cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
חיפה
בילדונג
250px|קליין|אוניווערסיטעט פון חיפֿה, אשכול טורעם חיפֿה קענען ווערן געפונען אין אַ מישן פון באַקאַנט שולן (שטאַט, שטאַט רעליגיעז, ספּעציעל בילדונג), שולן פון פרייַ דערציונג באַוועגונג (דערקענען בילדונג), פּריוואַט שולן, נאַנפּראַפאַט אָרגאַנאַזיישאַנז צו העכערן וויסן, און אנדערע פּאָטער אינסטיטוציעס. צווישן שולן זענען גרויס חיפֿה העברעיִש רילי שולע, וואָס אַמאָל געבילדעט עליט ידף (מיליטעריש באָרדינג שול בייַ אים), און די לעאָ באַעקק בילדונג צענטראַל, די מאָוועמענט פֿאַר פּראַגרעסיוו יידישקייַט.
מאיר שילער
התקרבות צו אידישקייט
און איז שפעטער געגאנגען לערנען אין דער ברויער ישיבה אין וואשינגטאן הייטס. דערנאך א קורצע צייט און בית שרגא מאנסי ביי הרב שמואל פייוולזאן שליט"א וואו ער איז פארבליבן א שטארקער ידיד פאר די ראשי ישיבה האחים שיפף שליט"א וואס העלפט זיי פיל ארויס ביז היינט.
חיפה
רעפערענצן
* קאַטעגאָריע:פארט שטעט אין אזיע
ספר בראשית
אינהאלט פון ספר בראשית
1. מעשה בראשית - וואס עס האט פאסירט ביים אנפאנג פון די וועלט-באשאפעניש. דאס קומט פארענטפערן די פאלגנדיגע פראגעס: 2. די געשיכטעס פון די אבות - ווי אזוי האט זיך אנגעהויבן כלל ישראל און ווער איז אירע עלטערן.
פרעמיער מיניסטער
ער ווערט אויסגעקליבן דורכן פארלאמענט ביי א פארלעמענט-רעגירונג, און דורך די בירגער ביי די וואלן ביי א רעפובליק-רעגירונג.
בית חיה רחל
דרויסנדיגע פארבינדונגען
קאַטעגאָריע:סעמינארן
שלום בערגער
ער געהער זיך אָן צו דעם קאנסערוואטיוון אידן שטראם.
מיליטער פון די פאראייניגטע שטאטן
ליסט פון טרופען
441.6 ביליאן דאלער איז דער בודזשעט פאר 2006
–
F-16 פייטינג פאלקאן
F-16 איז פון דער F קאטעגאריע ד.מ. פייטער.
קאטעגאריע:USA מיליטער קאטעגאריע:צה"ל
אליהו גאלאמב
אליהו גאלאמב (2טן מערץ 1893, ה'תרנ"ג - 11טן יוני 1945, ה'תש"ה) איז געווען דער אומבאקרוינטער קאמאנדאנט פון דער הגנה ארגאניזאציע. כאטש וואס ער איז ניט געווען דער פארמאלער קאמאנדאט איז ער געווען דער עיקר פירער און ערשטער אקטיוויסט צו קעמפן מיט אן ארגאניזירטער מיליטער. ער איז געווען דער ערשטער וואס איז ארויס אין חוץ לארץ צו קויפן געווער פאר דער הגנה.
אויטאביאגראפיע
אדער, אן אנדערער שרייבט איבער אים, לויט וואס ער זעלבסט האט פארציילט פאר דעם שרייבער.
מאנצביל
ווען ער איז געבוירן איז ער נאך א קינד. ווען ער הייבט אן צו גיין איז ער א יינגל. נאך דער בר מצווה (ביי יידן, ד"ה ווען ער איז אלט 13 יאר) הייסט ער א בחור, און ווען ער האט חתונה רופט מען אים א מאַן.
ביתר עילית
ביתר עילית ווערט גערופן אויף דעם אור אלטן נאמען פון פארצייטישן ביתר.
ספר שמות
דער סדר פון פרשיות אין ספר שמות
אַנטהאַלט 11 סדרות:
פויגל
טייל פויגלען קענען זינגען; די ווערן גערופן זינגפויגלען. ביישפילן זענען דאס רויטהעלדזל, דאס טרילערל, דער קאנאריק, דער דראסיין, דער סאלאוויי און די קרא. פויגלען וואס זינגען נישט שליסן איין די טויב, די מעווע, דער אדלער, די סאווע און די קאטשקע. פיקהאלצן טון פויקן צו האלטן זייער טעריטאריע.
בוני עולם
צווישן אלע רבנים און גדולי ישראל וואס שטיצן און רימען אויס דעם מוסד בוני עולם איז דא אבער איין רב הרב חיים לייב כ"ץ סערדיהעלער רב שליט"א פון בארא פארק וואס טומעלט זייער אקעגין די מוסד בוני עולם, און כסדר האלט ער דרשות, און גייט באזוכן רבנים, און אלארימירט אז בוני עולם טוט און פראקטאצירט זאכע וואס עס נישט אויסגעהאלטן, ער האט ארויסגעגעבען א ספר מיטן נאמען "זרעו לפניך יכון" וואס דארט האט ער אפגעשריבן אלע זיינע טענה'ס א'קעגן בוני עולם און די ארגאנזאציעס וואס העלפן פארפעלקער צו האבן קינדער, ער איז געפארן קיין ארץ ישראל זיך טרעפן מיט הרב וואזנער זצ"ל ווייל ס'איז דא פארשידענע גרסיות איבער זיין מיינונג, זיין גרויסער תלמיד הרב משה שאול קליין שליט"א האלט אז הרב וואזנער זצ"ל איז געווען א שטארקע פארהערער פון די מוסד און הרב קליין איז געקומען סעפציעל צו פארן צו א בוני עולם דינער און ברוקלין איבערגעבן די מיינונג פון זיין רבי'ן, אבער הרב כ"ץ ווייסט צו זאגן אז אנדערע תלמידים האלטן נישט אזוי.
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:ארגאניזאציעס אין ישראל
וואסערמעלאן
ער איז גרין מיט שטרייכן פון הויל גרין פון דרויסן איינגעהילט אין איר גאר שטארקע העלמט שאלאכץ.
מצוות התלויות בארץ
דער וואסערמעלאן איז פון די פרוכט וואס וואקסט אין א ברייטן פארנעם אין ארץ ישראל, און מען דארף מיט זיי אויספירן (מקיים) די מצוות וואס זענען אנגעהאנגען ספעציעל פאר דעם לאנד ארץ ישראל (מצוות התלויות בארץ) : תרומות, מעשרות און שמיטה.
טוילעט הומער
עס קען אויך זיך באציען איבער וויצען ארום סעקס, דאן גייט דאס אריין אין כלל פון שמוציגע רעדן. קאטעגאריע:סעקס קאטעגאריע:הומאר
זשאן קערי
די רעפובליקאנער פעלד איז אויך אנגעפאקט מיט לויפער, ווען פרעזידענט בוש איז קאנסטיטוציאנעל נישט ערלויבט צו זוכן א דריטן טערמין.
קערי'ס 04 קאמפיין האט געצויגן שטארקע קריטיק פון דעמאקראטן נאך זיין מפלה. זיינע קריטיקער זאגן אז ער האט פארפעלט געהעריג צו ענטפערן די רעפובליקאנער קריטיק ווי אויך די באשולדיגונגען פון קאנסערוואטיווע גרופעס אז ער איז נישט ווערד די מעדאלן וואס ער האט געוואונען פארן קעמפן אין דער וויעטנאם קריג.
זיינע געהילפן האבן דערציילט אז ער האט אוועקגעגעבן מער ווי פערצן מיליאן דאלער פאר מער ווי 260 דעמאקראטישע קאנדידאטן אין 06 און קאמפיינט אין פינף און דרייסיג שטעט. זיי זאגן אז ער האט אן אקטיווע אנליין געמיינדע פון מער ווי דריי מיליאן מענטשן, און האט צוועלף און א האלב מיליאן דאלער אין זיין קאמפיין קאסע, וואס וואלט פיל צוגעהאלפן צו קענען אפשלאגן זיינע קעגנער.
דער מאסאטשוסעטס געזעץ געבער האט באשלאסן קלאר צו מאכן זיינע פאליטישע פלענער אין א טאג וואס ער האט אנטייל גענומען אין א דעבאטע איבער דער איראקער קריג, ארויפברענגנדיג זכרונות פון דער וויעטנאם מלחמה. ביי א קאמיטע פארהער, האט ער געשטעלט א שטארקע קשיא וואס ער האט ערשט געפרעגט אין 1971 וואס האט א שייכות היינט צוטאגס: "ווי אזוי קען מען בעטן א מענטש אז ער זאל זיין דער לעצטער מענטש צו שטארבן פאר א טעות?".
קוישבאל
זײַן אױסגעפֿינער איז דאָקטאָר דזשײמס נײסמיט, אין ספּרינגפֿילד, מאַסאַטשוסעץ, אינעם יאָר 1891. די הױפּטליגע פֿאַר קױשבאָל אין דער װעלט הייסט די "נאציאנאלע קוישבאל אסאסיאציע" ("National Basketball Association" אָדער "NBA"). זי געפֿינט זיך אין אמעריקע און קאַנאַדע. קױש-טאַבע איז זײער באַליבט אין דער גאָרער װעלט, אָבער ספּעציעל אין אַמעריקע, אַרגענטינע, כינע, ליטע, קאַנאַדע און רוסלאַנד.
יום טוב עהרליך
ביאגראפיע
קליין|250px|דעקלטייפ פון [[זושא שמעלצערס פלאטע און יום טובס געזיכט]]
זיין כח אין נגינה
ער איז געווען א זינגער און געמאכט ניגונים מיט א געוואלדיגן געשמאק, ער האט געהאט א גרויסן אויסטערלישן כח אין אראפלייגן א מעשה מיט א ניגון און מיט גראמען, וואס אזעלכע כוחות זעהט מען נישט כמעט אין דער אידישער גאס, יעדער ניגון וואס ער זינגט אויף זיינע טעיפס ברענגט ער ארויס דעם אינעווייניגסטן כח הנפש אויף דעם אויבערפלאך.
