cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
בנימין נתניהו
שטודירן אין אמעריקע
נאכן מיליטער, האט ער זיך אומגעקערט אין אמעריקע. און שטודירט דארטן פאר אן ערשטן דיפלאם אין ארכיטעקטור און א צווייטן דיפלאם אין האנדל. די טיטלען האט ער באקומען אין MIT. דערנאך האט ער געלערנט פאליטישע וויסנשאפט אין הארווארד אוניווערסיטעט. אין יענער תקופה האט ער אויכעט געארבט אין דער ביזנעס עצות פירמע "באסטאן קאנסולטירן גרופע". אין יענער תקופה האט ער געטוישט זיין משפחה נאמען צו "ניתאי" (מיט דעם נאמען האט זיין טאטע געפלעגט זיך אונטער חתמענען אויף ארטיקלען וואס ער האט געשריבן). יארן שפעטער, אין א אינטערוויו צו דער טעלעוויזיע, האט ער ערקלערט, אז ער האט דאס געטון כדי עס זאל זיין גרינגער פאר מענטשן אין דעם געגנט וואס רעדן נישט קיין העברעיש אויסצודרוקן זיין נאמען.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:פרעמיער מיניסטארן פון ישראל
בעט א בקשה
Make A Wish איז דער נאמען פון א דראמאטישע ישראלישע פילם וואס דערציילט איבער די וויכטיקייט פון די ז' מצות בני נח. פראדוקטירט דורך גראבייס
קוכן
250px|קליין|סתּם קייקס קוכן אדער מזונות, איז דער עסענווארג וואס איז געוויינליך זיס, אויפגעבלאזן און אפט מאל געבאקן.
נארמאל אנטהאלט דאס:
חשוון
דער נאמען פון חודש
מען זאגט נאך פון רבי'ן ר' בונם און אויך פונעם הייליגן ריזשינער אז מרחשון איז פון לשון „מרַחשוון שפוותיה" דאס איז תרגום לשון „די ליפן מורמלן" נאך די תפילות פון די הייליגע טעג. ביי חסידים האט מען געטיישט אז די עבודת ה' פון דעם חודש איז איבערצוקערן די נאמען פון מר חשוון צו רם חשוון. - פון מר: ביטערקייט צו רם: דערהויבענקייט.
דער אינהאלט פון חודש
דער צירוף פון חודש חשוון גייט ארויס פון דעם אנפאנג פון די ווערטער (ראשי תיבות) ודבש היום הזה י' (בראשית יב. טו.).
אדלער
דער ליסער אדלער איז א גרויסער אדלער פון צפון אמעריקע מיט א העל ווייסן קאפ און וויידל. ער איז דער נאציאנאלער פויגל פון די פאראייניקטע שטאטן. ער עסט פיש.
קאַטעגאָריע:פויגלען
איסלאם
היסטאריע
left|thumb|250px|קאראן
מוחמד האט אנגעגעבן אז ער האט געהאט א חזיון פון מלאך גבריאל, וועלכער האט אים מבשר געווען די בשורת האמונה און אים אנגעבאטן דאס צו פארשפרייטן. מוחמד האט באלד דערנאך אנגעהויבן צו פארשפרייטן די נייע רעליגיע, און האט זיך געשאפט פילע נאכפאלגער. דאס ערפאלג פון דער נייער באוועגונג האט אים געגעבן שטיצע אויף אנצוגיין ווייטער, און מוחמד האט זיך ארויסגעלאזט אויף א קאמפיין איבער צו פירן אלע מענטשן פון זיין לאנד, און דערנאך פון די ארומיגע לענדער, צו זיין גלויבן.
אהרן קליין
קאטעגאריע:יידישע זשורנאליסטן קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן
גט
דער גט מוז איבערגעגעבן ווערן פארנט פון א בית דין און עדים
ראש השנה
מנהגי החג
קאַטעגאָריע:ראש השנה
פאשקעוויל
דער פאַשקעוויל אין דער חרדישער וועלט
אין לעצטן יארהונדערט האָט זיך דער געדאַנק פונעם "פאַשקעוויל" שטאַרק צושפרייט צווישן חרדישן ציבור. די היימישע פאַשקעווילן זענען מיט גאָרנישט אַנדערש. זיי טראָגן געווענדליך דעם זעלבן ציל; נעמליך צו פאַרלוימדן, אָדער באַשמוצן, רבנים אָדער עסקני ציבור.
חיים נחמן ביאליק
ביאָגראפיע
ביאליק איז געבוירן געוואָרן אין ראדי בײַ זשיטאָמיר אין וואָלין, (הײַנט אוקראינע) י' טבת תרל"ג. אין זײַן יוגנט האָט ער געלערנט אין וואָלאָזשינער ישיבה אונטער דעם נצי"ב. דאָרט האָט ער אָנגעשריבן די פאָעמע "אל הצפור" אין יאָר ה'תרנ"א (1891). אין זײַנע שפּעטערע יאָרן, בײַ די צײַטן פון די משכילים האָט ער פארלאָזט די יידישקייט. אין זײַן פּאָעמע "על השחיטה" (וואָס באשרײַבט קעשענעוו פאָגראָם) שרײַבט ער זייער שארף:
אהרן לייב שטיינמאן
ביאגראפיע
אין תרצ"ז איז ער גערופן געווארן צו ווערן ריקרוטירט אין דער פוילישער מיליטער, דעריבער האט ער געביטן זיין משפחה נאמען אויף שטיינמאן מיט דער האפענונג אזוי נישט צו ווערן גענומען אין מיליטער, אבער אן ערפאלג ער איז ווייטער גערופן געווארן אין מיליטער.
קנאים קעגן אים
זייענדיג א מנהיג פון דער תורה וועלט האט ער זיך צוגעקוקט פון די נאנט דאס שווערע מצב הפרנסה פון דער תורה וועלט אין בני ברק און אין גאנץ ארץ ישראל, אויך די חורבן וואס די שוואכערע בחורים מאכן אן אין ישיבות (און אויך נאך טעמים אין די אינטערוויסן), האט ער געשטיצט די עסקנים צו ערלעדיגן אז פרומע אידן זאלן גיין דינען אין דער מיליטער.
דעמאקראטישע פארטיי
150 px|לינקס דעמאקראטישע פארטיי איז א פאליטישער פארטיי אין אמעריקע זענען זיי מער ליבעראל געשטימט, און זענען די קאנקורענט פון רעפובליקענס. דאס זענען די 2 גרויסע פארטייען אין אמעריקע. =שיטות=
סיון
סיון איז דער דריטער חודש צו דער ציילונג פון די חדשים וועלכע ווערט געציילט פון ניסן (און דער ניינטער חודש צו דער ציילונג פון יארן וועלכע ווערט געציילט פון תשרי ).
פאציפישער אקעאן
אזוי ווי דער פאציפישער אקעאן גייט אריבער דעם 180º מערידיאן, איז דער מזרח פאציפיק אינעם מזרח האלבקיילעך און דער מערב פאציפיק אינעם מערב האלבקיילעך.
קינדערטראנספארט
די קינדער זענען געקומען קיין גרױסבריטאַניע מערסטנס אין 1938 - 1939, און עס האָט איר לעבן געשפּאַרט.
געבורט
ווען דאס קינד איז אין רחם אטעמט עס דורך דעם פלאצענטא דער רגע וואס דאס קומט ארויס לאוויר העולם אטעמט דאס פון די נאז און מויל און מען דארף אפשניידן דעם פלאצענטא.
סטעם צעל
סטעם צעל (שטאמונג צעל) איז א צעל וואס איז נאכנישט געהעריג אריינגעוואקסען אין א פולען צעל און לויט ווי עס ווערט אריינגעפלאנצט קען מען דאס קאנראלירן צו וואקסן און זיך דופעלטן אין א גליד וואס איז פעלעריג פונעם מענטש אדער בעל חי'.
בארג מירון
ל"ג בעומר בהלה תשפ"א
פארטאגס ל"ג בעומר תשפ"א, דעם 30סטן אפריל 2021 איז געווארן א גרויסע געדרענג וואס האט צוגעברענגט אויף א בהָלה ביים ארויסגאנג פון דער הדלקה ביים תולדות אהרן רבי׳ן נעבן דעם ציון פון רבי שמעון בר יוחאי אין מירון, ווען 45 מענער און קינדער זענען ליידער אומגעקומען און 102 זענען פארוואונדעט געווארן, נאכדעם וואס זיי זענען צעטרעטן געווארן אין א שטארקן געדרענג. דאס האט פאסירט אינמיטן דער הילולא פון רבי שמעון בשעת מעשה זענען געווען ביים ציון בערך 100,000 יידן.
זשורנאליזם
די ראלע פון זשורנאליזם ענדערט זיך צווישן די לענדער. אין טייל פעלקער ווערט די נייעס מעדיע שטרענג קאנטראלירט פון דער רעגירונג, און די זשורנאליסטן זענען נישט אומאפהענגיק. אין אנדער מדינות זענען די נייעס מעדיע אומאפהענגיק פון דער רעגירונג אבער קענען ווערן אונטערטעניק צו אנדערע מאטיוון ווי למשל געלט און פאליטיק. מיט צוטריט צו פרייער אינפארמאציע געזאמעלט דורך אומאפהענגיקע און קאנקורינדיקע זשורנאליסטן קענען בירגער זיין מער עפעקטיוו מיטטיילן אין דער פאליטיק פראצעס.
אין די פאראייניגטע שטאטן ווערט זשורנאליזם געשיצט דורכן פרעס־פֿרייהייט פאראגראף אין דעם ערשטן אמענדמענט.
קעניע
די רעפובליק פון קעניע (סוואהילי: Jamhuri ya Kenya דזשאַמהורי יאַ קעניאַ) איז אַ לאַנד אין מזרח אַפֿריקע וואס ליגט אויפן עקוואטאר. מיט דעם אינדישן אקעאן צו דרום־מזרח, האט זי גרענעצן מיט סאמאליע צו צפון־מזרח, עטיאפיע צו צפון, סודאן צו צפון־מערב, אוגאנדע צו מערב און טאנזאניע צו דרום. אין דרום־מערב פון לאנד געפינט זיך די וויקטאריע אזערע, וואס איז געטיילט צווישן קעניע, אוגאנדע און טאנזאניע.
