cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
יידישער לוח
וועלכע יארן זענען די ריכטיגע
די וואס האלטן פון די אידישע לוח פרעגן אף די פארשער אז זייער זאכן זענען אויך געבויעט אויף גריכישע פארשער וואס האבן דאס נאר געוואוסט פון מויל צו מויל און נישט פון געהעריגע פארשריבענע מקורות וואס אויב אזוי איז דאס זיך פארלאזן נאר אויף זיי און נישט אויף די אידישע תנ"ך סתם א איינזאטיגע וועג פון קוקען דערויף. אויף איז דא א שטארקע פראגע אויף די גאנצע פארבלעם, ביי פארשער איז אנגענומען אז א יום טוב איז א גוטע מקור אויף א געשעהעניש און אויף די צייט פון די געשעהעניש, און וויבאלד עס איז געווען נס פורים גלייך פאר אויפבויען פון בית שני, און מען האט דאן שויל געהאלטן די יום טוב פורים דאן קומט אויס אז מען האט א יום טוב באזירט אויף די געשעהעניש וואס מיינט אויך אז עס באשטעטיגט די יארן. אויך איז געווען שפעטערדיגע פארשער ווי נויטאן וואס האבן שטארק אפגעפרעגט די גריכישע און אנדערע אלטע פארשער, בעיקר ווייל זייערע יארן זענען געבויעט אויף אסטראנאמיע און זיי האבן לויט די שפעטערע פארשער נישט געקענט אסטראנאמיע צו גוט.
פאטער
ממוזער|טאטע מיט זון ממוזער|טאטע מיט טאכטער ממוזער|טאטע מיט זון [[ארץ ישראל]] פֿאָטער אדער טאטע ווערט אנגערופן דער מאנספערזאן פון די צוויי עלטערן פון זייער קינד.
וואל סטריט זשורנאל
עס איז באקאנט פאר איר ערשטע זייט, וואס האט איין קאלום וואס טוט זיך אין די גאנצע וועלט אין קורצען און אינעווייניג איז מער באריכות.
פרוכט
רוב פֿרוכט וואס מען עסט האבן א סאך וואסער, נאטירלעכן צוקער און אייזן.
אויפֿבוי
מעסאקארפ – מיטלער שיכט
אינסטינקט
ביי בעלי חיים
עס איז דא וויסענשאפטלער וואס האבן נאך נישט געראפען געניג איבערצייגונג דערפאר, אבער עס איז דא אסאך וואס האלטען אזוי. די כינעזער רעגירונג האט אין יאר 1975 געראטוועט אסאך מענשטען פון טויט, דורך דעם וואס זיי האבן עקוואירט אסאך מענשטען פאר א ערד ציטערנישט, ווייל זיי האבן געזען די פארשידענע סימנים אויף די בעלי חיים.
האליוואד
האליוואד איז א געגנט אין לאס אנזשעלעס וואס פון דארטן ווערן פראדוצירט רוב פילמען און מאוויס פון אמעריקע און איבער דער וועלט.
יוסף יחיאל מיכל לעבאוויטש
ניקאלשבורגער רבי|קליין קליין|אין [[ירושלים]] ברכת אילנות חוהמפ"ס תשס"ג|קליין
רעפערענצן
מוצש"ק ביים טיילן קנאבל|קליין בית המדרש ברכת יוסף ניקאלשבורג|קליין
האניג
יידישקייט
לויט דער הלכה איז מען פארבאטן צו עסן א בין, אבער איר האניג מעג מען יא עסן, וויבאלד די האניג ווערט נישט באשאפן דורך די בין אליין, נאר די בין בריינגט דאס פון די בלימען צום בינשטאק, אזוי ווי עס שטייט: און אין רמב"ם:
לאנדאן
דער לאנדאנער אונטערגרונט איז די עלטסטע אונטערגרונט באן סיסטעם אין דער וועלט.
געאגראפיע
לאנדאן האט עטלעכע באדייטונגען. אין דעם הארצן פון לאנדאן איז די אנטיקע שטאט פון לאנדאן.
טאפאגראפיע
מאדערנער לאנדאן שטייט אויפן טעמז, א טייך וואס פליסט אריבער דער שטאט פון דרום־מערב קיין מזרח. דער טעמז טאל איז א פארפלייצונג פלוין ארומגענומען מיט בערג ווי פארלאמענט בארג, אדינגטאן בערג און פרימראז בארג.
לופט
קליין|[[לאנדאן היטרוי ערפארט|היטרוי ערפארט איז דער וועלט'ס מערסט פארהאוועטער ערפארט לויט דער צאל פון אינטערנאציאנאלע פאסאזשירן]] לאנדאן איז א הויפט אינטערנאציאנאלער לופט טראנספארט קנופ. ס'זענען דא אכט פליפעלדער וואס רופן זיך "לאנדאן ערפארט", אבער דער עיקר פארקער פארט אדורך פינף הויפט ערפארטן.
שאסייען
אין צענטראל לאנדאן זענעו די מערהייט פון רייזעס מיט פובליקן טראנספארט, אבער אין די פארשטעט פארט מען מער מיט אויטאס. די אינער רינג גאס (ארום דעם שטאט צענטער), די צפון און דרום צירקולארע גאסן (אין די פארשטעט), און דער דרויסדיקער ארביטיר־אויטאסטראד (דער M25, אינדרויסן פונעם אויפגעבויטן שטח) רינגלען ארום דער שטאט און דרונגען אריין אין אינעווייניקסטן לאנדאן און שניידן אדורך עטלעכע באשעפטיקע ראדיאלע רוטעס—אבער ווייניק אויטאסטראדעס. אין 2003, האט מען איינגעפירט א געדראנג אפצאל צו מינערן דעם פארקער אין דעם שטאט צענטער. אחוץ א פאר אויסנאמען, דארפן מאטאריסטן צאלן £10 א טאג צו פארן אין א געוויסער זאנע וואס נעמט איין א גרויסן טייל פון פארשטאפטן צענטראלן לאנדאן. מאטאריסטן וואס וואוינען אין דער זאנע קענען באקומען א פאס אויף ביליג וואס מען באנייט יעדן מאנאט, און איז ביליגער ווי דאס פארגעלט אויף די אויטאבוסן.
בילדונג
לאנדאן איז א הויפט צענטער פון העכערער בילדונג, סיי לערנען סיי פארשונג, און זיינע 43 אוניווערסיטעטן זענען די גרעסטע קאנצענטראציע פון העכערער בילדונג אין אייראפע. אין 2008/9 איז געווען די העכערע בילדונג סטודענטן באפעלקערונג אין לאנדאן אומגעפער 412,000, פון זיי 287,000 איינגעשריבן פאר ערשטע דיפלאמען און 118,000 וואס שטודירן ביי שוין גראדואירטן ניווא. די צאל אינטערנאציאנאלע סטודענטן אין לאנדאן איז געווען 97,150, א פערטל פון סה"כ אין דעם פאראייניגטן קעניגרייך.
אידישער יישוב אין לאנדאן
די גרויסע צענטערן פון יידן אין לאנדאן זענען אין אילפארד, גאלדערס גרין, עדזשווער, הענדאן און סטאמפארד היל, אחוץ פון צענדליקע געגנטן ארום לאנדאן וואו יידן וואוינען.
גארנישט
גארנישט איז געווענטליך פארשטענדליך אלס עס פעלט און די חסרון פון אלעס אז עס איז נישט פארהאן גארנישט אינגאנצן. אבער טייל מאל איז דער טערמין אויך באנוצט אז עס נישטא גארנישט רעלאטיוו אדער וויכטיג. אדער צו אראפמאלן אן אומאינטערסאנטער זאך מענטש געשעניש. קאַטעגאָריע:פילאסאפיע
אויטא יאג
געצייג
דער הויפט עקוויפמענט וואס פעלט אויס צו קענען נאכיאגן קרימינאלן איז דער פאליס קאר. רוב היינטיגע פאליציי אויטאס זענען ספעציעל געבויט פאר דעם באנוץ און על פי רוב באשטייען זיי פון פארד אדער דזשי-עם מאדעלן. די מערסט פארשפרייט זענען די פארד קראון וויקטאריע, שעווראלעט אימפאלא, שעווראלעט טאהאו, דאדזש אינטרעפידס, און אמאל א דזשיפ טשעראוקי פון קרייסלער.
ברוכים הבאים
קאטעגאריע:ווונטשן
אויטא יאג
דער יאג
דער אפיציר דארף מאכן א באשלוס אויב עס איז וויכטיג נאכצויאגן אן אנטלויפנדיגן אויטא אדער נישט. א יאג איז א מסוכנדיגע זאך און עס דארף בארעכטיגט ווערן. דער אפיציר וועט נארמאל פרובירן ליינען די לייסענס נומערן און אריינרופן אין זיין ראדיא צו די סטאנציע וואו מען וועט אים מעלדן אויב דער אויטא איז גע'גנב'ט אדער איז גענוצט געווארן אין א פארברעכן. דער אפיציר און זיין קעיפטען וועלן באשלוסן אויב עס איז וויכטיג צו מאכן א יאג. אין פעלער ווען א לייסענס איז ריין אדער אויב דער אפיציר וועט נישט קענען נאכיאגן צו ליינען די לייסענס נומערן וועט מען פיל מאל אויפגעבן דער יאג וויבאלד עס איז נישט אזוי וויכטיג אז מען זאל איינשטעלן די קאסקעווענצן וואס א יאג קען ברענגן.
יידישפיל
קאטעגאריע:טעאטערס קאטעגאריע:יידיש קאטעגאריע:תל אביב
בלוי
ווען מען מישט צוזאם רויט און בלוי באקומט מען קאליר פערפל.
גרויסבריטאניע
Use of the term Great Britain
Terms associated with Great Britain – such as Britain or British – are generally used as short forms for the United Kingdom or its citizens respectively.
