטאריעס, וואס באדעקן א שטח פון יבשה פון 330,803 קוואדראט ק"מ. איר הויפטשטאט איז קואלא לומפור (אויפן האלבאינזל מאלייע). די באפעלקערונג איז העכער פון 28 מיליאן.
יידישע טעריטאריעליזם
טעריטאריעליזם, איז א געדאנק אין קעגנזאץ צו ציוניזם, וואס זען בלויז אין ארץ ישראל, א המשך צום יידישן פאלק, זען זיי אין יעדעס מעגליך ארט, וואס איז גרייט צו געבן א סארט אטאנאמיע פאר יידן, אלס פאסיג פארן פאלק. דאס איז אויך קעגן דעם מיינונג פון שמעון דובנאוו, אז יידן זענען א פאלק אן א לאנד, און דאס עיקר פון דאס יידישע פאלק איז דאס גייסטליך טייל.
ישראל מיטלמאן
ישראל מיטלמאַן (1898 – 1951) איז געווען אַ ייִדישער סאָוועטישער ביבליִאָגראַף, אַ מומחה אויף שלום-עליכמס שאַפונג.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:רוסישע יידן קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער
טשינגפארד באן סטאנציע
באדינונג
אין די נישט-שפיץ שעה׳ן פארן 4 באנען א שעה קיין.
וואלף
וואוין
אין בריטאניע האט מען געיאגט וועלף הונדערטער יארן ביז קיינער זענען נישט געבליבן. די לעצטע וועלף אין בריטאניע האבן געלעבט אין דעם סקאטישן הויכלאנד.
פאטלעזשאן
שמיטה
דער דאטום וואס פאלט אויף דעם פאַטלעזשאַן די דינים פון שמיטה, הייבט זיך פון חודש תשרי פון דעם זיבעטן יאר.
לייב גלאנץ
יונגע יארן
גלאנץ איז געבוירן אין יאר תרנ"ח אין קיעוו, אוקריינא, צו זיין פאטער ר' קלמן, דער בעל תפלה טאלנער שטיבל אין קיעוו פאר דרייסיג יאר צייט.
היסטאריע פון דער וועלט, ערשטער טייל
וועבלינקען
קאטעגאריע:קאמעדיע קאטעגאריע:ענגליש שפראכיגע פילמען
גראף (מאטעמאטיק)
דעפיניציעס
אַ שפּיץ:
אַ קאַנט:
מינים גראַפן
קליין|אַ בוים ווען פאַר יעדער פּאָר שפּיצן איז דאָ אַ וועג, איז דאָס אַ פאַרבונדענער (connected) גראַף, ווען ניט — שליסט ער איין צוויי אָדער מער קאָמפּאָנענטן, וואָס אַליין זיינען פאַרבונדענע גראַפן. אַ פאַרבונדענער גראַף וואָס האָט ניט קיין שלייפן איז אַ בוים (tree). להיפּוך צו דעם, אַ גראַף וואָס האָט אַ ציקל איז אַ ציקלישער (cyclic) גראַף.
קאטעגאריע:מאטעמאטיק
רייבראט
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:דערפער אין פוילן קאַטעגאָריע:גאליציע
געפאנצערטער סאלדאטן טראנספארט
קאטעגאריע:מיליטער קאטעגאריע:געווער
יהודה אסאד
הרב יהודה אַסאָד (ה'תקנ"ד, אסאד - כ"ג סיון תרכ"ו) איז געווען אן אב"ד, ראש ישיבה, פוסק און ארטאדאקסישער פירער אין אונגארן.
זיינע ספרים
זיין זון, רבי אהרן שמואל, האט געדרוקט די שו"ת מהרי"א - 'יהודה יעלה', וואס האט 884 סימנים. באנד א' איז געדרוקט געווארן אין לעמבערג אין תרל"ג מיט תשובות אויף די צוויי חלקים פונעם שולחן ערוך, אורח חיים 68 זייטן 214 סימנים און יורה דעה 141 בלעטער, 387 סימנים. באנד ב' איז געדרוקט געווארן אין פּרעסבורג תר"מ אויף אבן העזר און חושן משפט 111 בלעטער, 283 סימנים. אין תשכ"ה, איז דאָס ספר געדרוקט גיווארן אין ניו יארק סיטי אין אַן איין-באַנד אויסגאבע. א נײע און רעוויזירטע אויסגאַבע, איז אַרויסגעגעבן געווארן דורכן שלמה אומאן אינסטיטוט אין דריי בענדער צווישן די יאָרן תשע"ז-תשע"ט.
מיין טאטנ'ס בית דין שטוב
דאס ביכל באשטייט פון אמת'ע געשיכטעס, זכרונות פון זיין יוגנט אין לעאנטשין וואו זיין טאטע איז צום ערשט געווען רב, בילגאריי וואו זיין מאמע'ס טאטע איז געווען רב, ראדזימין וואו זיין טאטע איז א קורצע צייט געווען שרייבער און ר"י ביים ארטיגן רבין און דערנאך אין ווארשע וואו זיין טאטע איז געווען א ווינקל מורה-הוראה אויף דער קראכמאלנע גאס.
דער הויקער פון נאטרעדאם (1996 פילם)
"דער הויקער פֿון נאָטרעדאַם" איז באפרייט געווארן דעם 21סטן יוני 1996 מיט גוטע קריטיקעס און איז געווען אַ קאָמערציעלע הצלחה מיט איבער 325 מיליאָן דאָלאַרן וועלטווייט, און איז געווארן דער פֿינפֿטער פֿילם מיט די העכסטע הכנסות אין 1996. דער פֿילם איז נאמינירט געווארן פֿאַר דער אַקאַדעמיע פריז און דער גאָלדען גלאָב פריז פֿאַר אַלאַן מענקענ'ס מוזיק. אַ מער טונקל און מער גאָטישע אַדאַפטאַציע פֿונעם פֿילם איז ווידערגעשריבן און רעזשיסירט געווארן דורך דזשיימס לאַפּין און פראדוצירט דורך וואלט דיזני טעאַטראַל אין בערלין, דייטשלאנד מיטן נאָמען "Der Glöckner von Notre Dame", און איז געשטעלט געווען צווישן 1999 און 2002. אַ דירעקט-צו-ווידעאָ המשך-פֿילם מיטן נאָמען "דער הויקער פֿון נאָטרעדאַם 2" איז באפרייט געווארן אין 2002.
אליעזר גאלדמאן
רבי אליעזר גאלדמאן (געבוירן כ"ד תשרי תשכ"ז) איז דער זוועהילער רבי פון אמעריקע.