גראד (ווינקל)
קליין|250px|איין גראד (רויט) מען ניצט גראַד אדער שטאַפּל (ענגליש: degree) צו מעסטן ווינקלען אין געאמעטריע. די טייטש פון שטאפל איז א מדריגה העכער אזוי ווי שטיגן. מען ניצט דעם סימבאל °, למשל זעכציג גראד שרייבט מען 60°.
ווינקל גראד
געווענליך איז 360 גענוג פאר אלע מעסטונגען, אויב אבער דארף מען האבן קלענער קען מען צעטיילן יעדע שטאפל אויף 60 מינוטן און יעדער מינוט אויף 60 סעקונדעס.
טארנאדא
ממוזער|250px|א טארנאדא אין צענטראל אקלאהָמא א טאָרנאַדאָ איז א ווילדער דרייענדיגער זייל פון לופט וואס בארירט ביידע פון אינטען א גרויסן דיקן וואלקן און פון אויבנויף דער ערד. רוב טארנאדאס האבן א גיך צווישן 40 ק"מ/שעה און 177 ק"מ/שעה, זענען ברייט 250 מעטער, און פֿארן עטלעכע קילאמעטער איידער זיי צעגיין. אמאל קען ער רירן מיט א גיך העכער פֿון 480 ק"מ/שעה, זײַן ברייט מער ווי 1.5 ק"מ, און בלײַבן אויף דער ערט מער ווי100 ק"מ.
43 (נומער)
43 איז גימאטריע מ"ג
MLB
קאַטעגאָריע:באל שפילן
אב
קביעות - קאלענדאר
אין די צייטן ווען בית דין האט מקדש געווען דעם חודש האבן זיי געקענט - אויב בית דין האט עס געפינען נויטיג - פארקערצען דעם חודש (חסר) אויף ניין און צוואנציג טעג.
אין דער משנה לערנט מען אז אב איז איינס פון די זעקס חדשים וואס בית דין האט געשיקט שלוחים צו די ווייטע ערטער פון ירושלים, באקאנט מאכן וועלכן טאג זיי האבן מקדש געווען ראש חודש אב, וועגן דעם קומענדיגן פאסט טאג פון תשעה באב.
ספעציעלע טעג פון חודש אין חז"ל
ראש חודש אב איז די יארצייט פון אהרן הכהן, און אזעלכע פאסטן אין איר דערוועגן.
קיבוץ
וועבלינקען
קאטעגאריע:קיבוצים
עטיאפיע
ענערגיע און הידראקראפט
עטיאפיע פארזארגט עטלעכע 81% פון וואסער פארנעם צום נילוס דורך די טייך־באסיינען פונעם בלויען נילוס, טייך סאבאט און אטבארא. אין 1959, האבן עגיפטן און סודאן אונטערגע׳חתמעט אן אפמאך, דער 1959 נילוס וואסערן אפמאך, וואס האט געגעבן ביידע לענדער אויסשליסלעכע רעכטן איבער די נילוס וואסערן. זייט דעמאלסט האט עגיפטן כסדר זיך דערגעגענט כמעט אלע פראיעקטן אין עטיאפיע וואס האבן געוואלט אויסניצן די לאקאלע נילוס בייטייכן. דאס האט גורם געווען אז דרויסנדיקע אינוועסטירער האבן נישט קיין אינטערעסע אין פינאנצירן הידראקראַפט און באוואסערונג פראיעקטן אין מערבדיקער עטיאפיע, וואס האלט אויף וואסער רעסורסן עקאנאמישע אנטוויקלונג פראיעקטן. עטיאפיע, אבער, האלט אין איין קאנסטרוקטירן א גרויסע 6,450 MW הידרא-עלעקטרישע דאמבע אויף דעם טייך בלויען נילוס. ווען זי וועט ווערן געקאנטשעט וועט די דאזיקע גרויסע עטיאפישע רענעסאנס ווערן די גרעסטע הידרא-עלעקטרישע קראפט-סטאנציע אין אפריקע.
וואדאן מארש טראם סטאנציע
אויסלייג
טראַם סטאַנציע
זשואיש פרעס
זיי האבן גאר באלערענדע קאלומנעס פון אלע שישקעס און עסקנים פון ארטאדאקסישן אידנטום. פון צווישן זיי, מארווין שיק, רעביצען אסתר יונגרייז, ר' יחזקאל גאלדוואסער, סטיווען פלאוט, ר' יצחק לעווין דער אינגער זשורנאליסט אהרן קליין און פילע נאך. זייער איצטיגער רעדאקטאר איז זשעיסאן מאוז וואס האט אויך פילע בלערענדע קאלומנעס.
ראפ מוזיק
דרויסענדיגע לינקס
קאטעגאריע:ראפ מוזיק קאטעגאריע:קונסט
אלול
קביעות - קאלענדאר
דער ערשטער טאג פון חודש אלול קען נאר אויספאלן פיר טעג פון דער וואך: (א ב ד ו) זונטיק, מאנטיק, מיטוואך, פרייטיק.
וואלף דייטש
ר' וואלף פלעגט זיין א שטארקער שטיצער פון די ארונים פראקציע, אבער מיט די צייט האט ער זיך אפגעלאזט פון זיי און היינט דרייט ער זיך אין דינוב'ער קהילה אין וויליאמסבורג
סלאוועניע
היסטאריע
די ערשטע סלאווענען זענען אנגעקומען אין דעם געגנט פון סלאוועניע אינעם 6טן יארהונדערט. פון דעם 13טן יארהונדערט ביז 1918 איז סלאוועניע געווען א טייל פון עסטרייך.
70 (נומער)
זיבעציק איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 69 און פאר 71.
סלאוואקיי
סלאָװאַקײַ אָדער סלאָוואַקיע, אפיציעל סלאוואקישע רעפובליק, איז אַ לאַנד אין צענטראַל אײראָפּע וואס איז לאנד איינגעשלאסן. איר הױפּטשטאָט איז בראַטיסלאַװאַ (פרעשבורג) און איר באפעלקערונג איז העכער פון פינף מיליאן.
רעליגיע
די קאנסטיטוציע גאראנטירט פרייהייט פון רעליגיע. 60.4% פון סלאוואקן האלטן זיך פאר קאטאליקן, 9.6% אומרעליגיעז אדער אטעאיסטיש, 6% פראטעסטאנטן און 5% פראוואסלאוונע. פארן צווייטן וועלט קריג האבן געוואוינט אין סלאוואקיי אומגעפער 90,000 יידן (1.6% פון דער באפעלקערונג). נאך דער שחיטה וואס די נאציס האבן דורכגעפירט, בלייבן נאר 2,300 יידן (.04% פון דער באפעלקערונג).
רעפערענצן
* קאַטעגאָריע:לענדער אין אייראפע
פארלאמענט
דאס ישראלישע פארלאמענט איז די כנסת,, וואס האט 120 דעפוטאטן.
שמואל הנגיד
רבי שמואל הנגיד (ד'תשנ"ג - ד'תתט"ז ; 993 - 1056) איז געוועזן פון די חשוב'ע פייטנים אין שפאניע אין דער מיטל אלטער.
300 (נומער)
דרײַ הונדערט איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 299 און פאר 301.
קאזאכסטאן
קאזאכסטאן האט זיך דערקלערט א זעלבשטענדיק לאנד דעם 16טן דעצעמבער, 1991, און איז געווען די לעצטע סאוועטע רעפובליק צו מאכן אזוי. זיין פירער פון דער קאמוניסטישער תקופה, נוסורלטאן נאזארבאיעוו, איז געבליבן צו ווערען דער ערשטער פרעזידענט, א מעמד וואס ער האלט נאך פאר מער פון צוואנציק יאר. פון זעלבשטענדיקייט אן, קאזאכסאטן לויפט נאך נאך א באלאנסירטע אויסלאנד-פאלאציע און ארבעט צו בעסערן זיין עקאנאמיע, בפרט בנוגע צו זיין אינדוסטריע פון "היידרא-קארבאן". אין דער זעלבער צייט, דאס הייסט נאך דעם סאוועטן בונד, האט קאזאכסטאן מוסיף געווארן צו אנטיילנעמען מיט א סאך אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס ווי די פאראייניגטע פעלקער, די איירא-אטלאנטיק שוטפות'ער ראט און די שאנכיי קאאפעראציע ארגאניזאציע. קאזאכסאטן איז אויכעט איינע פון די זעקס נאך-סאוועטע מדינות, וואס זענען מקיים געווען א זעלבשטענדיקע שותפות אקציע פלאן מיט נאט"א.
קולטור
לויט טראדיציאנעלער קאזאכישער גלויבן, פארשידענע גייסטער איינוואוינען אין דער ערד, הימל, וואסער, פייער, און בהמות. ביז היינט, טייל געסט זענען מכובד (נארמאל אין פלעצער ווייט פון גרעסטער שטעט) מיט א סעודה פון פרעש געהרג'עטע שעפסנס. די געסט זענען א מאל געבעט צו בענטשן די לעמל און בעטן זיין נשמה פאר רשות צו עסן פון זיין פלייש פאר דער שחיטה. א סאך אנדערע עסנווייג אויך האבן ספעציעלע מיינונגען אין היינטיגער קאזאכישער קולטור.
וויבאלג אז בהמות זענען געווען אזוי צענטראל צו די טראדיציאנעלע קאזאכישע לעבן, דער מערהייט פון מנהגים שטאמן פון בהמה'שע ענינים. למשל, קאזאכן האבן א סאך ליב רייטן פערד. עס איז אויכעט געווען מענטשלעך אין פריער צייטן צו פרעגן די שלום פון א מענטש'ס בהמות פאר פרעגן אים. אפילו היינט, א סאך קאזאכן זענען נאך פאראינטערעסירט אין פערד און בהמה'ישקייט.