זיינע השקפות
ער איז געווען א פייערדיגער שונא פון קאמוניזם. ביי אלע געלעגנהייטן ווי ער קען נאר, גיסט ער פעך און שוועבל קעגן די קאמוניסטן און קאמוניזם. זעט אויס קודם צוליב דעם וואס ער זעלבסט האט מיטגעמאכט אין סאמארקאנד ביי די מלחמה יאהרן, און אויך וויבאלד ער איז געווען א סטאלינער חסיד, און האט געוואוסט וואס די קאמוניסטן האבן געטאהן פאר פרומע אידן.
איראק
עקאנאמיע
אום 20סטן נאוועמבער 2004 האבן די 19 רייכסטע לענדער אין דער וועלט מסכים געווען מוותר צו זיין אויף 80 פראצענט (33 מיליארד דאלאר) פון דעם גאנצן חוב פון איראק (42 מיליארד דאלאר) צו די דאזיקע לענדער. דער סכום פונעם דרויסנדיקן חוב פון איראק וואס איז געשטאנען פאר דער אינוואזיע אין 2003 אויף 120 מיליארד דאלאר, איז געוואקסן אין יאר 2004 נאך פינעף מיליארד דאלאר.
וואסער פארזארג און סאניטאציע
גרויסע קוואנטיטעטן פון וואסער גייען לאיבוד בשעת פראדוקציע.
פאליטיק
איראק איז א מיטגליד אין אפעק, און אין אנדערע אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס.
מאפיא
דער ציל פון די מאפיא איז פארשטייט זיך שטענדיג געווען געלט אבער צומאל איז עס געגאנגן ווייטער פון דעם און זיי האבן געזוכט צו קאנטראלירן אלעס וואס זיי האבן געקענט כדי צו בויען זייער רעפוטאציע און פארשטערקערן זייער מאכט. אין די מאפיא איז שטענדיג געווען קאנקורענטן און ווען צוויי מאפיא גרופעס האבן זיך געקריגט האט די גאנצע שטאט מיטגעהאלטן ווען יעדן טאג זענען אנדערע אונטערוועלטניקעס געשאסן געווארן אינמיטן גאס דורך זייערע קעגנער.
מאפיא זענען שטענדיג אנגערופן געווארן מיט טערמין "פאמיליע" כאטש זיי זענען נישט שטענדיג געווען פאמיליע ווייל די גרופעס האבן געלעבט אינאיינעם אויסגעשלאסן פון אנדערע מענטשן מיט אן אנדערע לעבנ'ס סטיל און מען האט זיי באטראכט ווי א פאמיליע פון קרימינאלן פון וועלכע מען האט פרובירט צו שטיין ווייט.
סטרוקטור פון א פאמיליע
די מאפיא פאמיליעס זענען אין גרעסטן טייל אויסגעשטעלט געווארן אויפ'ן זעלבן סיסטעם ווען איין פאמיליע האט נאכגעפאלגט די אנדערע און עס איז כמעט נישט געווען קיין מאפיא פאמיליעס וועלכע האבן געארבעט אנדערש. יעדע גרופע איז צוזאמענגעשטעלט פון עטליכע גענגס וועלכע זענען באקאנט אלס פאמיליעס. די גרופעס קענען באשטיין צווישן 10 און 100 פאמיליעס און יעדע נייע פאמיליע וועלכע גייט אריין אונטער די גרופע מוז ווערן באשטעטיגט דורך די מאפיא הויפטן פון דעם גרופע. די פאמיליעס פלעגן זיך כסדר אפטיילן פון די גרופע און גרינדן נייע גרופעס מיט נייע מאכטן. אויב איז דאס געווען צו א נייע געגענט איז נישט געווען געפערליך אבער טיילמאל בלייבן עטליכע פאמיליעס אין די זעלבע טעריטאריע און דאס ברענגט צו טויטליכע אנשטויסענישן. דער פירער פון יעדע פאמיליע ווערט אנגערופן "די באס" וועלכער קאנטראלירט אלע מיטגלידער און מאכט אלע באשלוסן וועלכע האט צעטאן מיט געלט. דער פירער לעבט אין רייכקייט ווען אלע געלטער וואס קומט אריין פון זייערע ביזנעסער גייט צו אים. אונטער די באס איז פאראן אן אנדערבאס (אונטער באלעבאס) וועלכער דארף אויסגלייכן אלע אינערליכע פראבלעמען צווישן די מיטגלידער אן אריינמישן די באס און בעיקר דארף ער זיין גרייט איבערצונעמען די ארבעט פונעם באס אין פאל ער ווערט געכאפט אדער ווערט אומגעברענגט דורך פיינט.
מאפיא אקטיוויטעטן
דער הויפט ציל פון די מאפיא איז צו מאכן געלט און די פאמיליעס טוען א רייע אקטיוויטעטן דאס צו דערגרייכן. זייער הויפט מיטל איז דורך דערשרעקן תמימות'דיגע געשעפט אייגנטומער זיי זאלן צאלן פאר די מאפיא א געוויסע סכום געלט יעדן מאנאט און די מאפיא וועט יענעם באשיצן דערפאר פון אנדערע קרימינאלן וועלכע זענען באמת זיי אליינס. נאך א הויפט וועג וויאזוי די מאפיא מאכט געלט איז דורך טאן אומלעגאלע ביזנעס וועלכע איז געווענליך טייערע זאכן. ווי דראגס און אומלעגאלע געמבלינג.
די מאפיא און די קענעדיס?
עס זענען געווען אסאך קלאנגן איבער פארבינדונגן צווישן די קענעדיס און די מאפיא, גייענדיג צוריק ביז פרעזידענט קענעדיס רייכע טאטע, דזשאו קענעדי וועלכער איז לויט עטליכע באריכטן געווען פארבינדן מיט די מאפיא און זיין רייכטום האט געשטאמט פון דארט. ווען פרעזידענט קענעדי איז געלאפן אין די פריימעריס האבן אים זיינע קעגנער באשולדיגט איבער א פארבינדונג מיט די מאפיא און האבן געשריגן אז ער האט מאביליזירט די מאפיא אין זיין קאמפיין זיך צו פארזיכערן גענוג שטימען. ווען קענעדי איז געלאפן פאר זיין צווייטן טערמין זענען די קלאנגן פארשטערקערט געווארן און קענעדי האט טאקע געווינען מיט א שמאלע מערהייט קעגן דעם שפעטערדיגן פרעזידענט ניקסן.
דער קאמף קעגן די מאפיא
אן אנדערע שטילע ארבעט איז פארגעקומען אין קליוולאנד אין 98' וועלכע האט געהאלפן ארעסטירן 40 קארופטירטע פאליציי אפיצירן אבער דער אידענטיטעט פון דעם אגענט איז געבליבן אין געהיים אזויווי פילע אנדערע געלונגענע אפעראציעס וועלכע זענען קיינמאל נישט ארויסגעקומען צו די פובליק.
בעלגיע
פאליטיק
דער פארלאמענט באשטייט פון צוויי הייזער: דער סענאט און דאס פארלאמענט. דער סענאט באשטייט פון פארטרעטערס פון דריי ניוואס אין די הערשאפט, וואס ווערן געוועהלט דורך פארשידענע מעטאדעס, און טוט אויך איינשליסען סימבאלישע פארטרעטער, אן קיין שטומרעכט - די קינדער פונם קעניג. דער פארלאמענט איז צאמגעשטעלט פון פארטרעטער פון 11 פראווינצן, וואס פארטרעטען פארהאלטנמעסיג. די יעצטיגע שטראם אין בעלגיע איז דאס איבערפירן מאכט פון די צענטראלע רעגירונג צו די פראווינצן רעגירונג.
יוני 2006
יוני 22
left|80px
יוני 20
נאך נייעס
יוני 11
left|100px
יוני 1
left|100px
שטיין עפאכע
די שטיין עפאכע איז די פעריאדע פון היסטאריע וואס נעמט אריין די ערשטע פארשפרייטע באנוץ מיט טעכנאלאגיע אין מענטשליכע עוואלוציע און דער אויסשפרייט פון דער מענטשהייט מין בעלי חיים פון מזרח אפריקע צו די רעשט פון דער וועלט.
נאטירלעכע סעלעקציע
2 פאקטארן דעצעדירן די אויסגאנג פון נאטורליכע סעלעקציע. די סביבה און די זשיען מיוטאציע.
יונתן ראזענבלום
זיינע ארטיקלען ערשיינען רעגלמעסיג אין זשערוסאלעם פאסט, המודיע, משפחה (מאגאזין), קאנטרי יאסי, און אויפן אינטערנעט ביי דזשאואיש ווארלד רעוויאו און קראס קארענטס בלאג.
יידיש נחת (אלבאם)
די לידער אינעם טייפ:
זינגט ווי אזוי מען לויבט השי"ת מיט מודה אני יעדן צופרי א ליד צו לויבן השי"ת אז מען האט גאנצע גלידער, אז מען האט פיס צו גיין, א הענט צו טאפן, א נאז צו שמעקן, און אפילו מען פאלט אראפ הייבט מען זיך אויף און מען זאגט ווייטער "ברוך השם". פארציילט פאר די קינדער וויאזוי עס איז פלוצלונג געווארן נאכט און יעדער גייט שלאפן. פארציילט וויאזוי די קינדער חלום'ען פון בית המקדש, וויאזוי די לויים האבן געזונגען, און וויאזוי עס וועט אראפ קומען א פייער'דיגער בית המקדש פון דער הויך
מאה שערים
פון די ערשטע געגנטער געבויט צו ווערן אינדרויסן פון די מויערן פון דער אלט שטאט, און איז אויפגעשטעלט געווארן אין יאר ה'תרל"ה ; 1874.