ביאגראפיע
ווען עס איז געקומען די צייט, האט ער געהייראט זיין ווייב מרת ציפורה (ה' שבט ה'תשכ"ז - ח' אלול ה'תשפ"ב), טאכטער פון רבי דוד טווערסקי דער סקווערער רבי, און מרת חנה חיה, טאכטער פון רבי משה יהושע האגער דער פריערדיגער וויזשניצער רבי פון בני ברק. גלייך נאך זיין חתונה האט ער זיך אריבערגעצויגן אין שיכון סקווירא צו וואוינען נאנט צו זיין שווער. דורך די פארלאפענע יארן האט אים זיין שווער דער סקווערער רבי ממנה געווען צו זיין דער "בעל תוקע" אין סקווערער בית מדרש יעדן ראש השנה, א אויפגאבע וועלכער אין סקווירא ווערט גערעכנט אלס גאר חשוב. יעדן טאג לערנט ער בחברותא צוזאמען אינאיינעם מיט רבי משה גרין, דער ראש ישיבה פון מאנסי, וועלכער אפענטליך גרייט צו מיט דער הילף פון רבי אליעזר זיינע שיעורים וואס ער לערנט פאר אין זיין ישיבה. אין תשע"ז נאך דער פטירה פון זיין פעטער רבי שלמה וואס האט נישט איבערגעלאזט קיין קינדער האט מען באקרוינט רבי אליעזר אלס זוועהילער רבי.
טשודנאוו
יידישע היסטאריע
אין 1897 האבן געוואוינט אין טשודנאוו 4,491 יידן, און אין 1939 2,506 יידן.
יעקב עמדין
ביאגראפיע
אין יאר תפ״ח איז ער געווארן רב פון עמדין, אבער נאך פיר יאר האט ער איבערגעלאזט זיין שטעלע.
זיינע ספרים
א – תורת הקנאות
שרה רוקח
שרה רוקח (כ"ח חשוון תש"ז) איז די בעלזער רביצין.
שמואל שאול לוי
ביאגראפיע
שמואל איז געבוירן אין פּאַריז (יאר 1884) דאס פינפטע קינד צו זיין פאטער נפֿתּלי לוי (זעקסטער דור פון רבי נתנאל ווייל, דער "קרבן נתנאל") און אסתר ווייל. ער האט חתונה געהאַט מיט שרה - אָדעטטע טאָכטער פון יעקבֿ לעאן.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פראנצויזישע יידן קאַטעגאָריע:פאבריקאנטן קאַטעגאָריע:ראש הקהלס
קריגס פירער
היינט איז די וועלט אנדערש. אין די פאראייניקטע שטאטן, איז די פרעזידענט אמאל געווען פארעכנט אלס קריגס פירער, היינט איז עס מער נישט אזוי, און ווערט אנגעפירט דורך די גענעראלן פון פארטיידיגונגס מיניסטעריום, וואס האט א שעף, און אויך סעקרעטאר פון די פארטיידיגונג, די פאזיציע פון קריגס פירער, איז צעטיילט געווארן צו אסאך מענטשן.
אין די היינטיקע וועלט, וועלן מענטשן שוין מער נישט באצייכענט ווערן אלס קריגס פירער, וויבאלד אלעס איז צעטיילט געווארן צו מערערע מענטשן.
אנאנאס
אַנאַנאַס (Ananas comosus) איז דער נאמען פון אן עסבארן טראפישן פלאנץ און אויך זיין פרוכט. ער שטאַמט פון דרום בראזיל, און פאראגוויי. דאס איז א פיליאריקער פלאנץ וואס וואַקסט הויך 1.0 ביז 1.5 מעטער מיט 30 אדער מער שפיציגע בלעטער לאנג 30 ביז 100 צ"מ, ארום א דיקן שטאַם. אין 2016, איז כמעט א דריטל פון דער וועלט׳ס פראדוקציע פון אנאנאס געקומען פון דריי לענדער: קאסטא ריקא, בראזיל און די פיליפינען.
היט דיינע אויגן
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:חרדישע וועב זייטלעך קאַטעגאָריע:יידיש-שפראך וועבזייטלעך קאטעגאריע:סעקס
קלמן כהנא
לעבנסגעשיכטע
ער איז געווען אַ דעלעגאַט אין דער דריטער כנסיה גדולה פון אַגודת ישראל אין מארינבאַד אין תרצ"ז ( 1937 ).
זמירות ישראל
מערסטנס פונעם ביכל באציהט זיך איבערן בארימטן חזן ר' יאסעלע ראזענבלאט. קאַטעגאָריע:יידישע ביכער
שלמה הכהן ראבינאוויטש
רבי שלמה הכהן ראבינאוויטש זצ"ל (ה'תקס"א - כ"ט אדר ה'תרכ"ו), דער ערשטער ראדאמסקער רבי. באקאנט אלס דער תפארת שלמה.
רבנות
אום יאר תר"ג איז נפטר געווארן דער גרויסער רבי, רבי דוב בער פון ראדאשיץ, איינער פון די רבי'ס פון רבי שלמה. אסאך פון זיינע חסידים האבן אנגעהויבן פארן קיין ראדאמסק און מקבל געווען אויף זיך הר"ר שלמה אלס  זייער רבי.
צווישן זיינע חסידים איז געווען הר"ר חיים דוד בערנהארד, דער "רבי דאקטאר".
פאמיליע
פון זיינע קינדער:
שמואל וויגאדא
חזנות
ער איז אויך געווען א "ספרא רבה" און האט אויף זיין עלטער באשריבן זיינע מעמארן און אינטערעסאנטע אנעקדאטן וואס ער האט געהאט מיט די גרויסע חזנים פון זיין צייט.
כמעלניק
כמעלניק איז א שטעטל אין קיעלצער גראפנשאפט, דרום־מזרח פוילן מיט 4,304 איינוואוינער (2012). עס געפינט זיך אין דער שווענשטאקזשיצער וואיעוואדעשאפט (זייט 1999). פונעם 15טן יארהונדערט ביז 1795 איז עס געווען אין דער צויזמירער וואיעוואדעשאפט פון קליינפוילן. פון 1867 איז די שטאט געווען אין דער קעלצער גובערניע.
יינות ביתן
מרכז|קליין| יינות ביתן די יינות ביתן פֿירמע איז אַ פּריוואַטע קייט פון סופערמארקן אין ישראל. די קייט איז געגרינדעט געווארן דורך נורית און נחום פּאַוויליאָן, און האט אונגעהויבן אין 1995 ווי אַ קליין קראָם אין אשקלון.