Great Britain and its abbreviations GB and GBR are used in some international codes as a synonym for the United Kingdom, largely due to potential confusion with "UA" or "UKR" for Ukraine. Examples include: Universal Postal Union, the International Olympic Committee, international sports teams, NATO, the International Organization for Standardization, and other organisations. (See also country codes, international licence plate codes, and technical standards such as the ISO 3166 geocodes GB and GBR.)
אימון-סיסטעם
אבער מער סאפיסטיקירטע מעכאניזםס איז אנטוויקעלט געווארן לעצטענס, מיט דער עוואלוציע פון ווערטעברעיטס.
יאפאן
עקאנאמיע
יאפאן האט די דריטע גרעסטע עקאנאמיע אין דער וועלט (נאך די פאראייניקטע שטאטן און כינע), מיט א ברוטא אינלענדישער פראדוקט נאנט צו 5 טריליאן דאלאר. אין יאנואר 2011 איז געווען די רעגירונג חובות מער ווי 200 פראצענט פונעם יערליכן ברוטא אינלענדישן פראדוקט, די גרעסטע פון אלע לענדער אין דער וועלט. דריי פערטל פונעם ברוטא אינלענדישן פראדוקט קומט פונעם דינסט סעקטאר.
יאפאן האט איינע פון די גרעסטע פישעריי פלאטן אין דער וועלט—15% פון דער וועלטס פיש קומען פון זיינע שיפן.
טראנספארט
יאפאן האט 23,506 ק"מ פון באן ליניעס, דער 11טער לענגסטער אין דער וועלט. די מזרח־מערב שינקאנסען ליניע איז דער לעבנסאדער פונעם לאנד. דער ערשטער מהלך, פון טאקיא קיין אסאקא, האט מען געעפנט אין 1964. ניין שטעט האבן א מעטרא נעצווערק. די רעגירונג גיט נישט קיין סובווענץ צו די באנען.
ספארט
דער טראדיציאנעלער נאציאנאלער ספארט פון יאפאן איז סומא; אויך זענען דזשודא, קאראטע און קענדא ברייט פארשפרייט. היינט שפילט מען אויך די מערבדיקע ספארטן ווי בייסבאל, פוטבאל, גאלף און נארטלעריי.
גאלד
אין די צייטן פון שלמה המלך איז געווען פיל גאלד, אזש זילבער איז שוין געווען טייערער פון גאלד!.
קאַטעגאָריע:איבערגאנג מעטאלן
באן
קליין|250px|א באן אויף א בריק א באן איז א פארמיטל אריבערצופארן צווישן ווייטע ערטער, צווישן שטעט און צווישן מדינות. א באן וואס פארט צווישן מדינות הייסט א צוג. אויך איז דא באנען וואס פארן אדורך אין די שטעט: שטאטישע באנען און אונטערערדישע באנען.
דאנציג
קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אייראפע
דיג
קאטעגאריע:אינטערנעט
ראיאטן קאנטראל
פאליצייאישע טאקטיקן קעגן ראיאטן
די פארמאציע איז אזוי אויסגעשטעלט אז יעדע גרופע זאל זיך קענען גרינג מאנואווירן אין פאל זיי, אדער אן אנדערע גרופע, קומט אונטער אטאקע. די גאנצע פארמאציע קען זיך זייער שנעל באוועגן און יעדע פון זיי באוואכט די אנדערע. וויבאלד ארעסטן איז די שווערסטע טייל אין א ראיאט שטעלן זיי די ארעסט אפיצירן אינדערמיט וואו זיי קענען זיך גרינג אן עצה געבן מיט די ארעסטירטע אן ווערן געשטערט פון אנדערע פראטעסטירער. נאך א טאקטיק פון די פארמאציע איז אז די גרופעס זענען אפגערוקט איינע פון די אנדערע כדי די מאסן זאלן קענען ארויסגעלאזט ווערן פון צווישן די לעכער. ספעציעל איז די טאקטיק וויכטיג ווען די פארמאציע דרינגט אריין אין די צעהיצטע מאסן וואס אויב די פארמאציע וואלט געווען ווי א וואנט וואלט די פארשריט געווען פיל שווערער און די ראיאט וואלט געהאט מער קראפט צו קעמפן. די פארמאציע קען זיך אבער זייער שנעל באוועגן און ווען זיי ווילן מאכן אן ארעסט אדער ווען זיי ווילן יא בלאקירן די מאסן פון א געוויסן פונקט קענען זיי זיך פאראייניגן אין סעקונדן.
ראיאט קאנטראל טעכנאלאגיע
אין געוויסע פעלער וועלן די פאליציי יא נוצן רעוואלווערס וועלכע זיי פילן אן מיט ראבערנע קוילן אדער וואסער אדער טינט באליס וועלכע טוט מער ווי אביסל וויי ווען מען כאפט דאס אבער עס איז נישט פאטאל. די פאליציי נוצט אויך גאז לאנטשערס מיט וועלכע זיי פארגאזן די לופט מיט אומשעדליכע גאז און פארטרייבט די מאסן. אין אזעלכע פעלער וועלן די פאליציי נוצן גאז מאסקעס צו באשיצן זייער אייגענע אטעם.
ל' סיון
דער ערשטער טאג ראש חודש תמוז
די טעג ווען ל' סיון קען געפאלן:
אדוואקאט
אדווקאטן פירמע
* קאטעגאריע:געריכט
וואשינגטאן
צי מיינט איר וואשינגטאן די סי (הויפטשטאט) אדער דזשארזש וואשינגטאן (דער ערשטער אמעריקאנער פרעזידענט)
אין סיאטל, וואשינגטאן, וואוינען אסאך אידן אן ערך פון 100 טויזנט.
רייזע
רייזן (ענגליש: travel) איז די טראנספארט פון מענשטן דורך פארן און פליען מיט אן אעראפלאן, שיף, אויטא אדער אפילו שפאצירן. דאס הייסט פארן אויף די וועלט זעהן און מיטלעבן נייע זאכן ווען מען פארט אויף וואקאציע רופט מען דאס אן רייזען.
פורים
פורים קאסעטעס
פורים קאסעטעס איז היינט שוין א רייכע אוצר פון אלטע און פרישע סחורה, וואס זענען געאייגענט אויף צום לאכן, און זיי ערשיינען לכבוד פורים.
כמעט יעדעס יאר ערשיינען פרישע פורים קאסעטעס, [צי אין סידי פארעם], וואס ווערן אויפגעכאפט צווישן די וואס גלייכן די וויצלדיגע שפראכן פון די יידישע בדחנים, קאמיקער, און אקטיארן.
חובת הלבבות
חובת הלבבות איז דער באקאנטער מוסר ספר.
קאנסערוואטיוו יידנטום
די באוועגונג מישט זיך ווייניג אין פראגן פון אמונה, און אקצעפטירט גאנץ פארשידענע פאזיציונען, פון כמעט-אטעיזם וואס פארשטייט די תורה אלס א מענטשליכע פראדוקט, ביז כמעט-ארתאדאקסי וואס איז שטרענג אין האלטן הלכה און גלייבט ווי די פרומע. אבער אפילו די פרומסטע קאנסערוואטיוון גלייבן אז די הלכה איז עפעס וואס האט זיך אנטוויקעלט ווי אין דער געשיכטע, און איז נישט באקומען געווארן פון הר חורב. קריטישע פארשטענדניס פון דעם הלכה איז דער גרויסע עיקר פון דעם באוועגונג, און דער אמת'דיגע אונטערשייד וואס שפאלט די קאנסערוואטיוון פון די תורה-טרייע ("ארטאדאקסן"). דאס האט זיך אנגעהויבן אין יאהר תרי"ט, אלס ר' זכריה פראנקעל, וואס איז געזען געווארן אלס דער גרינדער פון זיי, האט געשריבן אז "הלכה למשה מסיני" איז נישט טאקע פון סיני, נאר זייער אלטע מנהגים. דער רש"ר הירש און ר"ע הילדעסהיימער האבן געשריגן און געמאכט א גרויסע מחלוקת קעגן איהם, ווייל זיי האבן פארשטאנען אז ער גלייבט נישט אין תורה מן השמים.
אייראפעאישער פאראיין
מיטגליד לענדער
[[טעקע:EU28-candidate countries map.svg |קליין|450px|
* גרינלאנד האט אריינגעטרעטן אלס טייל פון דענמארק, אבער שפעטער האט באקומען א מאס אויטאנאמיע, און האט באשלאסן צו פארלאזן די געמיינדע.
** מזרח דייטשלאנד און מערב דייטשלאנד זענען געווארן פאראייניקט אין 1990, און זייט דעמאלסט איז דאס פאראייניקטע לאנד א מיטגליד פונעם אייראפעישן פארבאנד.
אליגאטאר
דאס איז פון די איינציגסטע באשעפענישן וואס געבן זיך אפ מיט זייערע קינדער ווי מענטשן.
גוגאל
די זוכמאשין גוגל הייסט נאכן נומער גוגאל.
געאגראפיע
מאדערנע געאגראפיע איז א שטודיע וואס שטרעבט צו פֿארשטיין די וועלט מיט אלע אירע מענטשלעכע און נאטירלעכע פארוויקלונגען -- נישט נאר וואו זאכן זענען אבער ווי אזוי זיי זענען געענדערט געווארן. אלס א "בריק צווישן די מענטשלעכע און פֿיזישע וויסנשאפטן", ווערט געאגראפיע צעטיילט אויף צוויי הויפט אפטיילונגען - מענטשלעכע געאגראפיע און פיזישע געאגראפיע.
היסטאריע
אין די 18טן און 19טן יארהונדערטער האט מען אנגעהויבן צו אנערקענען געאגראפיע ווי א באזונדערן אקאדעמישן דיסציפלין.
לאנדאוס עקספרעס
לאנדאוס עקספרעס איז א טראנספארטאציע קאמפאני ספעצילעזירנדיג זיך אין די רוט פון ארץ ישראל קיין אמעריקע און פארקערט.