ארכיטעקטור
יעדע פיר הייזער האט איין הויפן בשותפות וואס האט געניצט צו וואשן וועש אאז"וו.
בראנכן אנצינדונג
עס קען קומן פון קעלט, מערערע אלקאהאל טרינקען, רייכערן ציגארעטן, אדער אריינאטעמען צופיל שטויב.
קאנטערטעראריזם
קאנטערטעראריזם איז די טרענירונג פון סטראטעגיעס, טאקטיקן, און טעכניקן וויאזוי צו באקעמפן טעראריזם. זינט טעראריזם איז שטארק צעשפרייט איבער די וועלט, איז דאס א פריאריטעט פאר אלע רעגירונגן.
אינטערנאציאנאלע קאאפעראציע קעגן טעראריזם
די לענדער און אזעלכע ארגאניזאציעס ווי די יו-ען, נאט"א, די אייראפעאישע פאראיין, די גרופע פון אכט, און די אראבישע ליג ארבעטן אינאיינעם צו לייגן עקאנאמישע סאנקציעס, פרירן טעראריסטישע פינאנץ, באוואכן לופטפעלדער און גרעניצן, און צום וויכטיגסטן געבן זיך איבער איינע די אנדערע יעדעס ביסל אינפארמאציע וואס זיי ערהאלטן.
אמעריקע'ס קאנטערטעראריזם אגענטורן
סי-איי-עי – די וועלט'ס באקאנטע סי-איי-עי איז געגרינדעט געווארן נאך די צווייטע וועלט קריג ווען די אמעריקאנער אפישעלס האבן איינגעזען אז עס פאדערט זיך א שפאגל נייע אגענטור צו זאמלן שפיאנאזש און אנאליזירן אויסערן אינטעלידזשענס צו באשיצן די נאציאנאלע זיכערהייט און שטיצן דעם פרעזידענט'ס און זיין אויסער'ן פאליסי פירערשאפט. די סי-איי-עי איז היינט די וועלט'ס פארגעשריטענסטע שפיאנאזש אגענטור מיט טויזענטער אגענטורן וועלכע זענען צעשפרייט איבער יעדע ראיאן איבער די גאנצע וועלט און א ים מיט אינפארמאטיוון וועלכע ארבעטן פאר זיי.
די סכנה פון טעראריזם
דאס ערשטע מאל וואס מען האט געהערט פון א כמעיקאלע אטאקע איז נאך געווען ביי די ערשטע וועלט קריג און איז שפעטער גענוצט געווארן אין גרויסן ביי די איראן-איראק מלחמה. און אויך האט מען געהערט פון א כעמיקאלע אטאקע אין א טאקיא סאבוועי סטאנציע וועלכע איז אונטערגעשטעלט געווארן דורך א גרופע רעליגיעזע טעראריסטן אין 95'. ביי די גאלף קריג האט מען שטארק מורא געהאט פון כעמיקאלע אטאקעס וועלכע איז אין די ענדע נישט גענוצט געווארן אבער האט איינמאל יא עפעקטירט אמעריקאנער סאלדאטן נאכדעם וואס זיי האבן באמבארדירט א פארדעכטיגטע בונקער וועלכע האט אנטהאלטן כעמיקאלע אגענטן וועלכע איז אויסגעשפיגן געווארן דורכ'ן אויפרייס. די קאנטערטעראריזם אגענטורן האלטן אן אויפמערקזאם אויג אויף די אנטוויקלונג פון ביאלאגישע וואפן וועלכע איז אויך גרינג צו פראדוצירן און קען אנזייען שרעקליכע חרבנות מיט אן איינצעלע אטאקע. ביאלאגישע וואפן ליגן אין די באזיץ פון אסאך מיליטערן, אריינגערעכנט די פאראייניגטע שטאטן, אבער ביז יעצט האט נאך קיין איין לאנד זיך נישט דערוואגט צו נוצן די סארט וואפן זינט אלע רעגירונגן האבן אונטערגעשריבן די 72' ביאלאגישע וואפן קאנווענשאן אין וועלכע די באנוץ פון די וואפן איז געווארן אויסגעשלאסן.
דאס באשיצן ציווילע פרייהייטן אין די קאמף קעגן טעראריזם
די סארט זאכן זענען געווען אומדערהערט בעפאר אמעריקע איז אטאקירט געווארן. נאך סעפטעמבער 11 האט די יוסטיץ דעפארטמענט ארעסטירט איבער 1,000 אימיגראנטן, די גרעסטע טייל פון זיי מוסולמענער, און זיי פארהאלטן פאר א לענגערע צייט כאטש עס זענען נישט געווען קיין באווייזן אויף זיי אז זיי זענען געווען פארבינדן צו די אטאקעס. נאכמער, די יוסטיץ דעפארטמענט האט אפילו נישט ארויסגעגעבן זייערע נעמען אדער איינגעמאלדן פאר זייערע פאמיליעס אז זיי זענען ארעסטירט געווארן, א זאך וואס הערט זיך גוט אויף די אמאליגע סאוויעט רוסלאנד. ווען די קריג אין אפגאניסטאן האט זיך אנגעהויבן האט אמעריקע פארכאפט 600 מוסולמענער און זיי געברענגט צו די מיליטערישע באזע אין גואנטאנאמע בעי, קובא, וואו זיי זענען אויפגעהאלטן געווארן פאר א לענגערע צייט אן באקומען די רעכט וועלכע א נארמאלע מלחמה ארעסטירטער (פריזענער אוו וואר) באקומט. צווישן די ארעסטירטע זענען אפילו געווען צוויי אמעריקאנער בירגער וועלכע זענען פארדעכטיגט געווארן מיטצושפילן מיט אל קאידא און אויך זיי האבן נישט באקומען די רעכט זיך צו פארטיידיגן מיט לעגאלע אדוואקאטן.
די פאליטישע און עקאנאמישע ווארצלן פון טעראריזם
עס זענען פאראן פארשידענע ערליי טעראריסטן. טייל פון זיי ארבעטן אויף א מיסיע אין א פאליטישע אינטערעסע, אנדערע קעמפן קעגן אקופאציעס, עס זענען פאראן אזעלכע וואס קעמפן פאר רעליגיעזע צוועקן, און עס זענען פאראן אזעלכע וואס ווילן נאר צעשטערן פרייהייט אין די וועלט אלס נקמה צו זייערע אינטערעסן ווי עס איז דער פאל מיט אל קאידא. אלע רעליגיעס פארבאטן טעראריזם אבער עס זענען פאראן פאנאטישע פירער וועלכע פרעדיגן זייערע מענטשן אז די רעליגיע פארלאנגט יא טעראריזם און קוראזשירן זייערע מענטשן צו מארטירן פאר זייער רעליגיע. טעראריזם ווערט אין טייל פעלער אנגערופן די וואפן פון די אפגעשוואכטע ווייל טעראריסטן פרובירן איבערצוקומען זייער האפענונגלאזיקייט און שוואכקייט דורך געוואלדטאטן און אפילו זעלבסמארד.
ברוסט ווייטאג
ברוסט ווייטאג אדער ברוסט שמערץ,איז א סימפטאם פון א צאל קראנקייטן, און וועלכער ווערט געווענליך פארעכענט אלס א מעדעצינישער נויטפאל.
באזעצונג
זידלונגען אין יהודה או שומרון
ביי די אנהייב פון 2016 האבן געוואוינט אין די סארט יישובים, איבער פיער-הונדערט-טויזנט איינוואוינער.
עי-טיים
עי-טיים (A-Time) איז א היימישע ארגעניזאציע, וואס העלפט ארויס אידישע משפחות וואס ליידן פון אומפרוכפערקייט, דורך עצות, הילף צו טרעפן דאקטוירים אין נאך.
פון צייט צו צייט מאכן זיי שבתים פאר די פארפעלקער ווי זיי הערן עצה והדרכה און חיזוק,
פרשת הקרבנות
די קרבנות זאגט מען אויפן פאלגנדן סדר:
יעקב יצחק ניימאן
הרב יעקב יצחק ניימאן (ה' תרע"ט~ - ז' שבט ה'תשס"ז) איז געווען רב אין דער בעלזער קהילה אין מאנטרעאל לאנגע יארן און האט פיזיש אויפגעבויט די קהילה, און מחבר געווען שו"ת אגורה באהלך.
אמעריקאנער ארמיי
אפערירט
ס'אפערירט 4 בריגאדעס צו די 10 דיוויזיעס, און נאך אפאהר אפגעטיילטע רעגימענטן און בריגאדעס.
ליסטע פון לענדער
ק
20px| קעניע
כסא של אליהו
קאטעגאריע:ברית מילה
פיער עליאט טרודא
קאַטעגאָריע:מאנטרעאל
יעקב יצחק ראזענפעלד
ר' יעקב יצחק ראזעננפעלד איז א אויפגייענדער שטערן אין עולם החזנות.
ברית מילה
חיתוך
דאס איז שניידן די הויט.
פארוואס האט גאט געהייסן זיך מל זיין
שמאל|ממוזער|250px|רבי [[אברהם ישעיהו קארעליץ דער "חזון-איש" סנדק אין ברית מילה תל אביב]] 250px|קליין|טעקסט=| הרב יהושע הכהן כ"ץ [[אשכנזישער רב פון מעלה אדומים סנדק אין ברית מילה]] קליין| הרב ראובן יוסף גרשונוביץ סנדק אין ברית מילה
דזשאו קלארק
טשארלס דזשאסעף (דזשאו) קלארק איז געווען דער 16טער פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע, פון 1979 ביז 1980. ער איז א קאנסערוואטיוו, און איז געווען דער יונגסטער פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע, וועלכער איז איינגעשוואוירן געווארן ביי די 39 יאר.
לאשה
וועבלינקען
קאַטעגאָריע:זשורנאלן קאַטעגאָריע:פרויען
שבועות
תורה ליינען
דעם ערשטן טאג ליינט מען אין דער תורה "בחדש השלישי", און די הפטורה ליינט מען די מעשה מרכבה אין אנהייב ספר יחזקאל.