קאַטעגאָריע:פירמעס
ג' טבת
אין א שנה חסרה איז היינט דאס אכטע חנוכה ליכטל.
אברהם לאנדא
מעמדו התורני והרבני בדורו
רבי אליהו גוטמאכער כתב במכתבו לרבי מטשעכאנאוו:
טשעכאנאווער דינאסטיע
א סך אייניקלעך פון רבי אברהם מטשעכאנאוו זענען געווארן רבי'ס פון חסידים. פון זיין זון רבי דוב בעריש שטאמט די סטריקאווער חסידות.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי"ם
קעניגלעך פאסט שיף
היסטאריע
קאַטעגאָריע:שיפן קאַטעגאָריע:פאראייניקטע קעניגרייך
מעספאן
דער זעלבער רעצעפט אויב מען מאכט עס רונדיג, האט געהייסן חאדזשי באדא.
קאטעגאריע:עסנווארג
וואקזאל
װאָקזאַל מײנט אַ טערמינאל סטאַנציִע פֿון דער באַן.
פסקי תוספות
אנדערע ווערסיעס
עס איז פארהאן אנדערע ענליכע פסקי תוספות פון רבי יחזקאל א פעטער פאר רבי אליעזר פון טוך (ווערט אויך גערופן דער מהרי"ח) און פון רבי יעקב ב"ר מאיר כ"ץ פון נורטהויזן וואס איז נישט דא צו באקומען.
וועב לינקען
קאטעגאריע:הלכה ספרים
אריאל שרון פארק
אוראלט בני ברק
בני ברק איז אלטע פיליסטינע ייִשובֿ אין דער אייזן עפאכע, פון דעם ערשטן בית המקדש, און אַ ייִדיש ייִשובֿ אין דער שפּעט צווייטע המקדש צייַט. עטלעכע ידענטיפיצירן די אָרט אין תל ליגן אין די דרום-מערב ווינקל פון די ינטערסעקשאַן זיצן, דרום פון רמת-גן געגנט פון די ייַאַלאָן פּאַרק. די נאָמען פון די יבערשליסן אויך קומט פון די ווייַטערדיק דורכפאָר אין די פסח האַגגאַדאַה:
חיליק פראנק
געשיכטע
טשעשוואַן טשאַ "אַ, פראַנק צוזאמען מיט די זאַץ" די וועלספּרינג "אין ערשטער אָרט אין די אינטערנאציאנאל פעסטיוואַל פון אידישע פאָלק מוזיק אין אמסטערדאם. ביידער טשאַ" אַ פראַנק איז אַוואָרדיד אַ גאָלד אלבאם אויף די אלבאם "פורים אין ירושלים". [4] זיין אַלבומס אויסערדעם זיך, פראַנק אַטענדאַד פילע אַלבומס אָדער באגלייט דורך אַ גאַסט קלעזמער.
ווערא רובין
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:אסטראנאמען
ברוך גרינפעלד
ביאגראפֿיע
רב ברוך איז אוועק י"א אייר שנת תשט"ז אין ירושלים און ער איז באהאלטן געווארן אין הר המנוחות.קליין|ציון פון הרב ר' ברוך
אודווארי
יידישע היסטאריע
350px|קליין|פלאצירן פון אודווארי אין סאטמארער יודעץ
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:רומעניע קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
כיכר ספרא
קליין|250px|ירושלים ראטהויז עם כיכר המופעים בכיכר ספרא כיכר ספרא איז איינער פון די הויפּט סקווערז פון ירושלים, וואָס איז ליגן בייַ די אָנהייב פון יפו וועג אין די שטאָט צענטער.
הערנאן קארטעס
קליין|200px|הערנאַן קארטעס הערנאַן קארטעס (1485 - 2טן דעצעמבער 1547) איז געווען א שפאנישער אויספארשער און קאנקיסטאדאר וואס האט איינגענומען מעקסיקא.
דוד האלבערשטאם (קשאנאוו)
רבנות
ווידער אמאל יארן שפעטער, אין יאר ה'תרל"ו האט רבי דוד'ל געלייגט א חרם אויף רבי העשע גראס וועלכער איז געווען א פערזענליכקייט און א תלמיד חכם, וויבאלד ער האט פארטיידיגט זיינע קעגנער, די סאדיגורא זייט, און ער האט געמוזט איבער בעטן רבי דוד'ל מיט גרויס שאנדע. מיט פיל אינטערווענירונג האבן רבי דוד'לס גוטע פריינד ערלעדיגט מען זאל אים נישט איינזעצן, און זאל נישט ווידער דארפן אנטלויפן.
דער טריסקער מגיד האט געזאגט אויף אים: "איך האב דאך עפעס געקענט אלטע צדיקים, אבער אזוי מ'זאל האבן אויף זיך דעם צלם אלקים אינגאנצן אזוי ווי מ'האט אים איבערגעגעבן אין דעם סאנזער רב'ס א זון ר' דוד'ל, ער וואוינט דאכט זיך מיר אין קשאנאוו, ער האט דעם גאנצן צלם אלקים".
עדווארד בענעש
עדווארד בענעש (28סטן מיי 1884 - 3טן סעפטעמבער 1948) איז געווען א טשעכישער פאליטיקער, און א וויכטיגער שטאטסמאן.
ער איז געווען א פארלעמענטארישער העלפער פון טאמאס מאסאריק, דער ערשטער טשעכישער פרעזידענט. נאך דער ערשטער וועלט מלחמה, האט ער געדינט אלס דער ערשטער אויסערן מיניסטער פון טשעכאסלאוואקיי.
גלות נאציאנאליזם
רעפֿערענץ
גאָלדשמיט, עמנואל. מאָדערן ייִדישע קולטור. ניו־יאָרק: פֿאָרדאַם אוניװערסיטעט פֿאַרלאַג, 2000
קאַטעגאָריע:פילאסאפיע קאַטעגאָריע:אינטערנאציאנאלע באציאונגען קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט
יחזקאל שרגא האלבערשטאם
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שינאווא האלבערשטאם, יחזקאל שרגא
הושענא (אלבאם)
הושענא איז א מוזיק אלבאם פון ניין סאטמארער ניגונים, די מערסטע פארפאסט און ארויסגעגעבן לכבוד די ימים נוראים תשע"ה.
לינקען
קאַטעגאָריע:אלבאמען
אבא שאול
זיינע רבי'ס
אבא שאול זאגט נאך פון רבן יוחנן בן זכאי.
איבער אים
אבא שאול איז געווען דער העכסטער מענטש פון זיין דור.