נארלס בארקלי
left|200px נארלס בארקלי (ענגליש:Gnarls barkley) איז א היפהאפ טרופע מיטן ראפער Cee-Lo.
שלום דובער שניאורסאהן
הסתלקות
רבי שלום דובער איז נפטר געווארן ב' ניסן ה'תר"ף, מען האט אים געלייגט אין ראסטאוו, אין דעם אלטן בית החיים, שפעטער ווען די רעגירונג האט באשלאסן דארט צו בויען אן אויטאבאן האט מען אים אריבער געפירט אין דעם נייעם בית החיים.
מלחמה
א ברידער קריג (אדער בירגער קריג) איז א קריג צווישן צוויי פארטייען אינעם זעלבן פאלק.
ביי א קריג אויף דער יבשה הייסט יעדע פארטיי א מיליטער, ביי א ים קריג הייסט יעדע פארטיי א פלאט, און ביי א לופט קריג הייסט יעדע פארטיי א לופטפלאט.
מאטיוואציע
ס'זענען פאראן אסאך טעאריעס וואס איז די מאטיוואציע פארוואס לענדער פירן מלחמות.
עקאנאמיק
טייל מלחמות פאסירן צוליב עקאנאמישע אורזאכן. א לאנד וויל מער רעסורסן וואס עס קען באקומען דורך האלטן מלחמה.
פאסיל
קליין|א [[דיינעסאר פאסיל]] קליין|פאסיל פון א פיש קליין|פאסיל פון א בוים קליין|מען גראבט אויף פאסילען פאסיל (קומט פון די לאטיין ווארט אויפגראבן) איז רעסט פון בעלי חיים אדער פון פלאנצן וואס זייער פארעם איז געבליבן געהיטן. דאס איז די סימנים פון עוועלאציע
באנעם
קאגניציע קען אויך ווערן אויסגעטייטשט אלס א "פארשטאנד דורך פרואוון פונאנדערקלייבן זיך אין  דער וועלט"
אליהו הנביא
אליהו באווייזט ווינדער
אין תנ"ך שטייט נישט ווער איז געווען אליהו הנביא, פון וואנעט שטאמט ער אא"וו. אויך ווערט געברענגט זיינע אומנאטורליכע כוחות צו מאכן ניסים. און דערפאר איז דא א ווערסיע אז ער איז געווען א מלאך. דערפאר איז אנגענומען צו דערציילן אויף אים פיל מיסטישע געדאנקען:
נתן מברסלב
יונגע יארן
ר' נתן איז געווען ביי זיין רבין ר' נחמן אכט יאָר פון ה'תקס"ב ביז ווען זיין רבי איז נסתלק געווארן ה'תקע"א. אין די יאָרן האט ער נישט אפגעטרעטן פון אים, בייטאג ביינאכט, שבת, יום טוב, ער איז געזעסן ביי זיין רבי גאנצענע וואכן און חדשים, ביי יעדער געלגענהייט האט ער געהערט פון אים תורות, מאמרים, שיחות, מעשיות, וואס ער האט שפעטער געדרוקט און פארשפרייט אין זיינע ספרים.
דגניה א'
דגניה א'  איז א קיבוץ אין עמק הירדן. עס איז געגרינדעט געווארן אין יאר ה'תר"ע, אויפן דרום ברעג פון ים כנרת, בערך 10 ק"מ דרום פון טבריה אין דעם עמק הירדן ראיאינישן ראט.
נתן מברסלב
דער מנהיג פון חסידי ברסלב
נאך דער פטירה פון זיין רבין האט ער איבערגענומען די הנהגה ביי די ברסלבער חסידים, ער האט געדרוקט רבי נחמנ'ס ספרים, ער האט אויפגעשטעלט צוויי בתי מדרשים אין ברסלב און אין אומאן, ווי אויך האט ער געמאכט צענדליגער און הונדערטער ברסלבער חסידים.
רשימה פון זיינע תלמידים
7) ר' יעקב פון טולטשין איידעם פון ר' משה חיים דער רב פון טולטשין.
זיינע קינדער און אייניקלאך
1) ר' שכנא. 2) ר' יצחק. 3) ר' דוד צבי. 4) ר' נחמן. 5) ר' יוסף יונה. 6) זיין טאכטער חנה צירל; איר ערשטער מאן איז געווען ר' נחמן בן הגאון ר' אהרן דער רב פון ברסלב, דערנאך האט זי חתונה געהאט מיט ר' ברוך.
בר מצוה
בר מצוה איז ביי די 13 יאר פון א קינד ווערט מען א בחור און מען טוט אן תפילין, און מען איז מחיוב מיט מצוות.
פויליש
פויליש איז די הויפּט שפּראַך פֿון פּוילן. זי איז די צווייט־מערסטע געשפּראַכענע סלאַווישע שפּראך נאָך רוסיש.
יהושע רוקח
זיין קרוינונג
ער האט באדינט אלס אדמו"ר נאענט צו פערציק יאר, ביז זיין פטירה.
טרעפּ
קליין|טרעפּ שטיגן אדער טרעפּ טוט מען אַרויפגיין אָדער אַראָפּגיין פון אַ העכערע צו אַ נידעריגער פּלאַץ ברויך מען איינטיילן דעם וועג אין קורצע איינטייליגן אַז מען זאָל קענען גרייכן גרינגערהייט מיט די אייגענע פוס אן שפּרינגן אדער זיך ארויפשלעפּן.
קוויבעק
קוויבעק איז די צווייטע גרעסטע פון די קאנאדישע פראווינצן און טעריטאריעס, באפעלקערונג, און עקאנאמיש. קוויבעק געפינט זיך אין מזרח-צענטראלער קאנאדע און גרענעצט זיך מיט די צפון-מזרח שטעט ניו יארק, ניו העמפשיר, מעין, און ווערמאנט פון די פאראייניגטע שטאטן.
צווייטע לבנונישע מלחמה
פון וועגן די ראקעטן וואס האבן געפאלן אויף צפון זייט ישראל, האבן טויזנטער מענטשן אראפגענידערט צו דרום זייט ישראל בשעת דער מלחמה.
גינת ורדים
עס האט אבער געהאט עטליכע גאר ציענדע ארטיקלען וואס מענטשען פלעגן זיך פאסמאקעווען דערמיט, איבערהויפט די מאמר "מאוצר המנוצר" אויפן ערשטן זייט, וואס פלעגט צוציען צו זיך גאר אסאך ליינערס.
סטיווען האקינג
ער איז געלעמט און א קאמפלעטער אינוואליד פון לו געריגס קרענק זינט זיינע אינגע צוואנציגער יארן. ער קען נישט רעדן און נישט זיך רורן גארנישט בלויז צו פינטלען מיט די אויגן וואס אזוי קאנטראלירט ער אלע זיינע באוועגונגן פון עפענען די טיר ביזן רעדן דורך קליינטשיגע פארגעשריטענע סענסער וואס כאפן אויף און טייטשן איבער זיינע אויגן בלינקען אויף עלעקטראנישע סיגנאלן וואס טוען אלעס וואס ער וויל.
הויפט זייט
קאַטעגאָריע:הויפט זייט
אבן עזרא
אברהם בן עזרא Abraham ben Meir ibn Esra Abraham ben Meir ibn Ezra Ибн-Эзра, Авраам
אנטיביאטיק
באניץ
אזוי ווי בדרך כלל זענען אנטיביאטיקן נישט שעדלעך צו בעלי חיים או מענטשן, ווערן זיי ברייט באניצט אין מעדיקאמענטן. די מערסטע מעדיקאמענטן פאבריצירט היינט (2010) זענען אנטיביאטיקן.
קרית יואל סקול דיסטריקט
פון דער אנדערער זייט זענען דא רבנים וגדולי תורה וועלכע האבן זיך צוגעשטעלט צו דער מיינונג פונעם סאטמארער רבי'ן אז עס איז להלכה נישט קיין שום פראבלעם, ווי הגאון רבי משה ניישלאס דער רב פון סקווירא וועלכער האט געשריבן א בריוו אז ער האט פערזענליך באזוכט אין דעם מוסד און עס איז נישט דא קיין שום חשש, אויך רבי נתן געשטעטנער בעל להורות נתן פון בני ברק וועלכער האט געשריבן א תשובה להלכה להיתר, הגאון רבי משה שטערנבוך ראב"ד פון דער עדה החרדית, און אזוי איז אויך די מיינונג פון הגאון רבי שמואל הלוי וואזנער בעל שבט הלוי.
דארטן ווערן אויפגעהאלטן הונדערטע קינדער וואס באקומען הילף און בילדונג דורך פראפעסיאנאלע לערערס, פון דעם קרית יואל אומגעגנט.
ספרים און קונטרסים
און נאך
עי. די. קיו.
עי-די-קיו איז א מעסיגע קאנסערוואטיווע פארטיי אין קוויבעק, קאנאדע.
משה קאברינער
ביאגראפיע
נאָך זיין פטירה האבן רובֿ פון זיינע אנהענגערס זיך געווענדעט צו רבי אברהם וויינבערג, דער גרינדער פון דער סלאנימער דינאַסטיע. און א קליינער טייל זענען ווייטער געפארן צו זיין אייניקל רבי נח נפתלי פון קאברין.
פארשונג
פאָרשונג איז די מענטשליכע אקטיוויטעט באזירט אויף דער אינטעלעקטועלער אינוועסטיגאציע. צו אויסטרעפן פארטייטשען און איבערארבעטן מענטשליכע דעת אויף פארשידענע אספעקטן פון דער וועלט.
כל העולם כולו (הייד פארק)
כל העולם כולו איז א הייד פארק אינטערנעט שמועס פלאץ אויף אידיש.
מים אחרונים
תוספות זאגט אז אין זיינע ערטער האט מען זיך נישט געוואשן מים אחרונים ווייל עס האט זיך נישט געפונען די שעדליכע מלח סדומית.