דעם צווייטן טאג ליינט מען "כל הבכור", און די הפטורה איז "תפלה לחבקוק" אין תרי עשר.
גריכנלאנד
גריכנלאנד ( אדער Ελλάς עלאַס), אפיציעל די העלענישע רעפובליק, איז אַ לאַנד אין דרום-מזרח אײראָפּע, ביים דרום עק פונעם באלקאנער האלבאינזל. עס גרענעצט מיט אלבאניע, בולגאריע און רעפובליק פון מאקעדאניע אין צפון, און טערקיי אין מזרח. דער אגאישער ים ליגט מזרח או דרום פון דער יבשה פון גריכנלאנד, און דער יאנישער ים צו מערב. ס'איז אויך דא אינזלען אן א שיעור. גריכנלאנד איז אן אנטוויקלט לאנד, א מיטגליד פונעם אייראפעישן פארבאנד זײַט 1981, און פון זיין עקאנאמיש און געלטפארבאנד זײַט 2001, נאט"א זײַט 1952, די ארגאניזאציע פאר עקאנאמישע קאאפעראציע און אנטוויקלונג זײַט 1961, און נאך אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס. די הױפּטשטאָט איז אַטען; אנדערע חשובע שטעט זענען סאלאניקי, פאטראס און העראקליאן.
בעיסבאל
עס איז זײער פּאָפּול ער אין אַמעריקע און יאַפּאַן. די העכסטע בײסבאָל ליגע איז די MLB ליגע, װעלכע געפֿינט זיך אין אַמעריקע און קאַנאַדע.
אליעזר געלדצעהלער
רבי אליעזר געלדצעהלער (נפ׳ אדר תשס״ה) איז געווערן ראש ישיבה אין ״אור ישראל״. ער איז געווען א רעוואלוציענער א פיאנעיר בעולם הישיבות, וואס האט געטוישט דעם הילוך הישיבות אין אמעריקע. ער איז געווען דער ערשטער ראש ישיבה וואס האט פארשטאנען דעם היינטיגן בחור, לויט די אומשטענדן פון דער וועלט, וויאזוי דער פון אויבן טוישט ארום די דורות.
משה פיינשטיין
ביאגראפיע
געבוירן אין אוזדא לעם מינסק, רוסלענדישע אימפעריע (היינט ווייסרוסלאנד) אינעם געבורטס-טאג פון משה רבינו, און דערפאר האט מען אים א נאמען געגעבן משה - נאך משה רבינו. ער איז געווען אן אייניקל פונעם ווילנער גאון, דעם של"ה, הרב יום-טוב ליפמאן העלער און הרב יחיאל היילפרין.
אין דער יוגנט איז ער געווען רב אין שטאט ליובאן, און שפעטער האט ער זיך באזעצט אין נוא יארק, און געווארן ראש ישיבה פון תפארת ירושלים. ער איז באוואוסט מיט פארשידענע פסקים וואס האבן אויפגעשאקעלט די וועלט, אזוי ווי זיין פסק וועגן נידריגע מחיצות אין בית המדרש, און וועגן מילך, און קינסטלעכע באפרוכפערונג.
ער ווערט פאררעכנט אלץ פוסק הדור, ער האט פארפאסט די ספרים שו"ת אגרות משה, און ספר דברות משה.
לבנון
היסטאריע
פון דעמאלסט אן האט זיך אנגעפאנגען די אויסהרגנען פון די קריסטן אויף א מאסנווייזע סיסטעם,
ביי דער ערשטער וועלט מלחמה, האבן ענגלאנד און פראנקרייך אונטערגעשריבן דעם סייקס-פיקא פארשטענדעניש, וואס צווישן אנדערע, ווערט לבנון איבערגעגעבן אונטער דעם פראנצויזישן מאנדאט, צוזאמען מיט סיריע, די קריסטן אין לבנון האבן באקומען א האפענונג, אז פראנקרייך וועט זיי ארויסהעלפן.
וואלראס
קליין|א ים־פֿערד דער װאַלראָס (אױך רופט מען עס מאָרזש און ים-פערד אױף אידיש) איז אַ קרוב פֿון ים־הונד. ער לעבט אין די ימים אַרום צפון פאלוס. זײַן לענג איז 5־6. זײמעטער. ער איז שױן מער אָנגעפֿאַסט זיך צו באַװעגן אױף דער יבשה. ער דערנערט זיך דערהױפּט מיט מושלן, װעלכע ער גראָבט אױס מיט לאַנגע, קרעפֿטיקע רײַס־צײנער (זײ זענען אן'ערך צװײ פֿוס לאַנג), און אױך מיט פֿיש. מען געברױכט זײַן פֿעל, זײם פֿעטס און זײַן רײַס־צײנער, װעלכע געהען אַנשטאָט העלפֿאַנדבײן.
אינסעקט
די שאַצונגן פֿונעם כּוללדיקן נומער פֿון איצטיקע אינסעקט זגאַלן, אַרײַנגערעכנט די דאָזיקע פֿאָרמען װאָס זענען נאָך נישט באַװאוסט פֿאַר דער װיסנשאַפֿט, לױפֿט פֿון צװײ מיליאָן ביז פֿופֿציק מיליאָן, מיט נײַערע שטודיעס געבענדיק אַ קלענערען נומער פֿון בערך זעקס צו צען מיליאָן.
מעקינטאש
דער מעקינטאש איז געווען דער ערשטער קאמפיוטער וואס דאס איז געווען פארשפרייט אדאנק זיין קליינקייט, ביז איי. בי. עם. איז אויפגקומען מיט די פערזענליכע קאמפיוטער (פי. סי.) וואס האט גענוצט די מייקראסאפט DOS, און דערנאך ווען מייקראסאפט איך אויפגעקומען מיט ווינדאוס האט עס נאכמער רדוצירט די מארקעט פון מעקינטאש, ביז לעצטענס ווען עפל האט ארויסגעגעבן דעם איי פאד, און מייקראסאפט איז נישט אויפגעקומען מיט קיין גרויסע חידושים אין ווינדאוס וויסטע, און זייט עפל האט געטוישט די פראסעסאר צו אינטעל האט זיך די מעק בעסער פארקויפט און די לעצטע קווארטעל האט עפעל געהאט 6.6% פון די מארקעט אין אמעריקע. די באנוצער באזע איז נישט באקאנט עס ווערט געשאצט פון 3% ביז 16%.
קאסמא קרעמער
left|thumb|250px|דאס איז א באקאנטער תנועה זיינער אויף יעדע [[שוי כמעט, ווי ער קומט אריינרייטן אין דזשערי סיינפעלדס דירה...]] קאזמא קרעמער איז א באקאנטער קאמעדיע כאראטקער אויף אמעריקעס טעלעוויזיע, זיין נאמען איז מייקל ריטשארדס, און אויפן טעלעוויזיע סעריע סיינפעלד, איז ער איינער פון די הויפט אקטיארן.
פאס
היסטאריע
דער מאדערנער פאס גייט צוריק עטליכע הונדערט יאר. פילע רעגירונגן ארום די וועלט האבן שוין אין די אלטע צייטן פארשטאנען אז זיי מוזן צושטעלן א סערטיפעקאט פאר אירע בירגער וועלכע פארן ארויס פון לאנד זיי צו אינדענטיפיצירן און זיי צו פארזיכערן אז זיי קענען צוריק אריינקומען אין לאנד. אנגעהויבן האט זיך עס אין די גרעסערע לענדער און ביז די מיטעלע יארן פונעם 19'טן יאר-הונדערט האבן שוין רוב לענדער געגעבן פאספארטן פאר אירע בירגער אבער מען האט נאך געקענט ארויספארן פון לאנד אן דעם. אין מלחמה צייטן האבן רוב לענדער יא פארלאנגט פאספארטן פון יעדן רייזנדן. אין אמעריקע האט קאנגרעס באשטימט דעם 15טן דעצעמבער 1915 אלס דער ערשטער טאג וואס קיין איין בירגער וועט מער נישט קענען פארלאזן דאס לאנד צו גיין אינטערנאציאנאל אן א פאס.
פינגווין
פינגווינען לעבן נאר אינעם דרום האלבקיילעך פון דער וועלט: אנטארקטיקע, ניי זילאנד, דרום אויסטראליע, דרום אפריקע און דרום אמעריקע. דאס מערסטע צפון וואס זיי דערגרייכן איז די גאלאפאגאס אינזלען וואן דער קאלטער הומבאלט שטראם פליסט דערביי.
זשורי
פארוואס א זשורי?
אבער יעדע זאך גייט ביידע וועגן. עס איז מעגליך אז די געפילן פון א זשורי וועט אנקלאגן איינעם וואס איז אומשולדיג, געבויט אויף די געפילן וואס זיי האבן צו דעם אנקלעגער אדער ווייל דער אנגעקלאגטער איז א מענטש וואס באנעמט נישט א צווייטנס געפילן. און פארקערט קענען זיי באפרייען איינער וואס איז יא שולדיג נאר צוליב די געפילן צו יענעם.
זעט אויך
גרענד זשורי
שומרון
שומרון איז געווען די הויפטשטאט פון מלכות ישראל.
גלות שומרון
אין דאס 722סטער יאר פארן קריסטלעכער ציילונג ווען הושע בן אלה איז געווען קעניג אויף מלכות ישראל, האט שלמנאסר דער קעניג פון אשור איינגענומען די שטאט שומרון, וויבאלד הושע האט נישט געצאלט שטייער פאר אשורס קעניגרייך, און האט געוואלט מורד זיין קעגן אשור. שלמנאסר האט גולה געווען די עשרת השבטים צו אשור. (זעט ספר מלכים ב' פרק י"ז).
אחד העם
אין יאר 1884, האט ער זיך באזעצט אין אדעס, ווו ער האט אנגעהויבן שרייבן ארטיקלען, וואס נעמען ארום דעם פראבלעמאטיק, פון יידישן לעבן אין מזרח אייראפע. זיין ערשטע ארטיקל "לא זו הדרך" האט אים גרויס געמאכט ביי דער חובבי ציון ארגאניזאציע.