ישיבת עץ חיים (בעלגיע)
וועבלינקען
עץ חיים קאַטעגאָריע:אנטווערפן
זעלבע-מין חתונה
‏[[File:World_marriage-equality laws.svg|קליין|upright=2|
]] אַ זעלבע-מין חתונה איז אַ חתונה צווישן צוויי מענטשן פונעם זעלביקער דזשענדער.
אַ האָמאָסעקסואַלער מאַן האָט חתונה מיט אַן אַנדערער זכר, און אַ לעזביאַנקע פֿרוי האָט חתונה מיט אַן אַנדערע נקבה.
צבי שטעמער
לעבנסגעשיכטע
ער איז נפטר געווארן שבת־צו־נאכט פ' ויחי (ט"ו טבת) תשס"ט אין בני ברק, און באערדיגט אין דער צאנזער חלקה פון דעם נתניה בית החיים.
10טן יאנואר
דעם 10טן יאנואר איז דער צענטער טאג פון יאר, אין דער צווייטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 355 טעג (356 אין אן עיבור־יאר).
יהושע לייפער
ביאגראפיע
רבי לייפער באדינט ווי אַ נאכגייער פון הרב ניישלאס רבי אין מיקוואות אין מאנסי.
נענועים (אלבאם)
די מוזיק איז אפגעפיהרט דורך רבי משה קרויס און געזינגען דורך די סאטמארער קאפעליע.
קרית וויזשניץ
היסטאריע
נאך דער צווייטער וועלט מלחמה, האט דער פערטער וויזשניצער רבי, רבי חיים מאיר האגער, דער "אמרי חיים", וועלכער האט זיך אין יענער צייט באזעצט אין גרויסווארדיין, ארויסגעשיקט א קליינע צאל פון זיינע נענטסטע און געטרייסטע חסידים קיין ארץ ישראל כדי צוצוגרייטן די ערד פאר א געבוי און גרינדונג פון א צענטער פאר די וויזשניצער חסידים אין א"י.
קליין|לינקס|אויפנאמע פון דעם וויזשניצער כולל אין קרית וויזשניץ קליין|לינקס|א בליק אויף נאך א כולל אין דעם וויזשניצער שיכון
די גאסן פון קרית וויזשניץ
קאַטעגאָריע:בני ברק קאַטעגאָריע:וויזשניץ קאַטעגאָריע:חרדישע יידנטום
וואכאקא
וואַכאַקאַ איז איינער פון די 31 שטאַטן וואס, צוזאמען מיטן  פעדעראלען דיסטריקט, נעמען אריין די  32 שטאַטן פון מעקסיקע.
גרעוול היל טראם סטאנציע
טראם סטאנציע שילד|קליין|רעכטס
פלעצל
די שווערסטע צייטן האט די יידישע געגנט דורכגעלעבט, ביי דער צווייטער וועלט קריג, ווען חורבן אייראפע האט זיי נישט אויסגעמיטן, און מערערע איינוווינער זענען פארשיקט געווארן צו די טויט לאגערן.
קאנסערוואטיוו פארטיי (פאראייניגטע קעניגרייך)
פריערדיגע פירערס רעכענען אריין סטענלי באלדווין, נעוויל טשעמבערליין, ווינסטאן טשערטשיל, מארגארעט טאטשער, דזשאן מיידזשער, דייוויד קאמעראן, טערעזא מיי, און באָריס זשאנסאן (יולי 24, 2019–יולי 7, 2022).
שו בינג
שו בינג (ענגליש: Xu Bing; כינעזיש: 徐冰) איז א כינעזישער קינסטלער ווער וווינט יעצט אין בייזשינג, אוואו ער איז דער וויצעפרעזידענט פון דער צענטראל-אקאדעמיע פון שיינע קונסטן. ער איז מערסטער געוויסט פאר זיין כשרונות אין דרוקמאכן און זיין אינסטאלאציע שטיקער, און אויכעט זיין באניץ פון שפראך, ווערטער און טעקסט און ווי זיי האבן אנגערירט אונזער פארשטענדערניש פון דער וועלט.
הויפט זייט/א' ניסן
ניסן 01 קאַטעגאָריע:מוסטער היינט אין היסטאריע he:תבנית:א' בניסן
בליצקריג
קאַטעגאָריע:קריג
אלעקסאנדריע
מיטל אלטער ביז היינט
אין די צייטן פון מאכאמעד עלי, ווען ער האט געוועלטיקט אין עגיפטן, האבן זיך זאכן געטוישט. ער האט אויפגעטעלט די שטאט פון פריש, מיט אינזשענירן געברענגט פון אייראפע. אין 1869 איז דער סועץ קאנאל געפנט געווארן, וואס האט פארקורצט די וועג צו די ווייטע מזרח, און אלעקסאנדריע איז געווארן א סטאנציע פאר די שיפן.
אדמון
איבער אים
אדמון איז געווען פון די דייני גזירות פון ירושלים. זיין פאטער האט געהייסן גדאי.
אייפאן
היסטאריע
די ערשטע גענעראציע אייפאן איז ארויסגעקומען אום 29סטן יוני 2007, עס איז געווען א דורכברוך אין דער אינדוסטריע, זייענדיג די ערשטע טעלעפאן אָן א פיזישע קלאוויאטור.
2012 האט געברענגט די אייפאן 5, א גרעסערע 5 אינטש עקראן, שנעלערע LTE אינטערנעט, די אלעמען באקאנטן לייטנינג קאנעקטער מיט וועלכע אייפאן באנוצער פלאגן זיך עד היום הזה, ווי אויך איז די אייפאן 5 געווען גאנצע 18 פראצענט דיננער, און צוואנציג פראצענט לייכטער, עפל האט נאכגעפאלגט מיט די אייפאן 5C, וועלכע האט געהאט אסאך ענדליכקייטן צו די אייפאן 5 אבער א פלוסטישן דעזיין און א קלענערע עקראן, פאר א ביליגערן פרייז.די נעקסטע אייפאן איז געווען די אייפאן 5S אין 2013, מיט טאָטש-איידי, א בעסערע פלעש פאר דער קאמערע און א שנעלערע טשיפ,
אריאנא גראנדע
ביאגראפיע
קליין|לינקס
גינע
גינע, אפיציעל די רעפובליק פון גינע, איז א לאנד אין מערב אפריקע. זי גרענעצט גינע-ביסאו אין צפון־מערב, סענעגאל אין צפון, מאלי אין צפון־מזרח, דעם בארטן פון העלפאנדביין אין מזרח, און ליבעריע און סיערע לעאנע אין דרום. אין דרום־מערב האט זי א בארטן אויפן אטלאנטישן אקעאן. זי באדעקט א שטח פון בערך 246,000 קוואדראט ק"מ.