בירגערמייסטער
בירגערמײַסטער אדער מעיאָר איז דער וואס שטייט אין שפיץ פון דער מוניציפאליטעט וואס איז פאראנטווארטלעך אויף אלע שטאטישע אגענטורן - פאליציי, פייערלעשער, סאבוויי אא"וו.
אריאל שרון
אום 15 אָגוסט 2005 האָט ער איינגעפירט דעם ריקצוג פלאן (התנתקות) און עוואַקואירט אין משך 8 טעג 22 יישובים אין עזה פאס און נאך 4 יישובים אין צפֿון־שומרון און זיי איבערגעגעבן צו פאלאסטין.
לאקס
קאטעגאריע:עסנווארג
500 (נומער)
500 איז דער נאטירלעכער נומער וואס קומט נאך 499 און פאר 501.
וואכנאכט
וואכנאכט רופט מען דעם נאכט איידער דעם ברית פונעם רך הנימול, דער טאטע איז דאן אויף אגאנצע נאכט און עוסק זיין אין הייליגע תיקונים. מען מאכט א סעודה פאר די גוטע פריינד און מען ליינט קריאת שמע פאר קינד.
נאציאנאליזם
סארטן מדינות
* קאַטעגאָריע:סאציאלאגיע
1000 (נומער)
טויזנט איז גימטריא תת"ר.
דזשעראלד פארד
דזשעראלד פארד (14טן יולי, 1913 – 26טן דעצעמבער, 2006) - א רעפובליקאנער פאליטיקער - איז געווען דער 38סטער פרעזידענט פון אמעריקע (1974 - 1977). דער איינציגסטער צו ווערן איינגעשוואוירען צום אמט אהן ווערן ערוועהלט.
וויצע פרעזידענט
ניקסאן האט זיך דאן געוואנדן צו קאנגרעס מען זאל אים אוסקלויבן א נייעם וויצע פרעזידענט און ביז ווייניגער ווי א מעת לעת איז דזשעראלד פארד באשטימט געווארן אלס דער קאנדידאט צו וועלכע ניקסאן האט צוגעשטימט. פארד האט באקומען זיין באשטעטיגונג פון סענאט א מאנאט דערויף אין וועלכע נאר 3 האבן געשטימט דערקעגן. אויך אין קאנגרעס האט ער באקומען א ברייטע באשטעטיגונג וועלכע האט געציילט 387 קעגן 35.
אינערן און אויסערן פאליסי
פארד האט זיך געדארפט ספראוון מיט שווערע עקאנאמישע צייטן אין אמעריקע ווען אינפלאציע איז געוואקסן צו 7 פראצענט און האט אריינגעפירט די עקאנאמיע אין א מילדע רעסעסיע. פארד האט אדאפטירט א רייע פראגראמען צו ראטעווען דעם מצב, אריינגערכנט א גרויסע רעדוקציע אין פארדינסט שטייערן.
לעצטע יארן
קארטער האט געעפענט זיין איינשווערונג'ס אדרעס מיט א דאנק פאר פארד פאר זיין קוראזש אין אקטיוויטעטן מיט וועלכע ער האט געהיילט דאס פאלק. די צוויי האבן שפעטער אנגעקניפט א נאנטע באציאונג און האבן צוזאמען געארבעט אויף פארשידענע פראגראמען. ווען רעיגן איז ווידער געלאפן פאר פרעזידענט אין 80' האט ער ערנסט באטראכט פלענער צו נעמען פארד אויף זיין וויצע פרעזידענט טיקעט. די פארהאנדלונגן צווישן די צוויי קעמפן זענען אבער דורכגעפאלן און דער ערשטער פרעזידענט בוש האט דאס באקומען.
אין ערע צו זיין טויט זענען די אמעריקאנער פינאנציעלע מארקעטס געווען געשלאסן דעם צווייטן טאג אין יאנואר (נאכן זיין געשלאסן אויך דעם ערשטן צוליב דער פייערונג פון דעם נייעם יאר.)
אורי לופאליאנסקי
ביאגראפיע
לופאליאנסקי איז געבוירן אין יאר 1951 אין חיפה צו זיין פאטער יעקב לופאליאנסקי, א פוילישער ייד, און זיין מוטער, מלכה ראזנבלום. ער האט געלערנט אין דער ליטווישער ישיבה גדולה תורה אור אין קרית מאטערסדארף, ירושלים און אויך אין ישיבת הנגב אין נתיבות.
ספר ליקוטי אמרים
אין יאר 1814-תקע"ד, שוין נאכ'ן פטירה פון דער מחבר, איז דער ספר איבערגעדריקט געווארן מיט נאך צוויי חלקים: דער אגרת הקודש, און קונטרס אחרון.
י"א תשרי
יארצייטן
11. tisjré
שווארצער פעפער
זעט אויך
קאַטעגאָריע:געווירצן קאַטעגאָריע:פעפער
רחבעם
קאַטעגאָריע:מלכי יהודה
נפתלי הערץ אימבער
קליין|200px|נפתלי הערץ אימבער נפתלי הערץ אימבער (1856 – 8טן אקטאבער 1909) דיכטער און ארויסגעבער פון דעם ליד התקווה וואס איז שפעטער געווארן דאס נאציאנאלע זינגליד פון מדינת ישראל.
שאול משה זילבערמאן
לעבנסגעשיכטע
אין אדר תרמ״ט ווען דער ראש בית דין פון וויערשאוו, רבי יעקב נפתלי זילבערבערג, האט פארלאזט די שטאט, האט מען אים גערופן צו דינען דארט. ער האט אריבערגעפירט זיין ישיבה קיין וויערשאוו, און הונדערטער תלמידים האבן געלערנט ביי אים.
ניו זילאנד
רעפערענצן
* קאַטעגאָריע:לענדער אין אקעאניע
סימבאל פון ישראל
אזעלכע וואס זיינען קעגן נאציאנאליזם אין א יידישע מדינה ווילן טוישן דאס נאציאנאלע סימבאל. (זעט מער: "יידישע מדינה")
הארץ אטאקע
סימפטאמען
ווייבער האבן אפט אנדערע סימפטאמען ווי מאנצבילן. די מערסטע געוויינטלעכע סימפטאמען שליסן איין קורצן אטעם, שוואכקייט, און מען שפירט פארמאטערט. טטייל פרויען שפירן מיד, שלאפן נישט גוט און האבן א קורצן אטעם ביז א חודש איידער זיי כאפן א הארץ אטאקע.
יודל שיין
ער זאגט אז דער קאשוי רב האט געזאגט אז ער איז אן איש אמת וואס נעמט נישט קיין שוחד.
פילאסאפיע
היסטאריע און אנטוויקלונג
פיליסאפישע חקירה, אין דעם היינטיגן זין, האט זיך אנגעהויבן מיט די אור-אלטע גריכן אין די יארן ג"א ר' - ש'. טאלעס, אנאקסימאדער, פיטאגאראס, און אנדערע האבן אנגעהויבן שפעקולירן איבער דעם תכלית אין לעבן, די יסודות פון פיזיק און מאטעמאטיק, און די פענאמענאנען פון לעבן און טויט. זיי זענען מערסטנס געווען פארנומען מיט פארשטיין די נאטור און וויאזוי זי פירט זיך.
פילאסאף
עס איז באקאנט אז אין די צייטן פונעם רשב"א איז געווען גאר שטארק איינגעריסן אפילו ביים המון עם צו שטודירן פילאסאפיע, און עס האט געהאט נישט קיין געוואונטשענע נאכפאלגן, דעריבער האט דער רשב"א און נאך פילע אנדערע צענדליגע ראשונים ארויסגעגעבן א חרם אז מען טאר נישט לערנען פילאסאפיע אונטער די 40 יאר, אנדערע האבן אבער עס יא מתיר געווען.
באקאנט איז די תשובת מהרש"ל וואס אטאקירט דעם רמ"א זי"ע היתכן ער קען פילאסאפיע, איבער וואס דער רמ"א פארענטפערט זיך אז ער האט דאס נאר געלערנט שבת נאכמיטאג, אין די צייט ווען אנדערע נוצן סייווי אויס די צייט צו שפאצירן וכדומה.
פונעם פרומערס בליק
זיי דרשענען דאס פון דער גמרא אז מ'זאל נישט וויסן מה למעלה ממך ומה למטה - זאכן וואס זענען נישט שייך צו פארשטיין מיט דער פראסטער מיין, נאר דייטן אן אויף באגריפן העכער דער מענטשליכער פארשטאנד.
יעקב בער טייטלבוים
רבי יעקב בער טייטלבוים איז דער רב פונעם סיגעטער ביהמ"ד אויף 50טן סטריט און 15טן עוועניו.
ארץ ישראל יישוב בעת'ן ערשטן וועלט קריג
די שוועריקייטן וואס האט באהערשט אויף די אידן אין ארץ ישראל
קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע יישוב קאַטעגאָריע:ערשטע וועלט מלחמה
סימפלי צפת
קאטעגאריע:ברסלב קאטעגאריע:פרומע זינגערס קאַטעגאָריע:טרופעס קאַטעגאָריע:צפת
שפאניש
היסטאריע
די שפאנישע שפראך האט זיך אנטוויקלט פון וואולגאר-לאטייניש, וואס די רוימער האבן געברענגט צום איבערישן האלבאינזל בשעת דער צווייטער פונישער מלחמה וואס האט אנגעהויבן אין יאר 210 פאר דער ציווילער רעכענונג. פאר דעם האט מען גערעדט אנדערע שפראכן וואס האבן נישט געהאט קיין שייכות מיט לאטיין—טייל אפילו אן קיין שייכות מיט אינדא-אייראפעאיש—אינעם איבערישן האלבאינזל. די שפראכן שליסן איין באסקיש (וואס מ׳רעדט ביזן היינטיקן טאג), איבעריש, קעלטיבעריש און קעלטיש.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:שפראכן קאַטעגאָריע:שפאניע קאַטעגאָריע:מעקסיקא
תלמיד
תלמיד איז די לשון קודש ווארט אויף סטודענט.