דוד קאהן
וועבלינק
קאהן, רבי דוד קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן קאַטעגאָריע:רבנים אין ירושלים קאַטעגאָריע:מוהלים
שפיראכץ
אידישקייט
*
עשרה בטבת
הלכות
ביים דאווענען זאגט מען סליחות אין שחרית און מען ליינט אין דער תורה ויחל סיי שחרית און סיי מנחה. טייל ערטער זאגט מען אויך אבינו מלכנו.
טרעסטיני
קאַטעגאָריע:דערפער אין פוילן
ראמעא און יוליא
דער שוישפיל איז נאך יידיש איבערגעזעצט געווארן דורך דוד משה הרמאלין אין ה'תרנ"ד, און ערשט געשפילט אם י"ג אלול דעמזעלבן יאר, אויף די בינע דעס "טאליא טעאטער", ניו יארק, מיט קעני ליפצין אלץ יוליא און באריס טאמאשעווסקי אלץ ראמעא. "ראָמעאָ און יוליאַ" האט אינספירירט א סך קינסטלער פון פארשיידענע פעלדער צו שאפן פארשטעלונגען, פילמען, מוזיק, טענץ און נאך. אין סוף פֿון תש"ע איז אַרױס אַ ייִדיש־שפּראַכיקע װערסיע פֿונעם פֿילם מיטן נאָמען "ראָמעאָ און יוליאַ אויף יידיש" ("Romeo and Juliet in Yiddish").
המספיק
אקטועלע נאטיצן
קאטעגאריע:רעגירונג
דוד בן-גוריון
אין דער ציוניסטישער פירערשאפט
מיטן אויפקום פון דער מדינה האט ער געהייסן גרינדן די ישראל'ישע ארמיי, דער צבא הגנה לישראל (צה"ל), און פארבאטן דאס עקזיסטענץ פון אנדערע באוואפנטע גרופעס. דאס האט געפירט צו אנגעצויגענע באציאונגען מיט מנחם בעגין דער פירער פון דעם אירגון. ווען בעגין האט געברענגט א שיף פול מיט וואפן, דער אלטאלענא, האט בן-גוריון באפוילן דאס איבערגעבן פאר'ן ניי געבוירענעם צה"ל. בעגין, וועלכער איז געווען אויפן שיף, האט מסכים געווען איבערצוגעבן אכטציג פראצענט פון די וואפן, און די איבריגע פאר די אצ"ל קעמפער פון ירושלים, דאס איז וויבאלד ישראל האט נאך נישט איינגענומען ירושלים, און איר צוקונפט איז נאך נישט געווען קלאר, און בן-גוריון האט באפוילן באמבארדירן די שיף, טראץ דעם אפמאך וואס די אצ"ל האט פון פריער געהאט מיט דער ארמיי. זעכצן יידישע מיטגלידער פון דעם אירגון זענען אומגעקומען. בעגין אליין איז נישט געשעדיגט געווארן, אבער ער האט דערנאך נאכגעגעבן און אנגעשלאסן זיינע קעמפערס מיטן צה"ל.
אלס פרעמיער מיניסטער
אויף זיין נאמען זענען גערופן בן-גוריון פליפארט און דער בן-גוריון אוניווערסיטעט פונעם נגב.
ישעיהו
זיינע נבואות
קאַטעגאָריע:נביאים קאַטעגאָריע:מלכות יהודה
פרשת ויצא
באר שבע איז אויך ביי דרום ארץ ישראל, נאר מער מערב צו.
חז"ל זאגן אז אונטערוועגס קיין חרן איז יעקב פארבליבן פערצן יאר אין דעם ביהמ"ד פון שם ועבר לערנען תורה.
וועבלינקען
ויצא
כשרות
אן עסנווארג וואס איז אויסגעהאלטן צו עסן לויט די תורה'דיקע פארשריפטן איז כשר.
עפל
די בלעטער און צווייגן זענען ארגאנעזירט אריין איינער אין אנאנד נישט גראד, די בלעטער זענען רינדעכיג מיט א קליינער שפיץ 5 ביז 12 צ"מ לאנג און 3 ביז צ"מ ברייט.
מויז
א מויז (מערצאל: מײַז) איז א מין נאגער, א באשעפעניש וואס לויפט ארום אין די פלעצער וואו עס איז דא שמוץ.
זיי האבן נישט קיין ביינער דערפאר קענען זיי זיך דורכריקן די קלענסטע לעכער.
קאַטעגאָריע:נאגערס
באדן
קאטעגאריע: ערד וויסנשאפטן קאטעגאריע: געאגראפיע
PDF
קאַטעגאָריע:ווייכווארג
בלוט צירקולאציע
די אדערן וואס פירן בלוט צום הארץ הייסן ווענעס.
דאס הארץ איז דער צענטרעפונקט פון צוויי סיסטעמען. די הויפט סיסטעם פירט בלוט מיט זויערשטאף פונעם הארץ ארום דעם קערפער דורך די ארטעריעס. פון די ארטעריעס שטראמט דאס בלוט אין קליינע קאפילאריעס (אדערלעך) דורך א געוויסן טייל פונעם קערפער, און פון דאנעט אריין אין די ווענעס, אנגעלאדן מיט קארבאן דיאקסייד, צוריק צום הארץ.
שוחט
א שוחט, אויך געשריבן שו"ב (ר״ת פון שוחט ובודק) איז איינער וואס איז געלערנט וויאזוי צו קוילענען עופות אדער בהמות, לויט די תורה'דיגע פארשריפטן.
וואריקאצעלע
א וואַריקאצעלע איז אן אומנארמאלע געשווילעכץ פון די אדערן וואס טוען פירן די זרע ארויס פונעם גוף, און דעריבער קען נישט די זרע ארויסגיין פונעם גוף מיט דער געהעריגער קראפט, וואס דאס קען פירן צו פראבלעמען מיט רעפראדוקציע.
די אורזאכן
די אורזאכן צו "וואריקאצעלע" קען זיין: מען קען דערמיט געבוירן ווערן, צופיל שטיין אויף איין ארט, און נאך פילע. קליין|315x315פיקס|א בילד פון דער דערשיינונג
די אפטקייט פון דער דערשיינונג
שטודיעס וואס זענען ארויסגעגעבן אין די זשורנאלן וואס זענען ארויסגעגעבן צווישן אנדערע דורך אָקספֿאָרד און "דזשאָנס האָפּקינס" אוניווערסיטעטן טוען אנדייטן אז עס איז געווען אנטפלעקט אַז וואַריקאָצעלע איז די סיבה פאר 90% פון פרוכטבארקייט פּראָבלעמען פון די מענטשן אין דער וועלט.
דרויסנדיגע לינקען
קאַטעגאָריע:רעפראדוקציע קאַטעגאָריע:קרענק
פאליטישע פארטיי
אין א סאך לענדער, ווי למשל דייטשלאנד און אינדיע, זענען פאראן עטלעכע אנערקענטע פאליטישע פארטייען. טייל לענדער האבן אן איין־פארטיי סיסטעם, ווי כינע און קובע. די פאראייניגטע שטאטן איז פראקטיש א צוויי־פארטיי סיסטעם, וואו אויך די קלענערע פארטייען זענען משתתף; די קאנדידאטן האבן א הויכע דרגא פון אויטאנאמיע. די צוויי וויכטיגע פארטייען זענען די דעמאקראטישע פארטיי און די רעפובליקאנער פארטיי. אויך איז דאס פאראייניגטע קעניגרייך א צוויי־פארטיי סיסטעם וואו קלענערע פארטייען שפילן א ראלע.
ב'תשנ"ו
קאַטעגאָריע:יידישע יארן
ראמאן
מאנכמאל איז דער ראמאן איינגעשלאסן מיט א ראם דערציילונג (א געשיכטע אין א געשיכטע).
קאַטעגאָריע:ליטעראטור
קאלאניאליזם
קאלאניאליזם איז וואס איין לאנד וויל הערשן איבער אנדערע לענדער און באזעצן זיינע איינוואוינער דארט.
יוסף דוב הלוי סאלאווייטשיק
וועבלינקען
שיעורים (אין פארמאט ram) אויף פורים און מגילת אסתר, חלק א, וחלק ב.
יאהו
left|200px יאהו איז א פאפולארע אינטערנעט פארטאל וואס באדינט מיט אלערליי באדארפענישן און ערשיינט פיל אינפארמאציע אויפן וועב.
יוסף מוקיר שבת
יוסף מוקיר שבת איז דער נאמען פון א מענטש וועגן אים איז דא א באקאנטע מעשה.
רעפערענצן
קאטעגאריע:שבת קאטעגאריע:אידישע ערציילונגן
מרדכי שטיין
ר' מרדכי, אזוי ווי זיין פאטער, איז א שטארקער סימפאטיקער צו בני יואל און האט נישט געהאט קיין שום קשר מיטן פריערדיקן סאטמארער רבי, ר' משה טייטלבוים, און זיין נאכפאלגער רבי אהרן טייטלבוים.
מצווה טאנץ
ביי חסידים, איז דער מנהג, נאך דער פארהיירונגס צערעמאניע, טוט א ספעציעלער מענטש (געווענדליך געדינגען פאר געלט), וואס האט דעם טאלאנט פון זאגן וויצן און אויך זינגען מיט גראמען, טוט אויסרופן די נאנטע פאמיליע און איז מכבד צו טאנצן.
אנפאל
סימפטאמען
קאַטעגאָריע:קרענק קאַטעגאָריע:נעווראלאגיע
יולי 2006
פרייטאג, יולי 6
left|90px
מופטי
קאַטעגאָריע:איסלאם
אשור
שלמנאסר (5) מלך אשור האט איינגענומען מלכות ישראל ווען הושע בן אלה איז געוועזן קעניג. און סנחריב מלך אשור האט איינגענומען שטעט פון מלכות יהודה ווען חזקיהו איז געוועזן קעניג.