מיקלאש הארטי
לעבנסגעשיכטע
זיין פולער נאמען איז וויטייזש נידזשבאניע מיקלאש הארטי.ער איז געבוירן צו אן אדעליגער אונגארישער פאמיליע, און דערפאר האט ער באקומען זיין בילדונג, און א שולע פאר קינדער פון קאמאנדירן, אין דער עסטרייך־אונגארישער אימפעריע.
Windows Calendar
אין Windows 7 קומט דער קאַלענדאַר װי אַ טײל פֿון דער Windows Live און עס קומט ניט מער װי אַ טײל פון דער Windows אָפּערירן סיסטעם.
משה לייב סאסאווער
אפשטאם
אין יאר ה'תק"ה נאך דעם וואס רבי משה לייב איז געבוירן, האט זיין ווייב מער נישט געקענט ארויסגיין האנדלען. רבי יעקב האט געזען אז ער מוז עפעס טוהן, האט ער זיך פארדינגן אלס מלמד ביי א גביר אין סאסאוו אויף צו לערנען מיט זיינע קינדער, און ער האט זיך אריבערגעצויגן קיין סאסאוו. נאך פינף יאר האט זיך יענער גביר אוועקגעצויגן פון סאסאוו, און רבי יעקב איז ווידער געבליבן אָן פרנסה, און ער איז פלוצלונג קראנק געווארן און דערפון בלינד געווארן, אז ער האט זיך נישט מער געקענט באשעפטיגן מיט קיין פאך.
פון איין זייט איז משה לייב'לע געווען צופרידן צו שפייזן זיינע צובראכענע עלטערן. אבער יעדע פרייע מינוט פלעג ער זיך אריינכאפן אין בית המדרש און אויסגיסן זיין הארץ צום אייבערשטען ער זאל אים דערמעגלעכן צו קענען זיצן און לערנען תורה.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:תלמידים פון רבי אלימלך
חיים אריה שפיטץ
ביאגראפיע
אלץ בחור האט חיים אריה געלערנט אין לוצערן ביים גאון און פריערדיגן עץ חיים ראש ישיבה הרב יצחק דוב קאפלמאן, ביי וועם ער איז געווען גאר נאנט און האט פון אים פיל מקבל געווען.
רבי אלעזר בן יהודה איש ברתותא
רבי אלעזר בן יהודה איש ברתותא, איז געווען א תנא, וואס ווערט דערמאנט פינף מאל אין משניות.
זיין צייט
רבי אלעזר בן יהודה איש ברתותא איז געווען פון דריטן דור תנאים, ער איז געווען א תלמיד פון רבי יהושע בן חנניה, און א חבר פון רבי עקיבא.
א אידישע מאמע
אינהאלט
עהרשטע זייט:
מלחמת השם
מלחמות ה' איז א בריוו וואס עס האט געשריבן רבי אברהם בן הרמב"ם, ווי ער נעמט זיך אהן פארן כבוד פון זיין טאטע דער רמב"ם.
שלום ראזענפעלד (ב)
אפשטאם
רבי שלום איז געבוירן אין יאר ה'תרי"ג (אומגעפער), צו זיין פאטער הרב יהושע ראזענפעלד, רב אין קאמינקא, א זון פון הרב שלום ראזענפעלד, רב אין קאמינקא. און צו זיין מוטער מרת שיינדל א טאכטער פון הרב שמואל צבי הירש, פון דרישקאפאלי, א זון פון הרב אלעזר רוקח פון די חכמי בראד (דער פאטער פון דער שר שלום פון בעלזא).
פאמיליע
רבי שלום האט געהייראט מרת ביילא א טאכטער פון הרב אברהם הורוויץ, רב אין שענדישוב, א זון פון הרב יעקב הורוויץ רב אין מעליץ, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ דער ראפשיצער רב. זייערע קינדער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קאמינקא
נחל שורק ראיאנראט
דער ראט גרענעצט ברענער ראיאנראט, גדרה און מזכרת בתיה אין צפון, גזר ראיאנראט און מטה יהודה ראיאנראט אין מזרח, יואב ראיאנראט אין דרום און באר טוביה ראיאנראט אין מערב.
קערנפיזיק
קערנפֿיזיק איז דאס פעלד פון פיזיק וואס שטודירט אטאמקערנס און זייערע באשטאנדטיילן און אינטעראקציעס. אויך ווערן אנדערע פארמען פון יאָדער מאטעריע שטודירט. קערנפיזיק מען זאָל נישט אויסמישן  מיט קערנפיזיק מיט אַטאָמפיזיק, וואָס שטודירט דעם אטאם אינגאנצן, אריינגערעכנט זיינע עלעקטראנען.
מיידאנעק
אום ענדע יאר 1943, איז פארגעקומען א מאסן שחיטה אין מיידאנעק, וואס די נאציס האבן גערופן די שניידן חגא, לאסט אויטאס זענען געברענגט געווארן, און מיט מוזיק וואס פארטייבט די אויערן, האבן זיי גענומען יידן צו גריבער, וואס זענען שוין פון פריער אויסגעגראבן געווארן, האבן זיי אומגעברענגט אלע יידן, וואס זענען געברענגט געווארן צו די גריבער. אין יענעם טאג זענען 18,400 לאגער געפאנענע אומגעקומען.
גרשון גראדסקי
ביאגראפיע
גרשון אַלײן האט אַלס בחור אױך מיטגעהאָלפֿן אין דער אָנפֿירונג דער משפּחהס האַנדלשאַפֿט, און דערנאָך האָט אױך געדינט אינעם אַמעריקאַנישן מיליטער, אַלס אָפֿיציר אין אַמעריקאַנישן ים־פֿלאָט אין די 40-ער יאָרן. ער האָט געשטיגן אין ראנג אַזש צום הױפּט־לייטענאנט.
פּראָפֿעסיאָנעלע טעטיקײטן
גראָדסקי האָט געדינט אַלס גאַסט־פּראָפֿעסאָר אין פּאַריזער אוניװערסיטעט „דידעראָט“ ("Paris 7") און אין גענפֿער אוניװערסיטעט ("University of Geneva"), און אַלס פֿאָרזיצער פֿון פֿאָרשונגען פֿון דער אַװיזיע־פֿאַרװאַלטונג פֿון דיאַבעט פֿאַר דער סעקרעטאַר פֿון געזונט אין די פֿאַרײניקטע שטאַטן.