גוי
חסידי אומות העולם
עס ווערט אנגענומען אז היינט זענען די גוים מערסטנס אפגעהיטן אין די זיבן מצוות און אין אלגעמיין פירן זיי זיך מאראליש, וואס דערפאר הייסן זיי לויטן רמב"ם "חכמי אומות העולם" (זעט מער בני נח).
חנוכה
שטאַמונג
בײַם צווייטן בית המקדש ווען די יוונים האָבן געקעניגט איבער ארץ ישראל, האָבן זיי ארויסגעגעבן פארשיידענע גזירות אויף די ייִדן און זיי פארבאָטן צו פראקטיצירן זייער ייִדישקייט, און זיי געשטערט צו לערנען תורה. די יוונים האָבן זיי בארויבט פון זייער געלט און זייערע טעכטער, און זענען אריין אין היכל און מטמא געווען אלע טהרות, און אונטערדריקט דאָס יידישע פאלק, ביז ווען דער אייבערשטער האָט זיך דערבארעמט איבער זיין יידיש פאלק אין זיי ארויסגעהאָלפן פון זייערע הענט און זיי אפגעראטעוועט, און די חשמונאים די כהנים גדולים האָבן זיי געזיגט און האָבן אוועקגעשטעלט א קעניג פון די כהנים און צוריק געקערט דעם קעניגרייך צו די יידן פאר איבער צוויי הונדערט יאָר ביז דעם חורבן פון צווייטן בית המקדש, דער טאָג וואָס די יידן האָבן געזיגט זייערע פיינד איז געווען פינף און צוואנציקסטער טאָג אין חודש כסליו. געווען איז דאָס אין יאָר ג'תקצ"ז (165 פער די קריסטלעכע צייט-רעכנונג).
אכט טעג
אויך איבער דער פראגע פארוואס האט געדויערט אכט טעג ביז מען האט געצונדן פון פרישע אויל, איז פארהאן פארשידענע ערקלערונגן, א טייל דערפון:
חנוכה פירונגען
אין די פוסקים ווערט דערמאנט דער מנהג פון עסן מילכיגס, צוליב דעם נס וואס עס איז געשען אז יהודית האט געגעבן צו עסן פאר האליפורני קעז און מילך, און אזוי האט זי זיך געקענט שטארקן אויף אים (כלבו, רמ"א שו"ע או"ח).
זשאסעף ליבערמאן
קאַטעגאָריע:בעלי תשובה קאַטעגאָריע:קידוש ה' קאַטעגאָריע:קאנעטיקעט קאטעגאריע:פאראייניגטע שטאטן סענאטארן קאַטעגאָריע:פרומע פאליטיקער
רעטעניש
קאטעגאריע:שפילעריי
מדרש זוטא
עס איז הייסט נישט ארגינאל מדרש זוטא, דאס איז געווען עטליכע קליינע מדרשים אויף חמש מגילות, און דער מחבר שלמה באבער האט דאס צוזאמען גענומען און עס אזוי א נאמאן געגעבן. עס איז געדרוקט געווארן בשנת ה'תרנ"ד אין בערלין, דורך שלמה באבער, דערנאך האט ער עס נאכ אמאל געדרוקט אין ווילנא אין יאהר ה'תרפ"ה,.
אויסצוגן פון די קליינע מדרשים ווערט געברענגט אין פריערדיגע ספרים ווי אין פי' שיר השירים המיוחס להרמב"ן, אין ספר העתים, רקאנטי, רוקח רמזי הפטורת, דער לקח טוב אויף רות. אויך ווערט עס צוגעצייכנט אין רש"י און אין תוספות מסכת מעילה (די"ז ע"ב) מפרש באגדתא היכי הוה עבדא. תוספות ד"ה אל יחזור שרייבט בירושלמי מפרש, וואס אין פאקט שטייט דאס נישט אין ירושלמי נאר אין דער מדרש סוף איכה.
טביליסי
טביליסי (גרוזיניש: თბილისი) איז די הױפּטשטאָט און די גרעסטע שטאָט פֿון גרוזיע. בערך 1.50 מיליאָן פּערזאָנען ווױנען אין טביליסי היינט צוטאגס. די שטאט ליגט אויף די ברעגן פון דעם קוראַ טייך.
כ' תמוז
די טעג ווען כ' תמוז קען געפאלן:
זאלץ
אין יידישקייט
קאַטעגאָריע:עסנווארג קאַטעגאָריע:כעמישע פארבינדונגען
Salze ملح (كيمياء) Duzlar Солі Солі Сол Soli Sal (química) Soli Тăвар Halwyn Salt Sole Άλας Soolad fa:املاح Suola Soolaq लवण hif:Nimak Soli Só Աղեր Sale 塩 (化学) silna მარილები Тұздар 염 Saa Móngwa Sāļi Соли ലവണം mrj:Санзалвлӓ Solt Zouten Salt Salt Sole pnb:لون pnt:Άλας Sal Kachi Соли rue:Солї Sol Salt Kripërat Со Salter உப்பு (வேதியியல்) เกลือ (เคมี) نمک (کیمیاء) Muối (hóa học) Iâm (hoà-ha̍k) 鹽
מוסד רב קוק
קאַטעגאָריע:ארגאניזאציעס אין ישראל
ויואל משה
די ענין פון ציונות איז היבש אינטערעסאנט ווי ווייט דער סאטמערער רב איז געגאנגען, וואס כידוע האט ער נישט געדילט פאלשע איבערגעטריבענע מערכות. ער פלעגט אלץ זאגן אז די איבערגעטריבענע מערכות טוט גאר פארשעמען די אמתדיגע קנאים.
דרוקסאגראפיע
מען האט עס געמוזט דרוקן אין געהיים, וויבאלד עס איז נישט ערלויבט געווארן צו דרוקן אין ארץ ישראל. אזוי אויך האט מען עס נישט געהעריג אריינגעלאזט דורך די פאסט פון אמעריקע צוליב א געזעצליכער פארבאט.
צוקער
פראדוקציע
צוקער ווערט פראדוצירט אין צוויי וועגן, פון צוקערראר און פון צוקער בוריקעס.
זונטיק
זונטיק איז דער ערשטער טאג אין דער וואך, פאר מאנטיק.
לויטן סדר פון די זיבן כוכבי־לכת חל"ם כצנ"ש, הייבט אן דער טאג פון זונטיק מיט ח=חמה, די זון.
דיים
דער דיים איז היינט די קלענסטע מטבע אין די אמעריקאנער וואלוטע.
תל אביב דיסטריקט
זעט אויך
קאטעגאריע:דיסטריקטן אין ישראל
מיסט
מיסט איז אפגענוצטע מאטריאל פון וועלכע מען קען מער נישט מאכן קיין נוצן און מענטשן ווארפן דאס ארויס אין מיסט קאסטן פון וואו עס ווערט שפעטער אפגענומען דורך גארבעטש טראקס און אפגעפירט צו לענדפילדס אדער רעסייקלינג פלענטס.
עובדיה יוסף
ביאגראפיע
אין תש"ד (1944), האט ער געהייראט מרגלית, די טאכטער פון ר' אברהם הלוי פֿאַטאַל, פון דער חאלאבער קהילה.
שטראסבורג
צווילינג שטעט
thumb|center|765px| פאנאראמע מיטן בריק „פאנט קוּווערט" פון די מיטל־עלטער אין פאדערגרונט.
גערשטן
גערשטן (מין Hordeum) איז די צווייטע פון די שבעת המינים.
טראכט
קאטעגאריע: רעפראדוקציע
בלוט פארגליווערונג
בלוט פֿאַרגליווערונג איז דער פראצעס אין וואס דאס בלוט, וואס איז אין אלגעמיין פליסיק, ווערט סאליד, און שאפט בלוט־גליווערן.
שטעלט אייך פאר די הויזן איז אייך צוריסן געווארן און עס נייט זיך צוריק צו פון זיך אליינס.... אדער שטעלט אייך פאר אז איר האט נישט קיין בלאד קלאטינג נס און מכאפט א שניט אויף די הויט, און דאס בלוט רינט און רינט ביז ביז עס ענדיגט זיך די בלוט רח"ל.
איך הייב אויף מיינע הענט צום הימל, אט די הענט האבן שוין געהאט אזויפיל שניטן און לעכער און עס איז אינגעאנצן פארנייט אויף צוריק, אט די הענט זאלן דאנקן און דינען אויף שטענדיק דעם וואָס האט איר צוריק גענייט.
יוסף אפרתי
פארהעלטעניש מיט הרב אלישיב
ער איז דער שרייבער און עצה געבער הרב אלישיב.
אהרן טייטלבוים
זיין סאציאלע באנעמונג
זיין סאציאלע באנעמונג איז זייער שארף און שטייף. קליין|250px|רעדנדיג מיט א קינד
די אדמורו"ת מלחמה
זיין ערשטע טריט איז געווען מלחמה ער האט צוזאמגענומען א גרופע פון זיינע נאכפאלגער און ערקלערט פלניא גזלנא אז זיין ברודער זלמן האט אים באגנב׳עט.
קליין|250px|ר' אהרן אלס סאטמארער רבי ביי נעילת החג טיש, מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג.
די קרית יואל סקול דיסטריקט/שערי חמלה פרשה
די פראמינענטע רבנים קעגנערס פון די סקול דיסטריקט וואס זענען געווארן באלעסטיקט און באשמוצט דורך אהרן מיט גרויס חוצפה און עזות זענען געווען הויפטזעכליך ר' רפאל בלום ז"ל קאשויער רב, ר' מרדכי האגער וויזניצער רבי פון מאנסי ניו יארק, און ר' יחזקאל ראטה דער קארלסבורגער רב.