אידישקייט אין אונגארן
היסטאריע פון אידישקייט אין אונגארן
א נייע בליענדע תקופה פון תורה-וואוקס האט זיך אנגעהויבן אין אנהויב פון דעס ניינצענטן יארהונדערט אונטער דער הנהגה פון ר׳ משה סופר, דער גרויסער און בארימטער ״חתם סופר״ פון פראנקפורט, וועלכער האט מיט זיין גאונות, צדקות און גייסטרייכער הנהגה אינספירירט זיין דור צו נייע גייסטיקע פארמעסטן אין תורה און אין אידישקייט. אונטער זיין הנהגה איז די ישיבה אין פרעשבורג געווארן דער גרעסטער און איינפלוסרייכסטער מקום־תורה אין צענטראל-אייראפע. א סך פון דעם ״חתם־סופר׳ס״ תלמידים, צווישן די דער בארימטער מהר"ם שיק, האבן אליין געגרינדעט אייגענע קהילות און ישיבות איבער גאנץ אונגארן און פארזעצנדיק זיין דרך, זענען זיי געווארן שטארקע פעסטונגען וועלכע האבן געשטעלט א דערפאלגרייק ווידערשטאנד אנטקעגן די כוחות פון רעפארם און אסימילאציע אין דער אידישער מחנה. אין די דאזיקע יארן האט ר׳ שלמה גאנצפריד מחבר געווען זיין ״קיצור שולחן ערוך״ און אנדערע וויכטיקע ספרים.
רעפערענצן
פון דאס אידישע ווארט
כיסוי הדם
הלכות כיסוי הדם שטייען אין מסכת חולין פרק ו'.
דיכטער
דיכטער אדער פאעט (און אויף לשון קודש פייטן) איז דער וואס שרייבט דיכטונגען, דהיינו, געשריבענע לידער וואס זיינען נישט באשטימט ווילנדיק פאר געזאנגען.
מגן דוד
לינקס|250px דער מגן דוד איז א העקסאגראם (א זעקס שפיציגער שטערן) סימבאל צוזאמען געשטעלט פון 2 דרייעקן איינער פארקערט ווי דער צווייטער.
מאונט קיסקא
קאטעגאריע:אידישע יישובים קאַטעגאָריע:וועסטשעסטער קאונטי, ניו יארק
ייווא
די ארכיוון
דער ייִווא איז הויפטקווארטירט אין ניו יארק און האט אויך א וויכטיגן צענטער אין ארגענטינע. דער אינסטיטוט פארמאגט איבער 360,000 ביכער און פובליקאציעס אין צוועלף שפראכן. דאס רעכנט אויך אריין די ספעציעלע ווילנע פארזאמלונג וואס אנטהאלט 40,000 חלקים און 25,000 בענדער פון חידושי תורה ווערק פון רבנים און גאונים אנגעהויבן פונעם 16טן יאר-הונדערט.
באזוכערס
left|thumb|250px|צענטער פאר דער יידישער היסטאריע יעדעס יאר קומען באזוכן אין די ייווא ארכיוון מער ווי פיר טויזנט פארשערס, לערערס, סטודענטן, קונסט ארבעטערס, שרייבערס, פילמער, היסטאריקערס, און סתם אינטערעסירטע יחידים.
װעבלינקען
קאַטעגאָריע:יידיש קאטעגאריע:יידישע אינסטיטוציעס
דייטשלאנד
דײַטשלאַנד (העברעאיש; גרמניה ) איז א פעדעראלע רעפובליק אין צענטראל אייראפע. דאס לאנד איז צוזאמענגעשטעלט פון 16 גרויסע שטאַטן וועלכע מאכן עס איינע פון די גרעסטע אינדוסטריאליזירטע לענדער אין דער וועלט. דייטשלאנד האט א רייכע קולטור און קאמפליצירטע היסטאריע ווייל עס איז ערשט געווארן אן אפיציעל לאנד אין 1871. פאר דעם איז עס געווען צעטיילט צו קלענערע שטילע מוניציפאליטיס. דייטשלאנד איז דאס 7טע גרעסטע לאנד אין אייראפע אין שטח. עס האט א סך הכל שטח פון 137,827 סקווער מייל (356,970 קוואדראט קילאמעטער). דאס לאנד פארמאגט באלד 82.5 מיליאן איינוואוינער. בערלין איז דער הויפטשטאט און דער גרעסטער שטאט. באָן, וועלכע איז אמאל געווען דער הויפטשטאט פון מערב דייטשלאנד, האט פארמאגט א טייל פון די רעגירונגס ביוראען, אבער היינט זיינען זיי אריבערגעצויגן געווארן צו בערלין. די פרינציפאלע שפראך איז דייטשיש און די מענטשן זענען קאטוילישע אדער פראטעסטאנט גלויביקע.
היסטאריע
דורכאויס די היסטאריע האבן זיך פארשידענע גרופעס פאראייניגט אין די מוניציפאליטיס וועלכע זענען היינט דייטשלאנד. מיט די יארן האבן זיי געגרינדעט אן ארמיי און אנגעהויבן אויפשטעלן א לאנד. רוב טיילן פון דייטשלאנד האבן דעמאלט באלאנגט צו פראנקרייך וועלכע האט געשטיצט דעם פלאן און די שטעט האבן זיך פאראייניגט צו איין גרויסער פאראיין וועלכע איז געפירט געווארן אונטער פרייסן.
אין 1958 איז מערב דייטשלאנד געווארן א גרינדער מיטגליד פון דעם אייראפעישן פארבאנד.
לאנד און אוצרות
א שטארקע סיבה צו דייטשלאנדס הצלחה אין איר אינדוסטריעלע עקענאמיע איז ווייל דאס לאנד איז פיל מיט קוילן און אייזן און זיי געפינען זיך איינע נעבן די אנדערע אין רוב פעלער. דאס איז א געבענטשטע זאך פאר א לאנד ווייל די צוויי זאכן גייען אינאיינעם, קוילן פאר ענערגיע צו אויסגראבן און בעארבעטען די אייזן. מיט הונדערט יאר צוריק ווען טראנספארטאציע איז נאך נישט געווען אזוי שנעל האט דאס אויך אסאך אויסגעמאכט ווייל טראנספארטאציע האלט אפ די פארשריט פון פראדוקציע. דייטשלאנדס עקענאמיע האט זיך אויפגעבויט אינעם 19טן יארהונדערט מיט די פראדוקציע פון אייזן און מיט די יארן מיט אלע ערליי מאשינערי וואס ווערן געמאכט פון אייזן.
קלימאט און סביבה'דיקע פראגעס
אין די יארן נאך דער צווייטער וועלט קריג איז די פארפעסטיקונג פיל ערגער געווארן אין מזרח דייטשלאנד ווייל די ארטיקע קאמוניסטישע פירערשאפט האט גאנץ ווייניק אינטערעסירט די סביבה און די וואוילזיין פון אירע איינוואוינער. מען האט אין יענע יארן אנגעהויבן מאכן כעמיקאלן וועלכע פארלאנגן ספעצילע רעגולאציעס עס זאל נישט ארויסלאזן צופיל שעדליכע אפפאל. ווי געזאגט האט די קאמוניסטישע פירערשאפט דאס נישט אינטערעסירט און עס האט מיט די יארן געברענגט אן ערנסטע געזונטהייט פראבלעם ווען טייל מענטשן האבן אנגעהויבן צו ליידן פון קראנקייטן פון דער אטעם-סיסטעם (respiratory system). די מערב דייטשלאנד רעגירונג האט פארפירט און געבעטן די מזרח רעגירונג צו טאן עפעס דערוועגן אבער עס איז געפאלן אויף טויבע אויערן. נאך די סאוועט צוזאמענפאל ווען מזרח און מערב דייטשלאנד זענען צוריק פאראייניקט געווארן האט די רעגירונג אויסגעגעבן א וועלט מיט געלט צו רייניקן די לופט אין די מזרח שטעט.
מענטשן
אזויווי אין אלע מאדרניזירטע לענדער איז דייטשלאנד'ס באפעלקערונג געווארן עלטער אין די 1990ער יארן. דאס איז א רעזולטאט פון נידעריגערע געבורטס ראטעס און דאס איינשרינקן פון די פאמיליעס. אין די 1920ער יארן פלעגן זיין ריזיגע פאמיליעס פון 5 ביז 10 קינדער אבער היינט שטייט עס ביי 3.5 מענטשן פער פאמיליע דורכשניטלעך. אין צוגאב פארמערט זיך שטארק די איין עלטערן פאמיליעס און איין פערזאן הויזגעזונד.
עטנישע גרופעס און אימיגראציע
דורכאויס די 80ער און 90ער יארן זענען אסאך אימיגראנטן אנגעקומען קיין דייטשלאנד פון די אייראפעאישע קאמוניסטישע לענדער. מענטשן פון קאזאקהסטאן, אוקריינע, רוסלאנד, און רומעניע האבן געמאכט פליטה פון זייערע קאמוניסטישע רעגירונגן און זיך באזעצט אין דייטשלאנד וואו זיי האבן באקומען באלדיגע סיטיזענשיפ, לויט'ן דייטשן געזעץ, אפילו אויב זיי האבן נישט געקענט די דייטשע שפראך. אויך פון אנדערע פלעצער איז מען טיילמאל געקומען קיין דייטשלאנד, לויטן דייטשן געזעץ אז קרבנות פון פאליטישע פארפאלגונגען מעגן אריינגענומען ווערן אין לאנד. דורכאויס די 80ער יארן זענען הונדערטער טויזנטער פאליטישע געליטענע פון סרי לאנקא, לבנון, מערב אפריקע, און נאך קלענערע לענדער אנגעקומען קיין דייטשלאנד צו געניסן אזיל רעכט.