נאזהארן
לעבן
דער נאָזהאָרן קען וואגן ביז 2,000 ק"ג און ווערן ביז 375 ס"מ הויך.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:בעלי חיים מיט טלאען
נשק שחור
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ישראל פילמען
פרת
די טייך הייבט זיך אן ביי די אררט בערג, און די ארזאראם בערג אין טערקיי, פון דארט גייט די טייך אריבער קיין מזרח סיריע, פון דארט גייט די טייך אריבער צו איראק, ווי עס טרעפט זיך צוזאם מיט די חידקל, און עס ווערט פארמירט די שאט על אראב טייך.
קאַטעגאָריע:טייכן אין אזיע קאַטעגאָריע:איראק קאַטעגאָריע:סיריע קאַטעגאָריע:טערקיי
מארטין היידעגער
לעבן
היידעגער איז געבוירן געוואָרן אין דעם שטעטל מאַסקירך אין באַדען, דייטשלאנד. פון 1909 ביז 1911 האט ער שטודירט טעאלאגיע אין אוניווערסיטעט פון פרייבורג, און שפעטער האט ער שטודירט דארט פילאסאפיע. אין 1914 האָט ער געענדיקט זײַן דאָקטאָר-דיסערטאציע וועגן "פסיכאלאגיזם". אין 1916, ער געשריבן זיין דיסערטאציע וועגן דזשאן דענס סקאטוס, וואָס האָט אים געגעבן די רעכט צו דינען אין אַן אוניווערסיטעט שטעלע.
זשאווערפריי שטאל
אין מעטאלורגיע, איז זשאַווערפֿריי שטאל א שטאלענער געשמעלץ מיט אן אינהאלט פון ווינציקסטנס 10.5% כראם לויט דער מאסע.
דינאוו
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן קאַטעגאָריע:גאליציע קאַטעגאָריע:שטעטלעך קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע
פרקי דרבי אליעזר
דרשות איבער דעם איסלאם אין דעם ספר
קליין|300px|Dome of the Rock as viewed from Mount Scopus and showing the walls of the Old City
פארלוירענע חלקים פון דעם ספר?
רד"ל האט גענפונן נאך א שטארקע ראיה צו די טענה אז ס'פעלט חלקים פון דעם חיבור, און דאס איז זיין לשון: רד"ל האט רעכט אבער ווי מיר וועלן באלד זען ס'פעלט א סאך ווייניקער וי רד"ל האלט.
תרגום יונתן און פדר"א
אינטערעסאנט איז די גאר שטארקע פאראלעלן צו דעם חיבור תרגום יונתן אויף דער תורה. די פארשערס האלטן אז אויך דער תרגום איז רעדאקדירט געווארן אין ארץ ישראל אין 8טן יאר הונדערט אומגעפער פונקט די זעלבע יארן ווי פרקי דרבי אליעזר. די חוקרים שפארן זיך ווער איז דער מקור אין ווער איז דער אפהענגיקער.
אברהם און ישמעאל
גאר אן אינטרעסאנטע מעשה ווערט דערציילט אין פרק ל (עמ' רנב - רנג) וויאזוי אברהם האט באזוכט ישמעאל נאך וואס ער האט אים געמוזט פארטרייבן צוליב שרה: ממוזער|250px|גירוש הגר ו[[ישמעאל, תחריט מעשה ידי גוסטב דורה]] פארשידענע חוקרים האבן געפונען פאראלעלן צו דער מעשה אין איסלאמישע מקורות. נאך מער איז אינטרעסאנט אז די נעמען 'עיישה' און 'פאטמה' זענען געבונדן צו מוכאמאד דער פערפאסער פון איסלאם. עיישה – זיין פרוי, און פאטימא – זיין טאכטער.
צפון וועמבלי סטאנציע
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:לאנדאנער איבערגרונט סטאנציעס קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין דער לאנדאנער בארא פון ברענט
יעקב יצחק פון לובלין
רבנות
אין יאר ה'תק"ס איז רבי יעקב יצחק אריבער קיין לובלין.
31סטן אויגוסט
פייערטעג און פאסירונגען
31
פילדוויי טראם סטאנציע
פֿילדוויי (יידיש: פֿעלדוועג) איז א טראמלינק סטאנציע וואס באדינט דעם פֿילדוויי וואוינגס-געגנט פון ניי אדינגטאן אין דער לאנדאנער בארא פון קרוידן, דרום לאנדאן. די טראם סטאנציע ווערט באדינט דורך טראמלינק רוטע 3, וואס פארט צווישן ווימבלדאן און ניי אדינגטאן.
ארכימעד
אַרכימעד פון סיראקוזע (גריכיש: Ἀρχιμήδης אַרכימעדעס; בערך  –  בערך) איז געווען א גריכישער מאטעמאטיקער, פיזיקער, אינזשעניר, ערפינדער, און אסטראנאם. ער איז געווען פון די הויפט וויסנשאפטלער אין אוראלטע צייטן, אבער קיין סאך פרטים וועגן זיין לעבן קען מען נישט.
חיים אלכסנדר ראזענפעלד
הסתלקות
רבי חיים אלכסנדר איז אומגעקומען אויף קידוש השם אין יאר ה'תש"ג (אומגעפער), צוזאמען מיט זיין פאמיליע, הי"ד.
כיסופים
כיסופים איז א מוזיק אלבאם פונעם בארימטן זינגער מרדכי בן דוד וועלכער זינגט דערין חסידישע סטיל ניגונים צוזאמען מיט דער שירה קאפעליע, ערשינען אין 2011.
מערסטענס ליעדער אינעם אלבום זענען אויסגעארבעט און געמישט געווארן דורך נפתלי שניצלער אדער אלי לישינסקי.
זאפאראזשיע גובערניע
היסטאריע
אין 2022, דרום זאפאראזשיע גובערניע איז געאקופירן פון רוסלאנד.
קליוולאנד
קאַטעגאָריע:אהאיא קאַטעגאָריע:אידישע יישובים קאַטעגאָריע:שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע
קאבאלט
באניצן
קאָבאַלט האט פארשידענע באניצן, צווישן זיי:
קאלקולאטאר
250px|קליין|קאַלקולאַטאָר 250px|קליין|וויסנשאפטלעכער קאַלקולאַטאָר א קאַלקולאַטאָר (אדער רעכנמאשינקע) איז אַן עלעקטראָניש מיטל אויסעגפלאנעוועט דורצוכפירן רעכענונגען. מען ניצט א קאַלקולאַטאָר צו לייזן רעכענען פראבלעמען וואָס דאַרפן נישט קיין קאָמפּיוטער. תלמידים און סטודענטן ניצן קאַלקולאַטאָרן פֿאַר זייער שטודיום.