די וויינבערגער פרשה
די גאנצע משפחה וואס זענען אויך געווען די גרעסטע חסידים פון ר' אהרן ביז די פרשה, די חרדישע וועלט אין אירע אלע רבנים זענען זייער פארווייטאגט ווייל זיי זאגן אז זיי האבן אים געבעטן און געוויינט משך פון איבער 4 יאר חי וקיים ער זאל זיך אפלאזן פונעם קעיס און מען וועט דאס שיינערהייט און באהאלטערהייט אפווישן. אבער דאס איז שוין אריין אין א כבוד פאר די פארטיי אז מען מוז אויפווייזן אז זיין רעביצען סאשע איז יא געווען גערעכט פון אנפאנג און מען טאר איר נישט פארשעמען כאטשיג די עקשנות פון סאשע טראגט דאך די דירעקטע קאנסקעווענסן חלילה אז זיי זאלן נישט קענען קיין שידוכים טאן לדורות אויב נעמט מען דאס ח"ו אן פאר אמת רח"ל.
די ענדע איז ברוך ה' דער אנגעקלאגטער ריינגעוואשן געווארן און די ריכטער מיט א זשורי האבן געמאכט ללעג ולקלס פון די סתירות און רשעות וואס די אנקלעגער האט דא געוואלט טאן און די חזקת כשרות פון אידן זענען צוריקגעשטעלט געווארן על מכונם צום פרידן פון יעדן.
זיינע חסידים
קליין|250px|סאטמארער חסידים באגלייטן ר' אהרן מוצאי שמחת תורה תשס"ז אין וויליאמסבורג.|לינק=Special:FilePath/Aaron_Teitelbaum3.jpg זיי ווערן אנגערופן מיט א נאמען ארונים בעיקר דורך די זאליס, ווייל טראץ די אלע קעגנערשאפט וואס האט זיך אנגעזאמעלט דורך די יארן און די ציטיילונג אין סאטמאר איז נאך אלס ר' אהרן היינט פארעכענט ביי זיי אלס די גרעסטע חסידישע רבי און אמעריקע, און מעגליך אויף די וועלט, זיי ציילן זיך און די צענדליגע טויזנטער איבער דע. גארער וועלט.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:סאטמאר קאַטעגאָריע:אמעריקאנער אדמורי"ם קאטעגאריע:אידישע קאנטראווערסיעס קאַטעגאָריע:קרית יואל
עמערסאן פארק באן סטאנציע
עמערסאן פארק איז אן לאנדאנער איבערגרונט באן סטאנציע וואס באדינט די געגנט עמערסאן פארק, אין דער לאנדאנער בארא פון העווערינג, מזרח לאנדאן. די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנע 6.
סודאקו
היסטאריע און פאקטן
דער סודאקו שפיל איז אמאל גערופן געווארן מיט'ן נאמען "נומער פלאץ" און איז פובליצירט געווארן אין א פאזעל בוך אין אמעריקע אין די 70'גער יארן צווישן הונדערטער ערליי פאזעלס. יענער פאזעל מאכער איז אבער נישט געווען דער ערפינדער דערפון און מען איז לעצטענס דערגאנגן אז דער שפיל גייט צוריק הונדערטער יארן און די ערשטע באווייז דערפון איז אין א בוך וועלכע איז פובליצירט געווארן איבער 300 יאר צוריק אין שווייץ.
אין דעם סודאקו שפיל איז פאראן 9 אזעלכע גרידס אויך אין די זעלבע דריי ביי דריי גרופע און יעדע פון זיי פארמאגט די זעלבע 9 נומערן. דער קאמפיוטער דארף אויסשטעלן דעם פאזעל אז קיין איינע פון די 9 נומערן זאלן נישט אנשטויסן איינע מיט די אנדערע נישט אין א רייע, נישט אין א קאלום, און אויך נישט אין א גרופע. דאס רעדוצירט שטארק דעם נומער וויפיל מאל מען קען דאס אויסשטעלן אבער איז נאך אלץ א נומער וועלכע אפשר נאס"א האט א נאמען דערפאר (6,670,903,752,021,072,936,960).
מנשה בן ישראל
עס איז מערקווירדיג וואס ער זעלבסט שרייבט אין הקדמה פון זיין ספר נשמת חיים: עס זאל דיר נישט באנק טועהן פאר וואס איך ברענגט עדות פון נישט אידישע שרייבער, וויבאלד זייער מקור איז גוט, דארף מען מקבל זיין דעם אמת פון ווער עס זאגט עס, מען דארף ארויסנעמען די גוטע און אוועק ווארפן די שאלעכטץ, דו וועסט זעהן ווי איך ברענג פון די נישט אידישע געלערנטע צייג איך צו אז זיי האבן ארויסגענומען זייער זאכן פון אונזער חכמים פון אמאל, אבער ברענג איך א ראיה פון זייערע ווערטער צו אונזער חכמים, טראץ דעם האב איך נישט געמאכט פון אלע חכמות חיצוניות אל קבע, איך לערן פון די מקובלים, און די רייד פון תלמוד פון אונזער רביים ע"כ.
ער האט מחבר געווען זיין ספר נשמת חיים דאס איז א שטארק מוסר ספר, עס צייגט אויף זייער א סאך די אמונה אין השארת הנפש, תחיית המתים, אז די גוים מוזן אויך מודה זיין אז עס עקזיטירט נאך א וועלט, עס איז בלויז דא איין באשעפער וואס זעהן און ווייסט אלעס, ער צייגט עס אויף מיט שטארקע ראיות פון די תורה פון די חז"ל, פון די טבע, און פון די חכמי הגוים.
שניי
קליין|250px|[[באן געשטראנדעט אין שניי.]] שניי אינעם ווינטער סעזאָן פאַלט דאָס אַראָפּ ווי רעגן, ווייס און ווייך, אויפגעבלאָזן אפען און קריסטאַל בליטשעקדיג, וויבאַלד דער שיכט איז צאם געשטעלט פון אַסאך פאַרשידענע קליינטשיגע מינע אייז פאָרעמעס און סייזעס.
פארוואס איז שניי ווייס?
אין פאקט איז אייז נישט דורכזיכטיג און ערהאלט יא קאלירן אבער וויבאלד עס איז איינגעפרוירן איין שטיק צו די אנדערע ווערט די ליכטיקייט ענערגיע פארלוירן און צעמישט און די קאלירן זעען זיך נישט געהעריג. אבער ווי געזאגט האט עס יא קאלירן און דאס קען זיך זען זייער שווער. א גוטער ביישפיל דאס צו פארשטיין איז א דיאמאנט שטיין וועלכע איז אויך דורכזיכטיג אבער פארמאגט אין פאקט קאלירן וועלכע זענען צעמישט און קענען נישט געהעריג געזען ווערן. וויבאלד א דיאמאנט איז ריינער בליטשקעט עס שיין אבער אייז פארמאגט אין זיך אסאך שטויב אויף וועלכע זי זאמעלט זיך אן אין די אטמאספערע און דערפאר זעט מען שווער די קאלירן.
שניי, אייז, רעגן, ווען יא און ווען נישט?
אויב איינער לאזט זיך אראפ מיט א פאראשוט פון דער הייך פון די וואלקענעס וועט ער דורכגיין עטליכע וועטער דעגרי און יעדעס מאל וועט עס זיין אנדערש. אויב ביי אונז דא אונטן וועט זיין צוויי טעג נאכאנאנד 20 גראד איז זייער מעגליך אז אין דעם ערשטן טאג וועט 15,000 פיס ארויף אין דער לופטן זיין פיל קעלטער און דעם צווייטן טאג וועט גאר זיין ווארימער ווי ביי אונז. דאס איז ווייל די אטמאספערע איז איינגעטיילט אין וועטער שטאפלן און יעדע פון זיי קען זיין אנדערש פונעם צווייטן. אויב א שניי ווערט פארמירט און דערנאך גייט עס דורך א מילדערע טעמפרעאטור וועט זיך עס צוריק אויפלאזן און ווערן רעגן. אויב עס וועט שפעטער נאכאמאל דורכגיין א קאלטע טעפרעאטור וועט עס צוריק איינגעפרוירן ווערן אבער דאסמאל קען עס שוין נישט ווערן נאכאמאל שניי ווייל ווי לענגער עס פאלט אלס שנעלער פאלט עס און דעמאלט האט עס שוין נישט קיין צייט זיך צוריק צו פארמירן ווייל עס פאלט צו שנעל. אמאל קען מען זען האגעל וואס איז גרעסער און האט אפילו אביסל א ווייסע קאליר אבער צוריק ווערן שניי איז נישט מעגליך ווייל די כוח פון גראוויטי וועט עס נישט ערמעגליכן.
פאקטן וועגן שניי
אמעריקע איז א גרויס לאנד און איר געאגראפישער שטח פארמאגט פון אלע סארטן. אבער יעדעס איינציג ארט האט שוין אמאל טועם געווען א שניי. אפילו די געגענטער אין דרום פלארידע, וועלכע איז די נידעריגסטע אויף די מאפע, האט שוין אויך געזען עפעס שניי אין דער פארגאנגנהייט.
עדין שטיינזאלץ
ביאגראפיע
געבוירן ווי דער זון פון א סעקולערער פאַמיליע אין ירושלים, צו אברהם משה שטיינזאלץ, אן אייניקל פונעם ערשטן סלאנימער רבי.
אין תשנ"א האָט ער געטוישט זיין פאמיליע-נאמען צו 'אבן ישראל', לויט דער רעקאמענדאציע פון הרב מנחם מענדל שניאורסאהן פון ליובאַוויטש.
דערקענונג
אין תשע"ז (2017) איז דער טיטל "ירושלים דער ליבלינג" באַלוינט.