פאראגוויי
פּאַראַגװײַ איז אַ לאַנד אין דרום אַמעריקע. זײַן הױפּטשטאָט איז אַסונסיאָן.
זימבאבווע
קאַטעגאָריע:זימבאבווע
בית הכרם
היינט איז די געגנט בערך 15,000 איינוואינער רוב פרייע אין א חלק פרומע. נעבן דעם איז צוגעבויט געווארען נאך געגנטן "יפה נוף", "גבעת בית הכרם" און "רמת בית הכרם".
רעמבראנדט
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:מאלערס
מנחם פרוש
פאר דעם פילוג פון דער אגודה און דער עדה איז ער געווען גאר נאנט מיט הרב יוסף שיינבערגער מזכיר העדה, און צוזאמען דורך געפירט אלע מערכות למען קדושת ירושלים.
פדיון הבן
מנהגים
ס'איז פאראן א מנהג, ווען מען ברענגט אריין דאס קינד צום פדיון, לייגן די פרויען אויף זיין קישן זייער צירינג, אויך לייגט מען אויף אים צוקער.
זיגמונד פרויד
left|upright|thumb ‫זיגמונד שלמה פֿרױד, (1856, מעהרן - 1939, לאנדאן) איז געווען אַ ייִדישער עסטרײַכישער נעווראָלאָג און דער ערפינדער פון דער מאדערנער פסיכאלאגיע.
די אונטערן באוואוסטזיין
פרויד האט פארפירט וועגן די וויכטיקייט פון די אונטערן באוואוסטזיניגע שכל. אבער די ערפינדונג איז נישט געווארן אויסגעטראפן דורך פרויד. פרויד האט גערופן חלומות די "קעניגליכע וועג צו די וויסן פון די אונטערן-באוויסטזיין אין גייַסטיקע לעבן". דאס מיינט אַז חלומות אילוסטרירן די "לאָגיק" פון די באהאלטענע פאַרשטאַנד.
ביראבידזשאן
וועבלינקען
קאטעגאריע:יידישע אויטאנאמע געגנט
קארטעקס
בײַ דער פֿורכונג דעס קאָרטעקס אונטערשײַדעט מען א פרימערפורכונג, די בײַ אליין אידיוידוען אַנעהערנד געלײַך איז, פֿון אײַנער זעקונדאַר - און טערטיערפורכונג, די זו  אינדיווידועל ווי אַ פֿינגעראַבדרוק זײַן קענען.
קאַטעגאָריע:קערפער
חיים יעקב מאיר רובין
רבי חיים יעקב מאיר רובין באקאנט אין זיין היים-שטאט בארא פארק אלס ר' חיים יענקל אדער ציעשאנאווער רב איז א זון פון הרב ר' שלום יחזקאל שרגא רובין, ציעשינאווער רב. ער איז א סאטמארער ראש ישיבה.
ער איז דער פאטער פון רבי שלמה רובין.
כ"ח תשרי
יארצייטן
28. tisjré
סבוראים
די נעמען פון די באקאנטע סבוראים
קאטעגאריע:סבוראים קאטעגאריע:בבל קאטעגאריע:גמרא
ישראל אהרן קלעצקין
ר' ישראל אהרן קלעצקין איז א באקאנטער צעטלעך און פאשקווילן קלעבער אין די ווענט פון מאה שערים און אין גאנץ ירושלים. די ביזנעס גייט שוין פון זיין טאטע וואס פלעגט אויך האבן א לעגענדארע באקאנטשאפט אין די אמאליגע ירושלים. ער פלעגט זיין בדחן ביי ירושלים חתונות, אויך דער זינגער און אויך די קלעזמער שפילער. און אויך די קול אויסצורופן אלע לוויות.
נארגילע
די הויפט פירמע וואס דיסטריביוט עס הייסט "על פאקער" קאטעגאריע:טאבאק קאטעגאריע:רויכערונג
לאכן
אידישקייט
אסור לאדם למלא שחוק פיו, דאס הייסט לאכן אויפן קול. ווייל מען מוז שטענדיג טרויערן לחרבן המקדש.
שמייכל
אידישקייט
אין חז"ל ווערט געברענגט פיל מאמרים איבער די וויכטיגקייט זיך באנוצען מיט א שמייכל שטענדיג:
צינגאלע
ס'זענען דא צוויי אורזאכן פאר די וואס נוצן דאס, איינס ווייל עס איז ביליגער ווי פארטיגע פאפיראסן, און אויך קען מען דאס נוצן אן א ספאנדזש פון אויבן, און די וואס דארפן דאס נישט מאכן אליינס זייערע ציגארעטן. קאטעגאריע:רויכערונג
מסכת בבא מציעא
מסכת בבא מציעא איז די צווייטע מסכתא אין סדר נזיקין אין משניות. די טייטש פון בבא מציעא אין אראמיש איז דער "מיטלסטער טויער", עס ווערט אזוי אנגערופן וויבאלד עס איז די מיטלסטע פון די דריי "בבא'ס", וואס מען רעדט פון דיני נזיקין: בבא קמא, בבא מציעא און בבא בתרא. די מסכתא האט 10 פרקים.
טאנץ
עס זײַנען דאָ פֿאַרשידענע סאָרט טענץ:
וועבלינק
'דאס לעבן איז א טאנץ' די היסטאריש באקאנטע אקטארין מאלי פיקאן אין א קונצליכן טראדיציאנאלן יודישן טאנץ
קאלטקייט
קאלט איז די פארקערטע פון הייס. און באדייט א נידריגער טעמפארטור. א פריזער מאכט דאס עסן קאלט און עס קען זיך האלטן אויף לאנגע מאנאטן. אזוי אויך ווערט באנוצט דער עיר קאנדישאנער אפצוקילן די שטוב ווען עס איז הייס, ספעציעל אין די זומער חדשים.
טעמפעראטור
טעמפעראטור איז די וועג ווי אזוי מען מעסט וואס מענטשן רופן היץ און קעלט און ווי הייס אדער קאלט א זאך איז.
פיטאגאראס
קאַטעגאָריע:מאטעמאטיקער
וועלט ווירטשאפט קריזיס
די קריזיס האט שווער באווירקט אויף אנדערע שטאַטן אין דער וועלט.
קאַטעגאָריע:היסטאריע קאַטעגאָריע:עקאנאמיע קאַטעגאָריע:1920ער
זלמן אשכנזי
ביאגראפיע
ר' זלמן איז געבוירן ד' אדר שנת תש"ז אין ירושלים צו זיין טאטע ר' אלימלך אשכנזי גאב"ד מעלבארן, וואס איז געווען א זון פון ר' אלכסנדר חיים אשכנזי פון ירושלים בן  ר' יצחק אדמו"ר פון אלעסק סטאניסלאוו. מען האט אים א נאמען געגעבן נאך זיין זיידע דער פאטער פון זיין מאמע, ר' יקותיאל זלמן יו"ט ליפא וועבער, און אויך האט מען צו געלייגט דעם נאמען יואל נאך זיין פעטער ר' יואל אשכנזי הי"ד, טרעסיפֿער רב, בעל מחבר ספר שו"ת שאירת יואל.
קאַטעגאָריע:עסקנים
חרדים לאומיים
ממוזער|250px|בית המדרש ב[[ישיבת מרכז הרב]] חרדים לאומים איז א ארץ ישראל'דיגער באגריף, עס א געמיש פון מזרחי און חרדיש, זיי גייען מיט בערד אבער נישט מיט קיין היטן און אפאר מיט רעקל אויך.
זיי שיקן מער אין ישיבות, און זיי זענען הרגש'דיג מיט חסידות געשטימט.
מסכת עדיות
אינהאלט פון דער מסכתא
די מסכתא אנטהאלט געקליבענע משניות פון אלע מסכתות.
משה אריה פריעדמאן
פון זיינע טריקס וויאזוי צו כאפן די אנטעשאן פון די מעדיע טרעפט ער זיך מיט פאלעסטינער רוצחים און סתם ווייסע אנטיסעמיטן כדי מ'זאל אים אויסהערן.
פרידמאנ'ס ביאגראפיע
ער איז דער נעפע פון ר' משה גבאי, זיין טאטע איז געווען גע'גט און געהאט א שווערן חינוך אין די אינגע יארן.
ארגענטינע
געאגראפיע
קליין|200px|[[סאלטע]] קליין|200px|די [[אנדן בערג אין געגנט פון בארילוטשע]] קליין|200px|ארגענטינא אזערע אין [[פאטאגאניע]]
טראנספארט
ארגענטינע האט מער ווי 230,000 ק"מ (144,000 מייל) פון גאסן (אחוץ פריוואטע דארפישע גאסן), פון זיי 72,000 ק"מ (45,000 מייל) זענען ברוקירט און 1,575 ק"מ (980 מייל) זענען אויטאסטראדן. עטלעכע הויפט שטעט זענען באהאפטן דורך פילשפאלירן אויטאסטראדן און מ'האלט אין איין בויען מער. איבערן גאנצן לאנד זענען 9.2 מיליאן וואגנס איינגעשריבן אין 2008 (230 פאר א 1000 באפעלקערונג).
ווינטער
אַ באַווסט ייִדישע חג אין דעם צפונדיקן ווינטער איז חנוכה, אין חודש כסליו, דעצעמבער.
האלאנד
די הויפט טייכן אין האלאנד זענען דער ריין, דער וואַל און דער מאָז.
האלאנד איז איינע פון די ערשטע לענדער אין דער וועלט צו האבן א געוויילטן פארלאמענט; זייט 1848 איז זיין רעגירונג א פארלאמענטארע דעמאקראטיע און א קאנסטיטוצאנעלע מאנארכיע. האלאנד ווערט גערעכנט א גאנץ ליבעראל לאנד.
היסטאריע
דאס לאנד איז געווארן אויפגעשטעלט אין יאר 1581 ווי די האלענדישע רעפובליק, וואס דאן איז עס געווארן זעלבסטשענדיג פון שפאניע.