די ערשטע קאלקולאטארס זענען געווען פון קענאן, סאַניא און שאַרפ.
שאנדע
טערעפאיסטן וואס באהאנדלן פאציענטן מיטן גייסטישן פראבלעם, אז זיי שעמען זיך מער פון אלגעמיינע מענטשן, זאגן אלס טערעפי דאס אנצוקוקן פאזיטיוו און אזוי ארום דאס באהאנדעלן און פארעכטן עס זאל זיין רעגלמעסיג, אז: שאנדע איז א געפיל וואס לאזט אונז וויסן אז מיר זענען נישט אלמעכטיג און מיר זענען נישט פאר אייביג
יוסף פאפיערניקאוו
לעבנסגעשיכטע
אין 1924 איז פּאַפּיערניקאָוו עולה געווען קיין ארץ-ישראל. ער האָט געאַרבעט אויפן דורכלייגן שאָסייען און בויען הײַזער אין ראשון-לציון און אין תל-אָביב. אין 1929 איז ער אַוועקגעפאָרן קיין פּוילן און ער האָט געלעבט דאָרט ביז 1933, ווען ער האָט זיך ענדלעך אומגעקערט קיין ארץ-ישראל. ביי דעם ייִדן-חורבן זײַנען אין פּוילן אומגעקומען דעם דיכטערס מוטער, פיר פון פינף זײַנע ברידער, ווי אויך זײַנע פעטערס, מומעס און שוועסטערקינדער.
גרעסטע שטעט אינעם אייראפעישן פארבאנד
די רשימה איז כולל די לעצטע אפיציעלע צענזוס נומערן פון דער באפעלקערונג פון די גרעסטע שטעט אינעם אייראפעישן פארבאנד. די נומערן זענען נאר פון די שטחים אין די אדמיניסטראטיווע גרענעצן.
הערות
קאַטעגאָריע:אייראפעישער פארבאנד קאַטעגאָריע:שטעט אין אייראפע
ספעקטראסקאפיע
די אפאראטן וואס מען ניצט פאר ספעקטראסקאפיע ווערט גערופן א ספעקטראמעטער, כאטש ס׳איז פאראן פארשידענ ע אפאראטן מיט גאר גרויסע דיפערענצן און יעדער איינער האט זיין באזונדערן נאמען.
פאפריקע
שמיטה
דער דאטום וואס פאלט אויף דעם פאפריקע די דינים פון שמיטה, הייבט זיך פון חודש תשרי פון דעם זיבעטן יאר.
אינטערעסאנט
אינעם מאגאזין לויפט א קאלום אונטערן נאמען 'חקר היוחסין' פון דער בארימטער אידישע גענעאלאג בעריש וועבער, וואו ער פובליצירט זיינע שטודיעס אינעם געאנאלאגישן פעלד אויף א אקאדעמישע שניט. זיינע ארטיקלען ווערן דערנאך פובליצירט אויפן געוועב.
1900
געשטארבן
קאַטעגאָריע:19טער י"ה
שמואל שמעלקא הורוויץ (ניקאלשבורג)
אפשטאם
רבי שמעלקא איז געבוירן אין יאר ה'תפ"ו, צו זיין פאטער הרב צבי הירש הלוי הורוויץ, פון טשארטקאוו א זון פון הרב מאיר הלוי הורוויץ, פון טיקטין, א זון פון הרב יהושע הארוך (דער לאנגער), א זון פון הרב פנחס הלוי הורוויץ, א שוואגער פון רמ"א.
פאמיליע
רבי שמעלקא האט איבערגעלאזט איין זון און א טאכטער:
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:אדמורי"ם קאַטעגאָריע:רבנישע לויים
ישכר דוב בערטשע לייפער
רבנות
רבי בערטשע איז געווען א תלמיד מובהק פון רבי יצחק פון ראדוויל, און א תלמיד פון סטרעליסקער מגיד פון וועמען ער האט גענומען דעם וועג פון דאווענען מיט א פלאם פייער. רבי בערטשע איז געפארן צו זעקס און צוואנציג צדיקים בעלי רוח הקודש. אויף דעם אנווייז פון זיין פעטער רבי מאיר פון פרעמישלאן האט מען אויפגענומען רבי בערטשע אלס רבי אין נאדווארנא.
אדעס גובערניע
אדעס גובערניע איז אן אבלאסט (גובערניע) פון אוקראינע. די הויפטשטאט פון דער גובערניע איז אדעס. די גובערניע איז היים צו היפש אזערעס, ים-פארטן, און ווייןגארטן.
געאגראפיע
אדעס גובערניע האט א שטח סה״כ פון 33,314 קוואדראט ק״מ, און איז אין דרום-מערב אוקראינע. צו מערב גרענעצט זי רומעניע, צו צפון – וויניצע גובערניע, צו מפון-מיזרח – קיראוואהראד גובערניע, און צו מיזרח – מיקאלייעוו גובערניע.
חיים יעקב יוסף ראזענפעלד
אפשטאם
רבי חיים יעקב יוסף איז געבוירן צו זיין פאטער הרב שלום ראזענפעלד (דער צווייטער), א זון פון הרב יהושע ראזענפעלד, רב אין קאמינקא, א זון פון הרב שלום ראזענפעלד (דער ערשטער) , רב אין קאמינקא. און צו זיין מוטער האט געהייראט מרת ביילא א טאכטער פון הרב אברהם אבא הורוויץ, רב אין שענדישאוו, א זון פון הרב יעקב הורוויץ רב אין מעליץ, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ דער ראפשיצער רב.
פערל
פארשפרייטונג
פערל קענען ווערן געפונען אין דרום יאַפּאַן, אַרום די בארטנס פון שרי לאַנקאַ און דרום אינדיע, אינדאנעזיע, די פיליפינען, דעם ברעג פון קאַליפאָרניע און איינגאס פון מעקסיקא און אַמעריקע, פילע אינזלען אין דעם אָקעאַן.