קריטיק
דערנאָך האָט דער ישׂראלדיקער אינסטיטוט פֿאַר תלמודישע אויסגאַבעס, וואָס האָט אַרויסגעגעבן די ביכער פון הרב שטיינזלץ, ארויסגעגעבן א דערקלערונגס-מעלדונג, וואָס דערקלערט אז אין דריי ביכער קעגן וועלכע די רבנים (גמרא פאר אלעם, פיגורן פון תנ"ך און פרויען אין תנ"ך) האבן "שלטו בהם ידי סופרים זרים ונשתרבבו בהם דברים שאין רוח חכמים נוחה מהם ואסור לפרסמם, וכל הדברים הם רחוקים ממהלך מחשבות מרן שליט"א (=הרב שטיינזלץ)" מאָל שפּעטער, רבי סטעינסאַלטז זיך ארויס אַ דערקלערונג אין וואָס ער "בעקבות תוכחת הגאונים הבאַדאַטז פון די ארטאדאקסן קהל שליט איך דאַנקען זיי פֿאַר שטייענדיק אַרויף פֿאַר דער אמת איז אַז פילע פון די טינגז אין עטלעכע ביכער ארויס אין מיין נאָמען זענען געשריבן ניט-רעליגיעז. און איך מעלדן אין דעם, אז איך וועל פאררעכטן אלעס וואס איז פאסיק אין דעם סד לויט די אינסטרוקציעס פון די גרויסע מענטשן פון דער דליטא שליטא. און איך בעטן נאָך אַלע אַז די ביכער זענען אין זייער פאַרמעגן צו צוריקקומען זיי צו מיר און איך וועט צוריקקומען זיי אין צוריקקומען, און אין די דערווייל זיי וועלן נישט נוצן זיי בייַ אַלע. "בעקבות תוכחת הגאונים ה [28] [דרושה הבהרה]
קירגיזסטאן
דעמאָגראַפיע
קירגיזיע ס באַפעלקערונג ווערט געשאצט בייַ 5,200,000 אין 2007. פון יענע, זענען 34.4% אונטער דעם עלטער פון 15 און 6.2% איבער 65. דאס לאַנד איז דאָרפיש: בלויז ארום איין דריטל פון דער באַפעלקערונג וואוינען אין שטאָטישע געביטן. די דורכשניטלעכע באַפעלקערונג געדיכטקייַט איז 25 מענטשן פּער ק"מ². דעם לאַנד'ס גרעסטע עטנישכע גרופּע זענען די קירגיז, וואס באשטיין 69% פון דער באַפעלקערונג (2007 שאַצן). אנדערע עטנישע גרופּעס אַרייַננעמען רוסישע (9.0%) קאנצענטרירט אין צפון, און אוזבעקן (14.5%) וואס וואוינען אין דרום. קליין אָבער באמערקט מינאריטעטן אַרייַננעמען דונגאַנס (1.9%), אויגהור (1.1%), טאַדזשיק (1.1%), קאַזאַכן (0.7%), און אוקרייניש (0.5%) און אנדערע קלענערער עטנישע מינאריטעטן (1.7%). קירגיזיע האט איבער 80 בולט עטנישע גרופּעס אין דער מדינה.
קליין|
ביר
היסטאָריע פון ביר
פון די עלטסטע און פּאָפּולערסטע משקאַות זינט וועלט באַשאַפונג.
סארטן
קאַטעגאָריע:אלקאהאלישע געטראנקען קאַטעגאָריע:פארוויילונג
הייפיש
זיין טאג-טעגליכער לעבן
די קלענערע הייפיש עסן עטליכע מאל א טאג דורך אריינשלינגן פיש אין זייער ריזיגע מויל אבער די גרויסע אקטיווע הייפיש עסן נאר פון צייט צו צייט ווייל זיי ארבעטן זייער שווער צו פאנגן א גרויסע ים באשעפעניש, ווי א ים לייב אדער ים הונט, און דאס מוטשעט זיי אפ זייער שטארק. דער גרויסע הייפיש אטאקירט ערשט און ווארטן ווילאנג דער קרבן שטארבט דורך זיין בלוט אויסגיסונג און דערנאך מאכט ער זיין סעודה.
ערד, ישראל
עַרָד איז א שטאט אין דרום דיסטריקט פון ארץ ישראל. ס'גרעניצט זיך מיט מדבר יהודה, די שטח איז גרויס 90,000 דונאם. און איז דער איינציקסטער אנטוויקלונג שטאט, וואס האט געהאט סוקסעס. ס'האט באקומען די נאמען שטאט אין 1995. לויט דעם צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק (הלשכה המרכזית לסטטיסטיקה) פאר דעצעמבער 2005, איז דא אין ערד 23,300 איינוואינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 0.8 פראצענט. רוב זענען אידען.
ענציקלאפעדיע
פיר עיקרדיקע עלעמענטן
עס זענען פאראן פיר עיקרדיקע עלעמענט וואס דעפינירן אן ענציקלעפעדיע: די טעמע פונעם אינהאלט, ברייטקייט, ארגאניזירן מעטאד און פראדוקציע מעטאד:
אנטוויקלונג פון דער ענציקלאפעדיע
קליין|Naturalis Historiae, 1669 אויסגאבער, שער בלאט קליין|די גרויסע דענישע ענציקלאפעדיע (Den Store Danske Encyklopædi) ביכער וואס פרואוון ארומצונעמען דאס מענטשלעכע וויסן עקזיסטירן שוין פון אוראלטע צייטן. די ערשטע שריט צו שאפן ביכער וואס נעמען ארום די הויפט געביטן פון וויסן האט מען געמאכט אין אוראלט רוים. איינע פון פריסטע ענציקאלפעדישע ווערק וואס איז איבערגעבליבן ביז מאדערנע צייטן אין דער חיבור געשיכטע פון נאטור פון פליני דער עלטערער, און רוימישער פאליטיקער וואס האט געלעבט אין דעם ערשטן יארהונדערט פון דער ציווילער רעכענונג. ער האט פארפאסט א ווערק פון 37 קאפיטלעך וועגן נאטירלעכער היסטאריע, ארכיטעקטור, מעדיצין, געאגראפיע, געאלאגיע און אנדערע אספעקטן פון זיין ארומיגער וועלט. ער שרייבט אין דעם פארווארט אז ער האט צוזאמענגעקליבן 20,000 פאקטן פון 2000 ווערק געשריבן דורך מער ווי 200 שרייבער, און דערצו האט ער צוגעלייגט נאך א סך ארטיקלען פון זיין אייגענער דערפארונג. מען האט פארעפנטלעכט זיין ווערק אין די יארן 77-79, און עס איז גאנץ מעגלעך אז ער האט נישט געהאט געענדיקט רעדאקטירן זיין ווערק בשעת זיין טויט ביים אויפרייס פון וועזואוו אין יאר 79. זיין ווערק איז געווען ברייט אנגענומען אין דעם מיטל אלטער און אין דעם 16טן יארהונדערט האט מען אנגעהויבן רופן אזא ווערק אן ״ענציקלאפעדיע״.
דוד אסף
וועבלינקען
קאטעגאריע:אידישע קאנטראווערסיעס קאטעגאריע:חסידות קאטעגאריע:אקאדעמיקער קאַטעגאָריע:חוקרים
בלוט
פראדוקציע
די צעלן ווערן פּראדוצירט אינעם מארך ביין.
בוימל
באניץ
טייל מענטשן באניצן דאס ווארט "בוימל" אויף שמן־זית דווקא. - און זיי רופן אן דעם דאזיגן ארטיקל בוימל מיט איר שם כללי אויל.
דער אייביגער יודע
דער אייביגער יודע אדער  דער וואנדערדיקער איד איז א אנטיסעמיטשער נאצי פראפאגאנדע פילם ארויסגעגעבן און 1940 דורך די נאציס אנטקעגן די אידן.
ים המלח
left|thumb|250px|דער ים המלח דער ים המלח איז אן אזערע אין ארץ ישראל.
טענעסי
אנערקענטע איינוואוינער
טענעסי איז דער היים שטאט פון על גאר, וואס איז געווען וויצע-פרעזידענט ביי ביל קלינטאן, און פרעזידענט קאנדידאט און יאר 2000. ער איז געווען דער סענאטאר פון טענעסי.
מאשין
ס'זענען פאראן זעקס מאשינען וואס מען ניצט שוין פון אוראלטע צייטן.
אחדות (תורה בלאט)
אחדות איז א תורה בלעטל אין העברעיש און אין אידיש, געווידמעט איבער די געברויכן פון בחורים, עס ווערט ארויסגעגעבן דורך דעם ארגאנאזאציע "חיים של תורה", דער עורך פון די בטאון אין אידיש איז הרב דוד וועבער.
דאס אידישע בלעטל האט אויף דער 1טער זייט "פרקי מחשבה למעשה" פון הרב ישראל אהרנסון, "דבר העורך", 2טע און 3טע זייט אן אינטערסאנטע מעשה מיט א מוסר השכל פון הרב ד. מרגליות, די לעצטע זייט "אוזן שומעת" הילף פאר בחורים.
זידיטשוב
אדמור"י זידיטשויב
פיפטער: הגה"ק ר' יצחק אייזיק מזידיטשוב זי"ע בעהמח"ס ליקוטי מהרי"א (זייט הסתלקות העטרת צבי י"א תמוז שנת תקצ"א, ביז כ"ז אלול תרט"ו האט זיך קיינער נישט געזעצט אויפן בענקל פֿון דעם עטרת צבי, יענעם טאג האט זיך דער מהרי"א געזעצט אופן בענקל, זאגנדיג אז מן השמים האט מען אים געזאגט מיט א סימן, יענעם טאג איז נסתלק געווארן אין צווייטן עק גאליציע דער שר שלום פון בעלזא.
פון יענעם טאג האט זיך אנגעהויבן א געפֿארעכץ קיין זידיטשוב, פֿון אלע מדינות, גאליציע, רומעניע, אונגארן.
השתלשלות זידיטשוב אין היינטיגע צייטן
היינט איז נאך דא כמה קהילות וואס פֿירן זיך מנהגי זידיטשוב, אויך משפחות וואס שטאמען פון די קהילות חסידי זידיטשוב, איך האב באגעגנט פֿארשידענע משפחות אין פֿארשידענע קהילות, וואס האבן בירושה מנהגים פון זידיטשוב.