עס איז דאן געווארן א מאכט און געבליהט אזש ביז די זיבעצטן יאר הונדערט איז זי שוין געווארן א אימפעריע פאר זיך.
האלאנד איז געווען איינע פון די לענדער וואס האבן אויפגעשטלעט דעם אייראפעישן פארבאנד אין 1992.
פאליטיק
פון 1581 ביז נאפאלעאן האט איינגענומען דאס לאנד אין 1806 איז האלאנד געווען א רעפובליק. אין 1815 איז האלאנד געווארן א קאנסטיטוציאנאלע מאנארכיע און אין 1848 א פארלאמענטארע דעמאקראטיע, ביזן היינטיקן טאג.
די רעגירונג ווערט געפירט דורכן קאבינעט, וואס האט 13 ביז 16 מיניסטארן. דער פארזיצער פונעם קאבינעט איז דער פרעמיער מיניסטער, וואס אפיציעל איז ער גלייך מיט אלע אנדערע מיניסטארן. זייט אקטאבער 2010 איז מארק רוטע דער פרעמיער מיניסטער. דער פארלאמענט, דער "שטאטן-גענעראל", האט די מאכט צו שאפן געזעצן, און אנטהאלט צווי קאמערן, דער ערשטער קאמער מיט 75 מיטגלידער און דער צווייטער קאמער מיט 150 מיטגלידער.
טאטואירונג
היינט צוטאגס איז מעגליך אראפ צונעמען טיילווייז א טאטוירונג.
גבעת רם
פון די געביידעס זענען:
Broken/\xe2\x80\xaa
03819 – strip phantom general punctuation characters from page titles category:Bugzilla/Unicode character LEFT-TO-RIGHT EMBEDDING - U 202A װיקיפּעדיע http://yi.wikipedia.org/wiki/Special:Prefixindex/%E2%80%AA http://yi.wikipedia.org/w/index.php?title=%E2%80%AA&action=edit ‫װיקיװערטערבו http://yi.wiktionary.org/wiki/Special:Prefixindex/%E2%80%AA http://yi.wiktionary.org/w/index.php?title=%E2%80%AA&action=edit
הר נוף
היסטאריע
אין די צייטן פון די תנאים איז דער געגנט פון הר נוף געווען אן אגרירולטורעל דארף וואס האט פארזארגט ירושלים. מ'האט געטראפן איבערבלייבס פון אוראלטע וויינפרעסן, פארם געביידעס און טעראסעס.
געוויסן
קאַטעגאָריע:מידות קאַטעגאָריע:פילאסאפיע
טייוואן
די הױפּטשטאָט פון דער רעפובליק פון כינע איז טאאיפי.
עקאנאמיע פון דעם פאראייניגטן קעניגרייך
די עקאנאמיע פון דעם פאראייניגטן קעניגרייך איז אין די לעצטע הונדערט יאר פאררעכנט אלס איינע פון די וועלט'ס בעסטע עקאנאמיע לענדער. איר איבער-וואסער האנדל וואקסט פון טאג צו טאג מיט א שנעלן טעמפא, אירע בירגערס פיאנירן אינדוסטריעלע אינאוואציעס, זי פראדוצירט אן א שיעור חפיצים, און גיט די וועלט א הויפן מיט גוטע סערוויסעס צווייט נאך אמעריקע.
ארבעט און ארגיקולטור
די סך הכל בריטישע ארבעט'ס (לעיבר) קראפט איז געווען אין יאר 00' 29,911,267 מיליאן מענטשן. בריטענ'ס עמפלאוימענט סטרוקטור האט זיך גענצליך געטוישט אין די לעצטע 40 יאר. ס'איז געווען א שטארקע פארמערונג אין סעלף עמפלאוימענט (מענטשן וואס האבן אייגענע ביזנעסער אדער ארבעטן פאר זיך און צאלן שטייער ענדע יאר): מער ווי 3 מיליאן מענטשן, אדער 12 פראצענט פון די ארבעט'ס קראפט זענען פארגאנגענעם יאר געווען סעלף עמפלאויעט, און עס איז געווען א שטארקע וואוקס אין קליינע ביזנעסער צו וועלכע די רעגירונג האט געברויכט צושטעלן נייע פראגראמען. ביז 50 יאר צוריק האבן נאנט צו האלב בריטישע איינוואוינער געארבעט אין די מענופעקטשערינג (פאברעצירונג) סעקטאר. היינט צו טאג ארבעטן נאנט צו דריי פערטל אין די סערוויס סעקטאר, אין פארגלייך צו איין דריטל אין יאר 955'. דער סיבה דערצו איז ווייל רוב זאכן וואס זענען אמאל געטאן געווארן מיט די האנט ווערן היינט געטאן מיט מאשינערי אדער קאמפיוטערייזד. נאך א טויש אין די לעצטע 50 יאר איז געווען אז מער פרויען גייען היינט ארבעטן. לויט א סטאטיסטיק פון יאר 997' איז 47 פראצענט פון די ארבעט'ס קראפט באשטאנען פון פרויען.בריטאניע האט די גרעסטע צאל פרויען ארבייטער פון גאנץ אייראפע. די ארבעטסלאזיקייט ראטע שטייט זייער גוט אין ענגלאנד מיט 5.7 פראצענט. מיט 6 יאר צוריק איז עס נאך געשטאנען ביי 9.1 פראצענט וואס איז געווען א שטארקע שפרונג קעגן 10 יאר פריער ווען די ראטע איז געשטאנען איבער 12 פראצענט. די ארבעטסלאזיקייט ראטע איז געוואנדן לויט די ראיאנען. אין מזרח ענגלאנד איז עס די העכסטע (דאס טייטש אז ווייניגער מענטשן האבן ארבעט) און אין צפון אירלאנד איז עס די נידריגסטע. די יונייטעד קינגדאם האט ווייניג פעלדער פאר פארמינג קעגן אנדערע אייראפעאישע לענדער אבער זי פראדוצירט פיל מער פרוכט, גרינצייג, וואל, מילך, א.א.וו. ווי זיי. דאס איז א דאנק די אינאוואציעס אין פארמינג מאשינערי. נאך די צווייטע וועלט קריג האט די בריטישע רעגירונג אנגענומען א פאליסי צו סטאביליזירן די ארגיקולטור סעקטאר אויף ביידע וועגן, אי די פארמערס זאלן מאכן געלט און אי די מענטשהייט זאל זיך קענען ערלויבן זיי צו קויפן. ווען נישט דעם פאליסי וואלטן רוב עסן אימפארטירט געווארן פון אויסלאנד וואס איז גאר נישט געשמאק פאר א רעגירונג. די רעגירונג האט זיך אנגעשלאסן אין די אייראפעאישע עקענאמיק קאמיוניטי (היינט די אייראפעאישע פאראיין) און צוזאמען אכט געגעבן אויף ארגיקולטור ווי דער שווארץ אפעל פון אויג.
וואלוטע
דער פונט סטערלינג (£) וואס באשטייט פון 100 פעניס איז די וואלוטע פונעם פאראייניגטן קעניגרייך. ארום 0.63 פונט איז ווערט איין אמעריקאנער דאלאר ד.ה. אז עס איז בערך די זעלבע ווערט ווי דער אמעריקאנער דאלאר ווייל א פונט איז גרעסער אין סכום ווי א דאלאר. (פארשטייט זיך אז עס טוישט זיך טעגליך ווי אלע אנדערע וואלוטעס). בעפאר בריטאניע האט איבערגעטוישט איר וואלוטע צו דער דעצימאל סיסטעם, צווישן די יארן 968' און 971', איז דער פונט באשטאנען פון 20 שילינגס און יעדער שילינג איז געווען 12 פעניס. יענע סיסטעם האט געמאכט פילע פראבלעמען ביים האלטן ביכער חשבונות און בריטאניע האט באשלאסן דאס צו טוישן. בריטאניע האט געהאט א מעגלעכגייט אריינגיין אין דער איירא סיסטעם אין וועלכע 12 אייראפעאישע לענדער פארמאגן איין וואלוטע סיסטעם, אבער זי איז געבליבן אינדרויסן מיט איר אייגענע וואלוטע.
סורינאם
היסטאריע
אין יאר 667' האבן די האלענדער פארכאפט דעם שטח פון ענגלאנד, אין יאר 700' האט איר ענגלאנד צוריק דעראבערט און אין יאר 815' איז זי אפיציעל - דורך א פרידנס-אפמאך אין פאריז - צוגעטיילט געווארן צו האלאנד און א יאר שפעטער איז עס אריבער אין זיין רשות. סורינאם איז געבליבן א האלענדישע קאלאניע ביז 1954, ווען ער איז געווארן א מיטטייל־לאנד פונעם קעניגרייך פון די נידערלאנדן, מיט גלייכן סטאטוס אזוי ווי האלאנד און די האלענדישע אנטילן. דעם 25סטן נאוועמבער 1975 האט סורינאם פארלאזט דעם קעניגרייך פון נידערלאנדן צו ווערן אן אומאפהענגיק מדינה, אבער מיט נאענטע עקאנאמישע, דיפלאמאטישע און קולטורעלע פארבינדונגען מיט האלאנד.
באפעלקערונג
אין די צייט פון די ציווילע קריג, האבן אסאך אנדערע לענדער נאכגעפאלגט דעם ביישפיל און באפרייט די שקלאפן. איינע פון זיי איז געווען סורינאם. דעמאלט האט אויסגעפעלט נאך ארבעט-הענט, ממילא האט מען אריבערגעברענגט אסאך ארבעטער פון די דערנעבנדיגע אינדיע. מען שאצט אז אין די יארן פון 873' ביז 916' זענען אריבער פיר און דרייסיג טויזנט ארבעטער געקומען פון אינדיע אליינס, און זיי זענען שוין דארט פארבליבן אויף שטענדיג.