אהרן האלבערשטאם
זיינע רבי'ס
רבי אהרן האט זיך געהאלטן פאר א תלמיד מובהק פון הרב צבי הירש פון רימאנאוו, אויך איז ער געפארן צו הרב דוד טווערסקי פון טאלנא, צום שר שלום פון בעלזא, צו הרב אברהם טווערסקי דער טריסקער מגיד און צו דער רבי ר' מאיר פון פרימשלאן
רבנות
אין יאר ה'תרי"ז איז רבי אהרן אויפגענומען געווארן דורך די קהילה פון די שטאט סאנז מיט די הסכמה פון זיין פאטער דער צאנזער רב, אלץ רב פון צאנז. דער צאנזער רב דער דברי חיים האט דעמאלטס געפרעגט די ראשי קהלה מיט א ווערטל אויב מיין זון וועט זיין רב וועל איך ווערען דער אלטער רב? וויי לאנג איך בין דא געווען רב איז נישט געווען קיין שום קינדער נפלים
3 חזנים בשירי אידיש
וועב לינקען
קאטעגאריע:אידישע ניגונים קאסעטעס קאטעגאריע:חזנות
פליישמאנס, ניו יארק
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין די פאראייניגטע שטאטן קאַטעגאָריע:ניו יארק
גושן (דארף)
ביים 2010 צענזוס איז זיין באפעלקערונג געווען 5,454.
נדר
טאמער נישט איז ער עובר א לאו פון "בל יחל".
אריאן
היסטאריע
די נייע קאסמאס שיף וועט נישט זיין קיין שאטל נאר ענדערש א ראקעט ווי די קאסמאס שיפן וועלכע NASA האט גענוצט אין די 60'גער יארן. אבער מיט דעם וועט NASA נישט צוריק פאלן אין טעכנאלאגיע ווייל NASA וויל בויען א פראגראם וועלכע זאל זיין ביליג און זאל אנהאלטן מיט א זיכערהייט פאר לאנגע יארן כדי מען זאל קענען זיך מער אפגעבן מיט קאסמאס אופדעקונגן ווי איידער זיין פארנומען מיט די טראנספארטאציע טייל. NASA וועט נוצן די טעכנאלאגיעס פון דעם אפאלא און קאסמאס שאטל פראגראם וועלכע וועלן אינאיינעם זיין זייער פארזיכערט און גרינג צו באנוצן פאר דעם לאנגן טערמין.
די סי-אי-ווי יסודות
די אריאן סי-אי-ווי וועט זיין גרעסער און מער פארגעשריטן ווי די אפאלא קאסמאס קרעפט. עס וועט זיין דריי מאל אזוי גרויס צו קענען נעמען מער אסטראנאטן און מער וואג ווי דער קאסמאס שאטל. די אפאלא קאסמאס קרעפט איז געווען אינגאנצן 3.9 פיס אין דיאמעטער ווען די אריאן וועט זיך מעסטן 16.5 פיס אין דיאמעטער.
די אריאן קאסמאס קרעפט וועט לאנדן מיט עיר בעגס און פאראשוטן אינאיינעם און וועט קענען מאכן א לאנדונג אין ים און אויך אויף די יבשה. די אפאלא קאסמאס קרעפט האט נאר געקענט לאנדן אין ים.
אינעם סי-אי-ווי וועט אויך זיין אריינגעבויט א קליינע ראקעט וועלכע וועט זיצן אונטער די קאמאנד אפטיילונג און וועט אין געציילטע רגעים קענען אפטיילן די קאמאנד אפטיילונג פון די בוסטערס אין פאל עפעס טויג נישט. דאס איז די בעסטע זיכערהייט פראדעצור וואס NASA האט אמאל צוגעשטעלט פאר אירע אסטראנאטן.
די סי-על-ווי קאסמאס קרעפט
א מיסיע אין קאסמאס פארלאנגט געווענליך צו טראגן אסטראנאטן און משאות פון סופלייס. אין די אפאלא און שאטל פראגראמען האט מען דאס ארויפגעשיקט אין איין קאסמאס קרעפט וועלכע האט געהאט א שטאב אפטיילונג און א קארגא אפטיילונג. אין די אריאן פראגראם וועט NASA אפטיילן די צוויי צוליב עטליכע סיבות. NASA איז געקומען צום באשלוס אז אויב די אסטראנאטן וועלן האבן אן אייגענע קאסמאס קרעפט וועלן זיי קענען עררייכן פיל מער אין ספיעס וויבאלד זיי וועלן נישט זיין אנגעוואנדן אויך אויף די קארגא. אין פעלער ווען מען וועט נישט דארפן קיין סופלייס וועט דאס זייער גוט צוניץ קומען. אויך וועט דאס זייער גוט צינוץ קומען ווען מען וועט וועלן שיקן קארגא און עס וועט נישט אויספעלן קיין אסטראנאטן דערפאר. א ביישפיל איז ווען מען שיקט סופלייס צו די אינטערנאציאנאלע קאסמאס סטאנציע. די סי-על-ווי וועט ארויפגעשאסן ווערן אן קיין אסטראנאטן און עס וועט קאנטראלירט ווערן פון אונטן און ווען עס וועט זיך טרעפן מיט די קאסמאס סטאנציע וועלן די ארטיגע אסטראנאטן (אסטראנאטן געפינען זיך דארט צו יעדע צייט) דאס אפנעמען און עס וועט צוריק אראפקומען און נישט דארפן איינשטעלן דאס לעבן פון מענטשן.
קאנטראקט
אנדערע זאגן אז NASA וויל לעצטענס גיין מער אויף א ביזנעס סטיל און האט געוואלט געבן א קאנטראקט פאר א צווייטע פירמע אויך כדי פון היינט און ווייטער זאלן עטליכע פירמעס קאנקורירן פאר יעדע נייע פראיעקט און אזוי וועט ארויסקומען בעסערע און ביליגערע פראדוקטן.
שמואל אהרן יודעלעוויטש
לעבנסגעשיכטע
במשך זיין לעבן האט ער געוואוינט אין פארשידענע געגנטן אין ירושלים: כרם, ליפתא, בתי ברוידא, די אלטשטאט.
ער איז נפטר געווארן פרייטיק צונאכט י"ד טבת תשל"ט און באערדיגט שבת־צונאכט אין הר הזיתים, נאנט צום קבר פון זיין רבי׳ן דער טאבריגער גאון. שלום מאיר וואלאך האט ארויסגעגעבן א ביאגראפיע וועגן אים "מעילו של שמואל", וואס איז געווארן ברייט פארשפרייט.
מייקל מיכאלעסקע ביים יודישן טעאטער
אינהאלט
עהרשטע זייט:
לייב יפה
לעבנסגעשיכטע
לייב יפה האָט געשריבן לידער אויף ייִדיש און אויף רוסיש. ער האָט איבערגעזעצט אין רוסיש און פאַרעפטנלעכט לידער פון יהודה לייב גאָרדאָן, יצחק לייבוש פּרץ, חיים נחמן ביאַליק און טשערניכאָווסקי.