די דייטשע איינוואוינער האט נישט צו שטארק געפאלן די אימיגראנטן און האבן געקעמפט קעגן זייערע רעכט וועלכע איז מיט זייער כוח פארמינערט געווארן כאטש זיי האבן באקומען אפיציעלע בירגערשאפט. די אזיל רעכט אימיגראנטן האבן באקומען נאך ווייניגער רעכט און אין די לעצטע 15 יאר האבן צוויי דריטל פון זיי אפגעטראגן פון דייטשלאנד.
ערציאונג
די דייטשע רעגירונג גיט פרייע ערציאונג פון 6 יאר ביז 14 יאר אלט. בעפאר און נאך די יארן מוזן די עלטערן אליינס באצאלן די קאסטן פון פריוואטע סקולס. בעפאר די פאראייניגונג פון מזרח און מערב דייטשלאנד האט די מערב דייטשע רעגירונג יא געגעבן לימיטירטע פרייע סקול פאר קינדערגארטן אבער נאך די פאראייניגונג האט זיך די פראגראם אנגעשטויסן אין פראבלעמען און זינט דעמאלט איז עס נאך אלץ נישט א טייל פון די רעגירונג'ס פרייע פאבליק שולע סיסטעם.
רעגירונג
נאך דעם צווייטן וועלט קריג ווען דייטשלאנד איז באזיגט געווארן דורך די אליאירטע כוחות איז איר לאנד צוטיילט געווארן צו פיר טיילן פאר די פיר גרויסמאכטן: פראנקרייך, בריטאניע, די פאראייניגטע שטאטן, און די יו-עס-עס-אר. עטליכע יאר שפעטער האבן פראנקרייך, בריטאניע, און די פאראייניגטע שטאטן צוזאמענגעשמאלצן זייערע אקופירטע טעריטאריעס צו איין גרויסער ראיאן ווען די סאוויעט פאראיין האט ווייטער אנגעהאלטן איר קאמוניסטישע רעגירונג אויף מזרח דייטשלאנד. אין 1989 איז דער מזרח קאמוניסטישער טייל פאראייניגט געווארן מיט מערב דייטשלאנד.
פאליטישע פארטייען
די צווייטע גרעסטע פארטיי און אפיציעלע אפאזיציע איז די קאנסערוואטיוע קריסטיען יוניאן (סי-די-יו) וועלכע איז נאנט פארבינדן מיט די קריסטיען סאציאלע יוניאן (סי-עס-יו) פארטיי. די צוויי פארטייען זענען שטנעדיג געשטאנען צוזאמען ביי יעדע אישו אבער זענען ווייטער פארבליבן צוויי אנדערע פארטייען. די סי-די-יו/עס-סי-יו האבן קאנטראלירט די רעגירונג צווישן 982' און 998'. דורכאויס יענע טערמין האבן די צוויי פארטייען געהאט א קאאליציע מיט די פרייע דעמאקראטישע פארטיי (עף-די-פי) איבער די פאראייניגונג אישוס אין 989' און אין 990'. די סי-די-יו/עס-סי-יו פארטייען זענען ביידע געגרינדעט געווארן אין 948' דורך דעם דעמאלטדיגן קאנצלער העלמאט קאהל. די פארטייען זענען קאנסערוואטיוו אין עקענאמישע און סאציאלע פראגעס. איין אויסנאם וועלכע די פארטייען האבן שטענדיג געשטיצט איז וועלפעיר. די פארטייען פארמאגן די קאטוילישע און פראטעסטאנטן גלויביגע און פארמער. די עף-די-פי איז אויך געגרינדעט געווארן אינעם זעלבן יאר און האט אנגענומען שטארק ליבעראלע מיינונגן. די פארטיי האט א גרויסע טייל פון פראפעסיאנאלע ביזנעסלייט. נאך א פארטיי אין די בונדסראט איז די פארטיי אוו דעמאקראטיק סאציאליזם (פי-די-עס), די סוקסעסאר פון די קאמוניסטישע פארטיי פון מזרח דייטשלאנד. די פארטיי האט שטיצער נאר אין מזרח דייטשלאנד וואו זי רעפרעזענטירט אירע סיטיזענס. עס זענען פאראן נאך פארטייען וועלכע האבן קיינמאל נישט אנגעצויגן גענוג שטיצע צו קענען רעפרעזענטירט ווערן אין די בונדסראט.
געזעלשאפט
דאס געוועזענע מזרח דייטשלאנד שטייט נאך היינט אויף א נידעריגערער עקענאמיע און וואוין סטאנדארטן שטאפלן. די לאנד פאראייניגונג האט זיי טאקע געגעבן פרייהייט אבער אסאך האבן נישט געקענט פארנעמען די פארנומענע און קאכנדיגע עקענאמיע וועלכע האט זיך אויסגעפארעמט אלס א ערשט קלאסיגע קאפיטיליסטישע מארקעט עקענאמיע. די געוועזענע מזרח דייטשלאנד האט נאך אלץ נידעריגערע געהאלט שטאפלן און סאך א שוואכערע וואוינונג סטאנדארט. די דייטשע רעגירונג אינוועסטירט אסאך געלט אויפצובויען איר מזרח טייל פון לאנד. די רעגירונג לייגט דארט אריין יעדעס יאר פרישע שאסייען, טראנספארט, קאמוניקאציע, און באהויזונג. א שווערע פראבלעם וואס פלאגט נאך היינט דער ראיאן איז א הויכע ארבעטלאזיגקייט ראטע וועלכע האט זיך אנגעהויבן נאך די פאראייניגונג ווען רוב ביזנעסער זענען פריוואטיזירט געווארן.
נאך דעם קריג
נאך דעם קריג זענען גאר אסאך יידן צוריק געקומען קיין דייטשלאנד. זיי זענען געווען איינגעטיילט אין דרײַ גרופעס: מענטשן וואס האבן געוואוינט אין דייטשלאנד בעפאר דער קריג און האבן זיך צוריקגעקערט צו זייערע שטעט און היימען, פארלוירענע מענטשן אן פאמיליעס פון גאנץ אייראפע וועלכע האבן געפונען רעזערוואט אין דייטשלאנד, און אן ערך פון 20,000 יידן וועלכע זענען געווען באהאלטן אין דייטשלאנד דורכאויס דער קריג. סך הכל איז די צאל יידן אין דייטשלאנד נאך דער קריג געווען נאר 5 פראצענט פון בעפאר דער קריג. דער נומער איז שטארק רעדוצירט געווארן וואס שפעטער נאך דער קריג ווען די דייטשע יידן האבן אימיגרירט קיין ארץ ישראל און אמעריקע. יידן האבן זיך באזעצט נאך דער קריג אין מערב בערלין, מינכן, פראנקפורט, דוסלדארף, האמבורג, און קעלן. ווייניגער פון 1,000 אידן האבן געוואוינט אין מזרח דייטשלאנד און אלע פון זיי אין מזרח בערלין.
די ווידער-פאראייגונג פון דייטשלאנד און שפעטער די צוזאמענפאל פון דעם סאוועטן פארבאנד האט געברענגט נאך יידן קיין דייטשלאנד וועלכע האט דעגרייכט 40,000 אין צאל. עס איז געווארן א גרעסערער פארלאנג פאר כשרע עסן און און שולעס און נייע יידישע ארגאניזאציעס האבן זיך געגרינדעט. די צאל פון נישט יידישע אידן איז געשאצט געווארן צו דאפלט (80,000). היינט האלט די צאל יידן ביי 60,000 אבער רוב יידן זענען רעפארמער אדער קאנסערוואטיווער באוועגונגען וועלכע לאזט איבער זייער א קליינע צאל ארטאדאקסישע יידן.
לא תחנם
לא תחנם ריפט מען די איסורים אין הלכה וואס קומט פון די פסוק, וואס דאס מיינט דערווייטערן זיך פון גויים ווייל מ'קען ווערן אויסגעמישט דאס נעמט אריין די פארבאט פון פארקויפען ערד קרקע אין ארץ ישראל פאר גויים געבען אומזיסט מתנות פאר גויים און אויך אומזיסטע לויבונגען.
בינה
וואס ווערט ארויסגעגעבן דורך מרת רות ליכנטשטיין, פון די ענגלישע המודיע צייטונג, זינט אלול, תשס"ו.
קאטעגאריע:פרומע מאגאזינען
עלעפאנט און קאסל באן סטאנציע
די סטאנציע איז אין טראוולקארט זאנעס 1 און 2.
IP אדרעס
איי פי (IP - Internet Protocol) אדרעס איז דער אדרעס פון יעדן באזנודערן קאמפיוטער אויף א קאמפיוטער נעצווערק וואס ניצט די IP סיסטעם פאר קאמפיוטער נעאצװערקן. די אינטערנעט ניצט די IP סיסטעם.
א יעדע מאשין וואס נעמט טייל אין א קאמפיוטער נעצווערק וואס ניצט IP - צום ביישפיל קאמפיוטערס, פרינטערס, אדער רוטירערס - האט אן IP אדרעסע.
רעפערענצן
קאַטעגאָריע:קאמפיוטער נעצווערקן
ליד
גראמען
זעט א באזונדערן ארטיקל אויף גראמען.
מען רופט דאס אן גראמען ווייל יעדע ווארט ענדיגט זיך מיט די זעלבע אויסזאג.
פידל
דער פידל געהערט צו דער פֿאַמיליע פֿון די סטרונע אינסטרומענטן. מע שפילט דעם פֿידל מיט א שטעקעלע אױף װאס עס זענען געשפּאַנט פֿערדהאָר און װאָס מע רופֿט אָן דעם סמיטשעק. דער פידלער פֿירט דעם סמיטשיק ארויף און אראפ אויף די פידלבענדלעך (די סטרונעס). די רײַבונג פֿון די פֿערדהאָר אױף די סטרונעס איז גורם װיבראַציעס װאָס ברענגען אַרױס פֿון די פֿאַרשײדן גראָבע סטרונעס פֿאַרשײדן הױכע טענער. װאָס גרעבער די סטרונע, װאָס טיפֿער דער טאָן. אַז מע זאָל פֿון די פֿיר סטרונעס פֿונעם פֿידל אַרױסברענגען מער װי פֿיר טענער, קען דער פֿידלער די סטרונע װאָס ער שפּילט אָן מיטן סמיטשיק פֿאַרקירצן דורך אַרױפֿלײגן אַ פֿינגער אױף דער סטרונע. װאָס קירצער דער חלק פֿון דער סטרונע װאָס קען װיברירן, װאָס העכער דער געשאַפֿענער טאָן. בשעת'ן שפילן מיטן פידל, דריקט מען צו דעם קלאַנגקערפּער פונעם פידל צווישן דעם האלז און די אקסל. מיט איין האנט האלט מען דעם פֿידל און פֿאַרקירצט די סטרונעס, מיט דער אַנדערער באַװעגט מען דעם סמיטשיק.