ווארט
קאטעגאריעס פון ווערטער
ביישפילן: שנעל, שטאט, אויסנווייניג, אינעווייניג, אויבנאויף, אוועק, אהער, אהין, אויבן, אונטן, אינמיטן.
ביישפילן: זייער בלוי, שטארק אפגעשוואכט, לאנג פארטראכט, צו פארשלאפן, אינאיינעם פארכאפט. (אין געוויסע פעלער קען עס אויך זיין עפעס וואס שילדערט א צווייטן אדווערב: זייער שנעל, גאר שטאט, אינגאנצן אויבן.)
ביישפילן: און, אבער, ווייל, אדער, אז, אלס, ווי, ווען.
א שטארקער אויסרוף וואס דריקט אויס די געפילן.
געצייג
*
דערציילונגען פון צדיקים
עס ווערט געדרוקט אין ארץ ישראל. קאַטעגאָריע:יידישע ביכער
הר חרמון
left|thumb|250px|הר חרמון הר חרמון אויף די שפיצן קען מען זעהן שניי רוב יאר, אפילו עס געפונט זיך און א געגנט פון ווארימע לענדער.
שלאנג
גיפט
שלענג האבן פיל קאלירן אויף זייערע שופן. די וואס האבן טעמפ קאלירטן הויט ניצן דאס צו קאמופלירן. די וואס האבן העל־קאלירטן הויט זענען געוויינלעך גיפטיק. זיי ניצן זייערע העלע קאלירן צו ווארענען בעלי חיים וואס ווילן זיי באפאלן צו האלטן זיך ווייט. טייל נישט־גיפטיקע שלענג האבן די זעלבע פורעמען און העלע קאלירן ווי גיפטיקע שלענג כדי אויסנערן די וואס ווילן זיי באפאלן.
אלימלך דייטש
היינט צוטאגס האט ער שוין איבערגעבעטן די בני יואל חברה און ער האט גענומען א זאלוינישן איידעם. דייטש, אלימלך
בראזיל
געאגראפיע
דער מזרח גרענעץ פון בראזיל איז דער אטלאנטישער אקעאן, מיט א בארטן לענגער פון 7,367 ק"מ. אחוץ דעם גרענעצט בראזיל מיט אורוגוויי צו דרום, ארגענטינע און פאראגוויי צו דרום־מערב, באליוויע און פערו צו מערב, קאלאמביע צו צפון־מערב, און מיט ווענעזועלע, גייאנע, סורינאם און דעם פראנצויזישן דעפארטמענט פראנצויזישע גויאנע צו צפון. בראזיל האט א גרענעץ מיט יעדן לאנד אין דרום אמעריקע אויסער טשילע און עקוואדאר. אויך נעמט איין בראזיל עטלעכע ארכיפעלאגן אינעם אקעאן. צוזאמען מיט די אטלאנטישע אינזלען ליגט בראזיל צווישן גארטל ליניעס 6°N און 34°S, און מערידיאנען 28° און 74°W.
עקאנאמיע
בראזיל פארלירט א סך געלט וועגן קארופציע, אין איין יאר אליין $41 ביליאן; 69.9% פון דעם לאנד'ס פירמעס האלטן אז קארופציע איז א הויפט אורזאך פארוואס זיי קענען נישט אריינדרינגען דעם גלאבאלן מארק מיט דערפאלג.
משה זון פון בעל התניא
צווישן חסידים
צווישן חסידים פלעגט זיין אנגענומען אז משה האט גענומען אויף זיך צוויי יאר צו וואנדערן גלות און אנדערע סיגופים אויף מכפר צו זיין אויף אן אומווילנדן שמד.
קארלין סטאלין
די קארלינער חסידים זענען באקאנט אלס עובדים וואס שרייען, שאקלען זיך, און זינגען ביים דאווענען.
תרי"ג מצוות
598	מצוות ייבום 599	מצוות חליצה 600	להציל הנרדף בנפשו של הרודף 601	לא לחוס על הרודף 602	לא להשהות משקלות ומידות חסרות 603	לזכור מה עשה לנו העמלק 604	למחות זרעו (של עמלק) מן העולם 605	לא לשכוח מה שעשה לנו 606	לקרות על הבכורים ככתוב 607	להתוודות ווידוי מעשר 608	לא לאכול מעשר שני באנינות 609	לא לאכלו בטומאה 610	לא להוציא דמיו אלא באכילה ושתיה 611	ללכת ולהדמות בדרכי ה' יתברך 612	להקהיל כל ישראל בחג הסוכות 613	לכתוב כל אחד ספר תורה לעצמו
ישעיה בנעט
ער איז געווען א זון פון רבי מרדכי בנעט אבד"ק ניקאלשבורג, און אן איידעם ביי רבי אלעזר לעוו בן אריה לייב, פון פילץ, אבד"ק סאנטוב און מיקאלוש בעל שמן רוקח.
יצחק ראבין
יצחק ראַבין (א' אדר תרפ"ב - י"ב חשוון תשנ"ו, 1טן מערץ 1922 - 4טן נאוועמבער 1995) איז געווען דער פינפטער פּרעמיער מיניסטער פון מדינת ישראל. ער איז דערמארדעט געווארן י"ב חשוון ה'תשנ"ו דורך יגאל עמיר.
מאסאזש
מאַסאַזש איז האקן און קוועטשן אין די מוסקלען איר אויפצומאכן און רילאסזירן. מיטן לייגן די פינגער אונטערן רוקען און ביים גענאק און קוועטשען מיט קראפט צווישען אלע טאלען און בערג פון מיין אויסגעמאטערט גוף האב איך זיך באנייט און דערפרישט ווי א בער
ירושה
ירושה איז אייגענטום אדער אסאך מאל באצויגן צו מידות און סיי וואסערע זאך וואס גייט אריבער פון איינער וואס שטארבט צו זיין יורש.
מאדערן ארטאדאקס
מוסדות
ישיבה אוניווערסיטעט איז זייער גרעסטע ישיבה.
ישיבת חובבי תורה איז א גאר מאדערנער ישיבה.
טאשקענט
רוב פון די פליטים, זיינען ארויס פון אוזבעקיסטאן גלייך נאכן קריג, א מערקווירדיקע אויסנאם זיינען געווען די ליובאוויטשער חסידים, וואס כאטש מערסטנס האבן איבערגעכאפט דעם גרעניץ פונם סאוועטן פארבאנד אין דעם באוואוסטען לוואוו פרשה, דאך זיינען געבליבן א היבש ביסל חסידים אין טאשקענט. די חסיד'ישע קהילה איז געווארן אסאך קלענער ווען עס איז געווען מיט אפאר יאהר שפעטער א גרויסן ערדציטערניש אין טאשקענט, און פיל חסידים האבן פארלארן זייער הייזער און האבן זיך דעריבער איבערקליבן קיין סאמארקאנד, און בשעת אין די שפעטערדיקע כ"ף יאהרן זיינען רוב חסידים ארויס פון סאוועטן פארבאנד, זיינען כמעט נישט געבליבן קיין חסידים אין טאשקענט (סיידן איינצלנע, ווי צ.ב.ש. ר' שמעון זאלצמאן).
הארווארד אוניווערסיטעט
קליין|250px הארווארד אוניווערסיטעט איז געגרינדעט געווארן אין יאר 1636 מיט 9 תלמידים, היינט פארמאגט זי 31,000 תלמידים מיט 14,000 איינגעשטעלטע. הארווארד געפינט זיך אין קײמברידזש, מאסאטשוסעטס. קײמברידזש איז לעבן באָסטאָן. דער אוניװערסיטעט איז זײער רײַך. מען קען לערנען ייִדיש אין האַרװאַרד.
קאאליציע
קאאליציע ביי א רעגירונג
קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט
הייפיש אטאקעס
עצות קעגן א הייפיש אטאקע
פאר די וואס גייען יא שווימען אין וואסער זענען פאראן עטליכע עצות:
די איינציגסטע עצה ווען א הייפיש איז שוין דערנעבן איז צו שטיין גלייכגילטיג און זיך נישט רירן. עס איז א שווערע זאך וויבאלד דעם מענטש'ס מוח הייסט אנטלויפן אבער ווען מען ווייסט אז אנטלויפן וועט סייווי נישט העלפן (קיינער האט נאך נישט באוויזן צו אנטלויפן פון אן אטאקירנדיגע הייפיש) איז יא מעגליך דאס דורכצופירן. געלערנטע שווימער און הייפיש שטודירער נוצן דעם טעכניק שטענדיג און זאגן אז דאס ארבעט זייער גוט.
נתיבות
ישיבת הנגב געפינט זיך אין נתיבות.
ל
פארשטעלונג פון אות ל'
דער פעניקישער למד זעט אויס אזוי: 35px|פעניקישער למד
געפילטע פיש
ליד
מי האט עס ליב, מי ווייסט טאקע פאר וואס,
מיסט מאנאזשעריע
אפפאל פעלדער (לענדפילס)
אין די פעלדער זעלבסט זענען פאראן צעלן אין וועלכע מען ווארפט אריין די מיסט און איינמאל עס איז פיל באדעקט מען דאס און מען שטעלט צו א נייע. יעדע צעל איז ווי א ברייטע לאך און איז צוגעדעקט מיט פלאסטיק און אנדערע מאטריאל אפצוטיילן די מיסט פון די וואסער אונטער די ערד. וויבאלד מיסט גיט ארויס אסאך וואסער און גאזן איז פאראן צוויי אפפאל רערן אינעם לאך וועלכע נעמען ארויס די פליסיקייטן און גאזן פון די לעכער. דאס וואסער ווערט געשיקט צו א סוער סיסטעם און די גאזן ווערן אויסגעארבעט און פארברענט פאר שפעטערע באנוץ.