ווען מען קומט אהן אינעם לופטפעלד פון פּאראמאריבא באמערקט מען א גרויסן טאוול וואס דערציילט אביסל סטאטיסטיק פון די איינוואוינער און רעכנט אויס זייער רעליגיע און צאל, וואס דערגרייכט צו איבער צוואנציג: מאכמעדאנער, פּרעסביטעריאנער, לוטעריאנער, הוסיאנער, רומיש-קאטויליש, גריכיש-קאטויליש און נאך. ביי איזרעאל ווערט אויסגערעכנט 850 לויט די סטאיסטיק, אבער עקספערטן זאגן אז דער ציפער איז שטארק איבערגעטריבן.
יודן און יודישקייט
אסאך יודן זענען אהינגעקומען וועלנדיג אנטלויפן פון די אינקוויזיציע. דער גובערנאטאר האט די יודן איבערגעגעבן א באזונדערע געגנט, וועלכע מען האט דאן גערופן די יודישע סאוואנא, וואו יודן האבן געהאט אן אייגענע אויטאנאמיע וועלכע האט עקזיסטירט כמעט צוויי הונדערט יאר. נאך היינט צו טאג קען מען דארט זעהן איבערבלייבענישן פון יענע צייט.
חשמונאים
קאַטעגאָריע:אידישע היסטאריע *
נווה שאנן
נוה שאנן איז א געגנט אין ירושלים, צווישן ישראל מוזיי  און דעם גבעת רם קאמפוס פון דעם העברעאישן אוניווערסיטעט. על שם הפסוק פון ישעיה; חֲזֵה צִיּוֹן, קִרְיַת מוֹעֲדֵנוּ; עֵינֶיךָ תִרְאֶינָה יְרוּשָׁלִַם נָוֶה שַׁאֲנָן, אֹהֶל בַּל-יִצְעָן בַּל-יִסַּע יְתֵדֹתָיו לָנֶצַח, וְכָל-חֲבָלָיו, בַּל-יִנָּתֵקוּ. (ישעיהו לג כ').
אליק (הויף)
דער צווייטער רבי צבי הערש לייב לנדא פון אליק איז געווען א זון פון ר' שמעון שלמה (אן אור-אייניקל פון דעם מייסד פון דעם הויף) און אן איידעם פון טריסקער רבי'ן רבי יעקב לייב. צום זיווג שני האט ער חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון ר' פינחס פון לעכאוויטש.
טיילאנד
מאדערנע היסטאריע
די היסטאריע פון טיילאנד פון 1932 ביז 1973 איז א געשיכטע פון מיליטערישע דיקטאטורן וואס האבן געהערשט רוב פון יענע יארן. ביי דער צווייטער וועלט-מלחמה האט געהערשט דער דיקטאטאר פֿיבון, וואס האט זיך אליאירט מיט יאפאן. נאך דער מלחמה איז דער פאליטיקער פרידי פֿאנאמיאנג געווען פרעמיער מיניסטער א קורצע צייט.
צווישן די יארן 1965–1971 האט טיילאנד געהאלפן די פאראייניגטע שטאטן און דרום וויעטנאם אין דער וויעטנאם קריג. דער אמעריקאנער לופטפלאט האט באזירט F-4 פֿאנטאם פֿייטערס ביי אודאן און אובאן לופטבאזע, און האט סטאציאנירט B-52 באמבארדירערס ביי או-טאפאא. טיי קראפטן האבן באטייליקט אין דער שטילער מלחמה אין לאאס פון 1964 ביז 1972.
אויסלענדישע פארהעלטענישן
טיילאנד איז פולקאם משתתף אין אינטערנאציאנאלע און רעגיאנאלע ארגאניזאציעס. עס איז א הויפט אליאירטע פון די פאראייניגטע שטאטן. דאס לאנד בלייבט א טעטיגער מיטגליד פון ASEAN פארבאנד פון דרום-מזרח אזיאטישע פעלקער. טיילאנד האט אנטוויקלט וואס מער נאנטער פארבינדונגען מיט אנדערע ASEAN מיטגלידער: אינדאנעזיע, מאלייזיע, די פיליפינען, סינגאפור, ברוניי, לאאס, קאמבאדיע, מיאנמאר און וויעטנאם, און זייערע אויסלאנד און עקאנאמיע מיניסטארן האלטן יערלעכע באטרעפן. דר. סופאטשיי פאניטשפאקדי, דער געוועזענע וויצע פרעמיער מיניסטער פון טיילאנד, דינט היינט ווי אלגעמיינער סעקרעטאר פון דעם פאראייניגטע פעלקער קאנפערענץ וועגן האנדל און אנטוויקלונג (UNCTAD). אין 2005 איז טיילאנד בייגעווען ביי דער ערשטער מזרח-אזיע שפיצן-קאנפערענץ.
פראנצויזישע רעוואלוציע
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:היסטאריע: פראנקרייך קאַטעגאָריע:רעוואלוציעס
טשילע
טשילע, אפיציעל די רעפובליק פון טשילע , איז אַ לאַנד אין דער מערב זייט פון דרום אַמעריקע. איר הױפּטשטאָט איז סאַנטיאַגאָ. זי באדעקט א לאנגן שמאלן שטח צווישן די אנדן אין מזרח און דעם פאציפישן אקעאן אין מערב. זי גרענעצט פערו צו צפון, באליוויע צו צפון־מזרח און ארגענטינע אין מזרח. די פאציפישע בארטן־ליניע איז לאנג 6,435 ק"מ.
רמח"ל
די מלחמה איבער זיין קבלה
דאס וואס ער איז געווארן באקאנט האט אים אויך אנגעמאכט א שטארקע קעגנערשאפט, זייענדיג נאך אונטער דעם איינפלוס פון די שבתאים.
קאלאמביע
קאָלאָמביע איז אַ לאַנד אין צפון-מערב דרום אַמעריקע, מיט א שטח פון 1,141,748 קוואדראט ק"מ. זי האט א בארטן סיי אויפן אטלאנטישן אקעאן סיי אויפן פאציפֿישן אקעאן. קאלאמביע גרענעצט זיך מיט ווענעזועלע צו מזרח, בראזיל צו דרום־מזרח, פערו צו דרום, עקוואדאר צו דרום־מערב און פאנאמא צו מערב. זי האט 42,888,592 איינוואוינער. די הױפּטשטאָט איז באָגאָטאַ, און די אפיציעלע שפראך איז שפאניש.
קולטור
*
רמח"ל
שפעטערדיגע יארן
פון די אנדערע זייט אז דער רבי פון קאמארנא ר' יצחק אייזיק יחיאל דער בעל מחבר פון חומש היכל הברכה זייער שארף קעגן איהם, ער שרייבט קעגן איהם אין זיינע ספרים "נתיב מצותיך" ואל תהיה חוקר ומקובל וכו'.
אלפרעד דרייפוס
left|thumb|250px|זיין געזיכט אַלפֿרעד דרייפֿוס (י"א תשרי ה'תר"כ - י"א תמוז ה'תרצ"ה ; 9טן אקטאבער, 1859 - 12טן יולי, 1935) איז געווען א יידישער אפיציר* אין דער פראנצויזישער ארמיי.
קאַטעגאָריע:היסטאריע: פראנקרייך קאַטעגאָריע:מיליטער קאַטעגאָריע:אנטיסעמיטיזם
אורוגוויי
‫אורוגװײַ (שפאניש: República Oriental del Uruguay) איז אַ לאַנד אין דרום אַמעריקע. זײַן הױפּטשטאָט איז מאָנטעװידעאַָ. אורוגוויי גרענעצט צוויי גרויסע לענדער, בראזיל און ארגענטינע. אורוגוויי איז דאס צווייטע קלענסטע לאנד אין דרום אמעריקע, נאך סורינאם.
כריין
קליין|250px|א גאנצער כריין ווארצל כרײן איז אַ מין פֿון גרינסן װאָס האָט אַ בײַסיקן טעם. דער כרײן איז אַ װאָרצל פֿון דער פֿלאַנץ Armoracia rusticana, װאָס געהערט צו דער פֿלאַנצן־משפּחה פֿון די צלם־בלומיקע (Brassicaceae).
כ"ג חשוון
טעג ווען כ"ג חשוון קען געפאלן:
אברהם ווידער
צוליב זיין עהרליכקייט, פרומקייט און צוגלאזענקייט, איז ער זייער רעספעקטירט און באליבט אין קרית יואל אפילו ביי די זאליס און בני יואל, וואס אפי' ווען זיי רייסן אראפ די ווילידש ווירטשאפט זאגן זיי אלס אז ר' אברהם ווערט בלויז מיטגעשלעפט.
מוצאי שבת
קליין|מרכז| מאעכט מצוות הבדלה בכלי נגינה בשמחה וטוב לבב שבֵתע־נאכט אדער שבת־צו־נאכט (ארויסגגערעדט "שפייזצענאכט") אדער אויף לשון־קודש מוצאי שבת, מוצש"ק מיינט די נאכט נאך שבת, פון ווען ס'ווערט פינסטער ביז זונטאג אינדערפרי. ביי יידן מאכט מען הבדלה, מען טאר נישט עסן פאר הבדלה.
כ"ד חשוון
יארצייטן
ב כד
משפחה מענטש
אַוועקשפרינגענדיקע חכמות‬
משפחה מענטש ניצט אָפֿט אַוועקשפרינגענדיקע חכמות ‫(ענגליש: ’’cutaway jokes’’)‬. דאָס הייסט, אַז בעת אַ סצענע, זאָגט אַ פאָרשוין אַ חכמה וועגן עפעס גאָר אַנדערש פֿון דער מעשה, און גייט דער אַפאַרַט אַוועק צו דעם. למשל: ’’דו ביסט אַזוי אומערלעך ווי פיטער, ווען ער האָט זיך אָנגעטאָן ווי אַ חסידישער ייִד כדי מוזן נישט גיין צו אַרבעט.’’ דעמאָלט זעט דער קוקער אָט די קורצע סצענע: פיטער טראָגט די בגדים פֿון אַ חסיד און רעדט מיט ’’אַנדערע’’ חסידים (אָבער דאָך זיי וויסן, אַז ער איז נישט קיין חסיד, און אַ חסיד בריקט אים).