יידישקייט
קאַטעגאָריע:מוזיק אינסטרומענטן
בית המדרש הגדול (מאנהעטן)
עס איז קוים דא מנין דארטן, און מ'באנוצט זיך נאר מיטן קעלער. דער היכל פון שול איז חרוב ונחרב און ס'רעגנט אריין. די ווענט זענען געשפאלטן, און בעלי חיים וואוינען דארטן פראנק און פריי. עס איז נישטא קיין געלט דאס אויפצוהאלטן. ווארשיינליך וועט זיין סוף זיין דער זעלבער ווי דעם באקאנטן היסטארישן ריווינגטאן שול, וואו די סטרוקטור איז איינגעפאלן מחמת נאכלעסיגקייט. און די פראפערטי וועט נאכדעם קענען שארן מיליאנען פון ריעל עסטעיט געביידע העכער די שול.
משיח
דער טערמין משיח
דער גלאטער טייטש פון דער לשון קודש'יגער ווארט משיח איז "געזאלבט", דאס מיינט א מענטש וואס מען האט געזאלבט מיט א ספעציעלן אויל וואס דערמיט ווערט ער אריינגעברענגט און באשטימט צו דינען דעם ספעציעלן און רעספעקטפולן, געווענליך אויך הייליגן, צוועק וואס מען האט אים דערפאר אויסגעוועלט. דער באגריף טרעפט מען פיל מאל אין תנ"ך, סיי האט מען דאס געטוהן מיט מענטשן ווי אידישע קעניגן און כהנים, און אזוי אויך מיט פארשידענע אנדערע זאכן ווי דער בית המקדש און אירע כלים און נאך. אבער מער פון אלעם, נוצט ביי אידן דער טערמין משיח אין באציהונג צו דעם צוקונפטיגן אידישן קעניג פון דער שושלת פון בית דוד, וועלכער וועט זיין ווי געזאלבט מיט אן הייליג זאלב-אויל צו אויסלייזן דאס אידיש פאלק און קעניגן אין ירושלים ביי ימות המשיח.
דער אידישער משיח
דער ארגינעלע באגריף פון משיח איז צוערשט געווען אנטוויקלט אין דער אידישער רעליגיע, און איז שפעטער אדאפטירט געווארן, אין אנדערע פארעמען, דורך אנדערע רעליגיעס. דער באדייט פון משיח איז אבער אין דער אידישער רעליגיע שארף אין קאנטראסט ווי די אין אנדערע רעליגיעס. לויט דער אידישער טראדיציע, איז משיח (אדער "מלך המשיח") א מענטש א ריכטיגער בשר ודם, אן אפשטאמיגער פון בית דוד, א פיזישער אייניקל פון דוד המלך און זיין זון שלמה. ער וועט קומען אויספירן זיינע פליכטן בלויז איינמאל אינעם צוקונפט. זיינע אויפטוהנגען וואס מען ערווארט פון אים רעכנט אריין, די פאראייניגונג פון אלע צוועלף שבטים, צוזאמנעמען אלע אידן קיין ארץ ישראל, אויפבויען דעם דריטן בית המקדש אין ירושלים, קעניגן איבערן אידישן פאלק און אנהויבן דעם גלאררייכן עפאכע פון ימות המשיח.
זיין אידענטיטעט
דער רמב"ם שטעלט אהער די אידענטיטעט פון משיח ווי פאלגנד: ער וועט זיין גאר קלוג - נאכמער פון שלמה המלך, א נביא ענליך צו משה רבינו, א תלמיד חכם וואס וועט זיך פארנעמען מיט תורה לערנען ווי זיין זיידע דוד, ער וועט פירן מלחמות לשם שמים, דאס גאנצע פאלק וועט זיין פאראייניגט און אונטערטעניגט צו אים און ער וועט זיי אלע צווינגען צו תשובה און זיי לערנען דעם דרך השם, און אזוי אויך וועלן אלע אנדערע פעלקער רעספעקטירן זיינס א ווארט . טאמער וועט ער מצליח זיין צו באזיגן אלע פעלקער און צוזאמענעמען אלע אידן קיין ארץ ישראל און בויען דעם דריטן בית המקדש, וועט מען וויסן אויף זיכער אז ער איז דער משיח אויף וואס די נביאים האבן נבואה געזאגט.
ווען וועט ער קומען
אבער דער מהר"ל שרייבט, אז עס איז אוממעגליך פאר א מענטש צו דערגיין די צייט ווען משיח וועט קומען ביז ער וועט טאקע קומען. ער זאגט אז די אלע צייטן וואס חז"ל רעכענען אויס מיינט נישט אז דעמאלטס וועט ער קומען, נאר עס מיינט אז פאר דעם וועט ער זיכער נישט קומען, און בלויז פון דעמאלטס און ווייטער קען מען אים ערווארטן. אויך געבט ער צו פארשטיין אז דאס וואס עס שטייט אז די לעצטע צוויי טויזנט יאר, די 'אלף החמישי' און 'אלף השישי' וועלן זיין "ימות המשיח", דאס מיינט אז נאר אין די צוויי טויזנט יאר קען ער קומען און נישט פריער, און ימות המשיח מיינט - טעג וואס איז ראוי אז משיח זאל דעמאלטס קומען. אויב איז מען זוכה קען דאס זיין באלד אין אנהויב, און אויב נישט קען דאס זיין ממש ביים סוף אויך.
משיח אין יעדן דור
פיל מאל טרעפט מען אין ספרים אז גרויסע לייט האבן זיך באגעגנט מיטן משיח פון יענעם דור. ווי רבי יהושע בן לוי וועלכער האט געטראפן משיח ביי די טויערן פון שטאט (אדער רוים) נאכן געשיקט ווערן אהין דורך אליהו הנביא, דער בעש"ט וועלכער האט געפרעגט פון משיח "מתי קאתי מר", און נאך.
ענזים
דאס געביט פון ביאכעמיע וואס שטודירט ענזימען הייסט ענזימאלאגיע.
חיים צבי פריימאן
מען רופט אים איש ירושלים צוליב זיין מאדנע ירושלים לבוש אין סאמע הארץ פון וואשינגטאן הייטס מיט ברייטן ביבער היט און ווייסן קאפל און שווארצע זאקן.
קאטעגאריע:נטורי קרתא
הורדוס
הורדוס דער ערשטער (74 פאר דער נוצרישער ציילונג - 4 פאר דער נוצרישער ציילונג), וועלכער ווערט אויך אונגערופן אין די גויאישע וועלט הורדוס דער גרויסער, איז איינע פון די גרעסטע און חשובסטע פערזענליכקייטן אין די אידישע היסטאריע, הורדוס איז געבליבן אין די אידישע היסטאריע באוואוסט אלטס א גרויסער רשע און רוצח, אבער פונק אזוי א חשובה חלק פון אידישע היסטאריע, בפרט אין די תקופה פון די רומישער הערשאפט אויף די אידן.
דער משפט פון הורדוס ביים סנהדרין און זיין אנטלויפען
ווען די סנהדרין און די שופטים האבן געהערט די ווערטער פון שמאי, האבן זיי צו זיך געקוקט איינער אויפן צווייטן און געזאגט "גערעכט איז שמאי" (הורקנוס דער קעניג איז דארט געזעצן און געהערט די שמועס), מנחם דער חבר פון שמאי האט גענומען דאס ווארט און געזאגט, וואס וועט איר האבן פון קוקען איינער אויפן צווייטען? פארוואס זאלט איר זיך דערשרעקן? איר ווייסט דאך אז דאס משפט איז פארן באשעפער, הערט אויף צו חנפ'נען און גיבט ארויס א גערעכטער פסק, און דער באשעפער וועט מיט אייך זיין ווייל מיין חבר שמאי האט ריכטיג געזאגט.
יענע נאכט איז הורדוס ארויס פון ירושלים מיט זיינע שטארקע לייט, און זיך באגעגענט אינדרויסן פון שטאט מיט זיינע דיוויזיעס און איז אנטלאפען מיט זיי קיין דמשק צו סיקתוס, און האט פארציילט אלעס וואס איז פארגעקומען אין ירושלים. סיקתוס האט אים געשטעלט אלס הערשער איבער לאנד ארם.
די קעניגרייך פון הורדוס
הורדוס האט געוועלטיגט אלץ מלך יהודה (מיט דער אונטער-שטיצע פון די רומישער קעניגרייך) 33 יאר. פון יאר 37 פארן נוצרישן ציילונג ביז צו זיין טויט 4 יאר פארן נוצרישן ציילונג. אין די 33 יאר פון זיין קעניגרייך האט ער גאר שטארק אויפגעבויעט דאס פינאנץ פון ארץ ישראל, בעיקר צו פארדאנקען די פאקט אז די רוימער האבן זיך נישט געמישט אין די טאג טעגליכע ווירטשאפט. גאר שטארק האט זיך דאס אונגעזעהן אויף די פאקט אז די רוימער האבן (אנדערש פון זייער געוואוינהייט) נישט ארויפגעצוואינגן אויף די אידן זייער רעליגיע. די פרייהייט וואס די רוימער האבן געגעבן די אידן אויף ריליגיע האבן זיי געלערנט פון די יוונים זעהנדיג אז די יוונים האבן נישט קעקענט שמד'ן די אידן אפילו מיט כח.