איסלאם קארימאװ
קארימאוו'ס ווייב, טאַטיאַנאַ אַקבאַראוונאַ קאַרימאוואַ, איז אן עקאנאמיסט.
י. לעבאוויטש
'''י. לעבאוויטש''' איז אויך דא א באנוצער וואס רופט זיך מיט דעם נאמען י. לעבאוויטש אלס מיטגליד אין דער וויקיפעדיע.
שבע ברכות
קאטעגאריע:חתונה
כינע
כינע (ווערט אפיציעל גערופן די מענטשנ'ס רעפובליק פֿון כינע) איז א לאנד אין מזרח אזיע. איר הױפּטשטאָט איז בייזשינג.
דער נאמען כינע איז געגעבן געווארן דורך אויסערן לענדער און איז געזעצט אויף א פריערדיגער לאנג יעריגער כינעזער פירער מיט'ן נאמען טשין. בייזשינג איז כינע'ס הויפטשטאט און קולטוראלע, עקענאמישע, און קאמוניקאציע צענטער. די שטאט שאנכיי איז דעם לאנד'ס פארנומענסטע שטאט מיט די מערסטע איינוואוינער און איז כינע'ס גרעסטע אינדוסטריאלע און קאמערציאלע שטאט ווי אויך די פארט שטאט פאר אלע אינטערנאציאנאלע ביזנעס.
כינע'ס פאליטישע שטארקייט האט אנגעהויבן פאלן ווען די אייראפעאישע אימפעריעס האבן זיך אנגעהויבן צושפרייטן אין מזרח אזיע אין די מיטעלע יארן פונעם 18טן יארהונדערט.
ווען איינער באטראכט כינע פון אינדרויסן און אפילו פון אינעווייניג קען מען שווער גלייבן אז דאס איז א קאמוניסטישע לאנד. דאס איז ווייל די עקענאמישע סיסטעם איז שטארק רעפארמירט געווארן אין די 80ער און 90ער יארן און אויסערן האנדל איז געווארן איינגעפירט אויפ'ן העכסטן פארנעם. נאך אלעם ווערט נאך אלס כינע באטראכט אלס אן ארים לאנד לויט די וועלטליכע סטאנדארטן. די צוויי אינזלן, מאקא און האנג קאנג, זענען ביידע מיט די יארן צוריקגעגעבן געווארן צו כינע אבער זיי האבן באקומען א ספעציעלע מאס פון אויטאנאמיע.
געאגראפיע
די געאגראפיע פון כינע איז פארשפרייט 5026 ק"מ אריבער מזרח אזיע און גרענעצט דעם מזרח כינע ים, קארעע בוכטע, געלער ים, און דרום כינע ים, צווישן צפון קארעע און וויעטנאם דורך ברייטע פלאכלענדער, אויסגעשפרייטע מדבריות, און געהויבענע בערג קייטן, כולל ריזיגע שטחים פון אומגאסטפריינדלעכן באדן. דער מזרח העלפט פונעם לאנד, זיין באדן מיט די בייבארטנדיקע אינזלען, איז א ראיאן פון פרוכפערדיקע פלאכלענדער, בערג, מדבריות, סטעפעס, און אונטער-טראפיקאלישע שטחים. דער מערב העלפט פון כינע איז א ראיאן פון פלאטאען און טורעמענדיקע מאסיוון, איינשליסנדיק א טייל פון דעם העכסטן הויכלאנד אויף דער ערד.
עקאנאמיע
זינט די קאמוניסטישע פארטיי האט איבערגענומען די מאכט אין כינע אין 1949 האט זי אנגעהויבן קאנטראלירן אלע טיילן פון דער עקאנאמיע, אריינגערעכנט פראדוקציע, פרייזן, און די אויסשפרייטונג פון גיטער און סערוויסעס. די סיסטעם איז באקאנט אלס די "פלאנירטע עקאנאמיע" וועלכע אלע קאמוניסטישע לענדער האבן גענוצט און נוצן נאך היינט. אין די יארן נאך דער צווייטע וועלט קריג איז קאמוניזם נאך געווען די מערסט אויפגעכאפסטע עקענאמישע סיסטעם וועלכע אסאך לענדער [צו מאל די בירגער אין די לענדער] האבן געוואלט איינשטעלן. מיט די יארן האט זיך אבער ארויסגעשטעלט אז א פלאנירטע עקאנאמיע איז א דורכגעפאלאנע סיסטעם און אסאך לענדער זענען צוביסלעך ארויסגעשווימען דערפון, אריינגערעכנט די וועלט'ס גרעסטע קאמוניסטישע אימפעריע, סאוועטישע רוסלאנד.
טראנספארטאציע
ראוד טראנפארטאציע פלעגט אמאל זיין זייער צוריקגעבליבן און פלעגט נאר דעקן די גרויסע שטעט און די גרעניצן פון אלע פראווינצן. היינט איז שוין יא פאראן ראודס אויך צו אלע אפגעווייטערטע ערטער. די ראוד סיסטעם איז פארמירט ארום די הויפט שטאט בייזשינג און שלענגעלט זיך צו אלע פארנומענע שטעט און האפן. די סיבה דערצו איז ווייל זינט כינע איז געעפענט געווארן פאר טוריסטן האט זיך פארלאנגט צו צושטעלן א גרעסערע ראוד סיסטעם און וויבאלד רוב טוריסטן קומען אן קיין בייזשינג האט זיך די סיסטעם פארמירט פון די הויפט שטאט. כינע האט היינט א ראוד סיסטעם וועלכע ציט זיך 900,000 מייל (1,400,000 קילאמעטער). רוב דערפון איז געפלאסטערטע ראודס וועלכע איז אין גוטע צושטאנד. אויטאס און טראקס איז נאר פאפולער אין די אורבאן שטעט און אפילו אין די גאר פארנומענסטע ערטער איז ביציקלעך אויפגעכאפט פאר קורצע שטרעקע טראנספארטאציע. אויף א דורכשניטליכע ראוד פארן מער ביציקלעך ווי אויטאס, אפגערעדט אין די "ראוש אוער" ווען די גאסן ווערן פארפלייצט מיט מיליאנען ביציקלן.
רעגירונג
די סטרוקטור פון כינע'ס רעגירונג סיסטעם גייט נאך דעם רוסישן פירער וולאדימיר לענינ'ס מאדעל פון אן איין פארטיי רעגירונג. דער מאנדאט צו דער רעגירונג גייט נישט דורך וואלן נאר ווער עס האט מער קראפט און געווינט די מאכט. דער געוועזענער רוסישער פירער האט צוערשט איינגעשטעלט דעם סיסטעם אין די סאוויעט פארבאנד און איז געווארן א מאדעל רעגירונג סיסטעם צו אסאך סאציאליסטישע לענדער. אין כינע האט יעצט די מאכט די כינעזע קאמוניסטישע פארטיי וועלכע ווערט אנגערופן אין קורצן: די סי-סי-פי. די קאמוניסטישע פארטיי איז געקומען צום מאכט אין 949' און אויפגעשטעלט די מענטשנ'ס רעפובליק אוו כינע. די סי-סי-פי דאמינירט דאס מאכן און צושטערן פאליסיס דורך אירע מיטגלידער אין די רעגירונג. אינערהאלב די רעגירונג סטרוקטור איז די לאגיסלאטור (ווערט גערופען די נעשאנעל מענטשנ'ס קאנגרעס) די העכסטע און מאכטפולסטע טייל אין טעאריע, אבער אין פראקטיק איז די עקזעקיוטיוו קאבינעט (ווערט גערופן די סטעיט קאונסיל) די מאכטפולסטע טייל אין די רעגירונג וועלכע ווערט אנגעפירט דורך דעם פרעמיער.
רעגירונג אפטיילונגען
די כינעזער לעגאלע סיסטעם באשטייט פון 4 הויפט קאמפאנענטן: א געריכט סיסטעם, א פובליק סעקיוריטי אנדמיניסטראציע (פאליציי קראפט), א פובליק פראקערור אפיס, און א סיסטעם פון ארעסטאנטן און ארבעט'ס קעמפס. דאס העכסטע געריכט איז די סופרים מענטשנ'ס געריכט וועלכע איבערקוקט די אדמיניסטראציע פון יוסטיץ דורך די נידעריגערע שטאפלן פון די מענטשנ'ס געריכט. די הויפט סופרים געריכט האט נישט די מאכט איבער די קאנסטיטוציאנאלע אויפזעערשאפט, די מאכט איז פארבליבן ביי די לאגיסלאטור. די נידעריגערע געריכטן און פובליק פראקערור האבן די לאקאלע מאכטן גענוי ווי אין אלע מאדערניזירטע לענדער. אלע לעגאלע קעיסעס ווערן אויסגעפירט אין געריכט און דער באשולדיגטער האט די פולע רעכטן זיך צו באשיצן. אין די 980' יארן האט כינע צום ערטשן מאל ערלויבט פובליק און פריוואטע אדוואקאטן וועלכע האבן אין די ערשטע יאר געציילט ארום 5,000. היינט ציילן זיי איבער 100,000.
היסטאריע
ווען אייראפע האט זיך אנגעהויבן אויסברייטערן, אינעם 16טן יארהונדערט, און די גלוסט פאר גרעסערע אימפעריעס איז אנטשטאנען האט כינע זיך דערזען מיט א שוואכער ארמיי און האט נישט געקענט קעמפן קעגן די דעמאלטדיגע בערן. כינע איז צענדליגער מאל צוריסן געווארן דורך מלחמות פון פארשידענע לענדער און איז טיילמאל געווען אינגאנצן אונטער יאפאנ'ס קאנטראל. כינע האט געהאט גאר שווערע יארן אינעם 19טן יארהונדערט ווען עטליכע פון אירע שכינים, יאפאן, און א ציווילע קריג האט אינגאנצן צוריסן דאס לאנד ביז די קאמוניסטן האבן געווינען די מאכט און אויפגעשטעלט די קאמוניסטישע רעגירונג.