האמסטער
אויף װינטער קלײַבט ער אויף אין זײַן לאָך גרויסע פֿאָרראַטען (ביז 25 קילוגראַם) דערהויפּט פֿון תבואָה-קערנער, אַרבעס, באָב, װײַל דאָס װערט נישט פֿערדאָרבען. די קערנער ברענגט ער פֿון פֿעלד אין זײַנע גרויסע באַקען-טאַשען, װעלכע עפֿענען זיך אינם מויל. אָבער װײַל ער קאָן נישט אָנקלײַבען אַזעלכע גרויסע פֿאָרראַטען, װאָס זאָלען איהם קלעקען אויפֿן גאַנצען װינטער, פֿערברענגט ער דאָס גרטסטען טײל װינטער אין שלאָף.
מסכת אבות
קליין|280px|מסכת אבות, [[s:אבות פרק א משנה ו|פרק א, משנה ו ומשנה ז אין דעם קויפמאן כתב יד, איינער פון די חשובסטע כתבי־ידות פון דערמשנה, בערך פון די ד'תת"ק יארן.]] מסכת אבות איז די ניינטע מסכתא אין סדר נזיקין אין משניות. די מסכתא האנדלט אין ענייני מוסר, מידות טובות און דרך ארץ.
אינהאלט פון דער מסכתא
אנדערש ווי אנדערע מסכתות, מסכתא אבות איז נישט קיין הלכות, די מסכתא איז נאר עוסק אין מוסר, דרך ארץ און מידות טובות, און אויף דעם האט רבא געזאגט  דאס מיינט - ווער עס וויל זיין א חסיד זאל איינהאלטן וואס שטייט אין פרקי אבות.
מסכת הוריות
זי האט דריי פרקים. הוריות האט א תוספתא, ווי אויך א גמרא אין בבלי פון 14 דפים, און אויך א ירושלמי. דער רמב"ם שרייבט אז דעריבער איז די מסכתא אין סדר נזיקין, נאך מסכת אבות, ווייל די דינים זענען נוגע א בית דין.
די זיבן מצוות בני נח
מען דארף זיי צווינגן
לויטן רמב"ם מוז יעדער איד צווינגן די גוים דאס איינהאלטן, אבער לויטן רמב"ן איז דאס געוואנדען אויף א בית דין און נישט אויף סתם יחידים. .
שמואל אייזיק מדאשיב
ר' שמואל אייזיק א רב. ער האט געוואוינט אין דאשיעוו, און געווען א חבר פון ר' יודל ממעדווידעווקא, ביידע זענען געווען תלמידים פון ר' פינחס קאריצער, דערנאך זענען זיי געווארן פייערדיגע תלמידים און חסידים פון ר' נחמן מברסלב.
דער אינטערעסאנטער חלום
ווערן ר' שמואל אייזיק און זיין חבר ר' יודל ממעדווידעווקא זענען דערנענטערט געווארן צו זיין רבי ר' נחמן, פלעגן זיי אסאך קומען פון זייער שטאט פון דאשיב צו ר' נחמן קיין מעדווידעבווקא, אמאל האט זיי געזאגט מיר האבן אזא רבי און מיר וואוינען אזוי ווייט? מיר מוזן קומען נענטער, און זיי מיט זייער משפחה זענען גלייך געקומען וואוינען קיין מעדווידעווקא צו זיין נאנט צו ר' נחמן. זיי פלעגן אריין גיין צו אים יעדן טאג, ר' נחמן האט זיי זייער ליב געהאט. ר' נחמן האט זיי נאכדעם אמאל געזאגט אז ער גלוסט צוריק צו די צייטן ווען זיי פלעגן קומען אויף די וועגן צו אים פון דאשיעוו, ער האט זיי געזאגט אז פון יעדער טריט וואס זיי האבן געגעבן צו פארן צו אים איז באשאפען געווארן א מלאך, האבן זיי געפרעגט און וואס איז מיט די אלע אנדערע פלאגענישן וואס מיר האבן געהאט ביז מיר האבן זיך געלאזט צו אייך און וועג, זיכען א בעל עגלה, זיך צוגרייטן צום וועג, האט זיי ר' נחמן געזאגט, דאס איז אויך אין דעם כלל פון יעדער טריט איז באשאפן געווארן א עקסטער מלאך.
ער איז אוועק אין יאר ה'תקפ"ז.
סינגאפור
סינגאפור געהערט צו דער קאמאנוועלט.
היסטאריע
אין 1819 האט ראפֿלס געקויפט פונעם סולטאן א שטח אין דרום סינגאפור און געעפנט דארט א בריטישע האנדלס שטאט.
געאגראפיע
טעקסט=Map showing Singapore island and the territories belonging to Singapore and its neighbours|קליין|סינגאפור מיט די ארומיגע אינזלען און וואסערן סינגאפור באשטייט פון 63 אינזלען, איינשליסנדיק דעם הויפט אינזל, פולאו אודזשאנג. עס זענען פאראן צוויי געמאכטע פארבינדונגען צו דזשאהאר, מאלייזיע: די וואודלאנדס ערשטע פארבינדונג אין צפון און די טואס צווייטע פארבינדונג אין מערב. די גרעסטע פון סינגאפור׳ס קלענערע אינזלען זענען דזשוראנג אינזל, פולאו טעקאנג, פולאו אובין און סענטאזע. דער העכסטער נאטירלעכער פונקט איז בוקיט טימאה בערגל הויך 163.63 מעטער.
ישראל באנען
היינט
40 מיליאן פּאַסאַזשירן פארן מיט ישראל באנען צווישן 53 באן־סטאנציעס.
ישעיהו לעבאוויטש
וועבלינקען
קאטעגאריע:פראפעסארן קאטעגאריע:השקפה קאטעגאריע:לעטישע יידן‏
ברויט
עס איז דא היינט בעיקר ווייס ברויט, ווי אויך האולוויט וואס איז געזונטער.
הייוון און איר ראלע אין ברויט
ווען איר וועט צוריק קומען דערצו וועט איר באלד זען אז די הייוון צעלן האבן פראדוצירט קארבאן דיאקסייד. די בעג וועט זיין אנגעפילט מיט גאז און דאס וואסער וועט האבן באבעלס ווי סאדע וואסער. ווי לענגער איר וועט דאס לאזן אלס מער קארבאן דיאקסייד וועט באשאפן ווערן און די בעג וועט ווערן פילער און פילער ביז ווילאנג עס וועט פלאצן נאך בערך א מעת לעת. אין יעדע שטונדע וועט יעדע הייוון צעל פראדוצירן קארבאן דיאקסייד איר וואג וואס מיינט אז די הייוון דאפעלט זיך יעדע שטונדע.
שמואל בוטח
ביאגראפיע
פון דאָרטן האָט ער גענומען זײַן טאלאנט צו דער וועלט; נעמלעך דער אפענער צוגאנג פון תורה צו די אינטימסטע טיילן פון א מענטשס לעבן, זיין בוך "כשר סעקס" איז געוואָרן א בעסטסעלער. הײַנט-צו-טאָג שרײַבט ער ביכער יעדע פאר חדשים א נײַע, און האָט א טעלעוויזיע און ראדיאָ שוי, הויפּטקווארטירט פון ניו דזשערסי, מיט צוהערער דורכאויס אלע שטעט אין אמעריקע.
אויער
סטרוקטור
עס איז אַ לאָך צום גוף, ממילא פעלט זיך אויס אַ טעכניק אָפּצוהאלטן שעדליכע שמוץ פון אַריין כאַפּן זיך. דעריבער איז דאָ ספּעציעלע אויער וואַקס וואָס קלעבט אָן אַלע שמוץ.
האנדל
left|thumb|250px|א [[פרוכט מארק.]] האַנדל (אדער: מסחר) איז קויפן אדער פארקויפן, געלט אדער ווארען. אין אנהייב פלעג מען בייטן גוטער און סחורה. שפעטער האט מען געהאנדלט מיט מיטלען ווי געלט.
ל"ג בעומר
מנהגים
היינטיקע צייטן גייען ארויף קיין מירון ארום א האלבער מיליאן מענטשען, עס ווערט אנגעצינדען דארט א גרויסע הדלקה דורך דעם באיאנער רבי'ן וואס האט דאס בירושה פין זייו זיידן הר"ר ישראל פון רוזשין, וואס האט אפגעקויפט די רעכט אנצינדן די הדלקה פון די יידן אין צפת. אויך ווערן אנגעצונדן הדלקות דורך אנדערע אדמורי"ם.
ספירת העומר
דער טעם איז צווייפאכיג:
פראג
וועבלינק
קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע קאַטעגאָריע:הויפטשטעט אין אייראפע קאַטעגאָריע:שטעט אין טשעכיי
אינסולין
קאַטעגאָריע:ביאלאגיע קאַטעגאָריע:הארמאנען
יצחק באשעוויס זינגער
ביאגראפיע
ער איז געווען א שטאלצער וועגעטאריער און אפט געשריבן אויף דער טעמע אין זיינע ביכער.
ער איז געשטאָרבן דעם 24סטן יולי 1991 אין מיאמי, פלארידא.
וועבלינק
קאטעגאריע:יידישיסטן קאטעגאריע:יידיש שפראך שרייבערס קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן קאַטעגאָריע:פוילישע יידן
לכה דודי
דער פיוט האט געשריבן א גרויסער מאן ר' שלמה אלקבץ. ער איז געווען דער שוואגער און דער רבי פון ר' משה קורדיווארי, געוואונט האט ער אין צפת און געווען פון די גרויסע מקובלים.
בלאגער
די אדרעסע פון יו אר על אויף אזא בלאג וואס ווערט געהאויסט דורך זיי האט געווענליך א צוווארט צום נאמען פון בלאג און דער נאך א .blogspot.com
יעקב ליצמאן
געזונט מיניסטער
אום 26טן נאוועמבער 2017 האט ליצמאן איינגערייכט ביים פרעמיער מיניסטער בנימין נתניהו זיין רעזיגנירונג בריוו, נאכדעם וואס ער האט שוין עטליכע מאל באדראט צו פארלאזן זיין אמט אין פאל אז די אינשטאנדהאלטונג-ארבעטן אין דער באן וועלן ווערן אין שבת קודש דורכגעפירט. צו דער פרעסע האט ער ערקלערט די אורזאך וואס האט אים געפירט צו זיין רעזיגנירונג. ער האט געטענ'ט אז אלס א פארטרעטער פונעם חרדישן אידנטום קען ער נישט זיין א חלק פון א רעגירונג וואס לאזט צו א חילול שבת.
שלמה קוועטש
ער איז געווען א תלמיד מובהק פון רבי מרדכי בנעט, איז געווארן רב אין ניקאלשבורג 25 יאר נאכן הסתלקות פון זיין רבי'ן, שנת תרט"ו. נאך איין יאר תרט"ז איז ער נסתלק געווארן.
פאליסי
זעט אויך
Politique publique Política pública
לונג
מיר אטעמען אלע צווישן 15 און 25 מאל פער מינוט אן טראכטן פאר א מינוט וועגן דעם. און ווען מען איז איבערגעשטרענגט אטעמט מען אפילו שנעלער און נאך אלץ טראכט מען נישט אריין וואס אטעמען מיינט און ווי אזוי דאס ווערט דורכגעפירט. דער צענטראלער ארגאן און אויך דער גרעסטער ארגאן אין דער קערפער, די לונגען, איז דער וואס מאכט אטעמען א מעגליכקייט און איז דער וואס ארבעט עס אויס צו ברענגען א נוצן פאר דעם מענשטליכן קערפער.
עס אטעמט זיך
דער מענטש קען אליינס אויך קאנטראלירן זיין אטעמען אויב ער וויל און עס וועט נישט שאטן. דאס קען אמאל אויספעלן אויב מען איז זייער איבערגעשטרענגט און דאס אטעמען גייט זייער שנעל און מען וויל דאס אפשטילן. די עצה איז צו מאכן לאנגע און טיפע אטעמען וואס העלפט באלאנסירן די אטעם-סיסטעם דורכדעם וואס עס איז פאראן מער צייט פאר די אקסיגען און קארבאן דיאקסייד צו מאכן זייערע אויפטוישן און דער נערוון סיסטעם וועט מער נישט פארלאנגן אזויפיל אטעמען איינמאל מען לייגט עס צוריק אויף אויטאמאטיש.
מנחם מענדל בייליס
ה. איינגעזעצט
ר' מענדל האט דורכגעליינט די שאלות. ווען ער איז אנגעקומען צום לעצטן שאלה, האט ער געפילט א שרעקליכן פחד, כאילו ער ווערט דערשטיקט. יעצט הייבט ער שוין אן פארשטיין וואס דא גייט געשען. ער האט פרובירט זיך שטארקן מיט'ן לשון פון די שאלה: " וואס ווייסטו וועגן דעם הרג'נען פון דעם קינד אנדרושה יושצינסקי"? אפשר דאך וועט ער נאר זיין אן עד אין די מעשה... ער האט געענטפערט אלע שאלות און אויף דעם שאלה האט ער געשריבן אז ער ווייסט גארנישט מער ווי וואס ער האט געהערט פון מענטשן אין די גאס. ווער דער רוצח איז און פארוואס ער האט דאס געמאכט, פון דעם האט ער נישט קיין מושג.. ער האט געקלאפט מיט'ן גלאק און קולייבקו איז אריין. ווען ער האט געליינט דעם תשובה איז ער געווארן זייער אויפגערעגט און געשריגן "דאס איז די גאנצע? נארישקייטן! אויב דו וועסט מיר נישט זאגן דעם אמת וועל איך דיר שיקן צום תפיסה אין פעטרובאבלובסקי [א באוויסטע תפיסה וועלכע האט געווארפן א פחד אויף אלע וואס האבן נאר דערמאנט דעם נאמען].
ז. תפיסה
וויבאלד זיין נאמען איז נאכנישט געווען אויפ'ן רשימה, האט ר' מענדל נישט באקומען עסן פונ'ם תפיסה די ערשטע צוויי טעג, ערשט אויפ'ן דריטן טאג האט מען אנגעהויבן געבן עסן.
יא. אין 'שפיטאל'
נאך א צייט איז אנגעקומען א שומר און געשריגן "שנעל! קום שוין! מיר גייען!".. ר' מענדל האט זיך נישט געקענט רירן, זיינע פיס זענען אזוי געשוואלן אז ער קען זיך אפילו נישט אויפהייבן רח"ל. דער שומר אבער שרייט ווייטער, גיי! גיי!.  איינער פון די איינגעשפארטע האט געברענגט אפאר שטיקלעך שטאף און איינגעוויקלט זיינע פוס, און אזוי האט ער זיך געקענט שלעפן ביז'ן שפיטאל אויף די הענט און די פוס.  ווען ער איז אריין איז דארט געווען א צוהעלפער וועלכע האט געוואוינט נישט ווייט פון די ציגל פאבריק.  ווען ער האט דערקענט ר' מענדל, איז ער ווייס געווארן פון ערשטוינונג און רחמנות.  ער האט באלד צוגעשטעלט ריינע קליידער און א גוטע בעט.  נאך זיינע פיינונגען און צרות האט ער עם גאר שטארק מכיר טובה געווען פאר זיין גוטס.  ווען ער איז אויפגעשטאנען איז דארט געווען א דאקטער וועלכע האט עם אפערירט אויפ'ן פוס.  זיין חבר איז דעמאלס נישט דארט געווען, און ווען דער דאקטער האט אנגעהובן עפענען זיינע וואונדן, האט ער געשריגן פון ווייטאג.  דער דאקטאר האט געלאכט: "גוט ביילוס! יעצט שפירסטו אויף זיך וויאזוי מען שניידט דיר... יעצט קענסטו שפירן וואס אנדרושה האט געשפירט ווען איר האט עם געשטאכן און ארויסגעצויגן זיין בלוט פאר אייערע געזעץ"... עס איז נישט מעגליך צו באשרייבן וואס ער האט געפילט ווען ער ליגט דארט און הערט אזעלכע רייד.  דער דאקטאר האט ממשיך געווען מיט זיין ארבעט און ר' מענדל האט געמוזט בלייבן שטיל און בייסן די ליפן.  נאכ'ן אפעראציע האט מען עם געגעבן א בעט פאר דריי טאג.  ער וואלט געדארפט זיין דארט אסאך לענגער נאך אזא אפעראציע, אבער דא האט מען נישט געזוכט עם גרינגער מאכן.  מ'האט עם צוריק געגעבן זיינע אלטע קליידער און עם צוריק געפירט אין שפיטאל.  ווען ער איז דארט צוריק איז ער געווען אליין, די צוויי "חברים" זיינע זענען שוין נישט געווען.  ער האט געבעטן מ'זאל עם צושטעלן נאך איינעם און טאקע איינער איז געקומען.  לכתחילה האט ער געמיינט אז דאס איז נאך א שפיאן אזויווי קוזאטשענקו, אבער דער האט זיך אויסגעשטעלט צו זיין א אהנטליכע מענטש.  ער איז דארט געבליבן אפאר וואכן, ביז עס איז געקומען זיין צייט באפרייט צו ווערן. פאר ער איז אוועק האט ער ארומגענומען ר' מענדל און געוויינט. "איך ווייס" זאגט ער "דו ליידסט אן קיין גערעכטיגקייט. גלייב אינ'ם באשעפער און ער וועט דיר העלפן.  דו וועסט באפרייט ווערן, די יודן זענען אנשים ישרים". ווייטער איז ר' מענדל אליינס אינ'ם צימער, מיט זיינע מחשבות.
יג. נאך אדוואקאטן
"איך האב איין בקשה, מר גרוזענבערג" האט ר' מענדל געענטפערט, "איך מוז וויסן וואס גייט פאר, איר מוזט מיר זאגן וואס איז מיין מצב געזעצליך, איך זאג צו איך וועל זיך נישט מייאש זיין נישט קיין חילוק ווי נישט גוט דער מצב איז. אבער איך קען נישט ווייטער גיין מיט דעם מצב פון חוסר ידיעה.  איך בעט אייך, זאגט מיר דעם אמת"! "איר זענט גערעכט" האט ער באלד געזאגט. איר דארפט טאקע וויסן אלעס, אבער עס איז זייער שווער צו שאצן דער מצב פונקטליך. איך האב געהאט אן ענדליכע געשעהניש אין ווילנא, דארט איז בלאנדעס באשולדיגט געווארן מיט הרג'נען פאר זיין גלויבונג. [אין יאר תר"ס איז באשולדיגט געווארן א יוד מיט'ן נאמען דוד בלאנדעס מיט'ן הרג'נען זיין גוי'שן דינסט צו נוצן איר בלוט פאר מצות. לבסוף האט גרוזענבערג עם געהאלפן ארויסקומען אומשולדיג].  עס איז שווער צו זאגן יעצט וויאזוי די ענינים וועלן זיך אויסשטעלן און וויאזוי זיי וועלן זיך ענדיגן.
הר תבור
left|250px הר תבור איז דער בארג תבור וואס געפינט זיך אין יזרעאל טאל ביים אונטערשטן גליל, דער בארג איז זייער הויך 588 מעטער איבערן געזיכט פון דעם ים.
הר תבור אין תנ"ך
אין תנ"ך ווערט זי געבראכט עטליכע מאל, (זעט שופטים ד' י"ב).
מנחם מענדל בייליס
טו. שמועות
אין קורצן פון פריער: עס דרייען זיך ארום שמועות, וועלכע קומען אויך אן אינ'ם תפיסה, אז איינער מיט'ן נאמען "בראזול בראשקאפסקי" האט געשריבן צום הויפט אנקלאגער [תובע] אז ער האט שטארקע ראיות וועגן דעם רציחה אז עס האט גארנישט מיט ר' מענדל ביילוס.